kolumbijka

1. oby­wa­tel­ka Ko­lum­bii;
2. oby­wa­tel­ka Ko­lum­bii Bry­tyj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ko­lum­bii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlũmˈbʲijka, AS: kolũmbʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolumbia ż., Kolumbowie mos., Kolumb mos.

:: fm. Kolumbijczyk mos.

 przym. kolumbijski

Wiktionary


kolumbijski

przy­miot­nik od: Ko­lum­bia, Ko­lum­bia Bry­tyj­ska


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ko­lum­bia

 (1.2) od­no­szą­cy się do rzeki Ko­lum­bia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Boom ibe­ro­a­me­ry­kań­ski do­ty­czył li­te­ra­tu­ry hisz­pań­sko­ję­zycz­nej: ar­gen­tyń­skiej, mek­sy­kań­skiej, ku­bań­skiej, ko­lum­bij­skiej, pe­ru­wiań­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlũmˈbʲijsʲci, AS: kolũmbʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolumb mos., Kolumbowie mos., Kolumbia ż., Kolumbijczyk m., Kolumbijka ż.

 przym. prekolumbijski

Wiktionary


kolumbit

mi­ne­rał, zło­żo­ny tle­nek że­la­za, man­ga­nu, tan­ta­lu i niobu; tan­ta­lit; nio­bit


SJP.pl

Ko­lum­bit-(Fe) (dawn. fer­ro­ko­lum­bit) – mi­ne­rał niobu i że­la­za z grupy ko­lum­bi­tów. Jego nazwa po­cho­dzi od daw­nej nazwy niobu, co­lum­bium, oraz sym­bo­lu że­la­za, Fe (dla odróż­nie­nia od in­nych ko­lum­bi­tów).

Sy­no­ni­my: "fer­ro­ko­lum­bit, col­tan, co­lum­bit, co­lum­bi­te-tan­ta­li­te, nio­bit".

Wikipedia


kolumbowie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) liter. hist. okre­śle­nie po­ko­le­nia Po­la­ków uro­dzo­nych w la­tach 20. XX wieku, któ­rych mło­dość, doj­rze­wa­nie i „od­kry­wa­nie świa­ta” przy­pa­dły na okres II wojny świa­to­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­ko­le­nie Ko­lum­bów, Ko­lum­bo­wie lub ko­lum­bo­wie – ge­ne­ra­cja pol­skich pi­sa­rzy, uro­dzo­nych około roku 1920, dla któ­rej prze­ży­ciem po­ko­le­nio­wym była II wojna świa­to­wa;
  • Ko­lum­bo­wie. Rocz­nik 20 – po­wieść Ro­ma­na Brat­ne­go;
  • Ko­lum­bo­wie – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1970 roku, w re­ży­se­rii Ja­nu­sza Mor­gen­ster­na, opar­ty na pro­zie Ro­ma­na Brat­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Con­ra­dow­ska etyka wpły­nę­ła na wielu wy­bit­nych twór­ców, zwła­szcza po­ko­le­nia Ko­lum­bów, choć nie tylko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlũmˈbɔvʲjɛ, AS: kolũmbovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolumb mos., Kolumbia ż., Kolumbijczyk mos., Kolumbijka ż., Columbus n., Kolumban mos., Kolumba ż.

 przym. kolumbijski, prekolumbijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokolenie Kolumbów

Wiktionary


kolumela

rzym­ski agro­nom (4-70 n.e.); Co­lu­mel­la


SJP.pl


kolumella

środ­ko­wa część pusz­ki za­rod­nio­wej spo­ro­fi­tu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­lu­mel­la – ele­ment bu­do­wy niek­tó­rych grzy­bów i ślu­zow­ców
  • ko­lu­mel­la – ele­ment bu­do­wy ro­ślin
  • Ko­lu­mel­la (4-70) – rzym­ski autor dzieł poś­wię­co­nych agro­tech­ni­ce

Wikipedia


kolumienka

1. mała ko­lum­na;
2. zdrob­nie­nie od: ko­lum­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ko­lum­na

 (1.2) mała ko­lum­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ina­czej ko­lu­mel­la – część ro­ślin
  • ina­czej strze­miącz­ko wy­stę­pu­ją­ce u nies­sa­czych te­tra­po­dów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mensa opie­ra­ła się na ośmiu spi­ral­nych ko­lu­mien­kach wy­ko­na­nych z mar­mu­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolumnada ż., kolumna ż.

 przym. kolumnowy

Wiktionary


kolumienkowy

→ ko­lu­mien­ka


SJP.pl

Patrz:

kolumienka

kolumna

1. pio­no­wy ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny, słup pod­trzy­mu­ją­cy umie­szczo­ne na niej par­tie bu­dow­li;
2. pom­nik w kształ­cie słupa, zwy­kle z umie­szczo­ną na nim fi­gu­rą;
3. zwar­ta for­ma­cja ludzi lub po­ja­zdów usta­wio­nych w jeden lub kilka rzę­dów;
4. ze­spół ludzi zor­ga­ni­zo­wa­ny do wy­ko­ny­wa­nia ja­kie­goś za­da­nia;
5. ze­spół po­ja­zdów lub stat­ków zor­ga­ni­zo­wa­ny pod jed­nym kie­row­nict­wem lub do­wództ­wem;
6. pio­no­wy rząd zna­ków, cyfr lub liter;
7. pio­no­wy ele­ment ta­be­li lub ma­cie­rzy;
8. stro­ni­ca książ­ki, ga­ze­ty, z tek­stem ufor­mo­wa­nym w jeden lub kilka łamów;
9. jeden z ta­kich łamów;
10. stałe miej­sce w ga­ze­cie lub cza­so­pi­śmie, w któ­rym uka­zu­ją się ar­ty­ku­ły na jeden temat lub jed­ne­go au­to­ra;
11. ze­staw gło­śni­ków we wspól­nej obu­do­wie;
12. pio­no­we, cy­lin­drycz­ne urzą­dze­nie do pro­wa­dze­nia pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych, np. de­sty­la­cji, chło­dze­nia;
13. pio­no­wy ele­ment sta­no­wią­cy część ma­szy­ny, np. ko­lum­na kie­row­ni­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pio­no­wy ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny peł­nią­cy rolę kon­struk­cyj­ną, de­ko­ra­cyj­ną i sym­bo­licz­ną;

 (1.2) pom­nik skła­da­ją­cy się z ko­lum­ny (1.1) i umie­szczo­nej na niej fi­gu­ry

 (1.3) techn. ze­staw gło­śni­ków umie­szczo­nych w spe­cjal­nej obu­do­wie;

 (1.4) druk. ob­szar stro­ny ogra­ni­czo­ny jej za­dru­ko­wa­ną po­wierzch­nią;

 (1.5) stała ru­bry­ka w cza­so­pi­śmie

 (1.6) ufor­mo­wa­na grupa osób lub po­ja­zdów woj­sko­wych

 (1.7) grupa osób ma­ją­ca wspól­ny cel

 (1.8) żegl. dolna część masz­tu

 (1.9) pio­no­wy rząd liczb, liter, wy­ra­zów

 (1.10) szach. pio­no­wy rząd pól na sza­chow­ni­cy, oz­na­czo­ny li­te­rą od A do H

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­lum­na – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny
    • Ko­lum­na Fo­ka­sa (sta­ro­żyt­ny Rzym)
    • Ko­lum­na Marka Au­re­liu­sza (sta­ro­żyt­ny Rzym)
    • Ko­lum­na Mo­ro­wa (Pestsäule) (Wie­deń)
    • Ko­lum­na Tra­ja­na (sta­ro­żyt­ny Rzym)
    • Ko­lum­na Zwy­cię­stwa (Ber­lin)
    • Ko­lum­na Zyg­mun­ta (War­sza­wa)
  • Ko­lum­na – część mia­sta Łask, wo­je­wództ­wo łódz­kie
    • Ko­lum­na – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Łasku
  • ko­lum­na (ge­o­mor­fo­lo­gia)
  • ko­lum­na gło­śni­ko­wa
  • Ko­lum­na – herb szla­chec­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I na uli­cach co­krok wy­ra­sta albo drze­wo, albo la­tar­nia, albo kiosk, albo ko­lum­na za­koń­czo­na kulą.

 (1.3) Pew­nie za­sta­na­wiasz się co to za dud­nie­nie. To są­siad z dołu kupił nowe ko­lum­ny.

 (1.4) W cza­so­pis­mach w prze­ci­wień­stwie do ksią­żek na ko­lum­nę może wcho­dzić kilka szpalt.

 (1.6) Odez­wa­ły się trąb­ki i nasz ba­ta­lion ro­zła­mał się na czte­ry kom­pa­nie uszy­ko­wa­ne ko­lum­na­mi obok sie­bie.

 (1.9) Zsu­mo­wa­łem licz­by w obu ko­lum­nach a wy­ni­ki wy­ko­rzy­sta­łem do dal­szych obli­czeń.

 (1.10) Na po­cząt­ku par­tii króle są w ko­lum­nie E.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlũmna, AS: kolũmna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolumnada ż., półkolumna ż.

:: zdrobn. kolumienka ż.

 przym. kolumnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filar, podpora, słup

 (1.9) słupek

Wiktionary


kolumnada

rząd lub kilka rzę­dów ko­lumn, naj­czę­ściej zdo­bio­nych, peł­nią­cych prócz funk­cji de­ko­ra­cyj­nych także funk­cję kon­struk­cyj­ną; pe­ry­sta­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. de­ko­ra­cyj­ny rząd po­łą­czo­nych ko­lumn lub kilka ta­kich rzę­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlũmˈnada, AS: kolũmnada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolumna ż., kolumienka ż.

 przym. kolumnadowy, kolumnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perystaza

Wiktionary


kolumnadowy

przy­miot­nik od: ko­lum­na­da


SJP.pl


kolumnista

autor re­gu­lar­nych tek­stów (ko­lumn) w pra­sie lub me­diach


SJP.pl


kolumno

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ko­lum­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlũmnɔ, AS: kolũmno

Wiktionary


kolumnowy

przy­miot­nik od: ko­lum­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lum­ną, do­ty­czą­cy ko­lum­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolumnada ż., kolumienka ż., kolumna ż.

Wiktionary


kolur

koło wiel­kie na sfe­rze nie­bie­skiej prze­cho­dzą­ce przez bie­gu­ny nie­bie­skie i:
a) punk­ty rów­no­no­cy (kolur rów­no­no­cy)
b) punk­ty sta­no­wisk Słoń­ca (kolur sta­no­wisk)


SJP.pl

Kolur (gr. "kól-ouros") – koło wiel­kie na sfe­rze nie­bie­skiej prze­cho­dzą­ce przez bie­gu­ny nie­bie­skie i:

Wikipedia


koluria

wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


SJP.pl


koluszczanin

miesz­ka­niec Ko­lu­szek


SJP.pl


koluszczanka

miesz­kan­ka Ko­lu­szek


SJP.pl


koluszki

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­lusz­ki – mia­sto w woj. łódz­kim, w po­wie­cie łódz­kim wschod­nim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­lusz­ki. Mia­sto po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Ko­lusz­kow­skiej po­mię­dzy Wy­so­czyz­ną Raw­ską a wy­nie­sie­nia­mi Garbu Łódz­kie­go – po­zo­sta­ło­ścią plej­sto­ceń­skich lą­do­lo­dów, na skra­ju źró­dło­we­go od­cin­ka do­li­ny rzeki Mrogi. Oś­ro­dek prze­my­sło­wy (od­lew­nia). Lo­kal­ny oś­ro­dek usłu­go­wy. Baza paliw płyn­nych, po­łą­czo­na ru­ro­cią­giem z ra­fi­ne­rią w Płoc­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wam­pir z Ko­lu­szek wpadł w końcu w sidła po­li­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈluʃʲci, AS: kolušʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koluszczanin m., koluszczanka ż.

 przym. koluszkowski

Wiktionary


koluszko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwara. zdrobn. koło, pęto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod szyją zwie­rzę­cia umie­ścił pszcze­larz rze­mień na­bi­ja­ny gu­za­mi me­ta­lo­wy­mi, a pod dolną szczę­ką umo­co­wał że­laz­ne ko­lusz­ko obro­ży.

Wiktionary


koluszkowianin

miesz­ka­niec Ko­lu­szek (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


koluszkowianka

miesz­kan­ka Ko­lu­szek (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


koluszkowski

→ Ko­lusz­ki


SJP.pl

Patrz:

Koluszki

koluwialny

→ ko­lu­wium


SJP.pl

Patrz:

koluwium

koluwium

ma­te­riał skal­ny prze­mie­szczo­ny ru­cha­mi gra­wi­ta­cyj­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. ma­te­riał skal­ny prze­mie­szczo­ny w dół stoku pod­czas osu­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈluvʲjũm, AS: koluvʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koluwialny

Wiktionary


koluzja

w psy­cho­lo­gii: nieś­wia­do­me współ­dzia­ła­nie dwóch lub wię­cej osób w celu utrzy­ma­nia dys­funk­cyj­nych sche­ma­tów za­cho­wań lub prze­ko­nań


SJP.pl

Ko­luz­ja ( Kol­lu­sion – "zmowa", col­lu­de­re – "za­graj razem") – w psy­cho­lo­gii kon­cep­cja nie­uś­wia­do­mio­nej zmowy opar­tej na nieś­wia­do­mych mo­ty­wa­cjach psy­cho­lo­gicz­nych lub kom­bi­na­cji kon­flik­tów wew­nętrz­nych dwóch lub wię­cej osób za­an­ga­żo­wa­nych w bli­ską dy­na­micz­ną re­la­cję.

Wikipedia


koluzyjny

→ ko­luz­ja


SJP.pl

Patrz:

koluzja

kolweński

roz­miazg kol­weń­ski - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny roz­miaz­go­wa­tych


SJP.pl


kolyba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sza­łas pa­ster­ski

 (1.2) górn. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­pal­nia­ny wa­go­nik-wy­wrot­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolybka ż., kolybeczka ż., kolybok mrz.

 czas. kolybać ndk.

Wiktionary


kolybać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­ły­sać, ko­le­bać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolybka ż., kolybeczka ż., kolybok mrz., kolyba ż., kolymbus mrz.

Wiktionary


kolybka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­ły­ska

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kolybać ndk.

 rzecz. kolybok mrz., kolymbus mrz., kolyba ż.

Wiktionary


kolybok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. krze­sło na bie­gu­nach

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kolybać ndk.

 rzecz. kolyba ż., kolybka ż., kolymbus mrz.

Wiktionary


kolymbus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sport. łyżwa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kolybać ndk.

 rzecz. kolybka ż., kolybok mrz.

Wiktionary


kolynda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. muz. ko­lę­da

Wiktionary


kolący

1. prze­bi­jać czymś ostro za­koń­czo­nym, ranić przez ukłu­cie
2. ostro boleć


SJP.pl

Patrz:

kłuć

kolęda

pieśń bo­żo­na­ro­dze­nio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. pieśń re­li­gij­na, te­ma­tycz­nie na­wią­zu­ją­ca do Bo­że­go Na­ro­dze­nia;

 (1.2) rel. wi­zy­ta dusz­pa­ster­ska w do­mach wier­nych w okre­sie po Bożym Na­ro­dze­niu;

 (1.3) etn. zwy­czaj po­le­ga­ją­cy na ob­cho­dze­niu go­spo­darstw przez ko­lęd­ni­ków w okre­sie świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia

 (1.4) stpol. Nowy Rok

 (1.5) stpol. ro­dzaj dzie­się­ci­ny

 (1.6) stpol. opo­wia­da­nia ewan­ge­licz­ne o na­ro­dzi­nach Je­zu­sa Chry­stu­sa

Wiktionary

Ko­lę­da – pier­wot­nie ra­dos­na pieśń no­wo­rocz­na, która współ­cze­śnie przy­ję­ła po­wszech­nie formę pie­śni bo­żo­na­ro­dze­nio­wej (na­wią­zu­ją­cej do świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia). Utrzy­my­wa­na naj­czę­ściej w kon­wen­cji re­li­gij­nej, po­cząt­ko­wo wy­wo­dzą­ca się z tra­dy­cji lu­do­wej, w póź­niej­szym okre­sie kom­po­no­wa­na jest rów­nież przez wielu wy­bit­nych kom­po­zy­to­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wie­czór wi­gi­lij­ny bę­dzie­my śpie­wa­li ko­lę­dy.

 (1.2) Jutro po po­łud­niu bę­dzie cho­dził ksiądz po ko­lę­dzie na na­szej ulicy.

 (1.3) W drugi dzień świąt mło­dzi­ki cho­dzą po wsi po ko­lę­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛ̃nda, AS: kolẽnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolędnik mos., kolędowanie n.

:: zdrobn. kolędeczka ż.

 czas. kolędować ndk., pokolędować dk.

 przym. kolędowy, kolędny, kolędniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński kolynda

 (1.2) gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński kolynda

 (1.3) gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński kolynda

Wiktionary


kolędeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zdrobn. od: ko­lę­da

 (1.2) rzad. krót­ka, pro­sta w for­mie ko­lę­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolęda ż., kolędnik m., kolędowanie n.

 czas. pokolędować, kolędować ndk.

 przym. kolędowy, kolędny, kolędniczy

Wiktionary


kolędniczka

→ ko­lęd­nik


SJP.pl

Patrz:

kolędnik

kolędniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lęd­ni­kiem lub ko­lę­do­wa­niem, do­ty­czą­cy ko­lęd­ni­ka lub ko­lę­do­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w li­sto­pa­dzie ze­spół ko­lęd­ni­czy roz­po­czy­na przy­go­to­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolędowanie n., kolędeczka ż., kolęda ż., kolędnik m.

 czas. pokolędować, kolędować ndk.

 przym. kolędny, kolędowy

Wiktionary


kolędnik

osoba uczest­ni­czą­ca w obrzę­dzie lu­do­wym, po­le­ga­ją­cym na ob­cho­dze­niu domów w okre­sie świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. osoba, która ko­lę­du­je, cho­dzi po ko­lę­dzie

 (1.2) osoba, która ko­lę­du­je, śpie­wa ko­lę­dy i pa­sto­rał­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛ̃ndʲɲik, AS: kolẽndʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolęda ż.

:: fż. kolędniczka ż.

 czas. pokolędować, kolędować ndk.

 przym. kolędniczy, kolędowy, kolędny

Wiktionary


kolędny

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. ko­lę­do­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolędowanie n., kolędeczka ż., kolęda ż., kolędnik m.

 czas. pokolędować, kolędować ndk.

 przym. kolędowy, kolędniczy

Wiktionary


kolędowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) śpie­wa­nie kolęd

 (1.2) etn. cho­dze­nie po ko­lę­dzie

 (1.3) rel. o księ­dzu: cho­dze­nie po ko­lę­dzie z wi­zy­tą dusz­pa­ster­ską do pa­ra­fian

 (1.4) pot. żart. cho­dze­nie od drzwi do drzwi

Wiktionary

Ko­lę­do­wa­nie – obrzęd lu­do­wy prak­ty­ko­wa­ny prze­de wszyst­kim w kul­tu­rach rol­ni­czych i pa­ster­skich przez Sło­wian i Ru­mu­nów, po­le­ga­ją­cy na tym, że grupy ko­lęd­ni­ków od­wie­dza­ły po­szcze­gól­ne go­spo­dar­stwa z ży­cze­nia­mi po­myśl­no­ści w Nowym Roku, za co otrzy­my­wa­ły od go­spo­da­rzy dary w po­sta­ci je­dze­nia lub drob­nych dat­ków pie­nięż­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛ̃ndɔˈvãɲɛ, AS: kolẽndovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolęda ż., kolędeczka ż., kolędnik m.

 czas. pokolędować, kolędować ndk.

 przym. kolędowy, kolędny, kolędniczy

Wiktionary


kolędować

po­tocz­nie:
1. śpie­wać ko­lę­dy;
2. cze­kać długo, pró­bu­jąc coś za­łat­wić lub gdzieś się do­stać;
3. w okre­sie świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia - ob­cho­dzić domy z szop­ką lub gwia­zdą, śpie­wa­jąc oko­licz­no­ścio­we pie­śni, skła­da­jąc ży­cze­nia, zbie­ra­jąc datki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) cho­dzić po ko­lę­dzie

 (1.2) śpie­wać ko­lę­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłop­cy prze­bra­li się i posz­li ko­lę­do­wać po do­mach.

 (1.2) Po wie­cze­rzy wi­gi­lij­nej wspól­nie ko­lę­do­wa­li­śmy przy akom­pa­nia­men­cie gi­ta­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: kolẽndovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolęda ż., kolędeczka ż., kolędnik m., kolędowanie n.

 przym. kolędowy, kolędniczy, kolędny

 czas. pokolędować

Wiktionary


kolędowy

przy­miot­nik od: ko­lę­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lę­dą lub ko­lę­do­wa­niem, do­ty­czą­cy ko­lę­dy lub ko­lę­do­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przysz­ła zima i na­stał ko­lę­do­wy czas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolędowanie n., kolędeczka ż., kolęda ż., kolędnik m.

 czas. pokolędować, kolędować ndk.

 przym. kolędny, kolędniczy

Wiktionary


kolędziany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie czort­kow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Ko­lę­dzia­ny (al. Ko­len­dzia­ny, ukr. Колиндяни, "Ko­łyn­dia­ny") – wieś na Ukra­i­nie po­ło­żo­na nad rzecz­ką Nicz­ła­wą, w re­jo­nie czort­kow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go, w hro­ma­dzie Ko­lę­dzia­ny. Sie­dzi­ba hro­ma­dzie Ko­lę­dzia­ny. Liczy 1759 miesz­kań­ców. Droga te­ry­to­rial­na T 2001 prze­cho­dzi przez wieś.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kolędziański

Wiktionary


kom

1. w fi­zy­ce: wada ukła­du op­tycz­ne­go, po­le­ga­ją­ca na tym, że wiąz­ka pro­mie­ni, która wy­cho­dzi z punk­tu po­ło­żo­ne­go poza osią op­tycz­ną, two­rzy po przej­ściu przez układ op­tycz­ny obraz tego punk­tu w kształ­cie prze­cin­ka; komat;
2. w aku­sty­ce mu­zycz­nej: nie­roz­poz­na­wal­na słu­chem od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi, po­zor­nie tej samej wy­so­ko­ści; komat;
3. w me­dy­cy­nie: śpiącz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wym Ira­nie, w osta­nie Kom;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kom – mia­sto w Ira­nie
  • Kom – ostan w Ira­nie
  • Kom – rzeka w Ira­nie
  • Kom – rzeka w Ka­me­ru­nie
  • Kom – szczyt w Buł­ga­rii
  • Kom – schro­ni­ska w Buł­ga­rii
  • Kom – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii za­dar­skiej, w gmi­nie Gračac
  • Kom – szczyt w Chor­wa­cji
  • kom – po­ję­cie z za­kre­su ar­che­o­lo­gii

Wikipedia


kom.

skrót od: ko­mi­sarz


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ko­mi­sarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzecz­nik po­li­cji w Ło­wi­czu kom. Ur­szu­la Szym­czak po­in­for­mo­wa­ła nas, że przy­czy­ną zda­rze­nia było nie­za­cho­wa­nie bez­piecz­nej od­le­gło­ści po­mię­dzy po­ja­zda­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. nadkom., podkom.

Wiktionary


koma

1. w fi­zy­ce: wada ukła­du op­tycz­ne­go, po­le­ga­ją­ca na tym, że wiąz­ka pro­mie­ni, która wy­cho­dzi z punk­tu po­ło­żo­ne­go poza osią op­tycz­ną, two­rzy po przej­ściu przez układ op­tycz­ny obraz tego punk­tu w kształ­cie prze­cin­ka; komat;
2. w aku­sty­ce mu­zycz­nej: nie­roz­poz­na­wal­na słu­chem od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi, po­zor­nie tej samej wy­so­ko­ści; komat;
3. w me­dy­cy­nie: śpiącz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. śpiącz­ka

 (1.2) astr. ga­zo­wa otocz­ka jądra ko­me­ty

 (1.3) fiz. ro­dzaj aber­ra­cji op­tycz­nej

 (1.4) muz. ina­czej: komat

 (1.5) prze­ci­nek (przy od­czy­ty­wa­niu liczb w licz­bo­wym sy­ste­mie dzie­sięt­nym)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koma – w op­ty­ce ro­dzaj aber­ra­cji op­tycz­nej
  • koma – w me­dy­cy­nie inne okre­śle­nie śpiącz­ki
  • koma – w astro­no­mii ga­zo­wa otocz­ka jądra ko­me­ty
  • koma – w ję­zy­koz­naw­stwie inne okre­śle­nie prze­cin­ka
  • Koma – miej­sco­wość na Cy­prze
  • Coma – pol­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Coma – ame­ry­kań­ski thril­ler

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gdy ko­me­ta znaj­dzie się w po­bli­żu gwia­zdy cen­tral­nej, jej po­wło­ka ga­zo­wo-py­ło­wa – koma – ro­zbu­do­wu­je się w dużą, świe­cą­cą kulę, zwaną głową, oraz świe­cą­cy ogon, zwany war­ko­czem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ma, AS: kõma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śpiączka

 (1.4) przecinek

Wiktionary


koman

czło­nek ko­czow­ni­cze­go ludu tu­rec­kie­go; Kuman, Po­ło­wiec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­ro­ta Koman – pol­ska po­et­ka
  • Jacek Koman (ur. 15 sierp­nia 1956 w Biel­sku-Bia­łej) – aktor fil­mo­wy
  • Ja­nusz Koman – pol­ski muzyk
  • Maja Koman – pol­ski muzyk
  • My­chaj­ło Koman – ukra­iń­ski pił­karz
  • Ve­ro­ni­ca Koman – in­do­ne­zyj­ska praw­nicz­ka
  • Vla­di­mir Koman – wę­gier­ski pił­karz
  • Wo­ło­dy­myr Koman – ukra­iń­ski pił­karz
  • Koman Co­u­li­ba­ly (ur. 4 lipca 1970 w Ba­ma­ko) – ma­lij­ski sę­dzia pił­kar­ski
  • Koman Band – pol­ski ze­spół jazz-roc­ko­wy

Wikipedia


komancz

In­dia­nin Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


komancze

ple­mię in­diań­skie; Ko­man­czo­wie


SJP.pl

Ko­man­cze (ang. "Co­man­che") – In­dia­nie Ame­ry­ki Pół­noc­nej po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem z ro­dzi­ny uto-az­tec­kiej. Po­tom­ko­wie żyją do dziś na te­re­nach USA we wschod­niej czę­ści stanu Nowy Mek­syk, w po­łud­nio­wej czę­ści Ko­lo­ra­do, pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Ari­zo­ny, po­łud­nio­wej czę­ści stanu Kan­sas, w Okla­ho­mie i w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Tek­sa­su. Pier­wot­nie na­le­że­li do lud­no­ści ko­czow­ni­czej, ty­po­wej dla In­dian Wiel­kich Rów­nin w środ­ko­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


komanczka

In­dian­ka Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


komanczowie

In­dia­nin Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


komandirowka

daw­niej: de­le­ga­cja, misja urzę­do­wa


SJP.pl


komando

1. od­dział żoł­nie­rzy do zadań spe­cjal­nych;
2. w hit­le­row­skich obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych: jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na więź­niów wy­ko­nu­ją­cych pracę przy­mu­so­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. grupa żoł­nie­rzy do zadań spe­cjal­nych

 (1.2) hist. w hit­le­row­skich obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych: grupa więź­niów wy­ko­nu­ją­cych pracę przy­mu­so­wą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­man­do – grupa żoł­nie­rzy wy­dzie­lo­na do zadań spe­cjal­nych
  • ko­man­do – pod­sta­wo­wa ko­mór­ka w or­ga­ni­za­cji pracy w nie­miec­kich obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych
  • Ko­man­do – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny w re­ży­se­rii Marka L. Le­ste­ra z 1985 roku z Ar­nol­dem Schwa­rze­neg­ge­rem
  • com­man­do – bry­tyj­ska for­ma­cja ko­man­do­sów
  • zgru­po­wa­nia Com­man­do – pol­skie zgru­po­wa­nia bo­jo­we do zadań spe­cjal­nych, które pod­czas II wojny świa­to­wej wal­czy­ły w skła­dzie 2 Kor­pu­su Pol­skie­go
  • Ko­man­do Wyz­wo­le­nia Na­ro­do­we­go – grupa miej­skiej par­ty­zant­ki z Bra­zy­lii ut­wo­rzo­na w 1967 r.
  • Ko­man­do spe­cjal­ne Sza­mil – ko­la­bo­ra­cyj­na jed­nost­ka woj­sko­wa spe­cjal­ne­go przez­na­cze­nia zło­żo­na z Niem­ców i gó­ra­li ka­u­ka­skich w służ­bie Nie­miec pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Ko­man­do Foki ata­ku­je – ame­ry­kań­ski film akcji klasy B z roku 2000
  • Ko­man­do Ma­ło­lat – nie­miec­ki se­rial sen­sa­cyj­ny emi­to­wa­ny w la­tach 1996-1999

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmãndɔ, AS: kõmãndo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komandos mos.

Wiktionary


komandor

1. sto­pień ofi­cer­ski w pol­skiej ma­ry­nar­ce wo­jen­nej;
2. ofi­cer ma­ją­cy ten sto­pień;
3. pre­zes klubu wio­ślar­skie­go lub że­glar­skie­go;
4. kie­row­nik i głów­ny sę­dzie za­wo­dów sa­mo­cho­do­wych, lot­ni­czych, mo­to­cy­klo­wych itp.;
5. tytuł ho­no­ro­wy osoby z odz­na­cze­niem krzy­ża ko­man­dor­skie­go;
6. w niek­tó­rych za­ko­nach ry­cer­skich: zwierzch­nik ko­man­do­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. mar. sto­pień ofi­cer­ski w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej od­po­wia­da­ją­cy puł­kow­ni­ko­wi;

 (1.2) ka­wa­ler krzy­ża ko­man­dor­skie­go

 (1.3) hist. za­kon­nik za­rzą­dza­ją­cy po­sia­dło­ścia­mi w za­ko­nie ry­cer­skim

 (1.4) sport. głów­ny sę­dzia kie­ru­ją­cy wy­ści­ga­mi sa­mo­cho­do­wy­mi lub mo­to­cy­klo­wy­mi

 (1.5) żegl. pre­zes klubu że­glar­skie­go

 (1.6) daw. do­wód­ca

Wiktionary

Ko­man­dor (kmdr) – woj­sko­wy sto­pień ofi­cer­ski w Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej i Jed­nost­ce Woj­sko­wej For­mo­za, od­po­wia­da­ją­cy puł­kow­ni­ko­wi w po­zo­sta­łych ro­dza­jach sił zbroj­nych. Jego od­po­wied­ni­ki znaj­du­ją się także w ma­ry­nar­kach wo­jen­nych in­nych państw w NATO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­pień ofi­cer­ski ko­man­do­ra w pol­skiej Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej ma swoje od­po­wied­ni­ki w ma­ry­nar­kach wo­jen­nych in­nych państw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmãndɔr, AS: kõmãndor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komandoria ż.

 przym. komandorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kmdr

Wiktionary


komandoria

1. wyż­szy sto­pień or­de­ru umie­szcza­ny na wstę­dze; krzyż ko­man­dor­ski;
2. daw­niej: dobra za­ko­nu ry­cer­skie­go za­rzą­dza­ne przez ko­man­do­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krzyż ko­man­dor­ski

 (1.2) hist. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­na za­ko­nu ry­cer­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­man­do­ria – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­no-woj­sko­wa za­ko­nów ry­cer­skich
  • Ko­man­do­ria – część Poz­na­nia
  • Ko­man­do­ria – fran­cu­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2010 roku
  • Ko­man­do­ria – wie­sza­na na szyi odz­na­ka or­de­ru lub odz­na­cze­nia
  • Ko­man­do­ria Mis­sio Re­con­ci­lia­tio­nis – odz­na­cze­nie or­ga­ni­za­cyj­ne

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W za­ko­nie mal­tań­skim ba­li­wa­ty dzie­li­ły się na ko­man­do­rie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komandor mos.

 przym. komandorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) komenda, komturia

Wiktionary


komandorka

nad­wo­zie zbli­żo­ne do au­to­bu­so­we­go, uży­wa­ne w sa­mo­cho­dach woj­sko­wych, wy­po­sa­żo­ne w ot­wie­ra­ny dach, skła­da­ne sie­dze­nia i stoły i urzą­dze­nia łącz­no­ścio­we


SJP.pl


komandorostwo

ko­man­dor z żoną


SJP.pl


komandorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­man­do­rem, do­ty­czą­cy ko­man­do­ra

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ko­man­do­ra, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) taki jak u ko­man­do­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­man­do­ra

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W 1993 roku odz­na­czo­no go Krzy­żem Ko­man­dor­skim z Gwia­zdą Or­de­ru Za­słu­gi Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komandor mos., komandoria ż.

Wiktionary


komandos

1. eli­tar­ny żoł­nierz wysz­ko­lo­ny do zadań spe­cjal­nych;
2. po­tocz­nie: żoł­nierz jed­nost­ki po­wietrz­no­de­san­to­wej; spa­do­chro­niarz, sko­czek spa­do­chro­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz wysz­ko­lo­ny do zadań spe­cjal­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komando n., komandoska ż.

 przym. komandoski

Wiktionary


komandosi

1. eli­tar­ny żoł­nierz wysz­ko­lo­ny do zadań spe­cjal­nych;
2. po­tocz­nie: żoł­nierz jed­nost­ki po­wietrz­no­de­san­to­wej; spa­do­chro­niarz, sko­czek spa­do­chro­no­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­man­do­si – po­tocz­ne okre­śle­nie sił spe­cjal­nych
  • Jed­nost­ka Woj­sko­wa Ko­man­do­sów – pol­ski od­dział Wojsk Spe­cjal­nych
  • Ko­man­do­si – grupa opo­zy­cyj­na w Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej
  • Ko­man­do­si z Na­wa­ro­ny – po­wieść Ali­sta­i­ra MacLeana
  • Ko­man­do­si z Na­va­ro­ny – bry­tyj­ski film wo­jen­ny na pod­sta­wie książ­ki MacLeana
  • Ko­man­do­si – bry­tyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Ko­man­do­si śmier­ci – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny
  • Ko­man­dos – pol­ski mie­sięcz­nik o te­ma­ty­ce mi­li­tar­nej
  • Ko­man­do­si – pol­ska gra plan­szo­wa
  • Ko­man­dos – marka ta­nie­go wina
  • Com­man­do

Wikipedia


komandoska

przy­miot­nik od: ko­man­dos


SJP.pl


komandoski

przy­miot­nik od: ko­man­dos


SJP.pl


komandyta

po­tocz­nie: spół­ka ko­man­dy­to­wa - spół­ka w któ­rej co najm­niej jeden wspól­nik od­po­wia­da za zo­bo­wią­za­nia całym swoim ma­jąt­kiem i co najm­niej jeden tylko do wy­so­ko­ści tzw. sumy ko­man­dy­to­wej


SJP.pl


komandytariusz

udzia­ło­wiec spół­ki ko­man­dy­to­wej od­po­wia­da­ją­cy za zo­bo­wią­za­nia spół­ki wy­łącz­nie swoim wkła­dem ka­pi­ta­ło­wym (do wy­so­ko­ści tzw. sumy ko­man­dy­to­wej); ko­man­dy­tor


SJP.pl

Ko­man­dy­ta­riusz (od wł. "com­men­da­to­re") – wspól­nik w spół­ce ko­man­dy­to­wej, który po­no­si od­po­wie­dzial­ność za zo­bo­wią­za­nia spół­ki tylko do wy­so­ko­ści sumy ko­man­dy­to­wej.

Wikipedia


komandytor

udzia­ło­wiec spół­ki ko­man­dy­to­wej od­po­wia­da­ją­cy za zo­bo­wią­za­nia spół­ki wy­łącz­nie swoim wkła­dem ka­pi­ta­ło­wym (do wy­so­ko­ści tzw. sumy ko­man­dy­to­wej); ko­man­dy­ta­riusz


SJP.pl


komandytowy

przy­miot­nik od: ko­man­dy­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) odrzecz. od: ko­man­dy­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komandyta m., komandytariusz m., komandytor m., komandytarium n.

Wiktionary


komaniecki

przy­miot­nik od: Ko­mań­cza, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim; ko­mań­czow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­mań­czy, zwią­za­ny z Ko­mań­czą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komańcza ż., komańczanin m., komańczanka ż.

 przym. komańczowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komańczowski

Wiktionary


komanowie

czło­nek ko­czow­ni­cze­go ludu tu­rec­kie­go; Kuman, Po­ło­wiec


SJP.pl


komar

do­kucz­li­wy owad wil­go­cio­lub­ny, któ­re­go sa­mi­ce żywią się krwią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. nie­wiel­ki la­ta­ją­cy owad z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­li­ci­dae|ref=tak., znany ze swę­dzą­cych ugry­zień;

 (1.2) mot. mo­to­ro­wer marki Komar;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj ko­ma­ry po­gry­zły mnie już kilka razy.

 (1.2) Jeż­dżę do szko­ły sta­rym ko­ma­rem po dziad­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mar, AS: kõmar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komarnica ż., przekomarzanie n.

:: zdrobn. komarek mzw.

:: fż. komarzyca ż.

 czas. przekomarzać się ndk.

 przym. komarowy, komarzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) moskit; reg. pozn. nyga, gw. Górny Śląsk kopruch

 (1.2) komarek, bzyk

Wiktionary


komarek

zdrob­nie­nie od: komar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od komar

 (1.2) iron. komar

 (1.3) pieszcz. mot. mo­to­ro­wer marki Komar

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Taki już jest los ko­mar­ka, że ginie pod łapą Cze­sia.

 (1.3) Pan Gie­nek za­wsze sta­wia swo­je­go ko­mar­ka pod na­szym oknem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komarowate nmos., Komar mzw., komar mzw., komarnica ż., przekomarzanie n., komarzyca ż.

 czas. przekomarzać się ndk.

 przym. komarowy, komarzy

Wiktionary


komarniański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­mar­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komarno n.

Wiktionary


komarnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mar­ni­ca – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii brodz­ko-po­saw­skiej, w gmi­nie Staro Pe­tro­vo Selo
  • Ko­mar­ni­ca – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Šavnik
  • Ko­mar­ni­ca – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Cerk­ven­jak

Wikipedia


komarnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­zy­li Jan Ko­mar­nic­ki – skarb­nik, pod­wo­je­wo­dzi, re­gent i cze­śnik w 18. wieku
  • Ed­ward „Ed” Ko­mar­nic­ki (* 1949) – ka­na­dyj­ski po­li­tyk
  • Ed­ward Rafał Ko­mar­nic­ki (1912–1992) – pol­ski in­ży­nier, pro­fe­sor, pro­rek­tor Wyż­szej Szko­ły Rol­ni­czej w Kra­ko­wie
  • Emi­lia Ko­mar­nic­ka (* 1985) – pol­ska ak­tor­ka i wo­ka­list­ka
  • Gyula Ko­mar­nic­ki (1885–1975) – wę­gier­ski ta­ter­nik i autor prze­wod­ni­ków
  • Grze­gorz Ko­mar­nic­ki – ka­pi­tan Kor­pu­su Ka­de­tów, puł­kow­nik w cza­sie in­su­rek­cji ko­ściusz­kow­skiej
  • Jan Ko­mar­nic­ki – pod­cza­szy w la­tach 1731–1735
  • Józef Ko­mar­nic­ki (1853–1920) – rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Lwow­skie­go i grec­ko­ka­to­lic­ki poseł
  • Lech Ko­mar­nic­ki (1934–2015) – aktor i re­ży­ser
  • Roman Ko­mar­nic­ki (1887–1973) – wę­gier­ski ta­ter­nik, al­pi­ni­sta, praw­nik i ad­wo­kat
  • Ta­de­usz Ko­mar­nic­ki (* 1940) – ge­ne­rał dy­wiz­ji WP
  • Todd Ko­mar­nic­ki (* 1965) – ame­ry­kań­ski sce­na­rzy­sta i re­ży­ser

Wikipedia


komarnik

1. gwa­ro­wo: gęsta siat­ka dla ochro­ny przed ko­ma­ra­mi;
2. miej­sce skła­do­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia serów, żę­ty­cy i bryn­dzy


SJP.pl

Ko­mar­nik ("Bac­cha­ris") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je w sze­ro­kim uję­ciu ok. 430 ga­tun­ków, które by­wa­ją kla­sy­fi­ko­wa­ne do sze­re­gu mniej­szych ro­dza­jów, ale nie ma kon­sen­su­su na­u­ko­we­go do ta­kiej kla­sy­fi­ka­cji. Rosną one w całej Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej oraz w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej się­ga­jąc na pół­noc do Ore­go­nu na za­cho­dzie i No­we­go Jorku oraz Nowej Szko­cji na wscho­dzie.

Wikipedia


komarno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mar­no – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Ja­no­wi­ce Wiel­kie
  • Ko­mar­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Kon­stan­ty­nów
  • Ko­mar­no – część wsi Wy­czół­ki w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Pi­szczac
  • Ko­mar­no – gro­ma­da w po­wie­cie bial­skim
  • Ko­mar­no – mia­sto
  • Ko­mar­no – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Bu­cza­ły, w re­jo­nie lwow­skim, w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Ko­mar­no – hro­ma­da te­ry­to­rial­na w re­jo­nie lwow­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Ko­mar­no – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Bar
  • Komárno – gmina w Cze­chach
  • Komárno – mia­sto na Sło­wa­cji
  • Komárom – mia­sto na Wę­grzech
  • Ko­mar­no – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. komarnianin m., komarnianka ż.

 przym. komarniański

Wiktionary


komarow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­si­lij Ko­ma­row – ro­syj­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Wła­di­mir Ko­ma­row – ra­dziec­ki kos­mo­na­u­ta
  • Wła­di­mir Ko­ma­row – ro­syj­ski/ra­dziec­ki bo­ta­nik
  • Dmy­tro Ko­ma­row – ukra­iń­ski sza­chi­sta
  • (1836) Ko­ma­rov

Wikipedia


komarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­ma­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. komarować ndk.

Wiktionary


komarowate

ro­dzi­na owa­dów ży­wią­cych się krwią ludzi i zwie­rząt, ży­ją­cych nie­o­mal na całym świe­cie, czę­sto prze­no­szą­cych bak­te­rie cho­ro­bot­wór­cze; ko­ma­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­li­ci­dae|Me­i­gen|ref=tak., ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek;

Wiktionary

Ko­ma­ro­wa­te, ko­ma­ry (Cu­li­ci­dae) – wy­stę­pu­ją­ca na całym świe­cie ro­dzi­na owa­dów (na­dro­dzi­na Cu­li­co­i­dea) z rzędu mu­chó­wek. Zna­nych jest ponad 40 ro­dza­jów i ok. 3,5 tys. ga­tun­ków ko­ma­rów. Daw­niej do ro­dzi­ny ko­ma­ro­wa­tych za­li­cza­no także jako po­dro­dzi­ny: Cha­o­bo­ri­nae (obec­nie ro­dzi­na Cha­o­bo­ri­dae) i Di­xi­nae (obec­nie ro­dzi­na Di­xi­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy wszyst­kie ko­ma­ro­wa­te ssą krew?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komar mzw., komarek mzw., komarzyca ż., przekomarki lm nm., przekomarzanie n.

 czas. przekomarzać się ndk.

 przym. komarzy

Wiktionary


komarowaty

o ce­chach ko­ma­ro­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


komarować

po­tocz­nie: przy­sy­piać lub prze­miesz­ki­wać gdzieś, zwła­szcza w nies­wo­im miesz­ka­niu


SJP.pl


komarowianin

miesz­ka­niec Ko­ma­ro­wa Osady


SJP.pl


komarowianka

miesz­kan­ka Ko­ma­ro­wa Osady


SJP.pl


komarowo

Ko­ma­ro­wo (nazwa obocz­na: Ka­ro­le­wo, niem. "Karls­hof") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

W roku 2021 miej­sco­wość li­czy­ła 608 miesz­kań­ców.

Wikipedia


komarowski

przy­miot­nik od: Ko­ma­rów Osada


SJP.pl


komarowy

przy­miot­nik od: komar; ko­ma­rzy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ko­ma­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy ko­ma­ra, okre­śla­ją­cy ko­ma­ra

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­ma­ra, ma­ją­cy cechy ko­ma­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komar mzw., Komar mzw., komarek mzw., komarnica ż., przekomarzanie n., komarzyca ż.

 czas. przekomarzać się ndk.

 przym. komarzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. komarzy

Wiktionary


komarunek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na sen

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃maˈrũnɛk, AS: kõmarũnek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kima, kimono; zob. też łóżko

Wiktionary


komary

ro­dzi­na owa­dów ży­wią­cych się krwią ludzi i zwie­rząt, ży­ją­cych nie­o­mal na całym świe­cie, czę­sto prze­no­szą­cych bak­te­rie cho­ro­bot­wór­cze; ko­ma­ro­wa­te


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ma­ro­wa­te – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek
  • Ko­ma­ry – osied­le w Gdań­sku, na Wy­spie So­bie­szew­skiej
  • Ko­ma­ry – uro­czy­sko w Kam­pi­no­skim Parku Na­ro­do­wym, po­ło­żo­ne w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Ło­mian­ki
  • Ko­ma­ry – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Krzy­we Sioło
  • Ko­ma­ry – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Osi­po­wi­cze
  • Ko­ma­ry – wieś (die­riew­nia) w Rosji, w ob­wo­dzie twer­skim, w re­jo­nie biel­skim
  • Ko­ma­ry – sin­gel pol­skiej pio­sen­kar­ki Kaśki So­chac­kiej
  • Komar

Wikipedia


komarzy

→ komar


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ko­ma­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy ko­ma­ra, okre­śla­ją­cy ko­ma­ra

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­ma­ra, ma­ją­cy cechy ko­ma­ra

Wiktionary

Patrz:

komar

Powiązane:

 rzecz. komarowate nmos., komar mzw., Komar mzw., komarek mzw., komarnica ż., przekomarzanie n., komarzyca ż.

 czas. przekomarzać się ndk.

 przym. komarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. komarowy

Wiktionary


komarzyca

sa­mi­ca ko­ma­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. sa­mi­ca ko­ma­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma stra­chu. Ma­la­rię prze­no­szą tylko ko­ma­rzy­ce, wy­star­czy je wy­ła­pać – śmie­je się jeden z ofi­ce­rów.

 (1.1) Po ugry­zie­niu przez ko­ma­rzy­cę mu­sia­łam do­stać za­strzyk, bo strasz­nie opu­chło mi oko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komar mzw., komarek mzw., Komar mzw., komarowate nmos.

 czas. przekomarzać się ndk.

 przym. komarowy, komarzy

Wiktionary


komarzysko

zgru­bie­nie od: komar


SJP.pl


komarów-osada

Ko­ma­rów-Osada – wieś (dawne mia­sto) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów-Osada.

Ko­ma­rów uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1748 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­ma­rów-Osada. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wikipedia


komarówecki

przy­miot­nik od: Ko­ma­rów­ka Pod­la­ska


SJP.pl


komarówka

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce i Rosji;
2. nazwa wielu wsi na Bia­ło­ru­si i Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ma­rów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim
  • Ko­ma­rów­ka Pod­la­ska – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ra­dzyń­skim
  • Ko­ma­rów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim
  • Ko­ma­rów­ka – wzgó­rze na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Ko­ma­rów­ka – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie brze­skim
  • Ko­ma­rów­ka – wieś w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim, w re­jo­nie by­chow­skim
  • Ko­ma­rów­ka – wieś w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim, w re­jo­nie krzy­czew­skim
  • Ko­ma­rów­ka – wieś w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim, w re­jo­nie szkłow­ski
  • Ko­ma­rów­ka – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim
  • Ko­ma­rów­ka – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie ło­hoj­skim
  • Ko­ma­rów­ka – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie uź­dzień­skim
  • – dawna wieś, hi­sto­rycz­ne przed­mie­ście Miń­ska, obec­nie część mia­sta: cen­trum tar­go­we w miń­skim re­jo­nie sa­wiec­kim (Мінскі Камароўскі рынак) oraz plac Ja­ku­ba Ko­ła­sa w re­jo­nie pier­sza­maj­skim

Wikipedia


komasacja

łą­cze­nie, sca­la­nie, gro­ma­dze­nie w jed­nym miej­scu dużej licz­by rze­czy lub zja­wisk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. po­łą­cze­nie cze­goś w ca­łość

 (1.2) urz. łą­cze­nie grun­tów rol­nych w celu zlik­wi­do­wa­nia roz­pro­szo­nych, nie­wiel­kich dzia­łek jed­ne­go wła­ści­cie­la i ut­wo­rze­nia go­spo­dar­stwa o zwar­tej po­wierzch­ni

Wiktionary

Ko­ma­sa­cja (także: ko­ma­sa­cja grun­tów, sca­la­nie grun­tów; łac. "com­mas­so" = sca­lam) – sca­la­nie grun­tów przez wy­mia­nę mię­dzy wła­ści­cie­la­mi w celu przeksz­tał­ce­nia grun­tów roz­drob­nio­nych w ob­sza­ry od­po­wia­da­ją­ce wy­mo­gom pra­wi­dło­we­go go­spo­da­ro­wa­nia.

Ko­ma­sa­cja jest to za­mia­na nie­ru­cho­mo­ści roz­drob­nio­nych (tzw.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. komasowanie n.

 przym. komasacyjny

 czas. komasować ndk., skomasować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) scalenie

Wiktionary


komasacyjny

do­ty­czą­cy ko­ma­sa­cji


SJP.pl


komasek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­miesz­ku­ją­ca lub po­cho­dzą­ca z oko­lic je­zio­ra Como

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to Ko­ma­sek, to jest Włoch z oko­lic je­zio­ra Como na po­gra­ni­czu ze Szwaj­ca­rią, a więc siłą rze­czy znać mu­siał ar­chi­tek­tu­rę Lom­bar­dii i Me­dio­la­nu, co się w jego twór­czo­ści mocno uwi­docz­ni­ło.

 (1.1) Prze­bu­do­wa poz­nań­skie­go ra­tu­sza miała miej­sce w la­tach 1550-1560 we­dług pro­jek­tu Jana Bap­ty­sty Qu­a­dra, Ko­ma­ska z oko­lic Lu­ga­no.

 (1.1) Re­pre­zen­ta­cyj­ne dzie­ła ka­mien­ne po 1580 roku na ogół wy­ko­ny­wa­ne były w warsz­ta­tach Me­klem­bur­gii, w któ­rych prze­wod­ni­mi ar­ty­sta­mi byli Ni­der­land­czy­cy współ­pra­cu­ją­cy z Ko­ma­ska­mi i miej­sco­wy­mi.

 (1.1) Na twór­ców pół­noc­no­lom­bardz­kich przy­ję­to więc nie do końca wła­ści­we hi­sto­rycz­nie, choć po­praw­ne sty­li­stycz­nie, okre­śle­nie „Ko­ma­sek”, za­do­mo­wio­ne już w pol­sko­ję­zycz­nej li­te­ra­tu­rze z za­kre­su hi­sto­rii sztu­ki, choć głów­nie w od­nie­sie­niu do cza­sów no­wo­żyt­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Como n.

 przym. komaski

Wiktionary


komasin

Ko­ma­sin – wieś pa­łuc­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wapno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wieś ta pow­sta­ła z po­łą­cze­nia te­re­nów zwa­nych "Hub Sreb­no Gór­skich" i "Po­do­lin­ka".

Wikipedia


komask

przed­sta­wi­ciel grupy rze­mieśl­ni­ków, bu­dow­ni­czych i ar­chi­tek­tów, po­cho­dzą­cych z oko­lic je­zio­ra Como (po­gra­ni­cze wło­sko-szwaj­car­skie)


SJP.pl


komasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­ma­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. komasować ndk.

 rzecz. komasacja ż.

Wiktionary


komasować

łą­czyć ja­kieś ele­men­ty w ca­łość, sca­lać, ze­spa­lać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wać ko­ma­sa­cję grun­tów

 (1.2) łą­czyć dane ele­men­ty w ca­łość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃maˈsɔvat͡ɕ, AS: kõmasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komasowanie n., komasacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zespalać, spajać

Wiktionary


komaszówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ma­szów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Au­gu­stów
  • Ko­ma­szów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin

Wikipedia


komat

1. nie­roz­poz­na­wal­na słu­chem od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi, po­zor­nie tej samej wy­so­ko­ści; koma
2. wada ukła­du op­tycz­ne­go; koma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. bar­dzo mały in­ter­wał wy­ni­kły ze stro­je­nia jed­ne­go dźwię­ku na dwa różne spo­so­by;

 (1.2) fiz. ina­czej: koma

Wiktionary

Komat – w te­o­rii mu­zycz­nej to bar­dzo mały in­ter­wał, róż­ni­ca wy­ni­ka­ją­ca z na­stro­je­nia jed­nej nuty na dwoma róż­ny­mi sy­ste­ma­mi. Ist­nie­ją dwa głów­ne ro­dza­je ko­ma­tu: komat syn­to­nicz­ny, "róż­ni­ca mię­dzy wła­ści­wą ter­cją wiel­ką a czte­re­ma wła­ści­wy­mi kwin­ta­mi pom­niej­szo­ny­mi o dwa ok­ta­wy", oraz komat pi­ta­go­rej­ski, "róż­ni­ca mię­dzy dwu­na­sto­ma kwin­ta­mi a sied­mio­ma ok­ta­wa­mi".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mat, AS: kõmat

Wiktionary


komatyczny

1. aber­ra­cja ko­ma­tycz­na - wada ukła­du op­tycz­ne­go, po­le­ga­ją­ca na tym, że wiąz­ka pro­mie­ni, która wy­cho­dzi z punk­tu po­ło­żo­ne­go poza osią op­tycz­ną, two­rzy po przej­ściu przez układ op­tycz­ny obraz tego punk­tu w kształ­cie prze­cin­ka; koma;
2. zwią­za­ny ze snem lu śpiącz­ką, np. środ­ki ko­ma­tycz­ne - środ­ki na­sen­ne


SJP.pl


komańcza

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­mań­cza (łem. Команча) – wieś w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim, w gmi­nie Ko­mań­cza. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży w Do­li­nie rzeki Osła­wi­cy i po­to­ku Bar­bar­ka (daw­niej Ku­ma­niec­ki Potok). Sie­dzi­ba gminy Ko­mań­cza.

Wikipedia


komańczanin

miesz­ka­niec Ko­mań­czy


SJP.pl


komańczanka

miesz­kan­ka Ko­mań­czy


SJP.pl


komańczowski

przy­miot­nik od: Ko­mań­cza, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim; ko­ma­niec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­mań­czy, zwią­za­ny z Ko­mań­czą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komańcza ż., komańczanin m., komańczanka ż.

 przym. komaniecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komaniecki

Wiktionary


kombajn

1. ma­szy­na rol­ni­cza do zbio­ru ro­ślin upraw­nych;
2. ma­szy­na sto­so­wa­na w gór­nict­wie do wy­do­by­cia węgla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. wie­lo­czyn­no­ścio­wa ma­szy­na rol­ni­cza do zme­cha­ni­zo­wa­ne­go zbie­ra­nia plo­nów

 (1.2) pot. wie­lo­czyn­no­ścio­we urzą­dze­nie lub na­rzę­dzie, np. dru­kar­ka, ska­ner i faks w jed­nym albo scy­zo­ryk o wielu ostrzach

 (1.3) slang. kom­pu­ter

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­bajn do zboża
  • kom­bajn ziem­nia­cza­ny
  • kom­bajn do bu­ra­ków
  • kom­bajn do ku­ku­ry­dzy
  • kom­bajn chod­ni­ko­wy
  • kom­bajn ścia­no­wy
  • kom­bajn fre­zu­ją­cy
  • Kom­bajn – osied­le miesz­ka­nio­we w War­sza­wie
  • Wist kom­bajn – sy­stem wi­sto­wy w bry­dżu
  • Kom­bajn do Zbie­ra­nia Kur po Wio­skach – pol­ska grupa mu­zycz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rol­nik wjeż­dża kom­baj­nem na pole. Je­dzie i je­dzie, i je­dzie, i nagle wali ręką w czoło: — No kur­czę, znowu za­pom­nia­łem za­siać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mbajn, AS: kõmbai ̯n

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombajnista mos., kombajnistka ż., kombajner mos., kombajnowanie n.

 czas. kombajnować ndk.

 przym. kombajnowy

Wiktionary


kombajner

osoba ob­słu­gu­ją­ca kom­bajn; kom­baj­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. roln. kie­row­ca kom­baj­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombajn m., kombajnista m.

 przym. kombajnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombajnista

Wiktionary


kombajnerka

ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca kom­bajn; kom­baj­nist­ka


SJP.pl


kombajnista

osoba ob­słu­gu­ją­ca kom­bajn; kom­baj­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. roln. kie­row­ca kom­baj­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombajn m., kombajner m.

 przym. kombajnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombajner

Wiktionary


kombajnistka

ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca kom­bajn; kom­baj­ner­ka


SJP.pl


kombajnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kom­baj­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kombajnować ndk.

 rzecz. kombajn mrz.

Wiktionary


kombajnować

cza­sow­nik

 (1.1) roln. sprzą­tać zboże kom­baj­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mbajˈnɔvat͡ɕ, AS: kõmbai ̯novać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombajn mrz., kombajnowanie n.

Wiktionary


kombajnowy

przy­miot­nik od: kom­bajn


SJP.pl


kombatancki

od­no­szą­cy się do kom­ba­tan­ta, wła­ści­wy kom­ba­tan­tom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kom­ba­tan­ta­mi, do­ty­czą­cy kom­ba­tan­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombatant mos., kombatantka ż.

Wiktionary


kombatanckość

→ kom­ba­tanc­ki


SJP.pl

Patrz:

kombatancki

kombatanctwo

1. ogół kom­ba­tan­tów, we­te­ra­nów re­gu­lar­nych for­ma­cji woj­sko­wych, od­dzia­łów par­ty­zanc­kich lub uczest­nik ruchu oporu;
2. bycie kom­ba­tan­tem


SJP.pl


kombatant

były żoł­nierz re­gu­lar­nych for­ma­cji woj­sko­wych, od­dzia­łów par­ty­zanc­kich lub uczest­nik ruchu oporu; we­te­ran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eme­ry­to­wa­ny żoł­nierz i były uczest­nik wojny

Wiktionary

Kom­ba­tant (z fr. "com­bat­tant") – żoł­nierz re­gu­lar­nych sił zbroj­nych, od­dzia­łów par­ty­zanc­kich lub czło­nek ruchu oporu za­an­ga­żo­wa­ny w walkę w trak­cie kon­flik­tu zbroj­ne­go. Osoba o szcze­gól­nym sta­tu­sie w pra­wie kon­flik­tów zbroj­nych. Także po­tocz­ne okre­śle­nie we­te­ra­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈbatãnt, AS: kõmbatãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombatanctwo n.

:: fż. kombatantka ż.

 przym. kombatancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) weteran

Wiktionary


kombatantka

→ kom­ba­tan­ta


SJP.pl

Patrz:

kombatanta

kombi

combi;
1. ro­dzaj prze­dłu­żo­ne­go nad­wo­zia sa­mo­cho­do­we­go przy­sto­so­wa­ne­go do prze­wo­że­nia osób bądź to­wa­rów;
2. sa­mo­chód o typie nad­wo­zia o ta­kiej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. typ nad­wo­zia

 (1.2) mot. sa­mo­chód z nad­wo­ziem typu kombi (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kombi – typ nad­wo­zia sa­mo­cho­du
  • Kombi – ze­spół mu­zycz­ny ist­nie­ją­cy w la­tach 1976-2003
  • Kombi – album mu­zycz­ny pol­skiej grupy mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej Kombi
  • Kombi – pro­gram do kom­pu­te­ro­we­go skła­du do­ku­men­tów
  • Kom­bii – ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 2003 roku przez trzech by­łych człon­ków ze­spo­łu Kombi (bez udzia­łu Sła­wo­mi­ra Ło­sow­skie­go)
  • Kombi Ło­sow­ski – ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 2004 roku przez Sła­wo­mi­ra Ło­sow­skie­go
  • Combi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­row­ca pas­sa­ta kombi cudem uszedł z ży­ciem.

 (1.2) pot. Bę­dzie chry­ja, bo znowu za­par­ko­wa­łeś kombi tuż pod okna­mi szefa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mbʲi, AS: kõmbʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rzad. war. combi; pot. żart. trumniak

Wiktionary


kombiak

po­tocz­nie: sa­mo­chód kombi


SJP.pl


kombiboks

sta­no­wi­sko słu­żą­ce zwie­rzę­ciu za­rów­no do po­bie­ra­nia karmy, jak i do od­po­czyn­ku


SJP.pl


kombinacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kom­bi­nat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kom­bi­nat, lecz tylko mały kom­bi­na­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombinat m.

Wiktionary


kombinacja

1. łą­cze­nie róż­nych ele­men­tów w pewną ca­łość;
2. ca­łość, układ pow­sta­ły z po­łą­cze­nia ja­kichś ele­men­tów;
3. spryt­ny, czę­sto nie­ucz­ci­wy plan, ma­newr; pod­stęp, oszu­stwo;
4. nie­ucz­ci­we, pod­stęp­ne dzia­ła­nie; ma­chi­na­cja, mach­loj­ka;
5. zło­żo­na kon­ku­ren­cja nar­ciar­ska;
6. w sza­chach: nie­spo­dzie­wa­ny ma­newr tak­tycz­ny, pro­wa­dzą­cy do zde­cy­do­wa­nej zmia­ny ukła­du sił na sza­chow­ni­cy;
7. w kom­bi­na­to­ry­ce: do­wol­ny podz­biór ut­wo­rzo­ny z ele­men­tów da­ne­go zbio­ru skoń­czo­ne­go, w któ­rym ko­lej­ność ele­men­tów nie jest istot­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łą­cze­nie skła­do­wych w ca­łość oraz efekt tego dzia­ła­nia

 (1.2) po­my­sło­wy plan, nie­rzad­ko nie­ucz­ci­wy

 (1.3) mat. podz­biór zbio­ru skoń­czo­ne­go o okre­ślo­nej licz­bie ele­men­tów, któ­rych po­rzą­dek nie jest istot­ny

 (1.4) sport. sza­chy nie­prze­wi­dzia­ny, for­sow­ny ma­newr tak­tycz­ny wy­raź­nie zmie­nia­ją­cy układ sił na sza­chow­ni­cy

 (1.5) sport. nar­ciar­stwo kon­ku­ren­cja zło­żo­na, w któ­rej o zwy­cię­stwie de­cy­du­je suma uzy­ska­nych wy­ni­ków z po­szcze­gól­nych eta­pów

 (1.6) przest. część bie­liz­ny dam­skiej pod po­sta­cią spodu pod su­knię

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­bi­na­cja al­pej­ska – olim­pij­ska kon­ku­ren­cja nar­ciar­ska, skła­da­ją­ca się za sla­lo­mu spe­cjal­ne­go i biegu zja­zdo­we­go
  • kom­bi­na­cja nor­we­ska – olim­pij­ska dy­scy­pli­na spor­to­wa, na którą skła­da­ją się skoki i biegi nar­ciar­skie
  • kom­bi­na­cja sza­cho­wa
  • kom­bi­na­cja bez pow­tó­rzeń – w kom­bi­na­to­ry­ce
  • kom­bi­na­cja z pow­tó­rze­nia­mi – w kom­bi­na­to­ry­ce
  • kom­bi­na­cja li­nio­wa – w al­ge­brze
  • kom­bi­na­cja – ze­sta­wie­nie nazwy ro­dza­jo­wej z ga­tun­ko­wą

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kombinat mrz., kombinator mos., kombinatorka ż., kombinatorstwo n., kombinatoryka ż., kombinerki nmos.

 czas. kombinować, skombinować, wykombinować

 przysł. kombinacyjny, kombinatorski, kombinatoryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolaż, kompozycja, łączenie, połączenie, synteza, zestaw, zestawienie

 (1.2) machinacja, machlojka

Wiktionary


kombinacki

do­ty­czą­cy kom­bi­na­tu - ze­spo­łu kilku za­kła­dów prze­my­sło­wych dzia­ła­ją­cych pod wspól­nym za­rzą­dem i zwią­za­nych ze sobą pod wzglę­dem or­ga­ni­za­cyj­nym i tech­no­lo­gicz­nym


SJP.pl


kombinacyjka

zdrob­nie­nie od: kom­bi­na­cja


SJP.pl


kombinacyjny

do­ty­czą­cy kom­bi­na­cji, zwią­za­ny z kom­bi­na­cją, np. zdol­no­ści kom­bi­na­cyj­ne, układ kom­bi­na­cyj­ny


SJP.pl


kombinat

1. ze­spół kilku za­kła­dów prze­my­sło­wych dzia­ła­ją­cych pod wspól­nym za­rzą­dem i zwią­za­nych ze sobą pod wzglę­dem or­ga­ni­za­cyj­nym i tech­no­lo­gicz­nym;
2. po­tocz­nie: in­sty­tu­cja, or­ga­ni­za­cja ro­zbu­do­wa­na do roz­mia­rów trud­nych do ogar­nię­cia, za­rzą­dza­nia; kolos, gi­gant, mo­loch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zarz. ze­spół kilku za­kła­dów prze­my­sło­wych po­wią­za­nych or­ga­ni­za­cyj­nie i tech­no­lo­gicz­nie;

Wiktionary

Kom­bi­nat – przed­się­bior­stwo sta­no­wią­ce ze­spół za­kła­dów, dzia­ła­ją­ce pod wspól­nym za­rzą­dem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kom­bi­nat me­ta­lur­gicz­ny skła­da się z dwóch wiel­kich pie­ców, dwóch wal­cow­ni oraz dwóch linii cią­głe­go od­le­wa­nia stali (COS).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈbʲĩnat, AS: kõmbʹĩnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombinacja ż., kombinowanie n., kombinacik mrz.

 czas. kombinować ndk.

Wiktionary


kombinatka

od­mia­na krzy­żów­ki po­le­ga­ją­ca na prze­no­sze­niu liter od­gad­nię­tych wy­ra­zów z jed­ne­go dia­gra­mu do dru­gie­go, we­dług okre­ślo­nej za­sa­dy, w celu uzy­ska­nia roz­wią­za­nia


SJP.pl


kombinator

1. po­tocz­nie: osoba ce­chu­ją­ca się spry­tem, krę­tact­wem, oszu­stwem; sza­chraj, krę­tacz, cwa­niak, kan­ciarz;
2. śro­do­wi­sko­wo: osoba upra­wia­ją­ca kom­bi­na­cję al­pej­ską lub nor­we­ską (sport zi­mo­wy bę­dą­cy po­łą­cze­niem sko­ków i bie­gów nar­ciar­skich)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek ze zdol­no­ścia­mi do kom­bi­no­wa­nia i do spe­ku­la­cji, czę­sto nie­ucz­ci­wej

 (1.2) sport. nar­ciarz bio­rą­cy udział w kom­bi­na­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombinacja ż., kombinatorstwo n.

:: fż. kombinatorka

 czas. kombinować

 przym. kombinatorski, kombinacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spryciarz, spekulant

Wiktionary


kombinatorka

ko­bie­ta ce­chu­ją­ca się spry­tem, krę­tact­wem, oszu­stwem; sza­chraj­ka, krę­tacz­ka, cwa­nia­ra, kan­cia­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od kom­bi­na­tor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mbʲĩnaˈtɔrka, AS: kõmbʹĩnatorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kombinator.

Wiktionary


kombinatorski

do­ty­czą­cy kom­bi­na­to­ra - osoby ce­chu­ją­cej się spry­tem, krę­tact­wem, oszu­stwem; sza­chraj­ski, krę­tac­ki, cwa­niac­ki, kan­ciar­ski


SJP.pl


kombinatorstwo

po­tocz­nie: umie­jęt­ność spryt­ne­go ro­bie­nia in­te­re­sów, wią­żą­ca się naj­czę­ściej z me­to­da­mi nie­ucz­ci­wy­mi, pod­stę­pem, oszu­stwem; cwa­niact­wo, kan­ciar­stwo, sza­chraj­stwo


SJP.pl


kombinatoryczny

1. książ­ko­wo: wy­stę­pu­ją­cy w okre­ślo­nych kom­bi­na­cjach (po­łą­cze­niach);
2. w ma­te­ma­ty­ce: do­ty­czą­cy kom­bi­na­to­ry­ki - dy­scy­pli­ny ma­te­ma­tycz­nej ba­da­ją­cej włas­no­ści zbio­rów skoń­czo­nych


SJP.pl


kombinatoryka

dy­scy­pli­na ma­te­ma­tycz­na ba­da­ją­ca włas­no­ści zbio­rów skoń­czo­nych, sto­so­wa­na m.in. w te­o­rii liczb, ra­chun­ku praw­do­po­do­bień­stwa oraz w in­for­ma­ty­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. dział ma­te­ma­ty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem licz­by moż­li­wych do ut­wo­rze­nia kon­fi­gu­ra­cji, które speł­nia­ły­by okre­ślo­ne wa­run­ki w danej struk­tu­rze ma­te­ma­tycz­nej;

Wiktionary

Kom­bi­na­to­ry­ka – dział ma­te­ma­ty­ki ba­da­ją­cy struk­tu­ry skoń­czo­ne lub nie­skoń­czo­ne, ale prze­li­czal­ne. Np. okre­śle­nie, ile jest podz­bio­rów "k"-ele­men­to­wych w zbio­rze "n"-ele­men­to­wym sta­no­wi jedno z ty­po­wych za­gad­nień kom­bi­na­to­ry­ki. Nazwa dy­scy­pli­ny po­cho­dzi od G.W. Le­ib­ni­za.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O dziwo nie mia­łem najm­niej­sze­go pro­ble­mu ze zro­zu­mie­niem kom­bi­na­to­ry­ki w li­ce­um.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kombinatoryczny

 przysł. kombinatorycznie

 rzecz. kombinacja ż.

Wiktionary


kombinatowy

przy­miot­nik od: kom­bi­nat


SJP.pl


kombinerki

pro­ste wie­lo­funk­cyj­ne na­rzę­dzie słu­żą­ce m.in. do cię­cia drutu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) techn. na­rzę­dzie ręcz­ne, ro­dzaj szczy­piec o uni­wer­sal­nym za­sto­so­wa­niu;

Wiktionary

Kom­bi­ner­ki (szczyp­ce uni­wer­sal­ne) – jed­no­ręcz­ne szczyp­ce uni­wer­sal­ne, przez­na­czo­ne do drob­nych prac ta­kich jak: przy­trzy­my­wa­nie ele­men­tów, ich cię­cie, zgnia­ta­nie, za­gi­na­nie czy kształ­to­wa­nie.

Część ro­bo­cza kom­bi­ne­rek skła­da się (ko­lej­no od końca):

Ich rącz­ki mogą być po­kry­ta izo­la­to­rem z two­rzyw sztucz­nych (wów­czas na­da­ją się do prac elek­trycz­nych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kombinacja ż.

Wiktionary


kombinezon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jed­no­czę­ścio­we ubra­nie ochron­ne;

Wiktionary

Kom­bi­ne­zon – jed­no­czę­ścio­we ubra­nie, bę­dą­ce po­łą­cze­niem bluzy ze spod­nia­mi, naj­czę­ściej peł­nią­ce funk­cję ubra­nia ro­bo­cze­go lub spor­to­we­go (np. kom­bi­ne­zon nar­ciar­ski).

Kom­bi­ne­zo­na­mi na­zy­wa się też cza­sem ubra­nia dwu­czę­ścio­we, gdy bluza i spod­nie (naj­czę­ściej ogrod­nicz­ki) two­rzą kom­plet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nor­mal­nie od­bi­ja­ją się od osło­ny kok­pi­tu, choć chęt­nie za­głę­bi­ły­by się w twoim kom­bi­ne­zo­nie i be­be­chach, by wy­do­stać się po dru­giej stro­nie.

 (1.1) Na na­szych kom­bi­ne­zo­nach po­ja­wi­ły się gra­na­to­we na­szyw­ki.

Wiktionary


kombinezonowy

→ kom­bi­ne­zon


SJP.pl

Patrz:

kombinezon

kombinowany

1. ze­sta­wiać ele­men­ty w spój­ną ca­łość; łą­czyć, ze­spa­lać, jed­no­czyć;
2. po­tocz­nie: spryt­nie prze­pro­wa­dzać ja­kieś plany, pro­wa­dzić po­dej­rza­ne, nie­ucz­ci­we in­te­re­sy; krę­cić, mie­szać, motać;
3. po­tocz­nie: szu­kać roz­wią­za­nia ja­kie­goś pro­ble­mu, za­sta­na­wiać się nad czymś; głów­ko­wać, roz­my­ślać;
4. po­tocz­nie: robić coś, po­pra­wiać, zmie­niać, zwy­kle w spo­sób nie­u­dol­ny lub nie­zu­peł­nie ucz­ci­wy; grze­bać, maj­stro­wać, ma­ni­pu­lo­wać;
5. po­tocz­nie o ko­bie­cie i męż­czyź­nie: na­wią­zy­wać in­tym­ne sto­sun­ki


SJP.pl


kombinować

1. ze­sta­wiać ele­men­ty w spój­ną ca­łość; łą­czyć, ze­spa­lać, jed­no­czyć;
2. po­tocz­nie: spryt­nie prze­pro­wa­dzać ja­kieś plany, pro­wa­dzić po­dej­rza­ne, nie­ucz­ci­we in­te­re­sy; krę­cić, mie­szać, motać;
3. po­tocz­nie: szu­kać roz­wią­za­nia ja­kie­goś pro­ble­mu, za­sta­na­wiać się nad czymś; głów­ko­wać, roz­my­ślać;
4. po­tocz­nie: robić coś, po­pra­wiać, zmie­niać, zwy­kle w spo­sób nie­u­dol­ny lub nie­zu­peł­nie ucz­ci­wy; grze­bać, maj­stro­wać, ma­ni­pu­lo­wać;
5. po­tocz­nie o ko­bie­cie i męż­czyź­nie: na­wią­zy­wać in­tym­ne sto­sun­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skom­bi­no­wać)

 (1.1) łą­czyć różne czę­ści w spój­ną ca­łość

 (1.2) pot. zdo­by­wać dzię­ki spry­to­wi

 (1.3) pot. wy­cią­gać wnio­ski na pod­sta­wie ja­kichś da­nychfakt.

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kom­bi­no­wać)

 (2.1) pot. szu­kać wyj­ścia z sy­tu­a­cji, za­sta­na­wiać się nad roz­wią­za­niem pro­ble­mu

 (2.2) pot. spryt­nie, na gra­ni­cy ucz­ci­wo­ści lub nie­ucz­ci­wie za­łat­wiać in­te­re­sy

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (3.1) pot. maj­stro­wać w czymś

 (3.2) pot. na­wią­zy­wać in­tym­ne re­la­cje

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Kom­bi­nu­ją jak się da, żeby coś za­ro­bić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombinat mrz., kombinacja ż., kombinator mos., kombinowanie n.

 przym. kombinacyjny, kombinowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komponować, łączyć, zespalać, zestawiać

Wiktionary


kombiszorty

ro­dzaj stro­ju, szor­ty i bluz­ka zszy­te razem


SJP.pl


kombivan

sa­mo­chód łą­czą­cy cechy auta oso­bo­we­go, kombi i vana


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1)  typ nad­wo­zia sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, poś­red­nie­go po­mię­dzy kombi a van, które może być do­staw­cze lub ro­dzin­ne;

Wiktionary

Auta typu kom­bi­van

Kom­bi­van – typ współ­czes­ne­go nad­wo­zia sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, poś­red­nie­go po­mię­dzy kombi a van, które może być do­staw­cze lub ro­dzin­ne. Wpro­wa­dzo­ne zo­sta­ło na rynek około 1997 roku. Jego nad­wo­zie jest je­szcze bar­dziej ścię­te od kombi, ale mniej­sze od vana i bar­dziej ma­syw­ne.

Wikipedia


kombiwar

wie­lo­funk­cyj­ne urzą­dze­nie elek­trycz­ne do przy­go­to­wy­wa­nia po­sił­ków; com­bi­war


SJP.pl

Kom­bi­war – sprzęt ku­chen­ny skła­da­ją­cy się z na­czy­nia, pa­ne­lu ste­row­ni­cze­go oraz po­kry­wy grzej­nej, wy­po­sa­żo­nej w wen­ty­la­tor, dzię­ki któ­re­mu znaj­du­ją­ce się w na­czy­niu pro­duk­ty są owie­wa­ne stru­mie­niem go­rą­ce­go po­wie­trza (ter­mo­o­bieg). Taka kon­struk­cja po­wo­du­je, iż pro­duk­ty są pie­czo­ne szyb­ko i rów­no­mier­nie.

Wikipedia


kombo

combo;
1. kil­ku­o­so­bo­wy ze­spół jaz­zo­wy;
2. urzą­dze­nie łą­czą­ce cechy dwóch lub wię­cej typów urzą­dzeń;
3. po­tocz­nie: po­łą­cze­nie, kom­bi­na­cja


SJP.pl


kombonianie

za­kon­nik Mi­sjo­na­rzy Kom­bo­nia­nów Serca Je­zu­so­we­go - ka­to­lic­kie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go pow­sta­łe­go w 1979 roku


SJP.pl

Mi­sjo­na­rze Kom­bo­nia­nie Serca Je­zu­so­we­go – zgro­ma­dze­nie mi­syj­ne pra­cu­ją­ce we wspól­no­tach mię­dzy­na­ro­do­wych na czte­rech kon­ty­nen­tach.

Obec­nie liczy pra­wie 1800 mi­sjo­na­rzy, 1800 sióstr za­kon­nych i 200 mi­sjo­na­rzy i mi­sjo­na­rek świec­kich, któ­rzy swym sty­lem życia i dzia­łal­no­ścią cał­ko­wi­cie poś­wię­ca­ją się służ­bie mi­syj­nej wśród na­ro­dów i grup et­nicz­nych je­szcze niez­na­ją­cych Do­brej No­wi­ny lub ewan­ge­li­zo­wa­nych nie­do­sta­tecz­nie.

Wikipedia


kombonianin

za­kon­nik Mi­sjo­na­rzy Kom­bo­nia­nów Serca Je­zu­so­we­go - ka­to­lic­kie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go pow­sta­łe­go w 1979 roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek ka­to­lic­kie­go mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, za­ło­żo­ne­go przez św. Da­nie­la Com­bo­nie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Abra­mo­wicz ma syna u kom­bo­nia­nów w Rzy­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kombonianka ż.

 przym. komboniański

Wiktionary


kombonianka

człon­ki­ni za­ko­nu: Sio­stry Mi­sjo­nar­ki Kom­bo­nian­ki (SMC)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia kom­bo­niań­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. kombonianin m.

 przym. komboniański

Wiktionary


komboniański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kom­bo­nia­na­mi lub kom­bo­nian­ka­mi, do­ty­czą­cy kom­bo­nia­nów lub kom­bo­nia­nek

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do kom­bo­nia­nów lub kom­bo­nia­nek, bę­dą­cy ich włas­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kombonianin m., kombonianka ż.

Wiktionary


kombornia

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim


SJP.pl

Kom­bor­nia (daw­niej też: "Ką­bor­nia") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Kor­czy­na. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kom­bor­nia. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia


komborski

przy­miot­nik od: Kom­bor­nia (wieś na Pod­kar­pa­ciu)


SJP.pl


kombu

wo­do­rost mor­ski, uży­wa­ny w ja­poń­skiej kuch­ni do przy­pra­wia­nia po­traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ple­cha­e­chy ja­dal­nych wo­do­ro­stów, naj­czę­ściej li­stow­ni­cy ja­poń­skiej, uży­wa­ne w kuch­niach wielu kra­jów wschod­nio­az­ja­tyc­kich;

Wiktionary

Konbu (jap. 昆布 konbu; wym. "kombu"; kor. 다시마 "da­si­ma"; chiń. 海帶 pi­ny­in "hǎidài") – su­ro­wiec ku­li­nar­ny uzy­ski­wa­ny z kilku ga­tun­ków wo­do­ro­stów z rzędu li­stow­ni­cow­ców, prze­de wszyst­kim li­stow­ni­cy ja­poń­skiej ("Sac­cha­ri­na ja­po­ni­ca", syn. "La­mi­na­ria ja­po­ni­ca"), a w mniej­szym stop­niu z ' ("La­mi­na­ria re­li­gio­sa"), ' ("L. ci­cho­rio­i­des"), ' i róż­nych ga­tun­ków '. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest w kuch­ni ja­poń­skiej i in­nych kra­jów Da­le­kie­go Wscho­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tem­peh na­le­ży (po­dob­nie jak soję) długo go­to­wać z kombu, wa­rzy­wa­mi i sosem so­jo­wym.

Wiktionary


kombucha

[czy­taj: kom­bu­cza] kwa­sko­wa­ty, mu­su­ją­cy napój ja­poń­ski ze sło­dzo­nej her­ba­ty pod­da­nej fer­men­ta­cji; kom­bu­cza


SJP.pl


kombucza

kwa­sko­wa­ty, mu­su­ją­cy napój ja­poń­ski ze sło­dzo­nej her­ba­ty pod­da­nej fer­men­ta­cji; kom­bu­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. napój ze sło­dzo­nej her­ba­ty pod­da­nej fer­men­ta­cji przez tzw. „grzy­bek” her­ba­cia­ny;

Wiktionary

Kom­bu­cza (także jako kom­bu­cha i grzyb her­ba­cia­ny) – napój uzy­ski­wa­ny ze sło­dzo­nej her­ba­ty pod­da­nej fer­men­ta­cji przez tzw. grzy­bek her­ba­cia­ny, ina­czej znany jako grzy­bek ja­poń­ski lub SCOBY (z ang. Sym­bio­tic Cul­tu­re of Bac­te­ria and Ye­asts, czyli sym­bio­tycz­na kul­tu­ra bak­te­rii i droż­dży).

Wikipedia


kombustia

daw­niej: spa­le­nie, opa­rze­nie


SJP.pl


komciać

po­tocz­nie: ko­men­to­wać w in­ter­ne­cie


SJP.pl


komcio

po­tocz­nie: ko­men­tarz w in­ter­ne­cie; komć, ko­ment


SJP.pl


komeda

Krzysz­tof Ko­me­da, pse­u­do­nim Krzysz­to­fa Trzciń­skie­go (1931 - 1969), pol­skie­go pia­ni­sty jaz­zo­we­go i kom­po­zy­to­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Ko­me­da – pol­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta jaz­zo­wy, twór­ca mu­zy­ki fil­mo­wej
  • Zofia Ko­me­do­wa – or­ga­ni­za­tor­ka, pro­mo­tor­ka i ma­na­ger, guru pol­skich jazz­ma­nów, muza i żona Krzysz­to­fa Ko­me­dy
  • Ko­me­da Qu­in­tet – ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny przez Krzysz­to­fa Ko­me­dę
  • Ko­me­da – album stu­dyj­ny Lesz­ka Moż­dże­ra

Wikipedia


komedia

1. ga­tu­nek dra­ma­tu lub filmu, obej­mu­ją­cy ut­wo­ry o we­so­łym na­stro­ju, lek­kiej i po­god­nej te­ma­ty­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się hu­mo­rem, we­so­ło­ścią i po­myśl­nym za­koń­cze­niem;
2. utwór re­pre­zen­tu­ją­cy ga­tu­nek ko­me­dio­wy;
3. nie­szcze­re za­cho­wa­nie, uda­wa­nie w celu wpro­wa­dze­nia kogoś w błąd; hi­po­kryz­ja, obłu­da, fałsz, in­try­ga;
4. po­tocz­nie: śmiesz­na sy­tu­a­cja, coś nie­po­waż­ne­go; cyrk, ka­ba­ret, heca, szop­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. film. utwór sce­nicz­ny lub fil­mo­wy przed­sta­wia­ją­cy w spo­sób za­baw­ny lub sa­ty­rycz­ny po­sta­cie, oby­cza­je, wy­da­rze­nia itp.;

 (1.2) sy­tu­a­cja oce­nia­na przez kogoś jako śmiesz­na lub nie­po­waż­na

 (1.3) obłud­ne za­cho­wa­nie kogoś, kto od­gry­wa jakąś rolę, aby od­nieść ko­rzy­ści

Wiktionary

Ko­me­dia (łac. "co­mo­e­dia", z gr. κωμῳδία "ko­mo­dia", od wy­ra­zów κῶμος "komos" – po­chód i ᾠδή "ode" – pieśń) – jeden z trzech, obok tra­ge­dii i dra­ma­tu wła­ści­we­go, ga­tun­ków dra­ma­tycz­nych. Ko­me­die ce­chu­je po­god­ny na­strój, ko­mizm, naj­czę­ściej żywa akcja i szczę­śli­we dla bo­ha­te­rów za­koń­cze­nie. Ko­me­dia roz­wi­ja­ła się już w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pracy w te­le­wiz­ji mam ocho­tę oglą­dać tylko durne ko­me­die.

 (1.2) Po­ciąg ma 300 minut opóź­nie­nia? To jakaś ko­me­dia!

 (1.3) Bur­mistrz, od­po­wia­da­jąc na nie­wy­god­ne py­ta­nia dzien­ni­ka­rzy i rad­nych, ode­grał nie­złą ko­me­dię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmɛdʲja, AS: kõmedʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komediant m., komediantka ż., komedianctwo n., komediowość ż.

:: zdrobn. komedyjka ż.

 przym. komediowy, komediancki

 przysł. komediowo, komediancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) arlekinada, błazenada, błazeństwo, klownada, komedianctwo; pot. małpiarstwo

 (1.3) heca, przedstawienie; pot. bonanza, cyrk, kino, opera, przeboje, szopa, szopka; pot. żart. hocki-klocki; wulg. jaja

Wiktionary


komediancik

zdrob­nie­nie od: ko­me­diant


SJP.pl


komediancki

od­no­szą­cy się do ko­me­dian­ta, wła­ści­wy ko­me­dian­tom


SJP.pl


komediant

1. czło­wiek za­cho­wu­ją­cy się nie­na­tu­ral­nie lub nie­po­waż­nie; pozer, efek­ciarz, ka­bo­tyn;
2. śro­do­wi­sko­wo: aktor ko­me­dio­wy;
3. daw­niej: aktor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek uda­ją­cy, za­cho­wu­ją­cy się nie­na­tu­ral­nie czy nie­po­waż­nie

 (1.2) daw. osoba gra­ją­ca różne po­sta­ci za­wo­do­wo

 (1.3) środ. aktor gra­ją­cy role ko­me­dio­we

 (1.4) pot. żar­tow­niś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyraz „heca” już się cał­ko­wi­cie zlek­sy­ka­li­zo­wał i stra­cił zwią­zek ze szczu­ciem zwie­rząt, cho­ciaż miał taki nie­miec­ki źró­dło­słów; odtąd zwią­zał się na stałe z cyr­kow­ca­mi i ko­me­dian­ta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komediantka ż., komedianctwo n., komedia ż., komizm mrz.

 przym. komediancki, komediowy

 przysł. komediancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozer, błazen, hipokryta, obłudnik

 (1.2) aktor, frant

 (1.4) komik, błazen

Wiktionary


komediantka

→ ko­me­diant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ak­tor­ka gra­ją­ca role za­wo­do­wo, w szcze­gól­no­ści role ko­me­dio­we

 (1.2) pot. przen. ko­bie­ta uda­ją­ca, obłud­na, nie­szcze­ra, po­zer­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­me­diant­ka – po­wieść Wła­dy­sła­wa Re­y­mon­ta wy­da­na w 1896 r.
  • Ko­me­diant­ka – film pol­ski z 1986 r. w re­ży­se­rii Je­rze­go Sztwiert­ni z Mał­go­rza­tą Pie­czyń­ską w roli głów­nej, adap­ta­cja po­wie­ści
  • Ko­me­diant­ka – 9-od­cin­ko­wy se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1987 r. w re­ży­se­rii Je­rze­go Sztwiert­ni

Wikipedia

Patrz:

komediant

Powiązane:

 rzecz. komediant mos., zdrobn. komediancik mos., komedianctwo n., komedia ż., komizm mrz.

 przym. komediancki, komediowy, komedialny

 przysł. komediancko

Wiktionary


komediodramat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. teatr. dzie­ło sce­nicz­ne łą­czą­ce ele­men­ty ko­me­dii i dra­ma­tu;

Wiktionary

Ko­me­dio­dra­mat, film tra­gi­ko­micz­ny – utwór fil­mo­wy, który łączy w swej kon­struk­cji ele­men­ty dra­ma­tu, ko­me­dii, li­ryz­mu i tra­giz­mu, two­rząc z nich za­ra­zem ko­me­dio­wą i dra­ma­tycz­ną wizję świa­ta wy­wo­łu­ją­cą za­rów­no śmiech, jak i współ­czu­cie widza.

Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą ko­me­dio­dra­ma­tu jest ton serio, róż­nią­cy go od form czy­sto ko­me­dio­wych ta­kich jak: bur­le­ska, gro­te­ska, farsa, pa­ro­dia itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sami twór­cy nie ukry­wa­ją, że stwo­rze­nie uda­ne­go ko­me­dio­dra­ma­tu wy­ma­ga po­nad­prze­cięt­ne­go warsz­ta­tu – nie­łat­wo bo­wiem zgrab­nie po­łą­czyć ze sobą ele­men­ty ko­micz­ne z tra­gicz­ny­mi, tak by two­rzy­ły one spój­ną ca­łość.

 (1.1) Za­pra­sza­my Pań­stwa na pre­mie­ro­wy pokaz fran­cu­skie­go ko­me­dio­dra­ma­tu z 2013 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komediodramatyczny

Wiktionary


komediodramatyczny

→ ko­me­dio­dra­mat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) film. teatr. zwią­za­ny z ko­me­dio­dra­ma­tem, do­ty­czą­cy ko­me­dio­dra­ma­tu

Wiktionary

Patrz:

komediodramat

Powiązane:

 rzecz. komediodramat mrz.

Wiktionary


komediofarsowy

przy­miot­nik od: ko­me­dio­far­sa


SJP.pl


komediooperowy

przy­miot­nik od: ko­me­dio­o­pe­ra


SJP.pl


komediopisarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. au­tor­ka ko­me­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɛdʲjɔpʲiˈsarka, AS: kõmedʹi ̯opʹisarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komediopisarstwo n.

:: fm. komediopisarz m.

 przym. komediopisarski

Wiktionary


komediopisarski

do­ty­czą­cy ko­me­dio­pi­sa­rza, ko­me­dio­pi­sar­stwa


SJP.pl


komediopisarstwo

1. sztu­ka pi­sa­nia ko­me­dii;
2. twór­czość obej­mu­ją­ca ko­me­die


SJP.pl


komediopisarz

pi­sarz ko­me­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. teatr. autor ko­me­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fre­dro był wy­bit­nym pol­skim ko­me­dio­pi­sa­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɛdʲjɔˈpʲisaʃ, AS: kõmedʹi ̯opʹisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komediopisarstwo n.

:: fż. komediopisarka ż.

 przym. komediopisarski

Wiktionary


komediowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­me­dio­we; cecha tych, któ­rzy są ko­me­dio­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komedia ż., komik m., komiczność ż.

 przym. komediowy, komiczny

 przysł. komediowo, komicznie

Wiktionary


komediowy

przy­miot­nik od: ko­me­dia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­me­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komediantka ż., komik mos., komediowość ż., komedia ż., komediant mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komiczny

Wiktionary


komedogenny

przy­miot­nik

 (1.1) kos­met. za­ty­ka­ją­cy pory skóry, przy­czy­nia­ją­cy się do pow­sta­wa­nia za­skór­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­le­cam wosku so­jo­we­go, po­nie­waż jest ko­me­do­gen­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɛdɔˈɡɛ̃nːɨ, AS: kõmedogẽ•ny

Wiktionary


komedyjka

zdrob­nie­nie od: ko­me­dia


SJP.pl


komelinowate

o ce­chach ko­me­li­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Ko­me­li­no­wa­te ("Com­me­li­na­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu ko­me­li­now­ców. Na­le­ży do niej ok. 40 ro­dza­jów z 650 ga­tun­ka­mi. Za­sięg ro­dzi­ny jest sze­ro­ki, brak jej przed­sta­wi­cie­li w Eu­ro­pie, pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, w Azji pół­noc­nej i środ­ko­wej, w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

Wikipedia


komelinowaty

o ce­chach ko­me­li­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


komelinowce

rząd ro­ślin ziel­nych z kladu jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl

Ko­me­li­now­ce, trzy­krot­kow­ce ("Com­me­li­na­les" Du­mort.) – rząd ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do jed­no­li­ścien­nych. Wy­róż­nia się w jego obrę­bie 5 ro­dzin, 68 ro­dza­jów i 812 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją głów­nie w mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Za­li­cza­ne tu ro­śli­ny wy­o­dręb­ni­ły się ok. 110 mi­lio­nów lat temu. Ro­śli­ny tu za­li­cza­ne mają kwia­ty ze­bra­ne w kwia­to­stan typu wie­cha lub wierz­chot­ka. Kwia­ty są zwy­kle grzbie­ci­ste, o jed­nej lub kilku osiach sy­me­trii. Część prę­ci­ków wyksz­tał­co­na jako płon­ne prąt­nicz­ki. Nie two­rzą my­ko­ry­zy.

Wikipedia


komelinowe

grupa ro­ślin jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl

Ko­me­li­no­we ("Com­me­li­ni­dae" Takht.) – grupa ro­ślin jed­no­li­ścien­nych sta­no­wią­ca w no­wszych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych (sy­stem APG II z 2003, APG III z 2009, APG IV z 2016, sy­stem APG V z 2026) grupę mo­no­fi­le­tycz­ną, sio­strza­ną dla grupy obej­mu­ją­cej szpa­ra­gow­ce ("Aspa­ra­ga­les") i li­liow­ce ("Li­lia­les").

Wikipedia


komelinowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin ziel­nych z kladu jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl


komemoracja

kom­me­mo­ra­cja;
1. upa­mięt­nie­nie wy­da­rze­nia lub osoby spe­cjal­ną uro­czy­sto­ścią, ta­bli­cą pa­miąt­ko­wą, dzie­łem ar­ty­stycz­nym itp;
2. w li­tur­gii ka­to­lic­kiej:
a) mod­lit­wa za ży­wych i umar­łych w cza­sie mszy;
b) wez­wa­nie świę­te­go w jed­nej z czę­ści mszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  uro­czy­ste upa­mięt­nie­nie ja­kiejś osoby lub ja­kie­goś zda­rze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komemoratywny, komemoracyjny

Wiktionary


komemoracyjny

→ ko­me­mo­ra­cja; kom­me­mo­ra­cyj­ny, kom­me­mo­ra­tyw­ny, ko­me­mo­ra­tyw­ny, me­mo­ra­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­me­mo­ra­cją, do­ty­czą­cy ko­me­mo­ra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komemoracja ż.

 przym. komemoratywny

 przysł. komemoracyjnie

Wiktionary


komemoratywny

→ ko­me­mo­ra­cja; kom­me­mo­ra­cyj­ny, kom­me­mo­ra­tyw­ny, ko­me­mo­ra­cyj­ny, me­mo­ra­tyw­ny


SJP.pl


komenda

1. w woj­sku, po­li­cji, har­cer­stwie itp.: krót­ki, ustny roz­kaz na­ka­zu­ją­cy wy­ko­na­nie ja­kiejś czyn­no­ści lub przer­wa­nie wy­ko­ny­wa­nej;
2. or­ga­ni­za­cja lub urząd za­rzą­dza­ny lub do­wo­dzo­ny przez ko­men­dan­ta;
3. do­wo­dze­nie or­ga­ni­za­cją mi­li­tar­ną lub pa­ra­mi­li­tar­ną;
4. sie­dzi­ba do­wód­cy, ko­men­dan­ta; ko­men­dan­tu­ra;
5. w in­for­ma­ty­ce: in­struk­cja wy­ko­na­nia pew­nej czyn­no­ści przez sy­stem kom­pu­te­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ki, słow­ny roz­kaz na­tych­mia­sto­we­go pod­ję­cia lub za­prze­sta­nia cze­goś, wy­da­ny przez do­wód­cę, zwierzch­ni­ka, itp.

 (1.2) do­wo­dze­nie, kie­ro­wa­nie, ko­men­de­ro­wa­nie, kie­ro­wa­nie czymś

 (1.3) urząd, na któ­re­go czele stoi ko­men­dant; też sie­dzi­ba tego urzę­du

 (1.4) in­form. in­struk­cja wy­ko­na­nia pew­nej czyn­no­ści przez­na­czo­na dla sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go lub pro­ce­so­ra kom­pu­te­ra

 (1.5) daw. część woj­ska bę­dą­ca pod czy­imś do­wództ­wem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­men­da – ina­czej roz­kaz
  • ko­men­da – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na służ­by mun­du­ro­wej lub for­ma­cji pa­ra­mun­du­ro­wej sta­no­wią­ca dla da­ne­go ob­sza­ru do­wództ­wo te­ry­to­rial­ne, któ­rym kie­ru­je ko­men­dant
  • Ko­men­da – wieś w Sło­we­nii
  • Gmina Ko­men­da – gmina w Sło­we­nii z sie­dzi­bą w ww. wsi
  • Ko­men­da – mia­sto w dy­stryk­cie Ko­men­da/Edina/Egu­a­fo/Abi­rem w re­gio­nie Cen­tral­nym w Gha­nie
  • Mar­cin Ko­men­da
  • To­masz Ko­men­da
  • Ko­men­da Głów­na Armii Kra­jo­wej
  • Ko­men­da Gar­ni­zo­nu Gdy­nia
  • Ko­men­da Głów­na Stra­ży Gra­nicz­nej
  • Ko­men­da cho­rąg­wi
  • Ko­men­dant

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­że­li do­wód­ca da ko­men­dę, trze­ba ją wy­ko­nać.

 (1.2) Ja major, ja nie mogę od­stą­pić żoł­nie­rzy, / Do mnie ba­ta­li­jo­nu ko­men­da na­le­ży.

 (1.3) Byłem wczo­raj na ko­men­dzie, ale ni­cze­go się nie do­wie­dzia­łem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komendant

 czas. zakomenderować

Wiktionary


komendacja

w ustro­ju fe­du­al­nym na­wią­zu­ją­cy do tra­dy­cji ger­mań­skich akt od­da­wa­nia się tzw. wol­nych pod opie­kę króla lub in­nych moż­nych zwa­nych se­nio­ra­mi i zo­bo­wią­za­nia się wobec nich pod przy­się­gą do wier­nej, do­ży­wot­niej służ­by jako wa­sa­le


SJP.pl

Ko­men­da­cja (łac. "com­men­da­tio": po­le­ce­nie) – cy­wil­no­praw­ny akt od­da­nia się wol­nej osoby w oso­bi­sty sto­su­nek pod­dań­czy (wa­sal­ny) wzglę­dem innej wol­nej osoby (se­nio­ra). W Eu­ro­pie wy­stę­po­wał naj­czę­ściej we wczes­nym śred­nio­wie­czu: wy­wo­dził się z tra­dy­cji ger­mań­skiej, po­ja­wił się w VIII wieku, a roz­po­wszech­nił w cza­sach ka­ro­liń­skich.

Wikipedia


komendacyjny

→ ko­men­da­cja


SJP.pl

Patrz:

komendacja

komendancki

→ ko­men­dant


SJP.pl

Patrz:

komendant

komendant

do­wód­ca, zwierzch­nik jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej w woj­sku, po­li­cji, stra­ży po­żar­nej lub w har­cer­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. do­wód­ca woj­sko­wy

 (1.2) kie­row­nik po­ste­run­ku po­li­cji

 (1.3) zwierzch­nik od­dzia­łu stra­ży po­żar­nej

 (1.4) zwierzch­nik or­ga­ni­za­cji pa­ra­mi­li­tar­nej

 (1.5) harc. in­struk­tor har­cer­ski kie­ru­ją­cy daną jed­nost­ką

Wiktionary

Ko­men­dant – zwierzch­nik, do­wód­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojna z Niem­ca­mi wcho­dzi w okres koń­co­wy – pisał w nim Ko­men­dant Sił Zbroj­nych w Kraju (…)

 (1.2) Ko­men­dant po­li­cji na­dzo­ru­je pracę swo­je­go wy­dzia­łu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. komenderować ndk.

 rzecz. komenda ż., komendatura ż.

:: fż. komendantka ż.

 przym. komendancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1) dowódca, kierownik, przełożony, szef, zwierzchnik

Wiktionary


komendantka

→ ko­men­dan­ta


SJP.pl

Patrz:

komendanta

komendantura

1. sie­dzi­ba ko­men­dan­ta;
2. funk­cja ko­men­dan­ta


SJP.pl


komendatorium

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­no-są­do­wo-woj­sko­wy w za­ko­nach ry­cer­skich, pod­le­gły ko­man­do­ro­wi; kom­tu­ria


SJP.pl


komendatoryjny

1. opat ko­men­da­to­ryj­ny - opat wyz­na­czo­ny przez wład­cę świec­kie­go;
2. daw­niej: pod­le­ga­ją­cy ad­mi­ni­stra­cji du­chow­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. hist. taki, który wcho­dzi w skład czy­je­goś be­ne­fi­cjum ko­ściel­ne­go, na­da­ny uz­na­nio­wo przez wład­cę świec­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komendatariusz m., komendatorium n.

Wiktionary


komenderować

1. wy­da­wać nakaz, po­le­ce­nie; roz­ka­zy­wać;
2. wy­da­wać ko­men­dę, do­wo­dzić od­dzia­łem woj­ska


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ko­men­de­ro­wać)

 (1.1) rzad. wy­da­wać roz­ka­zy

 (1.2) pot. roz­ka­zy­wać, na­rzu­cać swoją wolę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dole stał męż­czyz­na i okrzy­ka­mi ko­men­de­ro­wał ro­bot­ni­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komendant mos.

 czas. zakomenderować

Wiktionary


komenderujący

1. wy­da­wać nakaz, po­le­ce­nie; roz­ka­zy­wać;
2. wy­da­wać ko­men­dę, do­wo­dzić od­dzia­łem woj­ska


SJP.pl


komensal

or­ga­nizm po­zo­sta­ją­cy w sym­bio­zie z innym or­ga­niz­mem


SJP.pl


komensaliczny

→ ko­men­sa­lizm


SJP.pl

Patrz:

komensalizm

komensalistyczny

→ ko­men­sa­lizm


SJP.pl

Patrz:

komensalizm

komensalizm

forma sym­bio­zy zwie­rząt, po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sty­wa­niu przez jedno (ko­men­sal) np. od­cho­dów lub resz­tek po­ży­wie­nia zdo­by­wa­ne­go przez dru­gie (go­spo­darz); współ­bie­siad­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. typ współ­ży­cia mię­dzy dwoma ga­tun­ka­mi, w któ­rym jeden czer­pie ko­rzy­ści nie przy­no­sząc ko­rzy­ści ani szko­dy dru­gie­mu

Wiktionary

Ko­men­sa­lizm (współ­bie­siad­nict­wo; od łac. "com­men­sa­lis" „współ­bie­siad­nik” "com" „współ” i "mensa" „stół”) – naj­bar­dziej pier­wot­ny typ od­dzia­ły­wa­nia pro­tek­cyj­ne­go. Po­ję­cie to zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne przez zo­o­lo­ga Pier­ra Jo­sep­ha van Ben­de­na w 1876 roku.

Jest to typ za­leż­no­ści o cha­rak­te­rze sym­bio­zy mię­dzy dwoma lub wię­cej ga­tun­ka­mi, przy czym jeden z ga­tun­ków czer­pie z tej za­leż­no­ści wy­raź­ne ko­rzy­ści, nie szko­dząc po­zo­sta­łym (np.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. komensalny

Wiktionary


komensalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­men­sa­liz­mem, do­ty­czą­cy ko­men­sa­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komensalizm m.

Wiktionary


koment

po­tocz­nie: ko­men­tarz w in­ter­ne­cie; komć, kom­cio


SJP.pl


komentacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­men­to­wa­nie, ro­bie­nie ko­men­ta­rzy

 (1.2) daw. ko­men­tarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komentarz mrz., autokomentarz mrz.

 czas. komentować ndk.

Wiktionary


komentariat

1. dy­sku­tan­ci w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych;
2. pu­bli­cy­ści zaj­mu­ją­cy się ko­men­to­wa­niem życia pu­blicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół osób zaj­mu­ją­cych się pu­bli­cy­sty­ką, ko­men­to­wa­niem życia spo­łecz­ne­go i bio­rą­cych udział w dy­sku­sjach w me­diach (rów­nież za poś­red­nict­wem me­diów spo­łecz­no­ścio­wych)

Wiktionary


komentarz

1. uwaga na temat kogoś lub cze­goś, naj­czę­ściej kry­tycz­na lub zło­śli­wa;
2. ar­ty­kuł pu­bli­cy­stycz­ny lub wy­po­wiedź oma­wia­ją­ce ak­tu­al­ne wy­da­rze­nia po­li­tycz­ne, go­spo­dar­cze itp., za­wie­ra­ją­ce ocenę oma­wia­nych fak­tów i zja­wisk;
3. ob­ja­śnie­nia lub in­ter­pre­ta­cja tek­stu, obra­zu, ba­da­nia na­u­ko­we­go itp., do­da­wa­ne przez au­to­ra, wy­staw­cę, re­ży­se­ra lub wy­daw­cę; przy­pis, uwaga;
4. dzien­ni­kar­ska re­la­cja z prze­bie­gu wy­da­rzeń, pro­wa­dzo­na na bie­żą­co w radiu lub te­le­wiz­ji;
5. w fil­moz­naw­stwie: tekst czy­ta­ny przez ak­to­ra lub lek­to­ra zza kadru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uwaga od­no­śnie cze­goś lub kogoś

 (1.2) ob­ja­śnie­nie lub uzu­peł­nie­nie ja­kie­goś tek­stu bądź gra­fi­ki za­mie­szczo­ne przez au­to­ra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­men­tarz (ga­tu­nek li­te­rac­ki) – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry użyt­ko­wej (fi­lo­zo­ficz­nej, te­o­lo­gicz­nej i na­u­ko­wej),
  • Ko­men­tarz (in­for­ma­ty­ka) – frag­ment kodu źró­dło­we­go pro­gra­mu po­mi­ja­ny przez kom­pi­la­tor lub in­ter­pre­ter
  • Ko­men­tarz (pu­bli­cy­sty­ka) – ro­dzaj wy­po­wie­dzi pu­bli­cy­stycz­nej
  • Ko­men­tarz do aktu nor­ma­tyw­ne­go – w dog­ma­ty­ce praw­ni­czej pomoc w in­ter­pre­ta­cji ta­kich aktów, np. Ko­men­tarz do Ko­dek­su Kar­ne­go, Ko­men­tarz do usta­wy Prawo za­mó­wień pu­blicz­nych
  • Ko­men­tarz tek­sto­lo­gicz­ny
  • Ko­men­tarz pra­so­wy
  • Mały ko­men­tarz
  • Nowy Ko­men­tarz Bi­blij­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­men­ta­rze nie trzy­ma­ją się te­ma­tu.

 (1.2) Ma­ri­ta­in cy­tu­je gdzieś Boc­cac­cia, który w ko­men­ta­rzu do Dan­te­go po­wie­dział: "Po­ez­ja jest te­o­lo­gią".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ, AS: kõmẽntaš

Wiktionary

Powiązane:

 czas. komentować ndk.

 rzecz. autokomentarz mrz., komentator m., komentatorka ż., komentacja ż.

 przym. komentatorski

Wiktionary


komentarzowy

rzad­ko: taki, który do­ty­czy ko­men­ta­rza, jest z nim zwią­za­ny, np. ar­ty­kuł ko­men­ta­rzo­wy; wy­ja­śnia­ją­cy, ob­ja­śnia­ją­cy


SJP.pl


komentarzyk

zdrob­nie­nie od: ko­men­tarz; po­błaż­li­wie, żar­to­bli­wie o ko­men­ta­rzu


SJP.pl


komentator

osoba coś ko­men­tu­ją­ca, in­ter­pre­tu­ją­ca, udzie­la­ją­ca wy­ja­śnień; in­ter­pre­ta­tor, ob­ja­śniacz, tłu­macz, pu­bli­cy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która ko­men­tu­je coś

 (1.2) sport. spra­wo­zdaw­ca spor­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część ko­men­ta­to­rów zwra­ca uwagę, że po­czu­cie mo­ral­no­ści w Chile pod­le­ga głę­bo­kim zmia­nom.

 (1.1) Ko­men­ta­to­rzy są zgod­ni, że więk­szość de­cyz­ji tego rządu była błęd­na.

 (1.2) Pi­ja­ny ko­men­ta­tor prze­ga­pił bram­kę dla Pol­ski i do końca pier­wszej po­ło­wy meczu po­da­wał zły wynik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr, AS: kõmẽntator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komentatorstwo n., komentarz mrz., komentarzyk m., komentowanie n.

:: fż. komentatorka ż.

 czas. komentować ndk.

 przym. komentatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analityk

 (1.2) sprawozdawca

Wiktionary


komentatorka

ko­bie­ta ko­men­tu­ją­ca coś, in­ter­pre­tu­ją­ca, udzie­la­ją­ca wy­ja­śnień; in­ter­pre­ta­tor­ka, pu­bli­cyst­ka, re­cen­zent­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: ko­men­ta­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dała się poz­nać jako bez­kom­pro­mi­so­wa ko­men­ta­tor­ka pol­skiej rze­czy­wi­sto­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɛ̃ntaˈtɔrka, AS: kõmẽntatorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. komentator.

Wiktionary


komentatorski

taki, który jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­men­ta­rza, zwią­za­ny z ko­men­ta­rzem, np. roz­pra­wa ko­men­ta­tor­ska; in­ter­pre­ta­tor­ski, eg­ze­ge­tycz­ny, ob­ja­śnia­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­men­ta­to­rem, do­ty­czą­cy ko­men­ta­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokomentarz mrz., komentator mos., komentatorka ż., komentarz mrz., komentatorstwo n.

 czas. komentować ndk., zakomentować dk., wykomentować dk.

 przym. komentarzowy

Wiktionary


komentatorstwo

rzad­ko: za­ję­cie, praca ko­men­ta­to­ra (pi­sa­nie, wy­gła­sza­nie ko­men­ta­rzy); in­ter­pre­to­wa­nie, eg­ze­ge­za, ob­ja­śnia­nie


SJP.pl


komentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­men­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: kõmẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. komentować

 rzecz. komentator mos., autokomentarz mrz.

Wiktionary


komentować

1. ob­ja­śniać tekst lub wy­da­rze­nia, opa­try­wać je ko­men­ta­rzem; wy­ja­śniać, oce­niać, re­cen­zo­wać;
2. opa­try­wać zło­śli­wy­mi uwa­ga­mi, wy­gła­szać kry­tycz­ne uwagi; ob­ma­wiać, kry­ty­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ra­żać opi­nię na jakiś temat; oce­niać coś, robić uwagi

 (1.2) ob­ja­śniać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona czę­sto ko­men­tu­je wy­gląd jej przy­ja­ciół­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: kõmẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokomentarz mrz., komentacja ż., komentarz m., komentator m., komentatorka ż., komentowanie

 przym. komentatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opisywać

Wiktionary


komeraż

daw­niej: zło­śli­wa plot­ka, ob­ga­dy­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. plot­ka, in­try­ga, nie­po­ro­zu­mie­nie, po­wa­śnie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może by nawet i za­ry­zy­ko­wał fi­nan­so­wo, tylko że moje po­czu­cie nie­za­leż­no­ści nie poz­wa­la mi wcho­dzić w te ko­me­ra­że.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmɛraʃ, AS: kõmeraš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komerażnica, komerażowanie, komerażyk

 czas. komerażować

Wiktionary


komeraże

pod­stęp­ne dzia­ła­nia, in­try­gi


SJP.pl


komercha

po­gard­li­wie: ko­mer­cja


SJP.pl


komercja

1. dzia­łal­ność na­sta­wio­na tylko na osią­gnię­ciu zy­sków;
2. daw­niej: han­del to­wa­ra­mi


SJP.pl


komercjalizacja

pro­ces pod­po­rząd­ko­wy­wa­nia ja­kiejś czę­ści życia spo­łecz­ne­go lub go­spo­dar­cze­go re­gu­łom ko­mer­cjal­nym, hand­lo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół zmian ma­ją­cych na celu opar­cie cze­goś na za­sa­dach ko­mer­cyj­nych;

Wiktionary

Ko­mer­cja­li­za­cja – opar­cie dzia­łal­no­ści na za­sa­dach ryn­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Duża ilość pro­gra­mi­stów jest nie­za­do­wo­lo­na z faktu ko­mer­cja­li­za­cji opro­gra­mo­wa­nia sy­ste­mo­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɛrt͡sʲjalʲiˈzat͡sʲja, AS: kõmercʹi ̯alʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komercja ż., komercjalizowanie n.

 czas. komercjalizować ndk.

 przym. komercyjny

Wiktionary


komercjalizacyjny

do­ty­czą­cy ko­mer­cja­li­za­cji


SJP.pl


komercjalizm

dok­try­na, za­kła­da­ją­ca wy­no­sze­nie jak naj­więk­szej ko­rzy­ści ze swo­ich dzia­łań


SJP.pl


komercjalizować

cza­sow­nik

 (1.1) ekon. na­da­wa­nie cze­muś ko­mer­cyj­ny cha­rak­ter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komercjalizacja ż.

 przym. komercyjny

Wiktionary


komercjalny

→ ko­mer­cja; ko­mer­cyj­ny


SJP.pl


komercyjność

→ ko­mer­cja


SJP.pl

Patrz:

komercja

komercyjny

→ ko­mer­cja; ko­mer­cjal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­sta­wio­ny na zysk; zwią­za­ny z od­no­sze­niem ko­rzy­ści ze swo­ich dzia­łań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lata 90. to po­czą­tek ist­nie­nia me­diów ko­mer­cyj­nych w Pol­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɛrˈt͡sɨjnɨ, AS: kõmercyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komercja ż., komercjalizacja ż., komercyjność ż., komercha ż.

 czas. komercjalizować, komercjalizować się

 przym. komercjalny

 przysł. komercyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) merkantylny

Wiktionary


komers

ban­kiet, uczta; rów­nież: to­wa­rzy­ska gra w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) uro­czy­sty bal or­ga­ni­zo­wa­ny przez ucz­niów;

 (1.2) daw. nie­ha­zar­do­wa to­wa­rzy­ska gra kar­cia­na

 (1.3) daw. spół­ka, sto­wa­rzy­sze­nie

Wiktionary

Ko­mers, także ko­mersz (z łac. " com­mer­cium", „han­del”, „ob­co­wa­nie”) – tra­dy­cyj­ne, uro­czy­ste spot­ka­nie człon­ków kor­po­ra­cji aka­de­mic­kiej, zwy­kle or­ga­ni­zo­wa­ne w rocz­ni­cę jej pow­sta­nia.

W niek­tó­rych kor­po­ra­cjach, np. Ar­ko­nii, ko­mersz jest uro­czy­sto­ścią zam­knię­tą; mogą w nim brać udział tylko człon­ko­wie sto­wa­rzy­sze­nia i za­przy­jaź­nio­nych kor­po­ra­cji (tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po stud­niów­ce zgod­nie stwier­dzi­li­śmy, że mu­si­my zro­bić rów­nie pię­kny ko­mers po ma­tu­rze.

Wiktionary


komersowy

przy­miot­nik od: ko­mers


SJP.pl


komes

wyż­szy urzęd­nik dworu w daw­nej Pol­sce; comes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) w mo­nar­chii pia­stow­skiej, za­rząd­ca okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go

Wiktionary

Komes (łac. "comes", lm. "co­mi­tes") – ter­min hi­sto­rycz­ny uży­wa­ny w zróż­ni­co­wa­nym zna­cze­niu.

W okre­sie ce­sar­stwa rzym­skie­go było to okre­śle­nie klien­ta bę­dą­ce­go to­wa­rzy­szem swo­je­go pa­tro­na, póź­niej tytuł do­rad­cy ce­sa­rza, kie­row­ni­ka dzia­łu ce­sar­skiej ad­mi­ni­stra­cji cen­tral­nej lub do­stoj­ni­ka sku­pia­ją­ce­go wła­dzę ad­mi­ni­stra­cyj­ną i woj­sko­wą rzym­skiej pro­win­cji, a od III w. tytuł ce­sar­skich wyż­szych urzęd­ni­ków dwor­skich lub pań­stwo­wych.

Wikipedia


komesowy

przy­miot­nik od: komes


SJP.pl


kometa

nietr­wa­łe ciało nie­bie­skie skła­da­ją­ce się z jądra o po­wło­ce ga­zo­wej i war­ko­cza; po­ru­sza­ją­ce się po or­bi­tach o du­żych mi­moś­ro­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. małe, nietr­wa­łe ciało nie­bie­skie, zło­żo­ne z jądra oto­czo­ne­go komą, które na krót­ko po­ja­wia się w po­bli­żu gwia­zdy cen­tral­nej;

 (1.2) daw. ro­dzaj to­wa­rzy­skiej gry kar­cia­nej

 (1.3) więz. oko

Wiktionary

Ko­me­ta – małe, lo­do­wo-skal­ne po­ro­wa­te ciało, skła­da­ją­ce się z gazów, lodu i ma­te­rii skal­nej, które zbli­ża­jąc się do gwia­zdy (na mniej wię­cej od­le­gło­ści 2 AU), uwal­nia pył i gruz oraz gaz ze swo­jej po­wierzch­ni, two­rząc dwa war­ko­cze ko­me­tar­ne – jeden jo­no­wy skła­da­ją­cy się ze zjo­ni­zo­wa­nych czą­ste­czek od­py­cha­nych przez ci­śnie­nie sło­necz­ne oraz py­ło­wy two­rzo­ny przez pył i frag­men­ty skał.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przesz­ło­ści po­wszech­ne było prze­ko­na­nie, że po­ja­wie­nie się ko­me­ty to zły znak oz­na­cza­ją­cy jakąś ka­ta­stro­fę.

 (1.1) Gdy ko­me­ta znaj­dzie się w po­bli­żu gwia­zdy cen­tral­nej, jej po­wło­ka ga­zo­wo-py­ło­wa – koma – ro­zbu­do­wu­je się w dużą, świe­cą­cą kulę, zwaną głową, oraz świe­cą­cy ogon, zwany war­ko­czem.

 (1.1) Dziś oczy i myśl wszyst­kich po­cią­ga do sie­bie / Nowy gość, do­strze­żo­ny nie­daw­no na nie­bie, / Był to ko­me­ta piérwszéj wiel­ko­ści i mocy, / Zja­wił się na za­cho­dzie, le­ciał ku pół­no­cy… (w kwe­stii ro­dza­ju, patrz: uwagi)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmɛta, AS: kõmeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kometka ż., gwara. komita ż., kometologia ż., kometografia ż.

 przym. kometowy, daw. kometny, daw. komeciany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. ogonatka, gwara. komita; symbol. ☄

Wiktionary


kometarny

→ ko­me­ta; ko­me­to­wy


SJP.pl


kometka

gra przez­na­czo­na dla dwóch lub czte­rech osób po­le­ga­ją­ca na prze­bi­ja­niu nad siat­ką lotki (zaz­wy­czaj zro­bio­nej z piór i za­koń­czo­nej gu­mo­wym koń­cem) za po­mo­cą ra­kiet­ki; bad­min­ton


SJP.pl


kometowy

→ ko­me­ta; ko­me­tar­ny


SJP.pl


komeński

naz­wi­sko


SJP.pl


komeżka

ka­to­lic­ka biała szata li­tur­gicz­na; komża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: komża

 (1.2) rel. komża mi­ni­stranc­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W za­kry­stii w sza­fie wiszą komże i ko­meż­ki dla mi­ni­stran­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komża ż.

 przym. komżowy

Wiktionary


komforcik

zdrob­nie­nie od: kom­fort


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kom­fort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komfort m.

Wiktionary


komfort

1. ogół wa­run­ków za­pew­nia­ją­cych czło­wie­ko­wi wy­go­dę, odz­na­cza­ją­cych się do­stat­kiem i ele­gan­cją; do­bro­byt;
2. stan za­spo­ko­je­nia po­trzeb fi­zycz­nych i psy­chicz­nych; do­bro­stan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogól­nie wa­run­ki za­pew­nia­ją­ce spo­kój, wy­go­dę i ele­gan­cję

 (1.2) stan za­spo­ko­je­nia i braku kło­po­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­śla­łem, że ten wiel­ki dom, z jego sta­roś­wiec­ki­mi urzą­dze­nia­mi, moż­na­by prze­mie­nić na praw­dzi­we cacko, pod wzglę­dem kom­for­tu i este­ty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃fɔrt, AS: kõũ̯fort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskomfort m., półkomfort m., komfortowość ż., półkomfortowość ż., niekomfortowość ż., komfortówka ż.

:: zdrobn. komforcik m.

 przym. komfortowy, półkomfortowy, niekomfortowy

 przysł. komfortowo, półkomfortowo, niekomfortowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygoda

Wiktionary


komfortka

po­mie­szcze­nie hi­gie­nicz­no-sa­ni­tar­ne dla osób z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży, pod­no­szo­ny prze­wi­jak (lub po­mie­szcze­nie z takim prze­wi­ja­kiem) przez­na­czo­ny dla do­ro­słych osób z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi, za­pew­nia­ją­cy im godne i bez­piecz­ne wa­run­ki do czyn­no­ści hi­gie­nicz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod samą scenę da się do­je­chać wy­as­fal­to­wa­ną ścież­ką, a za­rów­no w to­a­le­cie Re­sta­u­ra­cji Ru­sał­ka, jak i w to­a­le­tach pu­blicz­nych znaj­du­ją­cych się obok sceny za­mon­to­wa­na jest kom­fort­ka (prze­wi­jak dla osób do­ro­słych).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komfort m.

 przym. komfortowy

Wiktionary


komfortowo

przy­słó­wek

 (1.1) z kom­for­tem, wy­go­dą, do­stat­kiem

 (1.2) z od­czu­ciem spo­ko­ju, swo­bo­dy, bez­tro­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym­cza­sem cier­pięt­nict­wo w no­wych wa­run­kach, w któ­rych in­te­lek­tu­a­li­ści żyją kom­for­to­wo, a czę­sto i kon­for­mi­stycz­nie, jest fał­szem, jest po pro­stu jedną z form du­cho­wej mi­mi­kry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɔ, AS: kõũ̯fortovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komfortowość ż., komfort mrz.

 przym. komfortowy

Wiktionary


komfortowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kom­for­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komfortowy

 przysł. komfortowo

 rzecz. komfort mrz.

Wiktionary


komfortowy

wy­god­ny, za­pew­nia­ją­cy kom­fort


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spra­wia­ją­cy, że czu­je­my się bar­dzo wy­god­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ, AS: kõũ̯fortovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komfortka ż., komfort m., komfortowość ż.

 przysł. komfortowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygodny

Wiktionary


komi

język lud­no­ści Komi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z na­ro­dem Komi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Komi – re­pu­bli­ka w skła­dzie Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej
  • Komi – lud ugro­fiń­ski
  • komi – język z grupy ugro­fiń­skiej
  • komi – za­sa­da gry go
  • Komi – miej­sco­wość na Cy­prze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Język komi to jeden z ję­zy­ków ugro­fiń­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komi

 przym. komiacki

Wiktionary


komi-permiacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Komi-Per­mia­ka­mi, do­ty­czą­cy Komi-Per­mia­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język komi-per­miac­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komi-Permiak mos., Komi-Permiaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) komi-permski

Wiktionary


komi-zyriański

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język komi-zy­riań­ski (język komi);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komiak mos., Komiaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komi, daw. zyriański

Wiktionary


komiacki

przy­miot­nik od: Komi (re­pu­bli­ka w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­mia­ka­mi, do­ty­czą­cy Ko­mia­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komi, Komiak mos., Komiaczka ż.

 przym. komi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zyriański

Wiktionary


komiaczka

miesz­kan­ka Komi (re­pu­bli­ki w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni na­ro­du Ko­mia­ków za­miesz­ku­ją­ce­go Re­pu­bli­kę Komi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komi n.

:: fm. Komiak mos.

 przym. komiacki

Wiktionary


komiak

miesz­ka­niec Komi (re­pu­bli­ki w Rosji)


SJP.pl


komicja

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: zgro­ma­dze­nie bądź wy­bo­ry; ko­mi­cje


SJP.pl


komicje

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: zgro­ma­dze­nie bądź wy­bo­ry; ko­mi­cja


SJP.pl


komiczka

1. ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca przed pu­blicz­no­ścią, aby ją ro­zba­wić;
2. ak­tor­ka gra­ją­ca role ko­me­dio­we


SJP.pl


komicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ko­micz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cho­wy­wał się ko­micz­nie, nikt go już nie po­prze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmʲit͡ʃʲɲɛ, AS: kõmʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komizm mrz., komik mos., komiczność ż., komediowość ż.

 przym. komiczny

Wiktionary


komiczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ko­micz­nie


SJP.pl


komiczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ko­micz­ny


SJP.pl


komiczno-groteskowy

ko­micz­ny i gro­te­sko­wy


SJP.pl


komiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest ko­micz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komiczny

 przysł. komicznie

 rzecz. komik m., komedia ż., komizm m., komediowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komizm

Wiktionary


komiczny

1. do­ty­czą­cy ko­miz­mu;
2. za­baw­ny, wy­wo­łu­ją­cy śmiech


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­wo­łu­je śmiech; jest śmiesz­ny

 (1.2) zwią­za­ny z ko­me­dią; taki, jak ko­me­dia; hu­mo­ry­stycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­ba­czy­łem obcą, spuch­nię­tą gębę tak nie­wy­po­wie­dzia­nie ko­micz­ną, że gdyby to nie była moja włas­na twarz, pękł­bym chyba ze śmie­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: kõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komik m., komizm m., komiczność ż., komediowość ż.

 przysł. komicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) humorystyczny, zabawny, śmieszny

Wiktionary


komiega

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. sta­tek fli­sac­ki do spła­wia­nia zboża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dnie­strem szły ko­mie­gi do morza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmʲjɛɡa, AS: kõmʹi ̯ega

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadź

Wiktionary


komierowo

Ko­mie­ro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 347 miesz­kań­ców. Jest szó­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Sę­pól­no Kra­jeń­skie.

Wikipedia


komierówko

Ko­mie­rów­ko – osada kra­jeń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług da­nych Urzę­du Gminy Sę­pól­no Kra­jeń­skie (XII 2014 r.) li­czy­ła 49 miesz­kań­ców.

Wikipedia


komik

czło­wiek ma­ją­cy za za­da­nie roz­śmie­sza­nie pu­blicz­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­ty­sta estra­do­wy za­ba­wia­ją­cy pu­blicz­ność śmiesz­ny­mi wy­stę­pa­mi

Wiktionary

Komik – ar­ty­sta upra­wia­ją­cy ko­me­dię, za­ra­zem ktoś we­so­ły, o dużym po­czu­ciu hu­mo­ru. Ko­mi­kiem może być ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy, a także stand-uper.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mʲik, AS: kõmʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komizm m., komiczność ż., komedia ż., komediowość ż.

 przym. komiczny, komediowy

 przysł. komicznie, komediowo

Wiktionary


komika

ko­mizm


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od komik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mʲika, AS: kõmʹika

Wiktionary


komiks

hi­sto­ria wy­da­wa­na jako osob­na bro­szu­ra lub za­mie­szcza­na np. w cza­so­pis­mach, przed­sta­wio­na za po­mo­cą obraz­ków, opa­trzo­nych m.in. w dia­lo­gi po­sta­ci, nar­ra­cję; po­je­dyn­cza bro­szu­ra ta­kiej hi­sto­rii; sztu­ka two­rze­nia ta­kich hi­sto­rii; co­mics


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. z re­gu­ły opo­wia­da­nie ut­wo­rzo­ne przez po­łą­cze­nie kilku lub wię­cej obraz­ków skła­da­ją­cych się na hi­sto­rię;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­miks (cza­so­pis­mo).

Ko­miks – sek­wen­cyj­na hi­sto­ria obraz­ko­wa, z do­da­nym tek­stem, pu­bli­ko­wa­na w pra­sie lub w for­mie osob­nych ze­szy­tów, która wyksz­tał­ci­ła się jako odręb­na forma wy­daw­ni­cza na prze­ło­mie XIX i XX wieku z ga­ze­to­wej gra­fi­ki sa­ty­rycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pio­trek jest wiel­kim fanem ko­mik­sów o Bat­ma­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mʲiks, AS: kõmʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komiksiarz mos., komiksowość ż.

 przym. komiksowy

 przysł. komiksowo

Wiktionary


komiksiara

→ ko­mik­siarz


SJP.pl

Patrz:

komiksiarz

komiksiarz

po­tocz­nie: osoba ry­su­ją­ca ko­mik­sy; ko­mik­so­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. autor ko­mik­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­nie ze zna­nym ko­mik­sia­rzem od­by­ło się w miej­skiej bi­blio­te­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komiks mrz., komiksowość ż.

 przym. komiksowy

 przysł. komiksowo

Wiktionary


komiksowiec

po­tocz­nie: osoba ry­su­ją­ca ko­mik­sy; ko­mik­siarz


SJP.pl


komiksowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w for­mie ko­mik­su

 (1.2) w spo­sób wła­ści­wy dla pu­bli­ka­cji ko­mik­so­wych

Wiktionary

Ko­mik­so­wo – ko­miks, do­da­tek do Ga­ze­ty Wy­bor­czej kie­ro­wa­ny do dzie­ci, dru­ko­wa­ny od 2000 do 2004 roku. Pier­wszy numer uka­zał się 25 lu­te­go 2000 roku. Uka­zy­wał się co pią­tek, a od 13 marca 2004 roku co so­bo­tę. W ostat­nim nu­me­rze (227) z 26 czerw­ca 2004 re­dak­to­rzy że­gna­ją się sło­wa­mi: „"Ko­mik­so­wo" żegna się ze swo­i­mi czy­tel­ni­ka­mi."

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. komiks mrz., komiksiarz mos., komiksowość ż.

 przym. komiksowy

Wiktionary


komiksowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­dob­nie­nie do ko­mik­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­sku­tan­ci roz­ma­wia­li o zja­wi­sku ko­mik­so­wo­ści ilu­stra­cji książ­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komiks mrz., komiksiarz mos.

 przym. komiksowy

 przysł. komiksowo

Wiktionary


komiksowy

do­ty­czą­cy ko­mik­su


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­mik­sem, do­ty­czą­cy ko­mik­su

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki jak w ko­mik­sie bądź pa­su­ją­cy do ko­mik­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spi­der-Man stał się moim ulu­bio­nym bo­ha­te­rem ko­mik­so­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komiks mrz., komiksiarz mos., komiksowość ż.

 przysł. komiksowo

Wiktionary


komiliton

daw­niej: ko­le­ga szkol­ny, to­wa­rzysz broni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czyjś to­wa­rzysz lub ko­le­ga z woj­ska, par­tii lub innej or­ga­ni­za­cji, to­wa­rzysz broni

Wiktionary

Ko­mi­li­ton (z łac. "com­mi­li­to­nis", „to­wa­rzysz w woj­sku”, „kam­rat”) – w ję­zy­ku pol­skim prze­sta­rza­łe okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce to­wa­rzy­sza broni, ko­le­gę, zwła­szcza uni­wer­sy­tec­kie­go. W kor­po­ra­cjach aka­de­mic­kich zwrot grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny w re­la­cjach mię­dzy kor­po­ran­ta­mi lub jedna z ka­te­go­rii człon­ków kor­po­ra­cji.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kolega

Wiktionary


komin

1. pio­no­wa kon­struk­cja, za­pew­nia­ją­ca prze­pływ po­wie­trza;
2. wą­skie wcię­cie w stoku gór­skim;
3. wy­so­ka i wąska wyrwa nad wy­ro­bi­skiem w ko­pal­ni;
4. prąd wzno­szą­cy cie­płe­go po­wie­trza;
5. daw­niej: piec ku­chen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. kon­struk­cja słu­żą­ca do od­pro­wa­dze­nia ku górze dymu z pa­le­ni­ska, sil­ni­ka lub pieca;

 (1.2) pio­no­wy tunel w kształ­cie ko­mi­na (1.1)

 (1.3) pio­no­wa for­ma­cja skal­na w for­mie za­głę­bie­nia o trzech ścia­nach;

 (1.4) przest. ko­mi­nek, ot­war­te pa­le­ni­sko

 (1.5) ele­ment ubio­ru w po­sta­ci sze­ro­kie­go golfu lub szala ze zszy­ty­mi koń­ca­mi mo­gą­ce­go słu­żyć jed­no­cze­śnie za szal i za na­kry­cie głowy

 (1.6) zob. komin wul­ka­nicz­ny.

 (1.7) zob. komin ter­micz­ny.

 (1.8) zob. komin hy­dro­ter­mal­ny.

 (1.9) zob. komin pła­co­wy.

Wiktionary

Komin (z ca­mi­nus, od gr. κάμινος w zna­cze­niu "piec") – pio­no­wa kon­struk­cja bu­dow­la­na peł­nią­ca rolę tran­spor­to­wą dla nie­po­żą­da­nych w danym miej­scu gazów, z wy­ko­rzy­sta­niem tzw. ciągu, czyli fi­zycz­ne­go zja­wi­ska efek­tu ko­mi­no­we­go. W ję­zy­ku spe­cja­li­stycz­nym słowo "komin" może oz­na­czać także fi­zycz­ną trasę, po­ko­ny­wa­ną przez uno­szą­ce się wy­zie­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na bez­pie­czeń­stwo wy­so­kie ko­mi­ny ma­lu­je się w po­przecz­ne biało-czer­wo­ne pasy, aby były do­brze wi­docz­ne z da­le­ka.

 (1.4) Na­za­jutrz, led­wie wdowa zaś­wie­ci­ła ka­ga­nek i na komin na­ło­ży­ła dre­wek, zer­wał się Sta­cho z ławy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mʲĩn, AS: kõmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kominiarz m., kominiarczyk m., kominiarka ż., kominiarstwo n.

:: zdrobn. kominek m.

 przym. kominowy, kominkowy, kominiarski

Wiktionary


kominek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: komin

 (1.2) ot­war­te pa­le­ni­sko umie­szczo­ne bez­poś­red­nio w ścia­nie lub przed nią w celu ogrze­wa­nia wnę­trza po­mie­szcze­nia;

 (1.3) mały, krót­ki komin

 (1.4) spot­ka­nie or­ga­ni­zo­wa­ne to­wa­rzy­skie w sali z ko­min­kiem (1.2), zaz­wy­czaj z pro­gra­mem ar­ty­stycz­nym lub dy­sku­sją

 (1.5) lotn. otwór w środ­ku cza­szy spa­do­chro­nu, prze­pu­szcza­ją­cy nad­miar po­wie­trza

 (1.6) łow. pod­skok zwie­rzę­cia

 (1.7) harc. za­stęp­stwo dla obrzę­do­we­go ogni­ska, gdy wa­run­ki nie poz­wa­la­ją na roz­pa­le­nie nor­mal­ne­go ognia; skła­da się z kilku świe­czek

Wiktionary

Ko­mi­nek – na­kry­te pa­le­ni­sko, zbu­do­wa­ne z wnęki umie­szczo­nej w ścia­nie nie­wie­le wyżej niż po­ziom po­dło­gi, wy­sta­ją­ce­go z lica ścia­ny obra­mo­wa­nia, na któ­rym opie­ra się okap od­pro­wa­dza­ją­cy spa­li­ny do prze­wo­du dy­mo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kiedy byłem mały, lu­bi­łem sie­dzieć przy ko­min­ku.

 (1.3) Na dział­ce zbu­do­wa­łem sobie mu­ro­wa­ny grill wy­koń­czo­ny ko­min­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmʲĩnɛk, AS: kõmʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komin m., kominiarz m., kominiarka m., komineczek m., kominówka ż.

 przym. kominkowy, kominiarski, kominowy

Wiktionary


kominform

Biuro In­for­ma­cyj­ne Par­tii Ko­mu­ni­stycz­nych i Ro­bot­ni­czych, in­sty­tu­cja po­wo­ła­na do ko­or­dy­na­cji dzia­łań par­tii ko­mu­ni­stycz­nych w pań­stwach pod­le­głych ZSRR


SJP.pl

Ko­min­form ("Biuro In­for­ma­cyj­ne Par­tii Ko­mu­ni­stycz­nych i Ro­bot­ni­czych") – or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa zrze­sza­ją­ca eu­ro­pej­skie par­tie ko­mu­ni­stycz­ne, pow­sta­ła w 1947 roku.

Wikipedia


kominiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kominiara

zgru­bie­nie od: ko­mi­niar­ka


SJP.pl


kominiarczyk

po­moc­nik ko­mi­niar­ski, młody ko­mi­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adept ko­mi­niar­ski, młody ko­mi­niarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­e­tu­ra|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny je­rzy­ko­wa­tych;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komin m., kominiarz m., kominiarka ż.

 przym. kominiarski, kominowy

Wiktionary


kominiarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. czap­ka okry­wa­ją­ca głowę i szyję, ma­ją­ca nie­wiel­kie wy­cię­cie na twarz, a cza­sem tylko na oczy i usta, no­szo­na także w for­mie wy­wi­nię­tej wokół głowy

 (1.2) ko­bie­ta ko­mi­niarz

Wiktionary

Zo­bacz też: Ba­ła­kła­wa – część Se­wa­sto­po­la.

Ko­mi­niar­ka (ba­la­kla­wa) – na­kry­cie głowy oraz twa­rzy. Ma jeden lub dwa ot­wo­ry na oczy, nie­kie­dy rów­nież otwór na usta.

Ist­nie­ją różne ro­dza­je ko­mi­nia­rek, za­rów­no takie, które chro­nią twarz przed odm­ro­że­niem, jak i takie, z cien­kie­go ma­te­ria­łu, które służą za­cho­wa­niu hi­gie­ny, kiedy ma się na gło­wie kask.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chod­ni­kiem szła grupa ki­bi­ców w ko­mi­niar­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka, AS: kõmʹĩńarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komin mrz., kominek mrz., kominiarz m., kominiarczyk mos./mzw.

 przym. kominowy

Wiktionary


kominiarski

przy­miot­nik od: ko­mi­niarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub za­wo­dem ko­mi­nia­rza, do­ty­czą­cy ko­mi­niar­stwa lub ko­mi­nia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komin m., kominek m., kominiarz m., kominiarczyk m., kominiarka ż., kominiarstwo n.

 przym. kominowy, kominkowy

Wiktionary


kominiarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. rze­mio­sło zwią­za­ne z utrzy­ma­niem spraw­nych ko­mi­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie twój oj­ciec uczył się ko­mi­niar­stwa?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kominiarz mos., komin mrz.

 przym. kominiarski, kominowy

Wiktionary


kominiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się czy­szcze­niem ko­mi­nów;

Wiktionary

Ko­mi­niarz – czy­ści­ciel ko­mi­nów, rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się czy­szcze­niem i spraw­dza­niem stanu tech­nicz­ne­go prze­wo­dów ko­mi­no­wych dy­mo­wych, spa­li­no­wych i wen­ty­la­cyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­są­dy mówią, że wi­dząc ko­mi­nia­rza, na­le­ży jak naj­szyb­ciej zła­pać się za guzik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ, AS: kõmʹĩńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komin m., kominek m., kominiarstwo n., kominiarka ż.

:: zdrobn. kominiarczyk m.

 przym. kominiarski, kominowy, kominkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. sadzielnik

Wiktionary


kominkarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem i kon­ser­wa­cją ko­min­ków


SJP.pl


kominkowy

przy­miot­nik od: ko­mi­nek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­min­kiem, wy­po­sa­żo­ny w ko­mi­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­la­rze wspar­li rusz­to­wa­nie na ko­był­kach i za­czę­li ma­lo­wać sufit sali ko­min­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kominek mrz., komin mrz., kominiarz mos., kominówka ż.

 przym. kominiarski, kominowy

Wiktionary


kominowe

przy­miot­nik od: komin


SJP.pl


kominowy

przy­miot­nik od: komin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­mi­nem, do­ty­czą­cy ko­mi­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­wa­rzy­sze­nie za­żą­da­ło także po­wo­ła­nia bie­głe­go są­do­we­go do spraw­dze­nia prze­wo­dów ko­mi­no­wych na os. To­po­lo­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komin m., kominek m., kominiarz m., kominiarka ż., kominiarstwo n., kominówka ż., kominiarczyk mos./mzw.

 przym. kominiarski, kominkowy

Wiktionary


komintern

mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja par­tii ko­mu­ni­stycz­nych pow­sta­ła z ini­cja­ty­wy Le­ni­na, dzia­ła­ją­ca w la­tach 1919-43, re­a­li­zu­ją­ca za­ło­że­nia ra­dziec­kiej po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej; III Mię­dzy­na­ro­dów­ka, Mię­dzy­na­ro­dów­ka Ko­mu­ni­stycz­na


SJP.pl


kominternowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. polit. zwią­za­ny z Ko­min­ter­nem, do­ty­czą­cy Ko­min­ter­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komintern mrz.

 przym. antykominternowski

Wiktionary


kominówka

1. spe­cjal­na cegła w kształ­cie wy­cin­ka pier­ście­nia, uży­wa­na do bu­do­wy okrą­głych ko­mi­nów;
2. po­tocz­nie: usta­wa ogra­ni­cza­ją­ca wy­na­gro­dze­nia kie­row­nict­wa w niek­tó­rych przed­się­bior­stwach pań­stwo­wych; usta­wa ko­mi­no­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. cegła bę­dą­ca wy­cin­kiem pier­ście­nia, uży­wa­na do bu­do­wy ko­mi­nów

 (1.2) pot. zob. usta­wa ko­mi­no­wa.

 (1.3) pot. bim­ber nie­le­gal­nie wyt­wa­rza­ny w pry­mi­tyw­nych wa­run­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ko­mi­nów­ka, która miała okiełz­nać ro­zbu­cha­ne pen­sje sze­fów pań­stwo­wych spó­łek, od sa­me­go po­cząt­ku stała się źró­dłem pa­to­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mʲĩˈnufka, AS: kõmʹĩnufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komin, kominek

 przym. kominowy, kominkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ustawa kominowa

Wiktionary


komis

1. sklep lub firma poś­red­ni­czą­ce w sprze­da­ży i kup­nie to­wa­rów, po­bie­ra­ją­ca pro­wiz­ję;
2. dzia­łal­ność skle­pu lub firmy na ta­kich za­sa­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) firma lub sklep poś­red­ni­czą­ce za opła­tą w sprze­da­ży róż­nych przed­mio­tów

 (1.2) tran­sak­cje kupna-sprze­da­ży na ra­chu­nek innej osoby

 (1.3) uczn. stud. eg­za­min ko­mi­syj­ny

Wiktionary

Komis – in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się sprze­da­żą lub sku­pem dóbr na za­sa­dach okre­ślo­nych w umo­wie ko­mi­so­wej. Komis we włas­nym imie­niu sprze­da­je na rzecz zle­ce­nio­daw­cy przed­miot ujęty w umo­wie, po­bie­ra­jąc za to okre­ślo­ną w umo­wie pro­wiz­ję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ot­wo­rzył komis sa­mo­cho­do­wy.

 (1.2) Wziął w komis kilka an­ty­ków.

 (1.3) W przysz­ły czwar­tek mam komis z ma­te­ma­ty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mʲis, AS: kõmʹis

Wiktionary


komisant

1. osoba fi­zycz­na lub przed­się­bior­stwo, zaj­mu­ją­ce się tran­sak­cja­mi ko­mi­so­wy­mi kupna-sprze­da­ży
2. prze­sta­rza­le: ko­mi­sjo­ner


SJP.pl


komisantka

ko­bie­ta ko­mi­sant


SJP.pl


komisarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


komisarek

→ ko­mi­sarz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maria Ko­mi­sa­rek – pol­ska pły­wacz­ka
  • Mike Ko­mi­sa­rek – ame­ry­kań­ski ho­ke­i­sta

Wikipedia

Patrz:

komisarz

komisariacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­mi­sa­riat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ko­mi­sa­riat, lecz tylko mały ko­mi­sa­ria­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komisariat m.

Wiktionary


komisariat

1. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na po­li­cji obej­mu­ją­ca swą dzia­łal­no­ścią okre­ślo­ny teren;
2. lokal tej jed­nost­ki;
3. in­sty­tu­cja lub urząd pod­le­głe ko­mi­sa­rzo­wi, czę­sto two­rzo­ny do­raź­nie do wy­ko­na­nia okre­ślo­ne­go za­da­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lokal, w któ­rym urzę­du­ją pra­cow­ni­cy po­li­cji

 (1.2) jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na po­li­cji peł­nią­ca funk­cje w okre­ślo­nym te­re­nie

 (1.3) urząd tym­cza­so­wy ut­wo­rzo­ny do speł­nia­nia okre­ślo­nych zadań

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mi­sa­riat Po­li­cji
  • Ko­mi­sa­riat lu­do­wy
  • Ko­mi­sa­riat Rze­szy Ukra­i­na
  • Ko­mi­sa­riat Rze­szy Wschód
  • Ko­mi­sa­riat Rze­szy Mosk­wa
  • Ko­mi­sa­riat Rze­szy Ka­u­kaz
  • Ko­mi­sa­riat Ziemi Świę­tej
  • Ko­mi­sa­riat (se­rial te­le­wi­zyj­ny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy na­szym rynku znaj­du­je się pocz­ta, ko­ściół, ko­mi­sa­riat i urząd mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mʲiˈsarʲjat, AS: kõmʹisarʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komisja ż., komisarz m.

:: zdrobn. komisariacik mrz.

 przym. komisaryczny

Wiktionary


komisariatowy

→ ko­mi­sa­riat


SJP.pl

Patrz:

komisariat

komisarka

→ ko­mi­sarz


SJP.pl

Patrz:

komisarz

komisarski

przy­miot­nik od: ko­mi­sarz


SJP.pl


komisaryczny

nie­po­cho­dzą­cy z wy­bo­ru, lecz usta­no­wio­ny przez wła­dze w związ­ku ze szcze­gól­ny­mi oko­licz­no­ścia­mi, np. za­rząd ko­mi­sa­rycz­ny


SJP.pl


komisarz

1. urzęd­nik po­wo­ła­ny do peł­nie­nia okre­ślo­nej funk­cji lub re­a­li­za­cji misji, czę­sto ma­ją­cy spe­cjal­ne kom­pe­ten­cje;
2. sto­pień ofi­cer­ski w po­li­cji;
3. ofi­cer ma­ją­cy ten sto­pień;
4. peł­no­moc­nik dy­plo­ma­tycz­ny niek­tó­rych państw w kra­jach lub te­ry­to­riach nie­ma­ją­cych peł­nej su­we­ren­no­ści;
5. osoba wyz­na­czo­na do cza­so­we­go peł­nie­nia funk­cji obie­ral­nej;
6. w ZSRR do 1946 roku: czło­nek rządu kie­ru­ją­cy ko­mi­sa­ria­tem lu­do­wym; mi­ni­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urzęd­nik po­sia­da­ją­cy szcze­gól­ne peł­no­moc­nict­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­mi­sarz awa­ryj­ny – osoba za­stę­pu­ją­ca ubez­pie­czy­cie­la na te­re­nie in­ne­go pań­stwa w razie wy­stą­pie­nia zda­rze­nia ob­ję­te­go ochro­ną ubez­pie­cze­nio­wą
  • ko­mi­sarz eu­ro­pej­ski – czło­nek ga­bi­ne­tu Ko­mi­sji Eu­ro­pej­skiej, od­po­wied­nik mi­ni­stra w zwy­kłym rzą­dzie
  • ko­mi­sarz po­li­cji – sto­pień ofi­cer­ski w po­li­cji wielu kra­jów
    • Ko­mi­sarz Po­li­cji – sto­pień ofi­cer­ski w pol­skiej Po­li­cji
  • ko­mi­sarz lu­do­wy – od­po­wied­nik urzę­du mi­ni­stra w rzą­dzie Rosji So­wiec­kiej, póź­niej ZSRR do 1946
  • ko­mi­sarz po­li­tycz­ny – w woj­sku ra­dziec­kim do 1942 osoba kie­ru­ją­ca pracą po­li­tycz­no-wy­cho­waw­czą w puł­kach i związ­kach tak­tycz­nych
  • ko­mi­sarz rzą­do­wy – organ spra­wu­ją­cy za­rząd ko­mi­sa­rycz­ny w jed­nost­ce sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go (JST), po­wo­ły­wa­ny w celu wy­ko­ny­wa­nie zadań i kom­pe­ten­cji za­wie­szo­nych or­ga­nów JST
  • ko­mi­sarz rzą­do­wy (Kró­le­stwo Pol­skie) – przed­sta­wi­cie­le ge­ne­ral­ne­go gu­ber­na­to­ra war­szaw­skie­go i lu­bel­skie­go w Tym­cza­so­wej Ra­dzie Stanu w Kró­le­stwie Pol­skim
  • ko­mi­sarz skar­bo­wy – sta­no­wi­sko spe­cja­li­stycz­ne w służ­bie cy­wil­nej pod­le­głej mi­ni­stro­wi wła­ści­we­mu ds. fi­nan­sów pu­blicz­nych
  • ko­mi­sarz spor­to­wy
  • ko­mi­sarz wy­bor­czy
  • ko­mi­sarz wy­sta­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. komisariat mrz., komisja ż., nadkomisarz mos., podkomisarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełnomocnik

Wiktionary


komisja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa wy­de­le­go­wa­na z więk­sze­go grona, po­wo­ła­na do spra­wo­wa­nia okre­ślo­nych funk­cji, naj­czę­ściej do zba­da­nia ja­kiejś kwe­stii, kon­tro­li czy­jejś dzia­łal­no­ści;

Wiktionary

Ko­mi­sja – ze­spół osób kom­pe­tent­nych i od­po­wie­dzial­nych, któ­re­mu zle­co­ne zo­sta­ło zba­da­nie pew­nej spra­wy lub speł­nie­nie pew­nej kon­kret­nej i spe­cjal­nej czyn­no­ści. Ko­mi­sja jest cia­łem de­le­go­wa­nym, a więc pod­le­ga in­stan­cji, która ją usta­no­wi­ła (de­le­go­wa­ła), zdaje jej spra­wę ze swych czyn­no­ści i przed­kła­da pro­jekt de­cyz­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ko­mi­sji był obok mnie inny ma­larz, który po pro­stu nic nie mówił.

 (1.1) To do­brze, że tak szyb­ko po­tra­fi­łeś na­wią­zać kon­tak­ty z Duń­czy­ka­mi. Z pew­no­ścią zo­sta­nie to do­ce­nio­ne przez ko­mi­sję przyz­na­ją­cą prawo po­by­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmʲisʲja, AS: kõmʹisʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komisarz m., komisariat m.

 przym. komisyjny, wewnątrzkomisyjny, komisaryczny, komisariatowy

 przysł. komisyjnie, komisarycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komitet

Wiktionary


komisjoner

prze­sta­rza­le: agent, poś­red­nik przy kup­nie i sprze­da­ży; ko­mi­sant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik ma­ga­zy­nu zaj­mu­ją­cy się ko­mi­sjo­no­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komisjonowanie n.

:: fż. komisjonerka ż.

 czas. komisjonować ndk.

Wiktionary


komisjonerka

→ ko­mi­sjo­ner; ko­mi­sant­ka


SJP.pl


komisowe

opła­ta po­bie­ra­na przez ko­mi­san­ta za do­ko­na­nie tran­sak­cji kupna lub sprze­da­ży


SJP.pl


komisowy

przy­miot­nik od: komis


SJP.pl


komisura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. po­łą­cze­nie po­mię­dzy dwoma cia­ła­mi, struk­tu­ra­mi, tkan­ka­mi, na­rzą­da­mi lub włó­kna­mi ner­wo­wy­mi

Wiktionary

Ko­mi­su­ra (łac. "com­mis­su­ra") – ter­min sto­so­wa­ny głów­nie w ana­to­mii dla okre­śle­nia – w ogól­nym zna­cze­niu – po­łą­cze­nia po­mię­dzy dwoma cia­ła­mi, struk­tu­ra­mi, na­rzą­da­mi lub włó­kna­mi ner­wo­wy­mi.

W wą­skim zna­cze­niu jest to spo­i­dło po­przecz­ne – włó­kno ner­wo­we łą­czą­ce pa­rzy­ste ele­men­ty sy­ste­mu ner­wo­we­go, zwy­kle zwoje po­dłuż­nych pni ner­wo­wych. Wy­stę­pu­je u bez­krę­gow­ców, zwła­szcza do­brze wi­docz­na jest u pier­ście­nic i in­nych zwie­rząt o dra­bin­ko­wym ukła­dzie ner­wo­wym (np. sta­wo­no­gów i pła­ziń­ców).

Wikipedia


komisurotomia

za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na ro­zer­wa­niu lub roz­cię­ciu, naj­czę­ściej lewej za­staw­ki przed­sion­ko­wo-ko­mo­ro­wej serca, cho­ro­bo­wo zwę­żo­nej i utrud­nia­ją­cej prze­pływ krwi


SJP.pl

Ko­mi­su­ro­to­mia – za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu spo­i­deł móz­go­wych łą­czą­cych pół­ku­le mózgu. Wy­ko­rzy­stu­je się go do ła­go­dze­nia ob­ja­wów pa­dacz­ki, po­nie­waż ogra­ni­cza roz­prze­strze­nia­nie się ata­ków epi­lep­tycz­nych po­mię­dzy pół­ku­la­mi. Ogra­ni­cza także prze­pływ in­for­ma­cji po­mię­dzy nimi, co wiąże się z wy­stę­po­wa­niem ob­ja­wów ze­spo­łów spo­i­dło­wych.

Wikipedia


komisyjka

zdrob­nie­nie od: ko­mi­sja


SJP.pl


komisyjny

do­ty­czą­cy ko­mi­sji; stwo­rzo­ny przez ko­mi­sję, bę­dą­cy ko­mi­sją


SJP.pl


komitacki

→ ko­mi­tat


SJP.pl

Patrz:

komitat

komitadżi

czło­nek sło­wiań­sko­ję­zycz­nych od­dzia­łów zbroj­nych z kra­jów bał­kań­skich, wal­czą­cych o wyz­wo­le­nie spod os­mań­skiej oku­pa­cji


SJP.pl

Ko­mi­ta­dżi (także "Co­mi­tad­ji" lub "Ko­mi­ta­ji" od buł­gar­skie­go Комити, gr. "κομιτατζήδες") – po­ję­cie hi­sto­rycz­ne okre­śla­ją­ce człon­ków sło­wiań­sko­ję­zycz­nych od­dzia­łów zbroj­nych z kra­jów bał­kań­skich, po­cho­dzą­cych głów­nie z Buł­ga­rii, Ser­bii i re­gio­nu ge­o­gra­ficz­ne­go Ma­ce­do­nii, wal­czą­cych o wyz­wo­le­nie spod os­mań­skiej oku­pa­cji.

Wikipedia


komitat

jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go na Wę­grzech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. wę­gier­ska jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na pier­wsze­go rzędu;

Wiktionary

Ko­mi­tat (z łac. "com­mi­ta­tus"; węg. "vármegye", chorw. "županija", słow. "župa") – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na pier­wsze­go rzędu w po­dzia­le ad­mi­ni­stra­cyj­nym Wę­gier, od­po­wia­da­ją­ca pol­skie­mu wo­je­wództ­wu.

Po­dział te­ry­to­rium Kró­le­stwa Wę­gier na ko­mi­ta­ty za­czął się kształ­to­wać około X–XI wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmʲitat, AS: kõmʹitat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komitatowy

Wiktionary


komitecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­mi­tet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komitet m.

Wiktionary


komitent

po­sia­dacz rze­czy od­da­nej w komis


SJP.pl


komitet

grupa osób po­wo­ła­nych do wy­ko­na­nia okre­ślo­nych zadań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grupa osób po­wo­ła­nych do wy­ko­na­nia okre­ślo­nych zadań

Wiktionary

Ko­mi­tet (fr. "comité", ang. "com­mi­tee") – grupa osób, dzia­ła­ją­ca w imie­niu szer­sze­go ze­spo­łu i pow­sta­ła drogą wy­bo­ru, wyz­na­cze­nia lub też sa­mo­rzut­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 12 stycz­nia 2008 r. Rada Po­li­tycz­na Prawa i Spra­wied­li­wo­ści do­ko­na­ła wy­bo­ru trzech wi­ce­pre­ze­sów par­tii, se­kre­ta­rza ge­ne­ral­ne­go oraz czte­rech człon­ków Ko­mi­te­tu Po­li­tycz­ne­go.

 (1.1) Po­proś ko­mi­tet o ofi­cjal­ną zgodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mʲitɛt, AS: kõmʹitet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. komitecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komisja

Wiktionary


komitetowy

przy­miot­nik od: ko­mi­tet


SJP.pl


komitologia

pro­ces przyj­mo­wa­nia przez Ko­mi­sję Eu­ro­pej­ską aktów wy­ko­naw­czych do aktów praw­nych; ko­mi­te­to­lo­gia


SJP.pl


komitywa

1. bli­skie sto­sun­ki łą­czą­ce do­brych zna­jo­mych lub przy­ja­ciół, za­ży­łość;
2. daw­niej: grupa osób to­wa­rzy­szą­ca komuś, cze­muś; or­szak; świta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bli­skie sto­sun­ki mię­dzy zna­jo­my­mi lub przy­ja­ciół­mi

 (1.2) daw. grupa osób to­wa­rzy­szą­ca komuś lub cze­muś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zażyłość

Wiktionary


komiwojażer

agent hand­lo­wy, przed­sta­wi­ciel ja­kiejś firmy po­dró­żu­ją­cy w celu zdo­by­wa­nia klien­tów i przyj­mo­wa­nia za­mó­wień na towar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. hand. przed­sta­wi­ciel hand­lo­wy od­by­wa­ją­cy po­dró­że w celu zdo­by­cia na­byw­ców pro­duk­tu czy usłu­gi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komiwojażerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agent, akwizytor, pot. domokrążca

Wiktionary


komiwojażerka

1. ko­bie­ta ko­mi­wo­ja­żer;
2. po­tocz­nie: ko­mi­wo­ja­żer­stwo


SJP.pl


komiwojażerski

przy­miot­nik od: ko­mi­wo­ja­żer


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­mi­wo­ja­że­rem, do­ty­czą­cy ko­mi­wo­ja­że­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komiwojażer mos.

Wiktionary


komiwojażerstwo

za­ję­cie, praca ko­mi­wo­ja­że­ra


SJP.pl


komizm

ze­spół cech ja­kiejś osoby, sy­tu­a­cji, ja­kie­goś zda­rze­nia, przed­mio­tu bu­dzą­cych we­so­łość, roz­śmie­sza­ją­cych; śmiesz­ność, za­baw­ność, ko­micz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­spół cech ja­kiejś osoby lub sy­tu­a­cji bu­dzą­cy we­so­łość

Wiktionary

Ko­mizm (gr.) – ka­te­go­ria este­tycz­na, okre­śla­ją­ca wła­ści­wo­ści zja­wisk zdol­nych wy­wo­łać śmiech oraz oko­licz­no­ści, w ja­kich do­cho­dzi do pow­sta­nia tej re­ak­cji. Ist­nie­je wiele po­glą­dów w kwe­stii źró­deł efek­tu ko­micz­ne­go, na ogół przyj­mu­je się, że jego isto­ta po­le­ga na ujaw­nia­niu za­ska­ku­ją­cej sprzecz­no­ści, kon­tra­stu, bę­dą­cych wy­ni­kiem przed­sta­wie­nia osób, sy­tu­a­cji od­bie­ga­ją­cych od ocze­ki­wań od­bior­cy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mʲism̥, AS: kõmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komiczny

 przysł. komicznie

 rzecz. komik m., komedia ż., komediant m., komediantka ż., komiczność ż.

Wiktionary


komięga

sta­ro­pol­ski sta­tek rzecz­ny do jed­no­ra­zo­we­go spły­wu z bie­giem rzeki, głów­nie do spła­wia­nia zboża; uży­wa­ny do XIX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. czwo­ro­bocz­ny sta­tek rzecz­ny do spła­wia­nia zboża

Wiktionary

Ko­mię­ga ("ko­mie­ga") – w XVI–XIX w. był to fli­sac­ki sta­tek rzecz­ny bez masz­tu, po­ru­sza­ny je­dy­nie za po­mo­cą wio­seł.

Po­nie­waż cha­rak­te­ry­zo­wał się nie­wiel­kim za­nu­rze­niem można było go wy­ko­rzy­sty­wać do że­glu­gi po płyt­szych rze­kach. Bu­do­wa­no go w for­mie dużej, pro­sto­kąt­nej skrzy­ni i wy­po­sa­ża­no w 7–9 wio­seł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dnie­strem szły ko­mię­gi do morza.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadź

Wiktionary


komiężka

1. mniej­szy model ko­mię­gi;
2. jed­no­ko­mór­ko­wy glon za­li­cza­ny do okrze­mek


SJP.pl


komiśniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­mi­śniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komiśniak m.

Wiktionary


komiśniak

daw­niej: ciem­ny, ra­zo­wy chleb przy­dzie­la­ny żoł­nie­rzom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ciem­ny ra­zo­wy chleb przy­dzie­la­ny daw­niej żoł­nie­rzom;

Wiktionary

Ko­mi­śniak (daw­niej także chleb kom­mi­so­wy lub ko­mi­śny; z niem. Kom­miss­brot lub Kommißbrot) – ro­dzaj ciem­ne­go, ra­zo­we­go chle­ba z mie­sza­ni­ny mąki żyt­niej z in­ny­mi do­dat­ka­mi, tra­dy­cyj­nie wy­da­wa­ne­go jako racje woj­sko­we.

Ko­mi­śniak to naj­czę­ściej ciem­ny, ra­zo­wy chleb z mąki żyt­niej na zak­wa­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pew­ne­go razu żoł­nie­rze za­mel­do­wa­li mu, że ko­mi­śnia­ka, który wła­śnie fa­so­wa­li – żreć nie­po­dob­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmʲiɕɲak, AS: kõmʹiśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. komiśniaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chleb kommisowy, chleb komiśny

Wiktionary


komiśny

daw­niej żoł­nier­ski, przez­na­czo­ny dla żoł­nie­rzy, woj­ska


SJP.pl


kommageński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kom­ma­ge­ną, do­ty­czą­cy Kom­ma­ge­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kommagena ż.

Wiktionary


kommemoracja

ko­me­mo­ra­cja;
1. upa­mięt­nie­nie wy­da­rze­nia lub osoby spe­cjal­ną uro­czy­sto­ścią, ta­bli­cą pa­miąt­ko­wą, dzie­łem ar­ty­stycz­nym itp;
2. w li­tur­gii ka­to­lic­kiej:
a) mod­lit­wa za ży­wych i umar­łych w cza­sie mszy;
b) wez­wa­nie świę­te­go w jed­nej z czę­ści mszy


SJP.pl


kommemoracyjny

→ kom­me­mo­ra­cja; kom­me­mo­ra­tyw­ny, ko­me­mo­ra­cyj­ny, ko­me­mo­ra­tyw­ny, me­mo­ra­tyw­ny


SJP.pl


kommemoratywny

→ kom­me­mo­ra­cja; kom­me­mo­ra­cyj­ny, ko­me­mo­ra­cyj­ny, ko­me­mo­ra­tyw­ny, me­mo­ra­tyw­ny


SJP.pl


kommiliton

daw­niej: ko­le­ga szkol­ny, to­wa­rzysz broni; ko­mi­li­ton


SJP.pl


kommos

1. część dra­ma­tu an­tycz­ne­go, na którą skła­da się la­ment bo­ha­te­ra;
2. śpiew ak­to­rów w te­a­trze sta­ro­żyt­nym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kom­mos – po­ję­cie zwią­za­ne z te­a­trem sta­ro­żyt­nym
  • Kom­mós – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w po­łud­nio­wej Kre­cie

Wikipedia


komnata

pokój lub sala re­pre­zen­ta­cyj­na w daw­nych zam­kach, pa­ła­cach itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne w pa­ła­cu lub re­zy­den­cji, zwy­kle pełne prze­py­chu;

Wiktionary

Kom­na­ta ( ca­mi­na­ta – izba z pie­cem) – do XVI wieku ter­min sto­so­wa­ny do okre­śle­nia izby miesz­kal­nej lub po­ko­ju ogrze­wa­ne­go ko­min­kiem, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do wnętrz zam­ko­wych i pa­ła­co­wych, obec­nie w od­nie­sie­niu do sal re­pre­zen­ta­cyj­nych i pokoi miesz­kal­nych znaj­du­ją­cych się na zam­kach, w pa­ła­cach, dwo­rach z czasu go­ty­ku i re­ne­san­su. Są to wnę­trza urzą­dzo­ne z prze­py­chem, o bo­ga­to de­ko­ro­wa­nych ścia­nach i su­fi­tach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W głębi kom­na­ty stała zło­ci­sta oto­ma­na, a na niej spo­czy­wa­ła pię­kna kró­lew­na, która wła­śnie paląc nar­gi­le zie­wa­ła tak cza­row­nie, że nie mo­głem oder­wać oczu od jej wdzięcz­nych i po­ry­wa­ją­co słod­kich po­zie­wań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈnata, AS: kõmnata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. komnatka ż.

 przym. komnatowy

Wiktionary


komnatowy

przy­miot­nik od: kom­na­ta


SJP.pl


komnen

czło­nek dy­na­stii bi­zan­tyj­skich ce­sa­rzy pa­nu­ją­cej w la­tach 1081-1185


SJP.pl


komnenowie

dy­na­stia bi­zan­tyj­skich ce­sa­rzy pa­nu­ją­ca w la­tach 1081-1185


SJP.pl

Kom­ne­no­wie – jedna z ostat­nich dy­na­stii bi­zan­tyj­skich pa­nu­ją­cych w Ce­sar­stwie Bi­zan­cjum, a na­stęp­nie Ce­sar­stwie Tra­pe­zun­tu.

Wikipedia


komoda

mebel w kształ­cie skrzy­ni z szu­fla­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebel z szu­fla­da­mi, niski, ok. metr, pół­to­ra metra wy­so­ki;

 (1.2) żart. środ. pot. jeden z ośmio­bi­to­wych kom­pu­te­rów firmy Com­mo­do­re

Wiktionary

Ko­mo­da – mebel skrzy­nio­wy usta­wio­ny na no­gach, z szu­fla­da­mi do prze­cho­wy­wa­nia bie­liz­ny sto­ło­wej, po­ście­lo­wej, odzie­ży i dro­biaz­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ko­mo­dzie żona trzy­ma swoje desu i po­ściel.

 (1.2) W na­szej kla­sie to­czył się za­ja­dły spór mię­dzy po­sia­da­cza­mi ata­ry­nek i komód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmɔda, AS: kõmoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. komódka ż.

Wiktionary


komodo

mebel w kształ­cie skrzy­ni z szu­fla­da­mi


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ko­mo­da

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­mo­do (film 1999).

Ko­mo­do ( Pulau Ko­mo­do) – wyspa w In­do­nez­ji w ar­chi­pe­la­gu Małe Wyspy Sun­daj­skie po­mię­dzy więk­szy­mi wy­spa­mi Sum­ba­wa i Flo­res; po­wierzch­nia 330,0 km²; dłu­gość linii brze­go­wej 158,0 km; słabo za­lud­nio­na.

Oble­wa­na przez: morze Flo­res (od pół­no­cy), cie­śni­nę Lin­tah (od wscho­du), cie­śni­nę Sumba (od po­łud­nia) i cie­śni­nę Sape (od za­cho­du).

Wikipedia


komodor

1. ofi­cer ma­ry­nar­ki wo­jen­nej nie­ma­ją­cy stop­nia ad­mi­ral­skie­go, do­wo­dzą­cy cza­so­wo ze­spo­łem jed­no­stek;
2. tytuł grzecz­no­ścio­wy naj­star­sze­go ka­pi­ta­na stat­ku pa­sa­żer­skie­go;
3. w cza­sie II wojny świa­to­wej: do­wód­ca kon­wo­ju stat­ków hand­lo­wych;
4. pre­zes klubu że­glar­skie­go lub wio­ślar­skie­go; ko­man­dor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) we flo­tach: cza­so­wy do­wód­ca stat­ku

Wiktionary

Ko­mo­dor (ang. "com­mo­do­re", niem. "Kom­mo­do­re") – sto­pień woj­sko­wy ma­ry­nar­ki wo­jen­nej, lub oz­na­ka funk­cji, uży­wa­ne prze­de wszyst­kim w kra­jach an­glo­sa­skich. Prze­wi­dzia­ni do kie­ro­wa­nia ze­spo­łem okrę­tów z jed­no­czes­nym do­wództ­wem naj­waż­niej­sze­go z nich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wa­ła się Tian Kar­miya, dla niego – ko­man­dor Tian, a dzię­ki naj­wyż­szym notom z Ca­ri­dy i nie­na­gan­nej służ­bie na po­kła­dach „Enig­my” i „Zwy­cię­stwa na Ba­ton­nie” ocze­ki­wa­ła za­pew­ne, że po­dej­mie dal­szą służ­bę tu, na „Ul­ti­ma­tum”, pod panią ko­mo­dor Rae Slo­a­ne.

Wiktionary


komodyfikacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. przeksz­tał­ce­nie rze­czy, usług, po­my­słów czy idei z war­to­ści użyt­ko­wej na war­tość wy­mien­ną;

Wiktionary

Ko­mo­dy­fi­ka­cja (rów­nież "uto­wa­ro­wie­nie", com­mo­dif­ca­tion – od com­mo­di­ty – towar) – przeksz­tał­ce­nie (trans­for­ma­cja) rze­czy (pro­duk­tów), usług, ale też po­my­słów czy idei z war­to­ści użyt­ko­wej na war­tość wy­mien­ną – wy­sta­wie­nie na sprze­daż rze­czy, które naj­czę­ściej nie są przed­mio­tem obro­tu na rynku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z cza­sem ko­mo­dy­fi­ka­cji ule­gły naj­waż­niej­sze dla nich – w wy­mia­rze sym­bo­licz­nym – ar­te­fak­ty kon­sty­tu­u­ją­ce hi­sto­rycz­ną toż­sa­mość ich po­ko­le­nia, które w efek­cie stały się zwy­kły­mi ga­dże­ta­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utowarowienie

Wiktionary


komoku

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) w go punkt po­ło­żo­ny na czwar­tej linii li­cząc od jed­ne­go boku go­ba­nu i na trze­ciej od dru­gie­go boku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy ruch za­gra­ny w ko­mo­ku to bar­dzo tra­dy­cyj­ne ot­war­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmɔku, AS: kõmoku

Wiktionary


komondor

pies z rasy na­le­żą­cej do grupy psów pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych, wy­ho­do­wa­nej na Wę­grzech


SJP.pl

Ko­mon­dor – rasa psa, na­le­żą­ca do grupy psów pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji psów pa­ster­skich (ow­czar­skich). Typ do­go­wa­ty. Nie pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia


komonica

pół­krzew lub by­li­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


SJP.pl

Ko­mo­ni­ca ("Lotus" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych oraz pół­krze­wów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 124 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one na całej kuli ziem­skiej, z wy­jąt­kiem Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (tam tylko ga­tun­ki zaw­le­czo­ne). Rosną na ba­gnach, łą­kach i mu­ra­wach, w miej­scach pia­szczy­stych i na kli­fach. Nazwa na­u­ko­wa na­wią­zu­je do jed­nej z grup ro­ślin w sta­ro­żyt­nej tak­so­no­mii lu­do­wej opi­sy­wa­nych jako lotos.

Wikipedia


komonicowy

kor­nut­ka ko­mo­ni­co­wa - ga­tu­nek pszczo­ły


SJP.pl


komonicówka

smół­ka ko­mo­ni­ców­ka - ga­tu­nek pszczo­ły


SJP.pl


komonomer

zwią­zek che­micz­ny (mo­no­mer) współt­wo­rzą­cy ko­po­li­mer


SJP.pl


komora

1. ciem­na, mała izba w wiej­skim domu, przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia za­pa­sów żyw­no­ści, odzie­ży; spi­żar­nia;
2. nie­wiel­ka izba miesz­kal­na w wiej­skich cha­tach; al­kierz;
3. klat­ka pier­sio­wa u zwie­rzy­ny;
4. część serca;
5. ob­szer­ne wy­ro­bi­sko gór­ni­cze wy­ku­te w skale;
6. część nory zwie­rzę­cej;
7. część za­ląż­ni lub owocu ro­ślin, mie­szczą­ca za­ląż­ki albo na­sio­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie

 (1.2) wojsk. tylna część prze­wo­du lufy lub otwór w bęb­nie re­wol­we­ro­wym, w któ­rej umie­szcza się nabój;

 (1.3) bot. część za­ląż­ni bądź owocu ro­ślin, w w któ­rej znaj­du­ją się za­ląż­ki lub na­sio­na

 (1.4) anat. prze­strzeń, za­głę­bie­nie w or­ga­nach u ludzi i zwie­rząt

 (1.5) łow. anat. klat­ka pier­sio­wa u zwie­rząt

 (1.6) górn. duże wy­ro­bi­sko gór­ni­cze wy­ku­te w ska­łach lub soli

 (1.7) po­więk­szo­na część nory zwie­rząt, wy­ko­rzy­sty­wa­na przez nie do miesz­ka­nia

 (1.8) przest. nie­wiel­ka spi­żar­nia, słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia drob­nych rze­czy, ubrań, je­dze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­mo­ry spa­la­nia: dasz­ko­wa, kli­no­wa, po­lis­fe­rycz­na, pół­ko­li­sta, ra­kie­ty, sil­ni­ka wy­so­ko­pręż­ne­go, wa­nien­ko­wa, wstęp­na, wi­ro­wa
  • ko­mo­ra bom­bo­wa, mi­no­wa, na­bo­jo­wa, zam­ko­wa, spu­sto­wa
  • ko­mo­ra tylna gałki ocz­nej, przed­nia gałki ocz­nej, mózgu, serca, śli­nian­ki przy­usz­nej, Vergi, Aran­cju­sza
  • ko­mo­ra dy­fu­zyj­na, jo­ni­za­cyj­na, Wil­so­na (mgło­wa, kon­den­sa­cyj­na), pę­che­rzy­ko­wa – do ba­da­nia śla­dów czą­stek ele­men­tar­nych
  • ko­mo­ra chro­ma­to­gra­ficz­na – do chro­ma­to­gra­fii cien­ko­war­stwo­wej lub bi­bu­ło­wej
  • ko­mo­ra la­mi­nar­na – do pracy la­bo­ra­to­ryj­nej w wa­run­kach ste­ryl­nych
  • ko­mo­ra kli­ma­tycz­na – do te­stów kli­ma­tycz­nych
  • ko­mo­ra be­zod­bi­cio­wa, re­wer­be­ra­cyj­na – do ba­da­nia pól elek­tro­ma­gne­tycz­nych
  • ko­mo­ra go­rą­ca, rę­ka­wi­co­wa do prac z ma­te­ria­ła­mi ra­dio­ak­tyw­ny­mi i nie­bez­piecz­ny­mi
  • ko­mo­ra dia­men­to­wa – do wyt­wa­rza­nia ek­stre­mal­nie wy­so­kich ci­śnień
  • ko­mo­ra bez­cie­nio­wa – do fo­to­gra­fii
  • ko­mo­ra Lind­ne­ra – do ba­da­nia pod mi­kro­sko­pem ży­wych mi­kro­or­ga­niz­mów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed nami ster­czał gmach ko­mo­ry cel­nej, ką­pią­cy się w wo­dach ka­na­łu, pod nami szkli­ły się zie­lo­ne fale, tu i ów­dzie kra­ja­ne wio­sła­mi gon­do­lie­rów […]

 (1.4) Krew pły­nie po­przez za­staw­kę dwu­dziel­ną do lewej ko­mo­ry serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmɔra, AS: kõmora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komornik mos., komórka ż., komóreczka ż., komóra ż.

 przym. komorowy, komórkowy

Wiktionary


komorczyn

Ko­mor­czyn (kaszb. "Kòmórczëno" lub "Kòmòrzno", Kum­me­rzin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


komorek

naz­wi­sko


SJP.pl


komorne

opła­ta za wy­naj­mo­wa­ne miesz­ka­nie; czynsz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. czynsz za wy­na­jem miesz­ka­nia lub po­ko­ju

 (1.2) hist. opła­ta lub renta, którą chło­pi pła­ci­li wła­ści­cie­lo­wi ziem­skie­mu za użyt­ko­wa­nie ziemi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komornik mos.

 przym. komorniczy

Wiktionary


komornica

prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta wiej­ska nie­ma­ją­ca włas­ne­go go­spo­dar­stwa ani domu, miesz­ka­ją­ca w cu­dzej cha­cie


SJP.pl

Ko­mor­ni­ca – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, w gmi­nie Wie­li­szew.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Ko­mor­ni­ca to miej­sco­wość ty­po­wo wy­po­czyn­ko­wa, z do­stę­pem do Za­le­wu Ze­grzyń­skie­go od­da­lo­ne­go o około 1,5 km. wieś ota­cza­ją lasy i łąki. Na te­re­nie Ko­mor­ni­cy znaj­du­je się Elek­trow­nia Wodna Dębe, Li­ce­um Ogól­noksz­tał­cą­ce im. mjra Kon­stan­te­go Mi­ko­ła­ja Ra­dzi­wił­ła oraz sklep wie­lo­bran­żo­wy.

Wikipedia


komornicki

przy­miot­nik od: Ko­mor­ni­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ko­mor­nic­ka (1920–2018) – pol­ska fi­lo­log kla­sycz­na i na­u­czy­ciel­ka aka­de­mic­ka
  • Bo­gu­sław Ko­mor­nic­ki (1901–1925) – po­rucz­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri 
  • Fran­ci­szek Ko­mor­nic­ki (1733–1780) herbu Na­łęcz – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bp ty­tu­lar­ny Ca­e­sa­ro­po­lis
  • Jan Ko­mor­nic­ki (ur. 1943) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm II ka­den­cji,am­ba­sa­dor
  • Krzysz­tof Ko­mor­nic­ki (ur. 1931) – pol­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy i raj­do­wy
  • Krzysz­tof Ko­mor­nic­ki (ur. 1942) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm X ka­den­cji
  • Leon Ko­mor­nic­ki (ur. 1947) – ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go
  • Maria Ko­mor­nic­ka (1876–1949) – pol­ska po­et­ka i tłu­macz­ka
  • Piotr Ko­mor­nic­ki (ur. 1952) – pol­ski po­li­tyk, były wo­je­wo­da kro­śnień­ski oraz bur­mistrz mia­sta
  • Ry­szard Ko­mor­nic­ki (ur. 1959) – pił­karz pol­ski
  • Sta­ni­sław Na­łęcz-Ko­mor­nic­ki (1924–2010) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej, hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści
  • Sta­ni­sław Ko­mor­nic­ki (1949–2016) – pol­ski che­mik, pro­fe­sor, rek­tor PWSZ w Tar­no­wie

Wikipedia


komornictwo

daw­niej: urząd ko­mor­ni­ka; ko­mor­ni­ko­stwo


SJP.pl


komorniczak

naz­wi­sko


SJP.pl


komorniczanin

miesz­ka­niec Ko­mor­nik


SJP.pl


komorniczanka

miesz­kan­ka Ko­mor­nik


SJP.pl


komorniczka

→ ko­mor­nik


SJP.pl

Patrz:

komornik

komornik

1. urzęd­nik ścią­ga­ją­cy na­leż­no­ści od dłuż­ni­ków, na pod­sta­wie wy­ro­ków są­do­wych lub in­nych orze­czeń wy­da­wa­nych przez sąd;
2. wy­so­ki urzęd­nik dwor­ski w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. funk­cjo­na­riusz pu­blicz­ny zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem roz­strzy­gnięć o ro­szcze­niach cy­wil­nych w dro­dze przy­mu­su eg­ze­ku­cyj­ne­go

 (1.2) reg. duch do­mo­wy

 (1.3) hist. chłop bez włas­nej ziemi

 (1.4) hist. wy­so­ki urzęd­nik dwor­ski w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. lo­ka­tor

 (1.6) daw. gw-pl|Czer­nie­je­wo. współ­lo­ka­tor pła­cą­cy czynsz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­mor­nik – hist. chłop nie­po­sia­da­ją­cy włas­nej ziemi
  • ko­mor­nik są­do­wy – funk­cjo­na­riusz pu­blicz­ny zaj­mu­ją­cy się eg­zek­wo­wa­niem przy­mu­so­wym roz­strzy­gnięć są­do­wych
  • ko­mor­nik, ko­mo­rzy – w daw­nej Pol­sce urzęd­nik kró­lew­ski lub ma­gnac­ki, po­ko­jo­wiec
  • ko­mor­nik gra­nicz­ny – w są­dach pod­ko­mor­skich urzęd­nik roz­poz­na­ją­cy spra­wy o roz­gra­ni­cze­nie dóbr szlach­ty, ge­o­me­tra, mier­ni­czy
  • Ko­mor­nik – pol­ski dra­mat fil­mo­wy z 2005 r. w re­ży­se­rii Fe­lik­sa Falka z An­drze­jem Chyrą w roli głów­nej
  • Ko­mor­ni­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli nie spła­ci­my tego kre­dy­tu, ko­mor­nik zaj­mie nam miesz­ka­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komora ż., komorzy mos., Komorniki nmos.

:: fż. komornica ż.

 przym. komorniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) windykator, egzekutor

 (1.2) chowanek, chowaniec, chobołd, gospodarczyk, piecuch, latawiec, wychowaniec

Wiktionary


komorniki

1. urzęd­nik ścią­ga­ją­cy na­leż­no­ści od dłuż­ni­ków, na pod­sta­wie wy­ro­ków są­do­wych lub in­nych orze­czeń wy­da­wa­nych przez sąd;
2. wy­so­ki urzęd­nik dwor­ski w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mor­ni­ki – część mia­sta Łódź
  • Ko­mor­ni­ki – część mia­sta Skar­ży­sko-Ka­mien­na
  • Ko­mor­ni­ki – wieś w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Ruja
  • Ko­mor­ni­ki – wieś w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Pol­ko­wi­ce
  • Ko­mor­ni­ki – wieś w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Ślą­ska
  • Ko­mor­ni­ki – część wsi Za­ko­ście­le w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Drze­wi­ca
  • Ko­mor­ni­ki – część wsi Bu­ko­wiec Opo­czyń­ski w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Ko­mor­ni­ki – część wsi Glina Mała w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów
  • Ko­mor­ni­ki – ko­lo­nia w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce
  • Ko­mor­ni­ki – wieś w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wol­bórz
  • Ko­mor­ni­ki – wieś w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Mokr­sko
  • Ko­mor­ni­ki – wieś w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Ra­cie­cho­wi­ce

Wikipedia


komorno

Ko­mor­no (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Ko­mor­no, w la­tach 1936-45 "Al­ten­wall") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Reń­ska Wieś.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


komorny

zwią­za­ny z urzę­dem ko­mor­ni­ka lub ko­mor­ne­go; ko­mor­ni­czy


SJP.pl


komoroskrzelne

grupa wod­nych krę­gow­ców obej­mu­ją­ca mi­no­gi i ślu­zi­ce za­li­cza­ne do bez­żu­chwow­ców; Mar­si­po­bran­chii


SJP.pl


komoroskrzelny

o ce­chach ko­mo­ros­krzel­nych (grupa krę­gow­ców)


SJP.pl


komorowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mo­ro­wi­ce – dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej
  • Ko­mo­ro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Kon­dra­to­wi­ce
  • Ko­mo­ro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Żó­ra­wi­na
  • Ko­mo­ro­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Lwó­wek
  • gmina Ko­mo­ro­wi­ce – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1934 roku i w la­tach 1973–1976
  • Ko­mo­ro­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie biel­skim

Wikipedia


komorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


komorowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mo­ro­wo – część mia­sta Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Lipno
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska
  • Ko­mo­ro­wo – część wsi Czaj­no w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Ro­ści­sze­wo
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Rzą­śnik
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ja­no­wo
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Łukta
  • Ko­mo­ro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Biała Piska

Wikipedia


komorowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mo­row­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Ko­mo­row­ski – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Adam Ko­mo­row­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­to­ni Ko­mo­row­ski (ur. 1945) – ofi­cer pol­skiej Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej
  • Bo­le­sław Ko­mo­row­ski (1868-1936) – pol­ski le­karz i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Bro­ni­sław Ko­mo­row­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Eliasz Ko­mo­row­ski herbu Do­łę­ga od­mien­na (zm. 1659) – cho­rą­ży wił­ko­mier­ski, pi­sarz ziem­ski wił­ko­mier­ski, cze­śnik wił­ko­mier­ski, dwo­rza­nin po­ko­jo­wy Jego Kró­lew­skiej Mości
  • Flo­rian Ko­mo­row­ski – urzęd­nik Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów
  • Igna­cy Ko­mo­row­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jakub Ko­mo­row­ski (1724–1781) – kasz­te­lan san­toc­ki, sę­dzia po­gra­nicz­ny ki­jow­ski, sę­dzia ziem­ski buski, stol­nik ho­ro­del­ski, łow­czy lu­ba­czow­ski
  • Ja­nusz Ko­mo­row­ski (1905–1993) – żoł­nierz, jeź­dziec spor­to­wy, olim­pij­czyk
  • Jerzy Ko­mo­row­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


komorowy

przy­miot­nik od: ko­mo­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­mo­ry

 (1.2) anat. med. zwią­za­ny z ko­mo­ra­mi serca

 (1.3) anat. med. zwią­za­ny z ko­mo­ra­mi mózgu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komóra ż., komora ż.

Wiktionary


komory

1. ciem­na, mała izba w wiej­skim domu, przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia za­pa­sów żyw­no­ści, odzie­ży; spi­żar­nia;
2. nie­wiel­ka izba miesz­kal­na w wiej­skich cha­tach; al­kierz;
3. klat­ka pier­sio­wa u zwie­rzy­ny;
4. część serca;
5. ob­szer­ne wy­ro­bi­sko gór­ni­cze wy­ku­te w skale;
6. część nory zwie­rzę­cej;
7. część za­ląż­ni lub owocu ro­ślin, mie­szczą­ca za­ląż­ki albo na­sio­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. ar­chi­pe­lag zaj­mo­wa­ny m.in. przez Ko­mo­ry (1.1)

Wiktionary

Ko­mo­ry ( ‏جزر القمر "Juzur al-Qumur"‎), ofi­cjal­nie Zwią­zek Ko­mo­rów ( Union des Co­mo­res, ‏الاتحاد القمري "al-Ittiḥād al-Qumurī / Qamarī"‎) – pań­stwo wy­spiar­skie w pół­noc­nej czę­ści Ka­na­łu Mo­zam­bic­kie­go, zlo­ka­li­zo­wa­ne na czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów, po­mię­dzy pół­noc­ną czę­ścią Ma­da­ga­ska­ru a pół­noc­no-wschod­nią czę­ścią Mo­zam­bi­ku. Naj­bliż­szy­mi pań­stwa­mi są Mo­zam­bik, Tan­za­nia, Ma­da­ga­skar oraz Se­sze­le.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­mo­ry są jed­nym z naj­bied­niej­szych kra­jów świa­ta.

 (1.2) U wy­brze­ży Ko­mo­rów ro­zbił się sa­mo­lot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmɔrɨ, AS: kõmory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komoryjski mrz., Komoryjczyk mos., Komoryjka ż.

 przym. komoryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Związek Komorów

Wiktionary


komoryjczyk

oby­wa­tel Ko­mo­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ko­mo­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɔˈrɨjt͡ʃɨk, AS: kõmoryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komory nmos., komoryjski mrz.

:: fż. Komoryjka ż.

 przym. komoryjski

Wiktionary


komoryjka

oby­wa­tel­ka Ko­mo­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ko­mo­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɔˈrɨjka, AS: kõmoryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komory nmos., komoryjski mrz.

:: fm. Komoryjczyk mos.

 przym. komoryjski

Wiktionary


komoryjski

przy­miot­nik od: Ko­mo­ry (ar­chi­pe­lag lub pań­stwo)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ko­mo­ry

 (1.2) od­no­szą­cy się do ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ko­mo­ryj­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­ru­na na skon­fi­sko­wa­ny sta­tek za­ła­do­wał żoł­nie­rzy, jedną trze­cią ko­mo­ryj­skiej armii.

 (1.2) Więc wy­go­dę i sza­cu­nek dla klasy tu­ry­stycz­nej dia­bli wzię­li w Mo­ro­ni, por­cie wysp Ko­mo­ryj­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mɔˈrɨjsʲci, AS: kõmoryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komory nmos., Komoryjczyk mos., Komoryjka ż.

Wiktionary


komorze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mo­rze – le­śni­czów­ka w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Osiek
  • Ko­mo­rze – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Wartą
  • Ko­mo­rze – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo
  • Ko­mo­rze – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Ko­mo­rze – zlik­wi­do­wa­na w 1989 roku wą­sko­to­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Ko­mo­rze Przy­by­sław­skie
  • Ko­mo­rze Nowe
  • Ko­mo­rze No­wo­miej­skie
  • Ko­mo­rze Przy­by­sław­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmɔʒɛ, AS: kõmože

Wiktionary


komorzewo

Ko­mo­rze­wo – (niem. "Grützendorf") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


komorzno

Ko­morz­no (niem. "Re­i­ners­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie Woł­czyn.

Do wsi na­le­żą przy­siół­ki wsi: Lu­bia­to­wi­ce, Zaj­dak, Wolna Wieś (do 2002 r. Ko­lo­nia Ko­mo­rzeń­ska), Su­ła­szów oraz Za­płot­nik

Wikipedia


komorzy

daw­niej: dwo­rza­nin zaj­mu­ją­cy się po­ko­ja­mi i sprzę­ta­mi króla; ko­mor­nik; ko­mor­ny


SJP.pl


komorów

1. ar­chi­pe­lag wul­ka­nicz­ny na Oce­a­nie In­dyj­skim; Ar­chi­pe­lag Ko­mo­rów;
2. (do 2001 Fe­de­ral­na Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Ko­mo­rów) pań­stwo obej­mu­ją­ce ar­chi­pe­lag Ko­mo­ry; Zwią­zek Ko­mo­rów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mo­rów – zwy­cza­jo­wa nazwa naj­star­sze­go i naj­więk­sze­go pol­skie­go oś­rod­ka psy­cho­te­ra­pii w Ko­mo­ro­wie koło War­sza­wy
  • Ko­mo­rów – pro­jek­to­wa­ny spe­cjal­ny ob­szar ochro­ny sied­lisk, ak­tu­al­nie ob­szar ma­ją­cy zna­cze­nie dla Wspól­no­ty, po­ło­żo­ny na Wy­ży­nie Mie­chow­skiej, na te­re­nie gminy Mie­chów
  • Ko­mo­rów – sta­cja War­szaw­skiej Kolei Do­ja­zdo­wej po­ło­żo­na w Ko­mo­ro­wie
  • Ko­mo­rów – zbior­nik wodny w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Ko­mo­rów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Syców
  • Ko­mo­rów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Ko­mo­rów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Ko­mo­rów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Cie­lądz
  • Ko­mo­rów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki
  • Ko­mo­rów – część wsi Ostrów Szla­chec­ki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Ko­mo­rów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów
  • Ko­mo­rów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Wierz­cho­sła­wi­ce

Wikipedia


komorówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mo­rów­ko – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Ko­mo­rów­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce
  • Ko­mo­rów­ko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Stare Czar­no­wo

Wikipedia


komos

ro­śli­na z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w ponad 200 ga­tun­kach za­miesz­ku­ją­cych głów­nie ob­sza­ry umiar­ko­wa­ne całej kuli ziem­skiej


SJP.pl

Komos ( κῶμος, kōmos) – w świe­cie hel­le­ni­stycz­nym we­so­ły, czę­sto pi­ja­ny, obrzę­do­wy po­chód mło­dzień­ców.

Uczest­ni­cy (ko­ma­stai) po­ja­wia­ją się w iko­no­gra­fii z na­czy­nia­mi do picia, co pod­kre­śla zwią­zek z ucztą i winem. Źró­dła li­te­rac­kie oraz ma­lar­stwo wa­zo­we wska­zu­ją, że istot­ną rolę w ko­mo­sie od­gry­wa­ły mu­zy­ka i ta­niec; ko­ma­stai no­si­li in­stru­men­ty, a nie­kie­dy także po­chod­nie, gdyż po­cho­dy od­by­wa­ły się rów­nież nocą. Komos miał cha­rak­ter ży­wio­ło­wy i ha­ła­śli­wy, da­le­ki od zdy­scy­pli­no­wa­ne­go ry­tu­a­łu.

Wikipedia


komosa

ro­śli­na z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w ponad 200 ga­tun­kach za­miesz­ku­ją­cych głów­nie ob­sza­ry umiar­ko­wa­ne całej kuli ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Che­no­po­dium|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mo­sa – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • ko­mo­sa – ro­dzaj ro­ślin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młode li­ście ko­mo­sy można dodać do sa­łat­ki.

Wiktionary


komosewo

Ko­mo­se­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Wą­sosz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go w Wą­so­szu.

Wikipedia


komosiński

naz­wi­sko


SJP.pl


komosotto

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. po­tra­wa na bazie ko­mo­sy ry­żo­wej przy­go­to­wa­na tak jak ri­sot­to

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mo­sot­to z su­szo­ny­mi po­mi­do­ra­mi i żu­ra­wi­ną to nasza od­po­wiedź na zbi­lan­so­wa­ny po­si­łek pełen ro­ślin­ne­go biał­ka.

Wiktionary


komosowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych z rzędu goź­dzi­kow­ców, o drob­nych kwia­tach ze­bra­nych w kwia­to­sta­ny, ros­ną­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej, wy­stę­pu­ją­cych w około 1500 ga­tun­kach


SJP.pl

Ko­mo­so­wa­te ("Che­no­po­dia­ce­ae" Vent.) – tak­son w ran­dze ro­dzi­ny wy­róż­nia­ny w daw­niej­szych sy­ste­mach (np. sy­stem Cron­qu­i­sta z 1981, sy­stem Re­ve­a­la z 1993), obec­nie ra­czej jako grupa o nie­pew­nym mo­no­fi­le­tyz­mie, włą­cza­na do szar­ła­to­wa­tych ("Ama­rant­ha­ce­ae"). Na­le­żą tu ro­śli­ny ziel­ne kla­sy­fi­ko­wa­ne do ok. 1,5 tys. ga­tun­ków.

Wikipedia


komosowaty

o ce­chach ko­mo­so­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


komosowy

→ ko­mo­sa


SJP.pl

Patrz:

komosa

komośnik

sza­rek ko­mo­śnik - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny je­lon­ko­wa­tych


SJP.pl


komp

śro­do­wi­sko­wo: kom­pu­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. kom­pu­ter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odpal kompa, to obej­rzy­my film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mp, AS: kõmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomputeryzowanie n., komputer m., komputeryzacja ż.

 przym. komputeryzacyjny

 czas. komputeryzować, skomputeryzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pecet, komputer

Wiktionary


kompadorski

przy­miot­nik

 (1.1) hist. polit. zwią­za­ny z kom­pra­do­ra­mi; taki jak w spo­łe­czeń­stwach, gdzie ist­nie­li kom­pra­do­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komprador mos.

Wiktionary


kompakcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kom­pakt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompakt m.

Wiktionary


kompakcja

zmniej­sza­nie się ob­ję­to­ści skał pod wpły­wem ci­śnie­nia wy­wie­ra­ne­go przez war­stwy po­ło­żo­ne wyżej


SJP.pl

Kom­pak­cja – zmia­ny fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na zbli­ża­niu się do sie­bie czą­stek lub zia­ren mi­ne­ral­nych na sku­tek cię­ża­ru warstw nad­kła­du. Skut­kiem kom­pak­cji jest znacz­ne zmniej­sze­nie ob­ję­to­ści i miąż­szo­ści osadu oraz zwięk­sze­nie jego gę­sto­ści.

Wikipedia


kompakt

com­pact;
1. płyta kom­pak­to­wa;
2. odt­wa­rzacz kom­pak­to­wy;
3. pro­dukt za­wie­ra­ją­cy kilka ele­men­tów we wspól­nej obu­do­wie lub opa­ko­wa­niu;
4. nie­du­ży sa­mo­chód oso­bo­wy śred­niej klasy;
5. kos­me­tyk wie­lo­funk­cyj­ny;
6. musz­la klo­ze­to­wa wraz ze sto­ją­cą bez­poś­red­nio na niej spłucz­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie wie­lo­funk­cyj­ne, np. radio, ma­gne­to­fon, odt­wa­rzacz CD we wspól­nej obu­do­wie

 (1.2) pot. techn. płyta kom­pak­to­wa

 (1.3) pot. techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do odt­wa­rza­nia płyt kom­pak­to­wych

 (1.4) pot. fot. apa­rat kom­pak­to­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­tocz­nie fo­to­gra­ficz­ny apa­rat kom­pak­to­wy
  • po­tocz­nie płyta kom­pak­to­wa (CD-ROM, CD)
  • po­tocz­nie nazwa po­ja­zdów z Au­to­seg­men­tu C
  • Kom­pakt – nie­miec­ka wyt­wór­nia pły­to­wa
  • musz­la klo­ze­to­wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mpakt, AS: kõmpakt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kompaktowy

 rzecz. kompaktowość ż., kompakcik mrz.

Wiktionary


kompaktaty

1. daw­niej: umowa, ukłąd, przy­mie­rze; kom­pak­ty;
2. kom­pak­ty pra­skie - po­ro­zu­mie­nie za­war­te w 1436 roku przez stany cze­skie z Zyg­mun­tem Luk­sem­bur­skim; kom­pak­ty pra­skie


SJP.pl


kompaktor

1. urzą­dze­nie do zgnia­ta­nia cze­goś w celu re­duk­cji ob­ję­to­ści;
2. pro­gram kom­pu­te­ro­wy do zmniej­sza­nia ob­ję­to­ści pli­ków lub po­rząd­ko­wa­nia dysku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd do za­gę­szcza­nia masy od­pa­dów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kompaktować

Wiktionary


kompaktowanie

w in­for­ma­ty­ce: pro­ce­du­ra oczy­szcza­nia ze zbęd­nych da­nych pli­ków za­wie­ra­ją­cych pocz­tę elek­tro­nicz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kom­pak­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kompaktować

 rzecz. kompaktowość ż.

Wiktionary


kompaktowość

→ kom­pak­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest kom­pak­to­we

Wiktionary

Patrz:

kompaktowy

Powiązane:

 rzecz. kompakt m., compact m., kompaktowanie, skompaktowanie n.

 czas. kompaktować ndk., skompaktować dk.

 przym. kompaktowy, niekompaktowy

 przysł. kompaktowo, niekompaktowo

Wiktionary


kompaktowy

przy­miot­nik od: kom­pakt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. bę­dą­cy prost­szej bu­do­wy, a jed­no­cze­śnie za­wie­ra­ją­cy w sobie wiele skład­ni­ków

 (1.2) techn. muz. od­no­szą­cy się do kom­pak­tu (CD)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kiedy ZPAV i ZAiKS wpro­wa­dzi­ły ho­lo­gra­my na ka­se­ty i płyty kom­pak­to­we?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompakt mrz., kompaktowość ż.

Wiktionary


kompakty

1. daw­niej: umowa, ukłąd, przy­mie­rze; kom­pak­ta­ty;
2. kom­pak­ty pra­skie - po­ro­zu­mie­nie za­war­te w 1436 roku przez stany cze­skie z Zyg­mun­tem Luk­sem­bur­skim; kom­pak­ta­ty pra­skie


SJP.pl


kompan

po­tocz­nie: ko­le­ga, to­wa­rzysz wspól­nych przed­sięw­zięć, zabaw; ko­leż­ka, kam­rat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. to­wa­rzysz wspól­nych przed­sięw­zięć, zwła­szcza roz­ry­wek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mpãn, AS: kõmpãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompania ż.

:: fż. kompanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. kolega; pot. kamrat, koleżka, koleś, kumpel; przest. komiliton, konfrater, kompanion

Wiktionary


kompander

kom­pan­dor;
1. układ urzą­dzeń do re­duk­cji szu­mów sy­gna­łu, skła­da­ją­cy się z kom­pre­so­ra i ek­span­de­ra;
2. urzą­dze­nie po­pra­wia­ją­ce ja­kość na­gry­wa­ne­go sy­gna­łu, kom­pre­sor zin­te­gro­wa­ny z ek­span­de­rem


SJP.pl

Kom­pan­der – urzą­dze­nie lub sy­stem sto­so­wa­ny w tech­ni­ce audio, który łączy funk­cje kom­pre­so­ra i ek­span­de­ra. Jego za­da­niem jest zmniej­sza­nie szu­mów i po­pra­wa dy­na­mi­ki dźwię­ku. Kom­pan­der dzia­ła w dwóch eta­pach:

Wikipedia


kompandor

kom­pan­der;
1. układ urzą­dzeń do re­duk­cji szu­mów sy­gna­łu, skła­da­ją­cy się z kom­pre­so­ra i ek­span­de­ra;
2. urzą­dze­nie po­pra­wia­ją­ce ja­kość na­gry­wa­ne­go sy­gna­łu, kom­pre­sor zin­te­gro­wa­ny z ek­span­de­rem


SJP.pl


kompandować

1. mie­szać różne skład­ni­ki two­rzy­wa sztucz­ne­go;
2. w te­le­ko­mu­ni­ka­cji, in­for­ma­ty­ce: kom­pre­so­wać sy­gnał lub plik w celu do­sto­so­wa­nia go do włas­no­ści ka­na­łu prze­sy­ło­we­go


SJP.pl


kompania

1. jed­nost­ka woj­sko­wa skła­da­ją­ca się z kilku plu­to­nów; daw­niej grupa męż­czyzn to­wa­rzy­szą­ca ry­ce­rzo­wi w walce;
2. grono zna­jo­mych;
3. sto­wa­rzy­sze­nie kup­ców, za­kła­da­ne daw­niej w celu pro­wa­dze­nia hand­lu za gra­ni­cą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kilka osób spę­dza­ją­cych wspól­nie czas

 (1.2) wojsk. jed­nost­ka woj­sko­wa (rza­dziej po­li­cyj­na) skła­da­ją­ca się z kil­ku­dzie­się­ciu żoł­nie­rzy pod do­wództ­wem młod­sze­go ofi­ce­ra;

 (1.3) ku­piec­kie sto­wa­rzy­sze­nie za­wią­za­ne do pro­wa­dze­nia hand­lu za­gra­nicz­ne­go

 (1.4) daw. czyn­ność to­wa­rzy­sze­nia komuś

 (1.5) ufor­mo­wa­ny po­chód piel­grzy­mów

Wiktionary

Kom­pa­nia ( com­pa­gnie) – po­dod­dział woj­ska, zaz­wy­czaj li­czą­cy około 60-110 żoł­nie­rzy, po­do­fi­ce­rów i ofi­ce­rów. Skła­da się zaz­wy­czaj z po­dod­dzia­łu do­wo­dze­nia, 3–4 plu­to­nów za­sad­ni­cze­go ro­dza­ju wojsk, ewen­tu­al­nie plu­to­nu wspar­cia. Zaz­wy­czaj trzy, rza­dziej dwie lub czte­ry kom­pa­nie wcho­dzą w skład ba­ta­lio­nu. Kom­pa­nie cza­sa­mi mogą wcho­dzić w skład pułku, a nawet bry­gad czy dy­wiz­ji (jak np. kom­pa­nia za­o­pa­trze­nia, ob­słu­gi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nasz ba­ta­lion skła­dał się z czte­rech kom­pa­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈpãɲja, AS: kõmpãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompan m., kompanka ż., kompanion m., kompanionka ż., kompanista m., kompańczyk m.

:: zdrobn. kompanijka ż.

 przym. kompanijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) pielgrzymka

Wiktionary


kompanijka

zdrob­nie­nie od: kom­pa­nia


SJP.pl


kompanijny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kom­pa­nią, do­ty­czą­cy kom­pa­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompania ż.

Wiktionary


kompanion

prze­sta­rza­łe: to­wa­rzysz wspól­nych przed­sięw­zięć, pracy; wspó­łu­czest­nik zabaw; kom­pan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. to­wa­rzysz

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) kompanionka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompan

Wiktionary


kompanionka

daw­niej: kom­pan­ka (ko­le­żan­ka, to­wa­rzysz­ka)


SJP.pl


kompanka

po­tocz­nie: ko­le­żan­ka, to­wa­rzysz­ka, zwła­szcza: wspó­łu­czest­nicz­ka za­ba­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. to­wa­rzysz­ka wspól­nych przed­sięw­zięć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompan mos., kompania ż.

Wiktionary


komparacja

po­rów­na­nie


SJP.pl


komparacyjny

→ kom­pa­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

komparacja

komparatiwus

kom­pa­ra­ti­wus, kom­pa­ra­tyw; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. sto­pień wyż­szy przy­słów­ka lub przy­miot­ni­ka;
2. przy­miot­nik lub przy­słó­wek w stop­niu wyż­szym


SJP.pl


komparator

1. przy­rząd po­mia­ro­wy do do­kład­ne­go mie­rze­nia wiel­ko­ści fi­zycz­nych przez ich po­rów­na­nie z wzor­cem;
2. pro­gram kom­pu­te­ro­wy do po­rów­ny­wa­nia pli­ków


SJP.pl

Kom­pa­ra­tor – układ kom­bi­na­cyj­ny słu­żą­cy do po­rów­ny­wa­nia dwóch liczb bi­nar­nych (kom­pa­ra­tor cy­fro­wy) albo dwóch po­zio­mów na­pięć (kom­pa­ra­tor ana­lo­go­wy).

Wikipedia


komparatysta

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­nia­mi po­rów­naw­czy­mi, usta­la­niem za­leż­no­ści, po­kre­wieństw, ana­lo­gii, zwła­szcza w za­kre­sie ję­zy­koz­naw­stwa i li­te­ra­tu­ry


SJP.pl


komparatystka

spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi po­rów­naw­czy­mi, usta­la­niem za­leż­no­ści, po­kre­wieństw, ana­lo­gii, zwła­szcza w za­kre­sie ję­zy­koz­naw­stwa i li­te­ra­tu­ry


SJP.pl


komparatystyczny

zwią­za­ny z kom­pa­ra­ty­sty­ką, ba­da­nia­mi po­rów­naw­czy­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kom­pa­ra­ty­sty­ką, do­ty­czą­cy kom­pa­ra­ty­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komparatystyka ż.

 przym. komparatywny

Wiktionary


komparatystyka

dzie­dzi­na nauki obej­mu­ją­ca ba­da­nia po­rów­naw­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dzie­dzi­na nauki, zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi po­rów­naw­czy­mi – usta­la­niem za­leż­no­ści, po­kre­wieństw, ana­lo­gii;

Wiktionary

Kom­pa­ra­ty­sty­ka ( com­pa­ra­re „po­rów­ny­wać”), li­te­ra­tu­roz­naw­stwo po­rów­naw­cze – dział nauki o li­te­ra­tu­rze, któ­re­go celem jest po­rów­na­nie ut­wo­rów na­le­żą­cych do li­te­ra­tur róż­nych na­ro­dów oraz wpły­wów i za­leż­no­ści w li­te­ra­tu­rze świa­to­wej. No­wo­czes­na kom­pa­ra­ty­sty­ka zaj­mu­je się także ba­da­niem związ­ków po­mię­dzy li­te­ra­tu­rą a in­ny­mi dzie­dzi­na­mi sztu­ki, np. mu­zy­ką, ma­lar­stwem, fil­mem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. komparatysta m., komparatystka ż., komparacja ż., komparatywizm m., komparatyzm m., komparator m., komparatywność ż.

 przym. komparatystyczny, komparatywny

 przysł. komparatystycznie, komparatywnie

Wiktionary


komparatyw

com­pa­ra­ti­vus, kom­pa­ra­ti­wus; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. sto­pień wyż­szy przy­słów­ka lub przy­miot­ni­ka;
2. przy­miot­nik lub przy­słó­wek w stop­niu wyż­szym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. sto­pień wyż­szy przy­miot­ni­ka lub przy­słów­ka

 (1.2) gram. przy­miot­nik lub przy­słó­wek w stop­niu wyż­szym

 (1.3) gram. przy­pa­dek gra­ma­tycz­ny sto­so­wa­ny w niek­tó­rych ję­zy­kach przy po­rów­na­niach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) komparatiwus, comparativus

Wiktionary


komparatywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kom­pa­ra­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są kom­pa­ra­tyw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komparatywny

 przysł. komparatywnie

 rzecz. komparatystyka ż.

Wiktionary


komparatywny

ze­sta­wia­ją­cy se sobą ba­da­ne obiek­ty, po­rów­naw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­rów­naw­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mparaˈtɨvnɨ, AS: kõmparatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komparacja ż., komparatywizm m., komparatyzm m., komparator m., komparatysta m., komparatystka ż., komparatystyka ż., komparatywność ż.

 przym. komparatystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porównawczy

Wiktionary


komparować

daw­niej: po­rów­ny­wać, przy­rów­ny­wać


SJP.pl


kompars

sta­ty­sta, aktor to­wa­rzy­szą­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) film. teatr. sta­ty­sta

 (1.2) przen. mier­no­ta

Wiktionary


kompartia

prze­sta­rza­le: par­tia ko­mu­ni­stycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. par­tia ko­mu­ni­stycz­na

Wiktionary


kompartmentacja

sy­tu­a­cja, w któ­rej enzym i jego sub­stra­ty ide­al­nie do sie­bie pa­su­ją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. po­dział ko­mór­ki za poś­red­nict­wem błon li­po­pro­te­i­no­wych na odręb­ne pod wzglę­dem struk­tu­ral­nym i funk­cjo­nal­nym ob­sza­ry

Wiktionary

Kom­part­men­ta­cja, kom­par­ty­men­ta­cja, uprze­dzia­ło­wie­nie ko­mór­ki – zja­wi­sko ści­słe­go lo­ka­li­zo­wa­nia wielu bia­łek w okre­ślo­nych struk­tu­rach lub or­ga­nel­lach ko­mór­ko­wych, tzw. kom­part­men­tach, czyli oto­czo­nych bło­na­mi prze­dzia­łach w ko­mór­ce. Zja­wi­sko to do­ty­czy bio­che­micz­ne­go, prze­strzen­ne­go i fiz­jo­lo­gicz­ne­go zróż­ni­co­wa­nia w ko­mór­ce.

Wikipedia


kompartmentalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. psy­cho­lo­gicz­ny me­cha­nizm obron­ny, w któ­rym sprzecz­ne myśli i uczu­cia są iz­lo­wa­ne

Wiktionary


kompartmentowy

→ kom­part­ment; kom­par­ty­men­to­wy


SJP.pl


kompartyment

1. ele­ment kom­po­zy­cyj­ny sta­no­wią­cy część par­te­ru ogro­do­we­go (ko­bier­ca traw­ni­ko­we­go lub kwia­to­we­go w ogro­dzie ba­ro­ko­wym);
2. zaz­na­czo­na w jakiś spo­sób część po­dzie­lo­nej sy­me­trycz­nie po­wierzch­ni, np. ścia­ny, su­fi­tu; pole


SJP.pl


kompartymentowy

→ kom­par­ty­ment


SJP.pl

Patrz:

kompartyment

komparycja

ter­min okre­śla­ją­cy wstęp do­ku­men­tu (akt no­ta­rial­ny, wyrok są­do­wy itp.) za­wie­ra­ją­cy czas, miej­sce, stro­ny i oko­licz­no­ści czyn­no­ści opi­sa­ne w dal­szej jego czę­ści


SJP.pl

Kom­pa­ry­cja (łac. "com­pa­ra­re" „łą­czyć w pary, po­rów­ny­wać” od "com-" „współ-” i "par" „równy”) – okre­śle­nie uży­wa­ne w sto­sun­ku do na­głów­ków w róż­no­ra­kich do­ku­men­tach (np. w ak­tach no­ta­rial­nych, wy­ro­kach są­do­wych itp.). Kom­pa­ry­cja nie jest wła­ści­wą tre­ścią do­ku­men­tu, a tylko jego tech­nicz­nym roz­po­czę­ciem, okre­śla­ją­cym czas, oko­licz­no­ści oraz stro­ny czyn­no­ści, opi­sa­nych w dal­szej czę­ści do­ku­men­tu.

Wikipedia


kompas

przy­rząd słu­żą­cy do okre­śle­nia kie­run­ku na po­wierzch­ni ziemi, wy­ko­rzy­stu­ją­cy wła­ści­wo­ści igły ma­gne­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia bie­żą­ce­go kie­run­ku po­łud­ni­ka ma­gne­tycz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia bie­żą­ce­go kie­run­ku po­łud­ni­ka ma­gne­tycz­ne­go.
    • kom­pas ma­gne­tycz­ny
    • kom­pas ge­o­de­zyj­ny
    • kom­pas ge­o­lo­gicz­ny
    • kom­pas ge­o­man­tycz­ny
    • kom­pas ży­ro­sko­po­wy
    • kom­pas sło­necz­ny
  • Inne:
    • Gwia­zdo­zbiór Kom­pa­su
    • ORP „Kom­pas”
    • „Kom­pas” – in­do­ne­zyj­ski dzien­nik
    • Kom­pas TV – in­do­ne­zyj­ski kanał te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako har­cerz umiem po­słu­gi­wać się kom­pa­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mpas, AS: kõmpas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kompasowy

 rzecz. żyrokompas mrz.

Wiktionary


kompasja

daw­niej: współ­czu­cie, li­tość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. współ­czu­cie, li­tość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­ny też nie ru­szać, nie macać, nie czy­nić wstrę­tów ni in­sul­tów! Oka­zać nieco kom­pa­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈpasʲja, AS: kõmpasʹi ̯a

Wiktionary


kompasowy

przy­miot­nik od: kom­pas


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kom­pa­sem, do­ty­czą­cy kom­pa­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompas mrz., Kompas mrz.

Wiktionary


kompatriota

daw­niej: rodak, zio­mek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rodak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sądzę jed­nak, że moi kom­pa­trio­ci two­rząc pro­te­sty wokół książ­ki, nie zwró­ci­li uwagi na fakt, że odt­wa­rza ona za­gi­nio­ny świat mło­do­ści z dużą dozą sen­ty­men­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patriota m., patriotka ż., patriotyzm m., patriotyczność ż., patria ż.

:: fż. kompatriotka ż.

 przym. kompatriotyczny, patriotyczny

 przysł. patriotycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodak, ziomek, pobratymiec, krajan; pot. ziomal

Wiktionary


kompatriotka

daw­niej: ro­dacz­ka


SJP.pl


kompatura

daw­niej:
1. okład­ka książ­ki albo ze­szy­tu;
2. per­ga­min lub gruby pa­pier do owi­ja­nia ksiąg


SJP.pl


kompaturka

daw­niej: mała kom­pa­tu­ra


SJP.pl


kompatybilność

zgod­ność, zdol­ność do bez­kon­flik­to­we­go współ­dzia­ła­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­pa­ty­bil­ność kom­pu­te­ro­wa
  • kom­pa­ty­bil­ność w przód
  • kom­pa­ty­bil­ność wstecz­na
  • kom­pa­ty­bil­ność elek­tro­ma­gne­tycz­na

Wikipedia


kompatybilny

mo­gą­cy współ­grać z innym czyn­ni­kiem, ele­men­tem, nie po­wo­du­jąc za­kłó­ceń; wza­jem­nie się uzu­peł­nia­ją­cy; zgod­ny z czymś


SJP.pl


kompaund

[czy­taj: kom­pałnt] daw­niej: ma­szy­na pa­ro­wa zło­żo­na z kilku cy­lin­drów, przez które ko­lej­no prze­cho­dzi para


SJP.pl


kompała

naz­wi­sko


SJP.pl


kompendium

dzie­ło za­wie­ra­ją­ce zbiór lub zarys pod­sta­wo­wych wia­do­mo­ści z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny wie­dzy; com­pen­dium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książ­ka za­wie­ra­ją­ca zwię­zły wy­kład pod­sta­wo­wych wia­do­mo­ści z danej dzie­dzi­ny wie­dzy;

Wiktionary

Kom­pen­dium – w miarę pełny, ale zwy­kle po­da­ny w spo­sób skró­to­wy zasób wie­dzy na jakiś kon­kret­ny temat, za­wie­ra­ją­cy „esen­cję” tej wie­dzy. Kom­pen­dium może także sta­no­wić pod­su­mo­wa­nie ja­kie­goś więk­sze­go dzie­ła lub pracy na­u­ko­wej. W więk­szo­ści przy­pad­ków kon­cen­tru­je się na wy­bra­nych za­gad­nie­niach bę­dą­cych przed­mio­tem badań lub za­in­te­re­so­wa­nia ludzi (np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈpɛ̃ndʲjũm, AS: kõmpẽndʹi ̯ũm

Wiktionary


kompensacja

1. w bio­lo­gii: prze­ję­cie funk­cji ja­kie­goś na­rzą­du w razie jego scho­rze­nia; za­stęp­czość funk­cji;
2. w bo­ta­ni­ce: zja­wi­sko wy­ko­rzy­sty­wa­nia przez są­sied­nie ro­śli­ny po­wierzch­ni odzy­ska­nej po zni­szczo­nych ro­śli­nach, np. po chwa­stach;
3. w pra­wie: umo­rze­nie zo­bo­wią­za­nia, gdy jedna osoba staje się wobec dru­giej jed­no­cze­śnie wie­rzy­cie­lem i dłuż­ni­kiem;
4. w psy­cho­lo­gii: nieś­wia­do­my pro­ces psy­chicz­ny, który po­le­ga na rów­no­wa­że­niu po­czu­cia włas­nej niż­szo­ści w pew­nej dzie­dzi­nie przez dą­że­nie do zaz­na­cze­nia swej war­to­ści w innej;
5. rów­no­wa­że­nie okre­ślo­ne­go dzia­ła­nia innym dzia­ła­niem, które znosi lub wy­rów­nu­je po­cząt­ko­we dzia­ła­nie;
6. tech­ni­ka prze­kła­du po­le­ga­ją­ca na wy­rów­na­niu stra­ty in­for­ma­cji pow­sta­łej przy tłu­ma­cze­niu in­ne­go frag­men­tu tek­stu;
7. rzad­ko: wy­rów­na­nie strat, szkód, wszel­kich bra­ków za­rów­no w sfe­rze ma­te­rial­nej, jak i mo­ral­nej; kom­pen­sa­ta, re­kom­pen­sa­ta, re­kom­pen­sa­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. biol. przej­mo­wa­nie funk­cji nie­peł­no­spraw­ne­go lub utra­co­ne­go na­rzą­du lub czyn­ni­ka bio­lo­gicz­ne­go

 (1.2) akli­ma­ty­za­cja or­ga­niz­mu

 (1.3) psych. świa­do­me lub podś­wia­do­me dą­że­nie do wy­rów­na­nia bra­ków w jed­nej dzie­dzi­nie przez wy­róż­nia­nie się w innej

 (1.4) ekon. wza­jem­ne umo­rze­nie wie­rzy­tel­no­ści u dwóch osób, które są dla sie­bie za­rów­no dłuż­ni­ka­mi, jak i wie­rzy­cie­la­mi

 (1.5) rów­no­wa­że­nie tech­nicz­ne­go dzia­ła­nia, sy­gna­łu lub za­kłó­ce­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kom­pen­sa­cja (bio­lo­gia)
  • Kom­pen­sa­cja (de­mo­gra­fia)
  • Kom­pen­sa­cja (prawo)
  • Kom­pen­sa­cja przy­rod­ni­cza
  • Kom­pen­sa­cja (psy­cho­lo­gia)
  • Kom­pen­sa­cja (rol­nict­wo)
  • w tech­ni­ce
    • Kom­pen­sa­cja de­wia­cji kom­pa­su ma­gne­tycz­ne­go (bu­so­li)
    • Kom­pen­sa­cja ek­spo­zy­cji
    • Kom­pen­sa­cja kon­struk­cyj­na
    • Kom­pen­sa­cja mocy bier­nej
      • Kom­pen­sa­tor syn­chro­nicz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) W tym ukła­dzie elek­tro­nicz­nym za­sto­so­wa­no kom­pen­sa­cję wpły­wu tem­pe­ra­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsat͡sʲja, AS: kõmpẽũ̯sacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompensata ż.

 czas. kompensować

 przym. kompensacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompensata

Wiktionary


kompensacyjny

1. taki, który wy­rów­nu­je, znosi róż­ni­ce lub stra­ty; wy­rów­naw­czy;
2. przy­miot­nik od: kom­pen­sa­cja (w róż­nych dzie­dzi­nach)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kom­pen­sa­cją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpɛ̃w̃saˈt͡sɨjnɨ, AS: kõmpẽũ̯sacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompensacja ż., kompensata ż.

 przysł. kompensacyjnie

 czas. kompensować

Wiktionary


kompensata

1. wy­rów­na­nie strat, szkód, wszel­kich bra­ków za­rów­no w sfe­rze ma­te­rial­nej, jak i mo­ral­nej; kom­pen­sa­cja, re­kom­pen­sa­ta, re­kom­pen­sa­cja, za­do­śću­czy­nie­nie;
2. w eko­no­mii: ro­dzaj tran­sak­cji w obro­cie to­wa­ro­wym z za­gra­ni­cą;
3. w eko­no­mii: me­to­da roz­li­cza­nia w kra­jo­wym obro­cie to­wa­ro­wym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­pen­sa­ta (ra­chun­ko­wość)
  • kom­pen­sa­ta (eko­no­mia) zo­bacz: Cle­a­ring
  • za­sa­da kom­pen­sa­ty (eko­no­mia)
  • kom­pen­sa­ta (prawo) zo­bacz: Po­trą­ce­nie
  • za­sa­da kom­pen­sa­ty (prawo) zo­bacz: Za­sa­dy prawa cy­wil­ne­go
  • kom­pen­sa­cja
  • kom­pen­sa­tor

Wikipedia


kompensator

1. urzą­dze­nie kom­pen­su­ją­ce, wy­rów­nu­ją­ce wpływ okre­ślo­nych czyn­ni­ków fi­zycz­nych (tem­pe­ra­tu­ry, ci­śnie­nia) na dany układ;
2. przy­rząd do mie­rze­nia wiel­ko­ści fi­zycz­nych przez prze­ciw­sta­wie­nie jej innej wiel­ko­ści tego sa­me­go cha­rak­te­ru, które znosi dzia­ła­nie wiel­ko­ści mie­rzo­nej;
3. kom­pen­sa­tor ciepl­ny - wy­gię­ta część ru­ro­cią­gu umoż­li­wia­ją­ca ogra­ni­cze­nie wpły­wu ci­śnie­nia spo­wo­do­wa­ne­go roz­sze­rzal­no­ścią ciepl­ną ma­te­ria­łów, z któ­rych ten ru­ro­ciąg jest wy­ko­na­ny; wy­dłu­żal­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do re­duk­cji lub eli­mi­na­cji ener­gii bier­nej w sie­ciach elek­tro­e­ner­ge­tycz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­pen­sa­tor ciepl­ny
  • kom­pen­sa­tor fa­zo­wy
  • kom­pen­sa­tor kon­struk­cyj­ny (wy­mia­ro­wy)
  • kom­pen­sa­tor op­tycz­ny
  • kom­pen­sa­tor syn­chro­nicz­ny
  • kom­pen­sa­tor odrzu­tu
  • kom­pen­sa­tor po­drzu­tu

Wikipedia


kompensowalny

da­ją­cy się kom­pen­so­wać


SJP.pl


kompensowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kom­pen­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kompensować ndk.

Wiktionary


kompensować

1. wy­rów­ny­wać braki, na­leż­no­ści za­rów­no w sfe­rze ma­te­rial­nej, jak i mo­ral­nej; re­kom­pen­so­wać, wy­na­gra­dzać;
2. w bio­lo­gii o na­rzą­dach w or­ga­niz­mie: przej­mo­wać funk­cje in­ne­go (usz­ko­dzo­ne­go lub utra­co­ne­go) na­rzą­du; za­stę­po­wać;
3. w fi­zy­ce: rów­no­wa­żyć okre­ślo­ne dzia­ła­nie innym, zno­szą­cym tamto, dzia­ła­niem;
4. w psy­cho­lo­gii: wy­rów­ny­wać rze­czy­wi­ste lub su­biek­tyw­nie od­czu­wa­ne braki w jed­nej dzie­dzi­nie wzmo­żo­ną ak­tyw­no­ścią w innej dzie­dzi­nie lub sfe­rze życia


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) rów­no­wa­żyć lub wy­rów­ny­wać brak, nie­do­bór, ne­ga­tyw­ny cha­rak­ter cze­goś

 (1.2) wy­na­gra­dzać stra­ty lub krzyw­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klę­skę kom­pen­su­je sobie uciecz­ką w świat fan­taz­ji, w któ­rym może być kró­lem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsɔvat͡ɕ, AS: kõmpẽũ̯sovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompensacja ż., kompensata ż., kompensowanie n.

 przym. kompensacyjny

Wiktionary


kompensówka

po­tocz­nie: świad­cze­nie kom­pen­sa­cyj­ne


SJP.pl


komperda

naz­wi­sko


SJP.pl


kompetencja

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. za­kres czy­jejś wie­dzy, umie­jęt­no­ści;
2. za­kres upraw­nień, peł­no­moc­nictw ja­kiejś in­sty­tu­cji;
3. kom­pe­ten­cja mięk­ka - zdol­ność psy­cho­spo­łecz­na, np. ela­stycz­ność, kre­a­tyw­ność, ko­mu­ni­ka­tyw­ność;
4. kom­pe­ten­cja twar­da - umie­jęt­no­ści po­trzeb­ne do wy­ko­ny­wa­nia danej pracy, np. ob­słu­ga kom­pu­te­ra, zna­jo­mość ję­zy­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kres czy­jejś wie­dzy

 (1.2) za­kres czyiś upraw­nień, wła­dzy, spraw, któ­ry­mi ktoś zaj­mu­je się

Wiktionary

Kom­pe­ten­cja – po­łą­cze­nie trzech atry­bu­tów: wie­dzy, umie­jęt­no­ści i po­sta­wy. Wy­róż­nia­ją one daną osobę łat­wo­ścią spraw­nej, sku­tecz­nej, od­po­wia­da­ją­cej ocze­ki­wa­niom ja­ko­ścio­wym, re­a­li­za­cji da­nych zadań. Dzia­ła­nia osoby kom­pe­tent­nej, w danej dzie­dzi­nie, winny speł­niać obo­wią­zu­ją­ce w danej spo­łecz­no­ści/or­ga­ni­za­cji kry­te­ria.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­stał zwol­nio­ny za brak kom­pe­ten­cji.

 (1.1) Kilka lat pra­co­wa­łem w Szwe­cji. Do pracy przy­sze­dłem "z ogło­sze­nia". Wa­ru­nek był tylko jeden: kom­pe­ten­cje!

 (1.2) Do kom­pe­ten­cji se­na­tu uczel­ni na­le­ży na­da­wa­nie ty­tu­łu dok­to­ra ho­no­ris causa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpɛˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: kõmpetẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekompetencja ż., kompetentność ż., kompetencyjność ż.

 przym. kompetentny, kompetencyjny

 przysł. kompetentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umiejętność, wiedza, zdolność

 (1.2) uprawnienie, domena, dziedzina, królestwo, obszar, płaszczyzna, sfera, teren, uniwersum

Wiktionary


kompetencyjny

do­ty­czą­cy kom­pe­ten­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kom­pe­ten­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompetencja ż., kompetentność ż., kompetencyjność ż.

 przysł. kompetentnie

Wiktionary


kompetentnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) zgod­nie z po­sia­da­ny­mi kwa­li­fi­ka­cja­mi, wie­dzą i umie­jęt­no­ścia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­briel bar­dzo kom­pe­tent­nie wy­ja­śnił pro­blem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompetencja ż., kompetentność ż.

 przym. kompetentny, kompetencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachowo, profesjonalnie

Wiktionary


kompetentniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kom­pe­tent­nie


SJP.pl


kompetentniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kom­pe­tent­ny


SJP.pl


kompetentność

spraw­ność, przy­go­to­wa­nie me­ry­to­rycz­ne, wie­dza w danej dzie­dzi­nie, umie­jęt­ność roz­wią­zy­wa­nia pro­ble­mów ma­ją­cych zwią­zek z kon­kret­ną pro­fe­sją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kom­pe­tent­ne; cecha tych, któ­rzy są kom­pe­tent­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompetencja ż.

 przym. kompetentny, kompetencyjny

 przysł. kompetentnie

Wiktionary


kompetentny

1. ma­ją­cy kwa­li­fi­ka­cje, pod­sta­wy do po­dej­mo­wa­nia wła­ści­wych de­cyz­ji i wy­po­wia­da­nia się w okre­ślo­nych spra­wach;
2. świad­czą­cy o czy­jejś zdol­no­ści do po­dej­mo­wa­nia wła­ści­wych de­cyz­ji i wy­po­wia­da­nia się w okre­ślo­nych spra­wach;
3. upo­waż­nio­ny do po­dej­mo­wa­nia czyn­no­ści praw­nych;
4. do­star­cza­ją­cy wia­ry­god­nych in­for­ma­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) upraw­nio­ny do de­cy­do­wa­nia, po­sia­da­ją­cy kwa­li­fi­ka­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był on bar­dzo kom­pe­tent­nym pra­cow­ni­kiem w swoim za­wo­dzie i jego szef bar­dzo go cenił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompetentność ż., kompetencja ż.

 przysł. kompetentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachowy, odpowiedni, właściwy

Wiktionary


kompetycja

ry­wa­li­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. współ­za­wod­nict­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpɛˈtɨt͡sʲja, AS: kõmpetycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompetytor m.

 czas. kompetować

 przym. kompetytywny

Wiktionary


kompetycyjny

ago­ni­stycz­ny, kom­pe­ty­tyw­ny;
1. do­ty­czą­cy walki lub ry­wa­li­za­cji;
2. w me­dy­cy­nie: wzmac­nia­ją­cy dzia­ła­nie ja­kiejś sub­stan­cji, współ­dzia­ła­ją­cy z nią lub ma­ją­cy dzia­ła­nie po­dob­ne


SJP.pl


kompetytywny

ago­ni­stycz­ny, kom­pe­ty­cyj­ny;
1. do­ty­czą­cy walki lub ry­wa­li­za­cji;
2. w me­dy­cy­nie: wzmac­nia­ją­cy dzia­ła­nie ja­kiejś sub­stan­cji, współ­dzia­ła­ją­cy z nią lub ma­ją­cy dzia­ła­nie po­dob­ne


SJP.pl


kompieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Compiègne, do­ty­czą­cy Compiègne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Compiègne n.

Wiktionary


kompilacja

1. w in­for­ma­ty­ce: pro­ces tłu­ma­cze­nia kodu źró­dło­we­go pro­gra­mu na kod wyj­ścio­wy;
2. praca, utwór bę­dą­ce po­łą­cze­niem frag­men­tów tek­stów pow­sta­łych wcze­śniej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­ko­ny­wa­nie zbio­ru dzieł (lub ich frag­men­tów) na jakiś temat

 (1.2) wynik kom­pi­la­cji (1.1) (zbiór frag­men­tów dzieł na jakiś temat)

 (1.3) in­form. tłu­ma­cze­nie przez kom­pi­la­tor kodu źró­dło­we­go na rów­no­waż­ny kod wy­ni­ko­wy

 (1.4) in­form. wynik kom­pi­la­cji (1.3), skom­pi­lo­wa­ny pro­gram

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­pi­la­cja w li­te­ra­tu­rze
  • kom­pi­la­cja w mu­zy­ce
  • kom­pi­la­cja – tłu­ma­cze­nie kodu przez kom­pi­la­tor
    • kom­pi­la­cja skro­śna
    • kom­pi­la­cja wa­run­ko­wa
  • Kom­pi­la­cja – pier­wszy album O$ki
  • Kom­pi­la­cja 2 – drugi album O$ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­daw­nict­wo roz­po­czę­ło prace nad kom­pi­la­cją dzieł poety.

 (1.2) Ta kom­pi­la­cja bę­dzie do­stęp­na w sprze­da­ży w maju.

 (1.3) Pod­czas kom­pi­la­cji po­ja­wi­ły się ja­kieś błędy.

 (1.4) Z na­szej stro­ny WWW może pan ścią­gnąć źró­dła pro­gra­mu lub go­to­wą kom­pi­la­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲiˈlat͡sʲja, AS: kõmpʹilacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1) czas. kompilować/skompilować

 rzecz. kompilator mos., kompilatorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) składanka

Wiktionary


kompilacyjka

zdrob­nie­nie od: kom­pi­la­cja


SJP.pl


kompilacyjny

do­ty­czą­cy kom­pi­la­cji


SJP.pl


kompilator

autor kom­pi­la­cji; autor dzie­ła opie­ra­ją­ce­go się na in­nych pra­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy do­ko­nu­ją­cy kom­pi­la­cji;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. ten, kto kom­pi­lu­je

Wiktionary

Kom­pi­la­tor – pro­gram słu­żą­cy do au­to­ma­tycz­ne­go tłu­ma­cze­nia kodu na­pi­sa­ne­go w jed­nym ję­zy­ku (ję­zy­ku "źró­dło­wym") na rów­no­waż­ny kod w innym ję­zy­ku (ję­zy­ku "wy­ni­ko­wym"). Pro­ces ten na­zy­wa­ny jest kom­pi­la­cją. W in­for­ma­ty­ce kom­pi­la­to­rem na­zy­wa się naj­czę­ściej pro­gram do tłu­ma­cze­nia kodu źró­dło­we­go w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia na język ma­szy­no­wy. Niek­tó­re z nich tłu­ma­czą naj­pierw do ję­zy­ka asem­ble­ra, a ten na język ma­szy­no­wy jest tłu­ma­czo­ny przez asem­bler.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzie­sią­tej linii kom­pi­la­tor zgła­sza jakiś błąd.

 (2.1) Przy zbie­ra­niu dzieł pi­sa­rza kom­pi­la­tor zna­lazł ja­kieś nie­przyz­wo­i­te tek­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr, AS: kõmpʹilator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompilacja ż.

:: fż. kompilatorka ż.

 czas. kompilować ndk., skompilować dk.

 przym. kompilatorowy

Wiktionary


kompilatorka

au­tor­ka kom­pi­la­cji


SJP.pl


kompilować

1. w in­for­ma­ty­ce: zmie­niać kod źró­dło­wy pro­gra­mu na kod wyj­ścio­wy przy po­mo­cy kom­pi­la­to­ra;
2. ze­sta­wiać jakiś tekst, pracę, dzie­ło z pow­sta­łych wcze­śniej frag­men­tów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skom­pi­lo­wać)

 (1.1) ze­sta­wiać i opra­co­wy­wać różne ma­te­ria­ły w jedną ca­łość

 (1.2) in­form. przet­wa­rzać kod źró­dło­wy pro­gra­mu (na­pi­sa­ny w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia wy­so­kie­go po­zio­mu) na kod wy­ko­ny­wal­ny lub poś­red­ni, który może zo­stać uru­cho­mio­ny przez kom­pu­ter; po­słu­gi­wać się kom­pi­la­to­rem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kom­pi­lo­wać się (dk. skom­pi­lo­wać się)

 (2.1) być kom­pi­lo­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor przez rok kom­pi­lo­wał an­to­lo­gię tek­stów li­te­rac­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompilacja ż., kompilator m., kompilatorka ż., kompilatorstwo n., kompilowanie n.

 przym. kompilacyjny, kompilatorski

Wiktionary


komplanacja

daw­niej: akt zgody bę­dą­cy za­koń­cze­niem za­tar­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. praw. ugoda mię­dzy stro­na­mi sporu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może to był swo­je­go czasu jaki wiel­ki po­se­sjo­nat, który sku­po­wał dobra drogą li­cy­ta­cyj, sub­ha­sta­cyj, kom­pla­na­cyj, tran­sak­cyj i cesyj?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mplãˈnat͡sʲja, AS: kõmplãnacʹi ̯a

Wiktionary


komplanarny

w ma­te­ma­ty­ce: le­żą­cy w tej samej pła­szczyź­nie; ko­pla­nar­ny


SJP.pl


komplecik

zdrob­nie­nie od: kom­plet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kom­plet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kom­plet, lecz tylko mały kom­ple­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplet m., kompletność ż., kompletowanie n.

 czas. kompletować ndk.

 przym. kompletny

 przysł. kompletnie

Wiktionary


kompleks

1. zbiór okre­ślo­nych przed­mio­tów lub zja­wisk wza­jem­nie się uzu­peł­nia­ją­cych, np. kom­pleks bu­dyn­ków; ze­spół, zbiór, układ;
2. w psy­cho­lo­gii: kom­bi­na­cja cech osob­ni­czych, pra­gnień, emo­cji, uczuć, naj­czę­ściej nieś­wia­do­mych, prze­ja­wia­ją­cych się w róż­ne­go typu dą­że­niach, oba­wach, wpły­wa­ją­cy na za­cho­wa­nie się i przyj­mo­wa­nie okre­ślo­nej po­sta­wy wobec in­nych, np. kom­pleks Edypa;
3. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie: po­czu­cie winy, nie­pew­no­ści, niż­szej war­to­ści; kom­pleks niż­szo­ści;
4. w che­mii: zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny pow­sta­ły przez po­łą­cze­nie dwóch soli; zwią­zek kom­plek­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. ze­spół wy­o­bra­żeń lub od­czuć tkwią­cych w psy­chi­ce czło­wie­ka i nie­ak­cep­to­wa­nych przez niego;

 (1.2) bud. ze­spół bu­dow­li i urzą­dzeń, które two­rzą jakąś ca­łość

 (1.3) ze­spół zja­wisk lub cech, które są gru­po­wa­ne w ca­łość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kom­pleks H
  • Kom­pleks Ta­u­ry­dów
  • związ­ki kom­plek­so­we
  • kom­pleks en­zy­ma­tycz­ny
  • kom­pleks kry­sta­licz­ny sko­ru­py ziem­skiej
  • kom­pleks osa­do­wy sko­ru­py ziem­skiej
  • kom­pleks przy­dat­no­ści rol­ni­czej gleby
  • kom­pleks sorp­cyj­ny
  • kom­pleks leśny
    • kom­pleks bio­e­ko­lo­gicz­ny
    • leśny kom­pleks pro­mo­cyj­ny
  • Kom­pleks pol­ski – po­wieść Ta­de­u­sza Kon­wic­kie­go z 1977

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kom­pleks ma zo­stać ot­war­ty w dru­giej po­ło­wie 2016 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mplɛks, AS: kõmpleks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplekson m., kompleksowość ż., kopleksowanie n.

:: zdrobn. kompleksik m.

 czas. kompleksować ndk.

 przym. kompleksowy

 przysł. kompleksowo

Wiktionary


kompleksiara

po­tocz­nie: ko­bie­ta ma­ją­ca kom­plek­sy


SJP.pl


kompleksiarz

po­tocz­nie: osoba ma­ją­ca kom­plek­sy


SJP.pl


kompleksik

zdrob­nie­nie od: kom­pleks


SJP.pl


kompleksja

bu­do­wa ciała; także uspo­so­bie­nie, tem­pe­ra­ment


SJP.pl


kompleksometria

me­to­da che­micz­nej ana­li­zy mia­recz­ko­wej sto­so­wa­na głów­nie do oz­na­cza­nia jonów me­ta­li; mia­recz­ko­wa­nie kom­plek­so­me­trycz­ne


SJP.pl

Kom­plek­so­me­tria – dział ana­li­zy mia­recz­ko­wej w któ­rym oz­na­cza się sub­stan­cje w re­ak­cji z czyn­ni­ka­mi kom­plek­su­ją­cy­mi. Jako pier­wszy tę me­to­dę ana­li­zy ilo­ścio­wej wy­ko­rzy­stał Ju­stus von Lie­big w roku 1851, mia­recz­ko­wał on jony cy­jan­ko­we mia­no­wa­nym rozt­wo­rem azo­ta­nu sre­bra. Ana­li­zę wy­ko­rzy­stu­ją­cą two­rze­nie kom­plek­sów roz­wi­nął Ge­rold Schwa­rzen­bach od­kry­wa­jąc kom­plek­sot­wór­cze wła­ści­wo­ści kwa­sków ami­no­po­li­kar­bok­sy­lo­wych.

Wikipedia


kompleksowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kom­plek­so­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompleks mrz., kompleksowość ż.

 przym. kompleksowy

Wiktionary


kompleksowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kom­plek­so­we; cecha tych, któ­rzy są kom­plek­so­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompleks m., kompleksik m.

 przym. kompleksowy

 przysł. kompleksowo

Wiktionary


kompleksowy

ogar­nia­ją­cy kilka róż­nych dzie­dzin; ca­ło­ścio­wy; obej­mu­ją­cy ca­łość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) obej­mu­ją­cy wszyst­kie ele­men­ty, two­rząc zwar­ty kom­pleks

 (1.2) nauk. bud. two­rzą­cy kom­pleks, na­le­żą­cy do kom­plek­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swoim ko­mu­ni­ka­cie z dnia 8 marca 2018 r. Ko­mi­sja opu­bli­ko­wa­ła swój plan dzia­ła­nia w spra­wie fi­nan­so­wa­nia zrów­no­wa­żo­ne­go wzro­stu go­spo­dar­cze­go, roz­po­czy­na­jąc am­bit­ną i kom­plek­so­wą stra­te­gię w za­kre­sie zrów­no­wa­żo­ne­go fi­nan­so­wa­nia.

 (1.1) Na­u­kow­cy ze Szwe­cji wy­ka­za­li za po­mo­cą sze­re­gu ek­spe­ry­men­tów, że kruki odz­na­cza­ją się kom­plek­so­wą in­te­li­gen­cją, po­rów­ny­wal­ną tylko do tej, którą mają szym­pan­se i inne bli­skie na­czel­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompleks mrz., kompleksowość ż.

 przysł. kompleksowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całościowy, globalny, holistyczny, zbiorczy

Wiktionary


komplemenciara

→ kom­ple­men­ciarz


SJP.pl

Patrz:

komplemenciarz

komplemenciarski

przy­miot­nik od: kom­ple­men­ciarz


SJP.pl


komplemenciarz

czło­wiek lu­bią­cy pra­wić kom­ple­men­ty; poch­leb­ca


SJP.pl


komplemencik

zdrob­nie­nie od: kom­ple­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kom­ple­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kom­ple­ment, lecz tylko mały kom­ple­men­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplement m.

 czas. komplementować

Wiktionary


komplement

1. uprzej­ma, czę­sto prze­sad­na po­chwa­ła; poch­leb­stwo, duser;
2. w bio­lo­gii: ro­dzaj ciała od­por­no­ścio­we­go obec­ne­go we krwi i lim­fie; do­peł­niacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grzecz­no­ścio­wa, zwy­kle prze­sad­na po­chwa­ła

 (1.2) biol. układ do­peł­nia­cza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w bio­lo­gii ina­czej układ do­peł­nia­cza
  • Kom­ple­ment (psy­cho­lo­gia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skom­pro­mi­to­wa­ny przez Ga­bry­się przed całą żeń­ską dru­ży­ną ko­szy­kar­ską, któ­rej uczest­nicz­ki – jak się oka­za­ło – wszyst­kie miały okaz­ję słu­chać tych sa­mych kom­ple­men­tów i ro­man­tycz­nych po­rów­nań do kwia­tu ja­bło­ni, mówi jej, że jest pro­za­icz­na jak ka­la­fior.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplemenciarz m., komplementowanie n.

:: zdrobn. komplemencik m.

 czas. komplementować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochlebstwo, pochwała, duser

 (1.2) dopełniacz

Wiktionary


komplementacja

1. daw­niej: pra­wie­nie kom­ple­men­tów;
2. książ­ko­wo: do­peł­nie­nie, uzu­peł­nie­nie;
3. w bio­lo­gii: kom­ple­men­ta­cja ge­ne­tycz­na - uzu­peł­nia­nie od­cin­ków DNA w odręb­nych, pod­wój­nie zmu­to­wa­nych ge­nach, pro­wa­dzą­ce do odt­wo­rze­nia nor­mal­ne­go fe­no­ty­pu


SJP.pl


komplementacyjny

do­ty­czą­cy kom­ple­men­ta­cji


SJP.pl


komplementariusz

wspól­nik spół­ki ko­man­dy­to­wej lub ko­man­dy­to­wo-ak­cyj­nej, który za zo­bo­wią­za­nia spół­ki od­po­wia­da sub­sy­diar­nie całym swoim ma­jąt­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. zarz. ak­tyw­ny wspól­nik w spół­ce ko­man­dy­to­wej lub ko­man­dy­to­wo-ak­cyj­nej, który po­no­si od­po­wie­dzial­ność bez ogra­ni­cze­nia za zo­bo­wią­za­nia spół­ki wobec jej wie­rzy­cie­li

Wiktionary

Kom­ple­men­ta­riusz (łac. "com­ple­men­ta­rius" od "com­ple­men­tum", "uzu­peł­nie­nie") – wspól­nik w spół­ce ko­man­dy­to­wej lub ko­man­dy­to­wo-ak­cyj­nej, który za zo­bo­wią­za­nia spół­ki od­po­wia­da bez ogra­ni­cze­nia całym swoim ma­jąt­kiem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. komplementarność ż.

Wiktionary


komplementarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wza­jem­nie uzu­peł­nia­ją­cy się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mplɛ̃mɛ̃nˈtarʲɲɛ, AS: kõmplẽmẽntarʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplementarność

 przym. komplementarny

 czas. komplementować

Wiktionary


komplementarność

→ kom­ple­men­tar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wza­jem­ne uzu­peł­nia­nie się

Wiktionary

Patrz:

komplementarny

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mplɛ̃mɛ̃nˈtarnɔɕt͡ɕ, AS: kõmplẽmẽntarność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplementariusz m.

 przym. komplementarny

 przysł. komplementarnie

Wiktionary


komplementarny

taki, który jest uzu­peł­nie­niem cze­goś, do­peł­nia się z czymś; uzu­peł­nia­ją­cy, do­peł­nia­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wza­jem­nie się uzu­peł­nia­ją­cy

 (1.2) biol. (o nu­kle­o­ty­dach) pa­ru­ją­cy się wią­za­nia­mi wo­do­ro­wy­mi z nu­kle­o­ty­dem na są­sied­niej nici kwasu nu­kle­i­no­we­go

 (1.3) biol. (o nici kwasu nu­kle­i­no­we­go) zbu­do­wa­ny z ko­lej­nych nu­kle­o­ty­dów kom­ple­men­tar­nych (1.2) do swo­ich od­po­wied­ni­ków na dru­giej nici

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książ­ka skła­da się z sze­ściu kom­ple­men­tar­nych - choć asy­me­trycz­nych - roz­dzia­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mplɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ, AS: kõmplẽmẽntarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplementarność

 przysł. komplementarnie

 czas. komplementować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całościowy

Wiktionary


komplementować

pra­wić komuś kom­ple­men­ty


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skom­ple­men­to­wać)

 (1.1) wy­ra­żać uz­na­nie; pra­wić kom­ple­men­ty

 (1.2) do­da­wać do ca­ło­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kom­ple­men­to­wać się (dk. skom­ple­men­to­wać się)

 (2.1) kom­ple­men­to­wać jeden dru­gie­go

 (2.2) kom­ple­men­to­wać sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­że­na kom­ple­men­to­wa­ła go za jego ta­lent do ję­zy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplemencik mrz., komplement mrz., komplementowanie n.

 czas. skomplementować

 przym. komplementarny

 przysł. komplementarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwalić

 (1.2) dopełniać, kompletować, uzupełniać

Wiktionary


komplementowy

przy­miot­nik od: kom­ple­ment


SJP.pl


komplet

1. pełny ze­staw two­rzą­cy ca­łość;
2. grupa ucz­niów po­bie­ra­ją­cych wspól­nie lek­cje poza szko­łą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pełny ze­staw ele­men­tów, które sta­no­wią pewną ca­łość

 (1.2) grupa osób, która za­peł­nia wszyst­kie miej­sca

 (1.3) przest. grupa ucz­niów, która uczę­szcza wspól­nie na za­ję­cia po­zasz­kol­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skrzyn­ce znaj­du­je się kom­plet na­rzę­dzi.

 (1.1) Ile kosz­tu­je kom­plet po­dręcz­ni­ków do pią­tej klasy?

 (1.2) To przed­sta­wie­nie grano przez pięć lat przy kom­ple­tach na wi­dow­ni.

 (1.3) Basia cho­dzi na kom­ple­ty z nie­miec­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mplɛt, AS: kõmplet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompletowanie n., nadkomplet m., kompletowanie n., skompletowanie n., ukompletowanie n., kompletność ż.

:: zdrobn. komplecik m.

 czas. kompletować ndk., skompletować dk.

 przym. kompletny, kompletowy, niekompletny

 przysł. kompletnie, niekompletnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zestaw

Wiktionary


kompleta

pora dnia w po­dzia­le mni­chów za­kon­nych od­po­wia­da­ją­ca go­dzi­nie 18


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. jedna z go­dzin ka­no­nicz­nych w Li­tur­gii go­dzin;

Wiktionary

Kom­ple­ta ( com­ple­to­rium, gr. Ἀπόδειπνον, cs. "po­wie­cze­ri­je") – w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim ostat­nia mod­lit­wa li­tur­gii go­dzin (bre­wia­rza), od­ma­wia­na w nocy przed uda­niem się na spo­czy­nek. W ko­ścio­łach pra­wo­sław­nych funk­cje kom­ple­ty speł­nia po­wie­cze­rze (wiel­ka i mała kom­ple­ta). Na­bo­żeń­stwo to w mo­na­ste­rach od­pra­wia­ne jest po wie­czor­nym po­sił­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) By­li­śmy na Kom­ple­cie, gdy za­czę­ły dzwo­nić dzwo­ny.

Wiktionary


kompletacja

książ­ko­wo: uzu­peł­nia­nie cze­goś; kom­ple­to­wa­nie


SJP.pl


kompletacyjny

słu­żą­cy do gro­ma­dze­nia, kom­ple­to­wa­nia cze­goś


SJP.pl


kompletator

rzad­ko: firma lub przed­się­bior­stwo wy­pu­szcza­ją­ce na rynek zbytu pod włas­nym szyl­dem pro­duk­ty ku­pio­ne od in­nych wyt­wór­ców


SJP.pl


kompletatorka

ko­bie­ta kom­ple­tu­ją­ca ja­kieś ele­men­ty, przed­mio­ty


SJP.pl


kompletnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cał­ko­wi­ty, zu­peł­ny; bez resz­ty, w pełni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem noga z matmy, kom­plet­nie nic nie umiem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈplɛtʲɲɛ, AS: kõmpletʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompletność ż., komplet mrz., komplecik mrz., kompletowanie n.

 czas. kompletować ndk.

 przym. kompletny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupełnie, całkowicie

Wiktionary


kompletniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kom­plet­nie


SJP.pl


kompletniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kom­plet­ny; bar­dziej kom­plet­ny


SJP.pl


kompletność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest kom­plet­ne, nie ma bra­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈplɛtnɔɕt͡ɕ, AS: kõmpletność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplet m., komplecik m., kompletowanie n.

 czas. kompletować ndk.

 przym. kompletny

 przysł. kompletnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełność

Wiktionary


kompletny

przy­miot­nik

 (1.1) cały, bę­dą­cy w kom­ple­cie

 (1.2) cał­ko­wi­ty, zu­peł­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Próba za­in­te­re­so­wa­nia miesz­kań­ców dziel­ni­cy kul­tu­rą i sztu­ką skoń­czy­ła się kom­plet­nym fia­skiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈplɛtnɨ, AS: kõmpletny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompletność ż., komplet m., komplecik m., kompletowanie n., skompletowanie n.

 czas. kompletować ndk., skompletować dk.

 przysł. kompletnie

Wiktionary


kompletowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kom­ple­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kompletować ndk.

 rzecz. komplet mrz., kompletność ż., komplecik mrz.

 przym. kompletny

 przysł. kompletnie

Wiktionary


kompletować

uzu­peł­niać do ca­ło­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) uzu­peł­niać zbiór przed­mio­tów, grupę ludzi itp. w celu uzy­ska­nia kom­ple­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­row­nik wy­pra­wy kom­ple­tu­je skład ekipy na wy­jazd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mplɛˈtɔvat͡ɕ, AS: kõmpletovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skompletować

 rzecz. komplet m., komplecik m., kompletność ż., kompletowanie n., skompletowanie n.

 przym. kompletny

 przysł. kompletnie

Wiktionary


kompletownia

dział za­kła­du pro­duk­cyj­ne­go, w któ­rym kom­ple­tu­je się czę­ści po­trzeb­ne do mon­ta­żu po­szcze­gól­nych po­dze­spo­łów


SJP.pl


kompletowy

przy­miot­nik od: kom­plet


SJP.pl


komplety

pora dnia w po­dzia­le mni­chów za­kon­nych od­po­wia­da­ją­ca go­dzi­nie 18


SJP.pl


komplikacja

1. nie­spo­dzie­wa­na oko­licz­ność lub zda­rze­nie utrud­nia­ją­ce re­a­li­za­cję za­mie­rzeń;
2. zło­żo­ność ja­kie­goś zja­wi­ska lub pro­ce­su;
3. scho­rze­nie wy­stę­pu­ją­ce po prze­by­ciu cho­ro­by, ope­ra­cji lub nie­wła­ści­we­go le­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­dat­ko­wa, nie­prze­wi­dzia­na wcze­śniej trud­ność wy­mu­sza­ją­ca od­stęp­stwo od za­ło­żeń

 (1.2) med. po­wi­kła­nie

 (1.3) techn. każde z roz­sze­rzeń funk­cji me­cha­niz­mu ze­ga­ro­we­go o nowe wzglę­dem pod­sta­wo­we­go me­cha­niz­mu wska­za­nia;

Wiktionary

Kom­pli­ka­cja – ele­ment me­cha­niz­mu ze­gar­ka; do­dat­ko­we, w sto­sun­ku do me­cha­niz­mu pod­sta­wo­we­go kon­struk­cje, poz­wa­la­ją­ce na re­a­li­za­cję ko­lej­nych wska­zań, uzy­ska­nych po­przez zli­cza­nie od­po­wied­nich sek­wen­cji im­pul­sów pod­sta­wo­wych i ich pro­jek­cję, zwy­kle na tar­czy ze­gar­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mimo kom­pli­ka­cji pod­czas po­ro­du dziec­ko jest zdro­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplikowanie n.

 przym. skomplikowany

Wiktionary


komplikacje

po­wi­kła­nia zdro­wot­ne po­ja­wia­ją­ce się po prze­by­tej wcze­śniej cho­ro­bie


SJP.pl


komplikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś za­wi­łym, skom­pli­ko­wa­nym, trud­nym do roz­wi­kła­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplikacja ż., komplikacjonizm m., skomplikowanie n.

 czas. komplikować ndk., skomplikować dk.

 przym. skomplikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gmatwanie, zapętlanie; pot. chachmęcenie, kałapućkanie, mącenie, motanie, zamulanie

Wiktionary


komplikować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skom­pli­ko­wać)

 (1.1) czy­nić bar­dziej zło­żo­nym, trud­niej­szym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kom­pli­ko­wać się (dk. skom­pli­ko­wać się)

 (2.1) sta­wać się bar­dziej zło­żo­nym, trud­niej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wszyst­ko za­czy­na się kom­pli­ko­wać, gdy Don Vito od­ma­wia współ­pra­cy w hand­lu nar­ko­ty­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplikowanie n.

 przym. skomplikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chachmęcić, gmatwać, mącić, motać, utrudniać, wikłać, zakałapućkać, zamulać, zapętlać, zawęźlać

 (2.1) gmatwać się, wikłać się, zapętlać się, zawęźlać się

Wiktionary


komplot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. tajne po­ro­zu­mie­nie mię­dzy grupą osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] po­dej­rzy­wa­no nawet Wła­dy­sła­wa o kno­wa­nie ja­kichś skry­tych na szko­dę dy­na­styi szwedz­kiej obra­cho­wa­nych kom­plo­tów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knowanie, spisek, sprzysiężenie, zmowa

Wiktionary


kompluwium

czwo­ro­kąt­ny otwór w dachu sta­ro­żyt­ne­go domu etru­skie­go i rzym­skie­go; com­plu­vium


SJP.pl


kompociarz

śro­do­wi­sko­wo: nar­ko­man odu­rza­ją­cy się kom­po­tem (wy­wa­rem ze słomy ma­ko­wej)


SJP.pl


kompocik

zdrob­nie­nie od: kom­pot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kom­pot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompot mrz., kompotierka ż., kompotiera ż., kompotówka ż.

 przym. kompotowy

Wiktionary


komponent

część skła­do­wa cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część skła­do­wa, ele­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żel­bet może obej­mo­wać wiele ro­dza­jów struk­tur i kom­po­nen­tów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) składnik, element, część, cząstka, pot. kostka, pot. klocek

Wiktionary


komponenta

kom­po­nent


SJP.pl


komponentowy

→ kom­po­nent


SJP.pl

Patrz:

komponent

komponista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. muz. kom­po­zy­tor

Wiktionary


komponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kom­po­no­wać.

Wiktionary

Ar­ty­kuł ten zo­stał zgło­szo­ny do umie­szcze­nia na w ru­bry­ce „”. Pomóż nam go spraw­dzić:.

Kom­po­no­wa­nie – dzia­łal­ność lub pro­ces two­rze­nia i kształ­to­wa­nia mu­zy­ki. W węż­szym zna­cze­niu oz­na­cza two­rze­nie okre­ślo­nych ut­wo­rów mu­zycz­nych przed ich wy­ko­na­niem i jest odróż­nia­ne od im­pro­wi­zo­wa­nia, w któ­rym roz­strzy­ga­ją­ce de­cyz­je do­ty­czą­ce kształ­tu mu­zy­ki za­pa­da­ją pod­czas wy­ko­na­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skomponowanie n., kompozycja ż., kompozytor m., kompozytorka ż.

 czas. komponować ndk., skomponować dk.

 przym. kompozycyjny, kompozytorski

Wiktionary


komponować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) muz. two­rzyć utwór mu­zycz­ny

 (1.2) two­rzyć; ukła­dać w ca­łość z da­nych ele­men­tów, tak aby po­szcze­gól­ne ele­men­ty ze sobą współ­gra­ły

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kom­po­no­wać się

 (2.1) do­brze współ­grać w kom­po­zy­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: kõmpõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompozytor m., kompozycja ż., komponowanie n., skomponowanie n.

 czas. dekomponować, skomponować

 przym. kompozycyjny, kompozytorski

Wiktionary


kompost

nawóz otrzy­my­wa­ny z ma­te­ria­łów or­ga­nicz­nych, prze­kła­da­nych zie­mią lub tor­fem i pod­da­nych dłuż­sze­mu dzia­ła­niu czyn­ni­ków bio­lo­gicz­nych i fi­zy­ko­che­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­dukt roz­kła­du sub­stan­cji or­ga­nicz­nych, naj­czę­ściej od­pa­dów, za po­mo­cą mi­kro­or­ga­niz­mów - bak­te­rii i grzy­bów, in­sek­tów i ro­ba­ków (dżdżow­nic)

Wiktionary

Kom­post – nawóz or­ga­nicz­ny wyt­wa­rza­ny z od­pa­dów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych w wy­ni­ku czę­ścio­we­go, tle­no­we­go roz­kła­du (but­wie­nie) przez mi­kro­or­ga­niz­my po­przez pro­ces kom­po­sto­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młode ro­śli­ny zi­mu­ją dość do­brze, star­sze na­le­ży okryć jed­li­ną i okop­co­wać kom­po­stem lub korą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mpɔst, AS: kõmpost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompostownik m., kompostowanie n., kompościk mrz.

 czas. kompostować ndk., skompostować dk.

 przym. kompostowy, kompostowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) humus

Wiktionary


komposter

1. urzą­dze­nie do przet­wa­rza­nia od­pa­dów na kom­post;
2. sub­stan­cja przyś­pie­sza­ją­ca pow­sta­wa­nie kom­po­stu;
3. urzą­dze­nie do ro­bie­nia dziu­rek lub two­rze­nia zna­ków; dziur­kar­ka


SJP.pl

Kom­po­ster – urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne słu­żą­ce do wy­tła­cza­nia daty sprze­da­nia na kar­to­ni­ko­wych bi­le­tach ko­le­jo­wych (na­zy­wa­nych rów­nież od naz­wi­ska wy­na­laz­cy bi­le­ta­mi Ed­mond­so­na). W za­leż­no­ści od obo­wią­zu­ją­cych w danym za­rzą­dzie kolei prze­pi­sów, bilet był ważny przez okre­ślo­ny czas od oz­na­czo­nej daty sprze­da­ży – przy­kła­do­wo we­dług prze­pi­sów PKP okres waż­no­ści bi­le­tów wy­no­si:

Wikipedia


kompostowalność

→ kom­po­sto­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

kompostowalny

kompostowalny

moż­li­wy do kom­po­sto­wa­nia


SJP.pl


kompostowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kom­po­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kompostować ndk.

 rzecz. kompost mrz.

Wiktionary


kompostować

1. wyt­wa­rzać nawóz z od­pa­dów or­ga­nicz­nych, przet­wa­rzać od­pad­ki na kom­post;
2. użyź­niać glebę kom­po­stem


SJP.pl


kompostowiec

kom­po­sto­wiec ró­żo­wy - ga­tu­nek ską­po­szcze­ta; dżdżow­ni­ca ka­li­for­nij­ska


SJP.pl


kompostownia

po­mie­szcze­nie z wy­po­sa­że­niem do prze­ra­bia­nia od­pad­ków na kom­post


SJP.pl

Kom­po­stow­nia – obiekt prze­my­sło­wy zaj­mu­ją­cy się prze­rób­ką od­pa­dów z wy­ko­rzy­sta­niem tech­no­lo­gii kom­po­sto­wa­nia, w wy­ni­ku któ­rej pow­sta­je kom­post.

Od­pa­da­mi są: od­pa­dy z go­spo­darstw rol­nych i ogrod­ni­czych, nie­pro­duk­cyj­na ro­ślin­ność (za­drze­wie­nia, za­krza­cze­nia, za­ro­śla), od­pa­dy przet­wór­stwa rolno-spo­żyw­cze­go, od­pa­dy przet­wór­stwa włó­kien na­tu­ral­nych, zdysk­wa­li­fi­ko­wa­ne su­row­ce i pro­duk­ty bio­lo­gicz­ne­go po­cho­dze­nia, bio­lo­gicz­ne od­pa­dy gro­ma­dzo­ne se­lek­tyw­nie w mia­stach, osady z bio­lo­gicz­ne­go oczy­szcza­nia ście­ków oraz zie­le­ni miej­skiej, re­kre­a­cyj­nej i prze­my­sło­wej.

Wikipedia


kompostownik

urzą­dze­nie do prze­rób­ki od­pad­ków na kom­post; bio­sta­bi­li­za­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jem­nik na kom­post

Wiktionary

Kom­po­stow­nik – po­jem­nik, w któ­rym prze­bie­ga kom­po­sto­wa­nie od­pa­dów bio­de­gra­do­wal­nych, w wy­ni­ku czego otrzy­my­wa­ny jest kom­post.

Wy­róż­nia się trzy głów­ne ro­dza­je kom­po­stow­ni­ków:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem ostat­nio ma­te­ria­ły po­trzeb­ne do sa­mo­dziel­ne­go zro­bie­nia kom­po­stow­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompost m., kompostownia ż.

 przym. kompostowy

 czas. kompostować

Wiktionary


kompostowy

przy­miot­nik od: kom­post


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kom­po­stem, do­ty­czą­cy kom­po­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompost mrz., kompostownik mrz.

Wiktionary


kompot

deser z ugo­to­wa­nych w wo­dzie owo­ców z do­dat­kiem cukru ewen­tu­al­nie cy­na­mo­nu, goź­dzi­ków lub cy­try­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. słod­ki napój z go­to­wa­nych owo­ców;

 (1.2) przen. wywar ze słomy ma­ko­wej uży­wa­ny przez nar­ko­ma­nów jako śro­dek odu­rza­ją­cy;

Wiktionary

Kom­pot – napój owo­co­wy z go­to­wa­nych owo­ców świe­żych lub su­szo­nych. Kom­po­ty za­li­cza­ne są do grupy przet­wo­rów owo­co­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dzi­siej­sze menu skła­da się gro­chów­ka i scha­bo­wy z ka­pu­stą oraz kom­pot śliw­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mpɔt, AS: kõmpot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompotierka ż., kompotiera ż., kompotówka ż.

:: zdrobn. kompocik m.

 przym. kompotowy

Wiktionary


kompotiera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże na­czy­nie do po­da­wa­nia de­se­rów lub kom­po­tu

 (1.2) za­war­tość kom­po­tie­ry (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Doj­rza­łe, ładne, do­rod­ne bo­rów­ki, sypać lekko w kom­po­tie­ry, prze­sy­pu­jąc je suto miał­kim cu­krem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kompotierka ż.

Wiktionary


kompotierka

na­czy­nie do po­da­wa­nia kom­po­tu lub in­nych de­se­rów


SJP.pl

Kom­po­tier­ka – mała, zwy­kle szkla­na lub por­ce­la­no­wa mi­secz­ka, słu­żą­ca do po­da­wa­nia kom­po­tu z owo­ca­mi lub in­nych de­se­rów w po­sta­ci lodów, bitej śmie­ta­ny czy ga­la­ret­ki.

Kom­po­tier­ka może być na nóżce. Na­le­ży odróż­nić kom­po­tier­kę, która służy po­da­niu de­se­ru jed­nej oso­bie od "kom­po­tie­ry", du­że­go na­czy­nia na cały po­da­ny kom­pot czy deser, np. w po­sta­ci owo­ców.

Wikipedia


kompotowy

przy­miot­nik od: kom­pot


SJP.pl


kompozycja

układ ele­men­tów w okre­ślo­nej for­mie este­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół skład­ni­ków wraz ze spo­so­bem, w jaki two­rzą ca­łość

 (1.2) szt. bu­do­wa ut­wo­ru, zwła­szcza pla­stycz­ny­a­stycz­ne­go, li­te­rac­kie­go, mu­zycz­ne­go

 (1.3) pot. utwór

 (1.4) nauka o kom­po­zy­cji (1.2)

 (1.5) jęz. bu­do­wa­nie wy­ra­żeń zło­żo­nych

 (1.6) in­form. agre­ga­cja obiek­tów, które nie mogą ist­nieć bez obiek­tu głów­ne­go;

 (1.7) in­form. wy­gląd pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go itp.;

 (1.8) daw. za­pła­ta dla uni­knię­cia zem­sty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­po­zy­cja – w li­te­ra­tu­rze,
  • kom­po­zy­cja – w mu­zy­ce,
  • kom­po­zy­cja – w pla­sty­ce, i sztu­ce,
  • kom­po­zy­cja – w ma­te­ma­ty­ce i pro­gra­mo­wa­niu funk­cyj­nym, ina­czej skła­da­nie funk­cji,
  • kom­po­zy­cja – w pro­gra­mo­wa­niu obiek­to­wym,
  • kom­po­zy­cja – ina­czej skór­ka lub motyw,
  • kom­po­zy­cja – w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Oj­ciec i córka grali jakąś pię­kną, długą i trud­ną kom­po­zy­cję (…)

 (1.4) Po­wia­dasz pan, żeś uczył akom­pa­nia­men­tu i kom­po­zy­cji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpɔˈzɨt͡sʲja, AS: kõmpozycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. apozycja ż., kompozytor m., kompozytorka ż., komponowanie n., skomponowanie n.

 czas. komponować

 przym. kompozycyjny, kompozytorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.7) motyw, skórka, karnacja

Wiktionary


kompozycyjność

→ kom­po­zy­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

kompozycyjny

kompozycyjny

do­ty­czą­cy kom­po­zy­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kom­po­zy­cją, do­ty­czą­cy kom­po­zy­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pej­za­żach z ziemi ol­ku­skiej sto­so­wa­ła różne me­to­dy kom­po­zy­cyj­ne: bli­skie­go kadru, sze­ro­kiej per­spek­ty­wy lub spoj­rze­nia z pod­nie­sio­ne­go punk­tu ob­ser­wa­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompozycja ż., kompozytor m., kompozytorka ż., kompozyt m., komponowanie n., skomponowanie n.

 czas. komponować ndk., skomponować dk.

 przym. kompozytorski, kompozytowy

Wiktionary


kompozyt

1. ma­te­riał zło­żo­ny z co najm­niej dwóch skład­ni­ków o wła­ści­wo­ściach lep­szych lub no­wych w sto­sun­ku do sumy wła­ści­wo­ści tych skład­ni­ków, np. laka, sklej­ka, ba­ke­lit;
2. w ar­chi­tek­tu­rze wg ser­liań­skie­go sy­ste­mu piąty po­rzą­dek ar­chi­tek­to­nicz­ny zwany rzym­skim lub wg Al­ber­tie­go po­łą­cze­nie po­rząd­ku joń­skie­go i ko­rync­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­te­riał wyt­wo­rzo­ny z róż­nych skład­ni­ków o no­wych lub lep­szych od nich wła­ści­wo­ściach;

 (1.2) in­form. struk­tu­ral­ny wzo­rzec pro­jek­to­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­po­zyt – ro­dzaj ma­te­ria­łu
  • kom­po­zyt – wzo­rzec pro­jek­to­wy w in­for­ma­ty­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla­te­go pro­te­zę stwo­rzył wła­śnie z kom­po­zy­tów: z włó­kien wę­glo­wych, a także z włó­kien szkla­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mikrokompozyt mrz., nanokompozyt mrz., kompozytor mos.

 przym. kompozytowy, kompozycyjny, kompozytorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. materiał kompozytowy

Wiktionary


kompozytka

śro­do­wi­sko­wo: ulot­ka ze zdję­ciem i da­ny­mi mo­del­ki


SJP.pl


kompozytor

autor ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. osoba two­rzą­ca, kom­po­nu­ją­ca mu­zy­kę;

Wiktionary

Kom­po­zy­tor (łac. "com­po­si­tor") – twór­ca ut­wo­ru mu­zycz­ne­go. Ter­min "kom­po­zy­tor" od­no­si się do twór­ców uży­wa­ją­cych no­ta­cji mu­zycz­nej (za­rów­no tra­dy­cyj­nej, jak i współ­czes­nej; w przy­pad­ku mu­zy­ki kom­pu­te­ro­wej utwór może nie być za­pi­sy­wa­ny), kom­po­nu­ją­cych mu­zy­kę po­waż­ną (au­to­ra mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej na­zy­wa się au­to­rem pio­se­nek lub au­to­rem mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas pre­mie­ry nowej sym­fo­nii or­kie­strą dy­ry­go­wał sam kom­po­zy­tor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr, AS: kõmpozytor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompozycja ż., kompozyt m., komponowanie n., skomponowanie n.

:: fż. kompozytorka ż.

 czas. komponować ndk., skomponować dk.

 przym. kompozytorski, kompozycyjny, kompozytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. komponista

Wiktionary


kompozytorka

au­tor­ka ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta two­rzą­ca, kom­po­nu­ją­ca mu­zy­kę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpɔzɨˈtɔrka, AS: kõmpozytorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kompozytor.

Wiktionary


kompozytorski

→ kom­po­zy­tor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kom­po­zy­to­rem, do­ty­czą­cy kom­po­zy­to­ra, kom­po­no­wa­nia

Wiktionary

Patrz:

kompozytor

Powiązane:

 rzecz. kompozytor mos., kompozytorka ż., kompozycja ż., komponowanie n., skomponowanie n., kompozyt mrz.

 czas. komponować ndk., skomponować dk.

 przym. kompozycyjny, kompozytowy

Wiktionary


kompozytowy

przy­miot­nik od: kom­po­zyt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z róż­nych ele­men­tów

 (1.2) ar­chit. łą­czą­cy ele­men­ty po­rząd­ków joń­skie­go i ko­rync­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku kom­po­zy­to­wych ma­te­ria­łów po­li­me­ro­wych se­lek­tyw­nych dla azotu można spo­dzie­wać się se­lek­tyw­no­ści wzór che­micz­ny|N2/CH4. wy­no­szą­cej 4,5 przy prze­pu­szczal­no­ści azotu 6,3 bar­re­ra […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompozyt mrz., kompozytor mos.

 przym. kompozycyjny, kompozytorski

Wiktionary


kompościk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kom­post

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompost m.

Wiktionary


komprachcice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kom­prach­ci­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Comprachtschütz, łac. "Villa Gum­per­ti"; śl. "Kůmprachćicy") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim. Jest sie­dzi­bą gminy Kom­prach­ci­ce.

Ko­ściół pa­ra­fial­ny z lat 30. XX wieku, wcze­śniej­szy drew­nia­ny prze­nie­sio­ny do są­sied­niej miej­sco­wo­ści Ocho­dze, za­byt­ko­we na­grob­ki na cmen­ta­rzu przy­ko­ściel­nym i pa­ra­fial­nym.

Wikipedia


komprachcicki

przy­miot­nik od: Kom­prach­ci­ce


SJP.pl


komprador

1. daw­niej: miej­sco­wy ku­piec w kraju ko­lo­nial­nym, poś­red­ni­czą­cy w kon­tak­tach hand­lo­wych z me­tro­po­lią;
2. czło­nek za­moż­nej bur­żu­az­ji w kra­jach ko­lo­nial­nych


SJP.pl

Kom­pra­dor – w pier­wot­nym zna­cze­niu poś­red­nik hand­lo­wy w por­tu­gal­skich ko­lo­niach w Chi­nach.

Słowo po­cho­dzi od por­tu­gal­skie­go "com­pra­dor" – "na­byw­ca". Po­cząt­ko­wo oz­na­cza­ło chiń­skie­go urzęd­ni­ka słu­żą­ce­go w za­łat­wia­niu lo­kal­nych spraw, za­trud­nio­ne­go w za­gra­nicz­nym biu­rze (np. kon­su­la­cie).

Wikipedia


kompradorski

→ kom­pra­dor


SJP.pl

Patrz:

komprador

kompres

za­bieg po­le­ga­ją­cy na przy­ło­że­niu miej­sco­wo okła­du roz­grze­wa­ją­ce­go lub schła­dza­ją­ce­go ciało


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zimny lub go­rą­cy okład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tę opuch­liz­nę tylko kom­pres po­mo­że.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mprɛs, AS: kõmpres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompresor mrz.

Wiktionary


kompresik

mały kom­pres


SJP.pl


kompresja

1. pro­ces zmniej­sza­nia ob­ję­to­ści, za­gę­szcza­nie, sprę­ża­nie po­wie­trza lub in­nych gazów;
2. zmniej­sza­nie pliku lub fol­de­ru, by za­o­szczę­dzić wolne miej­sce na dysku lub wy­słać dane przez in­ter­net


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. za­gę­szcze­nie, sprę­że­nie cze­goś, zmniej­sze­nie, re­duk­cja zaj­mo­wa­nej przez coś prze­strze­ni;

 (1.2) in­form. ope­ra­cja za­ko­do­wa­nia da­nych w taki spo­sób aby zaj­mo­wa­ły mniej baj­tów;

 (1.3) pot. wiel­kość ci­śnie­nia sprę­ża­nia sil­ni­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kom­pre­sja da­nych – ter­min in­for­ma­tycz­ny
  • kom­pre­sja – w ge­o­lo­gii, pro­ces ści­ska­nia sko­ru­py ziem­skiej
  • kom­pre­sja – w fi­zy­ce, pro­ces zmniej­sza­nia ob­ję­to­ści wła­ści­wej gazu, rza­dziej cie­czy
  • kom­pre­sja – po­tocz­ne okre­śle­nie wiel­ko­ści ci­śnie­nia w cy­lin­drze sil­ni­ka spa­li­no­we­go tło­ko­we­go
  • kom­pre­sja (kom­pre­sja dy­na­mi­ki) – w elek­tro­a­ku­sty­ce, pro­ces zmniej­sze­nia dy­na­mi­ki sy­gna­łu elek­trycz­ne­go
  • de­kom­pre­sja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kom­pre­sja gazów jest jedną z metod skra­pla­nia.

 (1.2) Kom­pre­sja strat­na obra­zu daje mniej­sze pliki, ale kosz­tem ja­ko­ści.

 (1.3) Je­że­li kom­pre­sja jest w nor­mie i zu­ży­wa nie­wie­le oleju, to uszczel­nia­cze mo­żesz spró­bo­wać wy­mie­nić sam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈprɛsʲja, AS: kõmpresʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kompresować ndk.

 rzecz. kompresor mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stłoczenie, ścisk, zacieśnienie

Wiktionary


kompresor

1. sprę­żar­ka;
2. urzą­dze­nie kom­pre­su­ją­ce sy­gnał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zob. sprę­żar­ka.

 (1.2) elektr. akust. urzą­dze­nie do kom­pre­sji sy­gna­łu audio;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­ny­mi me­cha­nicz­ny­mi ele­men­ta­mi re­spi­ra­to­ra są kom­pre­sor i sil­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dekompresator mrz., dekompresja ż., dekompresor mrz., dekompresowanie n., kompres mrz., kompresik mrz., kompresja ż., kompresornia ż., kompresorownia ż., kompresowanie n., rozkompresowanie n., skompresowanie n., zdekompresowanie n.

 czas. dekompresować ndk., kompresować ndk., rozkompresować dk., skompresować dk., zdekompresować dk.

 przym. dekompresyjny, kompresorowy, kompresyjny

Wiktionary


kompresornia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się kom­pre­so­ry


SJP.pl


kompresorownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się kom­pre­so­ry; kom­pre­sor­nia


SJP.pl


kompresorowy

przy­miot­nik od: kom­pre­sor


SJP.pl


kompresować

na­da­wać cze­muś mniej­szą wiel­kość lub ob­ję­tość


SJP.pl


kompresowy

→ kom­pres


SJP.pl

Patrz:

kompres

kompresyjny

→ kom­pre­sja


SJP.pl

Patrz:

kompresja

kompromat

ma­te­riał kom­pro­mi­tu­ją­cy jakąś osobę bądź or­ga­ni­za­cję uży­wa­ny do wy­wie­ra­nia na­ci­sku lub ma­ni­pu­la­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. ma­te­riał kom­pro­mi­tu­ją­cy jakąś osobę bądź or­ga­ni­za­cję

Wiktionary

Kom­pro­mat ( "компромат", skrót od "компрометирующий материал", trb. "kom­pro­mie­ti­ru­ju­szczij ma­tie­riał") – ter­min okre­śla­ją­cy kom­pro­mi­tu­ją­ce ma­te­ria­ły na temat po­li­ty­ka lub innej osoby pu­blicz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kom­pro­mat zbli­ża ludzi obar­czo­nych kom­pro­ma­tem, zwła­szcza jeśli za­mie­sza­ni są w tę samą spra­wę i ist­nie­ją na nich takie same haki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈprɔ̃mat, AS: kõmprõmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromitacja ż., kompromitowanie n., skompromitowanie n.

 czas. kompromitować ndk., skompromitować dk.

 przym. kompromitujący

 przysł. kompromitująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hak, komprmateriał

Wiktionary


kompromis

1. po­lu­bow­ne roz­wią­za­nie sporu w opar­ciu o wza­jem­ne ustęp­stwa;
2. re­zy­gna­cja z pew­nych wa­run­ków, zasad w celu osią­gnię­cia prak­tycz­nych ko­rzy­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób za­koń­cze­nia dy­sku­sji lub sporu, w któ­rym obie stro­ny re­zy­gnu­ją z czę­ści swo­ich żądań, chcąc za­wrzeć po­ro­zu­mie­nie;

Wiktionary

Kom­pro­mis – me­to­da roz­wią­za­nia kon­flik­tu, oz­na­cza­ją­ca wspól­ne sta­no­wi­sko, moż­li­we do przy­ję­cia dla stron ne­go­cju­ją­cych.

Wbrew obie­go­wej opi­nii kom­pro­mis nie jest op­ty­mal­nym roz­wią­za­niem kon­flik­tu, po­nie­waż oz­na­cza ko­niecz­ność re­zy­gna­cji z czę­ści in­te­re­sów każ­dej ze stron. Taki ide­al­ny spo­sób ra­dze­nia sobie z kon­flik­tem sta­no­wi "współ­pra­ca."

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele osób uważa, że osią­gnię­cie kom­pro­mi­su jest ko­rzyst­ne dla obu stron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈprɔ̃mʲis, AS: kõmprõmʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromisowość ż.

 przym. kompromisowy

 przysł. kompromisowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugoda, konsensus; por. krakowski targ

Wiktionary


kompromisowiec

rzad­ko: zwo­len­nik kom­pro­mi­su


SJP.pl


kompromisowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kom­pro­mi­so­we, ugo­do­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromis m., kompromisowiec m.

 przym. kompromisowy

 przysł. kompromisowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugodowość, koncyliacyjność, pojednawczość

Wiktionary


kompromisowy

przy­miot­nik od: kom­pro­mis


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy wy­ni­kiem kom­pro­mi­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­je pe­wien stan kom­pro­mi­so­wy , w który za­pa­da­ją wie­wiór­ki ziem­ne nie­ark­tycz­ne: re­du­ku­ją one swe funk­cje tylko po­ło­wicz­nie, za­cho­wu­jąc uta­jo­ną spraw­ność na wy­pa­dek, gdy trze­ba wym­knąć się z za­się­gu dra­pież­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromis mrz., kompromisowość ż.

Wiktionary


kompromista

osoba szu­ka­ją­ca kom­pro­mi­su, czę­sto idąca na kom­pro­mis


SJP.pl


kompromitacja

wy­sta­wie­nie sie­bie lub kogoś in­ne­go na wstyd, śmiesz­ność lub utra­tę do­brej opi­nii; ośmie­sze­nie, upo­ko­rze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) utra­ta do­brej opi­nii, na­ra­że­nie się na śmiesz­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtat͡sʲja, AS: kõmprõmʹitacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromitowanie n., skompromitowanie n., kompromat mrz.

 czas. kompromitować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstyd, blamaż; pot. poruta, krewa

Wiktionary


kompromitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szko­dze­nie czy­jejś opi­nii, na­ra­ża­nie na wstyd lub śmiesz­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromitacja ż., skompromitowanie n., kompromat mrz.

 czas. kompromitować ndk., skompromitować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmieszanie

Wiktionary


kompromitować

1. wy­sta­wiać kogoś na wstyd, śmiesz­ność lub utra­tę opi­nii; ośmie­szać, upo­ka­rzać, zaw­sty­dzać;
2. być do­wo­dem świad­czą­cym prze­ciw­ko komuś; de­kon­spi­ro­wać, de­ma­sko­wać;
3. kom­pro­mi­to­wać się - na­ra­żać się na wstyd, śmiesz­ność lub utra­tę opi­nii; ośmie­szać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o czło­wie­ku szko­dzić czy­jejś opi­nii, na­ra­żać na wstyd lub śmiesz­ność

 (1.2) być do­wo­dem na czy­jąś nie­ko­rzyść

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kom­pro­mi­to­wać się

 (2.1) kom­pro­mi­to­wać (1.1) sie­bie sa­me­go

 (2.2) kom­pro­mi­to­wać (1.1) sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóż gar­ni­tur na to we­se­le, nie kom­pro­mi­tuj mnie przy lu­dziach

 (1.2) Jacek ni­cze­go się nie bał, bo miał ja­kieś fak­tu­ry, które kom­pro­mi­to­wa­ły szefa.

 (2.1) […] pokaż, co umiesz… nie kom­pro­mi­tuj się przy cho­rym…

 (2.2) Anka z Jan­kiem kom­pro­mi­to­wa­li się przy swo­ich zna­jo­mych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: kõmprõmʹitovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromat mrz., skompromitowanie n., kompromitacja, kompromitowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmieszać

 (1.2) dekonspirować, demaskować

 (2.1) blamować się, ośmieszać się, zbłaźnić się

Wiktionary


kompromitująco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kom­pro­mi­tu­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromat mrz.

Wiktionary


kompromitujący

1. taki, który ośmie­sza kogoś, wy­sta­wia na wstyd; ośmie­sza­ją­cy, zaw­sty­dza­ją­cy, upo­ka­rza­ją­cy;
2. taki, który ujaw­nia ukry­wa­ne fakty, do­wo­dy świad­czą­ce prze­ciw­ko komuś; de­ma­ska­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­wo­du­ją­cy kom­pro­mi­ta­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromat mrz.

Wiktionary


komprymacja

dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu zmniej­sze­nie roz­mia­rów cze­goś po­przez ugnie­ce­nie, ści­śnię­cie lub re­duk­cję ele­men­tów; kom­pre­sja


SJP.pl


komprymacyjny

→ kom­pry­ma­cja


SJP.pl

Patrz:

komprymacja

komprymować

ście­śniać, tło­czyć, re­du­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skom­pry­mo­wać)

 (1.1) pod­da­wać fi­zycz­ne­mu na­ci­sko­wi w celu zre­du­ko­wa­nia ob­ję­to­ści; ści­śle upa­ko­wy­wać, ugnia­tać lub pra­so­wać

 (1.2) książk. czy­nić krót­szym, zwięź­lej­szym lub mniej licz­nym (szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do tek­stów, za­so­bów bu­dże­to­wych czy sta­no­wisk ka­dro­wych)

 (1.3) in­form. prze­pro­wa­dzać pro­ces cy­fro­wej kom­pre­sji pli­ków w celu za­o­szczę­dze­nia wol­ne­go miej­sca na no­śni­ku

 (1.4) techn. pod­no­sić ci­śnie­nie gazów lub cie­czy; sprę­żać, tło­czyć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kom­pry­mo­wać się (dk. skom­pry­mo­wać się)

 (2.1) techn. zmniej­szać swoją po­cząt­ko­wą ob­ję­tość lub wy­miar, pod­da­jąc się sile na­ci­sku, w tym ule­gać pro­ce­so­wi na­tu­ral­ne­go sa­mo­za­gę­szcza­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Opa­ska [...] kom­pry­mu­je (uci­ska) staw łok­cio­wy, co po­pra­wia krą­że­nie i re­du­ku­je obrzęk''.

 (1.2) An­to­ni Winch [...] kom­pry­mu­je do haseł i po­je­dyn­czych okrzy­ków wiel­kie ide­o­we spory i wojny – to jest isto­ta za­bie­gu re­ka­pi­tu­la­cji w hi­sto­rii sztu­ki, gdzie czę­sto ar­ty­sta re­du­ku­je mno­gość szcze­gó­łów do wy­ra­zi­stych de­ta­li.

 (1.2) [...] wbrew ocze­ki­wa­niom z po­cząt­ku lat 90., kiedy za­kła­da­no, „że nie na­stą­pi ro­zbu­do­wa ad­mi­ni­stra­cji, skoro pań­stwo kom­pry­mu­je nasze za­da­nia, bo przed­tem prze­cież kie­ro­wa­ło całą go­spo­dar­ką [...]”.

 (1.3) Kom­pry­mu­je aż 98% roz­mia­ru pli­ków. Zmniej­sza roz­miar zdjęć i umie­szczo­nych obiek­tów bez utra­ty ja­ko­ści.

 (1.3) Wszyst­kie urzą­dze­nia [...] są kom­pa­ty­bil­ne z nowym ko­de­kiem MQA, który w bar­dzo in­no­wa­cyj­ny spo­sób kom­pry­mu­je dane audio w przy­pad­ku na­grań hi-res.

 (1.4) W tych wa­run­kach słup wody wyt­wa­rza w ła­dun­ku ZMW wstęp­ne ci­śnie­nie hy­dro­sta­tycz­ne, które kom­pry­mu­je za­war­te w nim po­wie­trze [...].

 (2.1) ''Nie­wła­ści­wie za­gę­szczo­ny grunt kom­pry­mu­je się, czyli sa­mo­za­gę­szcza pod wpły­wem wody, na­stęp­nie [...] osia­da, stąd w miej­scach pasów jezd­nych dla wóz­ków na­stę­pu­je pę­ka­nie i ni­szcze­nie płyty po­sadz­ko­wej''.

 (2.1) Oso­bli­wą włas­no­ścią każ­de­go bruku as­fal­to­we­go uło­żo­ne­go na dro­dze jest to, że pod wpły­wem ruchu sam się ugnia­ta ([[kom­pry­mo­wać się|kom­pry­mu­je [się]​]]).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komprymacja ż., komprymowanie n.

 przym. komprymacyjny

 czas. skomprymować dk., komprymować się ndk., skomprymować się dk.

Wiktionary


kompsognat

ro­dzaj nie­wiel­kie­go di­no­za­u­ra z po­drzę­du te­ro­po­dów


SJP.pl

Komp­so­gnat ("Comp­so­gnat­hus") – ro­dzaj nie­wiel­kie­go te­ro­po­da z ro­dzi­ny komp­so­gna­tów (Comp­so­gnat­hi­dae). Jego nazwa oz­na­cza „de­li­kat­na szczę­ka” ( κομψος "komp­sos" „ele­ganc­ki, wyt­wor­ny”; γναθος "gnat­hos" „żu­chwa”).

Cie­szy się on po­wszech­ną sławą jako di­no­za­ur wiel­ko­ści kur­cza­ka, choć w rze­czy­wi­sto­ści osią­gał więk­sze roz­mia­ry, a szkie­let ber­liń­ski, bę­dą­cy wiel­ko­ści szkie­le­tu kur­cza­ka, na­le­żał do mło­de­go osob­ni­ka.

Wikipedia


kompsognaty

ro­dzi­na nie­wiel­kich di­no­za­u­rów dra­pież­nych


SJP.pl

Komp­so­gna­ty (Comp­so­gnat­hi­dae) – ro­dzi­na nie­wiel­kich di­no­za­u­rów dra­pież­nych z grupy ce­lu­ro­za­u­rów.

Wikipedia


kompulsja

1. popęd, przy­mus
2. w psy­cho­lo­gii: nie­od­par­ta chęć po­peł­nie­nia uczyn­ku ir­ra­cjo­nal­ne­go


SJP.pl


kompulsyjny

kom­pul­syw­ny; w psy­cho­lo­gii:
a) wy­ko­ny­wa­ny pod wpły­wem nie da­ją­ce­go się opa­no­wać wew­nętrz­ne­go przy­mu­su;
b) ule­ga­ją­cy ta­kie­mu przy­mu­so­wi


SJP.pl


kompulsywność

→ kom­pul­syw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kom­pul­syw­ne; cecha tych, któ­rzy są kom­pul­syw­ni

Wiktionary

Patrz:

kompulsywny

Powiązane:

 przym. kompulsywny

 przysł. kompulsywnie

Wiktionary


kompulsywny

kom­pul­syj­ny; w psy­cho­lo­gii:
a) wy­ko­ny­wa­ny pod wpły­wem nie da­ją­ce­go się opa­no­wać wew­nętrz­ne­go przy­mu­su;
b) ule­ga­ją­cy ta­kie­mu przy­mu­so­wi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ko­ny­wa­ny pod wpły­wem nie­da­ją­ce­go się opa­no­wać przy­mu­su wew­nętrz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ne­go­wa­no rów­nież moż­li­wość sto­so­wa­nia te­o­rii w od­nie­sie­niu do spraw­ców prze­stępstw ir­ra­cjo­nal­nych, przy­pad­ko­wych i kom­pul­syw­nych.

 (1.1) Jest pra­co­ho­licz­ką z ner­wi­cą, na­tręct­wa­mi, za­cho­wa­nia­mi kom­pul­syw­ny­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompulsja ż., kompulsywność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niekontrolowany

Wiktionary


komput

daw­niej:
1. stan li­czeb­ny, zwła­szcza woj­ska; po­czet, licz­ba;
2. re­jestr, spis;
3. głów­ne siły re­gu­lar­nej armii, utrzy­my­wa­ne przez skarb pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. po­czet, re­jestr, zbiór

 (1.2) stpol. licz­ba, ra­chu­nek

Wiktionary

Kom­put (łac. "com­pu­tus" 'ra­chu­nek' od "com­pu­ta­re" 'li­czyć') – etat woj­ska w I Rze­czy­po­spo­li­tej XVII i XVIII wieku, usta­la­ny na sej­mie wal­nym za­rów­no dla Ko­ro­ny, jak i Litwy. W pier­wszej po­ło­wie XVII w. spis ten obej­mo­wał tylko woj­ska za­cią­ga­ne na czas wojny, a od 1652 rów­nież re­gu­lar­ne od­dzia­ły woj­sko­we.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mput, AS: kõmput

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputacja ż.

 czas. komputować ndk.

 przym. komputowy

Wiktionary


komput.

skrót od: kom­pu­te­ro­wy


SJP.pl


komputacja

1. tech­ni­ka wyz­na­cza­nia stop­nia po­kre­wień­stwa mię­dzy oso­ba­mi;
2. w in­for­ma­ty­ce: obli­cza­nie, przet­wa­rza­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. obli­cza­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpuˈtat͡sʲja, AS: kõmputacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komput m.

 czas. komputować

 przym. komputowy

Wiktionary


komputer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. ma­szy­na li­czą­ca, słu­żą­ca do przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji, które da się za­ko­do­wać w for­mie ciągu cyfr;

 (1.2) pot. ze­staw kom­pu­te­ro­wy zło­żo­ny np. z wła­ści­we­go kom­pu­te­ra (1.1), mo­ni­to­ra, mysz­ki i kla­wia­tu­ry

Wiktionary

Kom­pu­ter ( com­pu­ter), daw­niej także: mózg elek­tro­no­wy, elek­tro­nicz­na ma­szy­na cy­fro­wa, ma­szy­na ma­te­ma­tycz­na – pro­gra­mo­wal­na ma­szy­na słu­żą­ca do przet­wa­rza­nia, prze­cho­wy­wa­nia i pre­zen­to­wa­nia da­nych. Nie­mal wszyst­kie współ­czes­ne kom­pu­te­ry są ma­szy­na­mi cy­fro­wy­mi, które re­pre­zen­tu­ją in­for­ma­cję w po­sta­ci cią­gów zer i je­dy­nek (sy­ste­mu dwój­ko­we­go). Więk­szość z nich prze­cho­wu­je wy­ko­ny­wa­ny pro­gram w tej samej pa­mię­ci co dane, zgod­nie z opra­co­wa­ną w la­tach 40. XX wieku ar­chi­tek­tu­rą von Ne­u­man­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W moim kom­pu­te­rze znów zep­suł się twar­dy dysk.

 (1.2) Co tam jest na­pi­sa­ne na kom­pu­te­rze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈputɛr, AS: kõmputer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputeryzacja ż., komputerowiec m., komputeryzowanie n., komputerówka ż., komputerownia ż., komp m.

:: zdrobn. komputerek m.

 czas. skomputeryzować, komputeryzować ndk.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) EMC, elektroniczna maszyna cyfrowa, pot. komp

Wiktionary


komputerek

zdrob­nie­nie od: kom­pu­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kom­pu­ter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomputeryzowanie n., komputer mrz., komputerowiec mos., komputeryzowanie n., komputeryzacja ż.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

 czas. komputeryzować, skomputeryzować

Wiktionary


komputerofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed ko­rzy­sta­niem z kom­pu­te­ra


SJP.pl


komputeroholik

osoba uza­leż­nio­na od kom­pu­te­ra


SJP.pl


komputeroholizm

uza­leż­nie­nie od kom­pu­te­ra; kom­pu­te­ro­ma­nia


SJP.pl


komputeromania

mania na punk­cie kom­pu­te­rów


SJP.pl


komputerowiec

po­tocz­nie:
1. spe­cja­li­sta w za­kre­sie pro­gra­mo­wa­nia lub bu­do­wy kom­pu­te­rów;
2. za­pa­lo­ny użyt­kow­nik kom­pu­te­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba zna­ją­ca się na kom­pu­te­rach, spe­cja­li­sta od kom­pu­te­rów

 (1.2) pot. za­pa­le­niec kom­pu­te­ro­wy, en­tuz­ja­sta tech­ni­ki kom­pu­te­ro­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rana w fir­mie mamy kom­pu­te­row­ców, któ­rzy za­kła­da­ją nam sieć i in­sta­lu­ją soft­wa­re.

 (1.1) Brat Aśki to za­pa­lo­ny kom­pu­te­ro­wiec, nie­mal nie od­cho­dzi od kompa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mputɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: kõmputerovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomputeryzowanie n., komputer m., komputeryzacja ż., komputerek mrz.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

 czas. komputeryzować, skomputeryzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informatyk

Wiktionary


komputerownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się kom­pu­te­ry; pra­cow­nia kom­pu­te­ro­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszedł do domu, mi­ja­jąc sta­no­wi­sko mo­ni­to­rin­gu, z ze­spo­łem ekra­nów uka­zu­ją­cych sy­tu­a­cję w róż­nych za­kąt­kach po­sia­dło­ści. Do tego po­mie­szcze­nia przy­le­ga­ła kom­pu­te­row­nia i cen­tra­la te­le­fo­nicz­na.

 (1.1) Szyb­ko wy­szedł na ko­ry­tarz, minął re­cep­cję i wszedł do kom­pu­te­row­ni. Usiadł przed mo­ni­to­rem. Czuł, jak mu się trzę­są ręce, gdy wstu­ki­wał kod, aby obej­rzeć na­gra­nia z mo­ni­to­rin­gu z po­przed­nie­go dnia.

 (1.1) […] zesz­łam do kom­pu­te­row­ni i za­lo­go­wa­łam się do In­ter­ne­tu, by po­szu­kać cze­goś o niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomputeryzowanie n., komputer mrz., komputeryzacja ż.

 przym. komputeryzacyjny

 czas. komputeryzować, skomputeryzować

Wiktionary


komputerowo

przy­słó­wek

 (1.1) przy uży­ciu kom­pu­te­ra, tech­nik kom­pu­te­ro­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obli­czy­li­śmy kom­pu­te­ro­wo rocz­ne sta­ty­sty­ki uro­dzin w na­szym mie­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɔ, AS: kõmputerovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomputeryzowanie n., komputer m., komputerek m., komputerowiec m., komputeryzacja ż.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 czas. komputeryzować, skomputeryzować

Wiktionary


komputerowy

do­ty­czą­cy kom­pu­te­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kom­pu­te­ra, zwią­za­ny z kom­pu­te­rem

 (1.2) taki, który jest wy­ko­ny­wa­ny przy po­mo­cy kom­pu­te­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nasz lo­kal­ny optyk ofe­ru­je kom­pu­te­ro­we ba­da­nie wzro­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ, AS: kõmputerovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputer m., komputerek m., komputerowiec m., komputeryzacja ż., komputeryzowanie n., skomputeryzowanie n.

 czas. komputeryzować ndk., skomputeryzować dk.

 przym. komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyfrowy, elektroniczny

Wiktionary


komputeryzacja

in­for­ma­ty­za­cja; wpro­wa­dza­nie kom­pu­te­rów i tech­no­lo­gii in­for­ma­tycz­nych w go­spo­dar­ce, tech­ni­ce i in­nych dzie­dzi­nach życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. wpro­wa­dza­nie uży­wa­nia kom­pu­te­rów do przed­się­biorstw, szkół i urzę­dów;

Wiktionary

Kom­pu­te­ry­za­cja – po­prze­dza in­for­ma­ty­za­cję i po­le­ga na wpro­wa­dza­niu kom­pu­te­rów do przed­się­biorstw i urzę­dów, za­stę­pu­jąc tym samym ręcz­nie uzu­peł­nia­ne for­mu­la­rze przez for­mu­la­rze elek­tro­nicz­ne, pa­pie­ro­we ar­chi­wa przez bazy da­nych i wpro­wa­dza­jąc pocz­tę elek­tro­nicz­ną lub ko­mu­ni­ka­to­ry in­ter­ne­to­we jako sy­stem ko­mu­ni­ka­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­sa­dzie kom­pu­te­ry­za­cja winna po­prze­dzać in­for­ma­ty­za­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputer mrz., komputerek mrz.,komputerowiec mos., komputeryzowanie n., komputerówka ż., komputerownia ż., komp mrz., skomputeryzowanie n.

 czas. komputeryzować ndk., skomputeryzować dk.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

Wiktionary


komputeryzacyjny

→ kom­pu­te­ry­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z kom­pu­te­ry­za­cją, do­ty­czą­cy kom­pu­te­ry­za­cji

Wiktionary

Patrz:

komputeryzacja

Przykłady

 (1.1) W na­szym in­sty­tu­cie dzia­ła­nia kom­pu­te­ry­za­cyj­ne pod­ję­to już w la­tach dzie­więć­dzie­sią­tych mi­nio­ne­go wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputer mrz., komputerek mrz.,komputerowiec mos., komputeryzacja ż., komputeryzowanie n., komputerówka ż., komputerownia ż., komp mrz., skomputeryzowanie n.

 czas. komputeryzować ndk., skomputeryzować dk.

 przym. komputerowy

 przysł. komputerowo

Wiktionary


komputeryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpro­wa­dze­nie kom­pu­te­rów i kom­pu­te­ro­wych metod przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomputeryzowanie n., komputer m., komputeryzacja ż., komputerek m.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 czas. komputeryzować, skomputeryzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komputeryzacja

Wiktionary


komputeryzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skom­pu­te­ry­zo­wać)

 (1.1) in­form. wy­po­sa­żać w kom­pu­te­ry

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kom­pu­te­ry­zo­wać się (dk. skom­pu­te­ry­zo­wać się)

 (2.1) in­form. pod­le­gać pro­ce­so­wi kom­pu­te­ry­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputer mrz., komputerek mrz., komputerowiec mos., komputeryzacja ż., komputeryzowanie n., komputerówka ż., komputerownia ż., komp mrz., skomputeryzowanie n.

 czas. skomputeryzować dk.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

Wiktionary


komputerzystka

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca przy kom­pu­te­rze


SJP.pl


komputerówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. asor­ty­ment kom­pu­te­ro­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomputeryzowanie n., komputer mrz., komputeryzacja ż.

 przym. komputeryzacyjny

 czas. komputeryzować, skomputeryzować

Wiktionary


komputowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kom­pu­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. komputować ndk.

Wiktionary


komputować

cza­sow­nik

 (1.1) daw. obli­czać, kom­ple­to­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpuˈtɔvat͡ɕ, AS: kõmputovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputowanie n., komputacja, komput

 przym. komputowy

Wiktionary


komputowy

przy­miot­nik od: kom­put


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. re­je­stro­wy, ra­chun­ko­wy, eta­to­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpuˈtɔvɨ, AS: kõmputovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komput m., komputacja ż.

 czas. komputować

Wiktionary


komputronik

Kom­pu­tro­nik S.A. – pol­skie przed­się­bior­stwo hand­lo­we z sie­dzi­bą w Poz­na­niu, pro­wa­dzą­ce sprze­daż de­ta­licz­ną i hur­to­wą sprzę­tu kom­pu­te­ro­we­go, elek­tro­ni­ki użyt­ko­wej oraz urzą­dzeń RTV i AGD. Spół­ka świad­czy rów­nież usłu­gi zwią­za­ne z tech­no­lo­gia­mi in­for­ma­tycz­ny­mi i jest jed­nost­ką do­mi­nu­ją­cą Grupy Ka­pi­ta­ło­wej Kom­pu­tro­nik. Od 2007 roku jej akcje są no­to­wa­ne na Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie.

Wikipedia


komputystyka

obli­cza­nie da­nych po­trzeb­nych do skon­stru­o­wa­nia ka­len­da­rza li­tur­gicz­ne­go


SJP.pl

Kom­pu­ty­sty­ka – obli­cza­nie da­nych po­trzeb­nych do skon­stru­o­wa­nia ka­len­da­rza li­tur­gicz­ne­go. Kom­pu­ty­ści w opar­ciu o cykle astro­no­micz­ne (po­zor­ny ruch Słoń­ca wokół Ziemi i ruch Księ­ży­ca wokół Ziemi) usta­la­li datę Wiel­ka­no­cy i po­zo­sta­łych świąt ru­cho­mych. Efek­tem ich pracy były ta­bli­ce pas­chal­ne.

Wikipedia


komracki

→ Kom­rat (sto­li­ca Ga­ga­uz­ji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kom­ra­tem, do­ty­czą­cy Kom­ra­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komrat mrz.

Wiktionary


komrat

sto­li­ca Ga­ga­uz­ji (au­to­no­micz­ne­go te­ry­to­rium w Moł­da­wii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Moł­da­wii, nad rzeką Jał­puch;

Wiktionary

Kom­rat (gag. "Kom­rat", Com­rat, Комрат) – mia­sto w po­łud­nio­wej Moł­da­wii, nad rzeką Jał­puch, głów­ny oś­ro­dek i za­ra­zem sto­li­ca Au­to­no­mii Ga­ga­u­skiej (gag. "Ga­ga­uz Yeri"). Pier­wsza wzmian­ka o Kom­ra­cie po­cho­dzi z roku 1789. Prawa miej­skie otrzy­mał on po raz pier­wszy w dniu 25 wrze­śnia 1925 roku (a nie do­pie­ro w 1957 jak to przed­sta­wia więk­szość li­te­ra­tu­ry ro­syj­sko­ję­zycz­nej).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. komracki

Wiktionary


komratowo

Kom­ra­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Gą­sa­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 64 miesz­kań­ców. Jest dwu­dzie­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Gą­sa­wa.

Wikipedia


komsin

Kom­sin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Czer­wińsk nad Wisłą.

Wieś du­chow­na "Kom­si­no" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie są­choc­kim ziemi cie­cha­now­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


komski

przy­miot­nik od: Kom (ostan i mia­sto w Ira­nie)


SJP.pl


komsomolec

czło­nek Kom­so­mo­łu, spo­łecz­no-po­li­tycz­nej or­ga­ni­za­cji mło­dzie­ży ra­dziec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. czło­nek kom­so­mo­łu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kom­so­mo­lec – czło­nek kom­so­mo­łu, ra­dziec­kiej or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wej
  • Kom­so­mo­lec – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Ziemi Pół­noc­nej
  • K-278 „Kom­so­mo­lec” – ra­dziec­ki okręt pod­wod­ny
  • T-20 Kom­so­mo­lec – ra­dziec­ki opan­ce­rzo­ny gą­sie­ni­co­wy cią­gnik ar­ty­le­ryj­ski
  • Kom­so­mo­lec – osied­le w Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim, w re­jo­nie ki­row­skim
  • Kom­so­mo­lec – osied­le w Rosji, w Ta­tar­sta­nie, w re­jo­nie tu­ka­jew­skim
  • Kom­so­molsk
  • Kom­so­mol­ska­ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Książ­ki Ostrow­skie­go, słu­żą­ce po­li­tycz­nej in­dok­try­na­cji mło­de­go po­ko­le­nia, spra­wi­ły, iż Kor­cza­gin stał się pa­tro­nem pio­nie­rów i kom­so­mol­ców.

 (1.1) Epoka Chru­szczo­wa to rów­nież wy­ja­zdy kom­so­mol­ców do Ka­zach­sta­nu i na Sy­be­rię […], me­ga­lo­mań­skie hasła typu „Do­go­ni­my i prze­go­ni­my Ame­ry­kę!”, obiet­ni­ce bez po­kry­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komsomoł mrz., Komsomoł mrz.

:: fż. komsomołka ż.

 przym. komsomolski

Wiktionary


komsomolsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Ho­risz­ni Pław­ni, mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie poł­taw­skim (pol­ski eg­zo­nim do 2016 roku);

 (1.2) geogr. zob. Kom­so­molsk nad Amu­rem.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kom­so­molsk nad Amu­rem – mia­sto w Rosji w Kraju Cha­ba­row­skim
  • Kom­so­molsk – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie iwa­now­skim
  • Kom­so­molsk – dawna nazwa mia­sta Ho­risz­ni Pław­ni na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie poł­taw­skim
  • Kom­so­molśk – dawna nazwa wsi Ni­meć­ka Mokra na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim
  • Kom­so­moł
  • Kom­so­mol­ska­ja
  • Kom­so­mo­lec

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. komsomoł mrz., Komsomoł mrz.

 przym. komsomolski

Wiktionary


komsomolski

do­ty­czą­cy Kom­so­mo­łu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z kom­so­mo­łem, do­ty­czą­cy kom­so­mo­łu

 (1.2) zwią­za­ny z Kom­so­mol­skiem nad Amu­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komsomoł m., komsomolec m., komsomołka ż., Komsomolsk mrz., Komsomoł mrz.

Wiktionary


komsomoł

so­wiec­ka or­ga­ni­za­cja spo­łecz­no-po­li­tycz­na, wy­cho­wu­ją­ca mło­dzież do 23 roku życia na ide­o­wych ko­mu­ni­stów, dzia­ła­ją­ca w la­tach 1918-1991 pod kie­row­nict­wem Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Związ­ku Ra­dziec­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. hist. lo­kal­ny od­dział Kom­so­mo­łu

 (1.2) pot. hist. grupa, zbio­ro­wość two­rzo­na przez człon­ków Kom­so­mo­łu

Wiktionary

Kom­so­moł ( Комсомо́л) – ko­mu­ni­stycz­na or­ga­ni­za­cja mło­dzie­ży w Rosji So­wiec­kiej i Związ­ku So­cja­li­stycz­nych Re­pu­blik Ra­dziec­kich, pow­sta­ła w 1918 roku. Nazwa jest akro­ni­mem od słów Kom­mu­ni­sti­cze­skij Sojuz Mo­ło­dio­ży (Коммунистический союз молодёжи), czyli "Ko­mu­ni­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży". Od 1922 pełna nazwa brzmia­ła "Wsie­so­juz­nyj Le­nin­skij Kom­mu­ni­sti­cze­skij Sojuz Mo­ło­dio­ży" (Всесоюзный Ленинский Коммунистический Союз Молодёжи), czyli "Wszechz­wiąz­ko­wy Le­ni­now­ski Ko­mu­ni­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Komsomoł mrz., komsomolec mos., komsomołka ż., Komsomolsk mrz.

 przym. komsomolski

Wiktionary


komsomołka

→ kom­so­mo­lec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. człon­ki­ni kom­so­mo­łu

Wiktionary

Patrz:

komsomolec

Przykłady

 (1.1) Babka szczy­ci­ła się być kom­so­moł­ką z prze­ko­na­nia, szcze­rze ko­cha­ją­cą par­tię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komsomoł mrz., Komsomoł mrz.

:: fm. komsomolec mos.

 przym. komsomolski

Wiktionary


komsta

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Kom­sta – pol­ski in­ży­nier
  • Ma­rze­na Kom­sta – pol­ska kom­po­zy­tor­ka
  • Ta­de­usz Kom­sta – pol­ski rol­nik, poseł na Sejm

Wikipedia


komtesa

z wło­skie­go: hra­bi­na; con­tes­sa, kon­tes­sa


SJP.pl


komtur

1. mistrz, zwierzch­nik w za­ko­nie ry­cer­skim;
2. za­rząd­ca pro­win­cji (kom­tu­rii) w pań­stwach za­ko­nów ry­cer­skich i do­wód­ca od­dzia­łu ry­cer­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. krzy­żac­ki zwierzch­nik kom­tu­rii, okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go i woj­sko­we­go

Wiktionary

Kom­tur, ina­czej "ko­man­dor" – zwierzch­nik domu za­kon­ne­go w niek­tó­rych za­ko­nach ry­cer­skich (np. krzy­ża­cy, jo­an­ni­ci, tem­pla­riu­sze). Póź­niej w pań­stwach tych za­ko­nów – za­rząd­ca okrę­gu, pro­win­cji (kom­tu­rii), zło­żo­nej z 1 lub kilku zam­ków i przy­le­głe­go te­ry­to­rium. W za­ko­nie krzy­żac­kim pod­le­ga­li mu pro­ku­ra­to­rzy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mtur, AS: kõmtur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komturia ż., komturstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komandor

Wiktionary


komturia

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­no-są­do­wo-woj­sko­wy pod­le­gły kom­tu­ro­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. jed­nost­ka te­ry­to­rial­na za­ko­nów ry­cer­skich za­rzą­dza­na przez kom­tu­ra;

Wiktionary

Kom­tu­ria (rów­nież: "ko­men­da", "ko­man­do­ria") – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­no-woj­sko­wa za­ko­nów ry­cer­skich, za­rzą­dza­na przez kom­tu­ra (ko­man­do­ra), obej­mu­ją­ca naj­czę­ściej zamek wraz z przy­le­ga­ją­cy­mi do niego do­bra­mi ziem­ski­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wie­rzo­no mu kom­tu­rię na War­mii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komtur mos., komturstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komturstwo

Wiktionary


komturski

→ kom­tur


SJP.pl

Patrz:

komtur

komturstwo

urząd lub god­ność kom­tu­ra, zwierzch­ni­ka okrę­gu w pań­stwie krzy­żac­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. urząd kom­tu­ra

 (1.2) hist. jed­nost­ka te­ry­to­rial­na za­ko­nów ry­cer­skich za­rzą­dza­na przez kom­tu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­wie­rzo­no mu kom­tur­stwo na Ka­szu­bach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komtur mos., komturia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) komturia

Wiktionary


komu

forma za­im­ka.

 (1.1) C. lp. za­im­ka py­taj­ne­go kto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak­kol­wiek zie­mia nasza słusz­nie jest naz­wa­ną pa­do­łem pła­czu, łez do­li­ną, bo któż tu nie pła­cze, komu łzy nie płyną (…)

Wiktionary


komuch

po­gard­li­wie o zwo­len­ni­ku so­cja­liz­mu, ko­mu­niz­mu; czer­wo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. polit. ko­mu­ni­sta lub inna osoba o po­glą­dach le­wi­co­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­chy precz do Mosk­wy!

 (1.1) Trze­ba roz­li­czyć ko­mu­chów za ich świń­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mux, AS: kõmuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komuszka ż., komuchowatość ż.

:: zdrobn. komuszek m.

 przym. komuszy, komuchowaty, komunistyczny

 czas. komuszyć, zdekomunizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bolszewik, mienszewik, czerwony, lewak

Wiktionary


komuchowanie

po­gard­li­wie: bycie ko­mu­ni­stą


SJP.pl


komuchowaty

po­gard­li­wie: ko­mu­ni­stycz­ny, so­cja­li­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ko­mu­cha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komuch mos.

Wiktionary


komuchowy

→ ko­much; ko­mu­szy


SJP.pl


komuda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ko­mu­da – pol­ski bok­ser
  • Jacek Ko­mu­da – pol­ski pi­sarz
  • Sta­ni­sław Ko­mu­da – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


komuna

1. po­tocz­nie: ustrój ko­mu­ni­stycz­ny lub ogół ko­mu­ni­stów;
2. w ChRL w okre­sie tzw. "wiel­kie­go skoku": pod­sta­wo­wa, sa­mo­wy­star­czal­na (z za­ło­że­nia) wspól­no­ta wiej­ska, zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją rolną i pry­mi­tyw­ną pro­duk­cją prze­my­sło­wą;
3. od lat 60. w USA i Eu­ro­pie Za­chod­niej: wspól­nie za­miesz­ku­ją­ca grupa ludzi o skraj­nie le­wi­co­wych po­glą­dach po­li­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wspól­no­ta ludzi ży­ją­cych razem w opar­ciu o dzie­le­nie się pracą i włas­no­ścią;

 (1.2) pot. pejor. ko­mu­nizm, so­cja­lizm

 (1.3) pot. pejor. ko­mu­ni­ści

Wiktionary

Ko­mu­na (fran­cu­skie słowo po­cho­dzą­ce z XII wieku od śred­nio­wiecz­nej ła­ciń­skiej com­mu­nia, oz­na­cza­ją­ce duże sku­pi­sko ludzi dzie­lą­cych wspól­ne życie; od łac. com­mu­nis – rze­czy wspól­ne) – świa­do­ma wspól­no­ta ludzi ży­ją­cych razem, dzie­lą­cych wspól­ne in­te­re­sy, czę­sto po­sia­da­ją­cych wspól­ne war­to­ści i prze­ko­na­nia, a także wspól­ne mie­nie, za­so­by, a w niek­tó­rych ko­mu­nach pracę, do­cho­dy lub ma­ją­tek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hip­pi­si nie chcie­li za­kła­dać ro­dzin, bo wo­le­li żyć w ko­mu­nach.

 (1.2) Kie­dyś stali go­dzi­na­mi w ko­lej­ce po mięso, bo tak chcia­ła ko­mu­na, dziś opy­cha­ją się ham­bur­ge­ra­mi, bo tego chce ame­ry­kań­ski kon­cern.

 (1.2) Za ko­mu­ny nic nie było, a wszyst­ko było; teraz wszyst­ko jest, a nic nie ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmũna, AS: kõmũna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunizm m., komunista m., komunistka ż., komunia ż., komunizowanie n., komunistyczność ż., komunard m., komunizacja ż.

 przym. komunistyczny, komunalny, komunijny, komunistycznie

 czas. komunizować, zdekomunizować

Wiktionary


komunalistka

→ ko­mu­na­li­sta


SJP.pl

Patrz:

komunalista

komunalistyczny

→ ko­mu­na­lizm


SJP.pl

Patrz:

komunalizm

komunalizacja

stwo­rze­nie wspól­no­ty ma­jąt­ko­wej pod­le­głej sa­mo­rzą­do­wi miej­skie­mu


SJP.pl

Ko­mu­na­li­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na przej­mo­wa­niu mie­nia pry­wat­ne­go lub pań­stwo­we­go przez pod­mio­ty ko­mu­nal­ne. Ko­mu­na­li­za­cja mie­nia pań­stwo­we­go naj­czę­ściej od­by­wa­ła się przy ut­wo­rze­niu sa­mo­rzą­du gmin­ne­go, w celu wy­po­sa­że­nia gmin w nie­zbęd­ny do funk­cjo­no­wa­nia ma­ją­tek.

Wikipedia


komunalizacyjny

do­ty­czą­cy ko­mu­na­li­za­cji


SJP.pl


komunalizm

1. pod­trzy­my­wa­nie an­ta­go­niz­mów mię­dzy wspól­no­ta­mi re­li­gij­ny­mi w celu ich po­li­tycz­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia;
2. eko­no­micz­na kon­cep­cja prze­ka­zy­wa­nia związ­kom ko­mu­nal­nym róż­nych funk­cji go­spo­dar­czych


SJP.pl

Ko­mu­na­lizm – zja­wi­sko spo­łecz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­ko­rzy­sty­wa­niu róż­nic re­li­gij­nych i pod­trzy­my­wa­niu an­ta­go­niz­mów mię­dzy wspól­no­ta­mi re­li­gij­ny­mi dla osią­gnię­cia celów po­li­tycz­nych. Prze­de wszyst­kim do­ty­czy hin­du­sów i mu­zuł­ma­nów w Azji Po­łud­nio­wej.

Ko­mu­na­lizm in­dyj­ski, od czasu odzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści przez Indie, cha­rak­te­ry­zu­je się eska­la­cją nie­na­wi­ści i prze­mo­cy.

Wikipedia


komunalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­mu­na­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomunalizowanie n., komunalizacja ż., komunalnik m.

 czas. komunalizować ndk., skomunalizować dk.

 przym. komunalny

Wiktionary


komunalka

po­tocz­nie: miesz­ka­nie ko­mu­nal­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­kład usług ko­mu­nal­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­nal­ka do­sta­ła do­ta­cję na sprzęt w la­bo­ra­to­rium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mũˈnalka, AS: kõmũnalka

Wiktionary


komunalność

daw­niej: wła­dza miej­ska, sa­mo­rząd miej­ski


SJP.pl


komunalny

1. na­le­żą­cy do sa­mo­rzą­du miej­skie­go, przy­na­leż­ny do mia­sta;
2. daw­niej: bę­dą­cy ko­mu­na­łem; ba­nal­ny, po­spo­li­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) urz. pod­le­ga­ją­cy sa­mo­rzą­do­wi miej­skie­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pi­śmie na­czel­ni­ka wy­dzia­łu in­fra­struk­tu­ry ko­mu­nal­nej Jana Ga­li­cy prze­czy­tać można, że in­we­sty­cja z punk­tu wi­dze­nia władz mia­sta jest nie­o­pła­cal­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komuna ż., komunalnik m., komunalizacja ż., komunalizowanie n., skomunalizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miejski, municypalny

Wiktionary


komunard

osoba bę­dą­ca uczest­ni­kiem Ko­mu­ny Pa­ry­skiej w 1871 roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. uczest­nik Ko­mu­ny Pa­ry­skiej, zrywu lud­no­ści Pa­ry­ża w 1871 roku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komuna ż.

Wiktionary


komunardka

→ ko­mu­nard


SJP.pl

Patrz:

komunard

komunarsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Ał­czewsk, nazwa funk­cjo­nu­ją­ca w la­tach 1962-1992

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komunarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kommunarsk, war. Kommunarśk

Wiktionary


komunał

to, co jest oczy­wi­ste, po­wszech­nie znane; banał, fra­zes, tru­izm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­tar­ty fra­zes, nie wno­szą­ca nic opi­nia, ogól­ne stwier­dze­nie

 (1.2) przest. topos;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) miejsce wspólne

Wiktionary


komunałka

po­tocz­nie: miesz­ka­nie ko­mu­nal­ne, lokal miesz­kal­ny bę­dą­cy włas­no­ścią mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. miesz­ka­nie ko­mu­nal­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spro­wa­dzi­ło się tu sporo no­wych ro­dzin, dla któ­rych ogrom­ne lo­ka­le za­mie­nio­no w małe klit­ki zwane ko­mu­nał­ka­mi.

Wiktionary


komunia

1. w re­li­gii chrze­ści­jań­skiej: spo­ży­wa­nie ho­stii;
2. w re­li­gii chrze­ści­jań­skiej: ho­stia i wino sym­bo­li­zu­ją­ce ciało i krew Chry­stu­sa;
3. część mszy ka­to­lic­kiej, w któ­rej ce­le­brans i wier­ni spo­ży­wa­ją ko­mu­nię;
4. emo­cjo­nal­ne utoż­sa­mie­nie się z oto­cze­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. sa­kra­ment eu­cha­ry­stii;

 (1.2) rel. ho­stia

 (1.3) rel. świę­tych ob­co­wa­nie, spo­łecz­ność świę­tych;

 (1.4) rel. wspól­no­ta Ko­ścio­ła;

 (1.5) rel. część mszy, w cza­sie któ­rej ce­le­brans i wier­ni spo­ży­wa­ją ho­stię

 (1.6) książk. przen. emo­cjo­nal­ne utoż­sa­mie­nie się z czymś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mu­nia świę­ta – sa­kra­ment
    • Pier­wsza ko­mu­nia świę­ta
  • Ko­mu­nia – świę­tych ob­co­wa­nie, spo­łecz­ność świę­tych
  • Ko­mu­nia – jed­ność chrze­ści­jan

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmũɲja, AS: kõmũńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komunijny

 rzecz. komuna ż.

Wiktionary


komunie

1. po­tocz­nie: ustrój ko­mu­ni­stycz­ny lub ogół ko­mu­ni­stów;
2. w ChRL w okre­sie tzw. "wiel­kie­go skoku": pod­sta­wo­wa, sa­mo­wy­star­czal­na (z za­ło­że­nia) wspól­no­ta wiej­ska, zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją rolną i pry­mi­tyw­ną pro­duk­cją prze­my­sło­wą;
3. od lat 60. w USA i Eu­ro­pie Za­chod­niej: wspól­nie za­miesz­ku­ją­ca grupa ludzi o skraj­nie le­wi­co­wych po­glą­dach po­li­tycz­nych


SJP.pl


komunijny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z sa­kra­men­tem ko­mu­nii świę­tej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci po­desz­ły do stop­nia ko­mu­nij­ne­go i wy­re­cy­to­wa­ły przy­go­to­wa­ne wier­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunia ż., komuna ż.

Wiktionary


komunik

w daw­nym woj­sku pol­skim: niez­wy­kle mo­bil­ny odział jazdy bez ta­bo­ru, zdol­ny do bły­ska­wicz­nych dzia­łań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. za­stęp konny

 (1.2) hist. wojsk. jazda w szyb­kim mar­szu, bez ta­bo­rów i armat;

Wiktionary

Ko­mu­nik – w XVI–XVII-wiecz­nym woj­sku pol­skim od­dział kon­ni­cy zdol­ny do szyb­kich i nie­spo­dzie­wa­nych dzia­łań bo­jo­wych; w upro­szcze­niu: jazda po­ru­sza­ją­ca się bez ta­bo­rów i armat.

Były to od­dzia­ły ka­wa­le­rii oraz dra­go­nów do­sto­so­wa­ne do od­by­wa­nia po­spiesz­nych mar­szów dzię­ki po­zby­ciu się ta­bo­rów i do­dat­ko­we­go sprzę­tu (za to cza­sem z re­zer­wo­wy­mi końmi). Wy­jąt­ko­wo po­dej­mo­wa­ne dzia­ła­nie ko­mu­ni­kiem sto­so­wa­no w celu:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmũɲik, AS: kõmũńik

Wiktionary


komunikacik

zdrob­nie­nie od: ko­mu­ni­kat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­mu­ni­kat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ko­mu­ni­kat, lecz tylko mały ko­mu­ni­ka­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunikat m., komunikator mos./mrz.

Wiktionary


komunikacja

1. ogół środ­ków lo­ko­mo­cji słu­żą­cych do prze­mie­szcza­nia się;
2. re­gu­lar­ne prze­mie­szcza­nie się za po­mo­cą środ­ków lo­ko­mo­cji;
3. prze­ka­zy­wa­nie sobie in­for­ma­cji;
4. łącz­ność mię­dzy urzą­dze­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół dzia­łań skła­da­ją­cych się na utrzy­ma­nie łącz­no­ści mię­dzy da­ny­mi miej­sca­mi; drogi, szla­ki i środ­ki lo­ko­mo­cji słu­żą­ce do utrzy­my­wa­nia tej łącz­no­ści;

 (1.2) książk. po­ro­zu­mie­wa­nie się, prze­ka­zy­wa­nie myśli, udzie­la­nie wia­do­mo­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­ję­cie obej­mu­ją­ce tran­sport i łącz­ność, tzn. prze­sy­ła­nie in­for­ma­cji za poś­red­nict­wem pocz­ty, sieci te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nej, radia i te­le­wiz­ji
  • ko­mu­ni­ka­cja in­ter­per­so­nal­na – wy­mia­na in­for­ma­cji mię­dzy jej uczest­ni­ka­mi. No­śni­ka­mi da­nych mogą być słowa (ko­mu­ni­ka­cja wer­bal­na), gesty (ko­mu­ni­ka­cja nie­wer­bal­na), tek­sty, obra­zy, dźwię­ki czy też sygna...
  • ko­mu­ni­ka­cja ję­zy­ko­wa
  • ko­mu­ni­ka­cja spo­łecz­na
  • ko­mu­ni­ka­cja pers­wa­zyj­na
  • ko­mu­ni­ka­cja wo­kal­na
  • ko­mu­ni­ka­cja wi­zu­al­na
  • ko­mu­ni­ka­cja sym­bo­licz­na
  • ko­mu­ni­ka­cja mię­dzy­kul­tu­ro­wa
  • ko­mu­ni­ka­cja mar­ke­tin­go­wa
  • ko­mu­ni­ka­cja po­li­tycz­na
  • ko­mu­ni­ka­cja wew­nętrz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sy­stem ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej w Biel­sku-Bia­łej skła­da się z tras au­to­bu­so­wych (od 1927 roku), pro­wa­dzo­nych przez dwóch prze­woź­ni­ków.

 (1.2) W przy­pad­ku ko­mu­ni­ka­cji in­ter­per­so­nal­nej wy­róż­nić można trzy ro­dza­je kodów: ję­zy­ko­wy, pa­ra­ję­zy­ko­wy i po­za­ję­zy­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mũɲiˈkat͡sʲja, AS: kõmũńikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunikat mrz., komunikator mrz., komunikologia ż., komunikowanie n.

 czas. skomunikować, komunikować ndk., zakomunikować dk.

 przym. komunikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łączność, ruch, wymiana, połączenie, transport

 (1.2) korespondencja, pismo, mowa, wiadomość

Wiktionary


komunikacyjność

→ ko­mu­ni­ka­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

komunikacyjny

komunikacyjny

do­ty­czą­cy ko­mu­ni­ka­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­mu­ni­ka­cją, do­ty­czą­cy ko­mu­ni­ka­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­ne­go dnia prze­sta­je dzia­łać sy­gna­li­za­cja świetl­na we Wroc­ła­wiu i War­sza­wie, oba mia­sta ogar­nia ko­mu­ni­ka­cyj­ny chaos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mũɲikaˈt͡sɨjnɨ, AS: kõmũńikacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunikacja ż., komunikator mos./mrz.

Wiktionary


komunikant

w ko­ście­le ka­to­lic­kim: ho­stia przez­na­czo­na dla wier­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. okrą­gły opła­tek z mąki pszen­nej, mniej­szy od ho­stii, uży­wa­ny pod­czas mszy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) kośc. przest. przy­stę­pu­ją­cy do ko­mu­nii

Wiktionary

Ko­mu­ni­kant (łac. "com­mu­ni­cans" – dzie­lą­cy się z kimś) – w chrze­ści­jań­stwie mała ho­stia; wy­pie­ka­ny jest z mąki i wody. Po kon­se­kra­cji staje się Ko­mu­nią Świę­tą.

W Ko­ście­le ka­to­lic­kim po prze­i­sto­cze­niu, jako po­sta­cie eu­cha­ry­stycz­ne, ko­mu­ni­kan­ty prze­cho­wy­wa­ne są w pusz­kach (cy­bo­riach) w ta­ber­na­ku­lum, aby za­no­sić ko­mu­nię cho­rym do domów i ado­ro­wać Najś­więt­szy Sa­kra­ment w ko­ście­le.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kla­ry­ski zaj­mu­ją się wy­pie­kiem ko­mu­ni­kan­tów i ho­stii.

 (1.1) Wi­ka­re­mu w So­kół­ce wy­padł ko­mu­ni­kant pod­czas ro­zda­wa­nia ko­mu­nii świę­tej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. komunikantka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eucharystia, komunia, Najświętszy Sakrament

 (2.1) komunista

Wiktionary


komunikantka

→ ko­mu­ni­kant


SJP.pl

Patrz:

komunikant

komunikat

1. ofi­cjal­na wia­do­mość po­da­na do po­wszech­nej wia­do­mo­ści;
2. tekst za­wie­ra­ją­cy taką wia­do­mość; 2. prze­kaz kie­ro­wa­ny przez jedną osobę do dru­giej;
3. wia­do­mość dla użyt­kow­ni­ka kom­pu­te­ra ge­ne­ro­wa­na przez sy­stem in­for­ma­tycz­ny, zwy­kle wyś­wiet­la­na na ekra­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wia­do­mość prze­ka­zy­wa­na przez na­daw­cę od­bior­cy; wy­mie­nia­na in­for­ma­cja.

Wiktionary

Ko­mu­ni­kat, prze­kaz in­for­ma­cyj­ny – tekst (sy­stem) zło­żo­ny z wy­ra­żeń da­ne­go ję­zy­ka o struk­tu­rze zgod­nej z re­gu­ła­mi syn­tak­ty­ki (gra­ma­ty­ki) tego ję­zy­ka, skoń­czo­ny zbiór zdań da­ne­go ję­zy­ka) z przy­po­rząd­ko­wa­ną mu ma­te­rial­ną re­a­li­za­cją w po­sta­ci pro­ce­su fi­zycz­ne­go (sy­gna­łu) w me­dium trans­mi­syj­nym (ko­mu­ni­kat czyn­ny) lub stanu ukła­du fi­zycz­ne­go (za­pi­su) na no­śni­ku da­nych (ko­mu­ni­kat bier­ny), prze­ka­za­ny przez na­daw­cę (na­daj­nik) ko­mu­ni­ka­tu od­bior­cy (od­bior­ni­ko­wi) ko­mu­ni­ka­tu, lub ode­bra­ny przez od­bior­cę (od­bior­nik), w jed­nym akcie ko­mu­ni­ka­cji (pro­ce­sie ko­mu­ni­ka­cyj­nym).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W radiu na­da­no ko­mu­ni­kat o po­ża­rze w lesie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mũˈɲikat, AS: kõmũńikat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunikacja ż., komunikator mos./mrz.

 czas. komunikować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekaz, wiadomość

Wiktionary


komunikator

pro­gram kom­pu­te­ro­wy do ko­mu­ni­ka­cji; mes­sen­ger, me­sen­dżer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek ko­mu­ni­ka­cji

 (1.2) śro­dek ma­so­we­go prze­ka­zu

 (1.3) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy poz­wa­la­ją­cy na prze­sy­ła­nie na­tych­mia­sto­wych ko­mu­ni­ka­tów po­mię­dzy kom­pu­te­ra­mi;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś ko­mu­ni­ka­tyw­ny, ma­ją­cy zdol­ność sku­tecz­ne­go do­cie­ra­nia do od­bior­cy w pro­ce­sie po­ro­zu­mie­wa­nia

 (2.2) nauk. na­daw­ca ko­mu­ni­ka­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­padł się strop w ko­ry­ta­rzu do­stę­po­wym w am­bu­la­to­rium – mel­du­je ofi­cer po­kła­do­wa Se­re­ni­ty Meeks, do­ty­ka­jąc ko­mu­ni­ka­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mũɲiˈkatɔr, AS: kõmũńikator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunikacja ż., komunikat m., komunikowanie n., zakomunikowanie n., komunikatywność n., niekomunikatywność ż., komunikacik m.

 czas. skomunikować, komunikować ndk., zakomunikować dk.

 przym. komunikacyjny, komunikatywny, niekomunikatywny

 przysł. komunikatywnie, niekomunikatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) komunikator internetowy

Wiktionary


komunikatorka

→ ko­mu­ni­ka­tor (osoba)


SJP.pl


komunikatorowy

→ ko­mu­ni­ka­tor


SJP.pl

Patrz:

komunikator

komunikatywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ko­mu­ni­ka­tyw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komunikatywny

 rzecz. komunikator mos./mrz.

Wiktionary


komunikatywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ko­mu­ni­ka­tyw­nie


SJP.pl


komunikatywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ko­mu­ni­ka­tyw­ny; bar­dziej ko­mu­ni­ka­tyw­ny


SJP.pl


komunikatywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­mu­ni­ka­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są ko­mu­ni­ka­tyw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komunikatywny

 przysł. komunikatywnie

 rzecz. komunikator mos./mrz.

Wiktionary


komunikatywny

1. o tek­ście, dzie­le sztu­ki itp.: nio­są­cy jasne, zro­zu­mia­łe prze­sła­nie lub ko­mu­ni­kat; zro­zu­mia­ły, wy­ra­zi­sty;
2. umie­ją­cy na­wią­zy­wać kon­tak­ty i po­ro­zu­mie­wać się z in­ny­mi ludź­mi;
3. zwią­za­ny z prze­ka­zy­wa­niem in­for­ma­cji, po­ro­zu­mie­wa­niem się


SJP.pl


komunikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­ka­zy­wa­nie wia­do­mo­ści

 (1.2) utrzy­my­wa­nie kon­tak­tu

 (1.3) rel. udzie­la­nie ko­mu­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­tro­po­lo­dzy uz­na­ją ko­mu­ni­ko­wa­nie za jedną z pod­sta­wo­wych cech czło­wie­czych.

 (1.2) Prze­sta­li­ście w ogóle in­we­sto­wać w ko­mu­ni­ko­wa­nie z wa­szy­mi włas­ny­mi dzieć­mi.

 (1.3) Sza­fa­rze po­ma­ga­ją pro­bo­szczo­wi w ko­mu­ni­ko­wa­niu na mszach po­ran­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skomunikować, komunikować ndk., zakomunikować dk.

 rzecz. komunikator mos./mrz., komunikacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. komunikacja

Wiktionary


komunikować

rzad­ko: ko­mu­ni­ko­wać się - przyj­mo­wać, przy­jąć ko­mu­nię


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ko­mu­ni­ko­wać)

 (1.1) prze­ka­zy­wać wia­do­mość

 (1.2) rel. udzie­lać ko­mu­nii

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ko­mu­ni­ko­wać)

 (2.1) rel. przyj­mo­wać ko­mu­nię

 (2.2) przest. być po­łą­czo­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­mu­ni­ko­wać się (dk. sko­mu­ni­ko­wać się)

 (3.1) mieć kon­takt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunikacja ż., komunikowanie n., komunikat mrz., komunikator mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informować, obwieszczać, ogłaszać, powiadamiać

 (2.2) łączyć się

 (3.1) kontaktować się

Wiktionary


komunio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ko­mu­nia

Wiktionary


komunista

1. czło­nek par­tii ko­mu­ni­stycz­nej;
2. zwo­len­nik ko­mu­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik ko­mu­niz­mu

 (1.2) żart. przyj­mu­ją­cy pier­wszą ko­mu­nię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla żad­ne­go ko­mu­ni­sty nie była wtedy do przy­ję­cia teza, że PRL trzy­ma się na ra­dziec­kich ba­gne­tach.

 (1.1) Sy­tu­a­cję wśród ko­mu­ni­stów gmat­wa­ła rów­nież nie­pew­na sy­tu­a­cja w Mosk­wie.

 (1.2) Po mszy z ko­ścio­ła wy­le­gły tłumy ubra­nych na biało „ko­mu­ni­stów”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mũˈɲista, AS: kõmũńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunizm mrz., komuna ż.

:: fż. komunistka ż.

 czas. zdekomunizować, komunizować ndk.

 przym. komunistyczny, komunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. komuch, czerwony

Wiktionary


komunistka

zwo­len­nicz­ka ko­mu­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka ko­mu­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­tam sobie dy­sku­sję na fa­ce­bo­o­ku i dosz­łam do wnio­sku, że chyba je­stem ko­mu­nist­ką, przy­najm­niej w oczach zwo­len­ni­ków pry­wa­ty­za­cji i ta­kich tam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mũˈɲistka, AS: kõmũńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunizm mrz., komuna ż., komunizowanie n.

:: fm. komunista mos.

 czas. zdekomunizować, komunizować ndk.

 przym. komunistyczny, komunistycznie

Wiktionary


komunisto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ko­mu­ni­sta

Wiktionary


komunistycznie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób ko­mu­ni­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunizm m., komunista m., komunistka ż., komuna ż.

 przym. komunistyczny

Wiktionary


komunistyczny

→ ko­mu­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z ko­mu­niz­mem, do­ty­czą­cy ko­mu­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

komunizm

Przykłady

 (1.1) Po roz­wią­za­niu się Związ­ku Ra­dziec­kie­go na­stą­pił ro­złam w par­tii ko­mu­ni­stycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mũɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: kõmũńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunizm m., komunista m., komunistka ż., komuch m., komuszek m., komuna ż., komunizacja ż., komunizowanie n., skomunizowanie n.

 czas. zdekomunizować, komunizować ndk., skomunizować dk.

 przym. komuszy, komunizacyjny, komunistycznie

 przysł. komunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bolszewicki

Wiktionary


komunitarianin

zwo­len­nik ko­mu­ni­ta­ryz­mu, nurtu fi­lo­zo­ficz­ne­go pod­kre­śla­ją­ce­go zna­cze­nie wspól­no­ty w życiu czło­wie­ka


SJP.pl


komunitariański

→ ko­mu­ni­ta­ria­nin, → ko­mu­ni­ta­ria­nizm


SJP.pl

Patrz:

komunitarianin, → komunitarianizm

komunitaryzm

w fi­lo­zo­fii: współ­czes­ny nurt pod­kre­śla­ją­cy zna­cze­nie wspól­no­ty w życiu czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. so­cjol. nurt we współ­czes­nej fi­lo­zo­fii po­li­ty­ki, pod­kre­śla­ją­cy waż­ność i war­tość wspól­not w spo­łecz­nym życiu czło­wie­ka;

Wiktionary

Ko­mu­ni­ta­ryzm (lub ko­mu­ni­ta­ria­nizm) – nurt we współ­czes­nej fi­lo­zo­fii po­li­ty­ki, pod­kre­śla­ją­cy waż­ność i war­tość wspól­not w spo­łecz­nym życiu czło­wie­ka. Na­ro­dził się jako od­po­wiedź na pro­ce­du­ral­ny li­be­ra­lizm sfor­mu­ło­wa­ny przez Johna Rawl­sa w książ­ce "Te­o­ria spra­wied­li­wo­ści" (wyd. 1971, wyd. pol. 1994) oraz na kry­zys ka­pi­ta­liz­mu w dru­giej po­ło­wie XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­ni­ta­ryzm pow­stał i jest po­pu­lar­ny (głów­nie jako model me­to­do­lo­gicz­ny) w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. (Wi­ki­pe­dia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mũɲiˈtarɨsm̥, AS: kõmũńitarysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunitarianin m.

 przym. komunitariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komunitarianizm

Wiktionary


komunizacja

na­da­wa­nie cze­muś cech ko­mu­ni­stycz­nych, wpro­wa­dza­nie ko­mu­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. wpro­wa­dza­nie ko­mu­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­ni­za­cji Cze­cho­sło­wa­cji sprzy­ja­ła sy­tu­a­cja eko­no­micz­na kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunizm mrz., komuna

 czas. zdekomunizować, komunizować ndk.

 przym. komunistyczny

Wiktionary


komunizator

osoba wpro­wa­dza­ją­ca ko­mu­nizm


SJP.pl


komunizm

1. ide­o­lo­gia i dok­try­na spo­łecz­na gło­szą­ca znie­sie­nie włas­no­ści pry­wat­nej i róż­nic kla­so­wych, uspo­łecz­nie­nie środ­ków pro­duk­cji i równy po­dział dóbr;
2. bez­kla­so­wy ustrój spo­łecz­ny o ta­kiej ide­o­lo­gii;
3. to­ta­li­tar­ny ustrój spo­łecz­ny, opar­ty na mo­no­po­lu wła­dzy jed­nej par­tii, cen­tral­nym pla­no­wa­niu i pań­stwo­wej włas­no­ści środ­ków pro­duk­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. ustrój eko­no­micz­ny i dok­try­na po­li­tycz­na, zgod­nie z któ­ry­mi środ­ki pro­duk­cji po­win­ny być włas­no­ścią spo­łe­czeń­stwa;

Wiktionary

Ko­mu­nizm (od com­mu­nis „wspól­ny, po­wszech­ny”) – po­li­tycz­na i eko­no­micz­na ide­o­lo­gia kla­sy­fi­ko­wa­na jako uto­pij­na, któ­rej celem jest ut­wo­rze­nie spo­łe­czeń­stwa po­zba­wio­ne­go uci­sku i wy­zy­sku kla­so­we­go, opar­te­go na braku włas­no­ści pry­wat­nej (w ro­zu­mie­niu mark­si­stow­skim), ko­lek­tyw­nej włas­no­ści środ­ków pro­duk­cji i wspól­no­to­wym po­dzia­le dóbr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez więk­szą część dru­giej po­ło­wy XX wieku ustro­jem Pol­ski był ko­mu­nizm.

 (1.1) Ko­mu­nizm jest już przez wszyst­kie po­tę­gi eu­ro­pej­skie uz­na­ny za po­tę­gę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmũɲism̥, AS: kõmũńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komuna ż., komunizacja ż., dekomunizacja ż., rekomunizacja ż., komunista mos., komunistka ż., komuch mos., komuszek mos., komuszka ż., komunizator mos., dekomunizator mos., komunizowanie n., dekomunizowanie n., odkomunizowanie n., rekomunizowanie n., skomunizowanie n., zdekomunizowanie n., komuszenie n., skomuszenie n.

 czas. komunizować ndk., dekomunizować ndk., odkomunizować dk., rekomunizować ndk., skomunizować dk., zdekomunizować dk., komuszyć ndk., skomuszyć dk.

 przym. komunistyczny, komuszy, dekomunizacyjny, rekomunizacyjny, skomunizowany, komunistycznie

Wiktionary


komunizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sym­pa­ty­zo­wa­nie z ko­mu­niz­mem lub z ko­mu­ni­sta­mi

 (1.2) czy­nie­nie cze­goś ko­mu­ni­stycz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lutym 1934 r. list Epi­sko­pa­tu, po­tę­pia­ją­cy LM za ko­mu­ni­zo­wa­nie, za­po­cząt­ko­wał kry­zys or­ga­ni­za­cji i na­si­le­nie kon­flik­tów wew­nętrz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomunizowanie n., komunizm m., komunista m., komunistka ż., komuna ż.

 czas. zdekomunizować, komunizować ndk., skomunizować dk.

 przym. komunistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) niekomunizowanie

Wiktionary


komunizować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) polit. wpro­wa­dzać lub upo­wszech­niać ko­mu­nizm

 (1.2) sym­pa­ty­zo­wać z ko­mu­niz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­stęp­nych dzie­się­cio­le­ciach za­czę­ły się ko­mu­ni­zo­wać ko­lej­ne war­stwy spo­łecz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komuna ż., komunizm m., komunizacja ż., komunista m., komunistka ż., komunizowanie n.

 przym. komunistyczny

 czas. dekomunizować, zdekomunizować

Wiktionary


komunoliberał

pe­jo­ra­tyw­nie: osoba pró­bu­ją­ca ucho­dzić za li­be­ra­ła, któ­rej dzia­ła­nia wska­zu­ją na wyz­na­wa­nie po­glą­dów ko­mu­ni­stycz­nych


SJP.pl


komuszek

zdrob­nie­nie od: ko­much


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od zob. ko­much.

Wiktionary

Patrz:

komuch

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmuʃɛk, AS: kõmušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komuch m.

:: fż. komuszka ż.

 przym. komuszy, komunistyczny

 czas. komuszyć, zdekomunizować

Wiktionary


komuszka

→ ko­much


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. zwo­len­nicz­ka ko­mu­niz­mu lub in­nych idei le­wi­co­wych

Wiktionary

Patrz:

komuch

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś więk­szość czer­wo­nych sta­no­wi­li męż­czyź­ni. Teraz po­ma­ga­ją im też ko­musz­ki.

 (1.1) Pro­szę bar­dzo, walcz sobie o rów­no­u­praw­nie­nie, ale nie bądź zaraz ko­musz­ką!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmuʃka, AS: kõmuška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komuch m., komuszek m., komunizm mrz.

 czas. zdekomunizować

Wiktionary


komuszy

po­gard­li­wie: wła­ści­wy ko­mu­chom, ma­ją­cy cechy ko­mu­ni­stycz­ne, zwią­za­ny z ko­mu­niz­mem, ko­mu­ni­sta­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zwią­za­ny z ko­mu­chem, do­ty­czą­cy ko­mu­cha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmuʃɨ, AS: kõmušy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komuch m., komuszek m., komunizm mrz.

 przym. komunistyczny

 czas. zdekomunizować

Wiktionary


komuszyć

po­tocz­nie:
1. pod­da­wać kogoś lub coś wpły­wom ko­mu­niz­mu, do­pro­wa­dzać do na­bie­ra­nia cech ko­mu­ni­stycz­nych;
2. ko­mu­szyć się - pod­da­wać się dzia­ła­niu ide­o­lo­gii ko­mu­ni­stycz­nej, przy­stę­po­wać do ko­mu­ni­stów


SJP.pl


komutacja

1. w elek­tro­tech­ni­ce: au­to­ma­tycz­ne prze­łą­cze­nie kie­run­ku lub drogi prze­pły­wu prądu;
2. w te­le­ko­mu­ni­ka­cji:
a) ze­sta­wia­nie łącza na czas trwa­nia trans­mi­sji sy­gna­łu;
b) trans­mi­sja da­nych w po­sta­ci pa­kie­tów;
3. w ję­zy­koz­naw­stwie: współ­za­leż­ność ele­men­tów planu tre­ści i planu wy­ra­że­nia


SJP.pl

Zo­bacz też: Ko­mu­ta­cja (ener­go­e­lek­tro­ni­ka).

Ko­mu­ta­cja – dy­na­micz­ne ze­sta­wia­nie po­łą­czeń.

Wikipedia


komutacyjny

do­ty­czą­cy ko­mu­ta­cji


SJP.pl


komutant

szcze­gól­na pod­gru­pa danej grupy po­moc­na przy ba­da­niu jej prze­mien­no­ści


SJP.pl

Ko­mu­tant – szcze­gól­na pod­gru­pa danej grupy po­moc­na przy ba­da­niu jej prze­mien­no­ści.

Wikipedia


komutator

część ma­szy­ny elek­trycz­nej peł­nią­ca rolę pro­stow­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. ele­ment prze­łą­cza­ją­cy umie­szcza­ny na wir­ni­ku ko­mu­ta­to­ro­wych ma­szyn elek­trycz­nych;

 (1.2) in­form. urzą­dze­nie łą­czą­ce seg­men­ty sieci kom­pu­te­ro­wej;

 (1.3) mat. wskaź­nik stop­nia nie­prze­mien­no­ści pew­ne­go dzia­ła­nia dwu­ar­gu­men­to­we­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­mu­ta­tor – część ma­szy­ny elek­trycz­nej
  • ko­mu­ta­tor – prze­łącz­nik w sie­ciach kom­pu­te­ro­wych
  • ko­mu­ta­tor – funk­cja ma­te­ma­tycz­na
  • ko­mu­ta­cja
  • ko­mu­tant

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­ta­tor poz­wa­la na takie prze­łą­cza­nie uz­wo­jeń wir­ni­ka, by kie­ru­nek siły elek­tro­dy­na­micz­nej pow­sta­ją­cej w wir­ni­ku był stały.

 (1.2) Za­da­niem ko­mu­ta­to­ra jest prze­ka­zy­wa­nie ramki mię­dzy seg­men­ta­mi sieci z do­bo­rem portu prze­łącz­ni­ka, na który jest prze­ka­zy­wa­na.

 (1.3) Ko­mu­ta­tor dwóch ele­men­tów g i h na­le­żą­cych do grupy G to ele­ment [g, h] = g^{-1}h^{-1}gh.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃muˈtatɔr, AS: kõmutator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komutant m.

 czas. komutować ndk.

 przym. komutatorowy

Wiktionary


komutatorowy

przy­miot­nik od: ko­mu­ta­tor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­mu­ta­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komutator m.

Wiktionary


komutatywność

wła­ści­wość ope­ra­cji al­ge­bra­icz­nych po­le­ga­ją­ca na nie­za­le­że­niu wy­ni­ku ope­ra­cji wy­ko­na­nej na dwóch ele­men­tach od ich ko­lej­no­ści; prze­mien­ność


SJP.pl


komutować

prze­łą­czać ob­wo­dy elek­trycz­ne


SJP.pl


komuły

drąż­ki, do któ­rych przy­wią­za­ne są końce sieci ry­bac­kich


SJP.pl


komużeś

wzmoc­nio­ny za­i­mek py­taj­ny "komuż" po­łą­czo­ny z koń­ców­ką cza­sow­ni­ko­wą "-eś" (np. "Ko­mu­żeś po­wie­dział te słowa?")


SJP.pl


komysz

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. krzak, za­ro­śle, zwła­szcza na miej­scach pod­mo­kłych;
2. zwie­rzę­ce le­go­wi­sko w za­ro­ślach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. za­krza­cze­nie (gę­stwi­na, za­ro­śla, krza­ki, ocze­re­ty), zwła­szcza na te­re­nie pod­mo­kłym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komysze nmos., Komyszów m., Komyszew m.

 przym. komyszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara|kresy. komesz, kamysz, kameszyna, komyszyna

Wiktionary


komysze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. za­krza­cze­nia, zwła­szcza na te­re­nie pod­mo­kłym

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) lm. od ko­mysz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma gwaru, cicho, głu­cho, / Jedne sze­le­szczą ko­my­sze; / Na­tę­żo­ne wszyst­kich ucho, / Usta mil­czą, pierś nie dysze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komysz m., Komyszów m., Komyszew m.

 przym. komyszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarośla, chaszcze

Wiktionary


komyszowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. zwią­za­ny z ko­my­sza­mi lub ko­my­szem, do­ty­czą­cy ko­my­szy lub ko­my­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­my­szo­wych za­ro­ślach miał ukry­tą małą łó­decz­kę. W tym samym miej­scu trzy­mał wio­sła, bla­szan­ki z za­pa­sem glist, dwus­krzy­dło­we sieci, zmaj­stro­wa­ne przez dziad­ka Fi­ła­ta, wędki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komysz m., komysze nmos., Komyszów m., Komyszew m.

Wiktionary


komódka

mały mebel w kształ­cie skrzy­ni z szu­fla­da­mi


SJP.pl


komóra

po­tocz­nie: te­le­fon ko­mór­ko­wy; ko­mór­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. grub. od: ko­mór­ka (te­le­fon ko­mór­ko­wy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fajna ko­mó­ra. Cie­ka­we ile za nią dał? Mnie nie stać na uży­wa­ną, a tyram po 12 go­dzin dzien­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komórka ż., komóreczka ż., komora ż.

 przym. komórkowy, komorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) telefon komórkowy, komórka

Wiktionary


komórczak

wie­lo­ją­dro­wa ko­mór­ka ro­ślin­na lub zwie­rzę­ca; ce­no­cyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. ko­mór­ka, w któ­rej pro­to­plaz­mie wy­stę­pu­je wiele jąder

 (1.2) med. typ no­wot­wo­ru zbu­do­wa­ne­go z wie­lo­ją­dro­wych ko­mó­rek

Wiktionary

Ko­mór­czak (także ko­e­no­cyt lub po­lie­ner­gi­da) – po­je­dyn­cza, zwy­kle bar­dzo duża ko­mór­ka po­sia­da­ją­ca wiele jąder ko­mór­ko­wych oraz or­ga­nizm lub jego część zbu­do­wa­na z ta­kich ko­mó­rek. W ten spo­sób zbu­do­wa­ne jest wiele or­ga­niz­mów, np. niek­tó­re glony z grupy zie­le­nic i grzy­by oraz ślu­zow­ce, a także niek­tó­rzy przed­sta­wi­cie­le pier­wot­nia­ków.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) polienergida, komórka wielojądrowa

Wiktionary


komórczakowate

o ce­chach ko­mór­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl

Ko­mór­cza­ko­wa­te (Dys­de­ri­dae) ro­dzi­na pa­ją­ków z po­drzę­du Opist­hot­he­la, sek­cji La­bi­do­gnat­ha (syn. Ara­ne­o­morp­ha). W Pol­sce wy­stę­pu­je pięć ga­tun­ków (zo­bacz:).

Wikipedia


komórczakowaty

o ce­chach ko­mór­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


komórczakowe

gro­ma­da ro­ślin z ga­tun­ku zie­le­nic


SJP.pl


komórczakowy

o ce­chach ko­mór­cza­ko­wych (gro­ma­da ro­ślin)


SJP.pl


komóreczka

zdrob­nie­nie od: ko­mór­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­mór­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃muˈrɛt͡ʃka, AS: kõmurečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komora ż., komóra ż.

Wiktionary


komórka

1. po­tocz­nie:
a) po­mie­szcze­nie, zwy­kle nie­wiel­kie, słu­żą­ce jako spi­żar­nia, skład opału itp.;
b) te­le­fon ko­mór­ko­wy;
2. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka struk­tu­ral­no-funk­cjo­nal­na każ­de­go ży­we­go or­ga­niz­mu;
3. pod­sta­wo­wa, czę­sto najm­niej­sza część ja­kie­goś urzą­dze­nia;
4. w ulu pszcze­lim: sze­ścio­kąt­na prze­gród­ka w pla­strze słu­żą­ca m.in. do gro­ma­dze­nia za­pa­sów po­kar­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ko­mo­ra

 (1.2) małe po­mie­szcze­nie, pokój

 (1.3) biol. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka bu­do­wy or­ga­niz­mów ży­wych;

 (1.4) pot. te­le­kom. te­le­fon ko­mór­ko­wy

 (1.5) pod­sta­wo­wy, najm­niej­szy ele­ment skła­do­wy ja­kieś struk­tu­ry lub urzą­dze­nia

 (1.6) najm­niej­sza jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na in­sty­tu­cji bądź przed­się­bior­stwa

Wiktionary

Ko­mór­ka (łac. "cel­lu­la") – najm­niej­sza struk­tu­ral­na i funk­cjo­nal­na jed­nost­ka or­ga­niz­mów ży­wych zdol­na do prze­pro­wa­dza­nia wszyst­kich pod­sta­wo­wych pro­ce­sów ży­cio­wych (ta­kich jak prze­mia­na ma­te­rii, wzrost i rozm­na­ża­nie). Jest pod­sta­wo­wą jed­nost­ką mor­fo­lo­gicz­no-czyn­no­ścio­wą ustro­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sie­dzę w cias­nej ko­mór­ce.

 (1.3) Bio­log ob­ser­wo­wał ko­mór­ki pod mi­kro­sko­pem.

 (1.4) Wczo­raj ku­pi­łem sobie nową ko­mór­kę.

 (1.6) Wie­dział, że wszy­scy na Hoth są re­be­lian­ta­mi. Nie mu­siał wy­łu­ski­wać jed­nej re­be­lianc­kiej ko­mór­ki spoś­ród lo­jal­nej po­pu­la­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈmurka, AS: kõmurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komórkowiec mzw., komora ż.

:: zgrub. komóra ż.

 przym. komórkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) składzik, schowek

 (1.4) telefon komórkowy, komóra

Wiktionary


komórkomania

cho­ro­bli­wa fa­scy­na­cja te­le­fo­na­mi ko­mór­ko­wy­mi


SJP.pl


komórkowaty

po­dob­ny do ko­mór­ki; za­wie­ra­ją­cy ko­mór­ki


SJP.pl


komórkowiec

po­tocz­nie: po­sia­dacz te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go


SJP.pl


komórkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ko­mór­ko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. komórkowy

Wiktionary


komórkowy

1. zwią­za­ny z ko­mór­ką (bio­lo­gicz­ną), zbu­do­wa­ny z ko­mó­rek, np. błona ko­mór­ko­wa; ce­lu­lar­ny
2. za­wie­ra­ją­cy ko­mór­ki (ot­wo­ry), np. beton ko­mór­ko­wy; po­ro­wa­ty
3. te­le­fon ko­mór­ko­wy - prze­no­śny te­le­fon ko­mu­ni­ku­ją­cy się z sie­cią po­przez fale ra­dio­we


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­mór­ką

 (1.2) zbu­do­wa­ny z ko­mó­rek

 (1.3) za­wie­ra­ją­cy ko­mór­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nie prze­wi­dział suk­ce­su In­ter­ne­tu i te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej, nikt też nie prze­wi­dział głę­bo­ko­ści spo­łecz­nych zmian, któ­rych ka­ta­li­za­to­rem stały się nowe tech­no­lo­gie ko­mu­ni­ka­cyj­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃murˈkɔvɨ, AS: kõmurkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komórka ż., komora ż., komóra ż.

 przysł. komórkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) celularny

 (1.3) porowaty

Wiktionary


komć

po­tocz­nie: ko­men­tarz w in­ter­ne­cie; komć, kom­cio


SJP.pl


komża

ka­to­lic­ka biała szata li­tur­gicz­na; ko­meż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. biała szata li­tur­gicz­na, względ­nie krót­ka (do ud), o sze­ro­kich rę­ka­wach;

Wiktionary

Komża (łac. "su­per­pel­li­ce­um", pol­skie okre­śle­nie po­cho­dzi z co­mi­sia – ko­szu­la) – szata li­tur­gicz­na uży­wa­na przez mi­ni­stran­ta. Jest to skró­co­na alba o sze­ro­kich rę­ka­wach. Komża ma kolor biały, co sym­bo­li­zu­je czy­stość serca i ducha.

Do XI w. komża była uży­wa­na wy­łącz­nie w chó­rach, pod­czas li­tur­gii go­dzin jako strój chó­ro­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed drzwia­mi za­kry­stii stoi oj­ciec Piotr w komży i ze stułą.

 (1.1) Kla­ry­ski uszy­ły dzie­sięć no­wych komż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. komeżka ż.

 przym. komżowy

Wiktionary


komżowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy komży, zwią­za­ny z komżą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kla­ry­ski mają dobry ma­te­riał kom­żo­wy, kie­dyś u nich szy­łem ko­meż­ki dla mi­ni­stran­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komża ż., komeżka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na komże

Wiktionary


kon-tiki

1. bóg Inków;
2. trat­wa Thora He­y­er­dah­la


SJP.pl


kona

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: konać

Wiktionary

Kona Bikes jest przed­się­bior­stwem ro­we­ro­wym ma­ją­cym swoje sie­dzi­by w Fern­da­le w sta­nie Wa­szyng­ton oraz w Van­co­u­ver. Spe­cja­li­zu­je się w pro­duk­cji wy­czy­no­wych ro­we­rów gór­skich, ro­we­rów wy­ści­go­wych oraz to­u­rin­go­wych. Nazwa firmy wzię­ła się z mi­ło­ści wła­ści­cie­la do mia­sta Ka­i­lua-Kona na Ha­wa­jach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃na, AS: kõna

Wiktionary


konająca

ko­bie­ta umie­ra­ją­ca, bę­dą­ca w ago­nii; umie­ra­ją­ca


SJP.pl


konający

taki, który umie­ra, kona, jest w ago­nii; umie­ra­ją­cy


SJP.pl


konak

w kra­jach os­mań­skich i bał­kań­skich: duży, re­pre­zen­ta­cyj­ny bu­dy­nek, zwy­kle gmach urzę­du


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Konak – re­pre­zen­ta­cyj­na bu­dow­la miesz­kal­na, re­zy­den­cja wład­cy lub wy­so­kich urzęd­ni­ków pań­stwo­wych na ob­sza­rze Im­pe­rium Os­mań­skie­go
  • Konak – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii za­grzeb­skiej, w mie­ście Vrbo­vec
  • Konak – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Tyr­go­wisz­te, w gmi­nie Po­po­wo
  • Konak – wieś w Ser­bii, w Woj­wo­di­nie, w okrę­gu środ­ko­wo­ba­nac­kim, w gmi­nie Sečan

Wikipedia


konakri

sto­li­ca Gwi­nei; Ko­na­kry


SJP.pl


konakry

sto­li­ca Gwi­nei; Ko­na­kri


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Gwi­nei;

Wiktionary

Ko­na­kry (fr. "Co­na­kry") – sto­li­ca Gwi­nei, leży w za­chod­niej czę­ści kraju, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Znacz­na część mia­sta znaj­du­je się na wy­spie Tombo. W 2014 roku li­czy­ło ok. 1,7 mln miesz­kań­ców.

Ko­na­kry jest głów­nym go­spo­dar­czym i kul­tu­ral­no-na­u­ko­wym oś­rod­kiem Gwi­nei, a także naj­więk­szym por­tem mor­skim kraju. Kli­mat Ko­na­kry w kla­sy­fi­ka­cji kli­ma­tów Köppena na­le­ży do kli­ma­tów tro­pi­kal­nych mon­su­no­wych (Am).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈnakrɨ, AS: kõnakry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konakryjczyk mos., konakryjka ż.

 przym. konakryjski

Wiktionary


konakryjczyk

miesz­ka­niec Ko­na­kri (Ko­na­kry) (sto­li­cy Gwi­nei)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec mia­sta Ko­na­kry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃naˈkrɨjt͡ʃɨk, AS: kõnakryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konakry n.

:: fż. konakryjka ż.

 przym. konakryjski

Wiktionary


konakryjka

miesz­kan­ka Ko­na­kri


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka mia­sta Ko­na­kry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃naˈkrɨjka, AS: kõnakryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konakry n.

:: fm. konakryjczyk mos.

 przym. konakryjski

Wiktionary


konakryjski

→ Ko­na­kry (sto­li­ca Gwi­nei)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ko­na­kry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃naˈkrɨjsʲci, AS: kõnakryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konakry n., konakryjczyk mos., konakryjka ż.

Wiktionary


konanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­ra­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Deszcz jak siwe ło­dy­gi, szary szum, • a u okien smu­tek i ko­na­nie.

 (1.1) No­si­my nie­u­stan­nie w ciele na­szym ko­na­nie Je­zu­sa, aby życie Je­zu­sa ob­ja­wi­ło się w na­szym ciele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skonanie n.

 czas. konać ndk., skonać dk.

 przym. skonany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umieranie, agonia

Wiktionary


konar

gruba gałąź drze­wa wy­ra­sta­ją­ca bez­poś­red­nio z pnia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruba, wy­ra­sta­ją­ca z pnia, gałąź z licz­ny­mi odro­śla­mi

 (1.2) łow. część po­ro­ża z jed­nej stro­ny głowy

 (1.3) żart. grub. penis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Deszcz przy­brał na sile, wiatr tar­gał ko­na­ra­mi drzew.

 (1.3) Na jej widok konar mi pło­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nar, AS: kõnar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. konarek

 przym. konarny, konarzysty

 przysł. konarzysto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tyka

Wiktionary


konarek

1. mały konar, ga­łąz­ka, ele­ment wy­po­sa­że­nia ak­wa­riów i ter­ra­riów;
2. ko­na­rek taj­go­wy - re­lik­to­wy chrząszcz lasów pier­wot­nych


SJP.pl


konarowski

naz­wi­sko


SJP.pl


konarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agry­pin Ko­nar­ski (1820–1863) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, ka­pe­lan w pow­sta­niu stycz­nio­wym
  • An­drzej Ko­nar­ski – poseł na sejm I Rze­czy­po­spo­li­tej, peł­nił role bur­gra­bie­go, sta­ro­sty i kasz­te­la­na
  • An­drzej Ko­nar­ski (ur. 1938) – pol­ski in­ży­nier ko­mu­ni­ka­cji i ur­ba­ni­sta, dzia­łacz tu­ry­stycz­ny, po­pu­la­ry­za­tor
  • An­drzej Ko­nar­ski (ur. 1952) – dzia­łacz NSZZ „So­li­dar­ność” w la­tach 80.
  • Dawid Ko­nar­ski – pol­ski siat­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji ata­ku­ją­ce­go
  • Dawid Ko­nar­ski - opat klasz­to­ru w Oli­wie
  • Fe­liks Ko­nar­ski – pol­ski poeta, pi­sarz, aktor, pie­śniarz, rów­nież pił­karz
  • Fe­liks Ko­nar­ski (XVI wiek) – pol­ski szlach­cic, sta­ro­sta bia­ło­bor­ski i ha­mersz­tyń­ski
  • Fe­liks Ko­nar­ski (zm. 1609) – pol­ski szlach­cic, ław­nik po­wia­tu świec­kie­go
  • Jan Ko­nar­ski (1447–1525) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Jan Ko­nar­ski – pol­ski rzeź­biarz
  • Ka­zi­mierz Ko­nar­ski – pol­ski hi­sto­ryk, ar­chi­wi­sta, autor po­wie­ści i wier­szy dla dzie­ci i mło­dzie­ży.

Wikipedia


konary

plą­ta­ni­na ga­łę­zi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­na­ry – część mia­sta Żabno
  • Ko­na­ry – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Prze­wor­no
  • Ko­na­ry – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Uda­nin
  • Ko­na­ry – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko
  • Ko­na­ry – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bi­sku­pia
  • Ko­na­ry – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Osię­ci­ny
  • Ko­na­ry – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Krzy­ża­nów
  • Ko­na­ry – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków
  • Ko­na­ry – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny
  • Ko­na­ry – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Warka
  • Ko­na­ry – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk
  • Ko­na­ry – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bielsk

Wikipedia


konarzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­na­rze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Do­pie­wo
  • Ko­na­rze­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz
  • Ko­na­rze­wo – osada wsi Ża­bów­ko w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Ko­na­rze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Kar­ni­ce
  • Ko­na­rze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie poz­nań­skim
  • Ko­na­rze­wo – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Rewal, po­ło­żo­ne na Wy­brze­żu Trze­bia­tow­skim, znane też pod nazwą Bagno Po­go­rze­lic­kie
  • Ko­na­rze­wo-Bo­le­sty, Ko­na­rze­wo-Go­łąb­ki, Ko­na­rze­wo-Mar­ci­sze, Ko­na­rze­wo-Recz­ki, Ko­na­rze­wo-Skuze, Ko­na­rze­wo-Sław­ki, Ko­na­rze­wo Wiel­kie

Wikipedia


konarzewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­na­rzew­ski – pol­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


konarzyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­na­rzy­ce – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Łomża
  • Ko­na­rzy­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski
  • Ko­na­rzy­ce – gro­ma­da w po­wie­cie łom­żyń­skim
  • Ko­na­rzy­ce – gro­ma­da w po­wie­cie śrem­skim

Wikipedia


konarzyny

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­na­rzy­ny – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Ko­na­rzy­ny
  • Ko­na­rzy­ny – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Stara Ki­sze­wa
  • Ko­na­rzy­ny – gmina w po­wie­cie choj­nic­kim
  • Ko­na­rzy­ny – gro­ma­da w po­wie­cie choj­nic­kim
  • Ko­na­rzy­ny – gro­ma­da w po­wie­cie ko­ścier­skim

Wikipedia


konarzyński

przy­miot­nik od: Ko­na­rzy­ny


SJP.pl


konaszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


konaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


konaszówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Ko­na­szów­ka (rejon szar­kow­szczyń­ski).

Ko­na­szów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


konat

naz­wi­sko


SJP.pl


konać

być w trak­cie umie­ra­nia, tra­cić życie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­nać)

 (1.1) prze­sta­wać żyć, umie­rać w ago­nii

 (1.2) daw. koń­czyć coś, wy­ko­ny­wać do końca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chora kona w swoim włas­nym łóżku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konanie n., skonanie n.

 czas. skonać dk.

 przym. skonany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umierać, odchodzić, gasnąć

Wiktionary


konbini

ja­poń­ski mi­ni­mar­ket ot­war­ty 24 go­dzi­ny na dobę każ­de­go dnia w roku


SJP.pl


koncek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­wa­łek cze­goś

Wiktionary


koncelebra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wspól­ne spra­wo­wa­nie eu­cha­ry­stii przez wię­cej niż jed­ne­go pre­zbi­te­ra;

Wiktionary

Kon­ce­le­bra – w wyz­na­niu ka­to­lic­kim, a także pra­wo­sła­wiu wspól­ne od­pra­wia­nie jed­nej mszy świę­tej przez dwóch lub wię­cej pre­zbi­te­rów. Prak­ty­ka ta znana była już w sta­ro­żyt­no­ści, jed­nak z bie­giem czasu w obrząd­kach za­chod­nich zo­sta­ła ogra­ni­czo­na tylko do mszy świę­ceń ka­płań­skich i bi­sku­pich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy oj­ciec Bo­na­wen­tu­ra do­łą­czy się do kon­ce­le­bry?

 (1.1) Moja bab­cia nie lu­bi­ła kon­ce­lebr, mó­wi­ła, że to msze „koł­choź­ni­cze”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncelebracja ż., koncelebrant m., koncelebrans m., celebrans mos., koncelebrowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebra, eucharystia, msza, koncelebracja

Wiktionary


koncelebracja

w li­tur­gii chrze­ści­jań­skiej: od­pra­wia­nie mszy przez wię­cej niż jed­ne­go ka­pła­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wspól­ne spra­wo­wa­nie eu­cha­ry­stii przez wię­cej niż jed­ne­go pre­zbi­te­ra;

 (1.2) msza spra­wo­wa­na w kon­ce­le­brze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uro­czy­stej kon­ce­le­bra­cji prze­wod­ni­czy pszow­ski dzie­kan.

 (1.2) Wszyst­ko się prze­dłu­ży­ło, kon­ce­le­bra­cja trwa­ła pół­to­rej go­dzi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncelebrant m., koncelebrans m., koncelebra ż., koncelebrowanie n.

 czas. koncelebrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncelebra, celebracja, celebrowanie

 (1.2) koncelebra, msza, eucharystia, liturgia

Wiktionary


koncelebrans

w ko­ście­le chrze­ści­jań­skim: jeden z ka­pła­nów wspól­nie od­pra­wia­ją­cych mszę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pre­zbi­ter nie bę­dą­cy głów­nym ce­le­bran­sem pod­czas spra­wo­wa­nia eu­cha­ry­stii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Wiel­ki Czwar­tek kon­ce­le­bran­si wysz­li do oł­ta­rza w czer­wo­nych stu­łach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncelebracja ż., koncelebrowanie n., koncelebrant m., koncelebra ż.

 czas. koncelebrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncelebrant

Wiktionary


koncelebrant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. pre­zbi­ter nie bę­dą­cy głów­nym ce­le­bran­sem pod­czas spra­wo­wa­nia eu­cha­ry­stii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Wiel­ki Czwar­tek każdy kon­ce­le­brant otrzy­ma białą różę.

 (1.1) Wszel­kie for­mu­ły kon­ce­le­bran­ci po­win­ni wy­po­wia­dać ści­szo­nym gło­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncelebracja ż., koncelebrowanie n., koncelebrans m., koncelebra ż.

 czas. koncelebrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncelebrans

Wiktionary


koncelebrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. wspól­ne od­pra­wia­nie na­bo­żeń­stwa przez wię­cej niż jed­ne­go du­chow­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­si ka­pła­ni nie lubią kon­ce­le­bro­wa­nia, wolą od­pra­wiać sa­me­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncelebra ż., koncelebracja ż., koncelebrant m., koncelebrans mos.

 czas. celebrować, koncelebrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncelebra

Wiktionary


koncelebrować

w ko­ście­le chrze­ści­jań­skim: wspól­nie od­pra­wiać mszę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) spra­wo­wać eu­cha­ry­stię nie będąc głów­nym ce­le­bran­sem (o pre­zbi­te­rze)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O pół­no­cy od­pra­wio­na zo­sta­ła pa­ster­ka ma­ryj­na. Kon­ce­le­bro­wa­li ją mło­dzi ka­pła­ni, po­cho­dzą­cy z tu­tej­szej pa­ra­fii [...].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncelebracja ż., koncelebrowanie n., koncelebrant m., koncelebrans m.

 czas. celebrować

Wiktionary


koncentracja

1. gro­ma­dze­nie ludzi, obiek­tów itp. w jed­nym miej­scu;
2. sku­pie­nie dzia­łań dla osią­gnię­cia ja­kie­goś celu;
3. in­ten­syw­ne sku­pie­nie uwagi na czymś;
4. za­war­tość da­ne­go skład­ni­ka w jed­nost­ce ob­ję­to­ści lub masy sub­stan­cji; stę­że­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. eduk. sku­pie­nie uwagi

 (1.2) sku­pie­nie, ześ­rod­ko­wa­nie, zgro­ma­dze­nie cze­goś w danym miej­scu

 (1.3) chem. za­war­tość sub­stan­cji w mie­sza­ni­nie od­nie­sio­na do jed­nost­ki ob­ję­to­ści lub masy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stę­że­nie – za­war­tość skład­ni­ka w sub­stan­cji (che­mia)
  • kon­cen­tra­cja (fi­zy­ka)
  • kon­cen­tra­cja (sta­ty­sty­ka)
  • kon­cen­tra­cja (eko­no­mia)
  • kon­cen­tra­cja (psy­cho­lo­gia) – sku­pie­nie uwagi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby zdać ma­tu­rę, po­trzeb­ne są kon­cen­tra­cja i wie­dza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɛ̃nˈtrat͡sʲja, AS: kõncẽntracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncentrowanie n., koncentrowanie się n., koncentrator m., skoncentrowanie n.

 czas. koncentrować ndk., skoncentrować dk., koncentrować się ndk., skoncentrować się dk.

 przym. koncentracyjny, koncentratywny, koncentryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) stężenie

Wiktionary


koncentracyjny

1. do­ty­czą­cy kon­cen­tra­cji - gro­ma­dze­nia cze­goś w jed­nym miej­scu;
2. obóz kon­cen­tra­cyj­ny - miej­sce wię­zie­nia, nie­wol­ni­czej pracy i za­gła­dy ca­łych grup lud­no­ści; obóz śmier­ci


SJP.pl


koncentrak

po­tocz­nie: obóz kon­cen­tra­cyj­ny


SJP.pl


koncentrat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­ty­kuł za­wie­ra­ją­cy wię­cej skład­ni­ków war­to­ścio­wych niż wyj­ścio­wy

 (1.2) pro­dukt wzbo­ga­ce­nia ni­sko­pro­cen­to­wych ko­pa­lin uży­tecz­nych

Wiktionary

Zo­bacz też: kon­cen­trat (me­ta­lur­gia).

Kon­cen­trat – sub­stan­cja, z któ­rej usu­nię­to więk­szość roz­pu­szczal­ni­ka.

Zaz­wy­czaj jest to usu­nię­cie wody z rozt­wo­ru lub za­wie­si­ny (na przy­kład wody z soku owo­co­we­go). Jedną z ko­rzy­ści pro­duk­cji kon­cen­tra­tów jest zmniej­sze­nie masy i ob­ję­to­ści do tran­spor­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwy­kłej ja­ko­ści soki po­ma­rań­czo­we są czę­sto wyt­wa­rza­ne z kon­cen­tra­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoncentrowanie n.

Wiktionary


koncentrator

ele­ment sieci kom­pu­te­ro­wej umoż­li­wia­ją­cy po­dłą­cze­nie do niej wielu urzą­dzeń; hub


SJP.pl


koncentratywny

rzad­ko: po­le­ga­ją­cy na in­ten­syw­nym sku­pie­niu uwagi na czymś


SJP.pl


koncentrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­cen­tro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɛ̃ntrɔˈvãɲɛ, AS: kõncẽntrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. koncentrować, skoncentrować

 rzecz. koncentracja

Wiktionary


koncentrować

kon­cen­tro­wać się:
1. gro­ma­dzić się w ja­kimś miej­scu;
2. kie­ro­wać całe dzia­ła­nie itp. na wy­bra­ny obiekt lub cel;
3. być skie­ro­wa­nym na wy­bra­ny obiekt lub cel


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) sku­piać, zbie­rać coś w jedno miej­sce, w jeden punkt

cza­sow­nik zwrot­ny kon­cen­tro­wać się

 (2.1) sku­piać swoją uwagę, zwięk­szać swoją kon­cen­tra­cję, sku­pie­nie

 (2.2) zbie­rać się w jedno miej­sce

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W wy­ni­ku in­ter­pe­la­cji po­sel­skiej do­ty­czą­cej na­du­żyć w kie­ro­wa­nym prze­zeń re­sor­cie mu­siał zre­zy­gno­wać z tego sta­no­wi­ska, kon­cen­tru­jąc się na kie­ro­wa­niu PKO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɛ̃nˈtrɔvat͡ɕ, AS: kõncẽntrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncentracja ż., koncentrator m., koncentrowanie n., skoncentrowanie n.

 czas. skoncentrować

 przym. koncentracyjny

Wiktionary


koncentryczny

skie­ro­wa­ny ku środ­ko­wi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wspól­ny śro­dek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mie­szcze­nia nie­zbęd­ne do ob­słu­gi wi­do­wisk za­pro­jek­to­wa­no w ukła­dzie kon­cen­trycz­nym wzglę­dem środ­ka sceny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɛ̃nˈtrɨt͡ʃnɨ, AS: kõncẽntryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncentryk mrz., koncentracja ż.

 przysł. koncentrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współśrodkowy, homocentryczny

Wiktionary


koncentryk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. in­form. kabel kon­cen­trycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­cen­tryk wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest m.in. w ka­blów­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈt͡sɛ̃ntrɨk, AS: kõncẽntryk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koncentryczny

Wiktionary


koncepcik

zdrob­nie­nie od: kon­cept


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­cept

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­cept, lecz tylko mały kon­cep­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncept m., koncepcja ż.

 przym. konceptualny

Wiktionary


koncepcja

1. po­mysł, plan, idea, pro­jekt;
2. prze­sta­rza­le: po­czę­cie, zaj­ście w ciążę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogól­ny plan dzia­ła­nia, roz­wią­za­nia ja­kie­goś pro­ble­mu

 (1.2) daw. med. zaj­ście w ciążę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W epoce Han (po­czą­wszy od I w. p.n.e.) kon­cep­cję jin-jang za­czę­to sto­so­wać łącz­nie z kon­cep­cją „pię­ciu ży­wio­łów" (wu xing) także w in­ter­pre­ta­cji pro­ce­sów hi­sto­rycz­nych, spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych.

 (1.1) Nasza kon­cep­cja padła na po­dat­ny grunt, co bar­dzo nas cie­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈt͡sɛpt͡sʲja, AS: kõncepcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncept m., koncepcik m., konceptualizm m., koncepciarstwo n., koncepciarz m.

:: zdrobn. koncepcyjka ż.

 przym. koncepcyjny, konceptualny

 czas. koncypować, wykoncypować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomysł, projekt, idea, myśl; przest. koncept

 (1.2) poczęcie

Wiktionary


koncepcjonistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go przez św. Be­a­try­cze z Silvy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­ciel­ka kon­cep­cjo­ni­stek była damą na dwo­rze kró­lo­wej Iza­be­li Por­tu­gal­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncepcjonista mos.

Wiktionary


koncepcyjka

zdrob­nie­nie od: kon­cep­cja


SJP.pl


koncepcyjny

do­ty­czą­cy kon­cep­cji, po­my­słu; po­my­sło­wy, twór­czy


SJP.pl


koncept

1. traf­ny, spryt­ny po­mysł, pro­jekt;
2. prze­sta­rza­łe: dow­cip, żart


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. traf­ny, szyb­ko na­su­wa­ją­cy się po­mysł; szczę­śli­wa myśl

 (1.2) po­my­sło­wość, zmyśl­ność, spryt, in­te­li­gen­cja

 (1.3) przest. dow­cip, żart

 (1.4) daw. pod­sta­wo­wy zarys, szkic, plan

 (1.5) w ar­chi­wi­sty­ce: pro­jekt pisma spo­rzą­dzo­ny przez re­fe­ren­ta przed apro­ba­tą szefa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­cep­tyzm – kie­ru­nek w po­ez­ji ba­ro­ku
  • Kon­cept – po­ję­cie z dzie­dzi­ny ar­chi­wi­sty­ki
  • Kon­cept – cza­so­pis­mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nic dziw­ne­go, że pod­sta­wo­wy kon­cept jest tym­cza­sem na­śla­do­wa­ny przez wszyst­kie moż­li­we firmy.

 (1.3) Pan pod­cza­szy bawił zgro­ma­dzo­ne to­wa­rzy­stwo swym kon­cep­tem, bo znany był z tego w całym po­wie­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nt͡sɛpt, AS: kõncept

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncepcja ż., konceptualizm m., koncepcik mrz.

 przym. konceptowy, koncepcyjny, konceptualny

Wiktionary


konceptowy

przy­miot­nik od: kon­cept


SJP.pl


konceptualista

zwo­len­nik kon­cep­tu­a­liz­mu w fi­lo­zo­fii lub sztu­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik kon­cep­tu­a­liz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɛptuwaˈlʲista, AS: kõnceptuu̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konceptualizm m.

:: fż. konceptualistka ż.

 przym. konceptualistyczny

Wiktionary


konceptualistka

→ kon­cep­tu­a­li­sta


SJP.pl

Patrz:

konceptualista

konceptualistyczny

→ kon­cep­tu­a­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. szt. zwią­za­ny z kon­cep­tu­a­liz­mem, do­ty­czą­cy kon­cep­tu­a­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

konceptualizm

Powiązane:

 rzecz. konceptualizm mrz., konceptualista mos.

Wiktionary


konceptualizacja

1. ten­den­cja w sztu­ce współ­czes­nej po­le­ga­ją­ca na ogra­ni­cza­niu twór­czo­ści je­dy­nie do ja­kie­goś po­my­słu;
2. pro­ces two­rze­nia pojęć na pod­sta­wie ogól­nej wie­dzy o świe­cie po­przez usta­le­nie pro­ble­ma­ty­ki oraz de­fi­ni­cję da­ne­go słowa


SJP.pl

Kon­cep­tu­a­li­za­cja – pro­ces two­rze­nia pojęć na pod­sta­wie ogól­nej wie­dzy o świe­cie po­przez usta­le­nie pro­ble­ma­ty­ki oraz de­fi­ni­cję da­ne­go słowa. W ję­zy­ku an­giel­skim i fran­cu­skim, odróż­nia się "no­tion" – po­ję­cie przed-te­o­re­tycz­ne, i "con­cept" – po­ję­cie, które zo­sta­ło ste­o­re­ty­zo­wa­ne; kon­cep­tu­a­li­za­cja to pro­ces ma­ją­cy miej­sce mię­dzy tymi dwie­ma fa­za­mi.

Wikipedia


konceptualizacyjny

→ kon­cep­tu­a­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

konceptualizacja

konceptualizm

1. w sztu­ce: kie­ru­nek kon­cen­tru­ją­cy się na samym po­my­śle i pro­ce­sie twór­czym, idei dzie­ła; sztu­ka kon­cep­tu­al­na;
2. w fi­lo­zo­fii: te­o­ria, we­dług któ­rej nie ist­nie­ją przed­mio­ty ogól­ne, a po­ję­cia ogól­ne są wyt­wo­rem umy­słu; ro­dzaj no­mi­na­liz­mu


SJP.pl

Kon­cep­tu­a­lizm – w śred­nio­wie­czu sta­no­wi­sko w spo­rze o uni­wer­sa­lia, prze­ciw­staw­ne re­a­liz­mo­wi po­ję­cio­we­mu, jedna z umiar­ko­wa­nych po­sta­ci no­mi­na­liz­mu.

Kon­cep­tu­a­li­ści utrzy­my­wa­li, iż po­wszech­ni­ki nie po­sia­da­ją re­al­ne­go bytu, lecz są je­dy­nie two­ra­mi ludz­kiej wy­o­braź­ni. Przed­mio­tem pojęć ogól­nych są zatem pewne stany psy­chicz­ne.

Wikipedia


konceptualizować

uj­mo­wać in­tu­i­cje poz­naw­cze w po­ję­cia


SJP.pl


konceptualny

1. książ­ko­wo: do­ty­czą­cy pojęć, kon­cep­cji;
2. od­no­szą­cy się do kon­cep­tu­a­liz­mu jako te­o­rii fi­lo­zo­ficz­nej lub kie­run­ku w sztu­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pojęć

 (1.2) filoz. szt. zwią­za­ny z kon­cep­tu­a­liz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncepcja ż., koncept mrz., konceptualizm mrz., koncepcik mrz.

 przym. konceptowy, koncepcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojęciowy

Wiktionary


konceptysta

przed­sta­wi­ciel nurtu li­te­rac­kie­go w ba­ro­ko­wej li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej i wło­skiej cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sto­so­wa­niem niez­wy­kłych sko­ja­rzeń i za­ska­ku­ją­cych puent


SJP.pl


konceptystka

przed­sta­wi­ciel­ka nurtu li­te­rac­kie­go w ba­ro­ko­wej li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej i wło­skiej cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sto­so­wa­niem niez­wy­kłych sko­ja­rzeń i za­ska­ku­ją­cych puent


SJP.pl


konceptystyczny

→ kon­cep­tyzm


SJP.pl

Patrz:

konceptyzm

konceptyzm

Kon­cep­tyzm (wł. "con­cet­to" – świet­ny, wy­szu­ka­ny po­mysł) – głów­ny prąd w po­ez­ji ba­ro­ku, ce­chu­ją­cy się dą­że­niem do nie­u­stan­ne­go za­dzi­wia­nia, za­ska­ki­wa­nia i za­szo­ko­wa­nia czy­tel­ni­ka. Kon­cept to wy­szu­ka­ny, ory­gi­nal­ny i nie­spo­dzie­wa­ny po­mysł, na któ­rym opar­ty jest utwór po­e­tyc­ki, za­rów­no pod wzglę­dem bu­do­wy jak i tre­ści.

Wikipedia


koncercik

zdrob­nie­nie od: kon­cert


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­cert

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­cert, lecz tylko mały kon­cer­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncert m.

 przym. koncertowy

Wiktionary


koncern

grupa przed­się­biorstw z danej bran­ży po­wią­za­na wspól­nym za­rzą­dem i na­dzo­rem wła­ści­ciel­skim, ale skła­da­ją­ca się z praw­nie odręb­nych firm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. zjed­no­cze­nie przed­się­biorstw o odręb­nej oso­bo­wo­ści praw­nej;

Wiktionary

Kon­cern – forma or­ga­ni­za­cji, sku­pia­ją­ca przed­się­bior­stwa o odręb­nej oso­bo­wo­ści praw­nej na­le­żą­ce do jed­ne­go wła­ści­cie­la.

Kon­cern pow­sta­je na sku­tek kon­cen­tra­cji ka­pi­ta­łu, do­ko­ny­wa­nej zaz­wy­czaj w dro­dze za­ku­pu akcji lub udzia­łów in­nych przed­się­biorstw. Przed­się­bior­stwa wcho­dzą­ce w skład kon­cer­nu mają odręb­ną oso­bo­wość praw­ną i odręb­ne or­ga­ny kor­po­ra­cyj­ne – w tym prze­de wszyst­kim odręb­ny za­rząd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam mie­siąc na przy­go­to­wa­nie i przed­sta­wie­nie planu dal­sze­go roz­wo­ju kon­cer­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nt͡sɛrn, AS: kõncern

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncerniak m.

 przym. koncernowy

Wiktionary


koncerniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­cer­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncerniak m.

Wiktionary


koncerniak

po­tocz­nie: piwo wy­pro­du­ko­wa­ne przez kon­cern bro­war­ni­czy (w prze­ci­wień­stwie do piwa rze­mieśl­ni­cze­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) posp. piwo bę­dą­ce pro­duk­tem kon­cer­nu bro­war­ni­cze­go (na­zy­wa­ne tak w prze­ci­wień­stwie do piw wyt­wa­rza­nych przez małe bro­wa­ry)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­o­braź­cie sobie, że je­szcze w la­tach 90. pol­skie kon­cer­nia­ki szło cza­sem wypić, teraz trze­ba już mieć jakiś pod­kład, bo na trzeź­wo to cięż­ko…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈt͡sɛrʲɲak, AS: kõncerʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncern m.

:: rzecz. koncerniaczek m.

 przym. koncernowy

Wiktionary


koncernowy

przy­miot­nik od: kon­cern


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­cer­nen albo kon­cer­na­mi, do­ty­czą­cy kon­cer­nu; wyt­wo­rzo­ny przez kon­cern

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncern mrz., koncerniak mrz.

Wiktionary


koncert

1. pu­blicz­ne wy­ko­na­nie jed­ne­go lub kilku ut­wo­rów mu­zycz­nych;
2. in­stru­men­tal­ny utwór mu­zycz­ny przez­na­czo­ny dla so­li­sty z to­wa­rzy­sze­niem or­kie­stry;
3. w prze­no­śni: mi­strzow­skie wy­ko­na­nie cze­goś, zwła­szcza pu­blicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­stęp mu­zycz­ny in­stru­men­tal­ny, wo­kal­ny, bądź wo­kal­no-in­stru­men­tal­ny;

 (1.2) muz. forma mu­zycz­na po­krew­na so­na­cie;

 (1.3) przen. ha­ła­śli­we za­cho­wa­nie ludzi lub zwie­rząt

Wiktionary

Kon­cert (łac. "con­cer­to" – "spie­ram się, wal­czę, współ­za­wod­ni­czę") – wy­stęp ar­ty­sty mu­zy­ka (bądź grupy mu­zy­ków) na żywo przed pu­blicz­no­ścią. Jeśli muzyk wy­stę­pu­je solo, okre­śla się to mia­nem re­ci­ta­lu, w przy­pad­ku wy­stę­pu grupy mu­zy­ków może wy­stę­po­wać or­kie­stra, chór bądź grupa mu­zycz­na. Mogą to być także wy­stę­py mie­sza­ne, np. so­li­sta z to­wa­rzy­sze­niem chóru czy or­kie­stry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim zo­stał wy­na­le­zio­ny gra­mo­fon je­dy­ną moż­li­wo­ścią po­słu­cha­nia mu­zy­ki było cho­dze­nie na kon­cer­ty.

 (1.1) Or­ga­ni­zo­wa­li kon­cer­ty z kil­ku­ty­sięcz­ną wi­dow­nią.

 (1.2) Kon­cert to naj­czę­ściej trzy­czę­ścio­wy utwór na wio­dą­cy in­stru­ment oraz or­kie­strę.

 (1.2) Or­kie­stra sym­fo­nicz­na wy­ko­na­ła kon­cert skrzyp­co­wy Czaj­kow­skie­go.

 (1.3) Za­wsze od po­ło­wy marca mamy pod domem koci kon­cert.

 (1.3) Po­do­bał ci się wczo­raj­szy kon­cert u są­sia­dów? Mnie on wy­kań­cza każ­de­go dnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nt͡sɛrt, AS: kõncert

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncertant m., koncertantka ż., koncertówka ż., koncertowanie n.

:: zdrobn. koncercik m.

 czas. koncertować ndk.

 przym. koncertowy

 przysł. koncertowo

Wiktionary


koncertant

muzyk bio­rą­cy udział w kon­cer­cie


SJP.pl


koncertantka

→ kon­cer­tant


SJP.pl

Patrz:

koncertant

koncertina

ro­dzaj za­sie­ków uży­wa­nych ma­so­wo w cza­sie I i II wojny świa­to­wej


SJP.pl

Nie mylić z: Kon­cer­ty­na.

Kon­cer­ti­na, (drut ży­let­ko­wy, ostrzo­wy, brzyt­wia­sty, ang. razor wire) – udo­sko­na­lo­na wer­sja drutu kol­cza­ste­go. Spe­cja­li­stycz­ny drut ostrzo­wy, do two­rze­nia za­sie­ków prze­strzen­nych. Za­sie­ki z drutu Con­cer­ti­na mają uni­wer­sal­ny cha­rak­ter, ale czę­sto mon­to­wa­ne są też tam, gdzie ist­nie­je po­trze­ba stwo­rze­nia agre­syw­ne­go ogro­dze­nia.

Wikipedia


koncertmistrz

w or­kie­strze sym­fo­nicz­nej: naj­waż­niej­szy muzyk w ob­sa­dzie okre­ślo­nej grupy in­stru­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. głów­ny in­stru­men­ta­li­sta danej grupy in­stru­men­tów w or­kie­strze sym­fo­nicz­nej, naj­czę­ściej pier­wszy skrzy­pek

Wiktionary

Kon­cert­mistrz – w or­kie­strze sym­fo­nicz­nej zaz­wy­czaj pier­wszy in­stru­men­ta­li­sta w danej sek­cji in­stru­men­tów smycz­ko­wych (a więc w sek­cjach: pier­wszych skrzy­piec, dru­gich skrzy­piec, al­tó­wek, wio­lon­cze­li, kon­tra­ba­sów), cza­sa­mi także w sek­cjach in­stru­men­tów dę­tych drew­nia­nych i bla­sza­nych (osob­no). Naj­czę­ściej pod po­ję­ciem kon­cert­mi­strza ro­zu­mie się pier­wsze­go skrzyp­ka pier­wszych skrzy­piec.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. koncertmistrzyni ż.

Wiktionary


koncertmistrzyni

→ kon­cert­mistrz


SJP.pl

Patrz:

koncertmistrz

koncertować

1. wy­ko­ny­wać pu­blicz­nie ut­wo­ry mu­zycz­ne, dawać kon­cert;
2. prze­no­śnie o zwie­rzę­tach: wy­da­wać od­gło­sy, dźwię­ki po­dob­ne do ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
3. sym­fo­nia kon­cer­tu­ją­ca - sym­fo­nia z jed­nym lub pa­ro­ma in­stru­men­ta­mi so­lo­wy­mi, które współ­dzia­ła­ją z or­kie­strą


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­stę­po­wać z re­per­tu­a­rem mu­zy­ki po­waż­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczel­nia­na or­kie­stra w czerw­cu kon­cer­to­wa­ła we Wło­szech i Szwaj­ca­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncert mrz.

 przym. koncertowy

Wiktionary


koncertowicz

1. osoba czę­sto by­wa­ją­ca na kon­cer­tach;
2. po­tocz­nie: muzyk gra­ją­cy na kon­cer­cie


SJP.pl


koncertowiczka

ko­bie­ta by­wa­ją­ca na kon­cer­tach i im­pre­zach mu­zycz­nych


SJP.pl


koncertowy

1. przy­miot­nik od: kon­cert;
2. świet­ny, do­sko­na­ły


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­cer­tem, do­ty­czą­cy kon­cer­tu, przez­na­czo­ny na kon­cert

Wiktionary

Kon­cer­to­wy – dwu­pły­to­wy album kon­cer­to­wy ze­spo­łu Hey z okaz­ji 10 lecia ist­nie­nia grupy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spory ob­szar zaj­mu­ją te­re­ny fe­sty­no­we, wy­po­sa­żo­ne w duży krąg ta­necz­ny z musz­lą kon­cer­to­wą, estra­dą i wi­dow­nią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncert m., koncercik m., koncertowanie n., koncertówka ż.

 czas. koncertować ndk.

 przysł. koncertowo

Wiktionary


koncertyna

od­mia­na har­mo­nii ręcz­nej z kla­wia­tu­rą gu­zi­ko­wą; con­cer­ti­na


SJP.pl

Nie mylić z: Kon­cer­ti­na.

Kon­cer­ty­na – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów dę­tych kla­wi­szo­wych, ro­dzaj har­mo­nii ręcz­nej z kla­wia­tu­rą gu­zi­ko­wą dla obu rąk.

Wikipedia


koncertówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. płyta z za­pi­sem kon­cer­tu

Wiktionary


koncerz

broń biała po­cho­dzą­ca od mie­cza słu­żą­ca do prze­bi­ja­nia pan­ce­rza, uży­wa­na m.in. przez pol­ską hu­sa­rię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. długa broń biała wy­wo­dzą­ca się od mie­cza i przez­na­czo­na do kłu­cia;

Wiktionary

Kon­cerz – jed­no­ręcz­na kolna broń biała wy­wo­dzą­ca się od mie­cza, uży­wa­na w XV-XVIII wieku przez ka­wa­le­rię. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą kon­ce­rza jest bar­dzo długa i wąska głow­nia.

Nazwę niek­tó­rzy ję­zy­koz­naw­cy wy­wo­dzą od ła­ciń­skie­go "con­tus" oz­na­cza­ją­ce­go drąg bądź smu­kły po­cisk, jed­nak­że wobec oczy­wi­ste­go po­cho­dze­nia wschod­nie­go, ety­mo­lo­gicz­nie mia­ła­by ona bliż­szy zwią­zek z ta­tar­skim kan­dża­rem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nt͡sɛʃ, AS: kõnceš

Wiktionary


koncesja

1. zez­wo­le­nie na pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści hand­lo­wej lub usłu­go­wej, a także na ek­splo­a­ta­cję ja­kichś te­re­nów, wy­da­wa­ne przez organ ad­mi­ni­stra­cyj­ny;
2. ustęp­stwo do­ko­na­ne na czy­jąś ko­rzyść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. poz­wo­le­nie władz ad­mi­ni­stra­cyj­nych na pro­wa­dze­nie danej dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej

 (1.2) ustęp­stwo na czy­jąś ko­rzyść

Wiktionary

Kon­ce­sja ( con­ces­sio „poz­wo­le­nie, zgoda”) – akt ad­mi­ni­stra­cyj­ny wy­da­wa­ny przez organ kon­ce­syj­ny. Akt ten upo­waż­nia kon­ce­sjo­na­riu­sza do pro­wa­dze­nia ści­śle okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej. Kon­ce­sjo­no­wa­nie wpro­wa­dza się w przy­pad­ku dzia­łal­no­ści, które mają szcze­gól­ne zna­cze­nie ze wzglę­du na bez­pie­czeń­stwo pań­stwa lub oby­wa­te­li albo inny ważny in­te­res pu­blicz­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koncesjonowanie n.

:: zdrobn. koncesyjka ż.

 przym. koncesyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patent

Wiktionary


koncesjobiorca

przed­się­bior­stwo lub osoba, która otrzy­ma­ła kon­ce­sję


SJP.pl


koncesjodawca

organ ad­mi­ni­stra­cji udzie­la­ją­cy kon­ce­sji


SJP.pl


koncesjonariusz

osoba po­sia­da­ją­ca kon­ce­sję na pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej


SJP.pl


koncesjoner

osoba ma­ją­ca zez­wo­le­nie na pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści hand­lo­wej lub usłu­go­wej


SJP.pl


koncesjonowany

1. ob­ję­ty kon­ce­sją, zez­wo­le­niem na jakiś ro­dzaj dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej;
2. po­sia­da­ją­cy takie zez­wo­le­nie


SJP.pl


koncesjonować

1. wy­ma­gać kon­ce­sji do pro­wa­dze­nia danej dzia­łal­no­ści;
2. udzie­lać komuś kon­ce­sji


SJP.pl


koncesyjka

zdrob­nie­nie od: kon­ce­sja


SJP.pl


koncesyjny

przy­miot­nik od: kon­ce­sja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) urz. zez­wa­la­ją­cy na pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej, okre­śla­ją­cy jej wa­run­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɛˈsɨjnɨ, AS: kõncesyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncesja

 czas. koncesjonować

 przym. koncesjonowany

Wiktionary


koncewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Kon­ce­wicz – pol­ska ak­tor­ka
  • Mak­sim Kon­ce­wicz – ro­syj­ski ma­te­ma­tyk
  • Ry­szard Kon­ce­wicz – pol­ski pił­karz, tre­ner, dzia­łacz pił­kar­ski, se­lek­cjo­ner re­pre­zen­ta­cji Pol­ski
  • To­masz Ta­de­usz Kon­ce­wicz – ad­wo­kat, pro­fe­sor UG
  • Lalu Kon­ce­wicz, broda i mi­łość – zbiór opo­wia­dań

Wikipedia


koncha

1. musz­la
2. na­czy­nie w kształ­cie musz­li
3. pó­ło­krą­głe skle­pie­nie w kształ­cie musz­li
4. dolne ob­szy­cie na­wi­su ru­fo­we­go stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sko­ru­pa mię­cza­ka, musz­la

 (1.2) na­czy­nie o kształ­cie musz­li

 (1.3) ar­chit. pół­ko­li­ste skle­pie­nie nad wnęką w kształ­cie po­ło­wy ko­pu­ły, przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem musz­lę

 (1.4) świe­ca do kon­cho­wa­nia uszu

 (1.5) anat. mał­żo­wi­na uszna

Wiktionary

Kon­cha ( con­cha, kon­che – musz­la) – pół­ko­li­ste skle­pie­nie nad wnęką w kształ­cie po­ło­wy ko­pu­ły, przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem musz­lę; pół­ko­pu­ła. Skle­pie­nie takie zwane jest też skle­pie­niem kon­cho­wym.

Wikipedia


konchecja

nie­wiel­ki sta­wo­nóg z pod­gro­ma­dy mał­żo­racz­ków


SJP.pl


konchina

sub­stan­cja or­ga­nicz­na two­rzą­ca zew­nętrz­ną war­stwę ochron­ną musz­li mię­cza­ków; kon­chio­li­na


SJP.pl


konchiolina

sub­stan­cja or­ga­nicz­na two­rzą­ca zew­nętrz­ną war­stwę ochron­ną musz­li mię­cza­ków; kon­chi­na


SJP.pl

Kon­chio­li­na, kon­chi­na (łac. "con­chy­o­li­num", od "con­cha" – „mię­czak” lub „musz­la”) – or­ga­nicz­ny bio­po­li­mer wcho­dzą­cy w skład zew­nętrz­nej war­stwy ochron­nej musz­li mię­cza­ków. Jest rów­nież, razem z ara­go­ni­tem (wę­glan wap­nia), skład­ni­kiem masy per­ło­wej. Nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie, al­ko­ho­lu i ete­rze.

Wikipedia


konchiolinowy

przy­miot­nik od: kon­chio­li­na


SJP.pl


konchiolog

zo­o­log ba­da­ją­cy musz­le mię­cza­ków; kon­chy­lio­log


SJP.pl


konchiologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem musz­li mię­cza­ków; kon­chy­lio­lo­gia; kon­cho­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o musz­lach;

Wiktionary

Kon­chio­lo­gia (z gr. "kon­che" – musz­la) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem musz­li mię­cza­ków – zwa­nych też kon­cha­mi lub sko­ru­pa­mi.

Sto­sun­ko­wo mało po­pu­lar­na dzie­dzi­na nauki sku­pia­ją­ca prze­waż­nie in­dy­wi­du­al­ne osoby, za­in­te­re­so­wa­ne te­ma­ty­ką i two­rzą­ce ko­lek­cje kon­cho­lo­gicz­ne. Ko­lek­cje takie po­sia­da­ją rów­nież niek­tó­re pla­ców­ki na­u­ko­we zaj­mu­ją­ce się ba­da­niem fauny, zwła­szcza mórz i oce­a­nów – to mor­skie zwie­rzę­ta wyt­wo­rzy­ły naj­więk­szą róż­no­rod­ność konch.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oprócz tych naj­po­pu­lar­niej­szych gro­mad i ga­tun­ków kon­chio­lo­gia zaj­mu­je się śli­ma­ka­mi lą­do­wy­mi, sko­ru­pia­ka­mi, szkar­łup­nia­mi, w tym je­żow­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nxʲjɔˈlɔɟja, AS: kõnχʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konchiolog mos.

 przym. konchiologiczny

Wiktionary


konchiologiczny

→ kon­chio­lo­gia; kon­chy­lio­lo­gicz­ny


SJP.pl


konchoida

krzy­wa pła­ska otrzy­my­wa­na z danej krzy­wej przez zmniej­sza­nie lub zwięk­sza­nie pro­mie­nia wo­dzą­ce­go każ­de­go jej punk­tu o jed­na­ko­wy od­ci­nek


SJP.pl

Kon­cho­i­da – typ krzy­wej pła­skiej o spe­cjal­nej kon­struk­cji.

Wikipedia


konchoidograf

przy­rząd do wy­kre­śla­nia kon­cho­id


SJP.pl


koncholog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie kon­cho­lo­gii


SJP.pl


konchologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem musz­li mię­cza­ków; kon­chy­lio­lo­gia; kon­chio­lo­gia


SJP.pl


konchologiczny

do­ty­czą­cy kon­cho­lo­gii


SJP.pl


konchowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­cho­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konchować

Wiktionary


konchowy

przy­po­mi­na­ją­cy kon­chę (musz­lę)


SJP.pl


konchyliolog

zo­o­log ba­da­ją­cy musz­le mię­cza­ków; kon­chio­log


SJP.pl


konchyliologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem musz­li mię­cza­ków; kon­chio­lo­gia; kon­cho­lo­gia


SJP.pl


konchyliologiczny

→ kon­chy­lio­lo­gia; kon­chio­lo­gicz­ny


SJP.pl


koncyliabulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. nie­le­gal­ne zgro­ma­dze­nie, zwła­szcza kon­spi­ra­to­rów czy spi­skow­ców, prze­ciw­ko usta­no­wio­nej wła­dzy pań­stwo­wej lub ko­ściel­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Świę­ty sobór”, a wła­ści­wie kon­cy­lia­bu­lum, ze­bra­ne pod prze­wod­nict­wem Jana An­tio­cheń­skie­go, skła­da­ło się z 43 człon­ków, kiedy sobór praw­dzi­wy li­czył przesz­ło 198 bi­sku­pów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) conciliabulum

Wiktionary


koncyliacja

spo­sób po­ko­jo­we­go za­łat­wia­nia spo­rów mię­dzy­na­ro­do­wych przy udzia­le ko­mi­sji po­jed­naw­czej; po­jed­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. dzia­ła­nie zmie­rza­ją­ce do po­jed­na­nia dwóch stron

 (1.2) praw. me­to­da roz­wią­zy­wa­nia spo­rów mię­dzy­na­ro­do­wych przy po­mo­cy ko­mi­sji po­jed­naw­czej

Wiktionary

Kon­cy­lia­cja (ang. i fr. "con­ci­lia­tion" z łac. "con­ci­lia­tio" 'po­ro­zu­mie­nie, po­jed­na­nie' od "con­ci­lia­re" 'jed­no­czyć; po­jed­nać') – jedna z metod al­ter­na­tyw­ne­go (po­za­są­do­we­go) roz­wią­zy­wa­nia spo­rów, w tym mię­dzy­na­ro­do­wych. Po­le­ga ona tak jak me­dia­cja na udzia­le osoby trze­ciej, z tym że ta, ina­czej niż w przy­pad­ku me­dia­cji, nie tylko me­diu­je, ale wy­stę­pu­je z kon­kret­ny­mi pro­po­zy­cja­mi roz­wią­za­nia ist­nie­ją­ce­go sporu (pro­po­zy­cją ugody).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɨˈlʲjat͡sʲja, AS: kõncylʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncyliacyjność ż., koncyliaryzm m.

 przym. koncyliacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mediacja

Wiktionary


koncyliacyjność

→ kon­cy­lia­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. skłon­ność do po­ko­jo­we­go roz­wią­zy­wa­nia spo­rów

Wiktionary

Patrz:

koncyliacyjny

Przykłady

 (1.1) Tutaj widać wy­raź­nie jego pra­wi­co­we i kon­ser­wa­tyw­ne prze­ko­na­nia, jed­no­cze­śnie jed­nak zdol­ność do kom­pro­mi­su i kon­cy­lia­cyj­ność, był zdol­ny do współ­pra­cy z oso­ba­mi, z któ­ry­mi wcze­śniej się nie zga­dzał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɨlʲjaˈt͡sɨjnɔɕt͡ɕ, AS: kõncylʹi ̯acyi ̯ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncyliacja ż., koncyliaryzm m., koncyliarysta m.

 przym. koncyliacyjny

 przysł. koncyliacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezkonfliktowość, elastyczność, giętkość, kompromisowość, pojednawczość, ugodowość

Wiktionary


koncyliacyjny

1. → kon­cy­lia­cja; po­jed­naw­czy, ugo­do­wy, po­lu­bow­ny;
2. skłon­ny do ugo­do­we­go roz­wią­zy­wa­nia kon­flik­tów;
3. świad­czą­cy o skłon­no­ści do ugo­do­we­go roz­wią­zy­wa­nia kon­flik­tów, np. zdol­no­ści kon­cy­lia­cyj­ne


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. od­no­szą­cy się do kon­cy­lia­cji, skłon­ny do kon­cy­lia­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oz­na­cza­ło to ak­cep­ta­cję, z nie­wiel­ki­mi ko­rek­ta­mi, pro­po­zy­cji re­form przed­sta­wia­nych przez naj­sil­niej­sze pań­stwa człon­kow­skie w celu kre­a­cji wi­ze­run­ku part­ne­ra kon­cy­lia­cyj­ne­go oraz dba­ją­ce­go o in­te­res wspól­no­to­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɨlʲjaˈt͡sɨjnɨ, AS: kõncylʹi ̯acyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncyliacja ż., koncyliacyjność ż.

 przysł. koncyliacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugodowy, pojednawczy, kompromisowy, polubowny

Wiktionary


koncyliarny

przy­miot­nik od: kon­cy­lium


SJP.pl


koncyliarysta

zwo­len­nik kon­cy­lia­ryz­mu (te­o­rii gło­szą­cej wyż­szość so­bo­ru nad pa­pie­żem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik kon­cy­lia­ryz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncyliaryzm mrz., koncyliacyjność ż.

Wiktionary


koncyliarystyczny

→ kon­cy­lia­ryzm


SJP.pl

Patrz:

koncyliaryzm

koncyliaryzm

dok­try­na chrze­ści­jań­ska uz­na­ją­ca wyż­szość zgro­ma­dze­nia bi­sku­pów (so­bo­ru) nad pa­pie­żem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. dok­try­na w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, za­kła­da­ją­ca wyż­szość so­bo­ru nad pa­pie­żem;

Wiktionary

Kon­cy­lia­ryzm (z łac. "con­si­lium" „rada”, „na­ra­da”, „sobór”) – w XIV i XV wieku dok­try­na w ka­to­li­cyz­mie, twier­dzą­ca, że so­bo­ry po­wszech­ne są naj­wyż­szą wła­dzą Ko­ścio­ła, ma­ją­cą nawet wła­dzę sę­dziow­ską nad pa­pie­żem.

Kon­cy­lia­ryzm był gło­szo­ny przez część te­o­lo­gów, praw­ni­ków i przed­sta­wi­cie­li wyż­sze­go du­cho­wień­stwa, opo­wia­da­ją­cych się za ogra­ni­cze­niem wła­dzy pa­pie­ża na so­bo­rach w Pizie (1409), w Kon­stan­cji (1414–1418) i w Ba­zy­lei (1431–1449).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­cy­lia­ryzm był po­pu­lar­ny w śro­do­wi­skach te­o­lo­gicz­nych w XIV w., pod­czas trwa­nia schiz­my za­chod­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɨˈlʲjarɨsm̥, AS: kõncylʹi ̯arysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncyliacyjność ż., koncyliarysta m., koncyliacja ż.

Wiktionary


koncyliator

osoba, która dzia­ła w celu ugo­do­we­go roz­wią­za­nia kon­flik­tu


SJP.pl


koncylium

1. daw­niej, w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: sobór, zgro­ma­dze­nie wszyst­kich bi­sku­pów;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: zgro­ma­dze­nie lu­do­we


SJP.pl


koncypient

prze­sta­rza­łe:
1. po­cząt­ku­ją­cy urzęd­nik, kan­ce­li­sta;
2. re­fe­rent biu­ro­wy, ad­wo­kac­ki, no­ta­rial­ny itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. po­cząt­ku­ją­cy urzęd­nik

 (1.2) przest. pra­cow­nik biu­ro­wy od­po­wie­dzial­ny za sa­mo­dziel­ne re­da­go­wa­nie do­ku­men­tów

 (1.3) przest. prak­ty­kant w kan­ce­la­rii praw­ni­czej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­ple­ty z wo­de­wi­lu Tur­skie­go śpie­wał cały Kra­ków, nawet po­waż­ni ck radcy i kon­cy­pien­ci nu­ci­li je pod nosem ślę­cząc nad waż­ny­mi pa­pie­ra­mi w nie mniej waż­nych swych urzę­dach.

 (1.1) Po ukoń­cze­niu stu­diów zo­stał przy­ję­ty do służ­by pań­stwo­wej, naj­pierw jako kon­cy­pient, a na­stęp­nie ko­mi­sarz sta­ro­stwa w Prze­my­ślu.

 (1.1) Za­łat­wi­wszy resz­tę for­mal­no­ści, z kie­sze­nią wyp­cha­ną pa­pie­ra­mi, które da­wa­ły mu prawo ubie­gać się o miej­sce kon­cy­pien­ta w Na­miest­nict­wie, za­pra­gnął wy­pa­lić pier­wsze w życiu cy­ga­ro…

 (1.1) [...] on jest dziec­kiem ary­sto­kra­tycz­ne­go rodu i kon­cy­pien­tem, czy czemś tam, Na­miest­nict­wa, i ma dwa lata praw i jest tak ślicz­nie, tak bosko uło­żo­nym, mło­dym poetą.

 (1.2) Dwa lata póź­niej wi­dzi­my ak­tyw­ność wi­ce­kanc­le­rza Jana, który był pi­sa­rzem, a może i kon­cy­pien­tem dwóch do­ku­men­tów…

 (1.2) Kon­cy­pien­tem i pi­sa­rzem wspom­nia­nych aktów był Sta­ni­sław Cio­łek z Że­le­cho­wa, za czym mia­ły­by prze­ma­wiać jego for­mu­ły skryp­cyj­ne, umie­szo­ne na wszyst­kich trzech wspom­nia­nych do­ku­men­tach.

 (1.3) Uzy­ska­wszy sto­pień dok­to­ra praw i od­by­wszy prak­ty­kę kon­cy­pien­ta w kan­ce­la­ryi dr Mak­sy­mi­lia­na Men­ge­ra, ot­wo­rzył naj­pierw na spół­kę z dr Her­ma­nem Zie­gle­rem potem sa­mo­dziel­ną kan­ce­la­ryę ad­wo­kac­ką''.

 (1.3) Aż jed­ne­go dnia, kiedy ko­le­gę mego Julka, który teraz był już kon­cy­pien­tem ad­wo­kac­kim, od­pro­wa­dza­łem do sądu, przed bramą wię­zien­ną zo­ba­czy­li­śmy dwie stare ży­dów­ki, sie­dzą­ce na ka­mie­niu.

 (1.3) Dla Ho­no­riu­sza było to prze­de wszyst­kim zet­knię­cie się z esen­cją życia [...] umie­szczo­ny zo­stał jako kon­cy­pient w kan­ce­la­rii przy­ja­cie­la Bal­za­ców, sław­ne­go na­on­czas me­ce­na­sa Gu­il­lo­net-Mer­vil­le'a.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. hist. koncypjent, koncepista, koncypista

 (1.1) urzędnik

 (1.2) referent, kancelista

 (1.3) aplikant

Wiktionary


koncypjent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pi­sow­nia sprzed re­for­my 1936 ter­mi­nu: kon­cy­pient (po­cząt­ku­ją­cy urzęd­nik)

 (1.2) pi­sow­nia sprzed re­for­my 1936 ter­mi­nu: kon­cy­pient (pra­cow­nik biu­ro­wy od­po­wie­dzial­ny za sa­mo­dziel­ne re­da­go­wa­nie do­ku­men­tów)

 (1.3) pi­sow­nia sprzed re­for­my 1936 ter­mi­nu: kon­cy­pient (prak­ty­kant w kan­ce­la­rii praw­ni­czej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To mu przy­pom­nia­ło, że jest bądź co bądź dok­to­rem praw i kon­cyp­jen­tem w sta­ro­stwie, tedy: na­le­ży mu się od sa­me­go sie­bie sza­cu­nek.

 (1.3) Dzię­ki za­ro­bio­nym w lecie pie­nią­dzom ukoń­czył stud­ja i zo­stał kon­cyp­jen­tem w kan­ce­la­rii pew­ne­go ad­wo­ka­ta pa­ry­skie­go.

 (1.3) Dziś w go­dzi­nach ran­nych kon­cyp­jent adw. Axera, obroń­cy Gor­go­no­wej, [...] za­ko­mu­ni­ko­wał jej de­cyz­ję Sądu Naj­wyż­sze­go, uchy­la­ją­cą wyrok śmier­ci.

 (1.3) W wy­ni­ku roz­pra­wy sąd ska­zał oskarż. dr. Hyza i jego kon­cyp­jen­ta Ja­nio­ka — na 3 mie­sią­ce wię­zie­nia.

Wiktionary


koncypować

ob­my­ślać, ukła­dać, za­sta­na­wiać się nad czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wy­my­ślać, ob­my­ślać coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koncepcja ż.

 czas. wykoncypować dk.

Wiktionary


konczałowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­driej Kon­cza­łow­ski – ra­dziec­ki oraz ro­syj­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Mak­sim Kon­cza­łow­ski – ro­syj­ski le­karz

Wikipedia


koncze-daria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w za­chod­nich Chi­nach, w re­gio­nie Sin­ciang, na skra­ju Kot­li­ny Kasz­gar­skiej;

Wiktionary

Kon­cze-daria (chiń. 孔雀河; pi­ny­in "Kǒngquè Hé"; ujg. "Konqi därya") – rzeka w za­chod­nich Chi­nach, w re­gio­nie Sin­ciang, na skra­ju Kot­li­ny Kasz­gar­skiej. Wy­pły­wa z je­zio­ra Bo­sten Hu, ucho­dzi okre­so­wo do je­zio­ra Lob-nor lub do rzeki Tarym. Jej dłu­gość wy­no­si ok. 550 km, po­wierzch­nia jej do­rze­cza to 184,4 tys. km². Two­rzy sy­stem odnóg po­łą­czo­nych ka­na­ła­mi.

Wikipedia


konda

rzeka w Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Ir­ty­sza;

Wiktionary

Konda – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Ir­ty­szu.

Ma źró­dła w Uwa­łach Wa­siu­gań­skich. Dłu­gość rzeki wy­no­si 1097 km. W do­rze­czu wy­do­by­cie ropy naf­to­wej.

Wikipedia


kondakion

hymn li­tur­gicz­ny Ko­ścio­ła bi­zan­tyj­skie­go; kon­ta­kion


SJP.pl

Kon­da­kion, kon­ta­kion ( κόντάκιον – zwój, κοντός – drą­żek, na który na­wi­ja­no per­ga­min) – ro­dzaj hymnu li­tur­gicz­ne­go, ty­po­we­go dla Cerk­wi pra­wo­sław­nej, oraz ka­to­lic­kiej obrząd­ku bi­zan­tyj­skie­go. Niek­tó­rzy ba­da­cze sądzą, że kon­da­kia (l.mn.) sta­no­wią ślad tra­dy­cji sy­ryj­skiej (ara­mej­skiej) w Cerk­wi. Ich ro­do­wód jest w każ­dym razie bar­dzo dawny – były znane już w pier­wszych wie­kach chrze­ści­jań­stwa.

Wikipedia


kondej

naz­wi­sko


SJP.pl


kondel

daw­niej: kun­del


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. kun­del

Wiktionary


kondemnacja

1. uz­na­nie stat­ku za nie­zdol­ny do dal­szej że­glu­gi;
2. daw­niej: wy­da­wa­ny za­ocz­nie wyrok ska­zu­ją­cy; kon­dem­na­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. mors. uz­na­nie stat­ku za nie­zdol­ny do że­glu­gi i nie­wart na­pra­wy

 (1.2) hist. praw. zob. kon­dem­na­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondemnata ż., kondemnatka ż.

 czas. kondemnować ndk.

Wiktionary


kondemnata

daw­niej: wy­da­wa­ny za­ocz­nie wyrok ska­zu­ją­cy; kon­dem­na­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. praw. w daw­nym pra­wie pol­skim: wyrok ska­zu­ją­cy wy­da­wa­ny za­ocz­nie, po­zba­wia­ją­cy tym­cza­so­wo moż­li­wo­ści spra­wo­wa­nia urzę­du; Glo­ger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usłuż mi jeno prze­ciw­ko Bo­gu­sła­wo­wi tak spraw­nie, to o dawne kon­dem­na­ty nie bę­dziesz się po­trze­bo­wał bać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondemnacja ż.

:: zdrobn. kondemnatka ż.

 czas. kondemnować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kondemnacja

Wiktionary


kondemnować

1. uznać, uz­na­wać sta­tek za nie­zdat­ny do że­glu­gi lub nie­na­da­ją­cy się do re­mon­tu;
2. daw­niej: ska­zać, ska­zy­wać wy­ro­kiem za­ocz­nym


SJP.pl


kondensacja

1. pro­ces za­gę­szcze­nia się ja­kiejś sub­stan­cji
2. zwię­złe uję­cie cze­goś, za­gę­szcze­nie cze­goś ab­strak­cyj­ne­go
3. w fi­zy­ce: przej­ście sub­stan­cji ze stanu ga­zo­we­go w stan cie­kły
4. w che­mii: re­ak­cja łą­cze­nia się dwóch czą­ste­czek w więk­szą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. przej­ście ze stanu ga­zo­we­go w ciecz lub w ciało stałe

 (1.2) me­te­o­rol. pow­sta­wa­nie chmur

 (1.3) chem. re­ak­cja che­micz­na, w któ­rej sub­stra­ty łączą się ze sobą, two­rząc więk­szą od nich czą­stecz­kę pro­duk­tu głów­ne­go, i jedną lub wię­cej ma­łych czą­ste­czek pro­duk­tu ubocz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­den­sa­cja – przej­ście ze stanu ga­zo­we­go w ciecz (skra­pla­nie) lub bez­poś­red­nio w ciało stałe (re­su­bli­ma­cja)
  • kon­den­sa­cja – po­ję­cie z dzie­dzi­ny me­te­o­ro­lo­gii
  • kon­den­sa­cja – po­ję­cie z dzie­dzi­ny mi­ne­ra­lo­gii
  • kon­den­sa­cja – ro­dzaj re­ak­cji che­micz­nej
  • – po­ję­cie z dzie­dzi­ny psy­cho­lo­gii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsat͡sʲja, AS: kõndẽũ̯sacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondensator m., kondensat m., skondensowanie n.

 czas. kondensować ndk., skondensować dk.

 przym. kondensacyjny

Wiktionary


kondensacyjny

do­ty­czą­cy kon­den­sa­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­den­sa­cją, do­ty­czą­cy kon­den­sa­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondensator mrz., kondensat mrz., kondensacja ż.

 czas. kondensować

Wiktionary


kondensat

1. ciecz bę­dą­ca pro­duk­tem skra­pla­nia się gazu; skro­pli­na, skro­pli­ny;
2. sub­stan­cja pow­sta­ła w wy­ni­ku kon­den­sa­cji - za­gę­szcza­nia;
3. coś, w czym zo­sta­ła za­war­ta duża ilość naj­bar­dziej istot­nej tre­ści, np. kon­den­sat wie­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­dukt kon­den­sa­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈdɛ̃w̃sat, AS: kõndẽũ̯sat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondensacja ż., kondensowanie n., kondensator m., kondensatorek m.

 czas. kondensować ndk.

 przym. kondensacyjny, kondensatorowy

Wiktionary


kondensator

1. przy­rząd zbu­do­wa­ny z dwu lub więk­szej licz­by prze­wod­ni­ków, słu­żą­cy do gro­ma­dze­nia ła­dun­ków elek­trycz­nych
2. urzą­dze­nie do skra­pla­nia pary; skra­placz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. elek­tron. po­dze­spół zbu­do­wa­ny z dwóch prze­wod­ni­ków roz­dzie­lo­nych die­lek­try­kiem, ma­ją­cy za za­da­nie gro­ma­dzić ła­dun­ki elek­trycz­ne;

 (1.2) skra­placz;

Wiktionary

Kon­den­sa­tor – ele­ment elek­tro­nicz­ny bier­ny zbu­do­wa­ny z dwóch prze­wod­ni­ków – ina­czej okła­dek lub elek­trod – roz­dzie­lo­nych die­lek­try­kiem; prze­cho­wu­je on ener­gię w po­sta­ci pola elek­trycz­ne­go.

Kon­den­sa­to­ry wy­na­le­zio­no w XVIII wieku; pier­wszy­mi urzą­dze­nia­mi tego typu były bu­tel­ki lej­dej­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten kon­den­sa­tor ma po­jem­ność 200 pF.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr, AS: kõndẽũ̯sator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondensacja ż., kondensowanie n., skondensowanie n., kondensat m.

:: zdrobn. kondensatorek m.

 czas. kondensować ndk., skondensować dk.

 przym. kondensacyjny, kondensatorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kondensator elektryczny

Wiktionary


kondensatorowy

przy­miot­nik od: kon­den­sa­tor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­den­sa­to­rem, do­ty­czą­cy kon­den­sa­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondensator m., kondensat mrz.

Wiktionary


kondensor

układ op­tycz­ny słu­żą­cy wraz ze źró­dłem świa­tła do oś­wiet­la­nia ba­da­ne­go obiek­tu, np. w mi­kro­sko­pie, pro­jek­to­rze


SJP.pl

Kon­den­sor – układ op­tycz­ny słu­żą­cy do rów­no­mier­ne­go oś­wiet­le­nia np. przed­mio­tu w mi­kro­sko­pie, dia­po­zy­ty­wów w prze­glą­dar­ce slaj­dów, rzut­ni­ku przeź­ro­czy, gra­fo­sko­pie albo po­więk­szal­ni­ku.

Wikipedia


kondensować

1. za­gę­szczać jakąś sub­stan­cję
2. uj­mo­wać coś w zwię­zły spo­sób, za­gę­szczać coś ab­strak­cyj­ne­go
3. kon­den­so­wać się - skra­plać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­den­so­wać)

 (1.1) fiz. po­wo­do­wać przej­ście sub­stan­cji ze stanu ga­zo­we­go w ciecz

 (1.2) pod­da­wać kon­den­sa­cji; czy­nić coś stę­żo­nym, za­gę­szczo­nym

 (1.3) przen. za­gę­szczać treść, sku­piać naj­waż­niej­sze ele­men­ty; uj­mo­wać tre­ści­wie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kon­den­so­wać się (dk. skon­den­so­wać się)

 (2.1) fiz. ule­gać kon­den­sa­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondensat mrz., kondensacja ż., kondensator mrz., kondensowanie n.

 czas. skondensować dk.

 przym. kondensacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skraplać

 (1.2) zagęszczać

 (1.3) streszczać, skracać

 (2.1) skraplać się

Wiktionary


kondeusz

czło­nek rodu ary­sto­kra­tycz­ne­go we Fran­cji; Condé


SJP.pl


kondeusze

ród ary­sto­kra­tycz­ny we Fran­cji; Kon­de­u­szo­wie, Condé


SJP.pl

Kon­de­u­sze (fr." de Condé") – fran­cu­ski ród ary­sto­kra­tycz­ny, bę­dą­cy bocz­ną linią dy­na­stii Bur­bo­nów. Przed­sta­wi­cie­le tego rodu od­gry­wa­li zna­czą­cą rolę we Fran­cji w XVI i XVII wieku.

Wikipedia


kondeuszowie

ród ary­sto­kra­tycz­ny we Fran­cji; Kon­de­u­sze, Condé


SJP.pl


kondo

bu­dy­nek w ja­poń­skiej świą­ty­ni bud­dyj­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • condo (kondo) – sy­stem włas­no­ści nie­ru­cho­mo­ści
  • Ami Kondo – ja­poń­ska ju­docz­ka
  • Ana­stas Kondo – al­bań­ski pi­sarz i sce­na­rzy­sta
  • Marie Kondo – ja­poń­ska kon­sul­tant­ka ds. po­rząd­ków, au­tor­ka ksią­żek oraz go­spo­dy­ni pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych
  • Ta­ka­yo Kondo – ja­poń­ska lek­ko­at­let­ka
  • No­bu­ta­ke Kondō - ja­poń­ski ad­mi­rał z cza­sów II wojny świa­to­wej
  • Efekt Kondo – zja­wi­sko fi­zycz­ne

Wikipedia


kondolencja

daw­niej: współ­czu­cie


SJP.pl


kondolencje

daw­niej: współ­czu­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. wy­ra­ża­nie żalu z po­wo­du czy­jejś śmier­ci, wy­ra­zy współ­czu­cia skła­da­ne komuś, kto stra­cił bli­ską osobę

Wiktionary

Kon­do­len­cje – wy­ra­żo­ne w uro­czy­stych sło­wach współ­czu­cie i żal z po­wo­du śmier­ci bli­skiej osoby.

W przy­pad­ku ce­nio­nych lub in­nych zna­nych za życia osób, zwy­cza­jo­wo pre­zy­dent lub pre­mier skła­da­ją kon­do­len­cje ro­dzi­nom i wła­dzom pań­stwa, z któ­re­go po­cho­dzi­ła ważna zmar­ła osoba lub w któ­rym wy­da­rzy­ła się ka­ta­stro­fa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­ka­zał swoje kon­do­len­cje po śmier­ci jej męża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɔˈlɛ̃nt͡sʲjɛ, AS: kõndolẽncʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kondolencyjny

Wiktionary


kondolencyjny

do­ty­czą­cy kon­do­len­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­do­len­cja­mi, do­ty­czą­cy kon­do­len­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sze­reg kon­do­len­cyj­nych te­le­gra­mów, które za­chod­nio­e­u­ro­pej­skie rządy wy­sła­ły do Tur­cji po so­bot­nim ataku ter­ro­ry­stycz­nym w Stam­bu­le, to nic in­ne­go, jak kro­ko­dy­le łzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondolencje nmos.

Wiktionary


kondolent

rzad­ko: osoba skła­da­ją­ca kon­do­len­cje


SJP.pl


kondom

gu­mo­wa osłon­ka na­kła­da­na na czło­nek przed sto­sun­kiem płcio­wym w celu uni­knię­cia za­płod­nie­nia oraz za­ra­że­nia cho­ro­ba­mi prze­no­szo­ny­mi drogą płcio­wą; pre­zer­wa­ty­wa; kon­don


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. seks. farm. me­cha­nicz­ny śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny sto­so­wa­ny głów­nie przez męż­czyzn, wy­ko­na­ny z la­tek­su;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele osób twier­dzi, że kon­dom sku­tecz­nie chro­ni przed nie­po­żą­da­ną ciążą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ndɔ̃m, AS: kõndõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondomik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prezerwatywa, pot. gumka, guma, eros

Wiktionary


kondomat

au­to­mat do sprze­da­ży pre­zer­wa­tyw; pre­zer­wa­to­mat, gum­ko­mat


SJP.pl


kondomik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­dom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­dom, lecz tylko mały kon­do­mik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondom m.

Wiktionary


kondominat

kon­do­mi­nium, con­do­mi­nium;
1. wspól­ne rządy dwóch lub kilku państw nad ja­kimś kra­jem; współ­pa­no­wa­nie, współ­rzą­dze­nie;
2. te­ry­to­rium znaj­du­ją­ce się pod wspól­ną wła­dzą dwu lub kilku państw


SJP.pl


kondominialny

→ kon­do­mi­nium


SJP.pl

Patrz:

kondominium

kondominium

kon­do­mi­nat, con­do­mi­nium;
1. wspól­ne rządy dwóch lub kilku państw nad ja­kimś kra­jem; współ­pa­no­wa­nie, współ­rzą­dze­nie;
2. te­ry­to­rium znaj­du­ją­ce się pod wspól­ną wła­dzą dwu lub kilku państw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) te­ry­to­rium pod­le­ga­ją­ce wspól­nej wła­dzy przy­najm­niej dwóch państw;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­do­mi­nium (ar­chi­tek­tu­ra)
  • kon­do­mi­nium (ko­lo­nia)
  • condo nie­ru­cho­mo­ści

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɔ̃ˈmʲĩɲũm, AS: kõndõmʹĩńũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kondominialny

Wiktionary


kondomowy

→ kon­dom


SJP.pl

Patrz:

kondom

kondomu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: kon­dom

Wiktionary


kondon

gu­mo­wa osłon­ka na­kła­da­na na czło­nek przed sto­sun­kiem płcio­wym w celu uni­knię­cia za­płod­nie­nia oraz za­ra­że­nia cho­ro­ba­mi prze­no­szo­ny­mi drogą płcio­wą; pre­zer­wa­ty­wa, kon­dom


SJP.pl


kondonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­don

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­don, lecz tylko mały kon­do­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondon m.

Wiktionary


kondor

wiel­ki, dra­pież­ny ptak ży­wią­cy się głów­nie pad­li­ną, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. wiel­ki dra­pież­ny ptak z ro­dzi­ny kon­do­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce, prze­waż­nie pad­li­no­żer­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wy­so­kich An­dach kon­dor jajo zniósł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ndɔr, AS: kõndor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondorowate lm nm., kondorowe lm nm.

Wiktionary


kondorowate

o ce­chach kon­do­ro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cat­har­ti­dae|La­fres­na­ye|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu kon­do­ro­wych, wy­stę­pu­ją­cych w gó­rach obu Ame­ryk;

Wiktionary

Kon­do­ro­wa­te (Cat­har­ti­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu kon­do­ro­wych (Cat­har­ti­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mapa uka­zu­je za­sięg te­ry­to­rium kon­do­ro­wa­tych w se­zo­nie lę­go­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondor mzw., kondorowe lm nm.

Wiktionary


kondorowaty

o ce­chach kon­do­ro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kondorowe

o ce­chach kon­do­ro­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cat­har­ti­for­mes|Coues|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Kon­do­ro­we (Cat­har­ti­for­mes) – rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie kon­do­ro­we wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondor mzw., kondorowate lm nm.

Wiktionary


kondorowy

o ce­chach kon­do­ro­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


kondorzy

→ kon­dor


SJP.pl

Patrz:

kondor

kondotier

1. we Wło­szech w okre­sie od XIV do XVI w.: do­wód­ca od­dzia­łów wojsk na­jem­nych w służ­bie miast lub dwo­rów ksią­żę­cych;
2. daw­niej: żoł­nierz na­jem­ny; na­jem­nik;
3. w prze­no­śni: czło­wiek słu­żą­cy obcej spra­wie dla włas­nych ko­rzy­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. we Wło­szech, w okre­sie od XIV do XVI w.: do­wód­ca armii na­jem­ni­ków, sprze­da­ją­cy jej usłu­gi mia­stom albo dwo­rom ksią­żę­cym

 (1.2) hist. czło­nek armii do­wo­dzo­nej przez kon­do­tie­ra (1.1)

 (1.3) przen. książk. na­jem­nik

Wiktionary

Zo­bacz też: Kon­do­tier (książ­ka).

Kon­do­tier (wł. "con­dot­tie­re") – do­wód­ca od­dzia­łów wojsk na­jem­nych w okre­sie od XIV do XVI wieku, w służ­bie miast lub dwo­rów ksią­żę­cych, który na włas­ny ra­chu­nek wer­bo­wał ludzi do swo­je­go od­dzia­łu.

Zda­niem Gio­van­nie­go Vil­la­nie­go, kro­ni­ka­rza flo­renc­kie­go, ojcem na­jem­ni­ków był Roger z Flor, były tem­pla­riusz, który do­wo­dził ka­ta­loń­skim od­dzia­łem w służ­bie bi­zan­tyj­skie­go ce­sa­rza An­dro­ni­ka II Pa­le­o­lo­ga.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kondotierstwo n., kondotierka ż.

 przym. kondotierski

Wiktionary


kondotierka

→ kon­do­tier


SJP.pl

Patrz:

kondotier

kondotierski

→ kon­do­tier


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z kon­do­tie­ra­mi, do­ty­czą­cy kon­do­tie­rów

Wiktionary

Patrz:

kondotier

Powiązane:

 rzecz. kondotier mos., kondotierstwo n.

Wiktionary


kondraciuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Kon­dra­ciuk – pol­ski ko­szy­karz
  • Karol Kon­dra­ciuk – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


kondracki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Kon­drac­ki − pol­ski muzyk, kom­po­zy­tor, wo­ka­li­sta, mul­tiin­stru­men­ta­li­sta i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Jerzy Kon­drac­ki − pol­ski ge­o­graf
  • Mi­chał Kon­drac­ki − pol­ski kom­po­zy­tor
  • Wie­sław Kon­drac­ki − pol­ski in­ży­nier, rol­nik, eko­no­mi­sta i po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Wi­told Kon­drac­ki − pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Kon­drac­ki Prze­chód − prze­łącz­ka w pol­skich Ta­trach Za­chod­nich
  • Suchy Wierch Kon­drac­ki − szczyt w grani głów­nej Tatr Za­chod­nich
  • Wiel­ki Żleb Kon­drac­ki − żleb w Ta­trach Za­chod­nich

Wikipedia


kondrajec

Kon­dra­jec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie So­cho­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


kondrak

naz­wi­sko


SJP.pl


kondrat

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Kon­drat (ur. 1950) – pol­ska eko­no­mist­ka i urzęd­nicz­ka
  • Da­riusz Kon­drat (1960–2005) – pol­ski pię­cio­bo­i­sta no­wo­czes­ny
  • Fran­ci­szek Ka­zi­mierz Kon­drat (1891–1932) – pol­ski woj­sko­wy
  • Grze­gorz Kon­drat – pol­ski fizyk
  • Ja­nusz Kon­drat (ur. 1954) – pol­ski szer­mierz, sza­bli­sta
  • Jo­an­na Kon­drat (ur. 1982) – pol­ska wo­ka­list­ka i au­tor­ka tek­stów
  • Józef Kon­drat (1902–1974) – pol­ski aktor
  • Marek Kon­drat (ur. 1950) – pol­ski aktor
  • Mi­chał Kon­drat (ur. 1978) – pol­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Ta­de­usz Kon­drat (1908–1994) – pol­ski aktor

Wikipedia


kondratiuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Kon­dra­tiuk (ur. 1993) – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • An­drzej Kon­dra­tiuk (1936–2016) – pol­ski re­ży­ser
  • Da­niił Kon­dra­tiuk (1896–1956) – ra­dziec­ki woj­sko­wy
  • Ga­briel Kon­dra­tiuk (ur. 1969) – ar­gen­tyń­ski ma­larz
  • Ja­nusz Kon­dra­tiuk (1943–2019) – pol­ski re­ży­ser
  • Jurij Kon­dra­tiuk (1897–1942) – ukra­iń­ski i ra­dziec­ki in­ży­nier
  • Kry­sty­na Kon­dra­tiuk (1913–1999) – pol­ska hi­sto­rycz­ka sztu­ki, ku­stosz­ka i mu­ze­al­nicz­ka
  • Mark Kon­dra­tiuk (ur. 1970) – ro­syj­ski łyż­wiarz fi­gu­ro­wy
  • Mi­chał Kon­dra­tiuk (1934–2025) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca i bia­ło­ru­te­ni­sta
  • Ołena Kon­dra­tiuk (ur. 1970) – ukra­iń­ska po­li­tyk

Wikipedia


kondratowice

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim


SJP.pl

Kon­dra­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Kon­dra­to­wi­ce.

Wikipedia


kondratowicki

→ Kon­dra­to­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Kondratowice

kondratowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Kon­dra­to­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


kondrusiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


konduita

prze­sta­rza­le lub żar­to­bli­wie: za­cho­wa­nie, pro­wa­dze­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. za­cho­wa­nie, pro­wa­dze­nie się, zwła­szcza bu­dzą­ce za­strze­że­nia etycz­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nduˈjita, AS: kõndui ̯ita

Wiktionary


kondukcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­dukt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­dukt, lecz tylko mały kon­duk­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondukt m.

Wiktionary


kondukt

grono osób to­wa­rzy­szą­cych ek­spor­ta­cji zwłok na cmen­tarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. or­szak po­grze­bo­wy, grono ludzi uro­czy­ście to­wa­rzy­szą­cych zmar­łe­mu w dro­dze na cmen­tarz

Wiktionary

Kon­dukt – or­szak, grupa ludzi (grono osób) uczest­ni­czą­ca w prze­mie­szcze­niu trum­ny ze zwło­ka­mi na cmen­tarz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trasa kon­duk­tu zo­sta­je wy­ty­czo­na tak, by pod­czas świec­kiej uro­czy­sto­ści ża­łob­ni­cy nie mi­ja­li żad­ne­go ko­ścio­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ndukt, AS: kõndukt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kondukcik mrz.

 przym. konduktowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogrzeb, orszak pogrzebowy

Wiktionary


konduktancja

prze­wod­ność elek­trycz­na czyn­na


SJP.pl

Kon­duk­tan­cja, prze­wod­ność elek­trycz­na czyn­na – miara po­dat­no­ści ele­men­tu na prze­pływ prądu elek­trycz­ne­go, od­wrot­ność re­zy­stan­cji.

Jed­nost­ką kon­duk­tan­cji w ukła­dzie SI jest si­mens (S).

Dla zna­nych wy­mia­rów ge­o­me­trycz­nych prze­wod­ni­ka i kon­duk­tyw­no­ści ma­te­ria­łu (miary po­dat­no­ści ma­te­ria­łu na prze­pływ prądu), z ja­kie­go zo­stał wy­ko­na­ny, jego kon­duk­tan­cję okre­śla wzór:

Wikipedia


konduktancyjny

→ kon­duk­tan­cja


SJP.pl

Patrz:

konduktancja

konduktometr

apa­rat sto­so­wa­ny w ana­li­zie che­micz­nej do po­mia­ru prze­wod­no­ści elek­trycz­nej ba­da­ne­go rozt­wo­ru


SJP.pl

Kon­duk­to­metr (lub mier­nik kon­duk­tan­cji) – przy­rząd po­mia­ro­wy, uży­wa­ny w kon­duk­to­me­trii do po­mia­ru prze­wod­no­ści rozt­wo­rów elek­tro­li­tów.

Jest on sto­so­wa­ny do orien­ta­cyj­nych po­mia­rów za­nie­czy­szcze­nia, za­so­le­nia wody oraz w mia­recz­ko­wa­niu kon­duk­to­me­trycz­nym.

De­tek­to­ry kon­duk­to­me­trycz­ne by­wa­ją sto­so­wa­ne w mi­kro­e­lek­tro­fo­re­zie ka­pi­lar­nej, czy HPLC.

Wikipedia


konduktometria

Kon­duk­to­me­tria – me­to­da elek­tro­a­na­li­tycz­na opar­ta na po­mia­rze prze­wod­no­ści elek­tro­li­tów, zmie­nia­ją­cej się wraz ze zmia­ną stę­że­nia jonów.

Po­mia­rów prze­wod­no­ści rozt­wo­ru do­ko­nu­je się za po­mo­cą kon­duk­to­me­trów. Na pod­sta­wie tych wy­ni­ków okre­śla się stę­że­nie ba­da­ne­go rozt­wo­ru w od­nie­sie­niu do da­nych wzor­co­wych. Inną moż­li­wo­ścią za­sto­so­wa­nia tej me­to­dy jest mia­recz­ko­wa­nie kon­duk­to­me­trycz­ne, gdzie na pod­sta­wie zmia­ny prze­wod­no­ści usta­la się punkt koń­co­wy mia­recz­ko­wa­nia.

Wikipedia


konduktor

osoba spraw­dza­ją­ca i sprze­da­ją­ca bi­le­ty w po­cią­gu, au­to­bu­sie itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się spraw­dza­niem bi­le­tów, cza­sem też ich sprze­da­żą w po­cią­gu (daw­niej także w au­to­bu­sie, tram­wa­ju itp.);

Wiktionary

Kon­duk­tor – współ­cze­śnie, pra­cow­nik ko­le­jo­wy pod­le­gły bez­poś­red­nio kie­row­ni­ko­wi po­cią­gu, zaj­mu­ją­cy się ob­słu­gą po­cią­gu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­sjer­ka nie miała mi wydać ze stówy i mu­sia­łem kupić bilet u kon­duk­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈduktɔr, AS: kõnduktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. konduktorka ż.

 przym. konduktorski

Wiktionary


konduktorka

1. ko­bie­ta spraw­dza­ją­ca i sprze­da­ją­ca bi­le­ty w po­cią­gu, au­to­bu­sie itp.;
2. dam­ska to­reb­ka przy­po­mi­na­ją­ca torbę kon­duk­tor­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: kon­duk­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­sjer nie miał mi wydać ze stówy i mu­sia­łem kupić bilet u kon­duk­tor­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndukˈtɔrka, AS: kõnduktorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. konduktor.

Wiktionary


konduktorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub za­wo­dem kon­duk­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konduktor mos.

Wiktionary


konduktowy

→ kon­dukt


SJP.pl

Patrz:

kondukt

konduktus

śred­nio­wiecz­na pieśń z ła­ciń­skim tek­stem; con­duc­tus


SJP.pl


konduktywność

prze­wod­ność elek­trycz­na prze­wod­ni­ka o sta­łej dłu­go­ści i prze­kro­ju; prze­wod­ność elek­trycz­na wła­ści­wa


SJP.pl

Kon­duk­tyw­ność, prze­wod­ność elek­trycz­na wła­ści­wa – wiel­kość fi­zycz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca prze­wod­nict­wo elek­trycz­ne ma­te­ria­łu.

Wikipedia


konduktywny

prze­wo­dzą­cy elek­trycz­ność


SJP.pl


kondurango

krze­wia­ste pną­cze z ro­dzi­ny tro­je­ścio­wa­tych, po­cho­dzą­ce z Andów; to­jo­wiec


SJP.pl


kondycha

po­tocz­nie: kon­dy­cja


SJP.pl


kondycja

1. stan fi­zycz­ny or­ga­niz­mu;
2. ogól­ny stan cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma fi­zycz­na, wy­trzy­ma­łość na wy­si­łek fi­zycz­ny

 (1.2) ogól­ny stan cze­goś

Wiktionary

Kon­dy­cja – ak­tu­al­ny stan fiz­jo­lo­gicz­ny or­ga­niz­mu pod­le­ga­ją­cy zmia­nom pod wpły­wem czyn­ni­ków śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go. Wy­ni­ka ona ze stanu odży­wie­nia i wy­tre­no­wa­nia or­ga­niz­mu, a także za­bie­gów pie­lę­gna­cyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim zacz­nie­my od­chu­dzać psa, warto od­wie­dzić we­te­ry­na­rza i zro­bić pu­pi­lo­wi okre­so­we ba­da­nia, aby mieć pew­ność, że z jego zdro­wiem i ogól­ną kon­dy­cją wszyst­ko w po­rząd­ku.

 (1.1) Kon­dy­cja Ku­szcza­ka jest za­do­wa­la­ją­ca, po­nie­waż grał cały mecz, a nie po­ja­wi­ła się na nim ani jedna kro­pel­ka potu.

 (1.2) Go­spo­dar­ka jest w do­brej kon­dy­cji, mimo kry­zy­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈdɨt͡sʲja, AS: kõndycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kondycyjny

Wiktionary


kondycjonalizm

Kon­dy­cjo­na­lizm ( con­di­tio­na­lism), wa­run­ko­wa nie­śmier­tel­ność – dok­try­na chrze­ści­jań­ska za­kła­da­ją­ca, że dusza ludz­ka jest ze swej na­tu­ry śmier­tel­na, a nie­śmier­tel­ność bę­dzie udzie­lo­na przez Boga jako dar do­pie­ro pod­czas zmart­wychw­sta­nia. Nie­śmier­tel­ność uwa­ża­na jest zatem za wa­run­ko­wą.

Wikipedia


kondycjonować

1. usta­lać sto­pień wil­got­no­ści wy­ro­bów włó­kien­ni­czych (tka­nin, przę­dzy itp.);
2. su­szyć ziar­no w kon­dy­cjo­ne­rze, do­pra­wiać je przed prze­mia­łem;
3. po­pra­wiać włas­no­ści lub stan (m.in. wło­sów, wody, złóż mi­ne­ral­nych, ście­ków i in­nych);
4. odży­wiać, po­pra­wiać kon­dy­cję (m.in. ro­ślin po­przez wsta­wie­nie do od­po­wied­nie­go rozt­wo­ru che­micz­ne­go)


SJP.pl


kondycyjny

do­ty­czą­cy kon­dy­cji


SJP.pl


kondygnacja

po­szcze­gól­ne pię­tro bu­dyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ziom w bu­dyn­ku

Wiktionary

Kon­dy­gna­cja – część bu­dyn­ku za­war­ta mię­dzy bez­poś­red­nio nad sobą po­ło­żo­ny­mi stro­pa­mi.

W za­leż­no­ści od po­ło­że­nia kon­dy­gna­cji można mówić o „par­te­rze”, sta­no­wią­cym po­ziom, na któ­rym znaj­du­je się głów­ne wej­ście, „pię­trach”, czyli po­zio­mach po­ło­żo­nych po­wy­żej par­te­ru, oraz „piw­ni­cy”, któ­rej po­wierzch­nia po­dło­gi leży niżej, niż po­wierzch­nia grun­tu ota­cza­ją­ce­go bu­dy­nek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na każ­dej kon­dy­gna­cji będą trzy miesz­ka­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɨɡˈnat͡sʲja, AS: kõndygnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kondygnacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poziom

Wiktionary


kondygnacjowy

→ kon­dy­gna­cja; kon­dy­gna­cyj­ny


SJP.pl


kondygnacyjny

→ kon­dy­gna­cja; kon­dy­gna­cjo­wy


SJP.pl


kondykcja

ro­szcze­nie praw­ne o zwrot nie­na­leż­ne­go świad­cze­nia


SJP.pl


kondykcyjny

→ kon­dyk­cja


SJP.pl

Patrz:

kondykcja

kondykt

daw­niej: spi­sek, zmowa


SJP.pl


kondylartr

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go rzędu ssa­ków ko­pal­nych; pra­ko­py­to­wiec


SJP.pl


kondylartry

wy­mar­ły rząd ko­pal­nych ssa­ków; pra­ko­pyt­ne, pra­ko­py­tow­ce


SJP.pl


kondylomat

prze­sta­rza­łe, przy cho­ro­bach we­ne­rycz­nych: wy­syp­ka są­czą­ca, wy­stę­pu­ją­ca w oko­li­cy na­rzą­dów płcio­wych i od­byt­ni­cy


SJP.pl


kondyment

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kulin. przy­pra­wa, sos do przy­pra­wia­nia po­traw

Wiktionary


konecczanin

miesz­ka­niec Koń­skich (mia­sta w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Koń­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­nec­cza­nie ża­łu­ją, że nie mogli, jak ci, któ­rzy no­co­wa­li w Kra­ko­wie, uczest­ni­czyć we wszyst­kich ar­ty­stycz­no-re­li­gij­nych przed­sięw­zię­ciach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Końskie nmos.

:: fż. konecczanka ż.

 przym. konecki

Wiktionary


konecczanka

miesz­kan­ka Koń­skich (mia­sta w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Koń­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Końskie nmos.

:: fm. konecczanin mos.

 przym. konecki

Wiktionary


koneck

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­neck – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ko­neck.

Wikipedia


konecki

1. → Ko­neck;
2. → Koń­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Koń­skie, do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Koń­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­nec­ki − pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 1790 osób.
  • Ed­ward Ko­nec­ki (1921-1990) – ry­tow­nik PWPW
  • Krzysz­tof Ko­nec­ki (ur. 1958) – pol­ski so­cjo­log
  • Marek Ko­nec­ki (1949-2021) – pol­ski fi­zy­ko­che­mik, ta­ter­nik, ry­sow­nik
  • To­masz Ko­nec­ki (ur. 1962) – pol­ski re­ży­ser
  • Po­wiat ko­nec­ki

Wikipedia

Patrz:

Koneck;
2. → Końskie

Przykłady

 (1.1) Spra­wą za­ję­ła się ko­nec­ka ma­gi­stra­tu­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Końskie lm nm., konecczanin mos., konecczanka ż.

Wiktionary


koneczny

naz­wi­sko, m.in. Fe­liks Ko­necz­ny, hi­sto­ryk i hi­sto­rio­zof


SJP.pl


konefał

naz­wi­sko


SJP.pl


konefka

naz­wi­sko


SJP.pl


koneksja

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) dobra zna­jo­mość z daną osobą, głów­nie bę­dą­cą na wy­so­kim, wpły­wo­wym sta­no­wi­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zna­jo­mość, sto­sun­ki, zwią­zek, po­wią­za­nia z wpły­wo­wą osobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W fir­mie mówi się, że Ma­rian zo­stał kie­row­ni­kiem dzię­ki ko­nek­sjom z pre­ze­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈnɛksʲja, AS: kõneksʹi ̯a

Wiktionary


koneksjonistyczny

→ ko­nek­sjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

koneksjonizm

koneksjonizm

kon­cep­cja przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji przez mózg, za­kła­da­ją­ca roz­pro­sze­nie przet­wa­rza­nia w wielu jed­no­cze­śnie ak­tyw­nych cen­trach mózgu two­rzą­cych wspól­ną sieć


SJP.pl

Ko­nek­sjo­nizm, ina­czej mo­de­le rów­no­le­głe­go roz­pro­szo­ne­go przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji, mo­de­le PDP – po­dej­ście w ko­gni­wi­sty­ce pró­bu­ją­ce wy­tłu­ma­czyć dzia­ła­nie ludz­kie­go mózgu za po­mo­cą sieci ne­u­ro­no­wych.

Zda­niem ko­nek­sjo­ni­stów, mózg jest kom­pu­te­rem i bar­dzo szyb­ko in­ter­pre­tu­je on nie­pre­cy­zyj­ną in­for­ma­cję sen­so­rycz­ną za po­mo­cą sieci ne­u­ro­no­wych.

Wikipedia


konektom

kom­plet­na mapa sieci po­łą­czeń ner­wo­wych w mózgu


SJP.pl

Ko­nek­tom – kom­plet­na mapa sieci po­łą­czeń ne­u­ro­nal­nych. Ter­min od­no­si się do sieci po­łą­czeń w mózgu, uży­wa­ny jest także do okre­śle­nia kom­plet­nej mapy po­łą­czeń ner­wo­wych u ga­tun­ków nie po­sia­da­ją­cych oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go (np. "C. ele­gans"). Nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i ma­po­wa­niem ko­nek­to­mu nosi nazwę ko­nek­to­mi­ki.

Wikipedia


konektor

1. wtycz­ka kabla elek­tro­nicz­ne­go;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: wskaź­nik spój­no­ści tek­stu, spa­ja­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne z jed­nym ze skład­ni­ków zda­nia bez­poś­red­nio na­drzęd­ne­go; re­la­tor


SJP.pl


konektywizm

te­o­ria ucze­nia się, która pod­kre­śla rolę sieci spo­łecz­nych i tech­no­lo­gicz­nych w pro­ce­sie zdo­by­wa­nia wie­dzy


SJP.pl

Ko­nek­ty­wizm (ang. "con­nect" – łą­czyć się) – „te­o­ria na­u­cza­nia – ucze­nia się w epoce cy­fro­wej”. Opie­ra się na prze­ko­na­niu, że celem na­u­cza­nia jest nauka my­śle­nia, która ma pry­mat nad zdo­by­wa­niem wie­dzy. Twór­cą tej te­o­rii jest Ge­or­ge Sie­mens, który swoje za­ło­że­nia za­pre­zen­to­wał w do­ku­men­cie "Con­nec­ti­vism: A Le­ar­ning The­o­ry for the Di­gi­tal Age", oraz Step­hen Dow­nes.

Wikipedia


koneser

mi­ło­śnik i znaw­ca w ja­kiejś dzie­dzi­nie, zwy­kle tego, co pię­kne i wyt­wor­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca w ja­kiejś dzie­dzi­nie (zwy­kle także jej mi­ło­śnik), zwła­szcza w przy­pad­ku je­dze­nia lub sztu­ki

Wiktionary

Ko­ne­ser (wł. "La mi­glio­re of­fer­ta") – wło­ski me­lo­dra­mat z 2013 roku w re­ży­se­rii Giu­sep­pe Tor­na­to­re. Film zo­stał wy­pro­du­ko­wa­ny przez stu­dio fil­mo­we War­ner Bros.

Świa­to­wa pre­mie­ra filmu miała miej­sce 1 stycz­nia 2013 roku, na­to­miast w Pol­sce pre­mie­ra filmu od­by­ła się 2 sierp­nia 2013 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koneserstwo n.

:: fż. koneserka ż.

 przym. koneserski

Wiktionary


koneserka

znaw­czy­ni, sma­kosz­ka, mi­ło­śnicz­ka rze­czy w do­brym ga­tun­ku, luk­su­so­wych


SJP.pl


koneserski

do­ty­czą­cy ko­ne­ser­stwa lub ko­ne­se­ra


SJP.pl


koneserstwo

znaw­stwo rze­czy pię­knych, wyt­wor­nych


SJP.pl


konetabl

tytuł na­czel­ne­go do­wód­cy wojsk kró­lew­skich we Fran­cji; znie­sio­ny przez kar­dy­na­ła Ri­che­lieu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. w śred­nio­wiecz­nej i re­ne­san­so­wej Fran­cji: tytuł na­czel­ne­go wodza kró­lew­skich wojsk;

 (1.2) hist. wojsk. czło­wiek z ty­tu­łem ko­ne­ta­bla (1.1)

Wiktionary

Ko­ne­tabl fr. (connétable), na­czel­ny wódz fran­cu­skich wojsk kró­lew­skich od XI wieku do 1627. Tytuł wy­wo­dzi się z ła­ciń­skie­go "comes sta­bu­li" - i oz­na­czał po­cząt­ko­wo, w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie i wczes­nym śred­nio­wie­czu, na­dzor­cę staj­ni. Tytuł ten był uży­wa­ny we Fran­cji także jako ho­no­ro­wy za pa­no­wa­nia ce­sa­rza Na­po­le­o­na I. Na­po­le­on nadał go je­dy­nie swemu bratu Lud­wi­ko­wi. Po roku 1815 tytuł wy­szedł z uży­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Celem Hen­ry­ka było Ca­la­is, głów­na an­giel­ska baza na kon­ty­nen­cie. Droga była jed­nak da­le­ka, a do Hen­ry­ka do­cho­dzi­ły wie­ści o mar­szu po­tęż­nej armii fran­cu­skiej pod wodzą ko­ne­ta­bla Ka­ro­la d’Al­bret (…)

Wiktionary


konew

1. dawna je­dost­ka ob­ję­to­ści równa 5 garn­com;
2. duże na­czy­nie do prze­no­sze­nia i prze­cho­wy­wa­nia pły­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. drew­nia­ne lub czę­ściej me­ta­lo­we na­czy­nie do no­sze­nia lub prze­cho­wy­wa­nia pły­nów

 (1.2) przest. za­war­tość konwi (1.1)

 (1.3) daw. jed­nost­ka ob­ję­to­ści;

 (1.4) daw. rura do wody

Wiktionary

Konew – dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści, sto­so­wa­na na zie­miach pol­skich po 1764 roku, wpro­wa­dzo­na ofi­cjal­nie w ra­mach re­form sta­ni­sła­wow­skich jako miara ob­ję­to­ści pły­nów. Konew sta­no­wi­ła ele­ment sy­ste­mu garń­ca war­szaw­skie­go i od­po­wia­da­ła 5 garn­com, tj. około 19 li­trom.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hej, ty ku­dła­ty! A czego do konwi za­glą­dasz?

 (1.2) Wyż­ło­pał już ze czte­ry kon­wie piwa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nɛf, AS: kõnef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwisarstwo n.

:: zdrobn. konewka ż., koneweczka ż.

Wiktionary


koneweczka

zdrob­nie­nie od: ko­new­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­new­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nɛˈvɛt͡ʃka, AS: kõnevečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konew ż.

Wiktionary


konewka

1. na­czy­nie do prze­no­sze­nia i prze­cho­wy­wa­nia pły­nów;
2. na­czy­nie do pod­le­wa­nia ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­jem­nik z uchem i szyj­ką, który służy do pod­le­wa­nia ro­ślin;

Wiktionary

Ko­new­ka to prze­no­śny zbior­nik na wodę, wy­ko­na­ny naj­czę­ściej z bla­chy lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go, przez­na­czo­ny do pod­le­wa­nia ro­ślin.

Kształt ko­new­ki jest zbli­żo­ny do walca o pod­sta­wie elip­tycz­nej, z pół­ko­li­stym uchwy­tem u góry. Z boku, przy pod­sta­wie przy­mo­co­wa­na jest jej szyj­ka, bie­gną­ca sko­śnie do góry, do szjki zaś na­kła­da­na koń­ców­ka słu­żą­ca do pod­le­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weź ko­new­kę i pod­lej kwiat­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈnɛfka, AS: kõnefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konew ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. polewaczka, reg. śl. giskana

Wiktionary


konfa

po­tocz­nie: kon­fe­ren­cja, czat gru­po­wy


SJP.pl


konfabulacja

opo­wia­da­nie prze­żyć zmy­ślo­nych, rze­ko­mo ob­ję­tych mgłą nie­pa­mię­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. mi­ja­nie się z praw­dą, ko­lo­ry­zo­wa­nie na jakiś temat, zwy­kle w celu za­im­po­no­wa­nia komuś

 (1.2) psych. prze­ko­na­nie o praw­dzi­wo­ści zmy­ślo­nych przez sie­bie fak­tów, wy­stę­pu­ją­ce w niek­tó­rych cho­ro­bach umy­sło­wych, a także cza­sem u dzie­ci

Wiktionary

Kon­fa­bu­la­cja (łac. "con­fa­bu­la­tio" od "con­fa­bu­la­ri" „roz­ma­wiać” z "con" „współ” i "fa­bu­la" „bajka”), wspom­nie­nie rze­ko­me – ter­min oz­na­cza­ją­cy uzu­peł­nia­nie bra­ku­ją­cych wspom­nień in­for­ma­cja­mi nie­praw­dzi­wy­mi, które moż­li­wie do­brze pa­su­ją do ca­łe­go lo­gicz­ne­go ciągu wy­da­rzeń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfabuˈlat͡sʲja, AS: kõnfabulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfabulant m.

 przym. konfabulacyjny

Wiktionary


konfabulacyjny

do­ty­czą­cy kon­fa­bu­la­cji


SJP.pl


konfabulant

osoba opo­wia­da­ją­ca zmy­ślo­ne rze­czy; mi­to­man, ba­je­rant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. osoba uzu­peł­nia­ją­ca bra­ku­ją­ce wspom­nie­nia in­for­ma­cja­mi nie­praw­dzi­wy­mi, które moż­li­wie do­brze pa­su­ją do ca­łe­go lo­gicz­ne­go ciągu wy­da­rzeń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfabulacja ż., konfabulator m.

:: fż. konfabulantka ż.

 czas. konfabulować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfabulator

Wiktionary


konfabulantka

ko­bie­ta opo­wia­da­ją­ca zmy­ślo­ne rze­czy; mi­to­man­ka, ba­je­rant­ka


SJP.pl


konfabulator

osoba ma­ją­ca skłon­no­ści do zmy­śla­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ma­ją­ca się z praw­dą, osoba kon­fa­bu­lu­ją­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfabulant mos.

Wiktionary


konfabulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­fa­bu­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konfabulować

Wiktionary


konfabulować

zmy­ślać lub ko­lo­ry­zo­wać na jakiś temat; fan­taz­jo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. opo­wia­dać zmy­ślo­ne fakty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfabulant m., konfabulantka ż., konfabulowanie n.

 przym. konfabulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmyślać

Wiktionary


konfederacja

1. grupa ut­wo­rzo­na przez par­tie, pań­stwa albo mia­sta dla osią­gnię­cia okre­ślo­nych celów;
2. sto­wa­rzy­sze­nie oby­wa­te­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) społ. polit. po­ro­zu­mie­nie osób fi­zycz­nych lub osób praw­nych (rów­nież państw) w celu wspól­ne­go dzia­ła­nia

 (1.2) hist. w daw­nej Pol­sce zwią­zek szlach­ty za­wie­ra­ny dla osią­gnię­cia do­raź­nych celów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­fe­de­ra­cja państw – zwią­zek państw ut­wo­rzo­ny w celu pro­wa­dze­nia wspól­nej po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej
  • Skon­fe­de­ro­wa­ne Stany Ame­ry­ki – po­tocz­nie zwane Kon­fe­de­ra­cją
  • kon­fe­de­ra­cja – zwią­zek zbroj­ny za­wią­zy­wa­ny przez du­chow­nych, szlach­tę i mia­sta w celu re­a­li­za­cji włas­nych in­ten­cji
  • kon­fe­de­ra­cja żoł­nier­ska – zwią­zek żoł­nie­rzy pow­sta­ły zwy­kle w wy­ni­ku buntu z po­wo­du nie­wy­pła­ca­nia żołdu
  • kon­fe­de­ra­cja – nazwa niek­tó­rych uro­czy­stych aktów praw­nych w I Rze­czy­po­spo­li­tej, np. kon­fe­de­ra­cja war­szaw­ska (1573)
  • Kon­fe­de­ra­cja Pol­ski Nie­pod­le­głej (1979–1997)
  • Kon­fe­de­ra­cja Pol­ski Nie­pod­le­głej – Obóz Pa­trio­tycz­ny (1996–1999 oraz 2000–2001)
  • Kon­fe­de­ra­cja Pol­ski Nie­pod­le­głej – Oj­czyz­na (1999–2001)
  • Kon­fe­de­ra­cja – An­ty­li­be­ral­na Plat­for­ma KPN-OP (2001)
  • Kon­fe­de­ra­cja – Ruch Obro­ny Bez­ro­bot­nych (2004)
  • Pol­ska Kon­fe­de­ra­cja – God­ność i Praca (2005)
  • Kon­fe­de­ra­cja Nowej Pol­ski (2015)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szwaj­ca­ria od XIII wieku ist­nie­je jako luźna kon­fe­de­ra­cja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfɛdɛˈrat͡sʲja, AS: kõnfederacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfederat m., konfederatka ż., federacja ż., konfederowanie n., federalizowanie n., skonfederowanie n., sfederalizowanie n., konfederasta m.

 czas. konfederować ndk., federalizować ndk., skonfederować dk., sfederalizować dk.

 przym. konfederacyjny, konfederacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) federacja, związek, stowarzyszenie, unia

Wiktionary


konfederacki

od­no­szą­cy się do kon­fe­de­ra­cji lub kon­fe­de­ra­tów


SJP.pl


konfederacyjny

do­ty­czą­cy kon­fe­de­ra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z kon­fe­de­ra­cją, do­ty­czą­cy kon­fe­de­ra­cji; bę­dą­cy kon­fe­de­ra­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfederacja ż., konfederat mos., konfederata mos., konfederatka ż., konfederasta m.

Wiktionary


konfederalizm

1. ide­o­lo­gia po­li­tycz­na two­rzą­ca związ­ki po­mię­dzy par­tia­mi, sta­na­mi, a nawet pań­stwa­mi w celu pro­wa­dze­nia wspól­nych celów;
2. de­mo­kra­tycz­ny kon­fe­de­ra­lizm - wol­no­ścio­wo-so­cja­li­stycz­ny sy­stem po­li­tycz­ny


SJP.pl


konfederasta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. polit. czło­nek lub sym­pa­tyk Kon­fe­de­ra­cji Wol­ność i Nie­pod­le­głość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy pol­scy kon­fe­de­ra­ści to agen­da FSB?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfederacja ż., konfederat m., konfederatka ż., konfederowanie n., skonfederowanie n., federacja ż., sfederowanie n.

 czas. konfederować ndk., skonfederować dk., sfederować dk.

 przym. konfederacki, konfederacyjny, federacyjny

Wiktionary


konfederat

kon­fe­de­ra­ta;
1. czło­nek kon­fe­de­ra­cji, or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej, sto­wa­rzy­sze­nia oby­wa­tel­skie­go;
2. żoł­nierz wal­czą­cy w woj­nie se­ce­syj­nej po stro­nie Skon­fe­de­ro­wa­nych Sta­nów Ame­ry­ki;
3. w daw­nej Pol­sce: czło­nek związ­ku szlach­ty, du­cho­wień­stwa lub miast, ut­wo­rzo­ne­go w celu osią­gnię­cia do­raź­nych celów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik, czło­nek albo przed­sta­wi­ciel ja­kiejś kon­fe­de­ra­cji

 (1.2) hist. czło­nek kon­fe­de­ra­cji szla­chec­kiej, zwła­szcza kon­fe­de­ra­cji bar­skiej

 (1.3) hist. żoł­nierz, po­li­tyk lub inny przed­sta­wi­ciel Skon­fe­de­ro­wa­nych Sta­nów Ame­ry­ki

 (1.4) polit. czło­nek lub sym­pa­tyk pol­skiej par­tii po­li­tycz­nej ma­ją­cej słowo „Kon­fe­de­ra­cja” w naz­wie

Wiktionary

„Kon­fe­de­rat” – pol­skie cza­so­pis­mo na­wią­zu­ją­ce do tra­dy­cji dzia­łal­no­ści pro­spo­łecz­nej i nie­pod­le­gło­ścio­wej śro­do­wi­ska pił­sud­czy­kow­skie­go. W cza­sie walki o nie­pod­le­głość do roku 1991 pismo było wy­da­wa­ne kon­spi­ra­cyj­nie jako organ pra­so­wy Kon­fe­de­ra­cji Pol­ski Nie­pod­le­głej, kol­por­taż pro­wa­dzo­ny był m.in. w Poz­na­niu i na Ślą­sku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konfederacja ż., konfederatka ż., konfederasta m.

 przym. konfederacki, konfederacyjny

Wiktionary


konfederata

kon­fe­de­ra­ta;
1. czło­nek kon­fe­de­ra­cji, or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej, sto­wa­rzy­sze­nia oby­wa­tel­skie­go;
2. żoł­nierz wal­czą­cy w woj­nie se­ce­syj­nej po stro­nie Skon­fe­de­ro­wa­nych Sta­nów Ame­ry­ki;
3. w daw­nej Pol­sce: czło­nek związ­ku szlach­ty, du­cho­wień­stwa lub miast, ut­wo­rzo­ne­go w celu osią­gnię­cia do­raź­nych celów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. hist. zob. kon­fe­de­rat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfederatka ż.

 przym. konfederacki, konfederacyjny

Wiktionary


konfederatka

czap­ka ro­ga­tyw­ka bez dasz­ka ozdo­bio­na cza­plim pió­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wy­so­ka kar­ma­zy­no­wa lub gra­na­to­wa czap­ka z dnem kwa­dra­to­wym, obło­żo­na ba­ran­kiem, zwy­kle ozdo­bio­na cza­plim pió­rem, po­przed­nicz­ka ro­ga­tyw­ki ;

 (1.2) pot. ro­dzaj kepi, po­wszech­nie ko­ja­rzo­ne­go z armią Skon­fe­de­ro­wa­nych Sta­nów Ame­ry­ki

 (1.3) uczest­nicz­ka, człon­ki­ni albo przed­sta­wi­ciel­ka ja­kiejś kon­fe­de­ra­cji

 (1.4) polit. człon­ki­ni lub sym­pa­tycz­ka pol­skiej par­tii po­li­tycz­nej ma­ją­cej słowo „Kon­fe­de­ra­cja” w naz­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfederacja ż., konfederata m., konfederat m., konfederasta m.

 przym. konfederacyjny, konfederacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krakuska

Wiktionary


konfekcja

1. pro­duk­cja go­to­wej odzie­ży;
2. go­to­wa odzież bę­dą­ca przed­mio­tem hand­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bie­liz­na i lekka odzież szyta fa­brycz­nie

 (1.2) pro­duk­cja kon­fek­cji (1.1)

 (1.5) po­gard. przen. sztu­ka, dzia­łal­ność ar­ty­stycz­na dla ma­so­we­go od­bior­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfekcjonowanie n.

 czas. konfekcjonować ndk.

 przym. konfekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prêt-à-porter, pogard. ubranio-polo

 (1.5) popkultura

Wiktionary


konfekcjoner

pro­du­cent kon­fek­cji


SJP.pl


konfekcjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­fek­cjo­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfekcja ż.

 czas. konfekcjonować ndk.

Wiktionary


konfekcjonować

1. por­cjo­wać lub pa­ko­wać go­to­we wy­ro­by;
2. wyt­wa­rzać kon­fek­cję


SJP.pl


konfekcyjny

do­ty­czą­cy kon­fek­cji


SJP.pl


konfekt

daw­niej:
1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) owoc sma­żo­ny w cu­krze;
2. gęsta, słod­ka przy­pra­wa ap­te­kar­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. syrop

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nfɛkt, AS: kõnfekt

Wiktionary


konferansjer

osoba pro­wa­dzą­ca kon­fe­ran­sjer­kę, za­po­wia­da­ją­ca pro­gram na kon­cer­tach, po­ka­zach itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca wy­stę­py, kon­cer­ty, rewie itp., za­po­wia­da ko­lej­ne punk­ty pro­gra­mu, za­ba­wia pu­blicz­ność;

Wiktionary

Kon­fe­ran­sjer ( conférencier) – osoba pro­wa­dzą­ca przed­sta­wie­nie, za­po­wia­da­ją­ca po­szcze­gól­ne punk­ty pro­gra­mu, na­da­ją­ca kształt wi­do­wi­skom ar­ty­stycz­nym o cha­rak­te­rze estra­do­wym. Za­da­niem kon­fe­ran­sje­ra/kon­fe­ran­sje­rów pod­czas im­pre­zy jest przed­sta­wia­nie ar­ty­stów, przy­go­to­wa­nie pu­blicz­no­ści na ich wy­stęp, uroz­ma­i­ca­nie przed­sta­wień aneg­do­ta­mi i dow­ci­pa­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­słow­nie przed chwi­lą kon­fe­ran­sje­ro­wi wy­padł z ręki mi­kro­fon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konferansjerka ż.

 przym. konferansjerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. muz. najmimorda

Wiktionary


konferansjerka

1. ko­bie­ta za­po­wia­da­ją­ca pro­gram na kon­cer­tach, po­ka­zach itp.;
2. za­po­wia­da­nie pro­gra­mu na kon­cer­tach, po­ka­zach itp. czę­sto prze­pla­ta­ne żar­ta­mi, aneg­do­ta­mi, dow­ci­pa­mi opo­wia­da­ny­mi mię­dzy punk­ta­mi pro­gra­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­ję­cie kon­fe­ran­sje­ra

 (1.2) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca wy­stę­py, kon­cer­ty, rewie itp., za­po­wia­da ko­lej­ne punk­ty pro­gra­mu, za­ba­wia pu­blicz­ność

Wiktionary


konferansjerski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­fe­ran­sje­ra

Wiktionary


konferansjerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. zawód kon­fe­ran­sje­ra

Wiktionary


konferencja

1. spot­ka­nie, po­sie­dze­nie ja­kie­goś grona, przed­sta­wi­cie­li in­sty­tu­cji lub or­ga­ni­za­cji w celu omó­wie­nia usta­lo­nych za­gad­nień; na­ra­da;
2. po­pu­lar­na od­mia­na gru­szy o śred­nich owo­cach;
3. owoc tej od­mia­ny;
4. wy­stą­pie­nie ka­pła­na lub osoby świec­kiej wobec zgro­ma­dze­nia wier­nych, poś­wię­co­ne te­ma­ty­ce re­li­gij­nej, etycz­nej itp.;
5. w ame­ry­kań­skiej lidze niek­tó­rych spor­tów: grupa eli­mi­na­cyj­na dru­żyn z okre­ślo­nej czę­ści kraju;
6. kon­fe­ren­cja pra­so­wa - ze­bra­nie dzien­ni­ka­rzy, na któ­rym przed­sta­wi­ciel ja­kiejś in­sty­tu­cji udzie­la wy­wia­du;
7. kon­fe­ren­cja epi­sko­pa­tu - zrze­sze­nie bi­sku­pów da­ne­go te­ry­to­rium, naj­czę­ściej kraju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zjazd, spot­ka­nie przed­sta­wi­cie­li in­sty­tu­cji bądź or­ga­ni­za­cji, w celu omó­wie­nia pew­nych za­gad­nień

 (1.2) przest. pre­lek­cja, od­czyt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­li­tycz­ną – przy­kła­do­we ważne hi­sto­rycz­nie kon­fe­ren­cje po­li­tycz­ne:
    • kon­fe­ren­cja pocz­dam­ska
    • kon­fe­ren­cja te­he­rań­ska
    • kon­fe­ren­cja jał­tań­ska
  • na­u­ko­wą
  • biz­ne­so­wą
  • on­li­ne
  • pra­so­wą
  • Kon­fe­ren­cja po­ko­jo­wa w Pa­ry­żu
  • Kon­fe­ren­cja w Spa
  • Kon­fe­ren­cja w Lo­car­no: Trak­ta­ty lo­kar­neń­skie
  • Kon­fe­ren­cja w Lo­zan­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agen­da kon­fe­ren­cji zo­sta­ła po­dzie­lo­na na czte­ry sesje te­ma­tycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: kõnferẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konferencjariusz mos., konferowanie n., pokonferowanie n.

:: zdrobn. konferencyjka ż.

 czas. konferować ndk., pokonferować dk.

 przym. konferencyjny

Wiktionary


konferencjariusz

rzad­ko: uczest­nik kon­fe­ren­cji


SJP.pl


konferencyjka

zdrob­nie­nie od: kon­fe­ren­cja


SJP.pl


konferencyjnie

→ kon­fe­ren­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

konferencyjny

konferencyjny

→ kon­fe­ren­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­fe­ren­cją, do­ty­czą­cy kon­fe­ren­cji; słu­żą­cy do od­by­wa­nia narad, kon­fe­ren­cji

Wiktionary

Patrz:

konferencja

Przykłady

 (1.1) Fred nie­spo­koj­nie po­ru­szył się na krze­śle do­sta­wio­nym do stołu kon­fe­ren­cyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfɛrɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: kõnferẽncyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konferencja ż., konferowanie n.

 czas. konferować

Wiktionary


konferować

uczest­ni­czyć w kon­fe­ren­cji, po­sie­dze­niu przed­sta­wi­cie­li in­sty­tu­cji lub or­ga­ni­za­cji, ze­bra­nych w celu omó­wie­nia usta­lo­nych za­gad­nień; obra­do­wać, na­ra­dzać się, de­ba­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) książk. obra­do­wać, na­ra­dzać się, oma­wiać ważne spra­wy

 (1.2) daw. ofia­ro­wać, przez­na­czyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy do kon­fe­ru­ją­cych do­łą­czy­ła trze­cia osoba w pan­ce­rzu, wtedy Yath­ro­sa oś­wie­ci­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konferowanie n., konferencja ż.

 przym. konferencyjny

Wiktionary


konfesata

daw­niej: wy­do­by­cie zez­nań z oskar­żo­ne­go, do­bro­wol­nie albo za po­mo­cą tor­tur


SJP.pl


konfesja

1. wyz­na­wa­na re­li­gia;
2. przed­sio­nek pro­wa­dzą­cy do grobu mę­czen­ni­ka znaj­du­ją­ce­go się pod oł­ta­rzem głów­nym; od VIII w.
3. gro­bo­wiec świę­te­go w ko­ście­le z jego re­lik­wia­mi, zwy­kle bo­ga­to zdo­bio­ny;
4. ozdob­na obu­do­wa grobu świę­te­go w for­mie bal­da­chi­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. gro­bo­wiec mę­czen­ni­ka, świę­te­go lub przed­sio­nek pro­wa­dzą­cy do jego grobu umie­szczo­ne­go pod głów­nym oł­ta­rzem;

 (1.2) przest. wyz­na­wa­na re­li­gia, wyz­na­nie

Wiktionary

Kon­fe­sja – we wnę­trzu świą­ty­ni gro­bo­wiec mę­czen­ni­ka, świę­te­go lub przed­sio­nek pro­wa­dzą­cy do jego grobu umie­szczo­ne­go pod głów­nym oł­ta­rzem. Rów­nież oł­tarz zwią­za­ny z gro­bem mę­czen­ni­ka (mar­ty­rion). Zwy­cza­jem rzym­skim czę­sto okry­ty cy­bo­rium – formą bal­da­chi­mu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konfesjonał mrz.

 przym. konfesyjny

Wiktionary


konfesjonalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem spra­wo­wa­nia wła­dzy pań­stwo­wej opie­ra­ją­cy się na róż­ni­co­wa­niu stop­nia udzia­łu oby­wa­te­li w życiu spo­łecz­no-po­li­tycz­nym we­dług wyz­na­wa­nej re­li­gii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­fe­sjo­na­lizm (po­li­ty­ka)
  • Kon­fe­sjo­na­lizm (re­li­gia)

Wikipedia


konfesjonał

mebel ko­ściel­ny, przy któ­rym pro­wa­dzo­na jest spo­wiedź


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. ko­ściel­ny mebel słu­żą­cy do słu­cha­nia spo­wie­dzi;

Wiktionary

Przy­kła­do­we kon­fe­sjo­na­ły

Kon­fe­sjo­nał (łac. "con­fes­sa­re" – wyz­na­wać) – mebel ko­ściel­ny, który jest miej­scem do spo­wie­dzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mówią, że w Niem­czech ka­to­li­cy po­wy­no­si­li z ko­ścio­łów kon­fe­sjo­na­ły i od razu za­peł­ni­ły się ga­bi­ne­ty psy­cho­lo­gów.

 (1.1) Miej­scem ce­le­bra­cji sa­kra­men­tu po­jed­na­nia jest kon­fe­sjo­nał z kratą.

 (1.1) Z drzwi­czek kon­fe­sjo­na­łu zwi­sa­ła fio­le­to­wa stuła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfesja ż., konfesyjność ż.

 przym. konfesyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. spowiednica; daw. konfesyonał, spowiadalnica

Wiktionary


konfesjonałowy

→ kon­fe­sjo­nał


SJP.pl

Patrz:

konfesjonał

konfesyjność

przy­pi­sa­nie, przy­na­leż­ność do okre­ślo­ne­go wyz­na­nia re­li­gij­ne­go


SJP.pl


konfesyjny

wyz­na­nio­wy;
1. do­ty­czą­cy wiary, re­li­gii;
2. ma­ją­cy cha­rak­ter spo­wie­dzi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­fe­sji, re­li­gij­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfesja ż., konfesjonał mrz.

Wiktionary


konfetti

[czy­taj: kon­fet­ti, kon­fe­ti] ko­lo­ro­we, drob­niut­kie, pa­pie­ro­we krąż­ki uży­wa­ne do ob­sy­py­wa­nia uczest­ni­ków balu; con­fet­ti


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) drob­no po­cię­te ka­wał­ki pa­pie­ru, naj­czę­ściej róż­no­barw­ne krąż­ki, rzu­ca­ne na uczest­ni­ków głów­nie kar­na­wa­ło­wej za­ba­wy;

Wiktionary

Kon­fet­ti (con­fet­ti) – mi­nia­tu­ro­we ścin­ki pa­pie­ru (cza­sem two­rzyw sztucz­nych), roz­sy­py­wa­ne w po­wie­trzu w sa­lach ba­lo­wych pod­czas kar­na­wa­ło­wych zabaw, pod­czas wesel i in­nych świąt, a także na za­ba­wach syl­we­stro­wych, na me­czach, np. pił­kar­skich.

W naj­prost­szej for­mie są to po­zo­sta­ło­ści wy­cię­te z pa­pie­ru przez róż­ne­go ro­dza­ju dziur­ka­cze (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To był szam­pań­ski syl­we­ster – barw­ne kon­fet­ti le­cia­ło na głowy, ko­lo­ro­we ser­pen­ty­ny zwi­sa­ły gęsto, a tań­com nie było końca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈfɛttʲi, AS: kõnfettʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) coriandoli

Wiktionary


konfiara

→ kon­fiarz


SJP.pl

Patrz:

konfiarz

konfiarz

po­tocz­nie: czło­nek lub zwo­len­nik par­tii po­li­tycz­nej Kon­fe­de­ra­cja Wol­ność i Nie­pod­le­głość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. pejor. neol. zwo­len­nik Kon­fe­de­ra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ny na­wie­dzo­ny kon­fiarz ze zry­tym móz­giem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfa ż.

Wiktionary


konfidencja

książ­ko­wo: przy­jaz­ne, za­ży­łe sto­sun­ki; po­u­fa­łość


SJP.pl


konfidencjonalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kon­fi­den­cjo­nal­nie


SJP.pl


konfidencjonalność

→ kon­fi­den­cjo­nal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­fi­den­cjo­nal­ne; cecha tych, któ­rzy są kon­fi­den­cjo­nal­ni

Wiktionary

Patrz:

konfidencjonalny

Powiązane:

 przym. konfidencjonalny

 przysł. konfidencjonalnie

 rzecz. konfident mos., konfidentka ż.

Wiktionary


konfidencjonalny

1. spo­u­fa­lo­ny, za­ży­ły, za­przy­jaź­nio­ny;
2. nie­przez­na­czo­ny do pu­blicz­ne­go roz­gła­sza­nia; se­kret­ny, po­uf­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy cha­rak­ter po­u­fa­ły, za­ży­ły

 (1.2) nie przez­na­czo­ny do pu­blicz­nej wia­do­mo­ści

 (1.3) skłon­ny do zwie­rzeń, po­u­fa­łych ge­stów i okre­śleń

 (1.4) świad­czą­cy o skłon­no­ści do po­u­fa­ło­ści, zwie­rzeń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfidencja ż., konfidencjonalność ż., konfident m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spoufalony, zaprzyjaźniony, zażyły

 (1.2) poufny, sekretny, tajemny

Wiktionary


konfidencki

przy­miot­nik od: kon­fi­dent


SJP.pl


konfidenctwo

po­tocz­nie: bycie kon­fi­den­tem (szpie­giem, in­for­ma­to­rem, do­no­si­cie­lem)


SJP.pl


konfident

1. czło­wiek szpie­gu­ją­cy na zle­ce­nie swo­ich mo­co­daw­ców; kapuś, kabel, do­no­si­ciel;
2. agent wy­wia­du, tajny wy­wia­dow­ca po­li­cyj­ny; szpieg, in­for­ma­tor, szpi­cel;
3. prze­sta­rza­łe: czło­wiek godny za­u­fa­nia; po­wier­nik, przy­ja­ciel, za­usz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. tajny wy­wia­dow­ca lub współ­pra­cow­nik wy­wia­du, po­li­cji itp. służb

 (1.2) przest. czło­wiek za­u­fa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­sta­po i nie­miec­kie wła­dze opu­szcza­ją Za­ko­pa­ne, wraz z niek­tó­ry­mi kon­fi­den­ta­mi z "Go­ra­len­vol­ku".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfidencja ż., konfidencjonalność ż.

:: fż. konfidentka ż.

 przym. konfidencjonalny, konfidencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpicel

 (1.2) powiernik, przyjaciel, zausznik

Wiktionary


konfidentka

1. agent­ka wy­wia­du, tajna współ­pra­cow­nicz­ka po­li­cji;
2. daw­niej: ko­bie­ta za­u­fa­na, po­wier­nicz­ka, przy­ja­ciół­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. agent­ka wy­wia­du, tajna współ­pra­cow­nicz­ka np. po­li­cji

 (1.2) daw. ko­bie­ta za­u­fa­na, po­wier­nicz­ka ta­jem­nic

 (1.3) pod­wój­ne krze­sło, po­pu­lar­ne w okre­sie dru­gie­go ce­sar­stwa fran­cu­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­licz­ne Ży­dów­ki, które wbrew za­rzą­dze­niu i groź­bie kary śmier­ci no­si­ły fu­trza­ne okry­cia, były po­wszech­nie po­strze­ga­ne jako ko­la­bo­rant­ki i kon­fi­dent­ki ge­sta­po.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiˈdɛ̃ntka, AS: kõnfʹidẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfidencja ż., konfidencjonalność ż.

:: fm. konfident m.

 przym. konfidencki

Wiktionary


konfig

po­tocz­nie: kon­fi­gu­ra­cja; con­fig


SJP.pl


konfiguracja

1. okre­ślo­ny układ ele­men­tów lub osób w ze­spo­le, który może ulec zmia­nie;
2. ze­staw pa­ra­me­trów pracy pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go lub urzą­dze­nia pe­ry­fe­ryj­ne­go;
3. uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) układ ele­men­tów wcho­dzą­cych we wza­jem­ne re­la­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfigurowanie n.

 czas. konfigurować, rekonfigurować

 przym. konfiguracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postać, ukształtowanie

Wiktionary


konfiguracjonizm

kie­ru­nek w psy­cho­lo­gii XX w. gło­szą­cy, że życie psy­chicz­ne skła­da się z pew­nych ca­ło­ści, które mają swo­i­stą formę, nie­da­ją­cą się spro­wa­dzić do ich czę­ści skła­do­wych; ge­stal­tyzm


SJP.pl

Kon­fi­gu­ra­cjo­nizm – nurt ame­ry­kań­skiej an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej, uksz­tał­to­wa­ny w la­tach 20. i 30. XX wieku, stwo­rzo­ny przez ucz­niów Fran­za Boasa.

Wikipedia


konfiguracyjny

plik kon­fi­gu­ra­cyj­ny - plik za­wie­ra­ją­cy pa­ra­me­try ja­kie­goś pro­gra­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­fi­gu­ra­cją, do­ty­czą­cy kon­fi­gu­ro­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfiguracja ż., konfigurowanie n., konfigurator mrz.

 czas. konfigurować ndk., skonfigurować dk.

Wiktionary


konfigurator

na­rzę­dzie umoż­li­wia­ją­ce do­bie­ra­nie i usta­wia­nie cech lub pa­ra­me­trów pro­duk­tu albo sy­ste­mu


SJP.pl


konfigurowalność

→ kon­fi­gu­ro­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

konfigurowalny

konfigurowalny

moż­li­wy do kon­fi­gu­ro­wa­nia


SJP.pl


konfigurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­fi­gu­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiɡurɔˈvãɲɛ, AS: kõnfʹigurovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konfigurować ndk., skonfigurować dk.

 rzecz. konfiguracja

 przym. konfiguracyjny

Wiktionary


konfigurować

1. kształ­to­wać w usta­lo­nej po­sta­ci, for­mo­wać coś;
2. przy­sto­so­wy­wać urzą­dze­nie lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy do ocze­ki­wa­nej pracy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) na­da­wać cze­muś jakiś układ, for­mo­wać coś

 (1.2) przy­sto­so­wy­wać ja­kieś urzą­dze­nie do po­żą­da­nej pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczo­raj pan Jerzy kon­fi­gu­ro­wał mój kom­pu­ter, ale mu nie wysz­ło, dla­te­go zadz­wo­ni­łem po pana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiɡuˈrɔvat͡ɕ, AS: kõnfʹigurovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1) forma dokonana skonfigurować

 rzecz. konfiguracja

 czas. przekonfigurować ndk., rekonfigurować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ustawiać

Wiktionary


konfirmacja

1. w pro­te­stan­tyz­mie: uro­czy­ste przy­ję­cie do gminy ko­ściel­nej mło­dzie­ży w wieku od 14 do 18 lat;
2. w ju­da­iz­mie: ce­re­mo­nia ut­wier­dza­nia w wie­rze, do­ko­ny­wa­na w 13. roku życia;
3. w ka­to­li­cyz­mie: bierz­mo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. u pro­te­stan­tów: uro­czy­ste przy­ję­cie do gminy ko­ściel­nej chłop­ców i dziew­cząt po­łą­czo­ne z eg­za­mi­nem i bło­go­sła­wień­stwem pa­sto­ra;

Wiktionary

Kon­fir­ma­cja (pol.: "kon­fir­ma­cja", niem., szw.: "Kon­fir­ma­tion", z łac. "con­fir­ma­tio", pot­wier­dze­nie) – w ko­ścio­łach ewan­ge­lic­kich uro­czy­sty obrzęd wyz­na­nia swo­jej wiary i ślu­bo­wa­nia wier­no­ści Ko­ścio­ło­wi; nie ma ona cha­rak­te­ru sa­kra­men­tu. Obrzęd pod tą nazwą wy­stę­pu­je także u mor­mo­nów z Ko­ścio­ła Je­zu­sa Chry­stu­sa Świę­tych w Dniach Ostat­nich i po­le­ga na na­ło­że­niu na ochrz­czo­nych rąk du­chow­ne­go w celu prze­ka­za­nia daru Ducha Świę­te­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj od­bę­dzie się kon­fir­ma­cja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲirˈmat͡sʲja, AS: kõnfʹirmacʹi ̯a

Wiktionary


konfirmacyjny

do­ty­czą­cy kon­fir­ma­cji


SJP.pl


konfirmant

osoba przy­stę­pu­ją­ca do kon­fir­ma­cji


SJP.pl


konfirmantka

→ kon­fir­mant


SJP.pl

Patrz:

konfirmant

konfirmat

ro­dzaj me­ta­lo­we­go wkrę­ta uży­wa­ne­go w prze­my­śle me­blar­skim


SJP.pl

Kon­fir­mat – ro­dzaj me­ta­lo­we­go wkrę­ta sto­so­wa­ne­go w prze­my­śle me­blar­skim do sztyw­ne­go łą­cze­nia ze sobą pod kątem pro­stym dwóch płyt me­blo­wych drew­nia­nych lub wió­ro­wych. Ze wzglę­du na cha­rak­te­ry­stycz­ną kryzę do wy­ko­ny­wa­nia ot­wo­rów pod kon­fir­ma­ty na­le­ży uży­wać spe­cjal­nych wier­teł. Stan­dar­do­we śred­ni­ce kon­fir­ma­tów wy­no­szą 6,4 mm oraz 7,0 mm. Naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne są kon­fir­ma­ty z gnia­zdem im­bu­so­wym.

Wikipedia


konfirmować

1. udzie­lać (udzie­lić) kon­fir­ma­cji - uro­czy­ste­go pot­wier­dze­nia przy­na­leż­no­ści do re­li­gii chrze­ści­jań­skiej lub ju­da­i­stycz­nej;
2. daw­niej: pot­wier­dzać (pot­wier­dzić), uz­na­wać (uznać), zat­wier­dzać (zat­wier­dzić)


SJP.pl


konfiskacja

daw­niej: kon­fi­ska­ta;
1. wy­wła­szcze­nie osoby pry­wat­nej z jej ma­jąt­ku na rzecz pań­stwa;
2. kara utra­ty mie­nia na­le­żą­ce­go do osoby ska­za­nej wy­ro­kiem sądu na rzecz pań­stwa


SJP.pl


konfiskata

1. wy­wła­szcze­nie osoby pry­wat­nej z jej ma­jąt­ku na rzecz pań­stwa;
2. kara utra­ty mie­nia na­le­żą­ce­go do osoby ska­za­nej wy­ro­kiem sądu na rzecz pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. za­ję­cie czę­ści lub ca­łe­go ma­jąt­ku osoby pry­wat­nej na rzecz pań­stwa

 (1.2) praw. kara po­le­ga­ją­ca na utra­cie na rzecz skar­bu pań­stwa mie­nia na­le­żą­ce­go do prze­stęp­cy

 (1.3) adm. wy­co­fa­nie dru­ków z obie­gu przez od­po­wied­nie or­ga­ny pań­stwo­we

Wiktionary

Kon­fi­ska­ta (z con­fi­sca­tio 'umie­szcze­nie w skar­bie' od con­fi­sca­re 'skła­dać w koszu a. worku na pie­nią­dze' od com- 'współ-' i fi­scus 'kosz lub worek na pie­nią­dze; skarb') – przy­mu­so­we wy­wła­szcze­nie na rzecz pań­stwa ca­ło­ści lub czę­ści ma­jąt­ku osoby fi­zycz­nej, bez prawa do odsz­ko­do­wa­nia. Kon­fi­ska­tę na­le­ży odróż­nić od rek­wi­zy­cji (wy­wła­szcze­nia z pra­wem do odsz­ko­do­wa­nia) i sek­we­stru (przy­mu­so­we­go za­ję­cia bez roz­strzy­gnię­cia o pra­wie włas­no­ści).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konfiskacja ż., skonfiskowanie n., konfiskowanie n.

 czas. konfiskować, skonfiskować

Wiktionary

Synonimy:

 (1) konfiskacja

 (1.1) wywłaszczenie

 (1.2) przepadek

Wiktionary


konfiskator

osoba do­ko­nu­ją­ca kon­fi­ska­ty


SJP.pl


konfiskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­fi­sko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skonfiskowanie n., konfiskata ż., konfiskacja ż.

 czas. skonfiskować dk., konfiskować ndk.

 przym. konfiskacyjny

Wiktionary


konfiskować

za­bie­rać coś komuś na mocy prawa, do­ko­ny­wać kon­fi­ska­ty


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­ny­wać kon­fi­ska­ty

 (1.2) za­bie­rać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­nie cięż­ko żyło się dzien­ni­ka­rzom w Pru­sach, gdyż ga­ze­ty czę­sto były kon­fi­sko­wa­ne, a żur­na­li­ści tra­fia­li za krat­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvat͡ɕ, AS: kõnfʹiskovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfiskata ż., konfiskacja ż., konfiskowanie n., skonfiskowanie n.

 czas. skonfiskować dk.

 przym. konfiskacyjny

Wiktionary


konfit

żyw­ność go­to­wa­na po­wo­li i przez długi czas w tłu­szczu oraz ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze


SJP.pl


konfitować

kon­ser­wo­wać żyw­ność po­przez dłu­gie go­to­wa­nie w głę­bo­kim tłu­szczu lub pie­cze­nie w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze


SJP.pl


konfitura

owoce us­ma­żo­ne w gę­stym sy­ro­pie z cukru; kon­fi­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. owoce sma­żo­ne w sy­ro­pie cu­kro­wym;

Wiktionary

Kon­fi­tu­ra – pro­dukt spo­żyw­czy uzy­ski­wa­ny po­przez go­to­wa­nie owo­ców lub ich czę­ści w sy­ro­pie cu­kro­wym lub za­gę­szczo­nym soku z wi­no­gron.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ochło­dze­niu kon­fi­tu­ra zro­bi­ła się bar­dzo gęsta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiˈtura, AS: kõnfʹitura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konfiturowy

Wiktionary


konfiturowy

do­ty­czą­cy kon­fi­tu­ry, zro­bio­ny z kon­fi­tu­ry - owo­ców sma­żo­nych w sy­ro­pie z cu­krem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­fi­tu­rą, do­ty­czą­cy kon­fi­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfitura ż.

Wiktionary


konfitury

owoce us­ma­żo­ne w gę­stym sy­ro­pie z cukru; kon­fi­tu­ra


SJP.pl


konflikcik

zdrob­nie­nie od: kon­flikt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­flikt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­flikt, lecz tylko mały kon­flik­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konflikt m.

Wiktionary


konflikt

zet­knię­cie się sprzecz­nych in­te­re­sów, po­glą­dów; niez­god­ność, spór, za­targ


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sprzecz­ność (racji, war­to­ści), spór mię­dzy oso­ba­mi; brak zgod­no­ści;

Wiktionary

Kon­flikt (z ła­ci­ny "con­flic­tus" – zde­rze­nie) – niez­god­ność, sprzecz­ność in­te­re­sów, po­glą­dów, spór, za­targ.

Kon­flikt to zja­wi­sko po­wszech­ne, nie­u­chron­nie zwią­za­ne z ży­ciem spo­łecz­nym. Po­ję­cie kon­flik­tu można roz­pa­try­wać w róż­nych aspek­tach, np. jako pro­ces, w któ­rym jed­nost­ka lub grupa dąży do osią­gnię­cia włas­nych celów przez wy­e­li­mi­no­wa­nie, pod­po­rząd­ko­wa­nie sobie bądź zni­szcze­nie jed­nost­ki lub grupy dą­żą­cej do celów po­dob­nych lub iden­tycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­flikt może być roz­wią­za­ny je­dy­nie na grun­cie prawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nflʲikt, AS: kõnflʹikt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfliktowość ż., konflikcik mrz.

 czas. konfliktować

 przym. konfliktowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antagonizm, walka, kolizja, konfrontacja

Wiktionary


konfliktogenność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­flik­to­gen­ne; cecha tych, któ­rzy są kon­flik­to­gen­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konfliktogenny

 przysł. konfliktogennie

Wiktionary


konfliktogenny

taki, który jest przy­czy­ną kon­flik­tu; kon­flik­to­rod­ny


SJP.pl


konfliktorodny

taki, który jest przy­czy­ną kon­flik­tu; kon­flik­to­gen­ny


SJP.pl


konfliktotwórczy

sprzy­ja­ją­cy pow­sta­wa­niu kon­flik­tów


SJP.pl


konfliktowość

cecha tego, co jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kon­flik­tu; kłót­li­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­flik­to­we; cecha tych, któ­rzy są kon­flik­to­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­spra­wied­li­wość i ko­rup­cja w sfe­rach po­li­tycz­nych są do­sko­na­łym grun­tem do wzro­stu kon­flik­to­wo­ści spo­łecz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konflikt mrz.

 przym. konfliktowy

 przysł. konfliktowo

Wiktionary


konfliktowy

1. taki, który do­ty­czy kon­flik­tu - zet­knię­cia się sprzecz­nych in­te­re­sów;
2. o czło­wie­ku lub jego oso­bo­wo­ści: taki, który czę­sto wcho­dzi w za­targ, spór z in­ny­mi oso­ba­mi; kłót­li­wy, an­ta­go­ni­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­pa­da w cią­głe kon­flik­ty z oto­cze­niem, nie jest skłon­ny do ugody

 (1.2) bę­dą­cy te­ma­tem sporu

 (1.3) zwią­za­ny z kon­flik­tem se­ro­lo­gicz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest bar­dzo kon­flik­to­wy, z wszyst­ki­mi się kłóci.

 (1.2) Pod­ję­to de­cyz­ję w spra­wie kon­flik­to­we­go te­ry­to­rium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nflʲikˈtɔvɨ, AS: kõnflʹiktovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konflikt m., konfliktowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłótliwy, swarliwy

 (1.2) sporny

Wiktionary


konfluencja

1. łą­cze­nie się spły­wa­ją­cych po­to­ków albo lo­dow­ców;
2. w bio­lo­gii: sto­pień po­kry­cia na­czy­nia ho­dow­la­ne­go przez ho­do­wa­ne ko­mór­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­flu­en­cja – łą­cze­nie się spły­wa­ją­cych ku sobie po­to­ków bądź lo­dow­ców
  • kon­flu­en­cja – miara licz­by ko­mó­rek w kul­tu­rach ko­mór­ko­wych

Wikipedia


konfokalny

ma­ją­cy wspól­ne ogni­sko; wspó­ło­gni­sko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opt. ma­ją­cy wspól­ne ogni­sko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfɔˈkalnɨ, AS: kõnfokalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współogniskowy

Wiktionary


konforemny

1. w ge­o­me­trii: przeksz­tał­ce­nie kon­fo­rem­ne - przeksz­tał­ce­nie fi­gu­ry, przy któ­rym nie na­stę­pu­je zmia­na jej kątów;
2. kon­fo­rem­ny zbior­nik pa­li­wa - do­dat­ko­wy zbior­nik pa­li­wa w sa­mo­lo­cie, zin­te­gro­wa­ny z jego bryłą


SJP.pl


konformacja

spo­sób uło­że­nie prze­strzen­ne­go biał­ka


SJP.pl

Nie mylić z: kon­fi­gu­ra­cja.

Kon­for­ma­cja – układ prze­strzen­ny ato­mów w czą­stecz­ce che­micz­nej mo­gą­cy zmie­niać się przez obrót wokół po­je­dyn­czych wią­zań che­micz­nych, bez ich zry­wa­nia.

Zdol­ność do przyj­mo­wa­nia róż­nych kon­for­ma­cji przez czą­stecz­ki można sobie wy­o­bra­zić na przy­kła­dzie zmian kształ­tu me­ta­lo­we­go łań­cu­cha. Łań­cuch może być roz­cią­gnię­ty wzdłuż linii pro­stej, ale też zwi­nię­ty w kulkę lub za­pęt­lo­ny bez ko­niecz­no­ści zry­wa­nia i po­now­ne­go łą­cze­nia po­szcze­gól­nych jego ogniw.

Wikipedia


konformacyjny

do­ty­czą­cy kon­for­ma­cji


SJP.pl


konformer

forma struk­tu­ral­na, którą czą­stecz­ka che­micz­na może przy­brać np. w wy­ni­ku obro­tu


SJP.pl


konforming

po­rów­na­nie ze­ska­no­wa­ne­go ma­te­ria­łu z do­stęp­ny­mi wer­sja­mi filmu pod­czas re­kon­struk­cji cy­fro­wej filmu


SJP.pl


konformista

osoba pod­po­rząd­ko­wu­ją­ca się nor­mom (także tym, któ­rych nie uważa za słusz­ne) obo­wią­zu­ją­cym w gru­pie spo­łecz­nej, do któ­rej na­le­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który bez­kry­tycz­nie pod­po­rząd­ko­wu­je się nor­mom, war­to­ściom i po­glą­dom uz­na­nym za obo­wią­zu­ją­ce w danej gru­pie

 (1.2) hist. przed­sta­wi­ciel pro­te­stan­tów an­giel­skich, któ­rzy w r. 1662 za­de­kla­ro­wa­li lo­jal­ność wobec ustro­ju epi­sko­pal­ne­go pań­stwo­we­go Ko­ścio­ła an­gli­kań­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­for­mi­sta – w psy­cho­lo­gii spo­łecz­nej, osoba, która pod­po­rząd­ko­wu­je swoje za­cho­wa­nie lub/oraz my­śle­nie do rze­czy­wi­ste­go, bądź wy­o­bra­żo­ne­go wpły­wu in­nych ludzi
  • Kon­for­mi­sta – film z 1970 roku, w re­ży­se­rii Ber­nar­da Ber­to­luc­cie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy nasi ślą­scy twór­cy to ci, któ­rzy upar­cie po­tra­fią iść pod prąd (bun­tow­ni­cy?), a może to kon­for­mi­ści, po­dą­ża­ją­cy po­kor­nie za ak­tu­al­nie obo­wią­zu­ją­cym nur­tem?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konformizm m.

:: fż. konformistka ż.

 przym. konformistyczny

 przysł. konformistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oportunista, koniunkturalista, ugodowiec; pot. potakiewicz / potakiwacz

Wiktionary


konformistka

1. ko­bie­ta bez­kry­tycz­nie pod­po­rząd­ko­wu­ją­ca się nor­mom i po­glą­dom obo­wią­zu­ją­cym w danym śro­do­wi­sku;
2. wyz­naw­czy­ni Ko­ścio­ła an­gli­kań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która bez­kry­tycz­nie pod­po­rząd­ko­wu­je się nor­mom, war­to­ściom i po­glą­dom uz­na­nym za obo­wią­zu­ją­ce w danej gru­pie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konformizm m.

:: fm. konformista m.

 przym. konformistyczny

 przysł. konformistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oportunistka, koniunkturalistka; pot. potakiewiczka / potakiwaczka

Wiktionary


konformistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kon­for­mi­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konformizm n., konformista mos., konformistka ż.

 przym. konformistyczny

Wiktionary


konformistyczny

1. ule­gły, pod­po­rząd­ko­wa­ny nor­mom;
2. zwią­za­ny z pro­te­stan­tyz­mem an­giel­skim XVII wieku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który bez­kry­tycz­nie pod­po­rząd­ko­wu­je się nor­mom, war­to­ściom i po­glą­dom uz­na­nym za obo­wią­zu­ją­ce w danej gru­pie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konformizm m., konformista m., konformistka ż.

 przysł. konformistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oportunistyczny, koniunkturalny, kompromisowy, ugodowy

Wiktionary


konformizm

1. bez­kry­tycz­ne ak­cep­to­wa­nie obo­wią­zu­ją­cych norm, war­to­ści, po­glą­dów;
2. wyz­na­nie chrze­ści­jań­skie uz­na­ją­ce króla za głowę Ko­ścio­ła, roz­po­wszech­nio­ne w An­glii; an­gli­ka­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. psych. bez­kry­tycz­ne pod­po­rząd­ko­wy­wa­nie się nor­mom, war­to­ściom i po­glą­dom uz­na­nym za obo­wią­zu­ją­ce w danej gru­pie;

Wiktionary

Kon­for­mizm (łac. "con­for­mo" – na­da­ję kształt) – zmia­na za­cho­wa­nia na sku­tek wpły­wu in­nych ludzi. Pod­po­rząd­ko­wa­nie się war­to­ściom, po­glą­dom, za­sa­dom i nor­mom po­stę­po­wa­nia obo­wią­zu­ją­cym w danej gru­pie spo­łecz­nej. W tym ro­zu­mie­niu jest to zmia­na zwią­za­na z fak­tem, że czło­nek grupy miał po­cząt­ko­wo inne zda­nie czy ina­czej się za­cho­wy­wał niż grupa, a na­stęp­nie je zmie­nił w kie­run­ku zgod­nym z ocze­ki­wa­nia­mi grupy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niek­tó­rych sy­tu­a­cjach bez­re­flek­syj­ny kon­for­mizm może być tra­gicz­ny w skut­kach, trze­ba pa­mię­tać, że cza­sem warto poz­wo­lić sobie na za­cho­wa­nie non­kon­for­mi­stycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konformista m., konformistka ż.

 przym. konformistyczny

 przysł. konformistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oportunizm

Wiktionary


konformizować

1. po­wo­do­wać czy­jąś kon­for­mi­za­cję;
2. kon­for­mi­zo­wać się - ule­gać kon­for­mi­za­cji


SJP.pl


konfrater

1. prze­sta­rza­le: czło­nek bract­wa re­li­gij­ne­go lub związ­ku świec­kie­go;
2. daw­niej: to­wa­rzysz, ko­le­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek kon­fra­ter­ni

 (1.2) daw. kom­pa­nion, to­wa­rzysz

 (1.3) przest. rel. współ­brat (w za­ko­nie, sta­nie du­chow­nym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z kon­fra­trów nie­sie za­wsze w pro­ce­sji pro­po­rzec cechu.

 (1.2) Kon­fra­trzy acana zo­sta­wi­li ran­ne­go pod dębem i po­gna­li w siną dal.

 (1.3) Niech oj­ciec po­wia­do­mi swo­ich kon­fra­trów o de­cyz­ji ma­gi­stra­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfraternia ż.

 przym. konfraterski

 przysł. konfratersko

Wiktionary


konfrateria

prze­sta­rza­łe: sto­wa­rzy­sze­nie, bract­wo, zwią­zek re­li­gij­ny lub świec­ki; kon­fra­ter­nia, gil­dia, cech


SJP.pl


konfraterka

→ kon­fra­ter


SJP.pl

Patrz:

konfrater

konfraternia

prze­sta­rza­łe: sto­wa­rzy­sze­nie, bract­wo, zwią­zek re­li­gij­ny lub świec­ki; kon­fra­te­ria, gil­dia, cech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. sto­wa­rzy­sze­nie, or­ga­ni­za­cja re­li­gij­na sku­pia­ją­ca głów­nie la­i­kat

 (1.2) hist. sto­wa­rzy­sze­nie (daw­niej sku­pia­ją­ce mie­szczan), opar­te na wspól­no­cie za­wo­du lub wy­ko­ny­wa­nej pro­fe­sji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bract­wo re­li­gij­ne
  • bract­wo świec­kie sku­pia­ją­ce rze­mieśl­ni­ków jed­ne­go za­wo­du lub za­ję­cia, np. kon­fra­ter­nia po­e­tów
  • Kon­fra­ter­nia Ar­ty­stów
  • Ofi­cy­na Kon­fra­ter­ni Po­e­tów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfraˈtɛrʲɲa, AS: kõnfraterʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfrater m., frater m., fraternizacja ż., fraternia ż.

 czas. fraternizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bractwo religijne

 (1.2) gildia

Wiktionary


konfrontacja

1. ze­sta­wie­nie, po­rów­na­nie kogoś z kimś lub cze­goś z czymś w celu usta­le­nia po­do­bieństw i róż­nic; kom­pa­ra­cja;
2. za­targ, star­cie zbroj­ne;
3. spór wy­ni­ka­ją­cy z róż­nic po­glą­dów lub ide­o­lo­gii;
4. w pra­wie: jed­no­czes­ne sta­wie­nie się dwu lub wię­cej świad­ków albo świad­ków i oskar­żo­ne­go w celu wy­ja­śnie­nia sprzecz­no­ści w zez­na­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­rów­na­nie ze sobą, ze­sta­wia­jąc cechy wspól­ne i ro­zbież­ne

 (1.2) kon­flikt mię­dzy wro­gi­mi stro­na­mi

 (1.3) praw. jed­no­czes­ne sta­wie­nie się świad­ków lub świad­ków i oskar­żo­ne­go w celu oceny sprzecz­no­ści w zez­na­niach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­fron­ta­cja – film z 1976 roku w re­ży­se­rii Vik­to­ra Gjiki
  • Kon­fron­ta­cja – film z 2000 roku w re­ży­se­rii Tsui Harka
  • Kon­fron­ta­cja – film do­ku­men­tal­ny z 2005 roku w re­ży­se­rii An­drze­ja Trzo­sa-Ra­sta­wiec­kie­go
  • Kon­fron­ta­cja – film z 2009 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie­u­stan­ne burdy i kon­fron­ta­cje za­mie­ni­ły nasze spo­koj­ne osied­le w becz­kę pro­chu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konfrontować ndk., skonfrontować dk.

 przym. konfrontacyjny, konfrontatywny

 przysł. konfrontacyjnie

 rzecz. konfrontacyjność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porównanie

 (1.2) konflikt, spór, walka

Wiktionary


konfrontacje

1. ze­sta­wie­nie, po­rów­na­nie kogoś z kimś lub cze­goś z czymś w celu usta­le­nia po­do­bieństw i róż­nic; kom­pa­ra­cja;
2. za­targ, star­cie zbroj­ne;
3. spór wy­ni­ka­ją­cy z róż­nic po­glą­dów lub ide­o­lo­gii;
4. w pra­wie: jed­no­czes­ne sta­wie­nie się dwu lub wię­cej świad­ków albo świad­ków i oskar­żo­ne­go w celu wy­ja­śnie­nia sprzecz­no­ści w zez­na­niach


SJP.pl


konfrontacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kon­fron­ta­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfrontacyjność ż., konfrontacja ż.

 przym. konfrontacyjny

Wiktionary


konfrontacyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­fron­ta­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są kon­fron­ta­cyj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfrontacja ż.

 przym. konfrontacyjny

 przysł. konfrontacyjnie

Wiktionary


konfrontacyjny

do­ty­czą­cy kon­fron­ta­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­fron­ta­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfrontacja ż., konfrontacyjność ż.

 przym. konfrontatywny

 przysł. konfrontacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfrontatywny

Wiktionary


konfrontować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­fron­to­wać)

 (1.1) ze­sta­wiać coś lub kogoś z innym w celu po­rów­na­nia lub spraw­dze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfrontowanie n., konfrontacja ż.

 czas. skonfrontować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zestawiać, porównywać

Wiktionary


konfucjanista

→ kon­fu­cja­nizm


SJP.pl

Patrz:

konfucjanizm

konfucjanistka

→ kon­fu­cja­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

konfucjanista

konfucjanizm

sy­stem fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny za­po­cząt­ko­wa­ny w Chi­nach w V wieku p.n.e. przez Kon­fu­cju­sza, roz­wi­nię­ty w III wieku p.n.e. m.in. przez Men­cju­sza (kon­fu­cja­nizm ide­a­li­stycz­ny) i Xunzi (kon­fu­cja­nizm re­a­li­stycz­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. rel. sy­stem fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny za­po­cząt­ko­wa­ny przez Kon­fu­cju­sza;

Wiktionary

Kon­fu­cja­nizm (儒學, rúxué, lub 儒家, rújiā) – sy­stem fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny (rów­nież sy­stem fi­lo­zo­ficz­no-etycz­ny) za­po­cząt­ko­wa­ny w Chi­nach przez Kon­fu­cju­sza ("Kong Fuzi", "Kong­zi") w V wieku p.n.e., a na­stęp­nie roz­wi­nię­ty m.in. przez Men­cju­sza (kon­fu­cja­nizm ide­a­li­stycz­ny) i Xunzi (kon­fu­cja­nizm re­a­li­stycz­ny) w III wieku p.n.e.. W póź­niej­szym okre­sie roz­wo­ju przy­jął cha­rak­ter re­li­gii pań­stwo­wej ce­sar­stwa chiń­skie­go, do­mi­nu­ją­cej od II wieku p.n.e. do jego upad­ku w 1911 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Konfucjusz m., konfucjanista m., konfucjanistka ż.

 przym. konfucjański

Wiktionary


konfucjański

od­no­szą­cy się do kon­fu­cja­niz­mu


SJP.pl


konfucjusz

(551-479 r. p.n.e.) chiń­ski my­śli­ciel i fi­lo­zof, twór­ca kon­fu­cja­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. filoz. chiń­ski fi­lo­zof;

Wiktionary

Kon­fu­cjusz (chiń. 孔子 / 孔夫子; pi­ny­in "Kǒng Zǐ / Kǒng Fūzǐ"; dosł. „Mistrz Kong”; ur. 551 p.n.e. w Qufu, zm. 479 p.n.e. tamże) – chiń­ski fi­lo­zof, twór­ca kon­fu­cja­niz­mu. Jego imię jest zla­ty­ni­zo­wa­ną formą imie­nia K'ung fu-tsy, oz­na­cza­ję­ce­go "Mistrz K'ung".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­fu­cjusz na pewno nie tylko prze­ka­zy­wał, ale i two­rzył, acz­kol­wiek ziar­no wszyst­kie­go, co pisał, tkwi­ło już u uwiel­bia­nych prze­zeń mędr­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfucjanizm m., konfucjanista m., konfucjanistka ż.

 przym. konfucjański

Wiktionary


konfundowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­fun­do­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfũndɔˈvãɲɛ, AS: kõnfũndovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konfundować

Wiktionary


konfundować

prze­sta­rza­le: wpro­wa­dzać w za­kło­po­ta­nie, zaw­sty­dzać, pe­szyć, zbi­jać z tropu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­fun­do­wać)

 (1.1) po­wo­do­wać, że ktoś czuje się za­kło­po­ta­ny lub zaw­sty­dzo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten wy­na­la­zek kon­fun­do­wał wielu na­u­kow­ców.

 (1.1) Nie po­win­no to nigdy kon­fun­do­wać nie­win­ne­go, choć kto prze­ciw­ko prawu i spra­wied­li­wo­ści ozu­chwa­la się, bo czyni to na włas­ną głowę. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfũnˈdɔvat͡ɕ, AS: kõnfũndovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfundowanie n., konfuzja

 czas. skonfundować

 przym. skonfundowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawstydzać, zbijać z tropu, wprawiać w zakłopotanie, żenować, zbić z pantałyku

Wiktionary


konfutacja

książ­ko­wo: odrzu­ce­nie ja­kichś tez, wy­ka­za­nie nie­praw­dzi­wo­ści kon­cep­cji lub idei


SJP.pl


konfuzja

prze­sta­rza­le:
1. zmie­sza­nie, za­kło­po­ta­nie, zaw­sty­dze­nie;
2. za­mie­sza­nie, chaos, anar­chia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. po­czu­cie za­kło­po­ta­nia

 (1.2) stan za­mie­sza­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ru­mie­ni­ła się, ale wcale nie z kon­fuz­ji; spoj­rza­ła mi w oczy z wy­ra­zem gnie­wu i roz­ża­le­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈfuzʲja, AS: kõnfuzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konfundować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zażenowanie, zawstydzenie, zakłopotanie, zmieszanie

Wiktionary


konfuzor

zwę­ża­ją­cy się od­ci­nek rury, uży­wa­ny m.in. do po­mia­ru pręd­ko­ści lub ilo­ści prze­pły­wa­ją­cej sub­stan­cji; dysza; zwęż­ka


SJP.pl

Kon­fu­zor – kanał prze­pły­wo­wy z ma­le­ją­cym prze­kro­jem po­przecz­nym. Prze­pły­wa­ją­cy (w wy­ni­ku od­po­wied­niej róż­ni­cy ci­śnień) z dużą pręd­ko­ścią czyn­nik ter­mo­dy­na­micz­ny pod­le­ga prze­mia­nie adia­ba­tycz­nej. Zmniej­sza­ją­cy się prze­krój po­przecz­ny po­wo­du­je wzrost pręd­ko­ści prze­pły­wu i spa­dek ci­śnie­nia czyn­ni­ka.

Wikipedia


konga

conga;
1. afry­kań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, bęben jed­no­mem­bra­no­wy, na któ­rym gra się rę­ko­ma;
2. ta­niec po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski po­cho­dzą­cy z Afry­ki, tań­czo­ny zbio­ro­wo w rytm ude­rzeń w kongę (bę­be­nek)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • konga (Kongi) – ro­dzi­na bęb­nów afry­kań­skich wy­wo­dzą­cych się z Kub
  • Konga – bry­tyj­ski hor­ror fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy z 1961 roku
  • Konga – miej­sco­wość w Szwe­cji, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Kro­no­berg, w gmi­nie Tings­ryd

Wikipedia


kongelacja

ozdo­ba ar­chi­tek­to­nicz­na w kształ­cie lo­do­we­go sopla


SJP.pl


kongenialność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­ge­nial­ne; cecha tych, któ­rzy są kon­ge­nial­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geniusz m., ganiuszka ż., genialność n.

 przym. kongenialny, genialny

 przysł. kongenialnie, genialnie

Wiktionary


kongenialny

współ­rów­ny;
1. rzad­ko: o prze­kła­dzie, tłu­ma­cze­niu: taki, który do­rów­nu­je ory­gi­na­ło­wi;
2. prze­sta­rza­łe: taki, który do­rów­nu­je komuś, cze­muś pod wzglę­dem ta­len­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­rów­nu­ją­cy ory­gi­na­ło­wi; rów­nie ge­nial­ny jak pier­wow­zór (np. o tłu­ma­cze­niu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋɡɛ̃ˈɲalnɨ, AS: kõŋgẽńalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kongenialność ż.

 przysł. kongenialnie

 przym. genialny

Wiktionary


konger

dra­pież­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny kon­gro­wa­tych; wę­gorz mor­ski


SJP.pl

Kon­ger ("Con­ger con­ger") – dra­pież­ny ga­tu­nek mor­skiej ryby wę­go­rzoksz­tałt­nej z ro­dzi­ny kon­ge­ro­wa­tych (Con­gri­dae).

Wikipedia


kongestia

daw­niej: nad­mier­ny na­pływ krwi do na­czyń krwio­no­śnych ja­kie­goś or­ga­nu, zwła­szcza ude­rze­nie krwi do głowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­tło­cze­nie, prze­tło­cze­nie, prze­cią­że­nie

 (1.2) daw. med. gwał­tow­ny, nad­mier­ny na­pływ krwi do na­czyń krwio­no­śnych ja­kie­goś or­ga­nu, zwła­szcza mózgu

Wiktionary

Kon­ge­stia (ang. "con­ge­stion") – chro­nicz­ne zja­wi­sko więk­sze­go na­tę­że­nia ruchu środ­ków tran­spor­tu od prze­pu­sto­wo­ści wy­ko­rzy­sty­wa­nej przez nie in­fra­struk­tu­ry.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈɡɛstʲja, AS: kõŋgestʹi ̯a

Wiktionary


kongijczyk

oby­wa­tel Konga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Konga

 (1.2) oby­wa­tel De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋʲˈɟijt͡ʃɨk, AS: kõŋʹǵii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kongo n.

:: fż. Kongijka ż.

 przym. kongijski

Wiktionary


kongijka

oby­wa­tel­ka Konga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Konga

 (1.2) oby­wa­tel­ka De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋʲˈɟijka, AS: kõŋʹǵii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kongo n.

:: fm. Kongijczyk mos.

 przym. kongijski

Wiktionary


kongijski

zwią­za­ny z Kon­giem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa De­mo­kra­tycz­na Re­pu­bli­ka Konga

 (1.2) od­no­szą­cy się do pań­stwa Kongo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci, AS: kõŋʹǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kongo n., Kongijka ż., Kongijczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. zairski

Wiktionary


konglomeracja

pow­sta­wa­nie i two­rze­nie się kon­glo­me­ra­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) two­rze­nie się kon­glo­me­ra­tu

Wiktionary


konglomerat

1. duże przed­się­bior­stwo wie­lo­za­kła­do­we
2. ca­łość bę­dą­ca po­łą­cze­niem róż­no­rod­nych przed­mio­tów, zja­wisk, de­fi­ni­cji etc.
3. ro­dzaj skały osa­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ca­łość, bę­dą­ca zlep­kiem róż­nych, czę­sto nie­pa­su­ją­cych czę­ści lub ele­men­tów

 (1.2) geol. gru­bo­o­kru­cho­wa, lita skała osa­do­wa o róż­nych bar­wach, zło­żo­na z zia­ren żwiru (lub gła­zów) spo­jo­nych le­pi­szczem;

 (1.3) ekon. kon­cern, gru­pu­ją­cy przed­się­bior­stwa o naj­róż­niej­szym pro­fi­lu pro­duk­cji bez żad­nej trwa­łej za­sa­dy do­bo­ru

 (1.4) chem. twór zło­żo­ny z wiel­kiej licz­by drob­nych krysz­ta­łów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­glo­me­rat – ca­łość sta­no­wią­ca zle­pek róż­nych, czę­sto nie­pa­su­ją­cych do sie­bie czę­ści lub ele­men­tów.
  • kon­glo­me­rat – ro­dzaj skały osa­do­wej
  • kon­glo­me­rat – po­ję­cie z za­kre­su eko­no­mii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wia­do­mym jest, że w opra­co­wa­niach li­te­rac­kich oso­bo­wość Schul­za jawi się jako kon­glo­me­rat lęków i na­tręctw, a więc jako oso­bo­wość psy­cha­ste­nicz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konglomeratowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zlepieniec, żwirowiec

Wiktionary


konglomeratowy

→ kon­glo­me­rat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kon­glo­me­ra­tem, wła­ści­wy kon­glo­me­ra­to­wi

Wiktionary

Patrz:

konglomerat

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋɡlɔ̃mɛraˈtɔvɨ, AS: kõŋglõmeratovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konglomerat m.

Wiktionary


konglutyn

ga­tu­nek ro­ślin­ne­go biał­ka


SJP.pl


kongo

1. or­ga­nicz­ny barw­nik wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ana­li­zie jako wskaź­nik;
2. na­tu­ral­ny barw­nik sto­so­wa­ny daw­niej do bar­wie­nia ba­weł­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w Afry­ce;

 (1.3) geogr. etn. jedno z ple­mię­e­mion za­miesz­ku­ją­cych do­rze­cze rzeki Kongo (1.2);

Wiktionary

Kongo (Re­pu­bli­ka Konga; Congo, République du Congo), "Kongo-Braz­za­vil­le" – pań­stwo w środ­ko­wej Afry­ce nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Gra­ni­czy z Ga­bo­nem, Ka­me­ru­nem, Re­pu­bli­ką Środ­ko­wo­a­fry­kań­ską, An­go­lą (Ka­bin­da) i De­mo­kra­tycz­ną Re­pu­bli­ką Konga.

W cza­sach ko­lo­nial­nych wy­stę­po­wa­ło pod nazwą Kongo Fran­cu­skie i Kongo Środ­ko­we, a tuż po odzy­ska­niu nie­pod­le­gło­ści jako Kongo-Braz­za­vil­le (sto­so­wa­ne nadal dla odróż­nie­nia od De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga) i Lu­do­wa Re­pu­bli­ka Konga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sierp­niu no­co­wa­li tu stu­den­ci z Konga.

 (1.2) Le­jo­we uj­ście Konga osią­ga miej­sca­mi sze­ro­kość ponad 20 ki­lo­me­trów i nic nie blo­ku­je tu już że­glu­gi.

 (1.3) Człon­ko­wie ple­mię­e­mie­nia Kongo po­lu­ją na an­ty­lo­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ŋɡɔ, AS: kõŋgo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kongijczyk m., Kongijka ż., Bakongo n., Wakongo n., kongo n., kikongo n.

 przym. kongijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Konga; hist. Kongo Francuskie, Kongo Środkowe, Kongo-Brazzaville

 (1.3) Bakongo, Wakongo, Sundi

Wiktionary


kongregacja

1. urząd ko­ściel­ny;
2. zgro­ma­dze­nie za­kon­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ofi­cjal­ne spot­ka­nie osób du­chow­nych

 (1.2) rel. grupa klasz­to­rów tego sa­me­go za­ko­nu lub zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go

 (1.3) rel. wspól­no­ta za­kon­na, zakon

 (1.4) rel. ciało do­rad­cze prze­ło­żo­ne­go za­ko­nu

 (1.5) rel. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cji Sto­li­cy Apo­stol­skiej od­po­wia­da­ją­ca świec­kie­mu mi­ni­ster­stwu

 (1.6) hand. kon­fra­ter­nia kup­ców

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • typ ka­to­lic­kie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, w któ­rym skła­da­ne są je­dy­nie pro­ste śluby
  • grupa klasz­to­rów w ra­mach jed­ne­go za­ko­nu
  • waż­niej­szy zjazd du­chow­nych
  • wspól­no­ta re­li­gij­na osób świec­kich
  • Dy­ka­ste­ria – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cji Sto­li­cy Apo­stol­skiej od­po­wia­da­ją­ca świec­kie­mu mi­ni­ster­stwu. Po­wo­łu­je ją do życia pa­pież celem na­dzo­ru i za­łat­wia­nia po­szcze­gól­nych spraw jako pomoc w kie­ro­wa­niu Ko...
  • Kon­gre­ga­cja (fr. La Congrégation) – jedna z kon­gre­ga­cji, która zo­sta­ła ut­wo­rzo­na 2 lu­te­go 1801 przez ojca Jean-Bap­ti­ste Bo­ur­dier-Del­pu­its.
  • Kon­gre­ga­cja Ku­piec­ka – re­pre­zen­ta­cja kup­ców Wol­ne­go Mia­sta Kra­ko­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ka­ni ro­zda­dzą pro­gra­my dusz­pa­ster­skie pod­czas kon­gre­ga­cji wiel­ka­noc­nej.

 (1.5) Pol­ski kar­dy­nał stał na czele Kon­gre­ga­cji ds. Edu­ka­cji Ka­to­lic­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kongregacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konwent

Wiktionary


kongregacjonalista

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy re­li­gij­nej sta­no­wią­cej odłam an­giel­skie­go kal­wi­niz­mu; in­de­pen­dent, kon­gre­ga­cjo­ni­sta


SJP.pl


kongregacjonalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. forma pro­te­stanc­kich grupy wyz­na­nio­wych, w któ­rej pod­sta­wą jest au­to­no­mia po­szcze­gól­nych wspól­not

Wiktionary

Kon­gre­ga­cjo­na­lizm (z con­gre­ga­tio, wspól­no­ta) – forma or­ga­ni­za­cji Ko­ścio­łów pro­te­stanc­kich, któ­rej pod­sta­wą jest nie­za­leż­ność i au­to­no­mia po­szcze­gól­nych wspól­not. Kon­gre­ga­cjo­na­lizm jest jed­nym z waż­nych kie­run­ków w pro­te­stan­tyz­mie, prze­de wszyst­kim w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wikipedia


kongregacjonaliści

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy re­li­gij­nej sta­no­wią­cej odłam an­giel­skie­go kal­wi­niz­mu; in­de­pen­dent, kon­gre­ga­cjo­ni­sta


SJP.pl


kongregacjonista

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy re­li­gij­nej sta­no­wią­cej odłam an­giel­skie­go kal­wi­niz­mu; in­de­pen­dent, kon­gre­ga­cjo­na­li­sta


SJP.pl


kongregacyjny

→ kon­gre­ga­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­gre­ga­cją, do­ty­czą­cy kon­gre­ga­cji

Wiktionary

Patrz:

kongregacja

Powiązane:

 rzecz. kongregacja ż.

Wiktionary


kongres

zjazd kra­jo­wy lub mię­dzy­na­ro­do­wy przed­sta­wi­cie­li sztu­ki, po­li­ty­ki, nauki, dy­plo­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zjazd osób o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach, po­dob­nej dzia­łal­no­ści, zrze­szo­nych w jed­nej or­ga­ni­za­cji

 (1.2) polit. or­ga­ni­za­cja

 (1.3) naj­wyż­szy organ niek­tó­rych or­ga­ni­za­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­gres − zjazd przed­sta­wi­cie­li (np. na­u­kow­ców, po­li­ty­ków)
  • Kon­gres Sta­nów Zjed­no­czo­nych – dwu­i­zbo­wy par­la­ment w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Kon­gres Skon­fe­de­ro­wa­nych Sta­nów Ame­ry­ki − dwu­i­zbo­wy par­la­ment krót­ko ist­nie­ją­cych CSA
  • Kon­gres De­pu­to­wa­nych (Hisz­pa­nia) − niż­sza izba par­la­men­tu w Kró­le­stwie Hisz­pa­nii
  • Kon­gres Par­la­men­tu Fran­cu­skie­go − in­sty­tu­cja w sy­ste­mie po­li­tycz­nym Fran­cji
  • Kon­gres − dwu­i­zbo­wy par­la­ment Fi­li­pin
  • Kon­gres – dwu­i­zbo­wy par­la­ment w Mek­sy­ku
  • Kon­gres eu­cha­ry­stycz­ny − Ka­to­lic­ki Kon­gres Eu­cha­ry­stycz­ny
  • Kon­gres − co­rocz­ne, trzyd­nio­we spot­ka­nie Świad­ków Je­ho­wy z okre­ślo­ne­go re­gio­nu
  • In­dyj­ski Kon­gres Na­ro­do­wy, Par­tia Kon­gre­so­wa − nazwa par­tii po­li­tycz­nej w In­diach
  • Kon­gres Nowej Pra­wi­cy, Nowa Pra­wi­ca − pol­ska pra­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na o cha­rak­te­rze kon­ser­wa­tyw­no-li­be­ral­nym
  • Świa­to­wy Kon­gres Espe­ran­to − naj­więk­szy zjazd espe­ran­ty­stów or­ga­ni­zo­wa­ny co roku w innym kraju

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­koń­cze­nie kon­gre­su jest prze­wi­dzia­ne na go­dzi­nę dzie­wią­tą wie­czo­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ŋɡrɛs, AS: kõŋgres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kongres m., Kongresówka ż., Kongresowiak m., kongresman m., kongresmen m., kongresmenka m.

 przym. kongresowy

Wiktionary

Synonimy:

 skr. kongr.

Wiktionary


kongresik

zdrob­nie­nie od: kon­gres


SJP.pl


kongresista

rzad­ko: uczest­nik kon­gre­su - zja­zdu; kon­gre­so­wicz


SJP.pl


kongresistka

→ kon­gre­si­sta; kon­gre­so­wicz­ka


SJP.pl


kongresman

[czy­taj: kon­gres­men] czło­nek Kon­gre­su; kon­gres­men


SJP.pl


kongresmanka

→ kon­gres­man; kon­gres­men­ka


SJP.pl


kongresmen

czło­nek Kon­gre­su; kon­gres­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, bę­dą­cy człon­kiem kon­gre­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈɡrɛsmɛ̃n, AS: kõŋgresmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kongresówka ż., kongres m.

:: fż. kongresmenka ż.

 przym. kongresowy

Wiktionary


kongresmenka

człon­ki­ni Kon­gre­su - or­ga­nu wła­dzy pra­wo­daw­czej w więk­szo­ści państw Ame­ry­ki Środ­ko­wej i w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, bę­dą­ca człon­kiem kon­gre­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋɡrɛˈsmɛ̃nka, AS: kõŋgresmẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kongresówka, kongresmen, kongres

 przym. kongresowy

Wiktionary


kongresowiak

miesz­ka­niec Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go (pań­stwa w la­tach 1815–1832); Kró­le­wiak


SJP.pl


kongresowianka

miesz­kan­ka Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go (pań­stwa w la­tach 1815–1832); Kró­le­wiacz­ka


SJP.pl


kongresowicz

rzad­ko: uczest­nik kon­gre­su - zja­zdu; kon­gre­si­sta


SJP.pl


kongresowiczka

→ kon­gre­so­wicz


SJP.pl

Patrz:

kongresowicz

kongresowy

przy­miot­nik od: kon­gres


SJP.pl


kongresówka

po­tocz­nie: na­miast­ka pań­stwa pol­skie­go ut­wo­rzo­na na czę­ści te­re­nów za­bo­ru ro­syj­skie­go w 1815 r.; Pol­skie Kró­le­stwo Kon­gre­so­we, Kraj Nad­wi­ślań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) pot. hist. Kró­le­stwo Pol­skie (kon­gre­so­we), ut­wo­rzo­ne na kon­gre­sie wie­deń­skim;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­gre­sów­ka miała czę­ścio­wą au­to­no­mię, ale w naj­waż­niej­szych spra­wach była za­leż­na od cara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋɡrɛˈsufka, AS: kõŋgresufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kongres mrz., Kongresowiak mos., kongresmen mos., kongresmenka ż.

 przym. kongresowy, kongresówkowy

Wiktionary


kongresówkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kon­gre­sów­ką, do­ty­czą­cy Kon­gre­sów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kongresówka ż.

Wiktionary


kongrowate

ro­dzi­na mor­skich ryb wę­go­rzoksz­tałt­nych


SJP.pl


kongrowaty

o ce­chach kon­gro­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


kongruencja

1. zgod­ność, od­po­wied­niość, przy­sta­wa­nie, np. liczb lub figur ge­o­me­trycz­nych;
2. gra­ma­tycz­ny zwią­zek zgody


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­gru­en­cja – w ję­zy­koz­naw­stwie inna nazwa związ­ku zgody;
  • kon­gru­en­cja – w ma­te­ma­ty­ce re­la­cja rów­no­waż­no­ści de­fi­nio­wa­na w do­wol­nym sy­ste­mie al­ge­bra­icz­nym, w tym:
    • kon­gru­en­cja liczb cał­ko­wi­tych,
    • kon­gru­en­cja ma­cie­rzy,
    • kon­gru­en­cja figur ge­o­me­trycz­nych.
  • przy­sta­wa­nie

Wikipedia


kongruentny

po­zo­sta­ją­cy w re­la­cji kon­gru­en­cji


SJP.pl


koni

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|koń.

Wiktionary

Koni, wła­ści­wie To­masz Konys (ur. 24 lu­te­go 1983, zm. 7 marca 2026) – pol­ski raper. Był znany prze­de wszyst­kim z wy­stę­pów w hip-ho­po­wej for­ma­cji Beat Squad. Wraz z jed­nym z człon­ków tego ze­spo­łu – Rafim współt­wo­rzył także duet. Pro­wa­dził po­nad­to so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną. Były czło­nek ko­lek­ty­wu PDG Kar­tel.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲi, AS: kõńi

Wiktionary


koniaczek

zdrob­nie­nie od: ko­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniak m.

 przym. koniakowy

Wiktionary


koniak

napój al­ko­ho­lo­wy otrzy­ma­ny ze spi­ry­tu­su od­de­sty­lo­wa­ne­go z wina, doj­rze­wa­ją­cy kilka lat w becz­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. ro­dzaj moc­ne­go al­ko­ho­lu, wyt­wa­rza­ne­go we wschod­niej Fran­cji;

 (1.2) geol. trze­ci wiek póź­nej kredy, trwa­ją­cy 89,3 – 85,8 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Ko­niak (od fr. "Co­gnac" – miej­sco­wość we Fran­cji) –

ro­dzaj na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go typu wi­niak, za­wie­ra­ją­ce­go ok. 40% al­ko­ho­lu i wyt­wa­rza­ne­go w oko­li­cach Co­gnac w de­par­ta­men­cie Cha­ren­te we Fran­cji.

Na ob­sza­rze Unii Eu­ro­pej­skiej nazwa "co­gnac" za­strze­żo­na jest wy­łącz­nie dla pro­duk­tów tego po­cho­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wejdź! Na­pi­je­my się po lamp­ce ko­nia­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲak, AS: kõńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniakówka ż.

:: zdrobn. koniaczek m.

 przym. koniakowy

Wiktionary


koniakowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­nia­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­nia­ko­wia­nom udało się wy­grać z wi­śla­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koniaków mrz.

:: fż. koniakowianka ż.

 przym. koniakowski

Wiktionary


koniakowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­nia­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koniaków mrz.

:: fm. koniakowianin mos.

 przym. koniakowski

Wiktionary


koniakowski

przy­miot­nik od: Ko­nia­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­nia­ko­wa, zwią­za­ny z Ko­nia­ko­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślub wzię­li w ko­nia­kow­skim ko­ście­le pa­ra­fial­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniakowianin mos., koniakowianka ż., Koniaków mrz.

Wiktionary


koniakowy

→ ko­niak


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­nia­kiem, do­ty­czą­cy ko­nia­ku; ma­ją­cy smak ko­nia­ku

Wiktionary

Patrz:

koniak

Powiązane:

 rzecz. Cognac n., koniak mrz., koniaczek mrz., koniakówka ż.

Wiktionary


koniaków

napój al­ko­ho­lo­wy otrzy­ma­ny ze spi­ry­tu­su od­de­sty­lo­wa­ne­go z wina, doj­rze­wa­ją­cy kilka lat w becz­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Isteb­na;

 (1.2) geogr. część Cze­skie­go Cie­szy­na, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w po­wie­cie Kar­wi­na w Cze­chach;

 (1.3) hist. geogr. dawna pol­ska wieś na Wo­ły­niu;

Wiktionary

Ko­nia­ków – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim w gmi­nie Isteb­na. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 1469 ha, a licz­ba lud­no­ści 3643, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 248,0 os./km².

Two­rzy wraz z Ja­wo­rzyn­ką i Isteb­ną tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ko­nia­ko­wie kwit­nie ko­ron­kar­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniakowianin mos., koniakowianka ż.

 przym. koniakowski

Wiktionary


koniara

po­tocz­nie:
1. opie­kun­ka, hand­lar­ka, ho­dow­czy­ni koni;
2. mi­ło­śnicz­ka, znaw­czy­ni koni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mi­ło­śnicz­ka koni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniarz mos., koń mzw.

Wiktionary


koniarski

przy­miot­nik od: ko­niarz


SJP.pl


koniarz

po­tocz­nie:
1. opie­kun, hand­larz, ho­dow­ca koni;
2. mi­ło­śnik, znaw­ca koni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. mi­ło­śnik koni

 (1.2) pot. znaw­ca koni

 (1.3) pot. ho­dow­ca koni

 (1.4) pot. hand­larz końmi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koń m., koniowate nmos., konik m., konnica ż., koniuszy m.

:: fż. koniara ż.

 przym. koniowaty, koński

Wiktionary


konica

[czy­taj: ko­ni­ka] marka fo­to­gra­ficz­na i firma; Ko­ni­ca Mi­nol­ta


SJP.pl


konichalcyt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny ar­se­nian mie­dzi i wap­nia


SJP.pl

Ko­ni­chal­cyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy ar­se­nia­nów. Bar­dzo rzad­ki. Opi­sa­ny w 1849.

Nazwa po­cho­dzi od zło­że­nia grec­kich słów: "conia" – pył, i "khal­kos" – miedź.

Wikipedia


konicki

naz­wi­sko


SJP.pl


koniczek

zdrob­nie­nie od: konik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: koń

 (1.2) mały koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stał ko­ni­czek sam przy żło­bie, / I obro­czek chru­pał sobie.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. koń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konik

 (1.2) konik

Wiktionary


koniczny

stoż­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. ma­ją­cy kształt stoż­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konew ma kształt ko­nicz­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stożkowaty

Wiktionary


koniczyna

ro­śli­na o kwia­tach ze­bra­nych w głów­ki i trój­dziel­nych li­ściach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tri­fo­lium|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

 (1.2) liść tej ro­śli­ny; motyw gra­ficz­ny przy­po­mi­na­ją­cy ten liść

Wiktionary

Ko­ni­czy­na ("Tri­fo­lium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je ponad 290 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, przy czym w Au­stra­lii jako in­tro­du­ko­wa­ne. W Pol­sce ro­śnie dziko ponad 20 ga­tun­ków, kilka jest upra­wia­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łące ze­bra­li­śmy tro­chę ko­ni­czy­ny dla kró­li­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲiˈt͡ʃɨ̃na, AS: kõńičỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniczynisko n., koniczysko n., wykoniczynienie n.

:: zdrobn. koniczynka ż.

 przym. koniczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Śląsk|krasikoń., reg-pl|Śląsk|jetelinka.; lud. konicz, konik

 (1.2) reg. śl. krasikoń, koniczynka, reg. śl. jetelinka

Wiktionary


koniczynisko

pole po sko­szo­nej ko­ni­czy­nie; ko­ni­czy­sko


SJP.pl


koniczynka

zdrob­nie­nie od: ko­ni­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ko­ni­czy­na

Wiktionary

Ko­ni­czyn­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Ły­so­mi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲiˈt͡ʃɨ̃nka, AS: kõńičỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniczyna ż., koniczynisko n., koniczysko n.

 przym. koniczynowy

Wiktionary


koniczynowy

przy­miot­nik od: ko­ni­czy­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­ni­czy­ną, wy­ko­na­ny z ko­ni­czy­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie się tylko dało, wet­knię­to polne kwia­ty, umo­co­wa­no ko­ni­czy­no­we wia­nusz­ki i grona jagód ja­rzę­bi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniczynka ż., koniczyna ż.

Wiktionary


koniczynówka

1. bar­czat­ka ko­ni­czy­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny bar­czat­ko­wa­tych;
2. wy­gło­ba ko­ni­czy­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych


SJP.pl


koniczysko

rzad­ko: pole po sko­szo­nej ko­ni­czy­nie; ko­ni­czy­ni­sko


SJP.pl


konidialny

za­rod­nik ko­ni­dial­ny - ku­li­sty za­rod­nik wyt­wa­rza­ny bez udzia­łu pro­ce­su płcio­we­go przez niek­tó­re grzy­by, pow­sta­ją­cy przez od­cię­cie ko­mór­ki na końcu strzęp­ki grzyb­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. do­ty­czą­cy ko­ni­dium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲiˈdʲjalnɨ, AS: kõńidʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konidium n.

Wiktionary


konidiofor

koń­co­wa część pio­no­wo wznie­sio­nej strzęp­ki grzy­bów (głów­nie wor­kow­ców i grzy­bów nie­do­sko­na­łych), na któ­rej pow­sta­ją ku­li­ste za­rod­ni­ki - ko­ni­dia


SJP.pl

Ko­ni­dio­for lub trzo­nek ko­ni­dial­ny ( co­ni­diop­hor) – szczy­to­wa strzęp­ka grzyb­ni, na któ­rej wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki ko­ni­dial­ne. Ko­ni­dio­for wy­ra­sta z ko­mór­ki ba­zal­nej i zaz­wy­czaj wznie­sio­ny jest do góry. Trzo­nek ten może być nie­roz­ga­łę­zio­ny, jak np. u kro­pid­la­ków ("Asper­gil­lus"), lub roz­ga­łę­zio­ny, jak u pędz­la­ków ("Pe­ni­cil­lum"), roz­ga­łę­zie­nia te to me­tu­le.

Wikipedia


konidiospora

ku­li­sty za­rod­nik wyt­wa­rza­ny bez udzia­łu pro­ce­su płcio­we­go przez niek­tó­re grzy­by, pow­sta­ją­cy przez od­cię­cie ko­mór­ki na końcu strzęp­ki grzyb­ni; ko­ni­dium, za­rod­nik ko­ni­dial­ny


SJP.pl


konidium

ku­li­sty za­rod­nik wyt­wa­rza­ny bez udzia­łu pro­ce­su płcio­we­go przez niek­tó­re grzy­by, pow­sta­ją­cy przez od­cię­cie ko­mór­ki na końcu strzęp­ki grzyb­ni; ko­ni­dio­spo­ra, za­rod­nik ko­ni­dial­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. ro­dzaj za­rod­ni­ków grzy­bów, sta­no­wią­cych organ rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go

Wiktionary

Ko­ni­dium (l.mn. "ko­ni­dia"), ko­ni­dio­spo­ra lub za­rod­nik ko­ni­dial­ny – ro­dzaj za­rod­ni­ków grzy­bów pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go. Na­le­ży do grupy mi­to­spor.

Wyt­wa­rza­nie i roz­prze­strze­nia­nie ko­ni­diów.

Ko­ni­dia wyt­wa­rza­ne są czę­sto przez wor­kow­ce ("Asco­my­co­ta"), rza­dziej pod­staw­cza­ki ("Ba­si­dio­my­co­ta").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­ni­dia wy­stę­pu­ją jako bla­sto­ko­ni­dia i jako tal­lo­ko­ni­dia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲidʲjũm, AS: kõńidʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. blastokonidium, tallokonidium

 przym. konidialny

Wiktionary


konie

zwy­kle łącz­nie z przy­miot­ni­kiem "stary":
1. pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie na do­ro­słą osobę za­cho­wu­ją­cą się jak dziec­ko
2. po­u­fa­łe o ko­le­dze lub przy­ja­cie­lu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Konie – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim.
  • Konie – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim.
  • Konie – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1954 roku w woj. war­szaw­skim.
  • Je­zio­ro Konie – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim.
  • Koń – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca.

Wikipedia


koniec

1. chwi­la, w któ­rej coś prze­sta­je ist­nieć, np. ko­niec świa­ta, mi­ło­ści, mło­do­ści; kres, schy­łek, zmierzch;
2. frag­ment bę­dą­cy ostat­nią czę­ścią więk­szej ca­ło­ści, np. ko­niec filmu, książ­ki, prze­mó­wie­nia; za­koń­cze­nie;
3. prze­no­śnie: śmierć;
4. prze­no­śnie: nie­po­wo­dze­nie, klę­ska, upa­dek;
5. zew­nętrz­na część cze­goś; brzeg, skraj, kra­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ostat­ni frag­ment, część po­dłuż­ne­go przed­mio­tu, czu­bek

 (1.2) chwi­la, w któ­rej jakaś czyn­ność nie jest już dłu­żej wy­ko­ny­wa­na

 (1.3) oko­licz­no­ści końca (1.2)

 (1.4) miej­sce, w któ­rym na­stą­pił ko­niec (1.2) ruchu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­niec:
    • punkt, linia, pła­szczyz­na koń­czą­ce coś
    • mo­ment, chwi­la, w któ­rej coś się koń­czy
    • ostat­nia część cze­goś, za­koń­cze­nie
    • śmierć, zgon
    • nie­po­wo­dze­nie, klę­ska cze­goś
  • Ko­niec – część mia­sta Dzia­ło­szyn
  • Ko­niec – część mia­sta Li­biąż
  • Ko­niec – wieś w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Ko­niec – część wsi Za­czop­ki pow. bial­skim, w gmi­nie Ro­kit­no
  • Ko­niec – część wsi Sól w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Bił­go­raj
  • Ko­niec – część wsi Bi­szcza w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Bi­szcza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na końcu tego ołów­ka jest gumka.

 (1.1) Każdy kij ma dwa końce, a po­cząt­ku nie ma.

 (1.2) Na ko­niec, jakby śle­pym chciał ude­rzyć cio­sem, / Za­sło­nił oczy ręką i rzekł moc­nym gło­sem: / „Jam jest Jacek So­pli­ca…”

 (1.2) Nie był to ko­niec wy­sta­wia­nia mnie na próbę.

 (1.3) Wszyst­ko za­czę­ło się nie­przy­jem­nie, ale na szczę­ście ko­niec był we­so­ły.

 (1.4) Koń­cem na­szej wy­ciecz­ki po Kra­ko­wie był Wawel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲɛt͡s, AS: kõńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kończyna ż., końcówka ż., końcóweczka ż.

:: zdrobn. koniuszek m.

 czas. kończyć ndk., zakończyć dk., zakańczać ndk., wykończyć dk., ukończyć dk., dokończyć dk., skończyć dk.

 przym. końcowy, kończący, wykończony, skończony, ukończony

 przysł. końcowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czubek, szpic, koniuszek

 (1.2) kres, schyłek

 (1.3) zakończenie, finał

 (1.4) meta

Wiktionary


koniecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: Ko­niec­ki (herb szla­chec­ki).

Ko­niec­ki (nazwa obocz­na: Ko­niec­ki-Wą­do­ło­wo) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Jed­wab­ne.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Trój­cy Prze­najś­więt­szej w Bu­rzy­nie.

Wikipedia


koniecpol

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­niec­pol – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­niec­pol, nad rzeką Pi­li­cą.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2023 roku mia­sto miało 5355 miesz­kań­ców (dane z GUS).

Więk­szość Ko­niec­po­la leży w hi­sto­rycz­nej ziemi sie­radz­kiej i po­mi­mo że re­for­ma w 1999 roku włą­czy­ła mia­sto w gra­ni­ce wo­je­wództ­wa ślą­skie­go, Ko­niec­pol nie jest czę­ścią Ślą­ska, a wła­śnie ziemi sie­radz­kiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɛt͡spɔl, AS: kõńecpol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniecpolanin m., koniecpolanka ż.

 przym. koniecpolski

Wiktionary


koniecpolanin

miesz­ka­niec Ko­niec­po­la


SJP.pl


koniecpolanka

miesz­kan­ka Ko­niec­po­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­niec­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koniecpol m.

:: fm. koniecpolanin m.

 przym. koniecpolski

Wiktionary


koniecpolski

przy­miot­nik od: Ko­niec­pol


SJP.pl


koniecwałd

Ko­niec­wałd (daw­niej: niem. "Kon­rads­wald") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Sztum. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 55. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


konieczek

naz­wi­sko


SJP.pl


konieczka

naz­wi­sko


SJP.pl


koniecznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bezwz­ględ­nie, ab­so­lut­nie

 (1.2) daw. osta­tecz­nie, zu­peł­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­si­cie to ko­niecz­nie zo­ba­czyć.

 (1.1) Trze­ba się tym ko­niecz­nie zająć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konieczność ż.

 przym. konieczny, koniecznościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absolutnie, bezwarunkowo, bezwzględnie, na pewno, nieodzownie, obligatoryjnie, obowiązkowo, stanowczo, zdecydowanie; bez względu na cenę, bez względu na cokolwiek, za jaką bądź cenę, za wszelką cenę

Wiktionary


konieczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ko­niecz­nie


SJP.pl


konieczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ko­niecz­ny


SJP.pl


konieczno

Ko­niecz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Wło­szczo­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­niecz­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


koniecznościowy

→ ko­niecz­ność


SJP.pl

Patrz:

konieczność

konieczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, czego nie można uni­knąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro po chwi­li zo­rien­to­wał się, że to, co wziął za ka­na­pę, było ob­szer­nym fo­te­lem, w któ­rym uprzej­ma in­ter­lo­ku­tor­ka mu­sia­ła ście­śnić się z ko­niecz­no­ści.

 (1.1) Tego wy­ma­ga za­sa­da wyż­szej ko­niecz­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: kõńečność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konieczny

 przysł. koniecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przymus, nieodzowność, niezbędność, nieuchronność

Wiktionary


konieczny

nie­zbęd­ny, taki, bez któ­re­go nie można się obejść


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­ty­czy ko­niecz­no­ści; jest nie­u­ni­knio­ny lub nie­zbęd­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sy Ko­niecz­ny (ur. 1925) – pol­ski bobs­le­i­sta, ske­le­to­ni­sta
  • Al­fred Ko­niecz­ny (1934–2023) – pol­ski hi­sto­ryk ustro­ju i prawa
  • An­drzej Ko­niecz­ny (ur. 1971) – pol­ski le­śnik, urzęd­nik pań­stwo­wy
  • An­to­ni Ko­niecz­ny (1897–19??) – pol­ski żoł­nierz
  • Bar­tło­miej Ko­niecz­ny (ur. 1981) – pol­ski pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy
  • Ber­nard Ko­niecz­ny (1911–1980) – pol­sko-ży­dow­ski in­ży­nier, funk­cjo­na­riusz apa­ra­tu bez­pie­czeń­stwa PRL
  • Bro­ni­sław Ko­niecz­ny (1896–1973) – pol­ski żoł­nierz, autor pa­mięt­ni­ków
  • Cze­sław Ko­niecz­ny (1927–2020) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, tre­ner, dzia­łacz spor­to­wy
  • Ewa Ko­niecz­ny (ur. 1989) – pol­ska ju­docz­ka
  • Jan Ko­niecz­ny – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Ja­nusz Ko­niecz­ny – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Jerzy Ko­niecz­ny – ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla szcze­niąt ko­niecz­ne jest roz­po­czę­cie po­bie­ra­nia mleka jak naj­szyb­ciej po po­ro­dzie.

 (1.1) W tej sy­tu­a­cji ko­niecz­ne jest pod­ję­cie od­po­wied­nich dzia­łań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɛt͡ʃnɨ, AS: kõńečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konieczność ż.

 przysł. koniecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasadniczy, nieuchronny, bezwarunkowy, potrzebny, podstawowy, niezbędny

Wiktionary


koniektura

1. do­mysł, przy­pu­szcze­nie;
2. odt­wo­rze­nie luk w usz­ko­dzo­nym tek­ście


SJP.pl

Ko­niek­tu­ra (łac. "co­niec­tu­ra", do­mysł, hi­po­te­za) - ter­min tech­nicz­ny z za­kre­su kry­ty­ki tek­stu. Oz­na­cza wy­kon­cy­po­wa­ną współ­cze­śnie po­praw­kę do tek­stu, który dotr­wał cza­sów no­wo­żyt­nych w po­sta­ci ma­nu­skryp­tów pa­pi­ru­so­wych lub per­ga­mi­no­wych.

Przy­czy­ną, dla któ­rej ko­niecz­ne jest two­rze­nie ko­niek­tur, są nie­u­ni­knio­ne błędy trans­mi­sji tek­stu drogą ręcz­ne­go ko­pio­wa­nia po­mię­dzy cza­sa­mi au­to­ra (na ogół sta­ro­żyt­no­ścią) a współ­czes­no­ścią.

Wikipedia


konietlica

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


SJP.pl

Ko­niet­li­ca ("Tri­se­tum" Pers.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je ponad 80 ga­tun­ków spo­ty­ka­nych w stre­fach umiar­ko­wa­nych obu pół­kul oraz w gó­rach w stre­fie tro­pi­kal­nej z wy­jąt­kiem Afry­ki. W Pol­sce rosną czte­ry ga­tun­ki: ko­niet­li­ca al­pej­ska ("Tri­se­tum al­pe­stre"), ko­niet­li­ca kar­pac­ka ("T. fu­scum" = "T. ci­lia­re"), ko­niet­li­ca sy­be­ryj­ska ("T. si­bi­ri­cum") i ko­niet­li­ca łą­ko­wa ("T. fla­ve­scens").

Wikipedia


koniewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­nie­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski
  • Ko­nie­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin
  • Ko­nie­wo – osied­le typu wiej­skie­go w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim
  • Ko­nie­wo – wieś w ob­wo­dzie ke­me­row­skim
  • Ko­nie­wo – chu­tor w re­jo­nie kur­skim ob­wo­du kur­skie­go
  • Ko­nie­wo – wieś w ob­wo­dzie perm­skim
  • Ko­nie­wo – wieś w ob­wo­dzie pskow­skim
  • Ko­nie­wo – wieś w ob­wo­dzie tiu­meń­skim
  • Ko­nie­wo – wieś w ob­wo­dzie twer­skim
  • Ko­nie­wo – wieś w re­jo­nie cha­row­skim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go
  • Ko­nie­wo – wieś w ob­wo­dzie no­wo­sy­bir­skim, w re­jo­nie kras­no­zior­skim
  • Ko­nie­wo-Osada – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim

Wikipedia


koniferyna

gli­ko­zyd wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach szpil­ko­wych


SJP.pl


koniina

głów­ny al­ka­lo­id szczwo­łu pla­mi­ste­go


SJP.pl

Nie mylić z: Ko­ni­na.

Ko­nii­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów pi­pe­ry­dy­no­wych. Wy­stę­pu­je w na­sio­nach i li­ściach szczwo­łu pla­mi­ste­go ( Co­nium ma­cu­la­tum). W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej jest to be­zbarw­na ole­i­sta ciecz, słabo roz­pu­szczal­na w wo­dzie, o cha­rak­te­ry­stycz­nym „mysim” za­pa­chu.

Wikipedia


konik

1. zdrob­nie­nie od: koń; mały koń;
2. pasja, hobby;
3. jedna z figur sza­cho­wych; sko­czek;
4. po­tocz­nie: po­kąt­ny sprze­daw­ca bi­le­tów na różne im­pre­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrob­nie­nie od|koń.

 (1.2) mały koń

 (1.3) zob. konik polny.

 (1.4) zob. konik mor­ski.

 (1.5) przen. ulu­bio­ny przed­miot za­in­te­re­so­wań ja­kiejś osoby, któ­re­mu poś­wię­ca ona dużo czasu i który jest czę­stym te­ma­tem jej roz­mów

 (1.6) techn. ele­ment obra­biar­ki słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia obra­bia­nych przed­mio­tów

 (1.7) daw. ent. lud. sza­rań­cza, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­chy­ti­lus mi­gra­to­rius.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) lud. ko­ni­czy­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) pot. osoba sprze­da­ją­ca nie­le­gal­nie bi­le­ty na wi­do­wi­ska, kon­cer­tyfakt.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • konik – rasa koni
    • konik pol­ski – rasa koni, któ­rych przod­ka­mi są tar­pa­ny
    • konik Fa­la­bel­la – rasa ko­ni­ków ar­gen­tyń­skich
    • konik dul­meń­ski – nazwa kucy ho­do­wa­nych w Niem­czech
  • konik – nazwa zwy­cza­jo­wa ro­dza­ju owa­dów pro­stos­krzy­dłych z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych
    • konik polny
    • konik po­spo­li­ty
    • konik bru­nat­ny
    • konik cie­plu­szek
    • konik ciem­ny
  • konik mor­ski (pła­wi­ko­nik) – nazwa zwy­cza­jo­wa ryby mor­skiej z ro­dzi­ny iglicz­nio­wa­tych
    • pła­wi­ko­nik sar­gas­so­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na blu­zecz­ce miała wy­szy­te ko­ni­ki i krów­ki.

 (1.5) Cią­gle sły­szę tylko: pie­nię­dzy! Oto ich ulu­bio­ny konik: pie­nią­dze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲik, AS: kõńik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. koń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) hobby, pasja, zamiłowanie

 (1.7) kobyłka

Wiktionary


konikarski

zwią­za­ny z pro­ce­de­rem ko­ni­ka (po­kąt­ne­go sprze­daw­cy bi­le­tów)


SJP.pl


konikować

po­tocz­nie: ods­prze­da­wać z zy­skiem za­ku­pio­ne wcze­śniej bi­le­ty


SJP.pl


konikowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ni­ko­wo – część mia­sta Gniez­no
  • Ko­ni­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • Ko­ni­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Świe­szy­no
  • Ko­ni­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie ko­sza­liń­skim

Wikipedia


konikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ko­ni­kow­ski – pol­ski sza­chi­sta, pu­bli­cy­sta i tre­ner
  • Wi­told Ko­ni­kow­ski – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny i pań­stwo­wy, in­ży­nier

Wikipedia


konikowy

przy­miot­nik od: konik


SJP.pl


konikówka

za­da­nie sza­cho­we, w któ­rym na­le­ży prze­pro­wa­dzić skocz­ka przez wszyst­kie pola sza­chow­ni­cy, sta­wia­jąc go na każ­dym polu tylko jeden raz; także ro­dzaj ła­mi­głów­ki, po­le­ga­ją­cej na od­czy­ta­niu tek­stu umie­szczo­ne­go na po­lach sza­chow­ni­cy


SJP.pl

Ko­ni­ków­ka – ro­dzaj dia­gra­mo­we­go za­da­nia sza­ra­dziar­skie­go, w któ­rym po­ru­sza­jąc się ru­chem ko­ni­ka sza­cho­we­go po wy­peł­nio­nym li­te­ra­mi dia­gra­mie na­le­ży od­czy­tać ukry­te hasło. Na każ­dym polu wolno sta­nąć tylko raz.

Wikipedia


konimetr

przy­rząd ba­da­ją­cy za­war­tość pyłu w po­wie­trzu; py­ło­mierz


SJP.pl


konin

mięso koń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, we wschod­niej Wiel­ko­pol­sce;

Wiktionary

Konin – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w środ­ko­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu ko­niń­skie­go; leży w Do­li­nie Ko­niń­skiej, nad Wartą; głów­ny oś­ro­dek Ko­niń­skie­go Za­głę­bia Węgla Bru­nat­ne­go.

Konin uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1293 ro­kiem. Był mia­stem kró­lew­skim Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go, na­le­żą­cym do sta­ro­stwa ko­niń­skie­go, w dru­giej po­ło­wie XVI wieku leżał w po­wie­cie ko­niń­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wiel­ko­pol­sce po­wszech­nie wia­do­mo, że od Ko­ni­na Ukra­i­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲĩn, AS: kõńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koninianin m., koninianka ż., konisko n.

 przym. koniński, podkoniński

Wiktionary


konina

mięso koń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso koń­skie;

 (1.2) kulin. po­tra­wa, danie z mięsa koń­skie­go

 (1.3) środ. sport. w ko­lar­stwie: rower marki Kona

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ni­na – mięso z konia
  • Ko­ni­na – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Niedź­wiedź
  • Ko­ni­na – gro­ma­da w po­wie­cie li­ma­now­skim
  • Ko­ni­na – potok, do­pływ Po­rę­bian­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲĩna, AS: kõńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koń m., konik m., konisko n., koniś m., koniuszy m., koniowate nmos., konny mos.

 przym. koński, konny, koniowaty

 przysł. konno

Wiktionary


koninianin

miesz­ka­niec Ko­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­ni­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ko­ni­na, uro­dzo­na w Ko­ni­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: kõńĩńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konin m., Konińskie n.

:: fż. koninianka ż.

 przym. koniński, podkoniński

Wiktionary


koninianka

miesz­kan­ka Ko­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­ni­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ko­ni­na, uro­dzo­na w Ko­ni­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲĩˈɲãnka, AS: kõńĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konin m., Konińskie n.

:: fm. koninianin m.

 przym. koniński, podkoniński

Wiktionary


koniobijca

po­tocz­nie: ona­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. ona­ni­sta

Wiktionary


koniokrad

zło­dziej koni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zło­dziej koni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utra­pie­niem ho­dow­ców na Dzi­kim Za­cho­dzie były gra­su­ją­ce tam bandy ko­nio­kra­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɔkrat, AS: kõńokrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniokradztwo n.

 przym. koniokradzki

Wiktionary


koniokradka

→ ko­nio­krad


SJP.pl

Patrz:

koniokrad

koniokradzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z ko­nio­kra­da­mi i ko­nio­kradzt­wem, do­ty­czą­cy ko­nio­kradzt­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniokradztwo n., koniokrad mos.

Wiktionary


koniokradztwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kra­dzież koni, dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na kra­dze­niu koni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koniokradzki

 rzecz. koniokrad mos.

Wiktionary


koniopłoch

wy­so­ka ro­śli­na wil­got­nych łąk, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych


SJP.pl


konior

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Ko­nior (1925–2020) – pol­ski na­u­czy­ciel, re­gio­na­li­sta, dzia­łacz kul­tu­ral­ny i spo­łecz­ny, ka­wa­ler or­de­rów.
  • Ire­ne­usz Ko­nior (ur. 1970) − pol­ski gra­fik, ilu­stra­tor i autor ko­mik­sów.
  • Ma­tyl­da Ko­nior-Opił­ka (ur. 1934) – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki, kon­ser­wa­tor za­byt­ków, za­byt­koz­naw­ca, wo­je­wódz­ki kon­ser­wa­tor za­byt­ków w Ka­to­wi­cach w la­tach 1983–1985.
  • To­masz Ko­nior (ur. 1968) – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta.

Wikipedia


koniowate

o ce­chach ko­nio­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Equ­i­dae|Gray|ref=tak., je­dy­na ro­dzi­na ko­nioksz­tałt­nych z rzędu ssa­ków nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|ko­nio­wa­ty.

Wiktionary

Ko­nio­wa­te (Equ­i­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du ko­nioksz­tałt­nych (Hip­po­morp­ha) w obrę­bie rzędu nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Pe­ris­so­dac­ty­la).

Wszyst­kie ko­nio­wa­te są du­ży­mi zwie­rzę­ta­mi o krót­kiej sier­ści, mają grzy­wę i ogon po­kry­ty cał­ko­wi­cie bądź czę­ścio­wo dłu­gi­mi wło­sa­mi; nogi za­koń­czo­ne przeksz­tał­co­nym III pal­cem, osło­nię­tym ko­py­tem. U samic wy­stę­pu­je para sut­ków po­ło­żo­nych na pod­brzu­szu. Są ro­śli­no­żer­ne, żywią się głów­nie trawą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U kilku ga­tun­ków ko­nio­wa­tych stwier­dzo­no te­ry­to­ria­lizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koń mzw., koniuszy mos., konnica ż., koniarz mos., koniuch mos., konny mos., konina ż., konik mzw., koniczek mzw.

 przym. koński, konny, koniowaty

 przysł. konno

Wiktionary


koniowaty

o ce­chach ko­nio­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy konia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koń mzw., koniuszy mos., konnica ż., koniarz mos., koniuch mos., konny mos., konina ż., konik mzw., koniczek mzw., koniowate lm nm.

 przym. koński, konny

 przysł. konno

Wiktionary


koniowo

Ko­nio­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca.

Wikipedia


koniowodny

dawny żoł­nierz pil­nu­ją­cy koni pod­czas pie­szych walk ka­wa­le­rzy­stów; ko­nio­wód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jeźdz. czło­wiek, wyz­na­czo­ny do pro­wa­dze­nia koniafakt.

 (1.2) wojsk. hist. funk­cja spra­wo­wa­na przez żoł­nie­rza, po­le­ga­ją­ca na po­wo­że­niu i opie­ce nad końmi w od­dzia­le ar­ty­le­rii kon­nej;

 (1.3) wojsk. hist. żoł­nierz pil­nu­ją­cy na ty­łach koni, pod­czas pie­szych walk ka­wa­le­rzy­stów

Wiktionary

Ko­nio­wod­ny (ko­nio­wód) – żoł­nierz trzy­ma­ją­cy konie spie­szo­nych jeźdź­ców lub pro­wa­dzą­cy konie jucz­ne.

Funk­cja spra­wo­wa­na przez żoł­nie­rza ka­wa­le­rii wy­po­sa­żo­nej w śro­dek tran­spor­tu, jakim były konie. Funk­cja ta po­le­ga­ła na opie­ce nad końmi, po spie­sze­niu się po­dod­dzia­łu ka­wa­le­rii (sek­cji, plu­to­nu, szwa­dro­nu), naj­czę­ściej do walki pie­szej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲɔˈvɔdnɨ, AS: kõńovodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniowód m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) koniowód

Wiktionary


koniowód

dawny żoł­nierz pil­nu­ją­cy koni pod­czas pie­szych walk ka­wa­le­rzy­stów; ko­nio­wod­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żoł­nierz pil­nu­ją­cy koni ka­wa­le­rzy­stów na ty­łach ich pie­szych walk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɔvut, AS: kõńovut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniowodny mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. koniowodny

Wiktionary


koniowóz

po­jazd do tran­spor­tu koni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­cze­pa do tran­spor­tu koni

 (1.2) sa­mo­chód do tran­spor­tu koni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɔvus, AS: kõńovus

Wiktionary


konisko

stary, lichy koń; szka­pa, ko­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od koń

 (1.2) słaby, cho­ro­wi­ty koń

 (1.3) rub. wy­ro­sły mło­dzie­niec

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Stare ko­ni­sko padło na dro­dze do Mor­skie­go Oka.

 (1.3) Do skle­pu wesz­ło stare ko­ni­sko i za­czę­ło śle­pić po re­ga­le z go­rza­łą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konny, koński

 przysł. konno

 rzecz. koniuch mos., konny mos., Konin mrz., konina ż., koniś mzw., koń mzw.

Wiktionary


konitrut

ro­śli­na z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych, ros­ną­ca w ro­wach i na brze­gach wód w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym, za­wie­ra­ją­ca sub­stan­cję tru­ją­cą


SJP.pl

Ko­ni­trut ("Gra­tio­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych. Obej­mu­je 26–28 ga­tun­ków. Naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, gdzie ro­śnie ich 17 ga­tun­ków, w Eu­raz­ji są 4 ga­tun­ki (w tym ko­ni­trut błot­ny "G. of­fi­ci­na­lis" – je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju we flo­rze Pol­ski), w Au­stra­laz­ji 3–5, a w gó­rach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej – 2–3. Ro­śli­ny te rosną na brze­gach wód, nad rze­ka­mi, ro­wa­mi i na mo­kra­dłach. Ko­ni­trut błot­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny był w przesz­ło­ści jako ro­śli­na lecz­ni­cza.

Wikipedia


koniuch

daw­niej:
1. pa­stuch koni;
2. sługa do­glą­da­ją­cy koni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. pa­ro­bek do­glą­da­ją­cy koni

Wiktionary

Ko­niuch ( Todte Plferd) (775 m n.p.m.) – szczyt w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach By­strzyc­kich.

Szczyt w grzbie­cie od­cho­dzą­cym na pół­noc­ny za­chód od szczy­tu Kuź­nic­ka Góra, po­ro­śnię­ty lasem świer­ko­wym regla dol­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­za­li­śmy ko­niu­cho­wi wy­pro­wa­dzić klacz­ki na pa­stwi­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniucha mos., konisko n., koń mzw., koniuszy mos., koniowate nmos.

 przym. koński, koniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniucha

Wiktionary


koniucha

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pa­ro­bek do­glą­da­ją­cy koni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­sze­go ko­niu­chę objął pobór.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniuch mos., koń mzw.

 przym. koński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniuch

Wiktionary


koniugacja

1. od­mia­na cza­sow­ni­ka;
2. zbiór form flek­syj­nych cza­sow­ni­ka;
3. akt płcio­wy u niek­tó­rych or­ga­niz­mów niż­szych;
4. łą­cze­nie się w pary chro­mo­so­mów ho­mo­lo­gicz­nych przy po­dzia­le jądra ko­mór­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. od­mia­na cza­sow­ni­ka przez osoby, licz­bę, czas, tryb, aspekt, ro­dzaj;

 (1.2) biol. bez­poś­red­nie prze­ka­zy­wa­nie DNA z jed­nej ko­mór­ki do dru­giej.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­niu­ga­cja – po­ję­cie sto­so­wa­ne do okre­śla­nia róż­nych pro­ce­sów ge­ne­tycz­nych
  • ko­niu­ga­cja – od­mia­na cza­sow­ni­ka przez osoby, czasy, tryby, stro­ny, licz­by, aspek­ty i inne ka­te­go­rie gra­ma­tycz­ne
  • sprzę­że­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cza­sow­ni­ki, które od­mie­nia­ją się w ten sam spo­sób, sta­no­wią ko­niu­ga­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲuˈɡat͡sʲja, AS: kõńugacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniugowanie n.

:: zdrobn. koniugacyjka ż.

 czas. koniugować ndk.

 przym. koniugacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. żart. koniugacyjka

Wiktionary


koniugacyjka

żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: ko­niu­ga­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. rzad. zdrobn. od ko­niu­ga­cja (od­mia­na cza­sow­ni­ka przez: osoby, czasy, tryby, stro­ny, licz­by; ze­spół form cza­sow­ni­ka)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Pod­sta­wą ję­zy­ka ła­ciń­skie­go — cią­gnie Izdeb­ski — są de­kli­na­cje i ko­niu­ga­cje. Bez Kor­ne­liu­sza, Owi­diu­sza, Wer­gi­liu­sza mo­żesz zo­stać choć­by bi­sku­pem — ale jeśli nie znasz de­kli­na­cyj­ki i ko­niu­ga­cyj­ki, nie bę­dziesz nawet do­brym… / — Or­ga­ni­stą! — koń­czy[ł] któ­ryś z chłop­ców, na pa­mięć już zna­ją­cy tę prze­mo­wę, przez wszyst­kie klasy nie­u­stan­nie pow­ta­rza­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniugacja ż.

Wiktionary


koniugacyjny

do­ty­czą­cy ko­niu­ga­cji


SJP.pl


koniugat

zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ły przez po­łą­cze­nie dwóch lub wię­cej czą­ste­czek, zwy­kle po­przez wią­za­nie ko­wa­len­cyj­ne


SJP.pl


koniugować

1. od­mie­niać cza­sow­nik przez osoby, czasy, tryby;
2. u niek­tó­rych or­ga­niz­mów niż­szych: wy­mie­niać ma­te­riał ge­ne­tycz­ny;
3. o chro­mo­so­mach pod­czas me­jo­zy: łą­czyć się w pary


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) rozm­na­żać się po­przez cza­so­we łą­cze­nie się w celu wy­mia­ny ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniugacja ż.

Wiktionary


koniunkcja

1. po­ło­że­nie dwóch ciał na sfe­rze nie­bie­skiej w najm­niej­szej od­le­gło­ści od sie­bie;
2. w lo­gi­ce: zda­nie zło­żo­ne ze zdań po­łą­czo­nych spój­ni­kiem "i", praw­dzi­we wtedy, gdy każde ze zdań skła­do­wych jest praw­dzi­we;
3. daw­niej: łącz­ność, zwią­zek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) współ­wy­stę­po­wa­nie

 (1.2) log. mat. ilo­czyn lo­gicz­ny, sym­bol od­po­wia­da­ją­cy spój­ni­ko­wi „i”;

 (1.3) mat. od­po­wied­nik ko­niunk­cji (1.2) dla do­wol­nej al­ge­bry Boole’a, np. ko­niunk­cja zbio­rów, ko­niunk­cja zda­rzeń

 (1.4) astr. usta­wie­nie ciał nie­bie­skich i ob­ser­wa­to­ra w jed­nej linii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­niunk­cja – ilo­czyn lo­gicz­ny
  • ko­niunk­cja (po­li­syn­de­ton) – kon­struk­cja skład­nio­wa
  • ko­niunk­cja – po­ło­że­nie ciał nie­bie­skich i ob­ser­wa­to­ra w jed­nej linii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­niunk­cja wielu nie­szczę­śli­wych przy­pad­ków.

 (1.2) Ne­ga­cja ko­niunk­cji to al­ter­na­ty­wa ne­ga­cji.

 (1.3) Ko­niunk­cja zbio­rów to ina­czej ilo­czyn zbio­rów, ich część wspól­na.

 (1.4) Ko­niunk­cja Mer­ku­re­go, Wenus, Marsa i Jo­wi­sza z pew­no­ścią musi być bar­dzo ważna dla astro­lo­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲũŋkt͡sʲja, AS: kõńũŋkcʹi ̯a

Wiktionary


koniunkcyjny

do­ty­czą­cy ko­niunk­cji


SJP.pl


koniunktiwus

w ję­zy­koz­naw­stwie: tryb cza­sow­ni­ka, przed­sta­wia­ją­cy daną czyn­ność jako nie­pew­ną, ocze­ki­wa­ną, moż­li­wą, skła­da­ją­cy się z form 3 osoby czasu przesz­łe­go i par­ty­ku­ły "by", przy­bie­ra­ją­cej koń­ców­ki oso­bo­we; ko­niunk­tyw, co­niunc­ti­vus, tryb przy­pu­szcza­ją­cy, tryb wa­run­ko­wy


SJP.pl


koniunktura

ogół zja­wisk wy­wie­ra­ją­cych po­zy­tyw­ny wpływ na roz­wój eko­no­micz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół wa­run­ków ma­ją­cych na coś wpływ (zwła­szcza po­zy­tyw­ny)

 (1.2) ekon. ogól­na sy­tu­a­cja i na­stro­je pa­nu­ją­ce w go­spo­dar­ce

 (1.3) daw. wi­do­ki, na­dzie­je

Wiktionary

Ko­niunk­tu­ra (łac. "co­niunc­tu­ra") – splot oko­licz­no­ści wy­wie­ra­ją­cy znacz­ny, głów­nie po­zy­tyw­ny, wpływ na wa­run­ki eko­no­micz­ne.

Po­ję­cie oz­na­cza stan ak­tyw­no­ści go­spo­dar­czej cha­rak­te­ry­zo­wa­ny po­przez zmien­ne w cza­sie wskaź­ni­ki go­spo­dar­cze, takie jak:

Może do­ty­czyć stanu go­spo­dar­ki kraju lub kon­kret­ne­go rynku to­wa­ro­we­go. W przy­pad­ku gieł­dy dobra ko­niunk­tu­ra po­le­ga na ogól­nym wzro­ście war­to­ści akcji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zwo­len­ni­cy eko­no­mii po­da­ży ponad krót­ko­o­kre­so­we wa­ha­nia ko­niunk­tu­ry przed­kła­da­li dłu­go­o­kre­so­wy wzrost go­spo­dar­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniunkturalizm mrz., koniunkturalność ż.

 przym. koniunkturalny

 przysł. koniunkturalnie

Wiktionary


koniunkturalista

osoba kie­ru­ją­ca się w życiu włas­nym in­te­re­sem; ma­te­ria­li­sta, ego­i­sta


SJP.pl


koniunkturalistka

ko­bie­ta kie­ru­ją­ca się w życiu włas­nym in­te­re­sem; ma­te­ria­list­ka, ego­ist­ka


SJP.pl


koniunkturalizm

po­sta­wa lub za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na wy­ko­rzy­sty­wa­niu chwi­lo­wych, sprzy­ja­ją­cych wa­run­ków do osią­gnię­cia do­raź­nych ko­rzy­ści oso­bi­stych; opor­tu­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na do­pa­so­wy­wa­niu się do ak­tu­al­nej sy­tu­a­cji w celu osią­ga­nia do­raź­nych ko­rzy­ści bez wzglę­du na kon­sek­wen­cje na­tu­ry mo­ral­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­niunk­tu­ra­lizm jest ne­ga­cją za­sa­dy wier­no­ści gło­szo­nym ide­a­łom. Ko­niunk­tu­ra­li­sta ich nie ma – ma takie po­glą­dy, głosi takie de­kla­ra­cje, hasła, które mają ak­tu­al­ny zbyt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniunktura ż., koniunkturalność ż., koniunkturalista m., koniunkturalistka ż.

 przym. koniunkturalny

 przysł. koniunkturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniunkturalność, konformizm, oportunizm

Wiktionary


koniunkturalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ko­niunk­tu­ral­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniunkturalność mrz., koniunkturalizm mrz., koniunktura ż., koniunkturalista m., koniunkturalistka ż.

 przym. koniunkturalny

Wiktionary


koniunkturalność

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ko­niunk­tu­ra­lizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniunktura ż., koniunkturalizm m., koniunkturalista m., koniunkturalistka ż.

 przym. koniunkturalny

 przysł. koniunkturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniunkturalizm, konformizm, oportunizm

Wiktionary


koniunkturalny

1. pow­sta­ły pod wpły­wem chwi­lo­wych, sprzy­ja­ją­cych wa­run­ków, wy­ko­rzy­stu­ją­cy do­god­ne oko­licz­no­ści;
2. wy­ni­ka­ją­cy z wy­ra­cho­wa­nia, z chęci osią­gnię­cia do­raź­nych ko­rzy­ści;
3. do­ty­czą­cy ak­tu­al­ne­go stanu go­spo­dar­ki;
4. cykl ko­niunk­tu­ral­ny - na­stę­pu­ją­ce po sobie okre­sy szyb­kie­go i wol­ne­go roz­wo­ju go­spo­dar­cze­go


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. na­sta­wio­ny na wy­ko­rzy­sta­nie ko­niunk­tu­ry

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) ekon. zwią­za­ny z ko­niunk­tu­rą, do­ty­czą­cy ko­niunk­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W te­o­rii re­al­ne­go cyklu ko­niunk­tu­ral­ne­go po­mi­ja­ne są czyn­ni­ki mo­ne­tar­ne i uz­na­je się, że źró­dła zja­wi­ska cyklu ko­niunk­tu­ral­ne­go tkwią po po­da­żo­wej stro­nie go­spo­dar­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniunktura ż., koniunkturalizm mrz., koniunkturalność ż.

 przym. koniunkturowy

 przysł. koniunkturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniunkturowy

 (2.1) koniunkturowy

Wiktionary


koniunkturowy

przy­miot­nik od: ko­niunk­tu­ra


SJP.pl


koniunktyw

w ję­zy­koz­naw­stwie: tryb cza­sow­ni­ka, przed­sta­wia­ją­cy daną czyn­ność jako nie­pew­ną, ocze­ki­wa­ną, moż­li­wą, skła­da­ją­cy się z form 3 osoby czasu przesz­łe­go i par­ty­ku­ły "by", przy­bie­ra­ją­cej koń­ców­ki oso­bo­we; ko­niunk­ti­wus, co­niunc­ti­vus, tryb przy­pu­szcza­ją­cy, tryb wa­run­ko­wy


SJP.pl


koniunktywny

1. w lo­gi­ce: opar­ty na ko­niunk­cji, zda­niu zło­żo­nym ze zdań po­łą­czo­nych spój­ni­kiem "i";
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: ma­ją­cy formę ko­niunk­ty­wu, wy­ra­ża­ją­cy czyn­ność po­ten­cjal­ną, ocze­ki­wa­ną, moż­li­wą do wy­ko­na­nia;
3. py­ta­nie ko­niunk­tyw­ne - ro­dzaj py­ta­nia an­kie­to­we­go, na które re­spon­dent wy­bie­ra wię­cej niż jedną z moż­li­wych od­po­wie­dzi


SJP.pl


koniuracja

1. za­klę­cie ma­gicz­ne; in­kan­ta­cja;
2. spi­sek, sprzy­się­że­nie


SJP.pl


koniuski

→ Ko­niu­sza (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


koniustwo

funk­cja ko­niu­sze­go (za­rząd­cy w stad­ni­nie lub urzęd­ni­ka w daw­nej Pol­sce); ko­niu­szo­stwo


SJP.pl


koniusza

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­niu­sza – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Ko­niu­sza – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Fre­dro­pol
  • Ko­niu­sza – część wsi Do­nat­ko­wi­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • Ko­niu­sza – gmina wiej­ska
  • Ko­niu­sza (gro­ma­da)

Wikipedia


koniuszanin

miesz­ka­niec Ko­niu­szy


SJP.pl


koniuszanka

daw­niej: córka ko­niu­sze­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. córka ko­niu­sze­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniuszy mos.

 przym. koński

Wiktionary


koniuszczek

zdrob­nie­nie od: ko­niu­szek


SJP.pl


koniuszeczek

zdrob­nie­nie od: ko­niu­szek


SJP.pl


koniuszek

ko­niec cze­goś, czu­bek cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. naj­da­lej wy­su­nię­ty punkt cze­goś, sam ko­niec, czu­bek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słoik leżał na naj­wyż­szej półce i ledwo do­się­gną­łem go ko­niusz­ka­mi pal­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲuʃɛk, AS: kõńušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czubek

Wiktionary


koniuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


koniuszkowy

1. przy­miot­nik od: ko­niu­szek;
2. w me­dy­cy­nie: ude­rze­nie ko­niusz­ko­we - wy­pu­kle­nie ścian­ki klat­ki pier­sio­wej w oko­li­cy ko­niusz­ka serca pod­czas skur­czu komór serca


SJP.pl


koniusznia

daw­niej: staj­nia (bu­dy­nek)


SJP.pl


koniuszostwo

funk­cja ko­niu­sze­go (za­rząd­cy w stad­ni­nie lub urzęd­ni­ka w daw­nej Pol­sce); ko­niu­stwo


SJP.pl


koniuszy

1. w ho­dow­li koni: zwierzch­nik masz­ta­le­rzy;
2. w daw­nej Pol­sce:
a) osoba za­rzą­dza­ją­ca staj­nia­mi na daw­nym dwo­rze kró­lew­skim;
b) dwor­ski tytuł ho­no­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik spra­wu­ją­cy pie­czę nad kró­lew­ski­mi staj­nia­mi i sta­da­mi koni – w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce i in­nych kra­jach;

 (1.2) hist. od XIV w. w daw­nej Pol­sce, dwor­ski tytuł ho­no­ro­wy po­cho­dzą­cy od ko­niu­sze­go (1.1)

Wiktionary

Ko­niu­szy (łac. "pra­e­fec­tus sta­bu­li", franc. "écuyer"; niem. "Stall­me­i­ster") – za­rząd­ca stad­nin i staj­ni na dwo­rach kró­lew­skich i ma­gnac­kich; póź­niej tylko za­szczyt­ny tytuł dwor­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koniowate lm nm., koniuszyc mos., koniuszanka ż., koniuszyna ż., koniuch mos., koń mzw./mrz., konny mos., konina ż.

 przym. konny, koński, koniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konarski

Wiktionary


koniuszyc

daw­niej: syn ko­niu­sze­go (urzęd­ni­ka w daw­nej Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. syn ko­niu­sze­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniuszy mos.

Wiktionary


koniuszyna

daw­niej: żona ko­niu­sze­go (urzęd­ni­ka w daw­nej Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. żona ko­niu­sze­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniuszy mos.

Wiktionary


konizacja

za­bieg gi­ne­ko­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­cię­ciu stoż­ka ma­ci­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wy­cię­cie z szyj­ki ma­ci­cy ka­wał­ka tkan­ki w kształ­cie stoż­ka;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: kõńizacʹi ̯a

Wiktionary


koniówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­niów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec. Są­sia­du­je z Cho­cho­ło­wem i Pod­czer­wo­nem oraz sło­wac­ką Suchą Horą. Przez wieś pły­nie rzeka Czar­ny Du­na­jec.

Wikipedia


koniądz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. hist. wódz, zwła­szcza w kraju skan­dy­naw­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor „Co­un­tess Cath­le­en” żyje duszą swą w epoce bar­dzo, bar­dzo za­mierz­chłej, […] kiedy to dziar­scy ko­nią­dze „naj­star­szych Aryów” wra­ca­li z krwa­wych bojów i drak mię­dzy sobą, od­pa­sy­wa­li mie­cze […], brali w dło­nie ol­cho­we ga­łę­zie i w dru­i­dzich pła­szczach śpie­wa­li tłu­mom swych pod­da­nych dłu­gie epo­pe­je o owem bez­po­chyb­nem mę­stwie i za­wsze nie­u­stra­szo­nej od­wa­dze.

Wiktionary


koniński

przy­miot­nik od: Konin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Konin

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­wiat ko­niń­ski – po­wiat w Pol­sce
  • Karol Lud­wik Ko­niń­ski – pol­ski pu­bli­cy­sta, kry­tyk li­te­rac­ki, pro­za­ik, ba­dacz kul­tu­ry lu­do­wej
  • Natan Ko­niń­ski – czło­nek grupy Oneg Sza­bat w get­cie war­szaw­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲĩj̃sʲci, AS: kõńĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konin m., Konińskie n., koninianin m., koninianka ż.

Wiktionary


konińskie

przy­miot­nik od: Konin


SJP.pl


koniś

pie­szczot­li­wie o koniu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rzad. pieszcz. koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto za­tro­szczy się o ko­ni­sie, gdy dzia­dek Janek umrze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konny mos., konisko n., koń mzw., konina ż.

 przym. konny

Wiktionary


konjac

[czy­taj: kon­dżak] ga­tu­nek ro­ślin z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, uży­wa­ny jako za­stęp­nik ma­ka­ro­nu; dzi­wi­dło Ri­vie­ra


SJP.pl


konkani

jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii, uży­wa­ny przez co najm­niej 7 mi­lio­nów osób na za­chod­nim wy­brze­żu Indii


SJP.pl


konkatedra

ko­ściół bę­dą­cy pod opie­ką bi­sku­pa die­cez­ji, któ­re­go sie­dzi­ba znaj­du­je się przy innej ka­te­drze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. rel. druga ka­te­dra or­dy­na­riu­sza die­cez­ji

Wiktionary

Kon­ka­te­dra, współ­ka­te­dra, ko­ściół kon­ka­te­dral­ny – drugi ko­ściół ar­chi­die­cez­ji lub die­cez­ji, druga sie­dzi­ba bi­sku­pa die­cez­jal­ne­go, ewen­tu­al­nie miej­sce re­zy­den­cji wi­ka­riu­sza bi­sku­pie­go dla da­ne­go mia­sta (np. bi­skup Zbi­gniew Kra­szew­ski, który krót­ko po pow­sta­niu die­cez­ji war­szaw­sko-pra­skiej był pro­bo­szczem pa­ra­fii kon­ka­te­dral­nej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uro­czy­sto­ści od­bę­dą się też w kon­ka­te­drze w Żywcu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konkatedralny

 rzecz. katedra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współkatedra, kościół konkatedralny

Wiktionary


konkatedralny

→ kon­ka­te­dra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do kon­ka­te­dry, zwią­za­ny z kon­ka­te­drą

Wiktionary

Patrz:

konkatedra

Przykłady

 (1.1) Pro­ce­sja wy­ru­szy z placu kon­ka­te­dral­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katedra ż., konkatedra ż.

Wiktionary


konkatenacja

1. kon­struk­cja po­le­ga­ją­ca na za­czy­na­niu na­stęp­ne­go zda­nia, wersu, stro­fy od wy­ra­zu, któ­rym się koń­czy po­przed­nie zda­nie, wers, stro­fa;
2. po­łą­cze­nie dwóch cią­gów zna­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. pow­ta­rza­nie i roz­wi­ja­nie w ko­lej­nym zda­niu, wer­sie itp. wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia, któ­rym się koń­czy po­przed­nie zda­nie, wers;

 (1.2) in­form. łą­cze­nie łań­cu­chów tek­sto­wych

Wiktionary

Kon­ka­te­na­cja ( con­ca­te­na­tio) – łą­cze­nie ze sobą wy­ra­żeń.

Wikipedia


konkatenacyjny

do­ty­czą­cy kon­ka­te­na­cji


SJP.pl


konkatenować

w in­for­ma­ty­ce: łą­czyć dwa ciągi zna­ków


SJP.pl


konkel

naz­wi­sko


SJP.pl


konkieta

daw­niej: suk­ces w mi­ło­ści, za­lo­tach, flir­cie


SJP.pl


konklawe

1. rel. ze­bra­nie kar­dy­na­łów w celu wy­bra­nia no­we­go pa­pie­ża;
2. rel. zam­knię­ta część Wa­ty­ka­nu bę­dą­ca miej­scem wy­bo­ru pa­pie­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kośc. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: zgro­ma­dze­nie wy­bie­ra­ją­ce pa­pie­ża; obra­dy tego zgro­ma­dze­nia;

Wiktionary

Kon­kla­we (łac. "conc­la­ve", od "cum cla­vis", zam­knię­cie pod klu­czem) – ogól­ne zgro­ma­dze­nie kar­dy­na­łów dla wy­bo­ru pa­pie­ża. Pier­wszy raz ter­mi­nem tym po­słu­żył się pa­pież Grze­gorz X w kon­sty­tu­cji apo­stol­skiej "" 1274, która przyz­na­ła prawo wy­bo­ru no­we­go pa­pie­ża tylko przez kar­dy­na­łów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci pa­pie­ża zwo­łu­je się kon­kla­we, na któ­rym kar­dy­na­ło­wie wy­bie­ra­ją no­we­go pa­pie­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈklavɛ, AS: kõŋklave

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konklawista m.

Wiktionary


konklawista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik kon­kla­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konklawe n.

Wiktionary


konklawizm

odłam tra­dy­cjo­na­liz­mu ka­to­lic­kie­go, wy­wo­dzą­cy się z se­de­wa­kan­tyz­mu, któ­re­go wyz­naw­cy wy­bie­ra­ją swo­ich włas­nych pa­pie­ży (an­ty­pa­pie­ży)


SJP.pl

Kon­kla­wizm – odłam tra­dy­cjo­na­liz­mu ka­to­lic­kie­go, wy­wo­dzą­cy się z se­de­wa­kan­tyz­mu, któ­re­go wyz­naw­cy twier­dzą, że ze wzglę­du na upa­dek po­so­bo­ro­wej hie­rar­chii mogą wy­brać swego włas­ne­go pa­pie­ża.

W prze­ci­wień­stwie do se­de­wa­kan­tyz­mu, uz­na­ją­ce­go każ­de­go pa­pie­ża po Piu­sie XII za nie­waż­nie wy­bra­ne­go, kon­kla­wi­ści uz­na­ją wybór pa­pie­ża na swo­ich wa­run­kach.

Wikipedia


konkludentny

wy­ra­żo­ny poś­red­nio przez za­cho­wa­nie lub oko­licz­no­ści; do­ro­zu­mia­ny


SJP.pl


konkludowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­klu­do­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkludɔˈvãɲɛ, AS: kõŋkludovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konkludować

 rzecz. konkluzja ż.

Wiktionary


konkludować

pod­su­mo­wy­wać, wnio­sko­wać, po­myśl­nie koń­czyć, za­my­kać dy­sku­sję, obra­dy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kon­klu­do­wać)

 (1.1) przest. pod­su­mo­wy­wać np. wy­po­wiedź, for­mu­ło­wać osta­tecz­ne wnio­ski, wnio­sko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, co dzia­ła na zmysł wzro­ku, kon­klu­do­wa­łem, w żaden spo­sób nie może być nie­o­bec­ne w rze­czy, którą oglą­da­my, al­bo­wiem ów zmysł nie wnosi ni­cze­go no­we­go do oglą­da­ne­go przed­mio­tu, czego by już w nim wcze­śniej nie było.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkluˈdɔvat͡ɕ, AS: kõŋkludovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkludowanie n., konkluzja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnioskować

Wiktionary


konkluzja

1. wynik ro­zu­mo­wa­nia; wnio­sek;
2. wnio­sek stro­ny w pro­ce­sie; żą­da­nie;
3. daw­niej: napis na trum­nie z ostat­nią sen­ten­cją mowy po­grze­bo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wnio­sek koń­co­wy

 (1.2) praw. wnio­sek stro­ny w pro­ce­sie, żą­da­nie

 (1.3) hist. sie­dem­na­sto- lub osiem­na­sto­wiecz­ny napis tru­mien­ny za­wie­ra­ją­cy ostat­nią sen­ten­cję mowy po­grze­bo­wej, który był umie­szcza­ny na tka­ni­nach, czę­sto wraz z por­tre­tem i her­bem zmar­łe­go

Wiktionary

W każ­dym ro­zu­mo­wa­niu od­na­leźć można na­stę­pu­ją­ce ele­men­ty: racja i na­stęp­stwo, prze­słan­ka i kon­kluz­ja (wnio­sek).

Zda­nie „A” jest racją zda­nia „B”, zaś zda­nie „B” jest na­stęp­stwem zda­nia „A”, wtedy, gdy praw­dzi­wość zda­nia „A” jest gwa­ran­cją praw­dzi­wo­ści zda­nia „B”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkluzʲja, AS: kõŋkluzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkluzywność ż., konkludowanie

 czas. konkludować

 przysł. konkluzywnie

 przym. konkluzywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morał, wniosek

Wiktionary


konkluzywnie

przy­słó­wek

 (1.1) z wnio­ska­mi, roz­strzy­gnię­ciem, kon­kluz­ja­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkluˈzɨvʲɲɛ, AS: kõŋkluzyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkluzywność, konkluzja

 przym. konkluzywny

Wiktionary


konkluzywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) da­wa­nie wnio­sków, kon­kluz­ji, roz­strzy­gnięć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkluˈzɨvnɔɕt͡ɕ, AS: kõŋkluzyvność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konkluzywny

 rzecz. konkluzja

 przysł. konkluzywnie

Wiktionary


konkluzywny

da­ją­cy kon­kluz­je, roz­strzy­gnię­cia, wnio­ski; roz­strzy­ga­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy wnio­ski, roz­strzy­gnię­cie, kon­kluz­je

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkluˈzɨvnɨ, AS: kõŋkluzyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkluzywność, konkluzja

 przysł. konkluzywnie

Wiktionary


konkokcja

prze­sta­rza­łe albo żar­to­bli­we: tra­wie­nie, straw­ność


SJP.pl


konkordacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­kor­dat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkordat m.

Wiktionary


konkordancer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy two­rzą­cy kon­kor­dan­cję na pod­sta­wie tek­stu, ich zbio­ru lub kor­pu­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­rzy­sta­łem (…) z kon­kor­dan­ce­rów tych kor­pu­sów i/lub ich wy­szu­ki­wa­rek (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkordancja

Wiktionary


konkordancja

ze­staw wszyst­kich wy­stą­pień da­ne­go wy­ra­zu w ana­li­zo­wa­nym tek­ście wraz z ich kon­tek­sta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­sta­wie­nie tek­stów, sym­bo­li, zna­ków czy dat do­ty­czą­cych tego sa­me­go przed­mio­tu

 (1.2) al­fa­be­tycz­ny spis wy­ra­zów, zdań, zna­ków, sym­bo­li lub mo­ty­wów znaj­du­ją­cych się w ja­kimś dzie­le li­te­rac­kim lub zbio­rze do­ku­men­tów czy ksiąg;

 (1.3) geol. zgod­ność wza­jem­ne­go sto­sun­ku sty­ka­ją­cych się ze sobą 2 warstw skał osa­do­wych

 (1.4) jęz. in­form. wy­stą­pie­nie szu­ka­nej frazy lub słowa w tek­ście, ich ze­sta­wie lub kor­pu­sie ję­zy­ko­wym z do­dat­ko­wym krót­kim kon­tek­stem, też: zbiór ta­kich wy­stą­pień

 (1.5) genet. praw­do­po­do­bień­stwo, że para osob­ni­ków bę­dzie miała tę samą cechę fe­no­ty­po­wą, za­kła­da­jąc, że jedna z tych osób ma tę cechę

 (1.6) daw. rzad. zgod­ność

Wiktionary

Kon­kor­dan­cja (z con­cor­dia „zgoda”) – al­fa­be­tycz­ny spis wy­ra­zów, zdań, zna­ków lub sym­bo­li znaj­du­ją­cych się w ja­kimś dzie­le li­te­rac­kim lub zbio­rze do­ku­men­tów czy ksiąg. Jest to zwy­kle dość ob­szer­ne opra­co­wa­nie za­wie­ra­ją­ce spis wy­ra­zów wy­stę­pu­ją­cych w wy­bra­nym dzie­le lub w pra­cach kon­kret­ne­go au­to­ra wraz ze wska­za­niem miejsc ich wy­stę­po­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­wo za­mie­szczo­ny zo­stał wykaz kon­kor­dan­cji sy­gna­tur i nu­me­rów po­zy­cji, która za­wie­ra spis sy­gna­tur sta­łych i ak­ce­sji.

 (1.2) Był au­to­rem wiel­kie­go słow­ni­ka ara­mej­sko-grec­ko-he­braj­sko-ła­ciń­skie­go, kon­kor­dan­cji do dzieł Jó­ze­fa Fla­wiu­sza oraz en­cy­klo­pe­dii Tal­mu­du.

 (1.2) W kon­kor­dan­cji do Bi­blii He­bra­i­ca wy­stę­pu­je ponad 6800 miejsc wy­stę­po­wa­nia JHVH.

 (1.2) Kon­kor­dan­cja te­ma­tycz­na (rze­czo­wa) jest al­fa­be­tycz­nym spi­sem idei, za­gad­nień i nazw włas­nych wy­stę­pu­ją­cych w danej księ­dze świę­tej ze wska­za­niem miejsc ich wy­stę­po­wa­nia (w Ko­ra­nie sura i wers) i przy­to­cze­niem ich kon­tek­stu.

 (1.4) W ję­zy­kach bo­ga­tych flek­syj­nie or­to­gra­ficz­nie roz­sze­rzo­ne za­py­ta­nie może zwra­cać mało do­kład­ne kon­kor­dan­cje, w któ­rych wa­rian­ty flek­syj­ne są prze­mie­sza­ne z de­ry­wa­ta­mi na­le­żeć­mi do innej ka­te­go­rii czę­ści mowy.

 (1.5) Wy­so­ka kon­kor­dan­cja ma­ni­fe­sto­wa­nej cho­ro­bo­wo­ści z po­wo­du ja­kiej­kol­wiek aler­gii wska­zu­je na czyn­ni­ki ge­ne­tycz­ne jako kształ­tu­ją­ce fe­no­ty­po­wą zmien­ność wy­stę­po­wa­nia cho­rób aler­gicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkordancer mrz., konkordat mrz., Konkordia ż.

 przym. konkordancyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zgodność

Wiktionary


konkordans

roz­miar czcion­ki o wiel­ko­ści 36 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (13,536 mm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy trzy­dzie­stu sze­ściu punk­tom (13,5324 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkɔrdãw̃s, AS: kõŋkordãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konkordia ż.

Wiktionary


konkordat

układ za­wie­ra­ny po­mię­dzy wła­dzą pań­stwo­wą a pa­pie­żem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. układ po­mię­dzy Sto­li­cą Apo­stol­ską a pań­stwem re­gu­lu­ją­cy sta­no­wi­sko praw­ne Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w danym pań­stwie;

Wiktionary

Kon­kor­dat ( con­cor­da­tum: uz­god­nio­ny) – umowa mię­dzy­na­ro­do­wa za­wie­ra­na mię­dzy pań­stwem a Sto­li­cą Apo­stol­ską, która re­gu­lu­je spra­wy do­ty­czą­ce obu stron (po­zy­cja Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w danym pań­stwie, za­pew­nie­nie wol­no­ści na­u­cza­nia re­li­gii i wy­peł­nia­nia swo­jej misji, kwe­stie włas­no­ści, waż­no­ści mał­żeństw sa­kra­men­tal­nych, wpły­wu władz pań­stwo­wych na ob­sa­dę sto­lic bi­sku­pich itp.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkɔrdat, AS: kõŋkordat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konkordia ż.

:: zdrobn. konkordacik mrz.

 przym. konkordatowy

Wiktionary


konkordatowy

1. → kon­kor­dat.
2. mał­żeń­stwo kon­kor­da­to­we - mał­żeń­stwo ko­ściel­ne zy­sku­ją­ce sta­tus związ­ku cy­wil­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do kon­kor­da­tu, zwią­za­ny z kon­kor­da­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­waż­niej­szą cechą ślubu kon­kor­da­to­we­go jest wy­wo­ły­wa­nie skut­ków za­rów­no wyz­na­nio­wych jak i praw­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkordat m., Konkordia ż.

Wiktionary


konkordia

daw­niej: zgoda, jed­ność, har­mo­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie zgody;

 (1.2) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­kor­dia (łac. Con­cor­dia) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni i uo­so­bie­nie zgody
  • Kon­kor­dia – imię żeń­skie
  • Con­cor­dia
  • Kon­kor­diusz – imię mę­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­kor­dia miała świą­ty­nię na Forum Ro­ma­num, która była miej­scem po­sie­dzeń se­na­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkordia ż., konkordans m., konkordancja ż., konkordat m., konkordatowość ż.

:: fm. Konkordiusz m.

 przym. konkordatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Homonoja, rzad. Zgoda

Wiktionary


konkordiusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kon­kor­diusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Oz­na­cza har­mo­nię, pokój. Ist­nie­je kilku świę­tych ka­to­lic­kich o tym imie­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­na Kon­kor­diu­sza uro­dzi­ła się w Czę­sto­cho­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konkordia ż.

Wiktionary


konkrecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­kret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­kret, lecz tylko mały kon­kre­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkrec m.

Wiktionary


konkrecja

sku­pie­nie mi­ne­ra­łów wy­stę­pu­ją­ce w ska­łach osa­do­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ku­li­ste, so­czew­ko­we lub gru­zło­we sku­pie­nie mi­ne­ra­łów o skła­dzie innym niż osad ota­cza­ją­cy;

Wiktionary

Kon­kre­cja – agre­gat mi­ne­ral­ny pow­sta­ły wsku­tek stop­nio­we­go na­ra­sta­nia mi­ne­ra­łów wokół ja­kie­goś obiek­tu w skale. Obiek­tem tym może być oto­czak ja­kiejś skały, ska­mie­nia­łość lub nawet zia­ren­ko pia­sku. Przy­ra­sta­nie od­by­wa się za­wsze od środ­ka (jądra kon­kre­cji) na zew­nątrz, co różni kon­kre­cję od se­kre­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rów­ni­nach abi­sal­nych znaj­du­ją się złoża kon­kre­cji po­li­me­ta­licz­nych – brył zbu­do­wa­nych ze związ­ków man­ga­nu, niklu, że­la­za, ko­bal­tu, mie­dzi z do­miesz­ka­mi in­nych me­ta­li, bę­dą­ce obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia ze stro­ny ludzi pod kątem ich go­spo­dar­cze­go wy­ko­rzy­sta­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkrɛt͡sʲja, AS: kõŋkrecʹi ̯a

Wiktionary


konkrecyjny

do­ty­czą­cy kon­kre­cji


SJP.pl


konkrement

sub­stan­cje od­kła­da­ją­ce się w tkan­kach i na­rzą­dach or­ga­niz­mów ży­wych; złóg


SJP.pl


konkret

rzecz kon­kret­na; spre­cy­zo­wa­ne po­ję­cie, od­po­wia­da­ją­ce rze­czy re­al­nej, ist­nie­ją­cej w rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl

Kon­kret (łac. "con­cre­tus" - gęsty, twar­dy, mocny) - po­ję­cie do­peł­nia­ją­ce po­ję­cie ab­strak­tu. Kon­kret jest przed­mio­tem:

W fi­lo­zo­fii toczy się spór, któ­rej kla­sie przed­mio­tów (ab­strak­tom, kon­kre­tom czy obu z nich) przy­słu­gu­je ist­nie­nie re­al­ne, ro­zu­mia­ne naj­czę­ściej jako tran­scen­den­cja wobec umy­słu.

Wikipedia


konkretnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób do­kład­nie okre­ślo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja to, pro­szę pana, jadę w sierp­niu do Buł­ga­rii. Kon­kret­nie to do Zło­tych Pia­sków, wie pan, to taki bar­dzo eks­klu­zyw­ny ku­rort – wy­ja­śni­ła z dumą ko­bie­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkret mrz., konkretność ż.

 czas. konkretyzować

 przym. konkretny

Wiktionary


konkretniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kon­kret­nie


SJP.pl


konkretniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kon­kret­ny; bar­dziej kon­kret­ny


SJP.pl


konkretność

cecha tego, co kon­kret­ne, re­al­nie ist­nie­ją­ce, na­ma­cal­ne


SJP.pl


konkretny

1. ist­nie­ją­cy ma­te­rial­nie; rze­czy­wi­sty, re­al­ny, na­ma­cal­ny;
2. do­kład­nie okre­ślo­ny, spre­cy­zo­wa­ny; pre­cy­zyj­ny, rze­czo­wy;
3. dzia­ła­ją­cy i ro­zu­mu­ją­cy lo­gicz­nie, prak­tycz­nie;
4. prze­no­śnie: duży, znacz­ny, po­kaź­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­brze okre­ślo­ny

 (1.2) prak­tycz­ny, rze­czo­wy

 (1.3) o czło­wie­ku: lo­gicz­ny, ści­sły

 (1.4) o znacz­nej war­to­ści, za­do­wa­la­ją­cy

 (1.5) wy­bra­ny z ja­kie­goś po­wo­du

 (1.6) pot. duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To były bar­dzo kon­kret­ne uwagi.

 (1.4) Oczy­wi­ście do­sta­niesz za to kon­kret­ną za­pła­tę.

 (1.5) Nie wziął byle czego, tylko wła­śnie tę kon­kret­ną książ­kę.

 (1.6) Stół nie zaj­mie dużo, ale to łóżko to jest kon­kret­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkrɛtnɨ, AS: kõŋkretny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkret m., konkretyzacja ż., konkretyzowanie n., skonkretyzowanie n.

 czas. konkretyzować ndk., skonkretyzować dk.

 przysł. konkretnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rzeczowy

 (1.3) rzeczowy

Wiktionary


konkrety

ważne usta­le­nia


SJP.pl


konkretysta

zwo­len­nik po­glą­du fi­lo­zo­ficz­ne­go gło­szą­ce­go, że ist­nie­ją tylko rze­czy, a ne­gu­ją­ce­go sa­mo­dziel­ne ist­nie­nie zda­rzeń, sto­sun­ków, wła­ści­wo­ści itp.; re­i­sta


SJP.pl


konkretystka

zwo­len­nicz­ka po­glą­du fi­lo­zo­ficz­ne­go gło­szą­ce­go, że ist­nie­ją tylko rze­czy, a ne­gu­ją­ce­go sa­mo­dziel­ne ist­nie­nie zda­rzeń, sto­sun­ków, wła­ści­wo­ści itp.; re­ist­ka


SJP.pl


konkretystyczny

→ kon­kre­tyzm; re­i­stycz­ny


SJP.pl


konkretyzm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy, że ist­nie­ją tylko rze­czy, kon­kre­ty, które można w jakiś spo­sób po­czuć, zo­ba­czyć oraz ne­gu­ją­cy sa­mo­dziel­ne ist­nie­nie zda­rzeń, sto­sun­ków; pan­so­ma­tyzm, reizm


SJP.pl


konkretyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­kre­ty­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konkretyzować ndk.

 przym. konkretny

Wiktionary


konkubencki

→ kon­ku­bent


SJP.pl

Patrz:

konkubent

konkubent

męż­czyz­na ży­ją­cy w nie­ślub­nym związ­ku z ko­bie­tą; kon­ku­bin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. męż­czyz­na ży­ją­cy z ko­bie­tą bez ofi­cjal­ne­go za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ławie oskar­żo­nych sie­dzie­li za­bój­czy­ni dziec­ka i jej kon­ku­bent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkubɛ̃nt, AS: kõŋkubẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkubinat m., konkubin m.

:: fż. konkubina

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konkubin; pot. eufem. narzeczony; pot. żart. nieślubny

Wiktionary


konkubentka

ko­bie­ta ży­ją­ca w nie­ślub­nym związ­ku z męż­czyz­ną; kon­ku­bi­na, nie­ślub­na


SJP.pl


konkubin

męż­czyz­na ży­ją­cy w nie­ślub­nym związ­ku z ko­bie­tą; kon­ku­bent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. kon­ku­bent.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­ku­bin mojej córki bar­dzo tro­szczy się o jej dziec­ko z po­przed­nie­go związ­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkubʲĩn, AS: kõŋkubʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkubinat m., konkubent m.

:: fż. konkubina

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praw. konkubent; pot. eufem. narzeczony; pot. żart. nieślubny

Wiktionary


konkubina

ko­bie­ta ży­ją­ca w nie­ślub­nym związ­ku z męż­czyz­ną; kon­ku­bent­ka, nie­ślub­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ko­bie­ta ży­ją­ca z męż­czyz­ną bez za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go

 (1.2) daw. na­łoż­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy Krzysz­tof D. po­wie­dział, że nie ma pie­nię­dzy, do­stał dwa ciosy w twarz. Wtedy jego kon­ku­bi­na, która też była w miesz­ka­niu, zadz­wo­ni­ła na po­li­cję.

 (1.2) Dawid, król Iz­ra­e­la, miał kilka żon i wiele kon­ku­bin.

 (1.2) Czę­sto więc męż­czyź­ni w Chi­nach brali kon­ku­bi­ny dla włas­nej przy­jem­no­ści (…).

 (1.2) Syn i na­stęp­ca ce­sa­rza po­le­cił po­dob­no po­cho­wać razem z ojcem wszyst­kie jego kon­ku­bi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna, AS: kõŋkubʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkubinat m.

:: fm. konkubent m., konkubin m.

 przym. konkubinacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieślubna

Wiktionary


konkubinacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­ku­bi­nat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może by tak mały kon­ku­bi­na­cik…?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkubinat m.

Wiktionary


konkubinat

stan wspól­ne­go życia bez za­war­cia for­mal­ne­go związ­ku mał­żeń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwią­zek dwóch osób, po­dob­ny do mał­żeń­stwa, ale nie­for­mal­ny z po­wo­du braku re­je­stra­cji cy­wil­nej bądź re­li­gij­ne­go usank­cjo­no­wa­nia;

Wiktionary

Kon­ku­bi­nat ( con­cu­bi­na­tus od com- „współ-” i cu­ba­re „leżeć”) – nie­for­mal­ny zwią­zek dwóch osób, po­zo­sta­ją­cych w po­ży­ciu, bez usank­cjo­no­wa­nia w świet­le prawa jako mał­żeń­stwa.

Z prak­ty­ki orzecz­ni­czej wia­do­mo, że jako kon­ku­bi­na­ty trak­to­wa­ne są związ­ki, w któ­rych trud­no usta­lić po­wią­za­nie sto­sun­ków oso­bi­stych z ma­jąt­ko­wy­mi przy jed­no­czes­nym ist­nie­niu więzi fi­zycz­nej i wspól­nym miesz­ka­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We Wło­szech od lat dy­sku­tu­je się nad pro­ble­mem związ­ków nie­for­mal­nych — bez usank­cjo­no­wa­nia cy­wil­ne­go bądź re­li­gij­ne­go — i w dy­sku­sji spo­łecz­nej słowo kon­ku­bi­nat zo­sta­ło za­stą­pio­ne przez inne okre­śle­nia takie, jak „part­ne­rzy”, „to­wa­rzy­sze życia”, „wolny zwią­zek”, „zwią­zek part­ner­ski”, „zwią­zek cy­wil­ny”. W Pol­sce słowo kon­ku­bi­nat ma nadal za­bar­wie­nie pe­jo­ra­tyw­ne (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩnat, AS: kõŋkubʹĩnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkubina ż., konkubent m., konkubin m., konkubinacik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kohabitacja, związek nieformalny, wolny związek

Wiktionary


konkupiscencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wro­dzo­na czło­wie­ko­wi skłon­ność do grze­chu i ule­ga­niu żą­dzom

Wiktionary


konkurencja

1. od­dzia­ły­wa­nie an­ta­go­ni­stycz­ne po­mię­dzy po­pu­la­cja­mi po­le­ga­ją­ce na ubie­ga­niu się przez co najm­niej dwie po­pu­la­cje o tę samą niszę eko­lo­gicz­ną;
2. ubie­ga­nie się o na­byw­ców to­wa­rów i usług przez dwie różne firmy z tej samej bran­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. od­dzia­ły­wa­nie an­ta­go­ni­stycz­ne po­mię­dzy po­pu­la­cja­mi po­le­ga­ją­ce na ubie­ga­niu się przez co najm­niej dwie po­pu­la­cje o tę samą niszę eko­lo­gicz­ną

 (1.2) ekon. ubie­ga­nie się o na­byw­ców to­wa­rów i usług przez różne firmy z tej samej bran­ży

 (1.3) ogól­nie: pro­ces wy­ła­nia­nia zwy­cięz­ców spoś­ród pew­nej grupy

 (1.4) ekon. jed­nost­ki kon­ku­ru­ją­ce ze sobą

 (1.5) sport. typ ry­wa­li­za­cji spor­to­wej

 (1.6) rzad. wspó­łist­nie­nie, zbieg

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­ku­ren­cja (eko­lo­gia)
  • Kon­ku­ren­cja (go­spo­dar­ka)
  • Kon­ku­ren­cja (sport)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W spra­wie tego no­we­go pro­jek­tu, to trzy­maj na razie język za zę­ba­mi, żeby kon­ku­ren­cja nie po­dła­pa­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: kõŋkurẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkurencyjność ż., konkury nmos., konkurs m., konkurent m., konkurentka ż., konkurowanie n.

 czas. konkurować ndk.

 przym. konkurencyjny, bezkonkurencyjny

 przysł. konkurencyjnie

Wiktionary


konkurencki

→ kon­ku­rent (osoba)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z kon­ku­ren­tem, do­ty­czą­cy kon­ku­ren­ta (tego, kto ubie­ga się o rękę ko­bie­ty)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkurent mos., konkury nmos.

 przym. bezkonkurencyjny

Wiktionary


konkurencyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­ku­ren­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są kon­ku­ren­cyj­ni

Wiktionary

Kon­ku­ren­cyj­ność – zdol­ność do dłu­go­o­kre­so­we­go, efek­tyw­ne­go wzro­stu. Jej ele­men­ta­mi są więc efek­tyw­ność, dy­na­mi­ka oraz ela­stycz­ność ba­da­ne­go pod­mio­tu go­spo­dar­cze­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konkurencja ż., konkurent m., konkurentka ż., konkurowanie n.

 czas. konkurować ndk.

 przym. konkurencyjny, bezkonkurencyjny

 przysł. konkurencyjnie

Wiktionary


konkurencyjny

1. do­ty­czą­cy kon­ku­ren­cji;
2. współ­za­wod­ni­czą­cy, ry­wa­li­zu­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zna­mio­na kon­ku­ren­cji

 (1.2) mo­gą­cy swo­bod­nie kon­ku­ro­wać w sfe­rze eko­no­micz­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkurowanie n., konkurencja ż., konkurencyjność ż., konkurent mos., konkurentka ż.

 czas. konkurować ndk.

 przysł. konkurencyjnie

 przym. niekonkurencyjny, bezkonkurencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rywalizujący, współzawodniczący

 (1.2) atrakcyjny, niedrogi, tani

Wiktionary


konkurent

1. firma kon­ku­ru­ją­ca na rynku lub osoba ry­wa­li­zu­ją­ca z kimś;
2. daw­niej: męż­czyz­na ubie­ga­ją­cy się o rękę panny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) firma, osoba bę­dą­ca ry­wa­lem dla innej firmy, osoby

 (1.2) daw. męż­czyz­na za­bie­ga­ją­cy o wzglę­dy ko­bie­ty w ce­lach ma­try­mo­nial­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkurɛ̃nt, AS: kõŋkurẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkurencja, konkurencyjność, konkurentka, konkurowanie

 przym. konkurencki, konkurencyjny, bezkonkurencyjny

 czas. konkurować

 przysł. konkurencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rywal

 (1.2) zalotnik

Wiktionary


konkurentka

firma kon­ku­ru­ją­ca na rynku lub jej przed­sta­wi­ciel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, firma czy or­ga­ni­za­cja ry­wa­li­zu­ją­ca z inną przed­sta­wi­ciel­ką swo­jej ka­te­go­rii o osią­gnię­cie tego sa­me­go celu

 (1.2) daw. ko­bie­ta za­bie­ga­ją­ca o wzglę­dy męż­czyz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃ntka, AS: kõŋkurẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkurencja ż.

:: fm. konkurent mos.

 czas. konkurować

 przym. bezkonkurencyjny, konkurencyjny

Wiktionary


konkurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­ku­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkurencja ż., konkurent m., konkurentka ż., konkurencyjność ż.

 czas. konkurować ndk.

 przym. konkurencyjny, bezkonkurencyjny

Wiktionary


konkurować

1. współ­za­wod­ni­czyć, wal­czyć, ry­wa­li­zo­wać;
2. prze­sta­rza­le: ubie­gać się o rękę panny


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić kon­ku­ren­cję, uczest­ni­czyć w kon­ku­ren­cji, ubie­gać się o pier­wszeń­stwo

 (1.2) przest. ubie­gać się o rękę panny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkurencja ż., konkurencyjność ż., konkurent mos., konkurentka ż., konkurowanie n.

 przym. konkurencyjny, bezkonkurencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rywalizować, współzawodniczyć

Wiktionary


konkurs

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. przed­sięw­zię­cie roz­ryw­ko­we, ar­ty­stycz­ne lub spor­to­we poz­wa­la­ją­ce wy­ło­nić naj­lep­sze­go uczest­ni­ka (lub uczest­ni­ków), który naj­czę­ściej zo­sta­je na­gro­dzo­ny

 (1.2) adm. sfor­ma­li­zo­wa­na pro­ce­du­ra wy­bo­ru kan­dy­da­ta na ja­kieś sta­no­wi­sko

 (1.3) adm. hand. po­stę­po­wa­nie ma­ją­ce na celu wybór naj­ko­rzyst­niej­szej ofer­ty, naj­lep­sze­go pro­jek­tu ar­chi­tek­to­nicz­ne­go bądź pro­jek­tów i przed­sięw­zięć, które zo­sta­ną do­fi­nan­so­wa­ne ze środ­ków pu­blicz­nych

Wiktionary

Kon­kurs – ro­dzaj przy­rze­cze­nia pu­blicz­ne­go, w któ­rym oz­na­czo­ny zo­stał ter­min ubie­ga­nia się o na­gro­dę za naj­lep­szą czyn­ność lub naj­lep­szy re­zul­tat (dzie­ło), speł­nia­ją­ce wa­run­ki okre­ślo­ne w przy­rze­cze­niu na­gro­dy w ro­zu­mie­niu art. 919-921 Ko­dek­su cy­wil­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­gra­łam tę płytę w kon­kur­sie na ko­miks.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ŋkurs, AS: kõŋkurs

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konkursowy

 rzecz. konkurencja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) turniej, zawody

Wiktionary


konkursik

1. zdrob­nie­nie od: kon­kurs;
2. iro­nicz­nie o kon­kur­sie mało istot­nym, z nie­wiel­ką licz­bą uczest­ni­ków i prze­pro­wa­dzo­nym w krót­kim cza­sie


SJP.pl


konkursista

rzad­ko: osoba bio­rą­ca udział w kon­kur­sie - ry­wa­li­za­cji w ja­kiejś dzie­dzi­nie; kon­kur­so­wicz


SJP.pl


konkursistka

→ kon­kur­si­sta; kon­kur­so­wicz­ka


SJP.pl


konkursowicz

rzad­ko: osoba bio­rą­ca udział w kon­kur­sie - ry­wa­li­za­cji w ja­kiejś dzie­dzi­nie; kon­kur­si­sta


SJP.pl


konkursowiczka

→ kon­kur­so­wicz; kon­kur­sist­ka


SJP.pl


konkursowość

cecha tego, co ma cha­rak­ter kon­kur­su - ry­wa­li­za­cji w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl


konkursowy

→ kon­kurs


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kon­kur­sem, bio­rą­cy udział w kon­kur­sie, wy­bra­ny w dro­dze kon­kur­su

Wiktionary

Patrz:

konkurs

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkurˈsɔvɨ, AS: kõŋkursovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkurs m., konkursowicz m., konkursowiczka ż.

Wiktionary


konkury

prze­sta­rza­łe: za­bie­ga­nie o wzglę­dy ko­bie­ty, sta­ra­nie się o jej rękę; amory, za­lo­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. za­bie­ga­nie o rękę ko­bie­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkurencja ż.

 przym. konkurencki, bezkonkurencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staranie się, zabieganie, zaloty

Wiktionary


konkuter

żar­to­bli­wie: kom­pu­ter


SJP.pl


konkwista

wy­pra­wy zbroj­ne Por­tu­gal­czy­ków lub Hisz­pa­nów od­by­wa­ją­ce się pod ko­niec wieku XV i w wieku XVI, ma­ją­ce na celu zdo­by­cie kon­kret­ne­go te­ry­to­rium, głów­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej oraz w Azji; con­qu­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wy­pra­wy zbroj­ne po­dej­mo­wa­ne mię­dzy XV a XVII wie­kiem przez pań­stwa ibe­ryj­skie (zwła­szcza Ka­sty­lię) w celu zdo­by­cia no­wych lądów i bo­gactw;

 (1.2) hist. pot. pod­bój ludów po­strze­ga­nych jako pry­mi­tyw­ne do­ko­ny­wa­ny przez bar­dziej roz­wi­nię­tych cy­wi­li­za­cyj­nie na­jeźdź­ców

Wiktionary

Zo­bacz też: Konk­wi­sta (po­wieść).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konkwistador mos., konkwistadorstwo n.

 przym. konkwistadorski

Wiktionary


konkwistador

1. za­bor­ca, zdo­byw­ca;
2. tytuł na­da­wa­ny w XVI wieku zdo­byw­com Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. tytuł na­da­wa­ny przez kró­lów hisz­pań­skich i por­tu­gal­skich zdo­byw­com Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej w XVI w.

 (1.2) zdo­byw­ca, na­jeźdź­ca, za­bor­ca, ko­lo­ni­za­tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkwista ż.

 przym. konkwistadorski

Wiktionary


konkwistadorka

→ konk­wi­sta­dor


SJP.pl

Patrz:

konkwistador

konkwistadorski

→ konk­wi­sta­dor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do konk­wi­sta­do­ra lub konk­wi­sta­do­rów

Wiktionary

Patrz:

konkwistador

Przykłady

 (1.1) W okre­sie konk­wi­sta­dor­skim naj­szyb­ciej roz­wi­ja­ła się cen­tral­na część kraju, pół­noc oraz po­łud­nie roz­wi­ja­ły się wol­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konkwista ż., konkwistador mos., konkwistadorka ż.

Wiktionary


konnica

sil­nie uz­bro­jo­ne woj­sko wal­czą­ce na ko­niach; jazda, ka­wa­le­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. for­ma­cja woj­sko­wa zło­żo­na z uz­bro­jo­nych jeźdź­ców kon­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konny mos., koń mos./mzw.

 przym. konny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jazda, kawaleria

Wiktionary


konno

przy­słó­wek

 (1.1) o spo­so­bie po­ru­sza­nia się: na koniu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Konno (wieś)
  • Konno (osada)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­niec konno po­gnał do zamku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nːɔ, AS: kõ•no

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. koń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na koniu, wierzchem, wierzchowcem

Wiktionary


konno-artyleryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z ar­ty­le­rią konną, do­ty­czą­cy ar­ty­le­rii kon­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. artyleria konna ż.

Wiktionary


konny

zwią­za­ny z ko­niem, do­ty­czą­cy konia; wy­ko­rzy­stu­ją­cy konia do jazdy wierz­chem lub do jazdy w za­przę­gu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­niem, z jazdą na nim

 (1.2) wy­ko­rzy­stu­ją­cy konie do za­przę­gu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś po­ru­sza­ją­cy się na koniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nːɨ, AS: kõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koń mzw./mos., konisko n., koniś mzw., konnica ż., konina ż., koniuszy mos.

 przym. koński

 przysł. konno

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jeździec

Wiktionary


konodont

zwy­kle w licz­bie mno­giej: zbu­do­wa­ne z fos­fo­ra­nu wap­nia drob­ne twory szkie­le­to­we w kształ­cie ząb­ków grze­by­ków itp., wy­stę­pu­ją­ce w osa­dach mor­skich z ery pa­le­o­zo­icz­nej


SJP.pl


konofit

kwia­to­wa ro­śli­na su­cho­lub­na z ro­dzi­ny pry­szczyr­ni­co­wa­tych


SJP.pl

Ko­no­fit ("Co­nop­hy­tum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pry­szczyr­ni­co­wa­tych ("Ai­zo­a­ce­ae"). Opi­sa­no około 300 ga­tun­ków z tego ro­dza­ju, ale współ­cze­śnie uz­na­wa­nych jest około 100 (103 we­dług "Plants of the World"). Wy­stę­pu­ją one w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści po­łud­nio­wej Afry­ki – w Na­mi­bii i RPA (cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Na­ma­qu­a­land i Rich­ters­veld).

Wikipedia


konoida

po­wierzch­nia pro­sto­kreśl­na pow­sta­ła przez po­ru­sza­ją­cą się pro­stą stale rów­no­le­głą do sta­łej pła­szczyz­ny i prze­ci­na­ją­cą usta­lo­ną pro­stą


SJP.pl

Ko­no­i­da – po­wierzch­nia pro­sto­kreśl­na pow­sta­ła jako suma pro­stych prze­ci­na­ją­cych pewną usta­lo­ną pro­stą i rów­no­le­głych do usta­lo­nej pła­szczyz­ny, np. pa­ra­bo­lo­i­da hi­per­bo­licz­na. Pro­ste te nie muszą być rów­no­le­głe do sie­bie.

Przy­kła­dem jest ko­no­i­da Plückera dana przez układ:

Wikipedia


konoidalny

w kształ­cie ko­no­i­dy, po­wierzch­ni two­rzo­nej przez po­ru­sza­ją­cą się pro­stą stale rów­no­le­głą do sta­łej pła­szczyz­ny i prze­ci­na­ją­cą usta­lo­ną pro­stą


SJP.pl


konometr

przy­rząd op­tycz­ny do mie­rze­nia kąta mię­dzy osia­mi op­tycz­ny­mi krysz­ta­łu


SJP.pl


konon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Konon – imię po­cho­dze­nia grec­kie­go
    • Konon (ur. ok. 444 p.n.e., zm. 392 p.n.e.) – wódz ateń­ski z okre­su II wojny pe­lo­po­ne­skiej
    • Konon z Samos – grec­ki ma­te­ma­tyk z III wieku p.n.e.
    • Konon – grec­ki mi­to­graf z I wieku p.n.e.
    • Konon z Iza­u­rii, cu­dot­wór­ca i mę­czen­nik z II wieku
    • Konon z Ma­gy­das (zm. 250) – świę­ty ka­to­lic­ki i pra­wo­sław­ny, mę­czen­nik z III w.
    • Konon z Pergi lub Konon „Ogrod­nik” (zm. ok. 250)
    • Konon z Tar­sus – bi­skup ży­ją­cy w VI wieku, przy­wód­ca Try­te­iz­mu
    • Konon „Chrzci­ciel” lub Konon z Pent­huc­la/z Jor­da­nii (zm. ok. 555)
    • Konon (zm. 687) – pa­pież
    • Leon III Iza­u­ryj­czyk (ur. 685, zm. 741), ce­sarz bi­zan­tyń­ski, przed ob­ję­ciem wła­dzy nosił imię Konon
    • Conon de Béthune (ur. ok. 1160, zm. 1219) – pół­noc­no­fran­cu­ski tru­wer, uczest­nik III i IV kru­cja­ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­pież Konon uro­dził się w Tra­cji.

Wiktionary


kononowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­no­no­wicz (forma żeń­ska: Ko­no­no­wicz/Ko­no­no­wi­czo­wa/Ko­no­no­wi­czów­na; licz­ba mnoga: Ko­no­no­wi­czo­wie) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku XXI wieku w Pol­sce miesz­ka­ły 644 osoby je no­szą­ce. []

Ro­dzi­na szla­chec­ka Ko­no­no­wi­czów pie­czę­tu­je się her­bem Rad­wan.

Wikipedia


konopa

naz­wi­sko


SJP.pl


konopacki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­no­pac­ki (1932–1990) – pol­ski dzien­ni­karz, dy­plo­ma­ta
  • Bro­ni­sła­wa Ko­no­pac­ka (1884–1965) – em­brio­log
  • Do­ro­ta Ko­no­pac­ka – tech­no­log żyw­no­ści
  • Eu­ge­niusz Ko­no­pac­ki (1906–1954) – harc­mistrz, ka­pi­tan, do­wód­ca har­cer­skie­go ba­ta­lio­nu Wigry w pow­sta­niu war­szaw­skim
  • Ewa Ko­no­pac­ka z domu Po­niń­ska (ur. 1926) – łącz­nicz­ka w pow­sta­niu war­szaw­skim
  • Fa­bian Ko­no­pac­ki (zm. 1619) – dzie­kan ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej poz­nań­skiej i war­miń­skiej
  • Ha­li­na Ko­no­pac­ka (1900–1989) – lek­ko­at­let­ka, dy­sko­bol­ka
  • Has­san Ko­no­pac­ki (1879–1953) – bia­ło­ru­ski, ro­syj­ski i pol­ski woj­sko­wy, po­li­tyk i dzien­ni­karz na­ro­do­wo­ści ta­tar­skiej
  • Hen­ryk Ko­no­pac­ki (1925–2007) – in­ży­nier che­mik, mi­ni­ster prze­my­słu che­micz­ne­go
  • Irena Ko­no­pac­ka-Se­ma­de­ni (1901–1984) – chi­rurg sto­ma­to­log, „ciot­ka ci­cho­ciem­nych”, kie­row­nik pow­stań­cze­go szpi­ta­la na Czer­nia­ko­wie 1944
  • Jan Ko­no­pac­ki (zm. 1530) – bi­skup cheł­miń­ski, skarb­nik kró­lew­ski
  • Jan Karol Ko­no­pac­ki (1581–1643) – bi­skup no­mi­nat war­miń­ski

Wikipedia


konopatka

prze­sta­rza­łe: ma­te­riał do uszczel­nia­nia, pa­ku­ły


SJP.pl

Ko­no­pat­ka – znie­sio­na nazwa czę­ści mia­sta Ma­cie­jo­wi­ce, w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce.

Wikipedia


konopczyn

Ko­nop­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Mońki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bo­skiej Czę­sto­chow­skiej i św. Ka­zi­mie­rza w Moń­kach.

Wikipedia


konopczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­nop­czyń­ski (forma żeń­ska: Ko­nop­czyń­ska; licz­ba mnoga: Ko­nop­czyń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 414 osoby; we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych licz­ba wy­no­si 406. Naz­wi­sko po­cho­dzi od sta­ro­pol­skie­go słowa "konop" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w cen­tral­nej Pol­sce.

Wikipedia


konopeum

zew­nętrz­na osło­na ta­ber­na­ku­lum z jed­wa­biu albo lnu


SJP.pl

Ko­no­pe­um (łac. "co­no­pe­um" z gr. κωνωπεῖον "kônôpeion" „mo­ski­tie­ra” od κώνωψ "kốnôps" „komar”) – ozdob­na tka­ni­na (zwy­kle jed­wab­na) za­sła­nia­ją­ca drzwicz­ki ta­ber­na­ku­lum.

Ter­min ten po­ja­wił się w XII wieku. Tka­ni­na ta po­cząt­ko­wo była weł­nia­na, póź­niej jed­wab­na, ba­weł­nia­na lub lnia­na. Czę­sto miała po­stać we­lo­nu ozdo­bio­ne­go ga­lo­na­mi lub frędz­la­mi.

Wikipedia


konopianka

lu­do­wa nazwa wierz­by wi­cio­wej


SJP.pl


konopiany

ko­nop­ny, ko­no­pio­wy;
1. zwią­za­ny z ko­no­pia­mi - ro­śli­ną;
2. wy­ko­na­ny z ko­no­pi - włó­kna;
3. zwią­za­ny z ko­no­pia­mi - su­szem otrzy­my­wa­nym z liści;
4. ma­ją­cy kolor bla­do­żół­ty, taki jak ko­no­pie (włó­kno)


SJP.pl


konopiasty

po­dob­ny ko­lo­rem do ko­lo­ru włó­kiem ko­no­pi; płowy


SJP.pl


konopiaty

prze­sta­rza­le: ko­no­pia­sty, płowy


SJP.pl


konopie

1. jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na, któ­rej włó­kna wy­ko­rzy­sty­wa­ne są do wy­ro­bu sznu­rów i płó­cien, a na­sio­na są źró­dłem oleju;
2. włó­kno otrzy­my­wa­ne z łodyg ro­śli­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Can­na­bis|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny ko­no­pio­wa­tych, po­cho­dzą­cych z Azji, upra­wia­nych dla moc­nych włó­kien, na­sion oraz uży­wek;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ko­no­pie (1.1);

 (1.3) włók. włó­kno uzy­ski­wa­ne z ko­no­pi (1.2)

Wiktionary

Ko­no­pie ("Can­na­bis") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ko­no­pio­wa­tych. Ro­dzaj dość po­wszech­nie uz­na­wa­ny jest przez bo­ta­ni­ków za mo­no­ty­po­wy z ko­no­pia­mi siew­ny­mi ("Can­na­bis sa­ti­va") jako je­dy­nym ga­tun­kiem. Część ba­da­czy wy­dzie­la jed­nak kilka ga­tun­ków w obrę­bie ro­dza­ju.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈnɔpʲjɛ, AS: kõnopʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konop m., konopielka ż., konopiowate nmos.

 przym. konopny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Górny Śląsk hanf, hamf

Wiktionary


konopielka

tytuł oraz ty­tu­ło­wa bo­ha­ter­ka po­wie­ści Red­liń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ro­dzaj pod­la­skiej pie­śni lu­do­wej śpie­wa­nej w okre­sie Wiel­ka­no­cy, dziew­czę­tom przez chłop­ców;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­no­piel­ka – ro­dzaj pie­śni lu­do­wej
  • Ko­no­piel­ka – rzeka w ob­wo­dzie kur­skim (Rosja)
  • Ko­no­piel­ka – po­wieść Ed­war­da Red­liń­skie­go
  • Ko­no­piel­ka – pol­ski film z 1981 roku, w re­ży­se­rii Wi­tol­da Le­szczyń­skie­go

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konopie nmos.

 przym. konopny

Wiktionary


konopiowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych dwu­li­ścien­nych


SJP.pl

Ko­no­pio­wa­te ("Can­na­ba­ce­ae" Endl.) – ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych (nie­rzad­ko pną­czy) oraz nie­wiel­kich drzew z rzędu ró­żow­ców ("Ro­sa­les"). Obej­mu­je 10 ro­dza­jów ze 117 ga­tun­ka­mi, z czego 74 re­pre­zen­tu­ją ro­dzaj wią­zo­wiec "Cel­tis". W sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych z XX wieku zwy­kle za­li­cza­no tu tylko dwa ro­dza­je: chmiel "Hu­mu­lus" i ko­no­pie "Can­na­bis". Ko­no­pio­wa­te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy i ob­sza­rów pod wpły­wem kli­ma­tu su­che­go i zim­ne­go.

Wikipedia


konopiowaty

1. o ce­chach ko­no­pio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. ket­mia ko­no­pio­wa­ta - ga­tu­nek ket­mii, ja­dal­na ro­śli­na jed­no­rocz­na, do­star­cza­ją­ca włó­kna i oleju; kenaf


SJP.pl


konopiowy

ko­no­pia­ny, ko­nop­ny;
1. zwią­za­ny z ko­no­pia­mi - ro­śli­ną;
2. wy­ko­na­ny z ko­no­pi - włó­kna;
3. zwią­za­ny z ko­no­pia­mi - su­szem otrzy­my­wa­nym z liści;
4. ma­ją­cy kolor bla­do­żół­ty, taki jak ko­no­pie (włó­kno)


SJP.pl


konopiska

pole po ko­no­piach


SJP.pl

Ko­no­pi­ska – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, sie­dzi­ba gminy Ko­no­pi­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie czę­sto­chow­skim.

Wikipedia


konopiski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­no­pisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konopiska, konopiszczanin, konopiszczanka

Wiktionary


konopisko

pole po ko­no­piach


SJP.pl


konopiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ko­ciarz-Ko­no­piń­ska − pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Jo­an­na Ko­no­piń­ska – pol­ska pi­sar­ka
  • Lech Ko­no­piń­ski – pol­ski poeta, sa­ty­ryk, twór­ca li­te­ra­tu­ry dla dzie­ci
  • To­masz Mie­czy­sław Ga­briel Ko­no­piń­ski – pol­ski poeta oraz czło­nek ze­spo­łu Dzia­dy Żo­li­bor­skie
  • Ma­rian Ko­no­piń­ski – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, mę­czen­nik
  • Mi­chał Ko­no­piń­ski – pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, radny Kra­ko­wa
  • Ta­de­usz Ko­no­piń­ski – pol­ski le­karz we­te­ry­na­rii; na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki zwią­za­ny z Wyż­szą Szko­łą Rol­ni­czą we Wroc­ła­wiu
  • Ta­de­usz Ko­no­piń­ski – pol­ski spe­cja­li­sta z za­kre­su elek­tro­nicz­nych urzą­dzeń za­si­la­ją­cych

Wikipedia


konopka

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­nop­ka ([]) – rzeka, prawy do­pływ Stra­dom­ki o dłu­go­ści 18,13 km.

Źró­dło rzeki znaj­du­ją się koło Dę­bo­wej Góry na Gar­bie Herb­skim. Pły­nie koło Ko­no­pisk, na­stęp­nie przez Czę­sto­cho­wę; w dziel­ni­cy Błesz­no zbie­ra wodę z rowów me­lio­ra­cyj­nych po­bli­skich tor­fo­wisk.

Wikipedia


konopnica

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie;
3. wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­nop­ni­ca – ro­dzaj ro­ślin z rzędu dy­niow­ców
  • Ko­nop­ni­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Ko­nop­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce
  • Ko­nop­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka
  • Ko­nop­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Ko­nop­ni­ca – gmina w woj. lu­bel­skim
  • Ko­nop­ni­ca – gmina w woj. łódz­kim
  • Ko­nop­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie lu­bel­skim
  • Ko­nop­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie wie­luń­skim
  • Ko­nop­ni­ca (maced. Конопница) – wieś w gmi­nie Kriwa Pa­lan­ka
  • Ko­nop­ni­ca – wieś w re­jo­nie lwow­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Ko­nop­ni­ca – dawna wieś w re­jo­nie tar­no­pol­skim (dawn. zbo­row­skim) ob­wo­du tar­no­pol­skie­go

Wikipedia


konopnicki

przy­miot­nik od: Ko­nop­ni­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ko­nop­nic­ki – pol­ski na­u­czy­ciel, pe­da­gog, poeta, tłu­macz
  • Guy Ko­nop­nic­ki – fran­cu­ski pi­sarz, dzien­ni­karz i fe­lie­to­ni­sta
  • Jan Ko­nop­nic­ki – pol­ski pe­da­gog
  • Ko­nop­nic­ka
  • Maria Ko­nop­nic­ka

Wikipedia


konopny

ko­no­pia­ny, ko­no­pio­wy;
1. zwią­za­ny z ko­no­pia­mi - ro­śli­ną;
2. wy­ko­na­ny z ko­no­pi - włó­kna;
3. zwią­za­ny z ko­no­pia­mi - su­szem otrzy­my­wa­nym z liści;
4. ma­ją­cy kolor bla­do­żół­ty, taki jak ko­no­pie (włó­kno)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) otrzy­my­wa­ny z ko­no­pi, wy­ko­na­ny z włó­kna ko­no­pi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­stron­kiem ko­nop­nym brze­mię okrę­cił i westch­ną­wszy na plecy za­rzu­cił: wnet ru­szył przez pod­wór­ko sta­tecz­nym, nie­spiesz­nym kro­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konopie lm nm., konop m., konopielka ż., konopiowate nmos.

 przym. konopiany, konopiasty, konopiaty, konopiowaty, konopiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konopiasty

Wiktionary


konopski

naz­wi­sko


SJP.pl


konorzatecki

→ Ko­no­rzat­ka


SJP.pl

Patrz:

Konorzatka

konorzatka

wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim


SJP.pl

Ko­no­rzat­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Ada­mów.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Pod­wyż­sze­nia Krzy­ża Świę­te­go w Ada­mo­wie.

Wieś szla­chec­ka "Ko­na­rzat­ka" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi stę­życ­kiej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


konosamencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­no­sa­ment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konosament m.

Wiktionary


konosament

do­ku­ment wy­sta­wia­ny przez prze­woź­ni­ka mor­skie­go, pot­wier­dza­ją­cy przy­ję­cie ła­dun­ku do prze­wo­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hand. mors. mor­ski list prze­wo­zo­wy, pot­wier­dza­ją­cy przy­ję­cie ła­dun­ku do prze­wo­zu;

 (1.2) zby­wal­ny pa­pier war­to­ścio­wy

Wiktionary

Ko­no­sa­ment (fr. "con­na­is­se­ment" – znak roz­poz­naw­czy), ang. „bill of la­ding” (BOL lub B/L) – mor­ski list prze­wo­zo­wy, świa­dect­wo ła­dun­ko­we pot­wier­dza­ją­ce od­biór okre­ślo­ne­go ła­dun­ku na sta­tek i zo­bo­wią­zu­ją­ce prze­woź­ni­ka do wy­da­nia ła­dun­ku w por­cie przez­na­cze­nia po­sia­da­czo­wi ko­no­sa­men­tu. Jest do­ku­men­tem wy­sta­wio­nym przez prze­woź­ni­ka albo w jego imie­niu przez ka­pi­ta­na stat­ku lub inną osobę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nɔˈsãmɛ̃nt, AS: kõnosãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konosamencik mrz.

Wiktionary


konoskop

przy­rząd do ob­ser­wa­cji figur ko­no­sko­po­wych, które pow­sta­ją wsku­tek in­ter­fe­ren­cji świa­tła w ma­te­ria­łach op­tycz­nie ani­zo­tro­po­wych, np. w krysz­ta­łach


SJP.pl


konotacja

1. do­dat­ko­wa treść ko­ja­rzo­na z ja­kimś wy­ra­zem, np. ne­ga­tyw­na ko­no­ta­cja wy­ra­zu al­ko­ho­lik; sko­ja­rze­nie, aso­cja­cja;
2. zna­cze­nie, sens, treść nazwy;
3. w ję­zy­koz­naw­stwie: zdol­ność lek­se­mów do przy­łą­cza­nia in­nych czę­ści mowy; wa­len­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zna­cze­nie lub sko­ja­rze­nia, które wy­kra­cza­ją poza do­słow­ne, pod­sta­wo­we zna­cze­nie słowa czy wy­ra­że­nia

 (1.2) log. zna­cze­nie nazwy, treść ter­mi­nu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­no­ta­cja (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • ko­no­ta­cja (lo­gi­ka)

Wikipedia


konotacyjny

→ ko­no­ta­cja; ko­no­ta­tyw­ny


SJP.pl


konotatka

daw­niej: no­tat­ka


SJP.pl


konotatywny

→ ko­no­ta­cja; ko­no­ta­cyj­ny


SJP.pl


konotoksyna

skład­nik śliny mor­skie­go śli­ma­ka, uży­wa­ny w do­ust­nych le­kach prze­ciw­bó­lo­wych


SJP.pl


konotop

1. mia­sto na Ukra­i­nie w do­rze­czu Dnie­pru;
2. wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim


SJP.pl

Ko­no­top ( Конотоп, wym.) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie sum­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu i.

Leży 250 km od ukra­iń­skiej sto­li­cy, Ki­jo­wa i 125 km od Sumów.

Jest tu wę­zło­wa, gdzie krzy­żu­ją się linie ko­le­jo­we do Mosk­wy, Ki­jo­wa, Miń­ska, Char­ko­wa i Wo­ro­ne­ża.

Wikipedia


konotować

ko­ja­rzyć coś, łą­czyć z danym wy­ra­zem


SJP.pl


konowalski

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zwią­za­ny z ko­no­wa­łem, do­ty­czą­cy ko­no­wa­ła

 (1.2) pot. taki jak ko­no­wał: kiep­ski albo nie­ludz­ki le­karz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konował mos., konowalstwo n.

Wiktionary


konował

lek­ce­wa­żą­co o kiep­skim le­ka­rzu lub we­te­ry­na­rzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. zły, kiep­ski le­karz

 (1.2) daw. czło­wiek nie­wyksz­tał­co­ny, par­tacz le­czą­cy konie i bydło

 (1.3) daw. le­karz we­te­ry­narz, zwł. le­karz koni

 (1.4) daw. kowal zaj­mu­ją­cy się prócz kucia koni rów­nież le­cze­niem zwie­rząt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈnɔvaw, AS: kõnovau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konowalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarzyna, doktorzyna, rzeźnik, felczer, znachor

Wiktionary


konowałka

→ ko­no­wał


SJP.pl

Patrz:

konował

konowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


konowiąz

przy­rząd do przy­wią­zy­wa­nia koni


SJP.pl


konrad

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­rad z Kon­stan­cji – świę­ty ka­to­lic­ki
  • Kon­rad (?-1390) – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup lwow­ski
  • Kon­rad (zm. 1146) – bi­skup wroc­ław­ski
  • Kon­rad (1240-1304) – mar­gra­bia bran­den­bur­ski
  • Dąb Kon­rad – drze­wo, pom­nik przy­ro­dy
  • Con­rad

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kon­rad i je­stem in­fir­ma­rzem z Ka­to­wic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nrat, AS: kõnrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Konrada ż.

:: zdrobn. Konradek m.

 przym. Konradowy

Wiktionary


konrada

imię mę­skie


SJP.pl

Kon­ra­da – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kon­rad po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go.

Wikipedia


konradek

zdrob­nie­nie od: Kon­rad (imię mę­skie)


SJP.pl


konradostwo

Kon­rad z mał­żon­ką; Kon­ra­do­wie


SJP.pl


konradowie

wieś w Pol­sce


SJP.pl


konradowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­ra­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski
  • Kon­ra­do­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Otyń
  • Kon­ra­do­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Wscho­wa
  • Kon­ra­do­wo – część wsi Ma­lu­żyn w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Kon­ra­do­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Świąt­ki
  • Kon­ra­do­wo – je­zio­ro re­ten­cyj­ne na rzece Słupi, w woj. po­mor­skim
  • Kon­ra­do­wo – dawna nazwa osady Strze­go­mi­no w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Dęb­ni­ca Ka­szub­ska
  • Kon­ra­dów

Wikipedia


konradowski

1. przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Con­ra­da lub z nim zwią­za­ny; Con­ra­dow­ski;
2. przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kon­ra­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kon­ra­do­wem, do­ty­czą­cy Kon­ra­do­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konradów m.

Wiktionary


konradowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kon­ra­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


konradyn

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­ra­dyn – imię
  • Kon­ra­dyn (Kon­rad Młod­szy, Kon­rad V) – (1252–1268), ksią­żę Szwa­bii, król rzym­ski

Wikipedia


konradyna

imię żeń­skie


SJP.pl

Kon­ra­dy­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kon­ra­dyn, które jest wło­skim zdrob­nie­niem ger­mań­skie­go imie­nia Kon­rad.

Kon­ra­dy­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 li­sto­pa­da, jako wspom­nie­nie bł. Kon­ra­dy­na z Bre­scii.

Wikipedia


konradysta

znaw­ca, ba­dacz twór­czo­ści Jó­ze­fa Con­ra­da; con­ra­dy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. li­te­ra­tu­roz­naw­ca ba­da­ją­cy twór­czość Jó­ze­fa Con­ra­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­je­cha­ło też kilku kon­ra­dy­stów z Wiel­kiej Bry­ta­nii i Ir­lan­dii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konrad mos., Konrada ż.

:: fż. konradystka ż.

Wiktionary


konradystka

→ kon­ra­dy­sta


SJP.pl

Patrz:

konradysta

konsek

naz­wi­sko


SJP.pl


konsekracja

1. głów­na część mszy, w cza­sie któ­rej od­by­wa się mi­ste­rium prze­mia­ny chle­ba i wina w ciało i krew Chry­stu­sa; prze­i­sto­cze­nie;
2. udzie­le­nie pre­zbi­te­ro­wi świę­ceń bi­sku­pich, wyś­wię­ce­nie na bi­sku­pa;
3. uro­czy­ste poś­wię­ce­nie cze­goś, np. ko­ścio­ła, oł­ta­rza itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. prze­i­sto­cze­nie chle­ba i wina pod­czas li­tur­gii eu­cha­ry­stycz­nej

 (1.2) rel. skła­da­nie ślu­bów za­kon­nych

 (1.3) rel. udzie­le­nie świę­ceń bi­sku­pich albo ka­płań­skich

 (1.4) rel. poś­wię­ce­nie nowej świą­ty­ni albo jej czę­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­se­kra­cja (sakra) – udzie­le­nie świę­ceń bi­sku­pich czy ka­płań­skich
  • kon­se­kra­cja – pier­wot­nie stan ko­biet poś­wię­co­nych Bogu, ślu­bu­ją­cych życie w sta­łym dzie­wict­wie jako tzw. dzie­wi­ce kon­se­kro­wa­ne; w szer­szym zna­cze­niu kon­se­kra­cja za­kon­na
  • kon­se­kra­cja – skła­da­nie ślu­bów w za­ko­nie, in­sty­tu­cie życia kon­se­kro­wa­ne­go bądź in­sty­tu­cie świec­kim (pod­sta­wo­we to ubó­stwo, czy­stość i po­słu­szeń­stwo)
  • kon­se­kra­cja eu­cha­ry­stycz­na – ina­czej prze­i­sto­cze­nie pod­czas li­tur­gii eu­cha­ry­stycz­nej
  • kon­se­kra­cja ko­ścio­ła – poś­wię­ce­nie przez bi­sku­pa nowej świą­ty­ni
  • kon­se­kra­cja – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ofi­cjal­ny akt po­śmiert­ne­go ubó­stwie­nia wład­cy (ce­sa­rza), bę­dą­cy wy­ra­zem jego apo­te­o­zy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konsekrowanie n.

 czas. konsekrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) sakra

Wiktionary


konsekracyjny

→ kon­se­kra­cja


SJP.pl

Patrz:

konsekracja

konsekrator

osoba udzie­la­ją­ca świę­ceń kan­dy­da­tom do ka­płań­stwa lub obec­nym du­chow­nym na wyż­sze sta­no­wi­sko w hie­rar­chi ko­ściel­nej


SJP.pl


konsekrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. poś­wię­ce­nie ko­ścio­ła, oł­ta­rza, krzy­ża lub in­ne­go przed­mio­tu

 (1.2) rel. wyś­wię­ce­nie bi­sku­pa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsekracja ż., konsekrator m.

 czas. konsekrować ndk.

 przym. konsekracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) święcenie

 (1.2) wyświęcenie

Wiktionary


konsekrować

1. uro­czy­ście świę­cić (poś­wię­cić) ko­ściół, oł­tarz, na­czy­nia li­tur­gicz­ne itp.;
2. udzie­lać (udzie­lić) świę­ceń bi­sku­pich;
3. do­ko­ny­wać (do­ko­nać) prze­mia­ny wina i chle­ba w ciało i krew Chry­stu­sa


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rel. do­ko­ny­wać kon­se­kra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsekrowanie n., konsekracja ż.

Wiktionary


konsekutywność

na­stęp­stwo, ko­lej­ność, sek­wen­cja


SJP.pl


konsekutywny

na­stę­pu­ją­cy po sobie, ko­lej­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. na­stęp­ny, ko­lej­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtórny

Wiktionary


konsekwencja

1. lo­gicz­ne na­stęp­stwo cze­goś; sku­tek, re­zul­tat;
2. nie­złom­ność w dzia­ła­niu, wytr­wa­łość w re­a­li­za­cji cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sku­tek cze­goś, re­zul­tat

 (1.2) spój­ność dzia­łań, wytr­wa­łość w ro­bie­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O kon­sek­wen­cjach mowy nie było, były na­to­miast po­dzię­ko­wa­nia.

 (1.1) Kon­sek­wen­cje są oczy­wi­ste: po­ez­ja jest czy­sta, in­dy­fe­rent­na mo­ral­nie, a więc nie­po­trzeb­na.

 (1.1) Wy­cią­gnie­my wobec niego wszel­kie kon­sek­wen­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: kõũ̯sekfẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsekwencjalizm mrz., konsekwencjonalizm mrz.

 przym. konsekwentny

 przysł. konsekwentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skutek, następstwo, efekt

 (1.2) niezmienność, wytrwałość, uporczywość, metodyczność

Wiktionary


konsekwencjalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. te­o­ria etycz­na, zgod­nie z którą czyny na­le­ży oce­niać po ich kon­sek­wen­cjach;

Wiktionary

Kon­sek­wen­cja­lizm albo kon­sek­wen­cjo­nizm – ze­spół te­o­rii nor­ma­tyw­nych do­ty­czą­cych po­win­no­ści mo­ral­nej, okre­śla­nych też jako te­o­rie te­le­o­lo­gicz­ne po­win­no­ści mo­ral­nej. Gło­szą one, że za­cho­dze­nie po­win­no­ści mo­ral­nej za­le­ży w ca­ło­ści od war­to­ści rze­czy­wi­stych lub ocze­ki­wa­nych kon­sek­wen­cji czy­nów, które mia­ła­by ta po­win­ność obej­mo­wać.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛkfɛ̃nˈt͡sʲjalʲism̥, AS: kõũ̯sekfẽncʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsekwencja ż.

 przym. konsekwentny

 przysł. konsekwentnie

Wiktionary


konsekwencyjny

→ kon­sek­wen­cja


SJP.pl

Patrz:

konsekwencja

konsekwentnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kon­sek­went­ny

Wiktionary

Kon­sek­went­nie – czwar­ty stu­dyj­ny album pol­skie­go ra­pe­ra Mi­cha­ła Bucz­ka, zna­ne­go le­piej pod pse­u­do­ni­mem Z.B.U.K.U. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 26 paź­dzier­ni­ka 2018 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Step Re­cords.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃ntʲɲɛ, AS: kõũ̯sekfẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsekwencja ż., konsekwencjalizm mrz., konsekwentność ż.

 przym. konsekwentny

Wiktionary


konsekwentniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kon­sek­went­nie


SJP.pl


konsekwentniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kon­sek­went­ny


SJP.pl


konsekwentność

wytr­wa­łość w dą­że­niu do obra­ne­go celu; opie­ra­nie się na lo­gicz­nych prze­słan­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­sek­went­ne; cecha tych, któ­rzy są kon­sek­went­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konsekwentny

 przysł. konsekwentnie

Wiktionary


konsekwentny

→ kon­sek­wen­cja


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) prze­pro­wa­dza­ją­cy coś wytr­wa­le do końca w myśl przy­ję­tych za­ło­żeń, ro­zu­mu­ją­cy i dzia­ła­ją­cy lo­gicz­nie, prze­pro­wa­dza­ny od po­cząt­ku do końca w myśl przy­ję­tych za­ło­żeń, opar­ty na lo­gicz­nych prze­słan­kach, lo­gicz­ny, prze­my­śla­ny

Wiktionary

Patrz:

konsekwencja

Przykłady

 (1.1) Obóz Na­ro­do­wo-Ra­dy­kal­ny stał się kon­sek­went­nym siew­cą an­ty­se­mi­tyz­mu, ra­siz­mu bio­lo­gicz­ne­go i dar­wi­niz­mu spo­łecz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsekwencja ż., konsekwentność ż., konsekwencjalizm mrz.

 przysł. konsekwentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezkompromisowy, charakterny, nieprzejednany, niestrudzony, nieubłagany, nieugięty, nieustępliwy, niewzruszony, niezachwiany, niezłomny, niezmordowany, nieznużony, oporny, pryncypialny, stanowczy, systematyczny, twardy, ultymatywny, uparty, wytrwały, zaciekły, zagorzały, zajadły, zakamieniały, zatwardziały, zawzięty, zdeklarowany

Wiktionary


konsens

1. daw­niej: zez­wo­le­nie na coś, zwła­szcza urzę­do­we; con­sens;
2. zgod­ne sta­no­wi­sko w ja­kiejś spra­wie; kon­sen­sus, con­sen­sus, con­sens;
3. po­ro­zu­mie­nie bę­dą­ce efek­tem dy­sku­sji, ne­go­cja­cji, wza­jem­nych ustępstw; kon­sen­sus, con­sen­sus, con­sens


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­sen­sus

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃sɛ̃w̃s, AS: kõũ̯sẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsensus mrz.

Wiktionary


konsensowy

przy­miot­nik od: kon­sens


SJP.pl


konsensualność

→ kon­sen­su­al­ny


SJP.pl

Patrz:

konsensualny

konsensualny

bę­dą­cy wy­ni­kiem zgod­nych oś­wiad­czeń woli obu stron


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest wy­ni­kiem kon­sen­su­su, obo­pól­ne­go po­ro­zu­mie­nia i wy­ra­żo­nej zgody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsensus m., konsensualność ż.

 przysł. konsensualnie

 przym. konsensusowy

Wiktionary


konsensus

1. zgod­ne sta­no­wi­sko w ja­kiejś spra­wie; kon­sens, con­sen­sus, con­sens;
2. po­ro­zu­mie­nie bę­dą­ce efek­tem dy­sku­sji, ne­go­cja­cji, wza­jem­nych ustępstw; kon­sens, con­sen­sus, con­sens;
3. spo­sób upra­wia­nia po­li­ty­ki po­le­ga­ją­cy na szu­ka­niu roz­wią­zań za­do­wa­la­ją­cych wszyst­kich, któ­rych do­ty­czyć będą przy­ję­te usta­le­nia; con­sen­sus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ro­zu­mie­nie osią­gnię­te w wy­ni­ku dy­sku­sji i kom­pro­mi­su

Wiktionary

Kon­sen­sus, kon­sens (od łac. "con­sen­sus", czyli zgoda) – w wą­skim ro­zu­mie­niu sy­no­nim po­ję­cia okre­śla­ją­ce­go zgodę po­wszech­ną mię­dzy człon­ka­mi danej spo­łecz­no­ści. W ro­zu­mie­niu szer­szym jest to rów­nież te­o­ria i prak­ty­ka osią­ga­nia ta­kiej zgody, a więc pro­ces do­cho­dze­nia do kon­sen­su­su w zna­cze­niu węż­szym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus, AS: kõũ̯sẽũ̯sus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsens m., konsensualność ż.

 przym. konsensowy, konsensusowy, konsensualny

 przym. konsesnsualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugoda, konsens

Wiktionary


konsensusowy

przy­miot­nik od: kon­sen­sus


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny kon­sen­su­sem, do­ty­czą­cy kon­sen­su­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsensus m., konsensualność ż.

 przym. konsensualny

 przysł. konsensualnie

Wiktionary


konserwa

1. od­po­wied­nio utr­wa­lo­ny pro­dukt spo­żyw­czy, naj­czę­ściej mięs­ny, rybny, rza­dziej owo­co­wy i wa­rzyw­ny, w szczel­nym opa­ko­wa­niu, przez­na­czo­ny do dłuż­sze­go prze­cho­wy­wa­nia;
2. her­me­tycz­nie zam­knię­ta, bla­sza­na pusz­ka z kon­ser­wo­wa­ną żyw­no­ścią;
3. lek­ce­wa­żą­co:
a) ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne o prze­ko­na­niach sprze­ci­wia­ją­cych się zmia­nom;
b) czło­nek ta­kie­go ugru­po­wa­nia;
c) osoba o prze­ko­na­niach kon­ser­wa­tyw­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. za­pa­ste­ry­zo­wa­na żyw­ność w her­me­tycz­nym, trwa­łym opa­ko­wa­niu, naj­czę­ściej me­ta­lo­wym;

 (1.2) pot. przen. polit. po­gard. obraź. osoba lub grupa ludzi o kon­ser­wa­tyw­nych po­glą­dach

Wiktionary

Kon­ser­wa – po­tocz­ne okre­śle­nie pro­duk­tu żyw­no­ścio­we­go w pusz­ce, słoju lub pla­sti­ko­wym po­jem­ni­ku, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się wy­dłu­żo­nym okre­sem przy­dat­no­ści do spo­ży­cia. Trwa­łość pro­duk­tów za­pew­nia pro­ces ste­ry­li­za­cji oraz szczel­ność opa­ko­wa­nia chro­nią­ca przed do­stę­pem po­wie­trza i za­nie­czy­szczeń. Do niek­tó­rych pro­duk­tów do­da­wa­ne są także che­micz­ne środ­ki kon­ser­wu­ją­ce, np. azo­tyn sodu lub azo­tyn po­ta­su w przet­wo­rach mięs­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­spek­cja Hand­lo­wa skon­tro­lo­wa­ła kon­ser­wy w du­żych skle­pach el­blą­skich i pa­słęc­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɛrva, AS: kõũ̯serva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwatyzm m., konserwatysta m., konserwatystka ż., konserwowanie n., konserwacja ż., zakonserwowanie m., konserwant mrz.

 czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

 przym. konserwatywny, konserwowy

 przysł. konserwatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puszka

Wiktionary


konserwacja

ze­spół czyn­no­ści za­bez­pie­cza­ją­cych coś (np. za­byt­ki, dzie­ła sztu­ki, pro­duk­ty spo­żyw­cze) przed zni­szcze­niem, psu­ciem się, utra­tą war­to­ści itp.; kon­ser­wo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. za­bie­gi ma­ją­ce na celu utrzy­my­wa­nie cze­goś w do­brym sta­nie i chro­nie­nie tego przed zni­szcze­niem;

Wiktionary

Kon­ser­wa­cja – za­bie­gi ma­ją­ce na celu utrzy­ma­nie cze­goś w do­brym sta­nie.

We­dług usta­wy z dnia 21 grud­nia 2000 r. o do­zo­rze tech­nicz­nym kon­ser­wa­cja to ze­spół czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­nych w celu utrzy­ma­nia stanu zdat­no­ści użyt­ko­wej urzą­dze­nia tech­nicz­ne­go, pro­wa­dzo­nych zgod­nie z in­struk­cją ek­splo­a­ta­cji, nie­bę­dą­cych na­pra­wą urzą­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­to­miast nigdy od czasu pow­sta­nia nie od­da­no fi­gu­ry astro­no­ma grun­tow­nej kon­ser­wa­cji i oczy­szcze­niu ze zbęd­nych na­war­stwień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwa ż., konserwant mrz., konserwator mos., konserwatysta mos., konserwatyzm mrz., konserwowanie n., konserwatorstwo n.

 czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

 przym. konserwacyjny, konserwatorski, konserwatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konserwowanie

Wiktionary


konserwacyjny

taki, który do­ty­czy kon­ser­wa­cji, służy do za­bez­pie­cze­nia cze­goś przed zni­szcze­niem, zep­su­ciem się, utra­tą war­to­ści itp.; chro­nią­cy, za­bez­pie­cza­ją­cy


SJP.pl


konserwant

zwią­zek che­micz­ny (lub mie­sza­ni­na związ­ków), które po­wo­du­ją prze­dłu­że­nie przy­dat­no­ści do spo­ży­cia lub trwa­ło­ści pro­duk­tów spo­żyw­czych i prze­my­sło­wych; pre­pa­rat kon­ser­wu­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja bę­dą­ca do­dat­kiem do żyw­no­ści albo pro­duk­tów prze­my­sło­wych za­po­bie­ga­ją­ca nie­po­żą­da­nym zmia­nom che­micz­nym, roz­wo­jo­wi bak­te­rii, grzy­bów i wi­ru­sów oraz prze­dłu­ża­ją­ca ter­min przy­dat­no­ści pro­duk­tów;

Wiktionary

Środ­ki kon­ser­wu­ją­ce, che­micz­ne środ­ki kon­ser­wu­ją­ce, kon­ser­wan­ty, an­ty­sep­ty­ki – związ­ki che­micz­ne, lub mie­sza­ni­ny związ­ków do­da­wa­ne do żyw­no­ści, pasz, kos­me­ty­ków aby pow­strzy­mać lub spo­wol­nić psu­cie się tych pro­duk­tów przez zmniej­sze­nie szyb­ko­ści lub cał­ko­wi­te za­ha­mo­wa­nie mi­kro­bio­lo­gicz­nych i en­zy­ma­tycz­nych pro­ce­sów po­wo­du­ją­cych psu­cie i ob­ni­ża­nie ja­ko­ści pro­duk­tu w kon­sek­wen­cji prze­dłu­ża­jąc jego przy­dat­ność do spo­ży­cia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konserwacja ż., konserwowanie n., konserwator m., konserwa ż.

 przym. konserwatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środek konserwujący

Wiktionary


konserwarnia

kon­ser­wiar­nia;
1. wyt­wór­nia kon­serw;
2. prze­sta­rza­łe: za­kład zaj­mu­ją­cy się kon­ser­wa­cją cze­goś


SJP.pl


konserwator

1. spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się kon­ser­wa­cją dzieł sztu­ki, obiek­tów za­byt­ko­wych itp.;
2. spe­cja­li­sta na­dzo­ru­ją­cy urzą­dze­nia w fa­bry­ce, od­po­wia­da­ją­cy za ich stan tech­nicz­ny i do­ko­nu­ją­cy ewen­tu­al­nych na­praw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. szt. osoba kon­ser­wu­ją­ca dzie­ła sztu­ki

 (1.2) adm. urzęd­nik na­dzo­ru­ją­cy do­bro­stan obiek­tów za­byt­ko­wych

 (1.3) adm. urzęd­nik na­dzo­ru­ją­cy do­bro­stan obiek­tów przy­rod­ni­czych

 (1.4) techn. me­cha­nik na­dzo­ru­ją­cy pracę ma­szyn i ich kon­ser­wa­cję

 (1.5) daw. urzęd­nik bro­nią­cy stanu po­sia­da­nia i za­rzą­dza­ją­cy do­bra­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­ser­wa­tor bu­dyn­ków – tytuł za­wo­do­wy
  • Kon­ser­wa­tor szkol­ny – tytuł za­wo­do­wy
  • Kon­ser­wa­tor czę­ści – tytuł za­wo­do­wy
  • Kon­ser­wa­tor dzieł sztu­ki – tytuł za­wo­do­wy
  • Kon­ser­wa­tor skór su­ro­wych – tytuł za­wo­do­wy
  • Kon­ser­wa­tor sy­ste­mów kom­pu­te­ro­wych i sieci – tytuł za­wo­do­wy
  • Kon­ser­wa­tor za­byt­ków – zawód
  • Kon­ser­wa­tor za­byt­ków ar­che­o­lo­gicz­nych – zawód - pra­cow­nik służ­by ochro­ny za­byt­ków
  • Kon­ser­wa­tor przy­ro­dy – organ ochro­ny przy­ro­dy
  • Kon­ser­wa­tor – dra­mat fil­mo­wy pro­duk­cji iz­ra­el­skiej z 2011 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wieź­my rzeź­bę do kon­ser­wa­to­ra w Gan­da­wie.

 (1.2) Otrzy­ma­li­śmy poz­wo­le­nie kon­ser­wa­to­ra na po­ma­lo­wa­nie tych fra­mug.

 (1.3) Na wy­cię­cie kasz­ta­now­ca poz­wo­lił kon­ser­wa­tor przy­ro­dy.

 (1.4) Ce­cy­lia zgło­si­ła kon­ser­wa­to­ro­wi, że ża­rów­ka w win­dzie znowu mruga.

 (1.5) Król usta­no­wił kon­ser­wa­to­ra­mi bi­skup­stwa swych ku­zy­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwatornia ż., konserwatorstwo n.

:: fż. konserwatorka ż.

 przym. konserwatorski, konserwatywny

 czas. konserwować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) renowator, restaurator

Wiktionary


konserwatorium

wyż­sza lub śred­nia szko­ła o pro­fi­lu mu­zycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. muz. uczel­nia wyż­sza spe­cja­li­zu­ją­ca się w edu­ka­cji mu­zycz­nej i ar­ty­stycz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze kon­ser­wa­to­ria pow­sta­ły na prze­ło­mie XVI i XVII wieku we Wło­szech, gdzie po­cząt­ko­wo były to in­sty­tu­cje zaj­mu­ją­ce się edu­ka­cją mu­zycz­ną sie­rot.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konserwatoryjny

 czas. konserwować

Wiktionary


konserwatorka

1. spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się kon­ser­wa­cją dzieł sztu­ki, obiek­tów za­byt­ko­wych itp.;
2. spe­cja­list­ka na­dzo­ru­ją­ca urzą­dze­nia w fa­bry­ce, od­po­wia­da­ją­ca za ich stan tech­nicz­ny i do­ko­nu­ją­ca ewen­tu­al­nych na­praw


SJP.pl


konserwatornia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia i kon­ser­wa­cji róż­nych urzą­dzeń, sprzę­tu itp.


SJP.pl


konserwatorski

taki, który do­ty­czy kon­ser­wa­cji lub kon­ser­wa­to­ra, np. urząd kon­ser­wa­tor­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kon­ser­wa­tor­stwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwator mos., konserwacja ż.

 przym. konserwatywny

Wiktionary


konserwatorstwo

1. nauka do­ty­czą­ca kon­ser­wa­cji za­byt­ków i dzieł sztu­ki;
2. rzad­ko: prace zwią­za­ne z kon­ser­wa­cją za­byt­ków i dzieł sztu­ki; kon­ser­wa­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bran­ża obej­mu­ją­ca za­bez­pie­cza­nie ma­jąt­ku ru­cho­me­go oraz nie­ru­cho­mo­ści przed ni­szcze­niem (m.in. w wy­ni­ku sta­rze­nia)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwacja ż., konserwatoryka ż., konserwator m., konserwatorka ż.

Wiktionary


konserwatoryjny

zwią­za­ny z kon­ser­wa­to­rium, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kon­ser­wa­to­rium - wyż­szej lub śred­niej szko­ły mu­zycz­nej, np. klasa kon­ser­wa­to­ryj­na


SJP.pl


konserwatysta

1. czło­nek par­tii kon­ser­wa­tyw­nej lub stron­nict­wa kon­ser­wa­tyw­ne­go;
2. czło­wiek przy­wią­za­ny do tra­dy­cji i nie­chęt­ny zmia­nom; tra­dy­cjo­na­li­sta, re­ak­cjo­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek par­tii kon­ser­wa­tyw­nej lub jej sym­pa­tyk

 (1.2) książk. osoba przy­wią­za­na do tra­dy­cji i nie­chęt­na wszel­kim zmia­nom

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­ser­wa­ty­sta – zwo­len­nik kon­ser­wa­tyz­mu
  • „Kon­ser­wa­ty­sta” – pismo wy­da­wa­ne przez François-Renégo de Cha­te­a­u­brian­da
  • Kon­ser­wa­ty­sta – czło­nek par­tii Kon­ser­wa­ty­stów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨsta, AS: kõũ̯servatysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwatyzm m., konserwa ż., konserwowanie n.

:: fż. konserwatystka ż.

 przym. konserwatywny

 przysł. konwerwatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tradycjonalista; pejor. reakcjonista

 (1.2) tradycjonalista, człowiek starej daty

Wiktionary


konserwatystka

1. człon­ki­ni par­tii kon­ser­wa­tyw­nej lub stron­nict­wa kon­ser­wa­tyw­ne­go;
2. ko­bie­ta przy­wią­za­na do tra­dy­cji i nie­chęt­na zmia­nom; tra­dy­cjo­na­list­ka, re­ak­cjo­nist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. człon­ki­ni par­tii kon­ser­wa­tyw­nej lub jej sym­pa­tycz­ka

 (1.2) osoba przy­wią­za­na do tra­dy­cji i nie­chęt­na zmia­nom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż przyz­na­łam się do tego, że je­stem ka­to­licz­ką i kon­ser­wa­tyst­ką. Ale wyz­na­łam, że ani tro­chę nie od­po­wia­da mi model ma­tro­ny sie­dzą­cej w ga­rach i ro­dzą­cej dzie­ci „z obo­wiąz­ku wobec na­ro­du", nie re­a­li­zu­ją­cej się za­wo­do­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwatyzm m., konserwa ż., konserwowanie n.

:: fm. konserwatysta m.

 przym. konserwatywny

 przysł. konserwatywnie

Wiktionary


konserwatywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kon­ser­wa­tyw­ny, zgod­nie z tra­dy­cją

 (1.2) w spo­sób kon­ser­wa­tyw­ny, nie czy­niąc szyb­kich zmian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwatystka mos., konserwatyzm mrz., konserwa ż., konserwatywność ż.

 przym. konserwatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tradycyjnie

 (1.2) zachowawczo

Wiktionary


konserwatywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kon­ser­wa­tyw­ny; bar­dziej kon­ser­wa­tyw­ny


SJP.pl


konserwatywność

1. przy­wią­za­nie do tra­dy­cji, ist­nie­ją­cych in­sty­tu­cji i sy­ste­mu war­to­ści, wy­ra­ża­nie nie­chęt­ne­go lub wro­gie­go sto­sun­ku do po­waż­niej­szych zmian, sprze­ci­wia­nie się no­wo­ściom; tra­dy­cjo­na­lizm, za­cho­waw­czość, or­to­dok­syj­ność, nie­po­stę­po­wość;
2. cecha par­tii, stron­nict­wa, kie­run­ku po­li­tycz­ne­go, od­wo­łu­ją­cych się w swych za­ło­że­niach do ide­o­lo­gii kon­ser­wa­tyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie kon­ser­wa­ty­stą, nie­chęć do zmian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwatysta m., konserwatyzm mrz.

 przysł. konserwatywnie

Wiktionary


konserwatywny

1. przy­wią­za­ny do tra­dy­cji, ist­nie­ją­cych in­sty­tu­cji i sy­ste­mu war­to­ści, wy­ra­ża­ją­cy nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do po­waż­niej­szych zmian, sprze­ci­wia­ją­cy się no­wo­ściom; tra­dy­cjo­na­li­stycz­ny, za­cho­waw­czy, or­to­dok­syj­ny, nie­po­stę­po­wy;
2. do­ty­czą­cy kon­ser­wa­tyz­mu - ide­o­lo­gii spo­łecz­no-po­li­tycz­nej lub kie­run­ku po­li­tycz­ne­go;
3. na­le­żą­cy, od­no­szą­cy się do par­tii lub stron­nict­wa kon­ser­wa­tyw­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z kon­ser­wa­tyz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kon­ser­wa­tyz­mu lub kon­ser­wa­ty­stów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) za­cho­waw­czy, nie lu­bią­cy zmian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W małej, kon­ser­wa­tyw­nej spo­łecz­no­ści był on szy­ka­no­wa­ny z uwagi na transpł­cio­wość, więc ro­dzi­na, dba­jąc o zdro­wie psy­chicz­ne dzie­ci, pod­ję­ła de­cyz­ję o prze­pro­wadz­ce.

 (1.1) Opo­wia­dam im o wy­bu­chu is­la­mo­fo­bii w Pol­sce, o tym, że stała się po­pu­lar­ną stra­wą umy­sło­wą dla kon­ser­wa­tyw­nej i nawet li­be­ral­nej czę­ści in­te­li­gen­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ, AS: kõũ̯servatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwatyzm m., konserwatysta m., konserwatystka ż., konserwa ż., konserwowanie n., zakonserwowanie n., konserwant m., konserwator m., konserwatorka ż., konserwacja ż.

 czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

 przym. konserwowy, konserwatorski

 przysł. konserwatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tradycjonalistyczny

 (2.1) zakrzepły, zasklepiały, zastygły

Wiktionary


konserwatyzm

1. przy­wią­za­nie do tego, co dawne i nie­chęć do zmian; za­cho­waw­czość;
2. ide­o­lo­gia bro­nią­ca tra­dy­cyj­ne­go ładu spo­łecz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa ce­chu­ją­ca się przy­wią­za­niem do tra­dy­cji, a nie­chę­cią do zmian;

 (1.2) polit. kie­ru­nek w po­li­ty­ce, po­pie­ra­ją­cy kon­ser­wa­tyzm (1.1)

 (1.3) so­cjol. kie­ru­nek w myśli spo­łecz­nej, mó­wią­cy o nie­u­su­wal­no­ści zła z hi­sto­rii i życia czło­wie­ka

 (1.4) jęz. po­sta­wa ję­zy­ko­wa, wg któ­rej nie po­win­no się wpro­wa­dzać in­no­wa­cji ję­zy­ko­wych;

Wiktionary

Zo­bacz też: kon­ser­wa­tyzm – po­sta­wa ję­zy­ko­wa.

Kon­ser­wa­tyzm ( con­ser­va­re „za­cho­wy­wać”) – dok­try­na, która ba­zu­je na ha­słach obro­ny po­rząd­ku spo­łecz­ne­go oraz umac­nia­nia tra­dy­cyj­nych war­to­ści, ta­kich jak: re­li­gia, naród, pań­stwo, ro­dzi­na, hie­rar­chiz­mu, au­to­ry­tet przed ich zwy­rod­nie­niem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥, AS: kõũ̯servatysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwatywność ż., konserwa ż., konserwatysta m., konserwatystka ż., konserwator m., konserwatorka ż., konserwacja ż.

 czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

 przym. konserwatywny, konserwacyjny

 przysł. konserwatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. reakcjonizm, wstecznictwo, zachowawczość, tradycjonalizm

Wiktionary


konserwiarnia

kon­ser­war­nia;
1. wyt­wór­nia kon­serw;
2. prze­sta­rza­łe: za­kład zaj­mu­ją­cy się kon­ser­wa­cją cze­goś


SJP.pl


konserwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­ser­wo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrvɔˈvãɲɛ, AS: kõũ̯servovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

 rzecz. konserwatystka mos., konserwant mrz., konserwatysta mos., konserwacja, konserwator, konserwatorka, konserwa

 przym. konserwowy, konserwatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konserwacja

Wiktionary


konserwować

1. utr­wa­lać pro­dukt spo­żyw­czy, przy­go­to­wy­wać go do dłuż­sze­go prze­cho­wy­wa­nia; pusz­ko­wać, we­ko­wać;
2. za­bez­pie­czać za po­mo­cą spe­cjal­nych środ­ków za­byt­ki, dzie­ła sztu­ki itp. przed ni­szcze­niem i utra­tą war­to­ści;
3. kon­ser­wo­wać się:
a) ule­gać kon­ser­wo­wa­niu, nie psuć się, nie ni­szczyć się ;
b) w od­nie­sie­niu do czło­wie­ka: dbać, tro­szczyć się o sie­bie; trzy­mać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. za­kon­ser­wo­wać)

 (1.1) chro­nić coś przed zni­szcze­niem za po­mo­cą od­po­wied­nich środ­ków; utrzy­my­wać we wła­ści­wym sta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­gar­mi­strzo­wie mogą za­rów­no pro­du­ko­wać włas­ne ze­gar­ki, jak i na­pra­wiać oraz kon­ser­wo­wać inne ze­gar­ki.

 (1.1) Je­dze­nie kon­ser­wo­wa­ne ami­na­mi czy sa­le­trą wpły­wa nie­ko­rzyst­nie na funk­cje trzust­ki i może wy­wo­ły­wać jej scho­rze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrˈvɔvat͡ɕ, AS: kõũ̯servovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konserwacja ż., konserwa ż., konserwator m., konserwatorium n., konserwowanie n., konserwatyzm mrz.

 przym. konserwatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chronić

Wiktionary


konserwowy

wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci kon­ser­wy - od­po­wied­nio utr­wa­lo­ne­go pro­duk­tu spo­żyw­cze­go; kon­ser­wo­wa­ny, pusz­ko­wa­ny, we­ko­wa­ny


SJP.pl


konserwujący

1. taki, który służy do utr­wa­la­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych, przy­go­to­wu­je je do dłuż­sze­go prze­cho­wy­wa­nia, np. pre­pa­rat kon­ser­wu­ją­cy;
2. taki, który za­bez­pie­cza zbyt­ki, dzie­ła sztu­ki itp. przed ni­szcze­niem, psu­ciem się i utra­tą war­to­ści, np. śro­dek kon­ser­wu­ją­cy


SJP.pl


konsjerż

z fran­cu­skie­go: do­zor­ca domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) do­zor­ca domu, go­spo­darz domu — szcze­gól­nie we Fran­cji

Wiktionary

Kon­sjerż ( con­cier­ge, do­zor­ca) – do­zor­ca domu i odź­wier­ny w ka­mie­ni­cach i ho­te­lach. We współ­czes­nych luk­su­so­wych ho­te­lach rów­nież pra­cow­nik, któ­re­go za­da­niem jest za­łat­wia­nie naj­róż­niej­szych spraw dla gości – re­zer­wa­cji bi­le­tów te­a­tral­nych, sto­li­ków w re­sta­u­ra­cjach, do­ra­dza­nie i or­ga­ni­zo­wa­nie roz­ry­wek, re­zer­wa­cja środ­ków tran­spor­tu itd.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. concierge m.

:: fż. konsjerżka ż.

Wiktionary


konsjerżka

z fran­cu­skie­go: do­zor­czy­ni domu


SJP.pl


konskrypcja

1. pobór do woj­ska, bra­nie re­kru­ta;
2. daw­niej: spis, wykaz, lista


SJP.pl


konskrypcyjny

do­ty­czą­cy kon­skryp­cji


SJP.pl


konsola

1. ozdob­ny sto­lik umie­szcza­ny zwy­kle pod lu­strem jako pod­sta­wa pod zegar, wazon itp., uży­wa­ny głów­nie na prze­ło­mie XVII-XVIII wieku;
2. ozdob­ny wspor­nik ar­chi­tek­to­nicz­ny lub pod­sta­wa rzeź­by, zwy­kle w for­mie wo­lu­ty;
3. kon­struk­cja wspie­ra­ją­ca w róż­nych ma­szy­nach i urzą­dze­niach, przy­mo­co­wa­na do ścia­ny pio­no­wej, słupa itp.; wspor­nik;
4. pul­pit w stu­diu ra­dio­wym lub w dy­sko­te­ce z wmon­to­wa­nym sprzę­tem gra­ją­cym;
5. blat, na któ­rym znaj­du­ją się dźwi­gnie, przy­ci­ski oraz apa­ra­tu­ra kon­trol­na do ste­ro­wa­nia in­ny­mi urzą­dze­nia­mi;
6. w in­for­ma­ty­ce: urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce ko­mu­ni­ka­cję z kom­pu­te­rem i kon­tro­lo­wa­nie prze­bie­gu jego ope­ra­cji;
7. urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne umoż­li­wia­ją­ce gra­nie w gry kom­pu­te­ro­we;
8. obli­ga­cja pow­sta­ła z po­łą­cze­nia kilku róż­nych po­ży­czek, w celu ujed­no­li­ce­nia form i ter­mi­nów płat­no­ści, zmia­ny stopy pro­cen­to­wej itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. blat lub ta­bli­ca z ele­men­ta­mi ste­ru­ją­cy­mi

 (1.2) techn. ze­staw cy­fro­wych urzą­dzeń mul­ti­me­dial­nych do gier, odt­wa­rza­nia mu­zy­ki, fil­mów itp.;

 (1.3) mały sto­lik przy­ścien­ny;

 (1.4) ar­chit. ozdob­ny wspor­nik pod­pie­ra­ją­cy bal­kon, rzeź­bę, gzyms itp.;

 (1.5) in­form. tryb wpro­wa­dza­nia po­le­ceń do kom­pu­te­ra w po­sta­ci ko­mend wpi­sy­wa­nych z kla­wia­tu­ry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­so­la (ar­chi­tek­tu­ra) – wspor­nik pod­pie­ra­ją­cy rzeź­bę, gzyms, bal­kon, ko­lum­nę, żebra skle­pie­nia
  • kon­so­la (mebel) – mały sto­lik przy­ścien­ny
  • kon­so­la (in­for­ma­ty­ka): wiersz po­le­ceń, tryb tek­sto­wy – jeden ze spo­so­bów in­te­rak­cji czło­wie­ka z kom­pu­te­rem
  • kon­so­la gier wideo – kom­pu­ter o wy­spe­cja­li­zo­wa­nej ar­chi­tek­tu­rze, przez­na­czo­ny do uru­cha­mia­nia gier wideo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­no­si wzrok znad wa­liz­ki mię­dzy no­ga­mi i za­glą­da do kok­pi­tu, gdzie asy­stent­ka wraz z pi­lo­tem gar­bią się nad głów­ną kon­so­lą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɔla, AS: kõũ̯sola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsoleta ż.

:: zdrobn. konsolka ż.

 przym. konsolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) wiersz poleceń

Wiktionary


konsolacja

1. po­cie­cha, po­cie­sze­nie;
2. daw­niej: stypa, po­czę­stu­nek po po­grze­bie;
3. prze­no­śnie: dzie­ci, po­cie­chy, po­tom­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. akt lub pro­ces po­cie­sza­nia kogoś, przy­no­sze­nia uko­je­nia i pod­no­sze­nia na duchu

 (1.2) spot­ka­nie z po­czę­stun­kiem po po­grze­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­żo­ne przez Ju­sty­nę słowa przy­nio­sły mi kon­so­la­cję w trud­nych chwi­lach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konsolacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pociecha, pocieszenie

 (1.2) stypa

Wiktionary


konsolacyjny

do­ty­czą­cy kon­so­la­cji


SJP.pl


konsole

ro­dzaj pań­stwo­wych pa­pie­rów war­to­ścio­wych, naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nych w An­glii


SJP.pl

Kon­so­le – emu­la­tor ter­mi­na­li wy­po­sa­żo­ny w za­kład­ki. Na­pi­sa­ny zo­stał przez Larsa Do­el­le w C++. Roz­pro­wa­dza­ny jest na li­cen­cji GPL w wer­sji 2. Kon­so­le jest czę­ścią skła­do­wą KDE.

Wikipedia


konsoleta

urzą­dze­nie elek­tro­a­ku­stycz­ne do opra­co­wy­wa­nia sy­gna­łu dźwię­ko­we­go; mik­ser, stół mik­ser­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. stół mik­ser­ski w stu­diu ra­dio­wym lub te­le­wi­zyj­nym, pul­pit re­a­li­za­to­ra dźwię­ku;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɔˈlɛta, AS: kõũ̯soleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stół mikserski, konsola mikserska, mikser

Wiktionary


konsolidacja

1. zjed­no­cze­nie, ze­spo­le­nie, po­łą­cze­nie (się) w ca­łość;
2. w psy­cho­lo­gii: utr­wa­le­nie na­by­tych in­for­ma­cji w mózgu;
3. w ge­o­lo­gii: za­gę­szcze­nie grun­tu pod ob­cią­że­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces in­te­gro­wa­nia róż­nych ele­men­tów w celu osią­gnię­cia jed­no­li­to­ści i spój­no­ści w obrę­bie danej grupy lub struk­tu­ry;

 (1.2) bank. pro­ces za­stą­pie­nia kilku po­ży­czek jedną z ujed­no­li­co­ny­mi wa­run­ka­mi spła­ty;

 (1.3) transp. pro­ces łą­cze­nia nie­wiel­kich prze­sy­łek w celu tran­spor­tu ich w jed­nym kon­te­ne­rze;

 (1.4) psych. pro­ces utr­wa­la­nia in­for­ma­cji w mózgu;

 (1.5) polit. pro­ces umac­nia­nia i sta­bi­li­za­cji sy­ste­mu de­mo­kra­tycz­ne­go;

 (1.6) in­form. pro­ces łą­cze­nia skom­pi­lo­wa­nych mo­du­łów i two­rze­nia pliku wy­ko­ny­wal­ne­go lub in­ne­go pliku obiek­to­we­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­so­li­da­cja (in­for­ma­ty­ka)
  • kon­so­li­da­cja w ge­o­lo­gii:
    • kon­so­li­da­cja (me­cha­ni­ka grun­tów)
    • kon­so­li­da­cja jako po­ję­cie bli­skie li­ty­fi­ka­cji
  • kon­so­li­da­cja (psy­cho­lo­gia)
  • kon­so­li­da­cja (po­li­to­lo­gia)
  • Kon­so­li­da­cja (go­spo­dar­ka)
  • kre­dyt kon­so­li­da­cyj­ny
  • kon­so­li­da­cja (lo­gi­sty­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wielu ne­go­cja­cjach i wspól­nych wy­sił­kach, kon­so­li­da­cja par­tii po­li­tycz­nej do­pro­wa­dzi­ła do jed­no­li­tej stra­te­gii i spój­ne­go sta­no­wi­ska wobec klu­czo­wych kwe­stii spo­łecz­nych.

 (1.2) Kon­so­li­da­cja stu­denc­kich po­ży­czek ułat­wi­ła nieco ab­sol­wen­to­wi spła­tę za­dłu­że­nia.

 (1.3) Prze­pro­wa­dzi­li­śmy kon­so­li­da­cję prze­sy­łek, co poz­wo­li­ło nam zop­ty­ma­li­zo­wać kosz­ty tran­spor­tu.

 (1.4) Za pro­ces kon­so­li­da­cji od­po­wie­dzial­ny jest m.in. ne­u­ron.

 (1.5) Kon­so­li­da­cja na­stę­pu­je po tran­zy­cji ustro­jo­wej, a koń­czy się zaz­wy­czaj wy­bo­ra­mi lub re­fe­ren­dum.

 (1.6) Pod­czas kon­so­li­da­cji do pliku wy­ni­ko­we­go mogą być do­łą­czo­ne od­po­wied­nie na­głów­ki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) integracja, połączenie

 (1.6) linkowanie

Wiktionary


konsolidacyjny

do­ty­czą­cy kon­so­li­da­cji


SJP.pl


konsolidowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­so­li­do­wać.

Wiktionary


konsolidować

1. jed­no­czyć, łą­czyć, ze­spa­lać; umac­niać, utr­wa­lać, in­te­gro­wać;
2. w eko­no­mii: za­bez­pie­czać kre­dy­ty pań­stwo­we przez kon­so­li­da­cję


SJP.pl


konsolidująco

→ kon­so­li­do­wać


SJP.pl

Patrz:

konsolidować

konsolka

zdrob­nie­nie od: kon­so­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kon­so­la

 (1.2) mała kon­so­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsola ż.

Wiktionary


konsolofon

urzą­dze­nie bę­dą­ce po­łą­cze­niem prze­no­śnej kon­so­li do gier i te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go


SJP.pl


konsolowiec

po­tocz­nie: osoba uży­wa­ją­ca kon­so­li do gier


SJP.pl


konsolowy

→ kon­so­la


SJP.pl

Patrz:

konsola

konsonans

1. rym nie­do­kład­ny;
2. har­mo­nij­ne współbrz­mie­nie co najm­niej dwu dźwię­ków róż­nej wy­so­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. rym nie­do­kład­ny, po­le­ga­ją­cy tylko na współbrz­mie­niu spół­gło­sek po ostat­niej ak­cen­to­wa­nej sa­mo­gło­sce (np. gra­barz — gra­bież, pa­cierz — cho­ciaż)

 (1.2) muz. har­mo­nij­ne współbrz­mie­nie dźwię­ków róż­nej wy­so­ko­ści;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kon­so­nans (li­te­ra­tu­ra).

Kon­so­nans (łac. "con­so­nans") – in­ter­wał uwa­ża­ny za zgod­nie (przy­jem­nie) brzmią­cy. Jest to współbrz­mie­nie (kon­so­nans har­mo­nicz­ny) lub na­stęp­stwo (kon­so­nans me­lo­dycz­ny) przy­najm­niej dwóch dźwię­ków, które słu­cho­wo jest od­czu­wa­ne jako zgod­ne. Wszyst­kie in­ter­wa­ły zwięk­szo­ne bądź zmniej­szo­ne, mo­gą­ce en­har­mo­nicz­nie przy­po­mi­nać kon­so­nan­se, na­le­żą do dy­so­nan­sów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W obrę­bie jed­nej ok­ta­wy pryma, kwar­ta, kwin­ta i ok­ta­wa są kon­so­nan­sa­mi do­sko­na­ły­mi, zaś ter­cja i sek­sta na­zy­wa­ne są kon­so­nan­sa­mi nie­do­sko­na­ły­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɔ̃nãw̃s, AS: kõũ̯sõnãũ̯s

Wiktionary


konsonansowy

przy­miot­nik od: kon­so­nans


SJP.pl


konsonant

w ję­zy­koz­naw­stwie: spół­gło­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dźwięk ję­zy­ka mó­wio­ne­go pow­sta­ją­cy po­przez za­blo­ko­wa­nie prze­pły­wu po­wie­trza w apa­ra­cie mowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Który z kon­so­nan­tów wy­stę­pu­je we wszyst­kich ję­zy­kach Ka­u­ka­zu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɔ̃nãnt, AS: kõũ̯sõnãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsonantyzacja ż., konsonantyzm mrz., konsonantyzowanie n.

 czas. konsonantyzować ndk., konsonantyzować się ndk., skonsonantyzować dk.

 przym. konsonantyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spółgłoska

Wiktionary


konsonantyczny

→ kon­so­nant


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z kon­so­nan­tem, do­ty­czą­cy kon­so­nan­tu

Wiktionary

Patrz:

konsonant

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɔ̃nãnˈtɨt͡ʃnɨ, AS: kõũ̯sõnãntyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsonantyzm mrz., konsonant mrz., konsonantyzacja ż.

 czas. konsonantyzować, skonsonantyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spółgłoskowy

Wiktionary


konsonantyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. przej­ście sa­mo­gło­ski w spół­gło­skę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­wyż­sza­nie ar­ty­ku­la­cji sa­mo­gło­sek może pro­wa­dzić do ich kon­so­nan­ty­za­cji, tj. przej­ścia w spół­gło­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsonant mrz., konsonantyzm mrz., konsonantyzowanie n.

 czas. konsonantyzować ndk., konsonantyzować się ndk., skonsonantyzować dk.

 przym. konsonantyczny

Wiktionary


konsonantyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. ogół kon­so­nan­tów da­ne­go ję­zy­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsonant mrz., konsonantyzacja ż., konsonantyzowanie n.

 czas. konsonantyzować ndk., konsonantyzować się ndk., skonsonantyzować dk.

 przym. konsonantyczny

Wiktionary


konsonantyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. przeksz­tał­ca­nie się w spół­gło­skę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsonantyzm mrz., konsonant mrz., konsonantyzacja ż., skonsonantyzowanie n.

 czas. skonsonantyzować, konsonantyzować ndk.

Wiktionary


konsonantyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­so­nan­ty­zo­wać)

 (1.1) jęz. o sa­mo­gło­sce prze­cho­dzić w spół­gło­skę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kon­so­nan­ty­zo­wać się (dk. skon­so­nan­ty­zo­wać się)

 (2.1) jęz. o sa­mo­gło­sce sta­wać się spół­gło­ską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skonsonantyzowanie n., konsonant mrz., konsonantyzacja ż., konsonantyzm mrz., konsonantyzowanie n.

 czas. skonsonantyzować dk.

 przym. konsonantyczny

Wiktionary


konsorcjalny

→ kon­sor­cjum; kon­sor­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­sor­cjum, zwią­za­ny z kon­sor­cjum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɔrˈt͡sʲjalnɨ, AS: kõũ̯sorcʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsorcjum

Wiktionary


konsorcjant

uczest­nik kon­sor­cjum, związ­ku przed­się­biorstw za­war­te­go w celu re­a­li­za­cji wspól­ne­go przed­sięw­zię­cia


SJP.pl


konsorcjum

zwią­zek kilku przed­się­biorstw za­war­ty w celu do­ko­na­nia wspól­ne­go przed­sięw­zię­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zarz. zwią­zek kilku przed­się­biorstw za­war­ty w celu do­ko­na­nia wspól­ne­go przed­sięw­zię­cia;

Wiktionary

Kon­sor­cjum ( con­sor­tium „wspó­łu­dział”, od con- „współ-” i sors „część, dola, udział”) – po­ro­zu­mie­nie sa­mo­dziel­nych pod­mio­tów, któ­re­go celem jest ich zo­bo­wią­za­nie się do wspól­nej re­a­li­za­cji okre­ślo­ne­go za­da­nia.

Kon­sor­cja są two­rzo­ne naj­czę­ściej w przy­pad­ku du­żych lub ry­zy­kow­nych przed­sięw­zięć.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɔrt͡sʲjũm, AS: kõũ̯sorcʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konsorcjalny

Wiktionary


konsorcyjny

→ kon­sor­cjum; kon­sor­cjal­ny


SJP.pl


konspekcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­spekt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­spekt, lecz tylko mały kon­spek­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konspekt m.

Wiktionary


konspekt

krót­ki zarys, szkic cze­goś, obej­mu­ją­cy naj­waż­niej­sze ele­men­ty; stre­szcze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zarys, plan, szkic wy­kła­du, ut­wo­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃spɛkt, AS: kõũ̯spekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. konspekcik mrz.

 czas. konspektować ndk., skonspektować dk.

 przym. konspektowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkic, streszczenie

Wiktionary


konspektować

robić zarys ut­wo­ru, wy­kła­du itp. ujęty w punk­tach


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. skon­spek­to­wać)

 (1.1) robić cze­goś kon­spekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konspekt mrz.

 przym. konspektowy

Wiktionary


konspektowy

przy­miot­nik od: kon­spekt


SJP.pl


konspira

po­tocz­ne okre­śle­nie kon­spi­ra­cji


SJP.pl


konspiracja

1. tajna, nie­le­gal­na dzia­łal­ność po­li­tycz­na lub re­wo­lu­cyj­na; spi­sko­wa­nie; kon­spi­ro­wa­nie;
2. tajna or­ga­ni­za­cja; sprzy­się­że­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tajna, nie­le­gal­na dzia­łal­ność prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy

 (1.2) tajna or­ga­ni­za­cja, także. jej człon­ko­wie

Wiktionary

Kon­spi­ra­cja ( con­spi­ra­tio), po­dzie­mie, spi­sek – ogól­nie: ta­jem­ni­ca lub tajna or­ga­ni­za­cja; w dzie­dzi­nie po­li­tycz­nej, woj­sko­wo­ści, przed­się­bior­czo­ści i in­nych, tajna dzia­łal­ność skie­ro­wa­na prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy, kon­ku­ren­cji go­spo­dar­czej, oby­wa­te­lom, oku­pan­tom i innym, pro­wa­dzo­na przez or­ga­ni­za­cje po­li­tycz­ne, przed­się­bior­stwa, or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we, or­ga­ni­za­cje zbroj­ne i inne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konspirator m., konspiratorka ż., konspiracjonista m., konspiracjonistka ż., konspirant m., konspiratorstwo n., konspira ż., konspiracyjność ż., konspirowanie n.

:: zdrobn. konspiracyjka ż.

 czas. konspirować ndk.

 przym. konspiracyjny, konspiratorski

 przysł. konspiracyjnie, konspiratorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konspiratorstwo, podziemie; pot. konspira

 (1.2) podziemie; pot. konspira

Wiktionary


konspiracjonista

osoba, ktora wie­rzy w te­o­rie spi­sko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik, gło­si­ciel te­o­rii spi­sko­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃spʲirat͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: kõũ̯spʹiracʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konspiracja ż., konspira ż., konspirowanie n.

:: fż. konspiracjonistka ż.

 czas. konspirować ndk.

 przym. konspiracyjny, konspiratorski

 przysł. konspiracyjnie

Wiktionary


konspiracjonizm

te­o­ria spi­sko­wa; kon­spi­ro­lo­gia


SJP.pl


konspiracyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­spi­ra­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są kon­spi­ra­cyj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konspiracja ż.

 przym. konspiracyjny, konspiratorski

 przysł. konspiracyjnie

Wiktionary


konspiracyjny

1. tajny, po­dziem­ny, spi­sko­wy;
2. prze­no­śnie: to­wa­rzy­szą­cy ukry­wa­niu cze­goś przed kimś, np. głos kon­spi­ra­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kon­spi­ra­cją, do­ty­czą­cy kon­spi­ra­cji

 (1.2) to­wa­rzy­szą­cy za­ta­ja­niu, ukry­wa­niu cze­goś przed kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako ofi­cer re­zer­wy Mo­czar­ski prze­był na fron­cie kam­pa­nię wrze­śnio­wą, a na­tych­miast po klę­sce, kiedy się Pol­ska za­wa­li­ła pod na­po­rem wo­jen­nej ma­chi­ny Hit­le­ra, roz­po­czął dzia­łal­ność kon­spi­ra­cyj­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konspiracja ż., konspirator m., konspiratorka ż., , konspiracjonista m., konspirant m., konspira ż., konspiratorstwo n., konspiracyjność ż., konspirowanie n.

 czas. konspirować ndk.

 przym. konspiratorski

 przysł. kospiracyjnie, konspiratorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konspiratorski, podziemny, spiskowy, tajny

Wiktionary


konspirant

czło­nek taj­nej or­ga­ni­za­cji dzia­ła­ją­cej prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy; dzia­łacz kon­spi­ra­cyj­ny, kon­spi­ra­tor, spi­sko­wiec


SJP.pl


konspirantka

człon­ki­ni taj­nej or­ga­ni­za­cji dzia­ła­ją­cej prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy; dzia­łacz­ka kon­spi­ra­cyj­na, kon­spi­ra­tor­ka


SJP.pl


konspirator

czło­nek taj­nej or­ga­ni­za­cji dzia­ła­ją­cej prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy; dzia­łacz kon­spi­ra­cyj­ny, kon­spi­rant, spi­sko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik kon­spi­ra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nych życie re­wo­lu­cyj­ne po­chła­nia cał­ko­wi­cie, czy­niąc z nich za­wo­do­wych kon­spi­ra­to­rów; dru­gich wcią­ga ono w swój wir czę­ścio­wo, mo­dy­fi­ku­jąc i za­sto­so­wu­jąc do swych wy­ma­gań ich życie pry­wat­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konspiracja ż., konspiratorstwo n., konspira ż., konspirowanie n.

:: fż. konspiratorka ż.

 czas. konspirować ndk.

 przym. konspiracyjny, konspiratorski

 przysł. konspiracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiskowiec, zaprzysiężony

Wiktionary


konspiratorka

człon­ki­ni taj­nej or­ga­ni­za­cji dzia­ła­ją­cej prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy; dzia­łacz­ka kon­spi­ra­cyj­na, kon­spi­rant­ka


SJP.pl


konspiratorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­spi­ra­to­ra­mi, do­ty­czą­cy kon­spi­ra­to­rów; wła­ści­wy kon­spi­ra­to­rom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konspiracja ż., konspirator m., konspiratorka ż., konspiracjonista m., konspirant m., konspira ż., konspiratorstwo n., konspiracyjność ż., konspirowanie n.

 czas. konspirować ndk.

 przym. konspiracyjny

 przysł. kospiracyjnie, konspiratorsko

Wiktionary


konspirologia

te­o­ria spi­sko­wa; kon­spi­ra­cjo­nizm


SJP.pl


konspirować

1. po­ro­zu­mie­wać się po­ta­jem­nie, knuć coś; spi­sko­wać, zma­wiać się, sprzy­się­gać się;
2. prze­no­śnie: ukry­wać, za­ta­jać coś przed kimś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kon­spi­ro­wać)

 (1.1) trzy­mać w ukry­ciu

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kon­spi­ro­wać)

 (2.1) zma­wiać się w ukry­ciu prze­ciw­ko komuś, np. obec­nej wła­dzy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kon­spi­ro­wać się (dk. za­kon­spi­ro­wać się)

 (3.1) ukry­wać swoje za­mia­ry lub toż­sa­mość; ota­czać się ta­jem­ni­cą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konspirator mos., konspiracjonista mos., konspirowanie n., konspiracja ż.

 przym. konspiracyjny, konspiratorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taić, ukrywać

 (2.1) spiskować

 (3.1) maskować się

Wiktionary


konstabl

sto­pień w po­li­cji bry­tyj­skiej


SJP.pl

Kon­stabl, z łac. „comes sta­bu­li” – sto­pień lub sta­no­wi­sko w wy­mia­rze spra­wied­li­wo­ści bądź ad­mi­ni­stra­cji wielu kra­jów. Zna­cze­nie po­ję­cia jest bar­dzo sze­ro­kie i różni się za­leż­nie od okre­su hi­sto­rycz­ne­go i re­gio­nu ge­o­gra­ficz­ne­go.

Wikipedia


konstanca

port hand­lo­wy Ru­mu­nii nad Mo­rzem Czar­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, port nad Mo­rzem Czar­nym, sto­li­ca okrę­gu;

 (1.2) geogr. adm. okręg we wschod­niej Ru­mu­nii, nad Mo­rzem Czar­nym;

Wiktionary

Kon­stan­ca ( Constanța, Κωνστάντζας, Con­stan­tia­na), do IV wieku Tomi ( Τόμοι, Tomis) – naj­więk­szy port hand­lo­wy Ru­mu­nii, le­żą­cy nad Mo­rzem Czar­nym, a także sto­li­ca okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Kon­stan­ca. Po­wierzch­nia: 124,89 km², po­pu­la­cja: 284 tys. miesz­kań­ców (2011).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. konstancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Tomis (do IV wieku)

Wiktionary


konstancin

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­cin – część mia­sta Kon­stan­cin-Je­zior­na
  • Kon­stan­cin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Góra Świę­tej Mał­go­rza­ty
  • Kon­stan­cin – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ujazd
  • Kon­stan­cin – część wsi Brzóst­ków w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Żer­ków
  • Kon­stan­cin – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Kon­stan­cin – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Kon­stan­cin-Je­zior­na
  • Sko­li­mów-Kon­stan­cin
  • Bro­war Kon­stan­cin

Wikipedia


konstancin-jeziorna

miej­sco­wość


SJP.pl

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Kon­stan­cin-Je­zior­na – mia­sto w Pol­sce w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, po­ło­żo­ne w aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej ok. 20 km na po­łud­nie od cen­trum War­sza­wy; sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kon­stan­cin-Je­zior­na. Pow­sta­ło w 1969 r. w wy­ni­ku po­łą­cze­nia miast Sko­li­mów-Kon­stan­cin i Je­zior­na oraz kilku wsi. Jest sie­dzi­bą władz gminy. We­dług stanu GUS na 31 grud­nia 2025 mia­sto po­sia­da 24 865 miesz­kań­ców. Znane jako uz­dro­wi­sko, daw­niej także ze wzglę­du na pro­duk­cję pa­pie­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od 21 lat miesz­ka­my w Kon­stan­ci­nie-Je­zior­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stãɲt͡ɕĩnʲ‿jɛ̇ˈʑɔrna, AS: kõũ̯stãńćĩnʹ‿i ̯ėźorna

Wiktionary


konstancinianin

miesz­ka­niec Kon­stan­ci­na-Je­zior­ny (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kon­stan­ci­na-Je­zior­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. konstancinianka ż.

 przym. konstanciński

Wiktionary


konstancinianka

miesz­kan­ka Kon­stan­ci­na-Je­zior­ny (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kon­stan­ci­na-Je­zior­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. konstancinianin mos.

 przym. konstanciński

Wiktionary


konstanciński

przy­miot­nik od: Kon­stan­cin-Je­zior­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy Kon­stan­ci­na-Je­zior­ny, zwią­za­ny ze Kon­stan­ci­nem-Je­zior­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstancinianin mos., konstancinianka ż.

Wiktionary


konstancja

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia;

 (1.3) geogr. część mia­sta Ozor­ków, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków

 (1.4) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie bor­szczow­skim, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dawne mia­sto na te­re­nie obec­ne­go mia­sta Odo­la­nów
  • Kon­stan­cja – część mia­sta Ozor­ków, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków
  • Kon­stan­cja – po­wiat w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia
  • Kon­stan­cja (niem. Kon­stanz) – mia­sto w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Kon­stan­cja
  • Kon­stan­ca (rum. Constanța) – mia­sto w Ru­mu­nii, nad Mo­rzem Czar­nym
  • Kon­stan­cja – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim
  • Kon­stan­cja – córka Kon­stan­cju­sza I Chlo­ru­sa
  • Kon­stan­cja – córka San­cha I
  • Kon­stan­cja (ce­sa­rzo­wa)
  • Kon­stan­cja (córka San­cha I)
  • Kon­stan­cja Ara­goń­ska
  • Kon­stan­cja Ar­pa­dów­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Kon­stan­cja przy­no­si ko­szyk z ko­lo­ro­wy­mi pi­san­ka­mi.

 (1.2) Ślub wzię­li w Kon­stan­cji 13 sierp­nia 1787 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstãnt͡sʲja, AS: kõũ̯stãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

:: przym. konstancjański, konstancki

 (1.3)

:: rzecz. konstancjanin mos., konstancjanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. Kostnica

Wiktionary


konstancjański

przy­miot­nik od: Kon­stan­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Kon­stan­cją, do­ty­czą­cy Kon­stan­cji (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstancja ż.

Wiktionary


konstancjusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Kon­stan­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "con­stans" oz­na­cza­ją­ce­go „stały”, „pra­wi­dło­wy”. Jego pa­tro­nem jest św. Kon­stan­cjusz, bi­skup (II wiek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świę­tych mę­czen­ni­ków Alek­san­dra i Kon­stan­cju­sza li­tur­gia wspo­mi­na 5 paź­dzier­ni­ka.

Wiktionary


konstancjuszostwo

Kon­stan­cjusz z mał­żon­ką; Kon­stan­cju­szo­wie


SJP.pl


konstancjuszowie

Kon­stan­cjusz z mał­żon­ką; Kon­stan­cju­szo­stwo


SJP.pl


konstancjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kon­stan­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


konstancki

przy­miot­nik od: Kon­stan­cja (mia­sto w Ru­mu­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Kon­stan­cą, do­ty­czą­cy Kon­stan­cy

 (1.2) geogr. hist. zwią­za­ny z Kon­stan­cją, do­ty­czą­cy Kon­stan­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstanca ż., Konstanca ż., Konstancja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) współcz. konstancjański

Wiktionary


konstandinos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej zna­nym w Pol­sce grec­kim poetą no­wo­żyt­nym, jest Kon­stan­di­nos Ka­wa­fis.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstanty m., Konstantyn m.

:: zdrobn. Kosta m., Kostas m.

Wiktionary


konstans

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stans – imię mę­skie
  • Kon­stans – ce­sarz rzym­ski
  • Kon­stans II – ce­sarz rzym­ski
  • Kon­stans II – ce­sarz bi­zan­tyń­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świę­te­go Kon­stan­sa z Tre­wi­ru wspo­mi­na­my 5 paź­dzier­ni­ka.

Wiktionary


konstanta

ele­ment trwa­ły, za­cho­wu­ją­cy swą niez­mien­ność wśród ele­men­tów zmien­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ele­ment stały, trwa­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­jąc topoi jako kon­stan­ty li­te­ra­tu­ry, wy­o­dręb­nia­jąc owe topoi na pod­sta­wie trwa­łych ele­men­tów ich struk­tu­ry i na te ele­men­ty prze­de wszyst­kim zwra­ca­jąc uwagę, Cur­tius badał tylko zna­cze­nie kon­wen­cjo­nal­ne topoi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstãnta, AS: kõũ̯stãnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstatacja ż.

 czas. konstatować ndk.

Wiktionary


konstantan

stop mie­dzi i niklu, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do wy­ro­bu opor­ni­ków


SJP.pl

Kon­stan­tan – stop mie­dzi 60% i niklu 40%, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się stałą re­zy­styw­no­ścią (zni­ko­mą za­leż­no­ścią oporu od tem­pe­ra­tu­ry). Uży­wa­ny jako drut opo­ro­wy w ni­skich tem­pe­ra­tu­rach, jako jeden z dru­tów ter­mo­par typu E i typu T; do wy­ro­bu ten­so­me­trów dru­to­wych.

Wikipedia


konstantanowy

przy­miot­nik od: kon­stan­tan


SJP.pl


konstantin

ro­syj­skie imię mę­skie


SJP.pl

Kon­stan­tin ( Константин) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Wiel­kie Tyr­no­wo, w gmi­nie Elena. W 2024 roku li­czy­ła 1101 miesz­kań­ców.

Wikipedia


konstantostwo

Kon­stan­ty z mał­żon­ką; Kon­stan­to­wie


SJP.pl


konstantowie

Kon­stan­ty z mał­żon­ką; Kon­stan­to­stwo


SJP.pl


konstantowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Mro­cza
  • Kon­stan­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Pruszcz

Wikipedia


konstantowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kon­stan­te­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


konstanty

ele­ment trwa­ły, za­cho­wu­ją­cy swą niez­mien­ność wśród ele­men­tów zmien­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kon­stan­ty, Kon­stan­tyn – imię mę­skie, które wy­wo­dzi się od ła­ciń­skie­go przy­dom­ka "Con­stan­ti­nus", po­cho­dzą­ce­go od con­stans zna­czą­ce­go „stały, sta­tecz­ny, kon­sek­went­ny”. Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem tego imie­nia jest Kon­stan­ty­na lub Kon­stan­cja. W Pol­sce imię znane co najm­niej od XV wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­stan­ty wpro­wa­dził się do Rudy z całą ro­dzi­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstãntɨ, AS: kõũ̯stãnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstandinos mos., Kostas mos., Konstantynowicz mos., Konstantyna ż.

Wiktionary


konstantyn

imię wielu wład­ców sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty – imię mę­skie
  • Kon­stan­tyn I Wiel­ki (272-337) – ce­sarz rzym­ski od 307 roku
  • Kon­stan­tyn II (317-340) – ce­sarz rzym­ski od 337 roku
  • Kon­stan­tyn III (zm. 411) – uzur­pa­tor w Bry­ta­nii, Galii i Hisz­pa­nii
  • Kon­stan­tyn III (612-641) ce­sarz bi­zan­tyj­ski w 641 roku
  • Kon­stan­tyn IV (649-685) – ce­sarz bi­zan­tyj­ski od 668
  • Kon­stan­tyn V Ko­pro­nim (718-775) – ce­sarz bi­zan­tyj­ski od 741 roku
  • Kon­stan­tyn VI (771-797) – ce­sarz bi­zan­tyj­ski od 780 roku
  • Kon­stan­tyn I (836-877) – król Szko­cji od 862
  • Kon­stan­tyn II (przed 879 – 952) – król Szko­cji w la­tach 900-943
  • Kon­stan­tyn Le­ka­pen – ce­sarz bi­zan­tyj­ski w 924 roku
  • Kon­stan­tyn VII Por­fi­ro­ge­ne­ta (905-959) – ce­sarz bi­zan­tyj­ski od 913 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług prze­ka­zu Eu­ze­biu­sza z Ce­za­rei przed bitwą przy mo­ście Mul­wij­skim Kon­stan­tyn miał wizję, która poz­wo­li­ła mu od­nieść zwy­cię­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstãntɨ̃n, AS: kõũ̯stãntỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstandinos mos., Kostas mos., Konstantynowicz mos., Konstantyna ż.

 przym. konstantyński

Wiktionary


konstantyna

1. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Al­gie­rii;
2. wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Al­gie­rii;

 (1.3) geogr. adm. pro­win­cja w pół­noc­no-wschod­niej Al­gie­rii

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Kon­stan­tyn

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty­na – imię żeń­skie
  • Kon­stan­ty­na – ce­sa­rzo­wa rzym­ska
  • Kon­stan­ty­na (ur. ok. 560, zm. ok. 605) – ce­sa­rzo­wa bi­zan­tyń­ska, żona Ma­u­ry­cju­sza
  • Kon­stan­ty­na – mia­sto w Al­gie­rii
  • Kon­stan­ty­na – pro­win­cja w Al­gie­rii
  • Kon­stan­ty­na – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Rzgów
  • Con­stan­ti­ne

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Konstanty mos., Konstantyn mos., Konstantynopol mrz.

 przym. konstantyński

Wiktionary


konstantynopol

nazwa mia­sta Stam­buł (rza­dziej: Istam­buł) w la­tach 324-1453, w la­tach 1453-1930 nazwy Kon­stan­ty­no­pol i Stam­buł uży­wa­ne za­mien­nie, w sta­ro­żyt­no­ści - Bi­zan­cjum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. dawna nazwa Stam­bu­łu;

Wiktionary

Kon­stan­ty­no­pol ( Κωνσταντινούπολις) – nazwa Bi­zan­cjum na­da­na mia­stu przez Kon­stan­ty­na Wiel­kie­go, który wy­brał je na swoją sie­dzi­bę; w la­tach 330–395 sto­li­ca Ce­sar­stwa Rzym­skie­go, w la­tach 395–1453 sto­li­ca Ce­sar­stwa Bi­zan­tyń­skie­go i Ce­sar­stwa Ła­ciń­skie­go (1204–1261), sto­li­ca Im­pe­rium Os­mań­skie­go w la­tach 1453–1922. Od 1930 mia­sto na­zy­wa się Stam­buł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­stan­ty­no­pol to dawna sto­li­ca ce­sar­stwa bi­zan­tyj­skie­go.

 (1.1) Ce­sarz Kon­stan­tyn I Wiel­ki prze­niósł sto­li­cę swego ce­sar­stwa z Rzymu do Kon­stan­ty­no­po­la.

 (1.1) To Odo­a­ker oba­lił ostat­nie­go ce­sa­rza za­chod­nio­rzym­skie­go, a in­sy­gnia ce­sar­skie wy­słał do Kon­stan­ty­no­po­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl, AS: kõũ̯stãntỹnopol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstantyna ż., konstantynopolitańczyk mos., konstantynopolitanka ż.

 przym. konstantynopolitański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Stambuł; hist. Bizancjum, Carogród

Wiktionary


konstantynopolitanka

miesz­kan­ka Kon­stan­ty­no­po­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kon­stan­ty­no­po­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­mał się u pew­nej kon­stan­ty­no­po­li­tan­ki nad za­to­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstantynopol m.

:: fm. konstantynopolitańczyk m., konstantynopolitanin m.

 przym. konstantynopolitański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) carogrodzianka, bizantynka, bizantyjka

Wiktionary


konstantynopolitańczyk

miesz­ka­niec Kon­stan­ty­no­po­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kon­stan­ty­no­po­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu kon­stan­ty­no­po­li­tań­czy­ków zgi­nę­ło, bro­niąc swo­ich ko­ścio­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstantynopol m.

:: fż. konstantynopolitanka ż.

 przym. konstantynopolitański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bizantyńczyk, bizantyjczyk

Wiktionary


konstantynopolitańczykowianeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sztucz­nie ut­wo­rzo­ne słowo, ma­ją­ce być w za­mie­rze­niu naj­dłuż­szym wy­ra­zem pol­skim i oz­na­cza­ją­ce rze­ko­mo: młoda miesz­kan­ka mia­sta Kon­stan­ty­no­pol (współcz. Stam­buł)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mała kon­stan­ty­no­po­li­tań­czy­ko­wia­necz­ka tań­czy na mo­ście nad Bos­fo­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃nɔpɔlʲitãj̃n͇t͡ʃɨkɔvʲjãˈnɛt͡ʃka, AS: kõũ̯stãntỹnopolʹitãĩ ̯ṇčykovʹi ̯ãnečka

Wiktionary


konstantynopolitański

przy­miot­nik od: Kon­stan­ty­no­pol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kon­stan­ty­no­po­la, zwią­za­ny z Kon­stan­ty­no­po­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ło­wie lipca za­war­to kon­stan­ty­no­po­li­tań­ski układ po­ko­jo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstantynopol mrz., konstantynopolitańczyk mos., konstantynopolitanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bizantyjski, bizantyński

Wiktionary


konstantynowianin

miesz­ka­niec Kon­stan­ty­no­wa, Kon­stan­ty­no­wa Łódz­kie­go


SJP.pl


konstantynowianka

miesz­kan­ka Kon­stan­ty­no­wa, Kon­stan­ty­no­wa Łódz­kie­go


SJP.pl


konstantynowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) syn Kon­stan­ty­na lub Kon­stan­te­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kniaź Wasyl Kon­stan­ty­no­wicz Czar­to­ry­ski był pro­to­pla­stą rodu Czar­to­ry­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstantyn m., Konstanty m.

Wiktionary


konstantynowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Wa­ga­niec
  • Kon­stan­ty­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież
  • Kon­stan­ty­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin
  • Kon­stan­ty­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Wy­rzysk
  • Kon­stan­ty­no­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na
  • Kon­stan­ty­no­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl
  • Kon­stan­ty­no­wo (lit. Kvėdarna) – mia­stecz­ko w okrę­gu ta­u­ro­skim
  • Kon­stan­ty­no­wo – wieś w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim
  • Kon­stan­ty­no­wo – dawny za­ścia­nek w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim, w gmi­nie Koł­ty­nia­ny.
  • Kon­stan­ty­no­wo – osada w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim, w gmi­nie Stru­noj­cie.
  • Kon­stan­ty­no­wo – dawny fol­wark w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim, w siel­so­wie­cie Sto­ło­wi­cze
  • Kon­stan­ty­no­wo (biał. Канстанцінава) – nie­ist­nie­ją­ca wieś w re­jo­nie pru­żań­skim, w ob­wo­dzie brze­skim

Wikipedia


konstantynowski

przy­miot­nik od: Kon­stan­ty­nów, Kon­stan­ty­nów Łódz­ki


SJP.pl


konstantynów

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. osied­le w War­sza­wie;
3. wieś na Bia­ło­ru­si;
4. mia­stecz­ko na Lit­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty­nów – część mia­sta Lu­bar­tów
  • Kon­stan­ty­nów – część mia­sta Lu­blin
  • Kon­stan­ty­nów – część mia­sta Sos­no­wiec
  • Kon­stan­ty­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Kon­stan­ty­nów
  • Kon­stan­ty­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Kon­stan­ty­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy
  • Kon­stan­ty­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków
  • Kon­stan­ty­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Nowa Brzeź­ni­ca
  • Kon­stan­ty­nów – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ma­sło­wi­ce
  • Kon­stan­ty­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Biała Raw­ska
  • Kon­stan­ty­nów – część wsi Ce­si­nów-Las w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Błę­dów
  • Kon­stan­ty­nów – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Lip­sko

Wikipedia


konstantynówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na wschod­niej Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie do­niec­kim;

Wiktionary

Kon­stan­ty­nów­ka ( Костянтинівка, Константиновка) – mia­sto w ob­wo­dzie do­niec­kim na Ukra­i­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. konstantynówecki

Wiktionary


konstantyński

→ Kon­stan­ty­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą o imie­niu Kon­stan­tyn, w szcze­gól­no­ści wład­cą, np. Kon­stan­ty­nem I Wiel­kim

 (1.2) zwią­za­ny z Kon­stan­ty­ną, do­ty­czą­cy Kon­stan­ty­ny (mia­sta w Al­gie­rii)

Wiktionary

Patrz:

Konstantyna

Przykłady

 (1.1) Model ta­kie­go ukła­du na­zy­wa­ny jest nie­kie­dy ka­to­li­cyz­mem kon­stan­tyń­skim, od imie­nia rzym­skie­go ce­sa­rza (…)

 (1.2) W cza­sach ko­lo­nial­nych ję­zy­ka­mi ber­ber­ski­mi mó­wi­ło 27 proc. lud­no­ści w de­par­ta­men­cie kon­stan­tyń­skim, 34 w al­gier­skim i tylko 1 proc. w de­par­ta­men­cie orań­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konstantyn mos., Konstantyna ż.

Wiktionary


konstantów

Kon­stan­ty z mał­żon­ką; Kon­stan­to­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­tów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ja­now­skim, w gmi­nie Dzwo­la
  • Kon­stan­tów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­ski za­chod­nim, w gmi­nie Bło­nie

Wikipedia


konstatacja

usta­le­nie, do­strze­że­nie, stwier­dze­nie ja­kie­goś faktu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. stwier­dze­nie da­ne­go faktu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konstatować ndk.

 rzecz. konstanta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stwierdzenie, uwaga

Wiktionary


konstatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­sta­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konstatować ndk.

Wiktionary


konstatować

stwier­dzać, spo­strze­gać, usta­lać jakiś fakt


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­sta­to­wać)

 (1.1) książk. stwier­dzać za­ist­nie­nie ja­kie­goś faktu, zda­rze­nia; usta­lać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ana­tol wró­cił do Pre­fek­tu­ry z pasz­por­tem i tu gru­bas kon­sta­tu­je, że i w pasz­por­cie rok 1918 jest wy­dra­pa­ny i za­mie­nio­ny na 1919.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃staˈtɔvat͡ɕ, AS: kõũ̯statovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstanta ż., konstatacja ż., konstatowanie n., skonstatowanie n.

 czas. skonstatować dk.

Wiktionary


konstelacja

gwia­zdo­zbiór; układ; stan rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. gwia­zdo­zbiór

 (1.2) przen. układ, po­ło­że­nie, stan rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­ste­la­cja Wiel­kiej Niedź­wie­dzi­cy jest bar­dzo łatwa do roz­poz­na­nia na nie­bie pół­ku­li pół­noc­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɛˈlat͡sʲja, AS: kõũ̯stelacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konfiguracja

Wiktionary


konstelacyjny

do­ty­czą­cy kon­ste­la­cji


SJP.pl


konsternacja

zmie­sza­nie; za­kło­po­ta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan osłu­pie­nia spo­wo­do­wa­ny nie­o­cze­ki­wa­nym zwro­tem sy­tu­a­cji, w któ­rej znaj­du­je się osoba „skon­ster­no­wa­na”; uczu­cie stra­chu spo­wo­do­wa­ne nie­prze­wi­dy­wal­no­ścią dal­sze­go prze­bie­gu sy­tu­a­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród do­stoj­ni­ków na­stą­pi­ła lekka kon­ster­na­cja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɛrˈnat͡sʲja, AS: kõũ̯sternacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konsternować, skonsternować

 przym. skonsternowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmieszanie, zażenowanie, zakłopotanie, strach, popłoch, konfuzja

Wiktionary


konsternować

wpra­wiać w za­kło­po­ta­nie; kon­fun­do­wać, że­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­ster­no­wać)

 (1.1) książk. wpra­wiać w za­kło­po­ta­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kon­ster­no­wać się (dk. skon­ster­no­wać się)

 (2.1) książk. czuć za­kło­po­ta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagłe za­in­te­re­so­wa­nie się re­li­gią ży­dow­ską gwia­zdy świa­to­wej estra­dy kon­ster­nu­je jed­nak ra­bi­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsternacja ż., konsternowanie n., skonsternowanie n.

 czas. skonsternować dk.

Wiktionary


konstrukcja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) układ ele­men­tów, spo­sób ich po­wią­za­nia

 (1.2) pro­ces bu­do­wa­nia, kon­stru­o­wa­nia

 (1.3) mat. me­to­da wy­kre­śla­nia figur ge­o­me­trycz­nych okre­ślo­nym spo­so­bem, okre­ślo­ny­mi przy­rzą­da­mi

 (1.4) jęz. ze­sta­wie­nie jed­no­stek o zgod­nych funk­cjach gra­ma­tycz­nych;

Wiktionary

Kon­struk­cja (układ kon­struk­cyj­ny) – obiekt pow­sta­ły w wy­ni­ku wza­jem­ne­go po­wią­za­nia wielu ele­men­tów (czę­ści) skła­do­wych w celu zbu­do­wa­nia pew­nej struk­tu­ral­nej i nie­po­dziel­nej ca­ło­ści.

W uję­ciu ogól­nym roz­róż­nia się dwa za­sad­ni­cze typy kon­struk­cji:

Kon­struk­cje bu­dow­la­ne kla­sy­fi­ku­je się zaz­wy­czaj we­dług za­sad­ni­czych typów ele­men­tów tych kon­struk­cji:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogóle na­rzu­cił sobie twar­dą dy­scy­pli­nę. Wy­ją­wszy mo­men­ty, kiedy spo­ty­kał się z ko­le­ga­mi na meczu czy w kinie, zaj­mo­wał swój umysł spra­wa­mi wyż­sze­go rzędu, głów­nie fi­zy­ką, którą stu­dio­wał dla czy­stej przy­jem­no­ści oraz taj­ni­ka­mi kon­struk­cji te­le­wi­zo­rów, które na­pra­wiał dla pie­nię­dzy.

 (1.2) Trze­ba zro­bić jakąś kon­struk­cję tego bu­dyn­ku.

 (1.3) Dro­gie dzie­ci, zrób­cie kon­struk­cję sze­ścio­bo­ku fo­rem­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstrukt͡sʲja, AS: kõũ̯strukcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstruktor m., konstruktorka ż., konstruowanie n., skonstruowanie n., konstruktywizm m., rekonstrukcja ż., konstruktywność ż.

 czas. konstruować ndk., skonstruować dk.

 przym. konstrukcyjny, konstruktorski, konstruktywistyczny

 przysł. konstrukcyjnie

Wiktionary


konstrukcyjnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pod wzglę­dem bu­do­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstruowanie n., konstrukcja ż.

 przym. konstrukcyjny

Wiktionary


konstrukcyjny

do­ty­czą­cy kon­struk­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­struk­cji, zwią­za­ny z kon­struk­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na plac bu­do­wy przy­wie­zio­no ele­men­ty kon­struk­cyj­ne dźwi­gu.

 (1.1) Je­szcze roz­sąd­niej, cie­ka­wiej od stro­ny kon­struk­cyj­nej, za­bez­pie­czo­no ze­spół na­pę­do­wy przed emi­sją nad­mia­ru pod­czer­wie­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃strukˈt͡sɨjnɨ, AS: kõũ̯strukcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstruktywność ż., konstrukcja ż., dekonstrukcja ż., konstruktor m., konstruktorka ż., konstruowanie n., rekonstrukcja ż.

 czas. konstruować, dekonstruować, rekonstruować, skonstruować, przekonstruować

 przym. konstruktywny, dekonstrukcyjny

 przysł. konstrukcyjnie

Wiktionary


konstrukt

w fi­lo­zo­fii: lo­gicz­ny wyt­wór umy­słu


SJP.pl

Kon­strukt – w te­o­rii Kelly’ego spo­sób po­strze­ga­nia, kon­stru­o­wa­nia lub in­ter­pre­to­wa­nia zda­rzeń.

Wikipedia


konstruktor

spe­cja­li­sta opra­co­wu­ją­cy kon­struk­cję urzą­dzeń tech­nicz­nych, bu­dyn­ków, mo­stów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś zaj­mu­ją­cy się kon­stru­o­wa­niem cze­goś, np. in­ży­nier pro­jek­tu­ją­cy bu­dyn­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) in­form. pro­ce­du­ra ini­cju­ją­ca obiekt po jego ut­wo­rze­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­struk­tor – osoba;
  • kon­struk­tor – spe­cjal­na me­to­da w pro­gra­mo­wa­niu obiek­to­wym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­jek­to­wa­niem bu­dyn­ków zaj­mu­ją się kon­struk­to­rzy, ar­chi­tek­ci oraz in­sta­la­to­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstruktɔr, AS: kõũ̯struktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstrukcja ż., dekonstrukcja ż., konstrukt m., konstruowanie n., skonstruowanie n., dekonstruowanie n., rekonstruowanie n., zrekonstruowanie n., rekonstruktor m.

:: fż. konstruktorka ż.

 czas. konstruować ndk., skonstruować dk., dekonstruować ndk., rekonstruować ndk., zrekonstruować dk.

 przym. konstrukcyjny, konstruktorski, rekonstrukcyjny, dekonstrukcyjny

Wiktionary


konstruktorka

spe­cja­list­ka opra­co­wu­ją­ca kon­struk­cję urzą­dzeń tech­nicz­nych, bu­dyn­ków, mo­stów itp.


SJP.pl


konstruktorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­struk­to­rem, do­ty­czą­cy kon­struk­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstruktor mos., konstrukcja ż.

Wiktionary


konstruktywistka

→ kon­struk­ty­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

konstruktywista

konstruktywistyczny

→ kon­struk­ty­wizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szt. liter. do­ty­czą­cy kon­struk­ty­wiz­mu, zwią­za­ny z kon­struk­ty­wiz­mem

Wiktionary

Patrz:

konstruktywizm

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃struktɨvʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: kõũ̯struktyvʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstruktywność ż., konstruktywista m., konstruktywistka ż., konstruktywizm m., konstrukcja ż.

 przysł. konstruktywistycznie

Wiktionary


konstruktywizm

kie­ru­nek w sztu­ce, li­te­ra­tu­rze oraz ar­chi­tek­tu­rze, pow­sta­ły w Rosji w la­tach dwu­dzie­stych XX wieku, w któ­rym obec­ny był kult tech­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kie­ru­nek w sztu­ce ab­strak­cyj­nej za­po­cząt­ko­wa­ny w 1913 roku w Rosji i gło­szą­cy syn­te­zę sztu­ki, nauki i wie­dzy tech­nicz­nej;

 (1.2) liter. kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze ro­syj­skiej, który gło­sił kult tech­ni­ki i prze­my­słu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­struk­ty­wizm w sztu­ce
  • kon­struk­ty­wizm w ar­chi­tek­tu­rze
  • kon­struk­ty­wizm w fi­lo­zo­fii
  • kon­struk­ty­wizm w so­cjo­lo­gii
  • kon­struk­ty­wizm w sto­sun­kach mię­dzy­na­ro­do­wych
  • kon­struk­ty­wizm w ma­te­ma­ty­ce
  • kon­struk­ty­wizm w edu­ka­cji

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konstruktywność ż., konstruktywista m., konstruktywistka ż., konstrukcja ż.

 czas. konstruować ndk.

 przym. konstruktywistyczny

 przysł. konstruktywistycznie

Wiktionary


konstruktywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kon­struk­tyw­nie


SJP.pl


konstruktywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kon­struk­tyw­ny


SJP.pl


konstruktywność

spo­sób my­śle­nia umoż­li­wia­ją­cy do­cho­dze­nie do pra­wi­dło­wych wnio­sków two­rzą­cych jakaś nową rze­czy­wi­stość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest kon­struk­tyw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstrukcja ż., konstruktor m., konstruktorka ż., konstruktywizm m., konstruktywista ż., konstruowanie n.

 przym. konstruktywny, konstrukcyjny, konstruktywistyczny

 przysł. konstruktywnie

Wiktionary


konstruktywny

1. war­to­ścio­wy;
2. wno­szą­cy nowe, po­trzeb­ne ele­men­ty;
3. bu­du­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który sprzy­ja roz­wo­jo­wi, po­ma­ga zna­leźć roz­wią­za­nie, pro­wa­dzi do po­zy­tyw­ne­go re­zul­ta­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­trze­bu­je­my kon­struk­tyw­ne­go po­dej­ścia do pro­ble­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konstrukcyjny

 rzecz. konstruktywność ż.

 czas. konstruować

Wiktionary


konstruowalność

cecha ele­men­tów kon­stru­o­wal­nych


SJP.pl


konstruowalny

da­ją­cy się skon­stru­o­wać


SJP.pl


konstruowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­stru­o­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃struwɔˈvãɲɛ, AS: kõũ̯struu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstrukcja ż., konstruktor m., rekonstrukcja ż., konstruktywność ż.

 czas. konstruować ndk., skonstruować dk.

 przym. konstrukcyjny

 przysł. konstrukcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tworzenie, budowanie

Wiktionary


konstruować

cza­sow­nik

 (1.1) bu­do­wać, two­rzyć kon­struk­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W miarę upły­wu czasu prze­wa­gę na mu­ra­wie uzy­ska­li gra­cze tu­rec­cy. Czę­ściej prze­by­wa­li na po­ło­wie ry­wa­li, kon­stru­u­jąc groź­niej­sze akcje i nie­po­ko­jąc obroń­ców ko­sta­ry­kań­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃struˈwɔvat͡ɕ, AS: kõũ̯struu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstrukcja ż., konstruktor m., konstruktywizm m., rekonstrukcja ż., konstruowanie n.

 przym. konstrukcyjny, konstruktywny

 czas. rekonstruować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tworzyć, budować

Wiktionary


konstypacja

daw­niej: ob­struk­cja, za­par­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­par­cie

Wiktionary


konstytuanta

zgro­ma­dze­nie usta­wo­daw­cze pra­cu­ją­ce nad uchwa­le­niem kon­sty­tu­cji da­ne­go pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. organ (zgro­ma­dze­nie uchwa­ło­daw­cze) po­wo­ły­wa­ny w celu opra­co­wa­nia i uchwa­le­nia kon­sty­tu­cjii;

 (1.2) nazwa par­la­men­tów niek­tó­rych kra­jów

Wiktionary

Kon­sty­tu­an­ta – zgro­ma­dze­nie usta­wo­daw­cze, któ­re­mu po­wie­rzo­ne zo­sta­je opra­co­wa­nie i uchwa­le­nie kon­sty­tu­cji.

Spo­sób ten był czę­sto sto­so­wa­ny daw­niej, np. Nor­we­gia (1814), Rosja (1918), Wło­chy (1947). Mia­nem kon­sty­tu­an­ty można okre­ślić rów­nież par­la­ment, który dzia­ła­jąc w szcze­gól­nym try­bie może być pod­mio­tem uchwa­la­ją­cym kon­sty­tu­cję np. Zgro­ma­dze­nie Na­ro­do­we w Pol­sce w la­tach 1992–1997 lub Sejm Ślą­ski w la­tach 1922–1929.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 27 li­sto­pa­da Kon­sty­tu­an­ta posz­ła dalej i przy­ję­ła usta­wę pod­pi­sa­ną przez króla, na mocy któ­rej księ­ża mieli obo­wią­zek zło­że­nia przy­się­gi na usta­wę cy­wil­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucjonalista mos., konstytucyjność ż.

 przym. konstytutywny

 czas. konstytuować, ukonstytuować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgromadzenie konstytucyjne

Wiktionary


konstytucja

1. zbiór ogól­nych zasad ustro­ju pań­stwa, pod­sta­wo­wych, naj­waż­niej­szych praw pań­stwa i kom­pe­ten­cji na­czel­nych or­ga­nów wła­dzy; usta­wa za­sad­ni­cza;
2. w daw­nej Pol­sce: uchwa­ła sejmu lub sej­mi­ku;
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ce­sar­ski akt praw­ny - edykt, de­kret, re­skrypt lub man­dat;
4. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: pod­sta­wo­wy do­ku­ment dog­ma­tycz­ny, wy­da­ny przez pa­pie­ża, sobór itp.;
5. w bio­lo­gii: ze­spół pod­sta­wo­wych cech bu­do­wy ciała, cha­rak­te­ry­stycz­nych dla da­ne­go osob­ni­ka;
6. w che­mii: kon­sty­tu­cja czą­stecz­ki - spo­sób i ko­lej­ność po­wią­za­nia ato­mów w czą­stecz­ce związ­ku che­micz­ne­go;
7. mała kon­sty­tu­cja - kon­sty­tu­cja tym­cza­so­wa, która wkrót­ce ma być za­stą­pio­na inną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. akt praw­ny, okre­śla­ny także jako usta­wa za­sad­ni­cza, który zaz­wy­czaj ma naj­wyż­szą moc praw­ną w sy­ste­mie źró­deł prawa w pań­stwie;

 (1.2) eg­zem­plarz kon­sty­tu­cji (1.1)

 (1.3) hist. w I Rze­czy­po­spo­li­tej uchwa­ła sejmu

 (1.4) biol. stan or­ga­niz­mu zwie­rzę­cia uwa­run­ko­wa­ny ja­ko­ścią tka­nek, czyn­no­ścią na­rzą­dów wew­nętrz­nych i re­gu­la­cyj­ną dzia­łal­no­ścią gru­czo­łów do­krew­nych;

Wiktionary

Kon­sty­tu­cja (od con­sti­tuo „urzą­dzać, usta­na­wiać, re­gu­lo­wać”) – ze­staw pod­sta­wo­wych norm i zasad praw­nych okre­śla­ją­cych formę wła­dzy pu­blicz­nej w danym spo­łe­czeń­stwie. We współ­czes­nych spo­łe­czeń­stwach naj­częst­szą formą kon­sty­tu­cji jest kon­sty­tu­cja spi­sa­na, która jest naj­waż­niej­szym aktem praw­nym w danym pań­stwie i pod­sta­wo­wym źró­dłem prawa w danym sy­ste­mie praw­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­sty­tu­cja Pol­ski za­pew­nia oby­wa­te­lom naj­waż­niej­sze prawa.

 (1.2) Tak czę­sto ma­cha­cie tam tymi kon­sty­tu­cja­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɨˈtut͡sʲja, AS: kõũ̯stytucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucjonalista mos., konstytucjonalistka ż., konstytucyjność ż., konstytuowanie n., ukonstytuowanie n.

 czas. konstytuować ndk., ukonstytuować dk.

 przym. konstytucyjny, konstytutywny

 przysł. konstytucyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ustawa zasadnicza

Wiktionary


konstytucjonalista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. praw­nik zaj­mu­ją­cy się na­u­ko­wo lub w prak­ty­ce pra­wem kon­sty­tu­cyj­nym

 (1.2) polit. zwo­len­nik mo­nar­chii kon­sty­tu­cyj­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɨtut͡sʲjɔ̃naˈlʲista, AS: kõũ̯stytucʹi ̯õnalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucja ż., konstytucyjność ż., konstytuanta ż.

:: fż. konstytucjonalistka ż.

 przym. konstytucyjny, konstytucjonalistyczny, konstytutywny

 przysł. konstytucyjnie

 czas. konstytuować, ukonstytuować

Wiktionary


konstytucjonalistka

→ kon­sty­tu­cjo­na­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw­nicz­ka zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo lub w prak­ty­ce pra­wem kon­sty­tu­cyj­nym

Wiktionary

Patrz:

konstytucjonalista

Przykłady

 (1.1) Kan­ce­la­ria Pre­mie­ra za­trud­ni­ła nową kon­sty­tu­cjo­na­list­kę.

 (1.1) Nie je­stem kon­sty­tu­cjo­na­list­ką ani te­o­re­ty­kiem ustro­ju pań­stwo­we­go, więc trud­no mi wni­kać w ar­gu­men­ty za i prze­ciw temu roz­wią­za­niu. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɨtut͡sʲjɔ̃naˈlʲistka, AS: kõũ̯stytucʹi ̯õnalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucyjność ż., konstytucjonalista, konstytucja

 czas. konstytuować, ukonstytuować

 przym. konstytucyjny, konstytucjonalistyczny, konstytutywny

Wiktionary


konstytucjonalistyczny

→ kon­sty­tu­cjo­na­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z kon­sty­tu­cjo­na­liz­mem, do­ty­czą­cy kon­sty­tu­cjo­na­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

konstytucjonalizm

Powiązane:

 rzecz. konstytucjonalizm mrz., konstytucjonalista mos., konstytucjonalistka ż.

Wiktionary


konstytucjonalizacja

wpro­wa­dze­nie ja­kie­goś prawa do kon­sty­tu­cji, na­da­nie mocy kon­sty­tu­cyj­nej


SJP.pl


konstytucjonalizm

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­sty­tu­cjo­na­lizm (po­li­ty­ka)
  • Kon­sty­tu­cjo­na­lizm w pra­wie
  • Kon­sty­tu­cjo­na­lizm (psy­cho­lo­gia)

Wikipedia


konstytucjonalny

1. przy­miot­nik od: kon­sty­tu­cja; kon­sty­tu­cyj­ny;
2. typ kon­sty­tu­cjo­nal­ny - typ bu­do­wy ciała ludz­kie­go, któ­re­mu we­dług niek­tó­rych te­o­rii od­po­wia­da­ją okre­ślo­ne wła­ści­wo­ści psy­chicz­ne czło­wie­ka


SJP.pl


konstytucyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla kon­sty­tu­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wrót do orze­ka­nia od­su­nię­tych sę­dziów jest więc skut­kiem dzia­ła­nia me­cha­niz­mu zło­żo­ne­go z aktu TSUE i kon­sty­tu­cyj­nie okre­ślo­ne­go sta­tu­su sę­dzie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucyjność ż., konstytucjonalista mos., konstytucja ż.

 przym. konstytucyjny, konstytutywny

 czas. konstytuować, ukonstytuować

Wiktionary


konstytucyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. zgod­ność usta­wy albo prze­pi­su praw­ne­go z usta­wą za­sad­ni­czą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­tro­la kon­sty­tu­cyj­no­ści ustaw na­le­ży wy­łącz­nie do Try­bu­na­łu Kon­sty­tu­cyj­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucja ż., konstytuanta ż., konstytucjonalista m., konstytucjonalistka ż.

 przym. konstytucyjny, konstytutywny

 przysł. konstytucyjnie

Wiktionary


konstytucyjny

do­ty­czą­cy kon­sty­tu­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­sty­tu­cji

 (1.2) zgod­ny z kon­sty­tu­cją, wy­ni­ka­ją­cy z kon­sty­tu­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɨtuˈt͡sɨjnɨ, AS: kõũ̯stytucyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucja ż., konstytucyjność ż., konstytucjonalista m., konstytucjonalistka ż.

 przysł. konstytucyjnie

 przym. konstytutywny

 czas. konstytuować, ukonstytuować

Wiktionary


konstytuowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­sty­tu­o­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukonstytuować, konstytuować ndk.

 rzecz. konstytucja ż.

 przym. konstytutywny

Wiktionary


konstytuować

książ­ko­wo: two­rzyć, or­ga­ni­zo­wać coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ukon­sty­tu­o­wać)

 (1.1) książk. lub praw. po­wo­ły­wać do ist­nie­nia (np. or­ga­ni­za­cję), na­da­jąc ramy praw­ne lub or­ga­ni­za­cyj­ne; usta­na­wiać, two­rzyć

 (1.2) o ele­men­tach skła­do­wych: sta­no­wić o isto­cie cze­goś; być ele­men­tem bu­du­ją­cym lub de­cy­du­ją­cym o kształ­cie ca­ło­ści

 (1.4) rzad. daw. na­da­wać komuś god­ność lub wpro­wa­dzać na sta­no­wi­sko

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kon­sty­tu­o­wać się (dk. ukon­sty­tu­o­wać się)

 (2.1) książk. lub praw. przy­bie­rać zor­ga­ni­zo­wa­ną formę praw­ną lub spo­łecz­ną; za­wią­zy­wać się jako organ lub grupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sie­dze­nie kon­sty­tu­u­ją­ce nowy Za­rząd Wo­je­wódz­ki Związ­ku Ochot­ni­czych Stra­ży Po­żar­nych RP wo­je­wództ­wa ma­ło­pol­skie­go od­by­ło się 30 grud­nia ubie­głe­go roku.

 (1.2) Czło­wie­ka kon­sty­tu­u­ją dwie war­to­ści: sta­łość i zmien­ność.

 (2.1) Odz­wier­cied­le­niem ta­kie­go stanu rze­czy była in­struk­cja MSZ […] w obli­czu kon­sty­tu­o­wa­nia się tam no­we­go rządu jako re­zul­ta­tu czerw­co­wych wy­bo­rów do Re­ich­sta­gu…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucja ż., konstytuowanie n., ukonstytuowanie n., konstytuanta ż., konstytucjonalizm mrz., konstytucjonalista mos., konstytucjonalistka ż., rekonstytucja ż., konstytutywność ż.

 czas. ukonstytuować dk., konstytuować się ndk., ukonstytuować się dk., rekonstytuować ndk., zrekonstytuować dk.

 przym. konstytucyjny, konstytucjonalny, konstytutywny, ukonstytuowany, niekonstytucyjny

 przysł. konstytucyjnie, konstytutywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) organizować, zawiązywać

 (1.2) kształtować, składać się na

 (1.4) mianować

 (2.1) organizować się, powstawać

Wiktionary


konstytutywność

→ kon­sty­tu­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

konstytutywny

konstytutywny

1. bę­dą­cy naj­waż­niej­szym skład­ni­kiem cze­goś; głów­ny, za­sad­ni­czy, pod­sta­wo­wy;
2. usta­na­wia­ją­cy coś, sta­no­wią­cy o czymś


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest głów­ną czę­ścią lub cechą cze­goś

 (1.2) praw. taki, który usta­na­wia, zmie­nia lub znosi sto­su­nek praw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż […] kon­sty­tu­tyw­ną cechą buntu spo­łecz­ne­go jest m.in. ła­ma­nie zasad, norm, stan­dar­dów itp., dość łatwo można wpaść w pu­łap­kę sza­blo­no­wej, ne­ga­tyw­nej oceny tego zja­wi­ska.

 (1.2) Obo­wią­zek mel­dun­ko­wy ma cha­rak­ter kon­sty­tu­tyw­nej za­sa­dy po­rząd­ku pu­blicz­ne­go ma­ją­cej jed­no­cze­śnie zwią­zek z ochro­ną praw i in­te­re­sów oby­wa­te­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucja ż., konstytucyjka ż., konstytuanta ż., konstytuowanie n., ukonstytuowanie n., konstytutywność ż., konstytucyjność ż., konstytucjonalista m., konstytucjonalistka ż., konstytucjonizm m., konstytucjonalizm m., konstytucjonista m., konstytucjonistka ż.

 czas. konstytuować ndk., ukonstytuować dk.

 przym. konstytucyjny, niekonstytucyjny

 przysł. konstytutywnie, konstytucyjnie, niekonstytucyjnie

Wiktionary


konsubstancjacja

Kon­sub­stan­cja­cja ( con­sub­stan­tia­tio) – nauka te­o­lo­gicz­na o obec­no­ści ciała i krwi Je­zu­sa Chry­stu­sa w chle­bie i winie w sa­kra­men­cie eu­cha­ry­stii. We­dług dok­try­ny, w sa­kra­men­cie eu­cha­ry­stii wspó­łist­nie­ją ze sobą sub­stan­cje chle­ba i ciała oraz wina i krwi Chry­stu­sa. Niek­tó­rzy te­o­lo­go­wie łączą po­ję­cie kon­sub­stan­cja­cji z gło­szo­ną w te­o­lo­gii lu­te­rań­skiej nauką o unii sa­kra­men­tal­nej.

Wikipedia


konsubstancjalny

iden­tycz­ny pod wzglę­dem isto­ty z kimś lub czymś


SJP.pl


konsul

1. urzęd­nik w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
2. stały przed­sta­wi­ciel pań­stwa za gra­ni­cą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. urzęd­nik pań­stwa peł­nią­cy funk­cje za gra­ni­cą, w urzę­dzie kon­su­lar­nym;

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: wy­so­ki urzęd­nik od­po­wie­dzial­ny za po­li­ty­kę za­gra­nicz­ną;

 (1.3) hist. we Fran­cji: tytuł jed­ne­go z trzech naj­wyż­szych człon­ków rządu w okre­sie I Re­pu­bli­ki;

 (1.4) daw. rajca, czło­nek rady miej­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­sul – urzęd­nik pań­stwa peł­nią­cy funk­cję za gra­ni­cą, w urzę­dzie kon­su­lar­nym,
  • Kon­sul rzym­ski – urząd w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie,
  • Kon­sul – tytuł jed­ne­go z trzech naj­wyż­szych człon­ków rządu we Fran­cji, w okre­sie I Re­pu­bli­ki,
  • Kon­sul – ko­me­dia kry­mi­nal­na z 1989 r. w re­ży­se­rii Mi­ro­sła­wa Borka z Pio­trem Fron­czew­skim w roli głów­nej luźno na­wią­zu­ją­ca do losów Cze­sła­wa Śliwy
  • Con­sul – sa­mo­chód oso­bo­wy marki Ford,
  • Con­sul – marka ręcz­nych ma­szyn do pi­sa­nia w kilku mo­de­lach, w tym model wa­liz­ko­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W pań­stwie rzym­skim wy­bie­ra­ło się dwóch kon­su­lów; gdy jeden był obec­ny w Rzy­mie, żeby za­rzą­dzać mia­stem, drugi mógł ru­szyć z woj­skiem i pro­wa­dzić wojnę w bar­dziej od­le­głych pro­win­cjach Im­pe­rium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃sul, AS: kõũ̯sul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsulat m.

 przym. konsularny

Wiktionary


konsularny

zwią­za­ny z dzia­łal­no­ścią kon­su­la­tu, osobą lub urzę­dem kon­su­la, np. kor­pus kon­su­lar­ny - ogół sze­fów kon­su­la­tów i ich pra­cow­ni­ków w ja­kimś kraju, ob­ję­ty im­mu­ni­te­tem i szcze­gól­ny­mi przy­wi­le­ja­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­su­lem, do­ty­czą­cy kon­su­la (przed­sta­wi­cie­la pań­stwa)

 (1.2) hist. zwią­za­ny z kon­su­lem, do­ty­czą­cy kon­su­la (urzęd­ni­ka sta­ro­żyt­ne­go Rzymu)

 (1.3) hist. zwią­za­ny z kon­su­lem, do­ty­czą­cy kon­su­la (urzęd­ni­ka re­wo­lu­cyj­nej Fran­cji)

 (1.4) daw. zwią­za­ny z kon­su­lem, do­ty­czą­cy kon­su­la (rajcy)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsul mos., konsulat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) radziecki

Wiktionary


konsulat

1. urząd pań­stwo­wy za gra­ni­cą pod­le­gły kon­su­lo­wi, zaj­mu­ją­cy się oby­wa­te­la­mi prze­by­wa­ją­cy­mi za gra­ni­cą;
2. sie­dzi­ba tego urzę­du;
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie:
a) urząd lub god­ność kon­su­la re­pu­bli­ki, jed­ne­go z dwóch naj­waż­niej­szych urzęd­ni­ków w pań­stwie;
b) okres spra­wo­wa­nia tej wła­dzy, ka­den­cja kon­su­la;
4. we Fran­cji w la­tach 1799-1804:
a) rząd, w któ­re­go skład wcho­dzi­li trzej kon­su­lo­wi;
b) okres wła­dzy tego rządu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. urząd pań­stwa wy­sy­ła­ją­ce­go w pań­stwie przyj­mu­ją­cym;

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: okres, gdy wła­dzę spra­wo­wał jeden z dwóch naj­wyż­szych rangą urzęd­ni­ków wy­bie­ra­nych przez ko­mi­cja cen­tu­rial­ne na rocz­ną ka­den­cję

 (1.3) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: god­ność kon­su­la

 (1.4) hist. we Fran­cji: okres w la­tach 1799-1804, gdy wła­dzę spra­wo­wa­li trzej kon­su­lo­wie;

 (1.5) hist. we Fran­cji: forma rzą­dów w la­tach 1799-1804, gdy wła­dzę spra­wo­wa­li trzej kon­su­lo­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­su­lat – pla­ców­ka kon­su­lar­na kie­ro­wa­na przez kon­su­la,
  • Kon­su­lat – nazwa 3-oso­bo­we­go rządu w okre­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, po oba­le­niu dy­rek­to­ria­tu przez Na­po­le­o­na Bo­na­par­te w wy­ni­ku za­ma­chu 9 XI 1799,
  • urząd i god­ność kon­su­la w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsulat, AS: kõũ̯sulat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konsularny

 rzecz. konsul

Wiktionary


konsulatowy

→ kon­su­lat


SJP.pl

Patrz:

konsulat

konsulent

prze­sta­rza­łe: do­rad­ca w ja­kichś spra­wach, zwła­szcza do­rad­ca praw­ny


SJP.pl

Kon­su­lent (Au­stria), w peł­nym brzmie­niu: "kon­su­lent na­u­ko­wy rządu kraju związ­ko­we­go" (niem. "Wis­sens­chaft­li­cher Kon­su­lent der Lan­des­re­gie­rung") – tytuł za­wo­do­wy, uży­wa­ny w niek­tó­rych lan­dach Au­strii i od­po­wia­da­ją­cy tam pre­sti­żem ty­tu­ło­wi "pro­fe­so­ra", z tym, że "pro­fe­sor" jest ty­tu­łem na­da­wa­nym przez pre­zy­den­ta ca­łe­go kraju i obo­wią­zu­je w całej Au­strii, pod­czas gdy "kon­su­lent" jest ty­tu­łem na­da­wa­nym przez wła­dze kraju związ­ko­we­go i obo­wią­zu­je tylko w danym lan­dzie.

Wikipedia


konsulostwo

daw­niej: okres spra­wo­wa­nia urzę­du przez kon­su­la


SJP.pl


konsulowa

prze­sta­rza­le: żona kon­su­la


SJP.pl


konsulowy

→ kon­sul (daw­niej); kon­su­low­ski


SJP.pl


konsulta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. rada kon­sul­ta­cyj­na skła­da­ją­ca się z kilku osób

 (1.2) rel. rada przed­sta­wi­cie­li wyż­szych prze­ło­żo­nych za­ko­nów i zgro­ma­dzeń za­kon­nych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsylium

 (1.2) rada

Wiktionary


konsultacja

1. za­się­ga­nie opi­nii u fa­chow­ców i spe­cja­li­stów;
2. udzie­le­nie fa­cho­wej po­ra­dy;
3. na­ra­da rze­czoz­naw­ców w ja­kiejś spra­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­się­ga­nie opi­nii u spe­cja­li­sty lub rze­czoz­naw­cy

 (1.2) udzie­la­nie rad i wy­ja­śnień przez spe­cja­li­stę lub rze­czoz­naw­cę

 (1.3) na­ra­da spe­cja­li­stów lub de­cy­den­tów przed de­cyz­ją w ja­kiejś spra­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Gmina przed pod­ję­ciem de­cyz­ji o lik­wi­da­cji szko­ły prze­pro­wa­dzi­ła kon­sul­ta­cje z ku­ra­to­rium oś­wia­ty i praw­ni­ka­mi, a także w ko­mi­sjach rady gminy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sulˈtat͡sʲja, AS: kõũ̯sultacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsultant m., konsultantka ż., konsulting m., konsultowanie n.

 przym. konsultacyjny, konsultancki

 czas. konsultować, konsultować się, skonsultować, skonsultować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porada, rada, wskazówka, zalecenie

 (1.2) porada, rada, wskazówka, zalecenie

 (1.3) debata, konsylium

Wiktionary


konsultacje

spot­ka­nia ma­ją­ce na celu za­się­gnię­cie opi­nii, rady lub wy­ja­śnień od rze­czoz­naw­ców


SJP.pl


konsultacyjny

do­ty­czą­cy kon­sul­ta­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­sul­ta­cją, do­ty­czą­cy kon­sul­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsultacja ż., konsultowanie n., konsultant mos., konsultantka ż.

 czas. konsultować ndk., skonsultować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doradczy

Wiktionary


konsultancki

→ kon­sul­tant


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą kon­sul­tan­ta, do­ty­czą­cy kon­sul­tan­ta

Wiktionary

Patrz:

konsultant

Powiązane:

 rzecz. konsultant mos., konsultantka ż., konsultacja ż., konsultowanie n.

 przym. konsultować ndk.

 czas. konsultować

Wiktionary


konsultant

spe­cja­li­sta lub rze­czoz­naw­ca udzie­la­ją­cy wy­ja­śnień i porad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta do­ra­dza­ją­cy w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Kon­sul­tant, do­rad­ca (łac. "con­sul­ta­re" – oma­wiać) – osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się udzie­la­niem porad w wy­bra­nej dzie­dzi­nie, np. księ­go­wo­ści, tech­no­lo­gii, pra­wie, za­rzą­dza­niu per­so­ne­lem, mar­ke­tin­gu, fi­nan­sach, re­kla­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­sul­tant IT do­ra­dził, jak za­bez­pie­czyć sieć przed ata­ka­mi ha­ker­ski­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsultacja ż., konsultowanie n.

:: fm. konsultantka ż.

 czas. konsultować ndk., skonsultować dk.

 przym. konsultancki, konsultacyjny

Wiktionary


konsultantka

→ kon­sul­tant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka udzie­la­ją­ca rad

Wiktionary

Patrz:

konsultant

Powiązane:

 rzecz. konsultowanie n., konsultant mos., konsultacja ż.

 przym. konsultacyjny, konsultancki

 czas. konsultować

Wiktionary


konsultatywny

do­ty­czą­cy kon­sul­ta­cji, do­rad­czy


SJP.pl


konsulting

[czy­taj: kon­sal­ting albo kon­sul­ting] udzie­la­nie porad do­ty­czą­cych róż­nych aspek­tów dzia­łal­no­ści eko­no­micz­nej; con­sul­ting


SJP.pl

Kon­sul­ting ( con­sul­ting „do­radzt­wo”) – dzie­dzi­na za­rzą­dza­nia zaj­mu­ją­ca się sze­ro­ko po­ję­tym do­ra­dza­niem pod­mio­tom go­spo­dar­czym, naj­czę­ściej dużym or­ga­ni­za­cjom. Osoba pra­cu­ją­ca w kon­sul­tin­gu to kon­sul­tant.

Wikipedia


konsultingowy

zwią­za­ny z kon­sul­tin­giem (con­sul­tin­giem); con­sul­tin­go­wy


SJP.pl


konsultor

osoba peł­nią­ca funk­cje ek­sperc­kie i do­rad­cze w or­ga­ni­za­cjach i in­sty­tu­cjach ko­ściel­nych


SJP.pl


konsultowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­sul­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sultɔˈvãɲɛ, AS: kõũ̯sultovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konsultować ndk., skonsultować dk.

 rzecz. konsultacja, konsultant, konsultantka, skonsultowanie

 przym. konsultancki, konsultacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsultacja

Wiktionary


konsultować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­sul­to­wać)

 (1.1) udzie­lać spe­cja­li­stycz­nych porad

 (1.2) za­się­gać opi­nii, rady w ja­kiejś spra­wie u spe­cja­li­sty

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kon­sul­to­wać się (dk. skon­sul­to­wać się)

 (2.1) na­ra­dzać się w ja­kiejś spra­wie

 (2.2) za­się­gać opi­nii, rady

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sulˈtɔvat͡ɕ, AS: kõũ̯sultovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsultacja ż., konsultant m., konsultantka ż., konsultowanie n.

 przym. konsultacyjny, konsultancki

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) naradzać się

 (2.2) radzić się

Wiktionary


konsum

daw­niej: sklep za­ło­żo­ny i pro­wa­dzo­ny na za­sa­dach spół­dziel­ni spo­żyw­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) sklep z ar­ty­ku­ła­mi kon­sump­cyj­ny­mi przy za­kła­dzie pracy dla jego pra­cow­ni­ków, także spół­dziel­nia spo­żyw­ców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃sũm, AS: kõũ̯sũm

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konsumować

Wiktionary


konsumencki

zwią­za­ny z kon­su­men­tem, kon­sump­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­su­men­tem, do­ty­czą­cy kon­su­men­tów, przez­na­czo­ny dla nich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsument mos., konsumpcja ż., konsumpcjonizm m., konsumeryzm m., konsumentka ż., konsumowanie n., skonsumowanie n.

 czas. konsumować ndk., skonsumować dk.

 przym. konsumpcyjny

Wiktionary


konsument

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. na­byw­ca lub użyt­kow­nik to­wa­rów, usług, za­so­bów lub dóbr;

 (1.2) gość spo­ży­wa­ją­cy po­si­łek w lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym

 (1.3) biol. or­ga­nizm odży­wia­ją­cy się sub­stan­cja­mi or­ga­nicz­ny­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­su­ment (bio­lo­gia) – ro­dzaj or­ga­niz­mów ży­wych,
  • kon­su­ment (prawo) – osoba fi­zycz­na do­ko­nu­ją­ca z przed­się­bior­cą czyn­no­ści praw­nej niez­wią­za­nej bez­poś­red­nio z jej dzia­łal­no­ścią go­spo­dar­czą lub za­wo­do­wą
  • kon­su­ment (eko­no­mia) – osoba na­by­wa­ją­ca to­wa­ry dla za­spo­ko­je­nia swo­ich po­trzeb.
  • Kon­su­ment (pio­sen­ka) – pio­sen­ka Kultu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­su­men­ci są teraz chro­nie­ni znacz­nie le­piej przed nie­ucz­ci­wy­mi prak­ty­ka­mi pro­du­cen­tów i sprze­daw­ców.

 (1.2) Oprócz wia­do­mo­ści do­ty­czą­cych ga­stro­no­mii i fa­cho­wych umie­jęt­no­ści, kel­ner musi bu­dzić za­u­fa­nie u kon­su­men­tów.

 (1.3) Wy­róż­nia się kon­su­men­tów I, II, III i ko­lej­nych rzę­dów. Kon­su­men­ci I rzędu żywią się pro­du­cen­ta­mi, kon­su­men­ci II rzędu na­to­miast kon­su­men­ta­mi I rzędu, itd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsũmɛ̃nt, AS: kõũ̯sũmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsumpcja ż., konsumpcjonizm m., konsumowanie n.

:: fż. konsumentka ż.

 czas. konsumować ndk.

 przym. konsumencki, konsumpcyjny, konsupcjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spożywca

Wiktionary


konsumentka

→ kon­su­ment


SJP.pl

Patrz:

konsument

konsumerski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­su­me­ryz­mu i/lub kon­su­me­ry­stów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sũˈmɛrsʲci, AS: kõũ̯sũmersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsumeryzm m., konsumerysta m., konsumpcjonizm m.

 przym. konsumpcyjny

Wiktionary


konsumerysta

zwo­len­nik kon­su­me­ryz­mu


SJP.pl


konsumeryzm

ruch ochro­ny praw kon­su­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. dzia­łal­ność, która ma na celu obro­nę praw klien­tów;

 (1.2) rzad. so­cjol. za­cho­wa­nia spo­łecz­ne i po­sta­wy uz­na­ją­ce za wyz­nacz­nik oso­bi­ste­go szczę­ścia na­by­wa­nie dóbr ma­te­rial­nych i ich kon­sump­cję

Wiktionary

Kon­su­me­ryzm – dzia­łal­ność ma­ją­ca na celu obro­nę praw kon­su­men­ta. Jako ruch spo­łecz­ny po­ja­wił się wraz z roz­wo­jem ma­so­wej kon­sump­cji.

Kul­tu­ra kon­su­me­ryz­mu – (def. so­cjol.) ule­ga­nie na­ci­skom i modom nad­mier­nej kon­sump­cji dóbr.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konsument m., konsumentka ż., konsumpcja ż., konsumpcjonizm m., konsumowanie n., skonsumowanie n.

 czas. konsumować ndk., skonsumować dk.

 przym. konsumencki, konsumpcyjny, konsumetystyczny, konsumerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konsumpcjonizm, hedonistyczny materializm

Wiktionary


konsumistyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kon­su­mi­stycz­nie


SJP.pl


konsumistyczny

→ kon­su­mizm


SJP.pl

Patrz:

konsumizm

konsumizm

nie­po­ha­mo­wa­na chęć zdo­by­wa­nia dóbr ma­te­rial­nych, czę­sto zby­tecz­nych


SJP.pl


konsumowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­su­mo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sũmɔˈvãɲɛ, AS: kõũ̯sũmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konsumować, skonsumować

 rzecz. skonsumowanie n., konsument m., konsumentka ż., konsumpcja ż., konsumpcjonizm m., konsumeryzm mrz.

 przym. konsumpcyjny, konsumencki

Wiktionary


konsumować

1. jeść, spo­ży­wać;
2. zu­ży­wać za­ku­pio­ny towar na włas­ną po­trze­bę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­su­mo­wać)

 (1.1) spo­ży­wać, jeść

 (1.2) na­by­wać i użyt­ko­wać coś, zu­ży­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsumpcja ż., konsumowanie n., skonsumowanie n., konsument m., konsumentka ż., konsum m., konsumpcjonizm m., konsumeryzm mrz.

 czas. skonsumować dk.

 przym. konsumpcyjny, konsumencki

 przysł. konsumpcyjnie

Wiktionary


konsumpcja

1. wy­ko­rzy­sty­wa­nie dóbr i usług do za­spo­ko­je­nia po­trzeb
2. po­ży­wia­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­ży­wa­nie, je­dze­nie

 (1.2) zu­ży­wa­nie dóbr w celu za­spo­ko­je­nia okre­ślo­nych po­trzeb; ku­po­wa­nie, na­by­wa­nie, uży­wa­nie, użyt­ko­wa­nie, zu­ży­cie, wy­ko­rzy­sta­nie

 (1.3) daw. med. su­cho­ty, gruź­li­ca

Wiktionary

Kon­sump­cja – zu­ży­wa­nie po­sia­da­nych dóbr w celu bez­poś­red­nie­go za­spo­ko­je­nia ludz­kich po­trzeb. Wy­ni­ka ona z uży­tecz­no­ści kon­su­mo­wa­ne­go pro­duk­tu lub usłu­gi, które mogą mieć też dla kon­su­men­ta cha­rak­ter su­biek­tyw­ny i kom­ple­men­tar­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­sump­cja mleka, pa­le­nie pa­pie­ro­sów i picie al­ko­ho­lu na­le­żą do grupy czyn­ni­ków przy­czy­nia­ją­cych się do pow­sta­wa­nia oste­o­po­ro­zy.

 (1.2) Czło­wiek doś­wiad­cza­ją­cy cudu kon­sump­cji rów­nież spo­rzą­dza sobie cały ze­staw przed­mio­tów-sy­mu­la­krów, zna­ków zwia­stu­ją­cych szczę­ście, i czeka (roz­pacz­li­wie, jak ujął­by to pew­nie jakiś mo­ra­li­za­tor) na jego po­ja­wie­nie się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsũmpt͡sʲja, AS: kõũ̯sũmpcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsument m., konsumpcjonizm m., konsumeryzm m., konsumentka ż., konsumowanie n., skonsumowanie n., konsumpcyjność ż.

 przym. konsumencki, konsumpcyjny

 czas. konsumować, skonsumować

Wiktionary


konsumpcjonista

osoba kon­su­mu­ją­ca ilość dóbr ma­te­rial­nych więk­szą od po­trzeb, przy­wią­zu­ją­ca nad­mier­ną wagę do in­dy­wi­du­al­nej kon­sump­cji


SJP.pl


konsumpcjonistka

→ kon­sump­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

konsumpcjonista

konsumpcjonistyczny

→ kon­sump­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

konsumpcjonizm

konsumpcjonizm

po­sta­wa ży­cio­wa ob­ja­wia­ją­ca się nad­mier­ną w sto­sun­ku do po­trzeb kon­sump­cją róż­nych dóbr ma­te­rial­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na nie­u­spra­wied­li­wio­nej rze­czy­wi­sty­mi po­trze­ba­mi kon­sump­cji dóbr ma­te­rial­nych i usług, a także po­gląd gło­szą­cy uz­na­wa­nie kon­sump­cji za wyz­nacz­nik ja­ko­ści życia;

Wiktionary

Kon­sump­cjo­nizm (także kon­su­mizm) – po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na nie­u­spra­wied­li­wio­nym (rze­czy­wi­sty­mi po­trze­ba­mi oraz kosz­ta­mi eko­lo­gicz­ny­mi, spo­łecz­ny­mi czy in­dy­wi­du­al­ny­mi) zdo­by­wa­niu dóbr ma­te­rial­nych i usług lub po­gląd po­le­ga­ją­cy na uz­na­wa­niu tej kon­sump­cji za wyz­nacz­nik ja­ko­ści życia (lub za naj­waż­niej­szą, względ­nie je­dy­ną war­tość) – he­do­ni­stycz­ny ma­te­ria­lizm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sũmpˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: kõũ̯sũmpcʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsumpcja ż., konsument m., konsumentka ż., konsumeryzm m., konsumowanie n., skonsumowanie n.

 przym. konsumpcjonistyczny, konsumerski, konsumpcyjny, konsumencki

 czas. konsumować

Wiktionary


konsumpcyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. od­przym. cecha tego, co jest kon­sump­cyj­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kra­jach za­chod­nich do­mi­nu­je kon­sump­cyj­ność i per­mi­sy­wizm, u nas od­czu­wa się spo­tę­go­wa­ne na­stęp­stwa sy­ste­mu au­to­ry­tar­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsumpcja ż.

 przym. konsumpcyjny

 przysł. konsumpcyjnie

Wiktionary


konsumpcyjny

do­ty­czą­cy kon­sump­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­sump­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziar­no zbóż służy jako pro­dukt kon­sump­cyj­ny dla czło­wie­ka i jako zna­ko­mi­ta pasza tre­ści­wa w cho­wie zwie­rząt go­spo­dar­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsument mos., konsumentka ż., konsumpcja ż., konsumpcjonizm mrz., konsumeryzm mrz., konsumerysta mos., konsumowanie n., skonsumowanie n., konsumpcyjność ż.

 czas. konsumować ndk., skonsumować dk.

 przym. konsumpcjonistyczny, konsumerski, konsumencki

Wiktionary


konsyderacja

prze­sta­rza­łe:
1. roz­trzą­sa­nie ja­kie­goś te­ma­tu; roz­wa­ża­nie, de­li­be­ra­cja;
2. po­wa­ża­nie wśród ludzi; sza­cu­nek, esty­ma


SJP.pl


konsyderować

daw­niej:
1. roz­wa­żać, uważ­nie się nad czymś za­sta­na­wiać;
2. po­wa­żać, sza­no­wać


SJP.pl


konsygnacja

1. umowa łą­czą­ca cechy umowy ko­mi­su i umowy skła­du, prze­ka­za­nie do sprze­da­ży to­wa­ru po­zo­sta­ją­ce­go włas­no­ścią do­staw­cy;
2. spe­cy­fi­ka­cja to­wa­rów w tej umo­wie;
3. daw­niej: ostre po­go­to­wie bo­jo­we


SJP.pl


konsygnacyjny

1. zwią­za­ny z kon­sy­gna­cją;
2. ma­ga­zyn kon­sy­gna­cyj­ny - miej­sce skła­du to­wa­rów przez­na­czo­nych na sprze­daż


SJP.pl


konsygnatariusz

osoba pod­pi­su­ją­ca do­ku­ment wspól­nie z kimś innym


SJP.pl


konsygnować

1. prze­ka­zać, prze­ka­zy­wać towar za po­bra­niem;
2. daw­niej: wcią­gnąć, wcią­gać do pro­to­ko­łu


SJP.pl


konsyliarski

przy­miot­nik od: kon­sy­liarz


SJP.pl


konsyliarz

1. prze­sta­rza­le: le­karz, dok­tor;
2. daw­niej: urzęd­nik peł­nią­cy funk­cję radcy z wy­bo­ru lub no­mi­na­cji; do­rad­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. dok­tor, le­karz

 (1.2) daw. do­rad­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­sy­liarz – w I Rze­czy­po­spo­li­tej urzęd­nik jed­ne­go z de­par­ta­men­tów Rady Nie­u­sta­ją­cej
  • kon­sy­liarz kon­fe­de­ra­cji
  • kon­sy­liarz (radca) – urzęd­nik peł­nią­cy funk­cję radcy urzęd­nik peł­nią­cy funk­cję radcy z wy­bo­ru lub no­mi­na­cji; do­rad­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɨlʲjaʃ, AS: kõũ̯sylʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsylium n., konsyliarzowa ż., konsyliarzówna ż.

 przym. konsyliarski

Wiktionary


konsyliarzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. żona kon­sy­lia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsyliarz mos.

Wiktionary


konsyliarzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. córka kon­sy­lia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsyliarz mos.

Wiktionary


konsylium

1. na­ra­da le­ka­rzy w celu roz­poz­na­nia cho­ro­by i usta­le­nia spo­so­bu le­cze­nia;
2. daw­niej: rada, na­ra­da w ja­kiejś waż­nej spra­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. na­ra­da le­ka­rzy ma­ją­ca na celu roz­poz­na­nie cho­ro­by i usta­le­nie spo­so­bu le­cze­nia

 (1.2) daw. na­ra­da w waż­nej spra­wie

Wiktionary

Kon­sy­lium ( con­si­lium – na­ra­da) – na­ra­da le­ka­rzy, ma­ją­ca na celu usta­le­nie dia­gno­sty­ki, badań do­dat­ko­wych oraz osta­tecz­nej dia­gno­zy i spo­so­bu te­ra­pii w razie skom­pli­ko­wa­nych przy­pad­ków me­dycz­nych.

Daw­niej sło­wem kon­sy­lium okre­śla­no także każdą na­ra­dę w waż­nej spra­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. konsyliarz mos., konsyliarstwo n.

 przym. konsyliarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) consilium

Wiktionary


konsystencja

1. sto­pień zwar­to­ści, gę­sto­ści lub lep­ko­ści sub­stan­cji; spo­i­stość;
2. prze­sta­rza­łe: trwa­łość, sta­bil­ność, siła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ziom okre­ślo­nych cech fi­zycz­nych (gę­stość, twar­dość, lep­kość) danej sub­stan­cji; spo­i­stość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­po­niec to nie­dro­gie cia­sto, które dzię­ki wy­ko­rzy­sta­niu ja­błek ma wil­got­ną i de­li­kat­ną kon­sy­sten­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nt͡sʲja, AS: kõũ̯systẽncʹi ̯a

Wiktionary


konsystentny

1. ma­ją­cy zwar­tą kon­sy­sten­cję; gęsty;
2. wew­nętrz­nie spój­ny, jed­no­li­ty lub zgod­ny z czymś


SJP.pl


konsystometr

przy­rząd do mie­rze­nia kon­sy­sten­cji sub­stan­cji


SJP.pl


konsystorialny

prze­sta­rza­łe: kon­sy­stor­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­sy­sto­rzem, do­ty­czą­cy kon­sy­sto­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsystorz mrz.

 przym. konsystorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsystorski

Wiktionary


konsystorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­sy­sto­rzem, do­ty­czą­cy kon­sy­sto­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsystorz mrz.

 przym. konsystorialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsystorialny

Wiktionary


konsystorz

1. rada przy­bocz­na do­rad­ców ce­sar­skich, po­wo­ła­na za pa­no­wa­nia ce­sa­rza Dio­kle­cja­na (284-305);
2. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: kuria lub sąd bi­sku­pi;
3. zgro­ma­dze­nie kar­dy­na­łów pod prze­wod­nict­wem pa­pie­ża;
4. w ko­ścio­łach pro­te­stanc­kich: rada sto­ją­ca na czele gminy wyz­na­nio­wej lub Ko­ścio­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. zgro­ma­dze­nie kar­dy­na­łów pod prze­wod­nict­wem pa­pie­ża

 (1.2) rel. w Ko­ścio­łach pro­te­stanc­kich rada die­cez­ji lub ca­łe­go Ko­ścio­ła

 (1.3) rel. przest. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim kuria bi­sku­pia

 (1.4) rel. dawny sąd pre­zbi­te­rial­ny przy kurii bi­sku­piej

Wiktionary

Kon­sy­storz (łac. "con­si­sto­rium" – zgro­ma­dze­nie) – ze­bra­nie, zgro­ma­dze­nie okre­ślo­ne­go gre­mium w celu roz­wią­za­nia waż­nych spraw:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɨstɔʃ, AS: kõũ̯systoš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konsystorski, konsystorialny

Wiktionary


konsystować

daw­niej: mieć po­stój; sta­cjo­no­wać


SJP.pl


konsytuacja

sy­tu­a­cja, w któ­rej dane zja­wi­sko lub fakt miały miej­sce, zasz­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. oko­licz­no­ści lub sy­tu­a­cja w ja­kiej dany fakt lub zda­rze­nie miały miej­sce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontekst

Wiktionary


konsza

zbior­nik z mie­sza­dłem do mie­sza­nia (kon­szo­wa­nia) masy cze­ko­la­do­wej


SJP.pl

Kon­sza (hiszp. "con­cha" – musz­la) – zbior­nik z mie­sza­dłem do mie­sza­nia (kon­szo­wa­nia) masy cze­ko­la­do­wej.

Kon­szo­wa­nie prze­pro­wa­dza się w celu ze­mul­go­wa­nia skład­ni­ków masy oraz od­pa­ro­wa­nia nad­mia­ru wody. Kon­szo­wa­nie pro­wa­dzi się w tem­pe­ra­tu­rze od 55 do 90 °C (rza­dziej: do 105 °C) przez 2 lub 3 doby.

Wikipedia


konszabelant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) słowo od­da­ją­ce brzmie­nie nie­miec­kie­go wy­ra­że­nia komm' aus Schwa­ben­land (przy­by­wam / po­cho­dzę ze Szwa­bii) z ory­gi­na­łu dzie­cię­cej pio­sen­ki „Mu­zy­kan­ci kon­sza­be­lan­ci”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Je­stem mu­zy­kan­tem, kon­sza­be­lan­tem. — I my – mu­zy­kan­ci, kon­sza­be­lan­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃ʃaˈbɛlãnt, AS: kõũ̯šabelãnt

Wiktionary


konszachciki

zdrob­nie­nie od: kon­szach­ty


SJP.pl


konszachty

pod­stęp­ne, za­ku­li­so­we, se­kret­ne dzia­ła­nia; in­try­gi; kno­wa­nia; ma­chi­na­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) tajne i nie­ucz­ci­we ukła­dy, spi­ski, zmowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcąc nie chcąc, pod­po­rucz­nik za­u­wa­żył, że star­si wy­cho­wań­cy p. Koz­dro­ja mają tajne kon­szach­ty z ar­ty­le­rzy­sta­mi spoza spróch­nia­łe­go par­ka­nu, że na­by­wa­ją od soł­da­tów ra­zo­wy, żoł­nier­ski chleb, tytoń-ma­chor­kę i wódkę-si­wu­chę.

 (1.1) No, już to wy­bacz­cie, panie aren­da­rzu – wtrą­cił się z po­wa­gą wójt ry­czy­chow­ski – z bli­ska go po­dob­no je­szcze nikt nie wi­dział prócz sta­re­go klucz­ni­ka, Ko­stia Bu­li­ja, który z nim ja­kieś nie­czy­ste utrzy­mu­je kon­szach­ty.

 (1.1) Pod wzglę­dem kry­mi­nal­nym też na pewno nie ma czy­stej ewi­den­cji. Pan Hob­ben ma rację, po­dej­rze­wa­jąc ją o han­del nar­ko­ty­ka­mi, bo skoro wi­dy­wa­no ją w Szang­ha­ju w to­wa­rzy­stwie zna­ne­go hand­la­rza opium, nie ulega wąt­pli­wo­ści, że miała z nim kon­szach­ty za­wo­do­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈʃaxtɨ, AS: kõũ̯šaχty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konszachtowanie n.

:: zdrobn. konszachciki nmos.

 czas. konszachtować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. knowania, spiski, zmowy; pot. układy, szachrajstwa

Wiktionary


konszować

mie­szać masę cze­ko­la­do­wą w tem­pe­ra­tu­rze 60-100°C w celu ze­mul­go­wa­nia jej skład­ni­ków oraz od­pa­ro­wa­nia nad­mia­ru wody


SJP.pl


kontakcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­takt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontakt m.

 przym. kontaktowy

 czas. kontaktować

Wiktionary


kontakion

hymn li­tur­gicz­ny Ko­ścio­ła bi­zan­tyj­skie­go; kon­da­kion


SJP.pl


kontakt

1. bez­poś­red­nie zet­knię­cie się; stycz­ność;
2. urzą­dze­nie do włą­cza­nia prądu w in­sta­la­cji świetl­nej; włącz­nik;
3. gniazd­ko elek­trycz­ne;
4. w che­mii: ka­ta­li­za­tor kon­tak­to­wy;
5. wza­jem­na re­la­cja mię­dzy oso­ba­mi, in­sty­tu­cja­mi, kra­ja­mi;
6. kon­takt ope­ra­cyj­ny - tajny in­for­ma­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zet­knię­cie się

 (1.2) in­for­ma­tor, czę­sto tajny

 (1.3) moż­li­wość prze­ka­zy­wa­nia i od­bie­ra­nia in­for­ma­cji

 (1.4) gnia­zdo sieci elek­trycz­nej

 (1.5) prze­łącz­nik świa­tła elek­trycz­ne­go

 (1.6) chem. stały ka­ta­li­za­tor w ukła­dach cie­kłych lub ga­zo­wych (ka­ta­li­za­tor kon­tak­to­wy)

 (1.7) geol. styk dwóch skał róż­ne­go po­cho­dze­nia

 (1.8) utrzy­my­wa­nie re­la­cji z daną osobą/oso­ba­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­takt (film 1992) – film krót­ko­me­tra­żo­wy Jo­nat­ha­na Darby'ego
  • Kon­takt (film 1997) – film Ro­ber­ta Ze­mec­ki­sa
  • Kon­takt (film 2005) − film Sier­gie­ja Sta­noj­kow­skie­go
  • Mię­dzy­na­ro­do­wy Fe­sti­wal Te­a­tral­ny „Kon­takt”
  • Kon­takt (mie­sięcz­nik) – mie­sięcz­nik wy­da­wa­ny przez Mi­ro­sła­wa Cho­jec­kie­go
  • Ma­ga­zyn Kon­takt – kwar­tal­nik wy­da­wa­ny przez war­szaw­ski Klub In­te­li­gen­cji Ka­to­lic­kiej
  • Kon­takt – po­wieść scien­ce fic­tion au­tor­stwa Carla Sa­ga­na, opu­bli­ko­wa­na w 1985 r.
  • gnia­zdo elek­trycz­ne (zwane też gniazd­kiem lub gnia­zdem wty­ko­wym, kon­tak­tem)
  • ka­ta­li­za­tor kon­tak­to­wy (kon­takt) – ka­ta­li­za­tor w for­mie ciała sta­łe­go wpły­wa­ją­cy na szyb­kość re­ak­cji cie­czy i gazów
  • 30P6 Kon­takt − ra­dziec­ka broń an­ty­sa­te­li­tar­na
  • kon­takt ope­ra­cyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­takt tych dwóch sub­stan­cji może skoń­czyć się ek­sploz­ją!

 (1.2) Kon­takt de­tek­ty­wa był nie­u­dol­ny i nie do­star­czał żad­nych war­to­ścio­wych in­for­ma­cji.

 (1.3) Edy­to­rzy Wi­ki­słow­ni­ka są w sta­łym kon­tak­cie przez IRC.

 (1.4) Zanim zgło­sisz awa­rię urzą­dze­nia, sprawdź, czy wtycz­ka wło­żo­na jest do kon­tak­tu.

 (1.5) Ktoś usz­ko­dził kon­takt i mu­si­my sie­dzieć przy świe­cach.

 (1.8) Pod­czas po­dró­ży za­war­łem wiele in­te­re­su­ją­cych kon­tak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntakt, AS: kõntakt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kontaktować ndk.

 przym. kontaktowy

 przysł. kontaktowo

 rzecz. kontaktowanie n., skontaktowanie n., kontakcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czucie, dotyk, styczność, łączność, stykanie się, dotykanie (się)

 (1.3) łączność, połączenie, związek, powiązanie, więź

 (1.4) gniazdko, wejście, wyjście

 (1.8) znajomość

Wiktionary


kontaktolog

osoba zaj­mu­ją­ca się do­bo­rem i apli­ka­cją so­cze­wek kon­tak­to­wych


SJP.pl


kontaktologia

dzie­dzi­na oku­li­sty­ki zaj­mu­ją­ca się do­bo­rem i apli­ka­cją so­cze­wek kon­tak­to­wych


SJP.pl

Kon­tak­to­lo­gia – po­ję­cie okre­śla­ją­ce naukę z po­gra­ni­cza oku­li­sty­ki (of­tal­mo­lo­gii) jako dzie­dzi­ny nauk me­dycz­nych oraz op­ty­ki jako dzie­dzi­ny fi­zy­ki oraz gałąź op­ty­ki (sfery ko­rek­cji wzro­ku) wy­spe­cja­li­zo­wa­ną w za­kła­da­niu so­cze­wek kon­tak­to­wych, czyli na­rzę­dzi ko­ry­gu­ją­cych wzrok, umie­szcza­nych bez­poś­red­nio na gałce ocz­nej, oraz ar­ty­ku­łów do ich pie­lę­gna­cji.

Wikipedia


kontaktologiczny

→ kon­tak­to­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

kontaktologia

kontaktor

elek­tro­me­cha­nicz­ne, rza­dziej pne­u­ma­tycz­ne urzą­dze­nie włą­cza­ją­ce i wy­łą­cza­ją­ce ob­wo­dy elek­trycz­ne; stycz­nik


SJP.pl


kontaktoreceptor

Kon­tak­to­re­cep­tor, re­cep­tor kon­tak­to­wy – ro­dzaj ek­ste­ro­re­cep­to­ra, od­bie­ra­ją­ce­go bodź­ce w bez­poś­red­nim fi­zycz­nym kon­tak­cie or­ga­niz­mu z cia­łem lub sub­stan­cją, która jest źró­dłem bodź­ca. Bodź­ce dzia­ła­ją wów­czas bez­poś­red­nio na po­wierzch­nię or­ga­niz­mu. Re­cep­to­ry takie wy­stę­pu­ją w skó­rze i niek­tó­rych bło­nach ślu­zo­wych.

Wikipedia


kontaktowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­tak­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontakt m., kontaktowość ż.

 czas. kontaktować ndk.

 przym. kontaktowy

Wiktionary


kontaktować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­tak­to­wać)

 (1.1) poś­red­ni­czyć w na­wią­za­niu zna­jo­mo­ści, kon­tak­tu mię­dzy ludź­mi

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kon­tak­to­wać)

 (2.1) mieć po­łą­cze­nie elek­trycz­ne

 (2.2) pot. poj­mo­wać, ro­zu­mieć coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kon­tak­to­wać się (dk. skon­tak­to­wać się)

 (3.1) na­wią­zy­wać zna­jo­mość, kon­takt oso­bi­ście

 (3.2) na­wią­zy­wać zna­jo­mość, kon­takt wza­jem­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontakt m., kontakcik m., kontaktowanie n., skontaktowanie n., zakontaktowanie n., kontaktron m., kontaktologia ż., kontaktolog m., kontaktolożka ż., kontaktowość ż., kontaktówka ż.

 czas. skontaktować dk., zakontaktować dk.

 przym. kontaktowy, niekontaktowy, bezkontaktowy, kontaktronowy, kontaktologiczny

 przysł. kontaktowo, bezkontaktowo

Wiktionary


kontaktowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­tak­to­we; cecha tych, któ­rzy są kon­tak­to­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kontaktowy

 przysł. kontaktowo

 rzecz. kontaktowanie n.

 czas. kontaktować

Wiktionary


kontaktowy

1. skłon­ny do kon­tak­tów z in­ny­mi ludź­mi, łatwo na­wią­zu­ją­cy zna­jo­mo­ści;
2. słu­żą­cy do kon­tak­to­wa­nia się ludzi, np. punkt kon­tak­to­wy, te­le­fon kon­tak­to­wy;
3. bę­dą­cy w bez­poś­red­niej stycz­no­ści z czymś, do­ty­ka­ją­cy cze­goś, przy­le­ga­ją­cy do cze­goś;


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­tak­tem, do­ty­czą­cy kon­tak­tu

 (1.2) taki, który wy­ma­ga kon­tak­tu – dot­knię­cia, bli­sko­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontakt m., kontakcik m., kontaktowanie n., skontaktowanie n., kontaktowość ż.

 czas. kontaktować ndk., skontaktować dk.

Wiktionary


kontaktron

łącz­nik elek­trycz­ny, któ­re­go styki są uru­cha­mia­ne i utrzy­my­wa­ne przez zmia­nę zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

Kon­tak­tron – her­me­tycz­ny łącz­nik elek­trycz­ny ste­ro­wa­ny ma­gne­sem.

Kon­tak­tron skła­da się z her­me­tycz­nej bańki szkla­nej, w któ­rej – w at­mos­fe­rze gazu obo­jęt­ne­go lub w próż­ni (kon­tak­tro­ny wy­so­ko­na­pię­cio­we naj­czę­ściej wy­ko­ny­wa­ne są jako próż­nio­we) – za­to­pio­ne są styki z ma­te­ria­łu fer­ro­ma­gne­tycz­ne­go. Pod wpły­wem od­po­wied­nio ukie­run­ko­wa­ne­go zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go w sty­kach in­du­ku­je się włas­ne pole ma­gne­tycz­ne, w wy­ni­ku czego przy­cią­ga­ją się one i zwie­ra­ją.

Wikipedia


kontaktronowy

przy­miot­nik od: kon­tak­tron


SJP.pl


kontakty

po­tocz­nie: zna­jo­mo­ści


SJP.pl


kontaktywny

rzad­ko o czło­wie­ku: łatwo na­wią­zu­ją­cy kon­takt z oto­cze­niem; ek­stra­wer­syj­ny, ek­stra­wer­tyw­ny, to­wa­rzy­ski


SJP.pl


kontaminacja

1. zmie­sza­nie, skrzy­żo­wa­nie czyn­ni­ków he­te­ro­ge­nicz­nych w jedną ca­łość;
2. po­mie­sza­nie w jed­nej re­la­cji dwu lub wię­cej wy­da­rzeń bądź wąt­ków po­cho­dzą­cych z róż­nych źró­deł;
3. skrzy­żo­wa­nie wy­ra­zów, forma wy­ra­zo­wa pow­sta­ła z po­łą­cze­nia ze sobą ele­men­tów róż­nych wy­ra­zów;
4. ska­że­nie pro­mie­niot­wór­cze, bio­lo­gicz­ne lub che­micz­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­ta­mi­na­cja (eko­lo­gia)
  • kon­ta­mi­na­cja (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • kon­ta­mi­na­cja (tek­sto­lo­gia)

Wikipedia


kontaminacyjny

zwią­za­ny z kon­ta­mi­na­cją


SJP.pl


kontaminować

1. za­nie­czy­szczać tru­ją­cą lub pro­mie­niot­wór­czą sub­stan­cją albo drob­no­u­stro­ja­mi cho­ro­bot­wór­czy­mi;
2. wią­zać różne czyn­ni­ki w jedną ca­łość; two­rzyć kon­ta­mi­na­cję


SJP.pl


kontekst

część wy­po­wie­dzi ust­nej lub pi­sem­nej po­trzeb­na do wła­ści­we­go zro­zu­mie­nia ja­kie­goś wy­ra­zu, stwier­dze­nia; oto­cze­nie wy­po­wie­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. tekst, któ­re­go czę­ścią jest dany wyraz;

 (1.2) przen. sy­tu­a­cja, tło, oko­licz­no­ści, które okre­śla­ją lub wy­ja­śnia­ją zna­cze­nie zda­rze­nia lub na­stęp­stwo in­nych zda­rzeń

Wiktionary

Kon­tekst ( con­tex­tus) – zwią­zek, łącz­ność, za­leż­ność.

W zna­cze­niu ko­mu­ni­ka­cji ję­zy­ko­wej – za­leż­ność zna­cze­nia tre­ści ja­kie­goś frag­men­tu tek­stu, wy­po­wie­dzi lub słowa, od tre­ści i zna­czeń słów ją po­prze­dza­ją­cych lub po nich na­stę­pu­ją­cych. Np. słowo „morze” ro­zu­mie­my prze­de wszyst­kim jako roz­le­gły ob­szar wody, lecz wy­ra­że­nie „morze pia­sku” ro­zu­mie­my jako pu­sty­nię, czyli ob­szar bez­wod­ny, a słowo „morze” jest w tej spe­cy­ficz­nej fra­zie sy­no­ni­mem bez­mia­ru, dużej ilo­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwz­ględ­nie­nie zda­nio­we­go kon­tek­stu jest głów­nym po­stu­la­tem ana­li­zy se­man­tycz­nej.

 (1.2) Skrót my­ślo­wy jest zro­zu­mia­ły tylko w sto­sow­nym kon­tek­ście.

 (1.2) Hi­sto­rycz­ny kon­tekst tam­tej bitwy za­u­wa­żo­no i do­ce­nio­no do­pie­ro cały wiek póź­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntɛkst, AS: kõntekst

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kontekstowy

 przysł. kontekstowo

 rzecz. kontekścik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) okoliczność, tło; rzad. konsytuacja

Wiktionary


kontekstowość

→ kon­tek­sto­wy


SJP.pl

Patrz:

kontekstowy

kontekstowy

przy­miot­nik od: kon­tekst


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­tek­stem, do­ty­czą­cy kon­tek­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontekst m.

Wiktionary


kontekstualność

→ kon­tek­stu­al­ny


SJP.pl

Patrz:

kontekstualny

kontekstualny

uwz­ględ­nia­ją­cy szer­szy kon­tekst, do­sto­so­wa­ny do sy­tu­a­cji


SJP.pl


kontekścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­tekst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontekst m.

Wiktionary


kontemplacja

głę­bo­kie roz­my­śla­nie, przy­pa­try­wa­nie się, roz­wa­ża­nie; trwa­nie w za­du­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sku­pie­nie, roz­my­śla­nie, po­grą­że­nie w my­ślach

 (1.2) rel. w mi­sty­cyz­mie: wew­nętrz­na mod­lit­wa

 (1.3) przen. przy­glą­da­nie się cze­muś

Wiktionary

Kon­tem­pla­cja – spo­sób ak­tyw­no­ści poz­naw­czej re­a­li­zo­wa­nej po­przez sku­pie­nie, po­grą­że­nie się w my­ślach, przy­glą­da­nie się cze­muś. Za­rów­no kon­cen­tra­cja, jak i kon­tem­pla­cja są dwoma róż­ny­mi ro­dza­ja­mi me­dy­ta­cji. Kon­cen­tra­cja ma cha­rak­ter me­dy­ta­cji syn­te­tycz­nej, a kon­tem­pla­cja – me­dy­ta­cji ana­li­tycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­rów­no kon­cen­tra­cja, jak i kon­tem­pla­cja są dwoma róż­ny­mi ro­dza­ja­mi me­dy­ta­cji.

 (1.2) Mia­nem kon­tem­pla­cji okre­śla się spo­glą­da­nie w wie­rze na Chry­stu­sa.

 (1.3) Po­tra­fił go­dzi­na­mi wpa­try­wać się w jakiś obraz. Ta jego kon­tem­pla­cja wpra­wia­ła w zdu­mie­nie ku­sto­szy mu­ze­al­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplat͡sʲja, AS: kõntẽmplacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontemplatyk mos., kontemplatyczka ż., kontemplacyjność ż., kontemplatywność ż., kontemplowanie n.

 czas. kontemplować ndk.

 przym. kontemplacyjny, kontemplatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) medytacja

Wiktionary


kontemplacyjny

zwią­za­ny z kon­tem­pla­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy kon­tem­pla­cji, po­grą­że­niu się w my­ślach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃mplaˈt͡sɨjnɨ, AS: kõntẽmplacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontemplacja ż., kontemplacyjność ż., kontemplatywność ż., kontemplator m., kontemplowanie n.

 czas. kontemplować ndk.

 przym. kontemplatywny

 przysł. kontemplacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) refleksyjny, kontemplatywny

Wiktionary


kontemplator

osoba kon­tem­plu­ją­ca coś, przy­glą­da­ją­ca się w sku­pie­niu, skłon­na do za­du­my, re­flek­sji


SJP.pl


kontemplatorka

→ kon­tem­pla­tor


SJP.pl

Patrz:

kontemplator

kontemplatywny

rzad­ko: zwią­za­ny z kon­tem­pla­cją; kon­tem­pla­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. kon­tem­pla­cyj­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontemplowanie n., kontemplacja ż.

 przym. kontemplacyjny

 czas. kontemplować

Wiktionary


kontemplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­tem­plo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontemplacja ż., kontemplatywność ż.

 czas. kontemplować ndk.

 przym. kontemplacyjny, kontemplatywny

Wiktionary


kontemplować

głę­bo­ko się za­sta­na­wiać; nie­o­bec­nie przy­pa­try­wać się cze­muś w za­du­mie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­grą­żać się głę­bo­ko w my­ślach

 (1.2) uważ­nie, w sku­pie­niu przy­glą­dać się cze­muś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sied­li wszy­scy przy okrą­głym stole i z lu­bo­ścią po­czę­li kon­tem­plo­wać aro­ma­tycz­ny, zło­to­czer­wo­ny płyn, w naj­lep­szej zgo­dzie prze­rzu­ca­jąc się uprzej­my­mi proś­ba­mi o przy­su­nię­cie cu­kier­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvat͡ɕ, AS: kõntẽmplovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontemplacyjność ż., kontemplatywność ż., kontemplator m., kontemplatorium n., kontemplacja ż., kontemplowanie n.

 przym. kontemplacyjny, kontemplatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) medytować, rozmyślać

Wiktionary


kontempt

daw­niej: hańba, lek­ce­wa­że­nie, po­gar­da


SJP.pl


kontenans

prze­sta­rza­le: rezon, pew­ność sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pew­ność sie­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɛ̃nãw̃s, AS: kõntẽnãũ̯s

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rezon, kuraż

Wiktionary


kontener

skrzy­nia o stan­da­ry­zo­wa­nych wy­mia­rach słu­żą­ca prze­cho­wy­wa­nia lub tran­spor­tu to­wa­rów wie­lo­ma środ­ka­mi lo­ko­mo­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan­da­ry­zo­wa­ny po­jem­nik słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia i prze­wo­że­nia to­wa­rów;

 (1.2) pot. duży po­jem­nik na śmie­ci

 (1.3) in­form. struk­tu­ra da­nych, któ­rej za­da­niem jest prze­cho­wy­wa­nie w zor­ga­ni­zo­wa­ny spo­sób zbio­ru da­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­te­ner – for­mat za­pi­su pli­ków mul­ti­me­dial­nych
  • kon­te­ner – struk­tu­ra da­nych w ję­zy­kach pro­gra­mo­wa­nia
  • kon­te­ner – skrzy­nia do tran­spor­tu róż­ne­go ro­dza­ju to­wa­rów
  • kon­te­ner – uru­cho­mio­ny obraz ma­szy­ny wir­tu­al­nej (np. Doc­ke­ra)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ła­do­wa­no kon­te­ne­ry na sta­tek.

 (1.1) Kon­te­ner za­wie­rał par­tię prze­my­ca­nych nar­ko­ty­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɛ̃nɛr, AS: kõntẽner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontenerowiec m., konteneryzacja ż.

:: zdrobn. kontenerek m.

 przym. kontenerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pojemnik

Wiktionary


kontenering

śro­do­wi­sko­wo: po­zy­ski­wa­nie żyw­no­ści z kon­te­ne­rów na śmie­ci


SJP.pl


kontenerować

o emo­cjach, uczu­ciach: prze­cho­wy­wać, gro­ma­dzić


SJP.pl


kontenerowiec

sta­tek do­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu kon­te­ne­rów; ro­ro­wiec, trej­le­ro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. sta­tek przez­na­czo­ny do prze­wo­zu kon­te­ne­rów;

Wiktionary

Kon­te­ne­ro­wiec (rów­nież po­jem­ni­ko­wiec) – sta­tek spe­cjal­nie wy­po­sa­żo­ny w pro­wad­ni­ce i przez­na­czo­ny do prze­wo­zu kon­te­ne­rów, przy za­ło­że­niu ich pio­no­we­go za­ła­dun­ku i wy­ła­dun­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃nɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: kõntẽnerovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontener m., konteneryzacja ż., konteneryzowanie n.

 przym. kontenerowy

 czas. konteneryzować

Wiktionary


kontenerowy

przy­miot­nik od: kon­te­ner


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­te­ne­rem, do­ty­czą­cy kon­te­ne­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontener mrz., kontenerowiec mrz.

Wiktionary


konteneryzacja

wpro­wa­dza­nie kon­te­ne­rów w lo­gi­sty­ce i tran­spor­cie


SJP.pl

Kon­te­ne­ry­za­cja – pro­ces two­rze­nia obra­zów za­wie­ra­ją­cych wszyst­kie po­trzeb­ne pliki do uru­cho­mie­nia danej apli­ka­cji oraz ich uru­cha­mia­nie i za­rzą­dza­nie nimi. Uru­cho­mio­ny obraz na­zy­wa­ny jest kon­te­ne­rem. Kon­te­ne­ry, czyli uru­cho­mio­ne apli­ka­cje, są odi­zo­lo­wa­ne od sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go. Do two­rze­nia obra­zów i kon­te­ne­rów oraz za­rzą­dze­nia nimi wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest m.in. pro­gram Doc­ker, Pod­man, czy plat­for­ma Ku­ber­ne­tes.

Wikipedia


konteneryzować

w in­for­ma­ty­ce: two­rzyć kon­te­ner (obraz) za­wie­ra­ją­cy wszyst­kie pliki po­trzeb­ne do uru­cho­mie­nia danej apli­ka­cji


SJP.pl


kontent

tyleż co: za­do­wo­lo­ny, usa­tys­fak­cjo­no­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. książk. za­do­wo­lo­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) środ. za­war­tość, treść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­nął wresz­cie przed lu­ster­kiem i pa­trząc ko­lej­no to na nogi, to na od­bi­cie swo­jej fiz­jo­no­mii w zwier­ciad­le, uśmiech­nął się, kon­tent, że taki blask bije mu od głowy i obu­wia.

 (2.1) Ta stro­na ma bar­dzo cie­ka­wy kon­tent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntɛ̃nt, AS: kõntẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontentacja ż., kontentowanie n., ukontentowanie n.

 czas. kontentować ndk., ukontentować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rad, usatysfakcjonowany, zadowolony

 (2.1) zawartość, treść

Wiktionary


kontentacja

daw­niej:
1. za­do­śću­czy­nie­nie, re­kom­pen­sa­ta; kom­pen­sa­ta, kom­pen­sa­cja, re­kom­pen­sa­cja;
2. za­do­wo­le­nie, ra­dość, sa­tys­fak­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. za­do­śću­czy­nie­nie, za­spo­ko­je­nie czy­ichś żądań

 (1.2) daw. za­do­wo­le­nie, ucie­cha

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kontestatorski, kontent

 rzecz. kontent mrz.

Wiktionary


kontentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­ten­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kontent

 czas. kontentować

 rzecz. kontent mrz.

Wiktionary


kontentować

za­do­wa­lać, cie­szyć kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. cie­szyć, za­do­wa­lać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kon­ten­to­wać się

 (2.1) daw. cie­szyć się, za­do­wa­lać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: kõntẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontentowanie n., ukontentowanie n., kontent mrz.

 czas. ukontentować dk.

 przym. kontent

Wiktionary


kontentowy

→ kon­tent; con­ten­to­wy


SJP.pl


konterfekt

prze­sta­rza­le: por­tret, wi­ze­ru­nek, obraz, ma­lo­wi­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. por­tret, wi­ze­ru­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale wszyst­ko to jakoś mu się nie kle­i­ło, bo od czasu do czasu zer­kał na kon­ter­fekt, który co raz wię­cej się oży­wiał i gro­ził panu Ję­drze­jo­wi ja­kiemś okrop­nem, zło­wro­giem sło­wem.

Wiktionary


kontessa

z ję­zy­ka wło­skie­go: hra­bi­na; kom­te­sa, con­tes­sa


SJP.pl


kontestacja

kwe­stio­no­wa­nie, na ogół ma­ni­fe­sta­cyj­ne, przy­ję­tych tra­dy­cyj­nie po­glą­dów lub zasad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­test, ma­ni­fe­sto­wa­nie sprze­ci­wu wobec cze­goś; po­da­nie w wąt­pli­wość

Wiktionary

Kon­te­sta­cja (fr. "con­te­sta­tion" – spór, ne­ga­cja; od łac. "con­te­sta­ri" pro­te­sto­wać) – sprze­ciw, naj­czę­ściej prze­ciw­ko sy­ste­mo­wi spo­łecz­ne­mu i po­li­tycz­ne­mu, wy­ra­ża­ny pu­blicz­nie po­przez wy­po­wie­dzi i za­cho­wa­nie. Wy­po­wie­dzi kon­te­stu­ją­ce mogą mieć cha­rak­ter wer­bal­ny lub po­za­wer­bal­ny, np. po­przez sztu­kę. Kon­te­sta­cja jest skraj­nym prze­ci­wień­stwem kon­for­miz­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛˈstat͡sʲja, AS: kõntestacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontestator m., kontestatorka ż.

 czas. kontestować

 przym. kontestacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bunt, protest, weto

Wiktionary


kontestacyjny

zwią­za­ny z kon­te­sta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kwe­stio­nu­ją­cy war­to­ści lub normy obo­wią­zu­ją­ce w życiu spo­łecz­nym czy po­li­tycz­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛstaˈt͡sɨjnɨ, AS: kõntestacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontestacja ż., kontestator m., kontestatorka ż.

 przym. kontestatorski

 czas. kontestować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nonkonformistyczny, buntowniczy, bezkompromisowy

Wiktionary


kontestator

osoba kwe­stio­nu­ją­ca, zwła­szcza pu­blicz­ne, war­to­ści i normy obo­wią­zu­ją­ce w życiu spo­łecz­nym, po­li­tycz­nym itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek pro­te­stu­ją­cy prze­ciw­ko cze­muś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kontestować ndk.

 rzecz. kontestacja ż.

:: fż. kontestatorka ż.

 przym. kontestacyjny, kontestatorski

Wiktionary


kontestatorka

ko­bie­ta kwe­stio­nu­ją­ca, zwła­szcza pu­blicz­ne, war­to­ści i normy obo­wią­zu­ją­ce w życiu spo­łecz­nym, po­li­tycz­nym itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pu­blicz­nie pro­te­stu­ją­ca prze­ciw cze­muś, prze­ciw­nicz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛstaˈtɔrka, AS: kõntestatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontestacja ż., kontestowanie n., kontestatorstwo n.

:: fm. kontestator m.

 czas. kontestować

 przym. kontestacyjny, kontestatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buntowniczka, nonkonformistka, niekonformistka

Wiktionary


kontestować

osten­ta­cyj­nie oka­zy­wać brak ak­cep­ta­cji dla ja­kichś norm, war­to­ści lub oby­cza­jów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. kwe­stio­no­wać coś, za­prze­czać cze­muś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cy­ga­ne­ria ar­ty­stycz­na prze­sia­dy­wa­ła w ka­wiar­niach i pu­bach, włó­czy­ła się i błą­ka­ła, aby kon­te­sto­wać hi­po­kryz­ję nud­nej, mie­szczań­skiej we­ge­ta­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontestacja ż., kontestator mos., kontestatorka ż.

 przym. kontestacyjny

Wiktionary


kontinuum

con­ti­nu­um;
1. jedna z liczb kar­dy­nal­nych bę­dą­ca mocą zbio­ru liczb rze­czy­wi­stych;
2. zwar­ta i spój­na prze­strzeń me­trycz­na;
3. zbiór liczb rze­czy­wi­stych wraz ze swoją struk­tu­rą po­rząd­ko­wą i to­po­lo­gicz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cią­gły, zgod­ny z po­rząd­kiem zbiór ele­men­tów, które prze­cho­dzą jeden w drugi

 (1.2) mat. moc zbio­ru liczb rze­czy­wi­stych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­trze­bu­je­my wi­dzial­nej przesz­ło­ści, wi­dzial­ne­go kon­ti­nu­um, wi­dzial­ne­go mitu po­cząt­ków, upew­nia­ją­ce­go nas co do na­sze­go kresu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntʲĩˈnuwũm, AS: kõntʹĩnuu̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) continuum, ciągłość, trwanie

Wiktionary


konto

1. ra­chu­nek w księ­dze hand­lo­wej
2. ra­chu­nek w księ­go­wo­ści ban­ko­wej wy­ka­zu­ją­cy stan pie­nię­dzy klien­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. bank. ra­chu­nek w banku, na któ­rym są prze­cho­wy­wa­ne pie­nią­dze klien­ta;

 (1.2) in­form. przy­pi­sa­na da­ne­mu użyt­kow­ni­ko­wi część za­so­bów ser­we­ra lub prawo do­stę­pu do tych za­so­bów

 (1.3) in­form. adres i skrzyn­ka pocz­ty elek­tro­nicz­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • konto (ra­chun­ko­wość) – po­ję­cie z za­kre­su ra­chun­ko­wo­ści
  • konto ban­ko­we – ra­chu­nek ban­ko­wy
  • konto użyt­kow­ni­ka – konto w sy­ste­mach kom­pu­te­ro­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wię­cej nie ot­wo­rzę konta ban­ko­we­go!

 (1.1) Po­wi­nien pan ot­wo­rzyć konto w na­szym banku.

 (1.2) Nie za­wsze uży­wa­nie kilku kont w Wi­ki­pe­dii jest za­bro­nio­ne, ale jest przez wielu uwa­ża­ne za nie­mo­ral­ne, szcze­gól­nie je­że­li uży­wa­ne są te konta w jed­nym gło­so­wa­niu, dy­sku­sji lub do ce­lo­we­go wpro­wa­dze­nia w błąd in­nych użyt­kow­ni­ków.

 (1.3) Ad­mi­ni­stra­tor sieci nie wie­dział, że z jego konta wy­sy­ła­no spam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntɔ, AS: kõnto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontysta mos., kontystka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rachunek

Wiktionary


kontokurent

prze­sta­rza­le: ra­chu­nek bie­żą­cy


SJP.pl


kontor

daw­niej: zwierzch­nik za­ko­nu ry­cer­skie­go; kom­tur


SJP.pl


kontorsja

1. skrę­ce­nie, zwich­nię­cie;
2. gry­mas, skurcz twa­rzy


SJP.pl


kontorsjonista

osoba o wy­jąt­ko­wo gib­kim ciele, po­tra­fią­ca wy­gi­nać się w nie­praw­do­po­dob­ny spo­sób, zwy­kle ar­ty­sta cyr­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. czło­wiek ma­ją­cy bar­dzo ela­stycz­ne, zwin­ne ciało; zwy­kle ar­ty­sta cyr­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No­wo­rocz­ny bal w ho­te­lu uś­wiet­nił wy­stęp kon­tor­sjo­ni­sty i ma­gi­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɔrsʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: kõntorsʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontorsjonistyka ż., kontorsja ż.

:: fż. kontorsjonistka ż.

 przym. kontorsjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człowiek-guma

Wiktionary


kontorsjonistka

→ kon­tor­sjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

kontorsjonista

kontować

do­ko­ny­wać za­pi­su na kon­cie


SJP.pl


kontowy

przy­miot­nik od: konto


SJP.pl


kontr-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych ma­ją­cy zna­cze­nie: prze­ciw­sta­wie­nie, wy­stę­po­wa­nie prze­ciw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontra ż.

 przyim. kontra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontra-

Wiktionary


kontra

con­tra;
1. atak ma­ją­cy na celu od­par­cie na­cie­ra­ją­ce­go prze­ciw­ni­ka, wroga; kon­tra­tak;
2. za­cho­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce sprze­ciw wobec czy­ichś za­cho­wań; sprze­ciw, prze­ciw­dzia­ła­nie;
3. kli­sza dru­kar­ska od­wra­ca­ją­ca układ barw bia­łych i czar­nych na od­bit­ce;
4. w bok­sie: cios pow­strzy­mu­ją­cy atak ry­wa­la;
5. w bok­sie: bły­ska­wicz­na od­po­wiedź cio­sem na atak prze­ciw­ni­ka;
6. w kar­tach: zo­bo­wią­za­nie się gra­cza wobec part­ne­ra do nie­do­pu­szcze­nia do wy­gra­nej prze­ciw­ni­ka;
7. w bry­dżu: odzyw­ka pod­wa­ża­ją­ca moż­ność ugra­nia kon­trak­tu wy­li­cy­to­wa­ne­go przez prze­ciw­ni­ków
8. w wio­ślar­stwie: wio­sło­wa­nie wstecz;
9. typ ha­mul­ca lub ha­mo­wa­nia w ro­we­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­no­wi­sko lub po­stę­po­wa­nie prze­ciw­ne do wy­po­wie­dzi lub po­stę­po­wa­nia innej osoby

 (1.2) sport. w bok­sie od­po­wiedź na cios prze­ciw­ni­ka, blo­ka­da lub od­par­cie ataku

 (1.3) sport. w bry­dżu za­po­wiedź w li­cy­ta­cji oz­na­cza­ją­ca, iż gracz kon­tru­ją­cy uważa, że prze­ciw­ni­cy nie zre­a­li­zu­ją za­po­wia­da­ne­go kon­trak­tu;

 (1.4) wojsk. kon­tra­tak, szyb­ki zwrot od po­zy­cji obron­nej do ataku

 (1.5) środ. kon­try­bu­cja, treść do­da­wa­na przez użyt­kow­ni­ka do bazy two­rzo­nej na stro­nie in­ter­ne­to­wej

 (1.6) pot. kontr­ma­ni­fe­sta­cja

 (1.7) pot. kon­tre­ty­kie­ta

 (1.8) ha­mu­lec nożny w ro­we­rze dzia­ła­ją­cy przy od­wrot­nym obro­cie pe­da­łów

przy­i­mek

 (2.1) prze­ciw­ko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­tra – odzyw­ka bry­dżo­wa
  • „Kon­tra” – po­wieść Jó­ze­fa Mac­kie­wi­cza
  • Kon­tra – wy­daw­nict­wo
  • Kon­tra – zwią­zek za­wo­do­wy
  • „Kon­tra” – mie­sięcz­nik o te­ma­ty­ce spor­to­wej
  • kon­tra-fit – odzyw­ka bry­dżo­wa
  • Con­tra

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Wer odrzu­cił mi znowu kon­trę bez po­wo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntra, AS: kõntra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrowanie n., skontrowanie n., kontrybucja ż., rekontra ż., kontrast m., kontrastowość ż., kontrastowanie n., skontrastowanie n., kontrówka ż.

 czas. kontrować ndk., skontrować dk., kontrastować ndk., skontrastować dk.

 przym. kontrowy, kontrastowy

 temsłow. kontra-, kontr-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kontratak

 (2.1) alternatywna pisownia: contra

Wiktionary


kontrabanda

1. nie­le­gal­ne prze­no­sze­nie lub prze­wo­że­nie przez gra­ni­cę pań­stwa dewiz lub to­wa­rów; prze­myt, szmu­giel;
2. rze­czy, de­wi­zy, to­wa­ry prze­wo­żo­ne nie­le­gal­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­le­gal­ny prze­wóz to­wa­rów po­mię­dzy pań­stwa­mi z po­mi­nię­ciem opłat cel­nych, ak­cy­zy, po­dat­ku VAT i in­nych na­leż­no­ści wobec pań­stwa;

 (1.2) przed­mio­ty prze­my­ca­ne przez gra­ni­cę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntraˈbãnda, AS: kõntrabãnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrabandzista m., kontrabandzistka ż.

 przym. kontrabandowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemycanie, przemytnictwo, przemyt, szmugiel, szmuglerka, szmuglowanie

 (1.2) przemyt, szmugiel

Wiktionary


kontrabandowy

taki, który do­ty­czy kon­tra­ban­dy - prze­my­tu dewiz lub to­wa­rów; prze­myt­ni­czy, szmu­gler­ski, nie­le­gal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­tra­ban­dą, do­ty­czą­cy kon­tra­ban­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrabanda ż., kontrabandzista mos., kontrabandziarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemytniczy

Wiktionary


kontrabandzista

osoba upra­wia­ją­ca kon­tra­ban­dę, zaj­mu­ją­ca się prze­my­tem; prze­myt­nik, szmu­gler, oszust


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten kto zaj­mu­je się kon­tra­ban­dą, prze­my­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrabanda ż.

:: fż. kontrabandzistka ż.

 przym. kontrabandowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemytnik, szmugler

Wiktionary


kontrabas

naj­więk­szy, naj­ni­żej brzmią­cy in­stru­ment smycz­ko­wy o gru­bych stru­nach, uży­wa­ny w or­kie­strze sym­fo­nicz­nej, ze­spo­łach jaz­zo­wych i in­nych jako in­stru­ment ba­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. naj­więk­szy smycz­ko­wy in­stru­ment stru­no­wy;

Wiktionary

Kon­tra­bas (wł. "con­trab­bas­so", skrót: "cb.") – mu­zycz­ny in­stru­ment stru­no­wy z grupy smycz­ko­wych; jest naj­więk­szym in­stru­men­tem z ro­dzi­ny skrzy­piec. Muzyk gra­ją­cy na kon­tra­ba­sie to kon­tra­ba­si­sta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrabas, AS: kõntrabas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basista mos., kontrabasista mos., kontrabasistka ż.

 przym. kontrabasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. wieloryb

Wiktionary


kontrabasista

muzyk gra­ją­cy na kon­tra­ba­sie, naj­więk­szym z in­stru­men­tów smycz­ko­wych; ba­si­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk gra­ją­cy na kon­tra­ba­sie

Wiktionary

Kon­tra­ba­si­sta – muzyk gra­ją­cy na kon­tra­ba­sie.

Za­wo­do­wi kon­tra­ba­si­ści po­sia­da­ją mię­dzy­na­ro­do­we sto­wa­rzy­sze­nie z sie­dzi­bą głów­ną w USA, które służy do pro­pa­go­wa­nia gry na tym in­stru­men­cie po­przez or­ga­ni­zo­wa­nie kon­cer­tów, kur­sów mi­strzow­skich itp. Pol­ski od­dział tej in­sty­tu­cji dzia­ła we Wroc­ła­wiu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzie­ciń­stwie ma­rzy­łem, by zo­stać kon­tra­ba­si­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrabaˈɕista, AS: kõntrabaśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basista mos., kontrabas m.

:: fż. kontrabasistka ż.

 przym. kontrabasowy

Wiktionary


kontrabasistka

mu­zycz­ka gra­ją­ca na kon­tra­ba­sie, naj­więk­szym z in­stru­men­tów smycz­ko­wych; ba­sist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na kon­tra­ba­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrabas mrz., kontrabasista mos.

 przym. kontrabasowy

Wiktionary


kontrabasowy

zwią­za­ny z kon­tra­ba­sem - naj­ni­żej brzmią­cym in­stru­men­tem smycz­ko­wym; ba­so­wy


SJP.pl


kontradm.

skrót

 (1.1) wojsk. mar. kon­trad­mi­rał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kadm.

Wiktionary


kontradmiralski

→ kon­trad­mi­rał


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­trad­mi­ra­łem, do­ty­czą­cy kon­trad­mi­ra­ła; do­wo­dzo­ny przez kon­trad­mi­ra­ła

Wiktionary

Patrz:

kontradmirał

Przykłady

 (1.1) Pol­ski okręt kon­trad­mi­ral­ski, ga­le­on „Król Dawid”, uz­bro­jo­ny był w 31 dział (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontradmirał mos.. kontradmiralstwo n.

Wiktionary


kontradmiralstwo

w woj­sku: sto­pień kon­trad­mi­ra­ła - wyż­sze­go ofi­ce­ra ma­ry­nar­ki wo­jen­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. mar. sto­pień kon­trad­mi­ral­ski

 (1.2) wojsk. mar. god­ność, urząd kon­trad­mi­ra­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wujek Janek do­słu­żył się kon­trad­mi­ral­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontradmirał mos.

 przym. kontradmiralski

Wiktionary


kontradmirał

w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej: pier­wszy z trzech stop­ni ad­mi­ral­skich, od­po­wia­da­ją­cy stop­nio­wi ge­ne­ra­ła bry­ga­dy w woj­skach lą­do­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. mar. ofi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy w pol­skiej ma­ry­nar­ce wo­jen­nej od­po­wia­da­ją­cy ge­ne­ra­ło­wi bry­ga­dy w woj­skach lą­do­wych i lot­nict­wie;

 (1.2) mar. ofi­cer ma­ją­cy sto­pień kon­trad­mi­ra­ła (1.1)

Wiktionary

Kon­trad­mi­rał (kon­tradm.) – woj­sko­wy sto­pień ofi­cer­ski w pol­skiej Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej, od­po­wia­da­ją­cy ge­ne­ra­ło­wi bry­ga­dy w Woj­skach Lą­do­wych i Si­łach Po­wietrz­nych. Jego od­po­wied­ni­ki znaj­du­ją się także w ma­ry­nar­kach wo­jen­nych in­nych państw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce sto­pień kon­trad­mi­ra­ła pow­stał w 1921, wraz z in­ny­mi stop­nia­mi Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej.

 (1.2) Po­grzeb kon­trad­mi­ra­ła odbył się w Re­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontradmiralstwo n.

 przym. kontradmiralski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kadm., kontradm.

Wiktionary


kontradykcja

prze­sta­rza­łe:
1. brak zgody na coś; sprze­ciw;
2. sprzecz­ność, niez­god­ność z czymś; ro­zbież­ność, rozdź­więk, dys­har­mo­nia, dy­so­nans


SJP.pl


kontradykcyjny

prze­sta­rza­łe:
1. taki, który do­ty­czy kon­tra­dyk­cji - niez­go­dy, sprze­ci­wu;
2. taki, który do­ty­czy kon­tra­dyk­cji - sprzecz­no­ści, niez­god­no­ści z czymś; prze­ciw­staw­ny, ro­zbież­ny, am­bi­wa­lent­ny, sprzecz­ny


SJP.pl


kontradyktoryczny

w lo­gi­ce: taki, który jest sprzecz­ny z rze­czy­wi­sto­ścią, zwła­szcza z kon­wen­cja­mi zna­cze­nio­wy­mi; wew­nętrz­nie sprzecz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy sprzecz­ne, prze­ciw­staw­ne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontradyktoryjny

Wiktionary


kontradyktoryjność

cecha pro­ce­su kar­ne­go, cy­wil­ne­go, po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go itp. za­kła­da­ją­ca prawo stro­ny do walki o ko­rzyst­ne dla sie­bie roz­strzy­gnię­cie spra­wy


SJP.pl

Kon­tra­dyk­to­ryj­ność (z con­tra­dic­tio „sprzecz­ność” od con­tra „prze­ciw” i di­ce­re „mówić”) – cecha po­stę­po­wa­nia, w któ­rym ist­nie­ją dwie prze­ciw­staw­ne stro­ny to­czą­ce spór. Sta­no­wi jeden z ele­men­tów sfor­ma­li­zo­wa­nej pro­ce­du­ry są­do­wej.

Wikipedia


kontradyktoryjny

w pra­wie: da­ją­cy moż­ność wy­po­wie­dze­nia się obu stro­nom, po­le­ga­ją­cy na prze­ciw­staw­no­ści wy­po­wie­dzi


SJP.pl


kontrafagot

in­stru­ment dęty drew­nia­ny o pod­wój­nym stro­i­ku, ba­so­wa od­mia­na fa­go­tu cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się naj­niż­szą skalą w gru­pie in­stru­men­tów dę­tych drew­nia­nych; kontr­fa­got (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. fagot o ni­skiej skali;

Wiktionary

Kon­tra­fa­got – in­stru­ment dęty drew­nia­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntraˈfaɡɔt, AS: kõntrafagot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagot m., fagocista mos.

Wiktionary


kontrafakt

Kon­tra­fakt – pow­sta­ły w 2001 roku w Pie­szcza­nach na Sło­wa­cji ze­spół hip-ho­po­wy. Skła­da się z trzech mu­zy­ków – li­de­ra Ryt­mu­sa, Ego oraz Anešoma. Obec­nie jest to jedna z naj­bar­dziej ce­nio­nych ekip tego typu mu­zy­ki na Sło­wa­cji. W 2004 roku na­gra­li razem z WWO utwór pt. „Naj­star­sia Vlas­nost”, a w 2005 wy­stą­pi­li go­ścin­nie w ka­wał­ku „I tak to osią­gnę” na al­bu­mie "Życie na kre­dy­cie".

Wikipedia


kontrafaktura

w mu­zy­ce: za­stą­pie­nie ory­gi­nal­ne­go tek­stu par­tii wo­kal­nych nowym tek­stem


SJP.pl

Kon­tra­fak­tu­ra (z con­tra­fac­tum) – zmia­na tek­stu w ut­wo­rze wo­kal­nym bez zmia­ny lub z nie­wiel­ką zmia­ną me­lo­dii. Naj­czę­ściej do­ty­czy to zmia­ny tek­stu świec­kie­go na re­li­gij­ny. Me­lo­die za­po­ży­cza­ne są z pie­śni in­nych na­ro­dów, wyz­nań lub z ut­wo­rów mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej.

Wikipedia


kontrafał

w że­glar­stwie: lina mo­co­wa­na do rogu fa­ło­we­go żagla bie­gną­ca w dół, słu­żą­ca do ścią­ga­nia żagla na po­kład; kontr­fał


SJP.pl

Kon­tra­fał (ni­der­ho­ler) – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go. Lina słu­żą­ca do opu­szcza­nia bądź zrzu­ca­nia ru­cho­mych ele­men­tów oża­glo­wa­nia, omasz­to­wa­nia lub in­nych np. płet­wy ste­ro­wej. Jest liną o dzia­ła­niu prze­ciw­nym do fału. Sto­so­wa­na tam, gdzie siła cięż­ko­ści nie wy­star­cza, aby opu­ścić ele­ment uprzed­nio pod­nie­sio­ny przy uży­ciu fału. W przy­pad­ku oża­glo­wa­nia bie­gnie od rogu fa­ło­we­go w dół i służy do ścią­gnię­cia żagla na po­kład.

Wikipedia


kontrafałd

fałda zro­bio­na z dwóch za­ło­żo­nych obok sie­bie fałd, zwró­co­nych do sie­bie kan­ta­mi; kon­tra­fał­da


SJP.pl


kontrafałda

fałda zro­bio­na z dwóch za­ło­żo­nych obok sie­bie fałd, zwró­co­nych do sie­bie kan­ta­mi; kon­tra­fałd


SJP.pl


kontragitacja

od­dzia­ły­wa­nie na opi­nię pu­blicz­ną w celu zjed­na­nia zwo­len­ni­ków dla ja­kiejś spra­wy, idei, po­glą­dów prze­ciw­nych spra­wom, ideom, po­glą­dom pod­le­ga­ją­cym już agi­ta­cji


SJP.pl


kontragitacyjny

zwią­za­ny z kon­tra­gi­ta­cją, ma­ją­cy na celu kon­tra­gi­ta­cję - zjed­ny­wa­nie prze­ciw­ni­ków ja­kichś po­glą­dów lub dzia­łań


SJP.pl


kontrahencki

→ kon­tra­hent


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­tra­hen­tem, do­ty­czą­cy kon­tra­hen­ta

Wiktionary

Patrz:

kontrahent

Powiązane:

 rzecz. kontrahent mos., kontrahentka ż.

 przym. kontrahować ndk.

Wiktionary


kontrahent

jedna ze stron za­wie­ra­ją­cych umowę; stro­na umowy, wspól­nik, ko­o­pe­rant, part­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) każda ze stron za­wie­ra­ją­cych umowę

Wiktionary

Kon­tra­hent – osoba fi­zycz­na lub osoba praw­na bę­dą­ca stro­ną tran­sak­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtraxɛ̃nt, AS: kõntraχẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrakt m.

 przym. kontrahencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partner, dostawca / odbiorca, klient / sprzedawca, konsument / przedsiębiorca, spożywca / wytwórca

Wiktionary


kontrahentka

ko­bie­ta re­pre­zen­tu­ją­ca jedną ze stron zwie­ra­ją­cych umowę; stro­na umowy, part­ner­ka, ko­o­pe­rant­ka, wspól­nicz­ka


SJP.pl


kontrahować

za­wie­rać tran­sak­cję, umowę, kon­trakt; kon­trak­to­wać


SJP.pl


kontrakcik

żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: kon­trakt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­trakt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­trakt, lecz tylko mały kon­trak­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrakt m.

 przym. kontraktowy

Wiktionary


kontrakcja

1. [czy­taj: kontr-akcja] akcja prze­ciw­staw­na innej akcji;
2. w fi­zy­ce: zmniej­sze­nie się ob­ję­to­ści pod­czas mie­sza­nia się niek­tó­rych roz­pu­szcza­ją­cych się wza­jem­nie cie­czy;
3. w ge­o­lo­gii: kur­cze­nie się wnę­trza Ziemi, a wraz z nim grun­tu, wsku­tek utra­ty cie­pła;
4. w ję­zy­koz­naw­stwie: zja­wi­sko fo­ne­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na zla­niu się w jedną sa­mo­gło­skę, zaz­wy­czaj długą, dwóch sa­mo­gło­sek są­sia­du­ją­cych ze sobą bez­poś­red­nio albo od­dzie­lo­nych pier­wot­nie od sie­bie ja­kimś za­ni­ka­ją­cym ele­men­tem spół­gło­sko­wym; mo­nof­ton­gi­za­cja
5. w róż­nych dzie­dzi­nach nauki: skró­ce­nie, skur­cze­nie, zwę­że­nie się cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­ciw­dzia­ła­nie (dzia­ła­nie skie­ro­wa­ne prze­ciw­ko in­ne­mu dzia­ła­niu) da­ta­def|od 1902.

 (1.2) skur­cze­nie, ścią­gnię­cie lub zmniej­sze­nie dłu­go­ści, za­kre­su, roz­mia­ru lub ob­ję­to­ści

 (1.3) fonet. ścią­gnię­cie dwóch sa­mo­gło­sek wy­stę­pu­ją­cych obok sie­bie w jedną sa­mo­gło­skę;

 (1.4) jęz. słowo lub wy­ra­że­nie skró­co­ne w mowie

 (1.5) geol. kur­cze­nie się ziemi lub skał w wy­ni­ku utra­ty przez nich tem­pe­ra­tu­ry;

 (1.6) chem. zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na zmniej­sze­niu ob­ję­to­ści rozt­wo­ru na sku­tek re­ak­cji che­micz­nej lub od­dzia­ły­wań mię­dzy­czą­stecz­ko­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­trak­cja (skrót)
  • kon­trak­cja (pa­le­o­gra­fia)
  • kon­trak­cja (fo­ne­ty­ka)
  • kon­trak­cja (ma­te­ma­ty­ka)
  • kon­trak­cja ob­ję­to­ści (che­mia)
  • kon­trak­cja lan­ta­now­ców (che­mia)
  • kon­trak­cja (ge­o­lo­gia)
  • hi­po­te­za kon­trak­cji (ge­o­lo­gia)

Wikipedia


kontrakcyjny

w ge­o­lo­gii: te­o­ria kon­trak­cyj­na - te­o­ria pow­sta­ła na po­cząt­ku XIX wieku, zgod­nie z którą prze­mie­szcze­nia mas skal­nych w sko­ru­pie ziem­skiej są spo­wo­do­wa­ne kur­cze­niem się wnę­trza Ziemi wsku­tek utra­ty przez nie cie­pła; te­o­ria kon­trak­cji


SJP.pl


kontrakt

1. po­ro­zu­mie­nie stron w ja­kiejś spra­wie, zwy­kle za­wie­ra­ne w for­mie pi­sem­nej, okre­śla­ją­ce wa­run­ki na ja­kich coś ma się odbyć lub re­gu­lu­ją­ce coś, zo­bo­wią­za­nia stron i ter­mi­ny;
2. pi­sem­ny tekst ta­kie­go po­ro­zu­mie­nia;
3. kon­trakt ter­mi­no­wy - okre­ślo­na i nie­po­dziel­na wiel­kość par­tii da­ne­go to­wa­ru gieł­do­we­go, sta­no­wią­ca przed­miot w tran­sak­cji gieł­do­wej, usta­la­na dla formy obro­tu, jaką jest sesja prze­tar­go­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) umowa do­ty­czą­ca ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia lub czy­je­goś za­trud­nie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj pod­pi­sa­łem nowy kon­trakt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntrakt, AS: kõntrakt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrahent m., kontraktor m.

:: zdrobn. kontrakcik mrz.

 czas. kontraktować ndk.

 przym. kontraktowy

Wiktionary


kontraktacja

w rol­nict­wie: forma skupu pro­duk­tów, głów­nie rol­nych oraz zwie­rząt ho­dow­la­nych, opar­ta na dwu­stron­nej umo­wie mię­dzy pro­du­cen­tem i przed­się­bior­stwem skupu, okre­śla­ją­cej ter­min re­a­li­za­cji, ilość i ja­kość pro­duk­tów, cenę oraz inne obu­stron­ne zo­bo­wią­za­nia


SJP.pl

Kon­trak­ta­cja – forma skupu pło­dów rol­nych lub zwie­rząt ho­dow­la­nych albo ich pro­duk­tów, opar­ta na umo­wie dwu­stron­nej mię­dzy pro­du­cen­tem a przed­się­bior­stwem sku­pu­ją­cym.

Umowa kon­trak­ta­cyj­na okre­śla wza­jem­ne zo­bo­wią­za­nia stron, np. ter­mi­ny i wiel­ko­ści do­staw, pa­ra­me­try ja­ko­ścio­we do­star­cza­nych pro­duk­tów, cenę, pomoc i opie­kę in­struk­ta­żo­wą, we­te­ry­na­ryj­ną, pa­szo­wą lub kre­dy­to­wą.

Wikipedia


kontraktacyjny

zwią­za­ny z kon­trak­ta­cją - formą skupu pro­duk­tów rol­nych i zwie­rząt ho­dow­la­nych, np. umowa kon­trak­ta­cyj­na


SJP.pl


kontraktor

pra­cow­nik pod­naj­mo­wa­ny do pracy w miej­scu innym, niż zo­stał za­trud­nio­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wy­ko­naw­ca, kon­tra­hent, stro­na umowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrakt

 przym. kontraktowy

Wiktionary


kontraktorka

→ kon­trak­tor


SJP.pl

Patrz:

kontraktor

kontraktować

1. za­wie­rać kon­trakt, umowę na do­sta­wę cze­goś; kon­tra­ho­wać, za­wie­rać tran­sak­cję;
2. rzad­ko: an­ga­żo­wać na pod­sta­wie kon­trak­tu


SJP.pl


kontraktowicz

daw­niej: osoba bio­rą­ca udział w kon­trak­tach - do­rocz­nych zja­zdach szlach­ty pol­skiej


SJP.pl


kontraktowiec

po­tocz­nie:
1. agent kon­trak­to­wy;
2. czło­wiek za­trud­nio­ny na za­sa­dzie kon­trak­tu


SJP.pl


kontraktowy

1. zwią­za­ny z kon­trak­tem, ma­ją­cy cha­rak­ter kon­trak­tu - zgod­ne­go oś­wiad­cze­nia dwóch lub wię­cej stron, zło­żo­ne­go na pi­śmie; usta­lo­ny, umó­wio­ny, uz­god­nio­ny;
2. zwią­za­ny z kon­trak­ta­mi - sta­ły­mi, do­rocz­ny­mi zja­zda­mi szlach­ty pol­skiej, słu­żą­cy­mi za­wie­ra­niu umów go­spo­dar­czych i tran­sak­cji hand­lo­wych;
3. sejm kon­trak­to­wy - sejm wy­bra­ny w Pol­sce w 1989 roku na pod­sta­wie or­dy­na­cji prze­wi­du­ją­cej z góry po­dział man­da­tów mię­dzy ugru­po­wa­nia post­ko­mu­ni­stycz­ne a so­li­dar­no­ścio­we


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­trak­tu, zwią­za­ny z kon­trak­tem

 (1.2) o pra­cow­ni­ku: za­trud­nio­ny na pod­sta­wie kon­trak­tu; nie­e­ta­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­ste­śmy ska­za­ni na służ­bę kon­trak­to­wą, która jest rze­czą ko­niecz­ną, po­nie­waż o ile obec­nie służ­ba trwa 12 mie­się­cy, a bę­dzie je­szcze skró­co­na do 10 mie­się­cy, siły zbroj­ne są tak utech­nicz­nio­ne, iż nie mo­gły­by ina­czej funk­cjo­no­wać.

 (1.2) - Am­ba­sa­dor jest pra­cow­ni­kiem kon­trak­to­wym - wy­ja­śnił dy­rek­tor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrakˈtɔvɨ, AS: kõntraktovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrakt m., kontrakcik m., kontraktor m., kontraktacja ż., kontraktowanie n., zakontraktowanie n.

 czas. kontraktować ndk., zakontraktować dk.

Wiktionary


kontraktura

w me­dy­cy­nie: ogra­ni­cze­nie ru­chów i wy­krzy­wie­nie koń­czy­ny, krę­go­słu­pa lub szyi wsku­tek zmian cho­ro­bo­wych w sta­wach, mię­śniach lub ścię­gnach; przy­kurcz


SJP.pl


kontrakty

za­po­cząt­ko­wa­ne w XVI w. stałe, do­rocz­ne zja­zdy szlach­ty pol­skiej, ma­ją­ce na celu za­wie­ra­nie róż­nych umów go­spo­dar­czych i tran­sak­cji hand­lo­wych


SJP.pl

Kon­trak­ty – w daw­nej Pol­sce do­rocz­ne zja­zdy szlach­ty od­by­wa­ją­ce się w mia­stach w celu za­war­cia po­ro­zu­mień hand­lo­wych, kre­dy­to­wych i go­spo­dar­czych. Od­by­wa­ły się na po­cząt­ku roku ka­len­da­rzo­we­go; trwa­ły kilka ty­god­ni. Zja­zdom to­wa­rzy­szy­ły za­ba­wy, uczty i spot­ka­nia to­wa­rzy­skie.

Wikipedia


kontrakulturacja

zja­wi­sko uni­ka­nia lub odrzu­ca­nia wzo­rów kul­tu­ro­wych obcej grupy kul­tu­ro­wej, wy­stę­pu­ją­ce na po­cząt­ku akul­tu­ra­cji


SJP.pl

Kon­tra­kul­tu­ra­cja – pro­ces wy­stę­pu­ją­cy na po­cząt­ku zja­wi­ska akul­tu­ra­cji wy­ra­ża­ją­cy się trak­to­wa­niem z re­zer­wą, uni­ka­niem bądź nawet odrzu­ca­niem wzo­rów kul­tu­ro­wych obcej grupy kul­tu­ro­wej. []

Wikipedia


kontralcista

osoba śpie­wa­ją­ca kon­tral­tem; kon­tralt


SJP.pl


kontralcistka

śpie­wacz­ka śpie­wa­ją­ca kon­tral­tem - naj­niż­szym gło­sem żeń­skim; kon­tralt


SJP.pl


kontralt

śpie­wacz­ka śpie­wa­ją­ca kon­tral­tem - naj­niż­szym gło­sem żeń­skim; kon­tral­cist­ka


SJP.pl

Kon­tralt (alt głę­bo­ki) – ro­dzaj głosu żeń­skie­go o naj­niż­szej tes­si­tu­rze. Skala kon­tral­tu obej­mu­je co najm­niej dźwię­ki od c do d2. Kon­tral­cist­ki ope­ru­ją gło­sem o bar­dzo dużej skali – w niek­tó­rych przy­pad­kach aż do wy­so­kie­go c-trzy­kreśl­ne­go so­pra­nu.

Kon­tralt jest rzad­ko spo­ty­ka­nym gło­sem, zwła­szcza w Eu­ro­pie. Znane osoby, które śpie­wa­ły kon­tral­tem to m.in.: świa­to­wej sławy śpie­wacz­ki ope­ro­we Adria­na Ba­si­le, Ma­rian An­der­son, Ewa Pod­leś, Nat­ha­lie Stutz­mann, Kath­le­en Fer­rier i Sonia Prina.

Wikipedia


kontraltowy

przy­miot­nik od: kon­tralt (naj­niż­szy głos żeń­ski), np. głos kon­tral­to­wy


SJP.pl


kontramarka

1. w nu­miz­ma­ty­ce: znak wy­bi­ja­ny na mo­ne­tach w celu usank­cjo­no­wa­nia ich obie­gu lub na­da­nia im nowej war­to­ści no­mi­nal­nej; kon­tra­sy­gna­tu­ra, kontr­sy­gna­tu­ra;
2. daw­niej: zna­czek nu­me­ro­wa­ny, otrzy­my­wa­ny w szat­ni przy od­da­wa­niu ubra­nia lub przed­mio­tu po­zo­sta­wio­ne­go na prze­cho­wa­ni;
3. daw­niej: zna­czek nu­me­ro­wy, wy­da­wa­ny przy wej­ściu do te­a­tru w za­mian za bilet w celu wy­chwy­ce­nia fał­szy­wych bi­le­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. pro­win­cjo­na­lizm twarz

Wiktionary


kontramarsz

kontr­marsz;
1. spo­sób pro­wa­dze­nia walki przez pie­cho­tę za­chod­nio­e­u­ro­pej­ską w XVI-XVII w., po­le­ga­ją­cy na tym, że po­szcze­gól­ne sze­re­gi żoł­nie­rzy kom­pa­nii strze­la­ły ko­lej­no do nie­przy­ja­cie­la i wy­co­fy­wa­ły się na tył ko­lum­ny;
2. marsz od­by­wa­ją­cy się w kie­run­ku prze­ciw­nym do do­tych­cza­so­we­go, w celu do­sto­so­wa­nia ugru­po­wa­nia włas­nych wojsk do nowej sy­tu­a­cji


SJP.pl


kontrapas

wy­dzie­lo­ny pas na ulicy jed­no­kie­run­ko­wej, umoż­li­wia­ją­cy ruch w kie­run­ku prze­ciw­nym do in­nych po­ja­zdów


SJP.pl

Kon­tra­pas – wy­dzie­lo­ny pas jezd­ni ulicy jed­no­kie­run­ko­wej przez­na­czo­ny dla ruchu okre­ślo­nej ka­te­go­rii po­ja­zdów (np. ro­we­rów lub au­to­bu­sów) w kie­run­ku prze­ciw­nym do obo­wią­zu­ją­ce­go po­zo­sta­łe po­ja­zdy.

Wikipedia


kontrapost

w rzeź­bie: za­sa­da kom­po­zy­cyj­na po­le­ga­ją­ca na usta­wie­niu po­sta­ci ludz­kiej tak, aby cię­żar ciała spo­czy­wał na jed­nej nodze


SJP.pl

Kon­tra­post − w sztu­kach pla­stycz­nych spo­sób usta­wie­nia po­sta­ci tak, iż cały cię­żar jej ciała opie­ra się na jed­nej nodze, pod­czas gdy druga jest od­cią­żo­na i lekko wspie­ra się na ziemi. Ten układ nóg rów­no­wa­żo­ny jest przez wy­gię­cie tu­ło­wia i rąk - barki są po­chy­lo­ne prze­ciw­nie w sto­sun­ku do bio­der, co w po­łą­cze­niu z po­chy­le­niem głowy spra­wia, że krę­go­słup po­sta­ci two­rzy kształt li­te­ry "S". Jedna z rąk zwy­kle jest spu­szczo­na, a druga coś dzier­ży.

Wikipedia


kontrapozycja

w lo­gi­ce tra­dy­cyj­nej: przeksz­tał­ce­nie zda­nia ka­te­go­rycz­ne­go przez za­sto­so­wa­nie ko­lej­no kon­wer­sji i ob­wer­sji lub od­wrot­nie, np. zda­nie: każdy czło­wiek jest ssa­kiem przeksz­tał­ca się w zda­nie: żaden czło­wiek nie jest isto­tą nie­bę­dą­cą ssa­kiem (ob­wer­sja), i na­stęp­nie w zda­nie: żadna isto­ta nie­bę­dą­ca ssa­kiem nie jest czło­wie­kiem (kon­wer­sja)


SJP.pl


kontraproduktywny

utrud­nia­ją­cy osią­gnię­cie za­mie­rzo­nych efek­tów; kontr­pro­duk­tyw­ny


SJP.pl


kontrapunkcista

1. kom­po­zy­tor, muzyk sto­su­ją­cy w swo­ich ut­wo­rach za­sa­dę kon­tra­punk­tu;
2. spe­cja­li­sta w za­kre­sie kon­tra­punk­tu - tech­ni­ki pro­wa­dze­nia dwu lub wię­cej me­lo­dii rów­no­le­gle


SJP.pl


kontrapunkt

1. w mu­zy­ce: tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska po­le­ga­ją­ca na jed­no­czes­nym ze­sta­wie­niu kilku linii me­lo­dycz­nych we­dług okre­ślo­nych zasad to­nal­nych, har­mo­nicz­nych i ryt­micz­nych w ut­wo­rach wie­lo­gło­so­wych;
2. mu­zy­ce: druga me­lo­dia to­wa­rzy­szą­ca pier­wszej, np. to­wa­rzy­szą­ca te­ma­to­wi w fu­gach;
3. w mu­zy­ce: dział te­o­rii mu­zy­ki do­ty­czą­cy ta­kiej tech­ni­ki kom­po­zy­tor­skiej;
4. w fil­moz­naw­stwie: kon­cep­cja este­tycz­na okre­su kina wczes­nodź­wię­ko­we­go, trak­tu­ją­ca dźwięk jako nowy ele­ment mon­ta­żu i sa­mo­dziel­ny skład­nik wi­zu­al­ne­go obra­zu zdol­ny wzbo­ga­cić me­to­dy od­dzia­ły­wa­nia na widza;
5. prze­no­śnie: coś do­peł­nia­ją­ce­go coś in­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) plast. ele­ment obra­zu, wi­do­wi­ska itp., który po­przez swoją obec­ność kon­tra­stu­je z innym ele­men­tem, tym samym go uwi­dacz­nia­jąc

 (1.2) muz. tech­ni­ka sto­so­wa­na w mu­zy­ce po­le­ga­ją­ca na pro­wa­dze­niu kilku linii me­lo­dycz­nych, które są ze sobą zhar­mo­ni­zo­wa­ne;

 (1.3) muz. jeden z dzia­łów te­o­rii mu­zy­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­tra­punkt – po­ję­cie z dzie­dzi­ny mu­zy­ki
  • Kon­tra­punkt RMF FM i News­we­e­ka – co­ty­god­nio­wy pro­gram pu­bli­cy­stycz­ny radia RMF FM i ty­god­ni­ka News­we­ek Pol­ska
  • Kon­tra­punkt – Prze­gląd Te­a­trów Ma­łych Form, fe­sti­wal te­a­tral­ny od­by­wa­ją­cy się co roku w Szcze­ci­nie
  • Kon­tra­punkt – po­wieść Al­do­u­sa Hux­le­ya
  • Kon­tra­punkt – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 1985 r.

Wikipedia


kontrapunktować

w mu­zy­ce: kom­po­nu­jąc, sto­so­wać za­sa­dy kon­tra­punk­tu


SJP.pl


kontrapunktowy

w mu­zy­ce: zgod­ny z za­sa­da­mi kon­tra­punk­tu - tech­ni­ki pro­wa­dze­nia dwu lub wię­cej me­lo­dii rów­no­le­gle; kon­tra­punk­tycz­ny


SJP.pl


kontrapunktyczny

w mu­zy­ce: zgod­ny z za­sa­da­mi kon­tra­punk­tu - tech­ni­ki pro­wa­dze­nia dwu lub wię­cej me­lo­dii rów­no­le­gle; kon­tra­punk­to­wy


SJP.pl


kontrargument

ar­gu­ment skie­ro­wa­ny prze­ciw­ko ar­gu­men­tom stro­ny prze­ciw­nej, oba­la­ją­cy inne twier­dze­nie


SJP.pl

Kon­trar­gu­ment – ar­gu­ment, który ma na celu oba­le­nie in­ne­go ar­gu­men­tu. Sto­su­je się go w celu pod­wa­że­nia twier­dze­nia, tezy lub le­ma­tu. Próba oba­le­nia da­ne­go ar­gu­men­tu może po­le­gać na sfor­mu­ło­wa­niu kon­trar­gu­men­tu lub zna­le­zie­niu dla niego kontr­przy­kła­du.

Wikipedia


kontrargumentacja

1. uza­sad­nia­nie, prze­ko­ny­wa­nie za po­mo­cą kon­trar­gu­men­tów; kon­trar­gu­men­to­wa­nie, fal­sy­fi­ka­cja;
2. ze­spół kon­trar­gu­men­tów, które służą do prze­ciw­sta­wia­nia się czy­jejś ar­gu­men­ta­cji


SJP.pl


kontrargumentować

przy­ta­czać ar­gu­men­ty prze­ciw­ko innym ar­gu­men­tom; za­prze­czać, fal­sy­fi­ko­wać, opo­no­wać, po­le­mi­zo­wać


SJP.pl


kontrarianin

osoba ce­lo­wo zaj­mu­ją­ca sta­no­wi­sko prze­ciw­ne do po­wszech­nie ak­cep­to­wa­nej opi­nii lub tren­du


SJP.pl


kontrarianizm

po­sta­wa spo­łecz­na lub stra­te­gia in­we­sty­cyj­na po­le­ga­ją­ca na dzia­ła­niu wbrew pa­nu­ją­cym tren­dom, po­wszech­nym opi­niom lub za­cho­wa­niom tłumu


SJP.pl


kontrariański

prze­ciw­ny po­wszech­nym opi­niom lub ten­den­cjom


SJP.pl


kontraruch

dwu­kie­run­ko­wy ruch ro­we­ro­wy na uli­cach jed­no­kie­run­ko­wych


SJP.pl


kontrast

1. wy­stą­pie­nie ele­men­tów, zja­wisk, po­staw itp. o ce­chach prze­ciw­staw­nych lub o mocno uwi­docz­nio­nej róż­ni­cy pod­czas ich po­rów­ny­wa­nia lub ze­sta­wie­nia, np. kon­trast form, linii, ko­lo­rów, kształ­tów; prze­ci­wień­stwo, sprzecz­ność, dy­so­nans, rozdź­więk, ro­zbież­ność;
2. w fi­zy­ce, op­ty­ce: sto­su­nek jas­no­ści dwóch po­rów­ny­wa­nych ele­men­tów obra­zu, np. kon­trast oś­wiet­le­nia, obra­zu, lu­mi­na­cji; ostrość;
3. w psy­cho­lo­gii wi­dze­nia: wła­ści­wość spo­strze­żeń wzro­ko­wych, dzię­ki któ­rej wi­zu­al­na ocena świe­cą­ce­go przed­mio­tu jest różna w za­leż­no­ści od ota­cza­ją­ce­go tła lub od tego, jakie świa­tło pa­da­ło po­przed­nio na siat­ków­kę oka, np. kon­trast wzro­ko­wy, na­stęp­czy;
4. w me­dy­cy­nie: sub­stan­cja wpro­wa­dza­na do or­ga­niz­mu osoby ba­da­nej w celu uzy­ska­nia wy­ra­zi­ste­go obra­zu na kli­szy ra­dio­fo­to­gra­ficz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. sprzecz­ność wy­stę­pu­ją­ca mię­dzy ze­sta­wio­ny­mi ele­men­ta­mi (przed­mio­ta­mi, zja­wi­ska­mi itp.)

 (1.2) opt. sto­su­nek mię­dzy naj­więk­szym a najm­niej­szym stop­niem naś­wiet­le­nia ja­kie­goś przed­mio­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­trast (elek­tro­ni­ka)
  • kon­trast (li­te­ra­tu­ra)
  • kon­trast (me­dy­cy­na)
  • kon­trast wzro­ko­wy
  • kon­tra­sto­wość w fo­to­gra­fii (gra­da­cja)
  • kon­trast (sztu­ka)
  • Kon­trast (grupa mu­zycz­na)
  • Kon­trast – mini-album Sobla

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) To zdję­cie ma za duży kon­trast: trze­ba to sko­ry­go­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntrast, AS: kõntrast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrastowość ż., kontrastowanie n., skontrastowanie n.

:: zdrobn. kontraścik mrz.

 czas. kontrastować ndk.

 przym. kontrastowy

 przysł. kontrastowo

 przyim. kontra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciwieństwo

Wiktionary


kontraster

[czy­taj: kontraSTER] po­moc­ni­czy ster opły­wo­wy, znaj­du­ją­cy się mię­dzy śrubą i ste­rem, słu­żą­cy do usu­wa­nia pręd­ko­ści ob­wo­do­wych w stru­mie­niu zaś­ru­bo­wym, pod­wyż­sza­nia spraw­no­ści śruby oraz do wyt­wa­rza­nia do­dat­ko­we­go oporu; prze­ciw­ster


SJP.pl


kontrastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­tra­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontra ż., kontrast m., kontrastowość ż., skontrastowanie n.

 czas. kontrastować ndk.

 przym. kontrastowy

 przyim. kontra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciwstawianie

Wiktionary


kontrastować

1. wy­raź­nie odróż­niać się od cze­goś, odz­na­czać się w po­rów­na­niu z czymś; rzu­cać się w oczy;
2. sto­so­wać za­sa­dę kon­tra­stu, po­słu­gi­wać się kon­tra­stem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skon­tra­sto­wać)

 (1.1) być kon­tra­stem dla cze­goś; odz­na­czać się w ze­sta­wie­niu z czym

 (1.2) ze­sta­wiać ze sobą dla uka­za­nia kon­tra­stu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kon­tra­sto­wać się (dk. skon­tra­sto­wać się)

 (2.1) ze­sta­wiać się w kon­tra­ście do sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontra ż., skontrastowanie n., kontrast mrz., kontrastowanie n., kontrastowość ż.

 czas. skontrastować dk.

 przym. kontrastowy

 przysł. kontrastowo

 przyim. kontra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odcinać się

 (1.2) przeciwstawiać

Wiktionary


kontrastowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­tra­sto­we

Wiktionary

Kon­tra­sto­wość, gra­da­cja, twar­dość – cecha cha­rak­te­ry­stycz­na ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych, okre­śla­ją­ca róż­ni­ce gę­sto­ści op­tycz­nej, w ja­kich zo­sta­ną odt­wo­rzo­ne na obra­zie róż­ni­ce to­nal­ne fo­to­gra­fo­wa­ne­go obiek­tu.

Miarą kon­tra­sto­wo­ści jest gra­dient krzy­wej cha­rak­te­ry­stycz­nej. Kon­tra­sto­wość ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych w cza­sie wy­wo­ły­wa­nia ro­śnie do pew­nej gra­ni­cy. Ma­te­ria­ły ne­ga­ty­wo­we w fil­mie mają sto­sun­ko­wo niską kon­tra­sto­wość – gra­dient śred­ni ok. 0,6–0,7, ma­te­ria­ły do re­pro­duk­cji kre­sko­wej – ok. 3–5.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kontrast m., kontrastowanie n., skontrastowanie n., kontra ż.

 przym. kontrastowy

 przysł. kontrastowo

 czas. kontrastować

 przyim. kontra

Wiktionary


kontrastowy

1. sta­no­wią­cy prze­ci­wień­stwo cze­goś, wy­raź­nie róż­nią­cy się od cze­goś; krań­co­wo różny, sprzecz­ny, skraj­nie od­mien­ny, zu­peł­nie inny;
2. w fo­to­gra­fii: film, zdję­cie, ne­ga­tyw, od­bit­ka kon­tra­sto­wa - film, zdję­cie, ne­ga­tyw, od­bit­ka, na któ­rych ostro kon­tra­stu­ją ze sobą plamy jasne i bar­dzo ciem­ne, a mało jest plam o poś­red­nim na­si­le­niu za­ciem­nie­nia;
3. w me­dy­cy­nie: środ­ki kon­tra­sto­we - środ­ki che­micz­ne wpro­wa­dza­ne do ciała czło­wie­ka w celu uzy­ska­nia wy­raź­ne­go obra­zu ba­da­ne­go na­rzą­du na ekra­nie lub zdję­ciu rent­ge­now­skim; środ­ki cie­niu­ją­ce, środ­ki kon­tra­stu­ją­ce


SJP.pl


kontrastujący

w me­dy­cy­nie: środ­ki kon­tra­stu­ją­ce - środ­ki che­micz­ne wpro­wa­dza­ne do ciała czło­wie­ka w celu uzy­ska­nia wy­raź­ne­go obra­zu ba­da­ne­go na­rzą­du na ekra­nie lub zdję­ciu rent­ge­now­skim; środ­ki cie­niu­ją­ce, środ­ki kon­tra­sto­we


SJP.pl


kontrastywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: taki, który po­le­ga na ze­sta­wie­niu dwóch lub wię­cej ele­men­tów ję­zy­ka w celu wy­kry­cia po­do­bieństw i róż­nic mię­dzy nimi; kon­fron­ta­tyw­ny, kom­pa­ra­ty­stycz­ny, kom­pa­ra­tyw­ny, po­rów­naw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. po­rów­naw­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę na­pi­sać pracę kon­tra­styw­ną mię­dzy ję­zy­kiem pol­skim i an­giel­skim, któ­rej te­ma­tem ma być ana­li­za ko­gni­ty­wi­stycz­na przy­słów, idio­mów, itp.

Wiktionary


kontrasygnata

[czy­taj: kontr-asy­gna­ta] w pra­wie: pod­pi­sa­nie aktu praw­ne­go przez wy­so­kie­go urzęd­ni­ka pań­stwo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. praw. wymóg zło­że­nia pod­pi­su pod aktem praw­nym przez drugą osobę w celu pot­wier­dze­nia jego waż­no­ści;

Wiktionary

Kon­tra­sy­gna­ta (łac. "con­tra" 'prze­ciw', "si­gnum" 'znak; sy­gnał') – wymóg pod­pi­sa­nia do­ku­men­tu, np. aktów praw­nych jak usta­wy bądź roz­po­rzą­dze­nia przez drugą osobę, pot­wier­dza­ją­cy jego waż­ność.

W sy­ste­mie rzą­dów par­la­men­tar­no-ga­bi­ne­to­wych oz­na­cza naj­czę­ściej pod­pi­sa­nie aktu urzę­do­we­go wy­da­ne­go przez głowę pań­stwa – mo­nar­chę lub pre­zy­den­ta – do­dat­ko­wo przez pre­mie­ra lub mi­ni­stra od­po­wied­nie­go re­sor­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pol­skiej Kon­sty­tu­cji po­ję­cie kon­tra­sy­gna­ty nie wy­stę­pu­je, jed­nak z racji sze­ro­kie­go sto­so­wa­nia tej prak­ty­ki, po­ję­cie to ma cha­rak­ter po­wszech­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrasygnowanie n.

 czas. kontrasygnować ndk.

Wiktionary


kontrasygnatura

w nu­miz­ma­ty­ce: znak wy­bi­ja­ny na mo­ne­tach w celu usank­cjo­no­wa­nia ich obie­gu lub na­da­nia im nowej war­to­ści no­mi­nal­nej; kon­tra­mar­ka, kontr­sy­gna­tu­ra


SJP.pl


kontrasygnować

[czy­taj: kontr-asy­gno­wać] w pra­wie: do­ko­nać, do­ko­ny­wać kon­tra­sy­gna­ty, czyli zło­żyć, skła­dać pod do­ku­men­tem drugi pod­pis, by do­ku­ment ten stał się pra­wo­moc­ny


SJP.pl


kontraszot

w że­glar­stwie: lina za­cze­pia­na do noku bomu i po­pro­wa­dzo­na w przód w oko­li­ce dzio­bu, dzia­ła­ją­ca w kie­run­ku prze­ciw­nym niż szot, która wspól­nie z szo­tem utrzy­mu­je bom w pew­nym okre­ślo­nym po­ło­że­niu


SJP.pl

Kon­tra­szot – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go, głów­nie na ża­glow­cach, ale także na jach­tach i mniej­szych jed­nost­kach ża­glo­wych, o dzia­ła­niu prze­ciw­nym do szota. Służy do usta­wia­nia i usz­tyw­nia­nia rogu szo­to­we­go żagla lub bomu i za­po­bie­ga­niu jego nie­kon­tro­lo­wa­ne­mu prze­la­ty­wa­niu na burtę prze­ciw­ną przy kur­sach peł­nych.

Wikipedia


kontrataczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­tra­tak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontratak m.

Wiktionary


kontratak

1. atak ma­ją­cy na celu od­par­cie na­cie­ra­ją­ce­go prze­ciw­ni­ka, wroga; con­tra, kon­tra, prze­ci­wu­de­rze­nie;
2. w woj­sku: przej­ście od walki obron­nej do za­czep­nej;
3. prze­no­śnie: wy­stą­pie­nie z oskar­że­niem w od­po­wie­dzi na za­rzu­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­po­wiedź ata­ko­wa­ne­go w dy­sku­sji, spor­cie, w woj­sko­wo­ści itp.

Wiktionary

Kon­tra­tak ("ang. co­un­ter at­tack") – tak­tycz­ny zwrot za­czep­ny wy­ko­ny­wa­ny na wła­mu­ją­ce­go się w głąb obro­ny prze­ciw­ni­ka; ina­czej: dzia­ła­nie tak­tycz­ne po­dej­mo­wa­ne przez bro­nią­ce się woj­ska, ma­ją­ce na celu od­par­cie prze­ciw­ni­ka, który wła­mał się w głąb obro­ny i przy­wró­ce­nie pier­wot­ne­go po­ło­że­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dru­ży­na na­szych od­po­wie­dzia­ła kon­tra­ta­kiem.

 (1.1) Do pod­ję­cia kon­tra­ta­ku znie­chę­cił go wy­gląd pro­fe­so­ra.

 (1.1) Woj­ska sprzy­mie­rzo­nych prze­cho­dzą do kon­tra­ta­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontratakowanie n.

:: zdrobn. kontrataczek m.

 czas. kontratakować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrnatarcie, przeciwnatarcie, kontrofensywa

Wiktionary


kontratakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­po­wia­da­nie ata­kiem na atak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontratak m.

 czas. kontratakować ndk.

Wiktionary


kontratakować

1. prze­pro­wa­dzać kon­tra­tak, dzia­ła­niem bro­nić się przed ata­ka­mi prze­ciw­ni­ka;
2. w woj­sku: prze­cho­dzić do kon­tra­ta­ku - walki za­czep­nej;
3. prze­no­śnie: wy­stę­po­wać z oskar­że­nia­mi w od­po­wie­dzi na za­rzu­ty


SJP.pl


kontratenor

śpie­wak śpie­wa­ją­cy kon­tra­te­no­rem; tenor al­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. naj­wyż­szy głos męski wy­ko­rzy­stu­ją­cy re­jestr fal­se­to­wy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba z takim gło­sem

Wiktionary

Kon­tra­te­nor – śpie­wak płci mę­skiej, który mimo prze­by­tej mu­ta­cji głosu, dzię­ki od­po­wied­niej tech­ni­ce, jak i wro­dzo­nym uwa­run­ko­wa­niom, jest w sta­nie ope­ro­wać pełną skalą altu (kon­tra­te­nor al­to­wy), mez­zo­so­pra­nu (kon­tra­te­nor mez­zo­so­pra­no­wy) lub nawet so­pra­nu (kon­tra­te­nor so­pra­no­wy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piotr gra na for­te­pia­nie i śpie­wa pię­knym kon­tra­te­no­rem.

 (2.1) Baron po­dzi­wiał prze­bo­jo­wą arię kon­tra­te­no­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntraˈtɛ̃nɔr, AS: kõntratẽnor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kontratenorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falset, alt

 (2.1) falsecista, alcista

Wiktionary


kontratenorowy

→ kon­tra­te­nor (głos)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­tra­te­no­ru, przez­na­czo­ny na ten ro­dzaj głosu

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) kontratenor, tenor, tenorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falsetowy, altowy

Wiktionary


kontratyp

1. w fil­moz­naw­stwie: po­zy­ty­wo­wa taśma fil­mo­wa otrzy­ma­na me­to­dą kon­tra­ty­po­wa­nia za poś­red­nict­wem kontr­ne­ga­ty­wu (taśmy ne­ga­ty­wo­wej otrzy­ma­nej w wy­ni­ku sko­pio­wa­nia taśmy po­zy­ty­wo­wej);
2. w pra­wie: oko­licz­ność wy­łą­cza­ją­ca bez­praw­ność karną


SJP.pl

Kon­tra­typ – oko­licz­ność wy­łą­cza­ją­ca karną bez­praw­ność czynu. Za­ist­nie­nie kon­tra­ty­pu po­wo­du­je, że za­cho­wa­nie wy­peł­nia­ją­ce zna­mio­na czynu za­bro­nio­ne­go nie jest prze­stęp­stwem. In­ny­mi słowy – po­stę­po­wa­nie, które w nor­mal­nych wa­run­kach jest bez­praw­ne, staje się praw­nie doz­wo­lo­ne ze wzglę­du na za­ist­nie­nie okre­ślo­nych oko­licz­no­ści wy­ni­ka­ją­cych z faktu wy­łą­cze­nia prze­sła­nek winy.

Wikipedia


kontratypować

w fil­moz­naw­stwie: wy­ko­ny­wać po­zy­ty­wo­wą taśmę fil­mo­wą za po­mo­cą kontr­ne­ga­ty­wu - taśmy ne­ga­ty­wo­wej otrzy­ma­nej w wy­ni­ku sko­pio­wa­nia taśmy po­zy­ty­wo­wej


SJP.pl


kontraścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­trast

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­trast, lecz tylko lekki kon­tra­ścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrast m.

Wiktionary


kontraśruba

w że­glar­stwie: pro­fi­lo­wa kie­row­ni­ca za lub przed śrubą stat­ku wod­ne­go, pro­stu­ją­ca stru­mień wody prze­pły­wa­ją­cej przez śrubę


SJP.pl


kontrbateryjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z walką ar­ty­le­rii prze­ciw ar­ty­le­rii prze­ciw­ni­ka, do­ty­czą­cy ta­kiej walki

Wiktionary


kontrchwyt

chwyt sta­no­wią­cy od­po­wiedź na wcze­śniej­szy chwyt prze­ciw­ni­ka


SJP.pl


kontrdemonstrant

osoba pro­te­stu­ją­ca prze­ciw­ko innej de­mon­stra­cji


SJP.pl


kontrdowód

dowód pod­wa­ża­ją­cy dom­nie­ma­nie au­ten­tycz­no­ści lub zgod­no­ści z praw­dą in­ne­go do­wo­du; prze­ciw­do­wód


SJP.pl


kontredans

1. ta­niec to­wa­rzy­ski z XVIII w.;
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

Kon­tre­dans – zbio­ro­wy, fi­gu­ro­wy ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dze­nia an­giel­skie­go, po­pu­lar­ny zwła­szcza we Fran­cji od końca XVIII w. (w XIX w. przeksz­tał­cił się w ka­dry­la).

Wikipedia


kontredansowy

przy­miot­nik od: kon­tre­dans


SJP.pl


kontrekspertyza

nowa ek­sper­ty­za pod­da­ją­ca w wąt­pli­wość wynik ba­da­nia po­przed­niej


SJP.pl


kontreksperyment

ek­spe­ry­ment sta­no­wią­cy od­po­wiedź na wcze­śniej­szy ek­spe­ry­ment


SJP.pl


kontremalia

ema­lia kła­dzio­na na re­wer­sie ema­lio­wa­nej pla­kiet­ki me­ta­lo­wej w celu jej wzmoc­nie­nia


SJP.pl


kontretykieta

do­dat­ko­wa na­klej­ka na bu­tel­ce, znaj­du­ją­ca się po prze­ciw­nej stro­nie od głów­nej ety­kie­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­klej­ka umie­szczo­na po dru­giej stro­nie bu­tel­ki w sto­sun­ku do ety­kie­ty;

Wiktionary

Kon­tre­ty­kie­ta – pa­pie­ro­wa na­klej­ka, naj­czę­ściej w kształ­cie pro­sto­ką­ta lub kwa­dra­tu, znaj­du­ją­ca się na opa­ko­wa­niu po prze­ciw­nej stro­nie niż ety­kie­ta. Naj­czę­ściej sto­su­ją ją bro­wa­ry w prze­my­śle pi­wo­war­skim, umie­szcza­jąc na niej szcze­gó­ło­we in­for­ma­cje o piwie, datę mi­ni­mal­nej trwa­ło­ści, kod pa­sko­wy i inne in­for­ma­cje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kon­tre­ty­kie­cie znaj­du­ją się in­for­ma­cje, z ja­kich od­mian wino pow­sta­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɛtɨˈcɛta, AS: kõntretyḱeta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kontra

Wiktionary


kontrfagot

in­stru­ment dęty drew­nia­ny o pod­wój­nym stro­i­ku, ba­so­wa od­mia­na fa­go­tu cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się naj­niż­szą skalą w gru­pie in­stru­men­tów dę­tych drew­nia­nych; kon­tra­fa­got (czę­ściej)


SJP.pl


kontrfaktyczny

od­no­szą­cy się do zda­rzeń po­ten­cjal­nych lub nie­rze­czy­wi­stych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. taki, który od­no­si się do zda­rzeń po­ten­cjal­nych lub nie­rze­czy­wi­stych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku in­ten­sji se­kun­dar­nych war­tość lo­gicz­ną lub od­nie­sie­nie sądu / po­ję­cia usta­la­my przyj­mu­jąc nasz ak­tu­al­ny świat jako kon­tekst wy­po­wie­dze­nia oraz dany świat kontr­fak­tycz­ny jako oko­licz­no­ści war­to­ścio­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrfaktualizm m., fakt m., faktoid m., fakcik m., faktyczność ż., faktualność ż., kontrfaktualność ż., kontrafakt m.

 czas. faktualizować ndk.

 przym. faktyczny, faktualny, kontrfaktualny, faktoidowy

 przysł. kontrfaktycznie, faktycznie, faktualnie, de facto

 wykrz. faktycznie, fakt

 partyk. fakt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrfaktualny, nierzeczywisty

Wiktionary


kontrfał

w że­glar­stwie: lina mo­co­wa­na do rogu fa­ło­we­go żagla bie­gną­ca w dół, słu­żą­ca do ścią­ga­nia żagla na po­kład; kon­tra­fał


SJP.pl


kontrgambit

w sza­chach: gam­bit czar­nych figur w od­po­wie­dzi na uprzed­nie poś­wię­ce­nie ze stro­ny bia­łych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szach. ot­war­cie sza­cho­we, w któ­rym czar­ne poś­wię­ca­ją jedną lub kilka bie­rek, w za­mian za uzy­ska­nie lep­szej po­zy­cji;

Wiktionary

W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Kontr­gam­bit – okre­śle­nie de­biu­tu, w któ­rym stro­ną ofia­ru­ją­cą ma­te­riał jest za­wod­nik gra­ją­cy czar­ny­mi bier­ka­mi. Do XIX w. nazwę kontr­gam­bit uży­wa­no w od­nie­sie­niu do ot­war­cia, w któ­rym jedna ze stron na kon­ty­nu­a­cję gam­bi­to­wą od­po­wia­da­ła w taki sam spo­sób. Po­ni­żej po­da­no przy­kła­dy kontr­gam­bi­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedną moż­li­wych od­po­wie­dzi czar­nych na gam­bit jest za­gra­nie kontr­gam­bi­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kontrgambitowy

Wiktionary


kontrinicjatywa

ini­cja­ty­wa bę­dą­ca od­po­wie­dzią na wcze­śniej­szą ini­cja­ty­wę


SJP.pl


kontrintuicyjny

sprzecz­ny z in­tu­i­cją lub z tym, czego można by się na­tu­ral­nie spo­dzie­wać


SJP.pl


kontrkandydat

kan­dy­dat stro­ny prze­ciw­nej; prze­ciw­kan­dy­dat


SJP.pl


kontrkandydatka

→ kontr­kan­dy­dat


SJP.pl

Patrz:

kontrkandydat

kontrkościół

or­ga­ni­za­cja dzia­ła­ją­ca po­dob­nie do Ko­ścio­ła, lecz róż­nią­ca się świa­to­po­glą­dem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) or­ga­ni­za­cja dzia­ła­ją­ca po­dob­nie do Ko­ścio­ła, lecz róż­nią­ca się świa­to­po­glą­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja także coraz bar­dziej je­stem zde­gu­sto­wa­ny pol­skim Ko­ścio­łem ka­to­lic­kim, czuje się po­rzu­co­ny, mógł­by za­pi­sać się do kontr­ko­ścio­ła jako kon­tro­wiecz­ka, wszak po­tra­fię be­czeć.

Wiktionary


kontrkultura

an­ty­kul­tu­ra;
1. grupa spo­łecz­na odrzu­ca­ją­ca normy i za­cho­wa­nia kul­tu­ry ofi­cjal­nej, pro­pa­gu­ją­ca nowe war­to­ści;
2. kul­tu­ra tej grupy spo­łecz­nej


SJP.pl

Kontr­kul­tu­ra (z con­tra „prze­ciw” + kul­tu­ra) – okre­śla he­te­ro­ge­nicz­ną for­ma­cję spo­łecz­no-kul­tu­ro­wą, która wy­ra­ża sprze­ciw wobec za­sta­nej kul­tu­ry po­przez fi­lo­zo­fię, sztu­kę i naj­róż­niej­sze dzia­ła­nia re­wo­lu­cyj­ne, ofe­ru­jąc w za­mian serię al­ter­na­tyw­nych spo­so­bów or­ga­ni­za­cji spo­łe­czeń­stwa i wizji życia ludz­kie­go.

Wikipedia


kontrkulturowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kontr­kul­tu­ro­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrkultura ż.

 przym. kontrkulturowy

Wiktionary


kontrkulturowy

→ kontr­kul­tu­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy kontr­kul­tu­rze, odrzu­ca­ją­cy war­to­ści, normy i wzory za­cho­wa­nia kul­tu­ry ofi­cjal­nej

Wiktionary

Patrz:

kontrkultura

Powiązane:

 rzecz. kontrkultura ż., kontrkulturowość ż.

Wiktionary


kontrmanifestacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. ma­ni­fe­sta­cja bę­dą­ca formą prze­ciw­sta­wie­nia się innej ma­ni­fe­sta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifa ż.

Wiktionary


kontrmanifestant

osoba bio­rą­ca udział w ma­ni­fe­sta­cji sta­no­wią­cej re­ak­cję na inną ma­ni­fe­sta­cję


SJP.pl


kontrmarsz

kon­tra­marsz;
1. spo­sób pro­wa­dze­nia walki przez pie­cho­tę za­chod­nio­e­u­ro­pej­ską w XVI-XVII w., po­le­ga­ją­cy na tym, że po­szcze­gól­ne sze­re­gi żoł­nie­rzy kom­pa­nii strze­la­ły ko­lej­no do nie­przy­ja­cie­la i wy­co­fy­wa­ły się na tył ko­lum­ny;
2. marsz od­by­wa­ją­cy się w kie­run­ku prze­ciw­nym do do­tych­cza­so­we­go, w celu do­sto­so­wa­nia ugru­po­wa­nia włas­nych wojsk do nowej sy­tu­a­cji


SJP.pl

Kontr­marsz – po­ję­cie z dzie­dzi­ny woj­sko­wo­ści, oz­na­cza­ją­ce tak­ty­kę sal­wo­we­go pro­wa­dze­nia ognia ko­lej­ny­mi sze­re­ga­mi lub spo­sób prze­mie­szcza­nia się po­dod­dzia­łów w celu prze­gru­po­wa­nia.

Wikipedia


kontrmiesięcznica

mie­sięcz­ni­ca, któ­rej celem jest kry­ty­ka innej mie­sięcz­ni­cy


SJP.pl


kontrmina

mina po­dziem­na sto­so­wa­na w obro­nie w celu zni­szcze­nia min nie­przy­ja­cie­la; prze­ciw­mi­na


SJP.pl


kontrnegatyw

prze­ko­pio­wy­wa­nie ne­ga­ty­wu wyj­ścio­we­go przez fazę po­zy­ty­wu, w celu otrzy­ma­nia ne­ga­ty­wu wtór­ne­go


SJP.pl


kontrnegatywowy

→ kontr­ne­ga­tyw


SJP.pl

Patrz:

kontrnegatyw

kontrofensywa

kon­tra­tak, prze­ciw­na­tar­cie;
1. na­tar­cie wojsk, do któ­re­go prze­cho­dzi się bez­poś­red­nio po od­par­ciu ataku nie­przy­ja­cie­la;
2. od­po­wiedź na czyjś atak, ma­ją­ca na celu prze­ję­cie ini­cja­ty­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. na­tar­cie wojsk, które na­stę­pu­je bez­poś­red­nio po od­par­ciu ofen­sy­wy wroga

Wiktionary

Kon­tro­fen­sy­wa (franc. "con­tre-of­fen­si­ve") – dzia­ła­nie tak­tycz­ne po­dej­mo­wa­ne przez bro­nią­ce się woj­ska, ma­ją­ce na celu od­par­cie prze­ciw­ni­ka, który wła­mał się w głąb obro­ny, prze­ję­cie ini­cja­ty­wy w okre­ślo­nym re­jo­nie pro­wa­dze­nia walki i osta­tecz­ne ro­zbi­cie go i opa­no­wa­nie okre­ślo­nych obiek­tów pod wzglę­dem stra­te­gicz­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kontrofensywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontratak, kontrnatarcie

Wiktionary


kontrofensywny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kon­tro­fe­sy­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrofensywa ż.

Wiktionary


kontrola

1. po­rów­ny­wa­nie stanu rze­czy­wi­ste­go z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi, wzor­ca­mi, war­to­ścia­mi, ze sta­nem po­żą­da­nym i usta­le­nie ewen­tu­al­nych od­chy­leń; prze­gląd, in­spek­cja, re­wiz­ja;
2. na­dzór nad kimś lub nad czymś, pil­no­wa­nie kogoś lub cze­goś; na­dzór, opie­ka, wła­dza;
3. po­tocz­nie: in­sty­tu­cja lub osoba zaj­mu­ją­ca się spraw­dza­niem cze­goś lub spra­wu­ją­ca nad czymś na­dzór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spraw­dze­nie, czy coś speł­nia okre­ślo­ne wa­run­ki i wy­mo­gi

 (1.2) pot. na­dzór nad kimś lub nad czymś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­tro­la - po­ję­cie z za­kre­su ję­zy­koz­naw­stwa
  • kon­tro­la ad­mi­ni­stra­cyj­na
  • kon­tro­la au­to­ry­ta­tyw­na
  • kon­tro­la bez­pie­czeń­stwa
  • kon­tro­la celna
  • kon­tro­la cen
  • kon­tro­la czyn­szów
  • kon­tro­la do­ku­men­tów
  • kon­tro­la fi­nan­so­wa
  • kon­tro­la gra­nicz­na
  • kon­tro­la ka­pi­ta­łu
  • kon­tro­la pań­stwo­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W koń­co­wej fazie pro­duk­cji do­ko­nu­je się kon­tro­li za po­mo­cą spe­cjal­nych mier­ni­ków.

 (1.2) In­spek­tor na­dzo­ru bu­dow­la­ne­go spra­wu­je kon­tro­lę nad dzia­łal­no­ścią sta­ro­sty wy­ni­ka­ją­cą ze sto­so­wa­nia prze­pi­sów prawa bu­dow­la­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrɔla, AS: kõntrola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontroler m., kontrolerka ż., kontrolka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

 czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

 przym. kontrolny, kontrolowany, kontrolerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inspekcja, oględziny, przegląd

 (1.2) dozór, kuratela, nadzór, ochrona, opieka

Wiktionary


kontroler

1. osoba upo­waż­nio­na do kon­tro­lo­wa­nia dzia­łal­no­ści in­sty­tu­cji, przed­się­biorstw; urzęd­nik prze­pro­wa­dza­ją­cy kon­tro­lę;
2. osoba spraw­dza­ją­ca bi­le­ty, np. w po­cią­gu lub au­to­bu­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba kon­tro­lu­ją­ca, spraw­dza­ją­ca coś

 (1.2) osoba kie­ru­ją­ca ru­chem wielu obiek­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. urzą­dze­nie kon­tro­lu­ją­ce pracę ma­szyn

 (2.2) in­form. pro­gram ste­ru­ją­cy

 (2.3) in­form. ga­me­pad

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­tro­ler (in­for­ma­ty­ka)
  • kon­tro­ler ruchu lot­ni­cze­go – osoba spra­wu­ją­ca służ­bę kon­tro­li ruchu lot­ni­cze­go przy po­mo­cy wi­zu­al­nej lub ra­da­ru
  • Kon­tro­ler – pol­ski film z 2002, re­ży­se­ria w re­ży­se­rii Pe­te­ra Vogta
  • mi­kro­kon­tro­ler (MCU, μC, uC ang. mi­cro­con­trol­ler) – mi­kro­kom­pu­ter jed­no­u­kła­do­wy
  • kon­tro­ler bi­le­tów – tytuł za­wo­do­wy
  • Kon­tro­ler Dworu Kró­lew­skie­go
  • Kon­tro­ler Pań­stwa Iz­ra­el – urząd w Iz­ra­e­lu
  • kon­tro­ler do­me­ny – kom­pu­ter w do­me­nie, który za­rzą­dza re­a­li­za­cją dzia­łań zwią­za­nych z bez­pie­czeń­stwem
  • kon­tro­ler ruchu na­ziem­ne­go (ang. GND – Gro­und Con­trol­ler) – kon­tro­ler ruchu lot­ni­cze­go peł­nią­cy służ­bę służ­ba kon­tro­li ruchu lot­ni­cze­go wobec stat­ków po­wietrz­nych znaj­du­ją­cych się na polu ma­ne­wro­wym l...
  • kon­tro­ler sieci bez­prze­wo­do­wej – urzą­dze­nie sie­cio­we wy­stę­pu­ją­ce na styku in­fra­struk­tu­ry ka­blo­wej sieci kom­pu­te­ro­wej i sieci bez­prze­wo­do­wej
  • kon­tro­ler sta­cji ba­zo­wej, BSC (ang. base sta­tion con­trol­ler) – kon­tro­ler (ste­row­nik) sta­cji ba­zo­wej sieci bez­prze­wo­do­wych
  • Kon­tro­le­rzy – wę­gier­ski ko­me­dio­dra­mat z 2003 roku w re­ży­se­rii Nim­ró­da An­ta­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) An­drzej jest kon­tro­le­rem w au­to­bu­sach miej­skich.

 (1.2) Kon­tro­ler nie za­re­a­go­wał na wy­so­kość po­da­ną przez pi­lo­ta w sto­pach oraz nie­wła­ści­we ci­śnie­nie at­mos­fe­rycz­ne i na­ka­zał zni­ża­nie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrɔlɛr, AS: kõntroler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrola ż., kontrolka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

:: fż. kontrolerka ż.

 czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

 przym. kontrolerski, kontrolny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rewident, rewizor, lustrator, inspektor, wizytator, cenzor, korektor; potocznie o kontrolerze w komunikacji kanar

 (2.2) sterownik

Wiktionary


kontrolerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: kon­tro­ler

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɔˈlɛrka, AS: kõntrolerka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kontroler.

Wiktionary


kontrolerowy

→ kon­tro­ler (urzą­dze­nie)


SJP.pl


kontrolerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­tro­le­rem, do­ty­czą­cy kon­tro­le­ra, tego, kto wy­ko­nu­je kon­tro­le

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontroler mos., kontrolerka ż., kontrola ż., kontrolka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

 czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

 przym. kontrolny

Wiktionary


kontrolimpiada

igrzy­ska olim­pij­skie zor­ga­ni­zo­wa­ne przez kraje boj­ko­tu­ją­ce igrzy­ska ofi­cjal­ne


SJP.pl


kontroling

w eko­no­mii: me­to­da kie­ro­wa­nia przed­się­bior­stwem, po­le­ga­ją­ca na two­rze­niu i ak­tu­a­li­zo­wa­niu sy­ste­mu pla­no­wa­nia, kon­stru­o­wa­niu wskaź­ni­ków i mier­ni­ków oceny fi­nan­so­wej firmy oraz przy­go­to­wy­wa­niu in­for­ma­cji bie­żą­cych i stra­te­gicz­nych w celu pod­ję­cia naj­bar­dziej od­po­wied­nich de­cyz­ji w przed­się­bior­stwie; con­trol­ling


SJP.pl


kontrolingowy

→ kon­tro­ling


SJP.pl

Patrz:

kontroling

kontrolka

1. no­tat­nik do za­pi­sków przy­dat­nych pod­czas kon­tro­li; notes, bru­lion;
2. lamp­ka sy­gna­li­za­cyj­na umoż­li­wia­ją­ca kon­tro­lę pracy da­ne­go urzą­dze­nia; dioda, lamp­ka kon­trol­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) no­tat­nik do pro­wa­dze­nia za­pi­sków pod­czas kon­tro­li

 (1.2) lamp­ka sy­gna­li­za­cyj­na, która umoż­li­wia kon­tro­lę pracy ja­kie­goś urzą­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czer­wo­na kon­trol­ka ci­śnie­nia oleju po­win­na zgas­nąć po uru­cho­mie­niu sil­ni­ka sa­mo­cho­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrɔlka, AS: kõntrolka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrola ż., kontroler mos., kontrolerka ż., kontrolerskość ż., kontroling mrz., kontrolowanie n., przekontrolowanie n., przekontrolowywanie n., skontrolowanie n.

 czas. kontrolować ndk., przekontrolować dk., przekontrolowywać ndk., skontrolować dk.

 przym. kontrolny, pokontrolny, kontrolerski

 przysł. kontrolnie, pokontrolnie

Wiktionary


kontrolny

zwią­za­ny z kon­tro­lą, wy­ko­rzy­sty­wa­ny pod­czas kon­tro­li, umoż­li­wia­ją­cy kon­tro­lę, prze­pro­wa­dza­ją­cy kon­tro­lę, np. zegar kon­trol­ny, kon­trol­ny spis to­wa­rów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­tro­lą lub kon­tro­lo­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały wczo­raj­szy wie­czór na każ­dym ka­na­le w te­le­wiz­ji uka­zy­wał się ekran kon­trol­ny obra­zu.

 (1.1) Aby uni­knąć nie­bez­pie­czeń­stwa, przed ro­zło­że­niem broni oddał strzał kon­trol­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrɔlnɨ, AS: kõntrolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrola ż., kontroler m., kontrolerka ż., kontrolka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

 czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

 ims. kontrolujący

 przym. kontrolerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) testowy, sprawdzający

Wiktionary


kontrolo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: kon­tro­la

Wiktionary


kontrolowalność

→ kon­tro­lo­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

kontrolowalny

kontrolowalny

da­ją­cy się kon­tro­lo­wać


SJP.pl


kontrolowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wo­wa­nie kon­tro­li, wy­ko­ny­wa­nie czyn­no­ści kon­trol­nych

Wiktionary

Kon­tro­lo­wa­nie – w wą­skim ro­zu­mie­niu oz­na­cza spraw­dza­nie zgod­no­ści z usta­lo­nym stan­dar­dem (np. kon­tro­lo­wa­nie po­zio­mu wody w rzece), w sze­ro­kim oz­na­cza także spraw­dza­nie zgod­no­ści ze stan­dar­dem i czyn­ny na­dzór nad jego prze­strze­ga­niem (np. kon­tro­lo­wa­nie po­ja­zdu, utrzy­my­wa­nie kon­tro­li nad klasą w szko­le itp.). W obu przy­pad­kach punk­tem wyj­ścia jest okre­śle­nie stanu po­żą­da­ne­go – wyz­na­cze­nie normy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɔlɔˈvãɲɛ, AS: kõntrolovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skontrolowanie n., kontrola ż., kontrolka ż., kontroler m., kontrolerka ż.

 czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

 przym. kontrolny, kontrolerski

 przysł. kontrolnie

Wiktionary


kontrolować

1. prze­pro­wa­dzać kon­tro­lę, spraw­dzać; na­dzo­ro­wać, in­spek­cjo­no­wać;
2. pa­no­wać nad kimś lub nad czymś; rzą­dzić, de­cy­do­wać;
3. do­mi­no­wać w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
4. kon­tro­lo­wać się - pa­no­wać nad sobą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spraw­dzać, czy coś dzia­ła tak, jak po­win­no, czy jest takie, jak po­win­no być

 (1.2) spra­wiać, że coś prze­bie­ga tak, jak chce­my

 (1.3) rzą­dzić czymś, mieć nad czymś wła­dzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Że­glu­gę mor­ską kon­tro­lo­wa­ły nie­mal w ca­ło­ści wiel­kie spół­ki okrę­to­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvat͡ɕ, AS: kõntrolovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrola ż., kontrolka ż., kontroler m., kontrolerka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

 czas. skontrolować dk.

 przym. kontrolny, kontrolerski

 przysł. kontrolnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawdzać, weryfikować, nadzorować, monitorować

 (1.2) panować

 (1.3) panować, dominować, władać

Wiktionary


kontronim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyraz o dwóch prze­ciw­staw­nych zna­cze­niach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dem kon­tro­ni­mu w pol­szczyź­nie jest słowo "mo­ro­wy", które oz­na­cza jed­no­cze­śnie "śmier­cio­no­śny" (mo­ro­we po­wie­trze) oraz po­tocz­nie "fajny".

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autoantonim

Wiktionary


kontroskarżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­rzut sta­wia­ny oso­bie w od­po­wie­dzi na inny, po­sta­wio­ny przez nią komuś za­rzut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To był czar­ny obraz pry­wa­ty­za­cji: ro­zba­bra­ny pakt o przed­się­bior­stwie pań­stwo­wym, re­gu­lar­ne do­nie­sie­nia prasy o wy­i­ma­gi­no­wa­nych lub fak­tycz­nych skan­da­lach pry­wa­ty­za­cyj­nych, oskar­że­nia i kon­tro­skar­że­nia, po­dejrz­li­wość wobec in­we­sto­rów za­rów­no kra­jo­wych, jak i za­gra­nicz­nych.

Wiktionary


kontrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­tro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontra ż.

 czas. kontrować ndk., skontrować dk.

 przym. kontrowy

 przyim. kontra

Wiktionary


kontrować

1. być prze­ciw komuś lub cze­muś; opo­no­wać, sprze­ci­wiać się;
2. w bry­dżu: zo­bo­wią­zy­wać się do nie­do­pu­szcze­nia li­cy­tu­ją­ce­go prze­ciw­ni­ka do wy­gra­nej;
3. w bok­sie: za­da­wać kon­try, od­po­wia­dać cio­sa­mi na ciosy prze­ciw­ni­ka, pow­strzy­my­wać cio­sem atak prze­ciw­ni­ka


SJP.pl


kontrowersista

daw­niej: osoba bie­gła w po­le­mi­ce, zwła­szcza w spo­rach na tle wyz­na­nio­wym i re­li­gij­nym


SJP.pl


kontrowersja

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) róż­ni­ca zdań, ro­zbież­ność po­glą­dów; spór, po­le­mi­ka, kon­flikt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­jed­noz­nacz­ność opi­nii w ja­kiejś spra­wie, wy­wo­łu­ją­ca dy­sku­sje, sprzecz­ki

Wiktionary

Kon­tro­wer­sja – sy­tu­a­cja, w któ­rej wy­stę­pu­je silna ro­zbież­ność opi­nii, spór lub po­le­mi­ka na dany temat, który jest uwa­ża­ny za ważny przez dużą grupę osób, lecz jest po­strze­ga­ny przez nie w od­mien­ny spo­sób.

Ter­min ten po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa "con­tro­ver­sia", oz­na­cza­ją­ce­go ćwi­cze­nie re­to­rycz­ne; formę de­kla­ma­cji, w któ­rej uczeń prze­ma­wia w imie­niu jed­nej ze stron w hi­po­te­tycz­nym spo­rze praw­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­tro­wer­sje wokół po­cho­dze­nia praw pod­mio­to­wych są po­chod­ną spo­rów o isto­tę prawa jako źró­dła norm praw­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrowersyja ż., kontrowersyjność ż.

 przym. kontrowersyjny

 przysł. kontrowersyjnie

Wiktionary


kontrowersyjność

ogół cech kon­tro­wer­syj­nych - wy­wo­łu­ją­cych spory, nie­poz­wa­la­ją­cych na jed­noz­nacz­ną ocenę; nie­jed­noz­nacz­ność, dy­sku­syj­ność, sprzecz­ność, pro­ble­ma­tycz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­tro­wer­syj­ne; cecha tych, któ­rzy są kon­tro­wer­syj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kontrowersyjny

 przysł. kontrowersyjnie

 rzecz. kontrowersja ż.

Wiktionary


kontrowersyjny

wy­wo­łu­ją­cy spory, nie­poz­wa­la­ją­cy na jed­noz­nacz­ną ocenę; pro­ble­ma­tycz­ny, dy­sku­syj­ny, spor­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy kon­tro­wer­sje, pro­wo­ku­ją­cy spory i dy­sku­sje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ, AS: kõntroversyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrowersja ż., kontrowersyjność ż.

 przysł. kontrowersyjnie

Wiktionary


kontrowy

→ kon­tra


SJP.pl

Patrz:

kontra

kontrpara

daw­niej: para wpu­szcza­na do cy­lin­dra pa­ro­we­go z od­wrot­nej stro­ny tłoka w celu za­ha­mo­wa­nia jego ruchu; prze­ciw­pa­ra


SJP.pl


kontrpartner

prze­ciw­nik, rywal


SJP.pl


kontrpartnerka

ry­wal­ka, kon­ku­rent­ka, prze­ciw­nicz­ka


SJP.pl


kontrpochód

po­chód bę­dą­cy wy­ra­zem sprze­ci­wu wobec in­ne­go po­cho­du


SJP.pl


kontrpozew

pozew wza­jem­ny


SJP.pl


kontrproduktywnie

→ kontr­pro­duk­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

kontrproduktywny

kontrproduktywny

utrud­nia­ją­cy osią­gnię­cie za­mie­rzo­nych efek­tów; kon­tra­pro­duk­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. prze­ciw­sku­tecz­ny.

Wiktionary


kontrprojekt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­jekt sta­no­wią­cy al­ter­na­ty­wę, kon­ku­ren­cję dla da­ne­go in­ne­go pro­jek­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ntr̥ˈprɔjɛkt, AS: kõntr̦proi ̯ekt

Wiktionary


kontrprotest

w spor­cie: pro­test skła­da­ny w przy­pad­ku za­ak­cep­to­wa­nia przez jury pro­te­stu in­ne­go za­wod­ni­ka, innej fe­de­ra­cji itp.


SJP.pl


kontrprzykład

w ma­te­ma­ty­ce: przy­kład oba­la­ją­cy daną hi­po­te­zę, prze­czą­cy twier­dze­niu; prze­ciw­przy­kład


SJP.pl

Kontr­przy­kład – zda­nie fal­sy­fi­ku­ją­ce, z któ­re­go wy­ni­ka ne­ga­cja pew­ne­go zda­nia ogól­ne­go – za­wie­ra­ją­ce­go kwan­ty­fi­ka­tor ogól­ny („dla każ­de­go”, „dla do­wol­ne­go”). Kontr­przy­kład jest ko­niunk­cją dwóch zdań ele­men­tar­nych (tzn. ta­kich, że jest to zda­nie ato­mo­we lub ne­ga­cja zda­nia ato­mo­we­go).

Wikipedia


kontrpróba

spo­sób do­dat­ko­wej kon­tro­li wy­ni­ków gło­so­wa­nia jaw­ne­go w przy­pad­ku, gdy wy­ni­ki są nie­zbyt wy­ra­zi­ste


SJP.pl


kontrreformacja

prąd pow­sta­ły w ko­ście­le ka­to­lic­kim wobec za­gro­że­nia re­for­ma­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. rel. ruch w Ko­ście­le ka­to­lic­kim w XVI i XVII w., skie­ro­wa­ny prze­ciw re­for­ma­cji i wyz­na­niom pro­te­stanc­kim, ma­ją­cy na celu także prze­pro­wa­dze­nie od­no­wy wew­nętrz­nej w Ko­ście­le;

Wiktionary

Kontr­re­for­ma­cja – ruch w Ko­ście­le ka­to­lic­kim za­po­cząt­ko­wa­ny so­bo­rem try­denc­kim, a za­koń­czo­ny wraz z wojną trzy­dzie­sto­let­nią, zmie­rza­ją­cy do uz­dro­wie­nia sto­sun­ków w Ko­ście­le, bę­dą­cy od­po­wie­dzią na re­for­ma­cję. Celem kontr­re­for­ma­cji była re­ka­to­li­cy­za­cja po­dej­mo­wa­na z za­mia­rem po­now­ne­go wpro­wa­dza­nia ka­to­li­cyz­mu wśród spo­łecz­no­ści in­no­wier­czej na te­re­nach, gdzie wcze­śniej prze­wa­żał ka­to­li­cyzm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ink­wi­zy­cja pow­sta­ła w Ko­ście­le ka­to­lic­kim w wy­ni­ku kontr­re­for­ma­cji.

 (1.1) W cza­sach kontr­re­for­ma­cji tros­kli­wym go­spo­da­rzem Rzymu oka­zał się Grze­gorz XIII (1572-1585), dzie­lą­cy swą ener­gię mię­dzy walkę z he­rez­ją a dzia­łal­ność kul­tu­ral­ną, na­u­ko­wą i go­spo­dar­czą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntr̥rɛfɔrˈmat͡sʲja, AS: kõntr̦reformacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kontrreformacyjny

Wiktionary


kontrreformacyjny

zwią­za­ny z kontr­re­for­ma­cją (prą­dem w Ko­ście­le ka­to­lic­kim); prze­ci­wre­for­ma­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. kośc. zwią­za­ny z kontr­re­for­ma­cją, do­ty­czą­cy kontr­re­for­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrreformacja ż.

Wiktionary


kontrreformator

1. du­chow­ny bę­dą­cy człon­kiem kontr­re­for­ma­cji;
2. osoba dzia­ła­ją­ca w celu od­wró­ce­nia skut­ków re­form


SJP.pl


kontrreformatorski

→ kontr­re­for­ma­tor


SJP.pl

Patrz:

kontrreformator

kontrrewolucja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. hist. dzia­ła­nia sta­no­wią­ce re­ak­cję w sto­sun­ku do re­wo­lu­cji;

Wiktionary

Kontr­re­wo­lu­cja – okre­śle­nie dzia­łań sta­no­wią­cych re­ak­cję w sto­sun­ku do re­wo­lu­cji. Pier­wszy raz użyte pod­czas re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, roz­po­wszech­nio­ne także pod­czas re­wo­lu­cji w Rosji.

Naj­czę­ściej kontr­re­wo­lu­cja jest utoż­sa­mia­na z pra­wi­cą oraz ru­cha­mi kon­ser­wa­tyw­ny­mi czy też mo­nar­chi­stycz­ny­mi, czę­sto okre­śla­ny­mi przez sa­mych re­wo­lu­cjo­ni­stów i ich zwo­len­ni­ków jako re­ak­cja.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntr̥rɛvɔˈlut͡sʲja, AS: kõntr̦revolucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrrewolucjonista m., kontrrewolucjonistka ż., kontrrewolucyjność ż.

 przym. kontrrewolucyjny

 przysł. kontrrewolucyjnie

Wiktionary


kontrrewolucjonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik kontr­re­wo­lu­cji; prze­ciw­nik re­wo­lu­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reżim roz­pra­wił się z kontr­re­wo­lu­cjo­ni­sta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrrewolucja ż.

 przym. kontrrewolucyjny

Wiktionary


kontrrewolucjonistka

→ kontr­re­wo­lu­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

kontrrewolucjonista

kontrrewolucyjny

zwią­za­ny z kontr­re­wo­lu­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z kontr­re­wo­lu­cją, do­ty­czą­cy kontr­re­wo­lu­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrrewolucja ż., kontrrewolucjonista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antyrewolucyjny, reakcyjny

Wiktionary


kontrsankcja

sank­cja bę­dą­ca od­po­wie­dzią na sank­cję prze­ciw­nej stro­ny


SJP.pl


kontrskuteczny

przy­no­szą­cy sku­tek prze­ciw­ny do za­mie­rzo­ne­go


SJP.pl


kontrsugestia

dzia­ła­nie wbrew czy­jejś su­ge­stii


SJP.pl


kontrsugestywny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dzia­ła­nia wbrew czy­jejś su­ge­stii; prze­kor­ny


SJP.pl


kontrsygnatura

w nu­miz­ma­ty­ce: znak wy­bi­ja­ny na mo­ne­tach w celu usank­cjo­no­wa­nia ich obie­gu lub na­da­nia im nowej war­to­ści no­mi­nal­nej; kon­tra­mar­ka, kon­tra­sy­gna­tu­ra


SJP.pl


kontrsztaba

tylna szta­ba stat­ku, sta­no­wią­ca wraz z kilem i szta­bą pod­sta­wę wią­za­nia ca­łe­go ka­dłu­ba


SJP.pl


kontrterrorystyczny

→ kontr­ter­ro­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

kontrterrorysta

kontrtorpedowiec

ro­dzaj okrę­tu; ni­szczy­ciel


SJP.pl


kontrtypowanie

wy­ko­ny­wa­nie po­zy­ty­wo­wej taśmy fil­mo­wej za po­mo­cą kontr­ne­ga­ty­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kontr­ty­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kontrtypować

Wiktionary


kontrurbanizacja

wy­lud­nia­nie się mia­sta


SJP.pl

Kon­trur­ba­ni­za­cja – pro­ces re­or­ga­ni­za­cji te­re­nów miej­skich za­miesz­ka­nych przez czło­wie­ka, po­le­ga­ją­cy na zmniej­sze­niu się za­gę­szcze­nia prze­by­wa­ją­cej na tych te­re­nach lud­no­ści oraz zmia­nie cha­rak­te­ru po­szcze­gól­nych frag­men­tów miast na te­re­ny ty­po­wo miesz­kal­ne lub jed­no­li­cie prze­my­sło­we.

Wikipedia


kontrwalacja

w dzia­ła­niach oblęż­ni­czych: wew­nętrz­na linia umoc­nień, skie­ro­wa­na prze­ciw­ko oble­ga­ne­mu obiek­to­wi


SJP.pl

Kontr­wa­la­cja (linia kontr­wa­la­cyj­na, od łac. "contr­val­la­tio" – prze­ci­wob­wa­ło­wa­nie) – w dzia­ła­niach oblęż­ni­czych wew­nętrz­na linia umoc­nień w po­sta­ci wału ziem­ne­go ota­cza­ją­ca oble­ga­ną twier­dzę bądź mia­sto. Jej głów­nym celem było chro­nie­nie wojsk oble­ga­ją­cych przed wy­pa­da­mi obroń­ców twier­dzy.

Wikipedia


kontrwywiad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­sty­tu­cja pań­stwo­wa zaj­mu­ją­ca się bez­pie­czeń­stwem pań­stwa po­przez unie­moż­li­wia­nie dzia­łal­no­ści szpie­gom ob­cych państw;

Wiktionary

Kontr­wy­wiad (KW) – dzia­łal­ność służb spe­cjal­nych po­le­ga­ją­ca na roz­poz­na­wa­niu, ne­u­tra­li­zo­wa­niu i wy­ko­rzy­sty­wa­niu dzia­łal­no­ści ob­cych służb wy­wia­dow­czych, a także na prze­ciw­dzia­ła­niu szpie­go­stwu, dy­wer­sji, sa­bo­ta­żo­wi i ter­ro­ryz­mo­wi oraz ochro­nie in­for­ma­cji nie­jaw­nych, osób i in­sty­tu­cji pań­stwa. Mia­nem kontr­wy­wia­du okre­śla się po­tocz­nie rów­nież same służ­by cy­wil­ne, po­li­cyj­ne i woj­sko­we re­a­li­zu­ją­ce te za­da­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­miec­ki szpieg wpadł w ręce bry­tyj­skie­go kontr­wy­wia­du i prze­ka­zy­wał fał­szy­we in­for­ma­cje o roz­mie­szcze­niu wojsk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat, AS: kõndr‿vyvʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrwywiadowca mos.

 przym. kontrwywiadowczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. defensywa

Wiktionary


kontrwywiadowczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kontr­wy­wia­dem, do­ty­czą­cy kontr­wy­wia­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrwywiad mrz.

Wiktionary


kontrybucja

1. da­ni­na pie­nięż­na na­rzu­co­na w trak­ta­cie po­ko­jo­wym pań­stwu po­ko­na­ne­mu przez pań­stwo zwy­cię­skie;
2. daw­niej w cza­sie wojny: przy­mu­so­we świad­cze­nie w pie­nią­dzach lub żyw­no­ści po­bie­ra­ne przez woj­sko;
3. daw­niej: opła­ta na­kła­da­na przez wład­cę na kraj przez niego pod­bi­ty; ha­racz, try­but, po­da­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) da­ni­na, po­da­tek na­kła­da­ny na po­ko­na­ne w woj­nie pań­stwo albo oku­po­wa­ne te­ry­to­rium

 (1.2) hist. opła­ta pła­co­na za od­stą­pie­nie przez na­past­ni­ków od oblę­że­nia albo za­nie­cha­nia ataku

 (1.3) środ. treść do­da­wa­na przez użyt­kow­ni­ka do bazy two­rzo­nej na stro­nie in­ter­ne­to­wej

Wiktionary

Kon­try­bu­cja ( con­tri­bu­tio ‘zbie­ra­nie; roz­dzie­la­nie; skład­ka’ od "con­tri­bu­e­re" ‘zbie­rać; przy­czy­niać się’ "com" ‘współ’ "tri­bu­e­re" ‘(roz)dawać; udzie­lać; łożyć’ z "tri­bus" ‘okrąg, jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go lud­no­ści sta­ro­żyt­ne­go Rzymu’) – da­ni­na, skład­ka, jed­no­ra­zo­wy po­da­tek wo­jen­ny bądź odsz­ko­do­wa­nie wo­jen­ne, zwrot kosz­tów wo­jen­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) We­ry­fi­ka­tor może odrzu­cić kon­try­bu­cję, jeśli użyt­kow­nik nie poda źró­dła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrybutor m., kontra ż.

 czas. kontrybuować

 przym. kontrybucyjny

 przyim. kontra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pot. kontra

Wiktionary


kontrybucyjny

zwią­za­ny z kon­try­bu­cją


SJP.pl


kontrybuować

daw­niej:
1. przy­czy­niać się do cze­goś;
2. pła­cić kon­try­bu­cję, po­dat­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­ka­zy­wać środ­ki fi­nan­so­we na dany cel, ui­szczać po­dat­ki lub opła­ty

 (1.2) mieć udział w kształ­to­wa­niu się cze­goś, przy­czy­niać się do osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go wy­ni­ku lub stanu

 (1.3) wno­sić wkład me­ry­to­rycz­ny lub rze­czo­wy, współt­wo­rzyć przed­sięw­zię­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest siła na­sze­go biz­ne­su, trze­ba pa­mię­tać o tym, że to wła­śnie mikro, małe i śred­nie przed­się­bior­stwa naj­wię­cej kon­try­bu­ją do bu­dże­tu.

 (1.1) Kon­try­bu­o­wa­nie do wspól­nej kasy, z któ­rej fi­nan­su­je­my szpi­ta­le, szko­ły i drogi, jest jed­nym z fun­da­men­tów umowy spo­łecz­nej, na któ­rej opie­ra­ją się współ­czes­ne de­mo­kra­tycz­ne pań­stwa.

 (1.1) Mia­sta głow­ne Ko­ro­ny Pol­skiey y inne Kro­lew­skie, ktore maiąc sobie „jura pro­pi­nan­di”, piwa wy­ra­bia­iąc, wodki pę­dząc, dotąd kon­try­bu­o­wa­ły do czo­po­we­go Wo­ie­wodztw, Ziem y Po­wia­tow…

 (1.1) Taksę tę ui­szczać winni byli naj­pierw ci, co sami pła­cić mogli, a za cał­kiem ubo­gich na­kła­da pra­wo­daw­stwo obo­wią­zek pła­ce­nia na tych, na któ­rych za­wsze cięży obo­wią­zek kon­try­bu­o­wa­nia dla rze­czy pu­blicz­nej, mia­no­wi­cie na gminy, na służ­bo­daw­ców, lub wresz­cie na kraj.

 (1.2) Dą­ży­my do tego celu i każde re­duk­cje, które wy­da­rzą się w Pol­sce, będą kon­try­bu­o­wać do osią­gnię­cia celu na po­zio­mie unij­nym.

 (1.2) Do tak wy­so­kie­go tempa wzro­stu go­spo­dar­cze­go istot­nie przy­czy­nił się wzrost stanu za­pa­sów [...], a po raz ko­lej­ny ujem­nie kon­try­bu­o­wał do ek­spor­tu netto.

 (1.2) Z kolei al­ko­ho­le oxo przy­nio­sły 68,9 mln zł zysku ope­ra­cyj­ne­go (rok wcze­śniej ten seg­ment nie kon­try­bu­o­wał do wy­ni­ków grupy).

 (1.3) Bar­dzo się cie­szę, że mogę re­pre­zen­to­wać włas­nie Was, 40 mln Po­la­ków, któ­rzy mogą obej­rzeć misję, ale także kon­try­bu­o­wać do czę­ści na­u­ko­wej i tech­no­lo­gicz­nej.

 (1.3) Spre­cy­zuj, o co Ci cho­dzi, jeśli chcesz kon­struk­tyw­nie kon­try­bu­o­wać do dy­sku­sji.

 (1.3) Z ba­da­nia The Fu­tu­re of Open So­ur­ce Sur­vey 2016 wy­ni­ka, że ok. 65 proc. or­ga­ni­za­cji kon­try­bu­u­je do pro­jek­tów ba­zu­ją­cych na ot­war­tym ko­dzie, czyli ta­kich, z któ­rych w przysz­ło­ści bę­dzie mógł sko­rzy­stać każdy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrybucja ż., kontrybuent mos., kontrybuowanie n., kontrybuta ż.

 przym. kontrybucyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opłacać, płacić

 (1.2) przyczyniać się, wpływać

 (1.3) współdziałać, współtworzyć, uczestniczyć

Wiktionary


kontrybutor

1. osoba lub pod­miot pła­cą­cy kon­try­bu­cję, czyli da­ni­nę pie­nięż­ną
2. osoba wno­szą­ca swój wkład do cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto płaci kon­try­bu­cjęfakt.

 (1.2) osoba wno­szą­ca wkład

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontrybucja ż.

Wiktionary


kontrybutorka

1. płat­nicz­ka kon­try­bu­cji;
2. współ­pra­cow­ni­ca ma­ją­ca swój wkład


SJP.pl


kontryfał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. stop mie­dzi z cyną

 (1.2) daw. cyna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spiauter

Wiktionary


kontrym

naz­wi­sko


SJP.pl


kontrłata

li­stwa drew­nia­na bę­dą­ca czę­ścią więź­by da­cho­wej


SJP.pl


kontrświadczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urz. świad­cze­nie speł­nia­ne w od­po­wie­dzi na świad­cze­nie dru­giej stro­ny w ra­mach umowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W umo­wie sprze­da­ży kontrś­wiad­cze­niem jest za­pła­ta ceny przez na­byw­cę w za­mian za prze­nie­sie­nie włas­no­ści rze­czy przez sprze­daw­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntr̥ʲɕfʲjaṭˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kõntr̦ʹśfʹi ̯aṭčẽńe

Wiktionary


kontuar

stół od­dzie­la­ją­cy ku­pu­ją­ce­go od sprze­daw­cy; lada


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) blat od­dzie­la­ją­cy sprze­daw­cę, szat­nia­rza itp. od klien­ta;

 (1.2) muz. stół gry w or­ga­nach pi­szczał­ko­wych

Wiktionary

Zo­bacz też: Kon­tu­ar (or­ga­ny pi­szczał­ko­we).

Kon­tu­ar – mebel, lada od­dzie­la­ją­ca sprze­daw­cę (w skle­pie) lub bar­ma­na (w ba­rach) od klien­tów. Kon­tu­ar po­sia­da kształt du­że­go stołu, czę­sto z szu­fla­da­mi lub po­dręcz­ny­mi pół­ka­mi. Służy do po­da­wa­nia to­wa­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej piz­ze­rii w Gdyni, za kon­tu­a­rem stoi od lat ta sama wred­na baba.

 (1.2) Kon­tu­ar jest głów­nym miej­scem pracy or­ga­ni­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtuwar, AS: kõntuu̯ar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lada, bar

Wiktionary


kontuarowy

→ kon­tu­ar


SJP.pl

Patrz:

kontuar

kontumacja

nie­sta­wie­nie się oskar­żo­ne­go na roz­pra­wę są­do­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. praw. nie­po­ja­wie­nie się oskar­żo­ne­go na roz­pra­wie, co po­wo­du­je za­ocz­ne wy­da­nie wy­ro­ku

 (1.2) daw. praw. wyrok wy­da­ny za­ocz­nie

 (1.3) daw. kwa­ran­tan­na (przy­mu­so­we odo­sob­nie­nie osób, zwie­rząt i rze­czy przy­by­łych z miejsc ob­ję­tych epi­de­mią)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntũˈmat͡sʲja, AS: kõntũmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kontumacyjny

Wiktionary


kontumacyjny

zwią­za­ny z kon­tu­ma­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. przym. od kon­tu­ma­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntũmaˈt͡sɨjnɨ, AS: kõntũmacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontumacja

Wiktionary


kontur

1. zarys kształ­tów ja­kiejś po­sta­ci lub przed­mio­tu, od­ci­na­ją­cy się od tła; kon­tu­ry;
2. linia ob­wo­dzą­ca kształt cze­goś; obrys


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) linia, zarys kształ­tu

 (1.2) geogr. mapa z zaz­na­czo­ny­mi tylko li­nia­mi lądów, głów­nych rzek, gór itp.

 (1.3) szt. linia ob­wo­dzą­ca dany motyw na ma­lo­wid­le lub ry­sun­ku, od­gra­ni­cza­ją­ca pła­szczyz­ny od sie­bie

Wiktionary

Kon­tur – w sztu­kach pla­stycz­nych – zarys kształ­tu po­sta­ci lub przed­mio­tu; linia ob­wo­dzą­ca kształt cze­goś na ry­sun­ku lub ma­lo­wid­le.

W ma­te­ma­ty­ce – re­gu­lar­na, do­dat­nio zo­rien­to­wa­na krzy­wa Jor­da­na.

W ge­o­gra­fii i kar­to­gra­fii okre­śla się tą nazwą gra­ni­cę za­się­gu (linia wyz­na­cza­ją­ca za­sięg te­ry­to­rial­ny) da­ne­go pań­stwa (g.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntur, AS: kõntur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konturówka ż., konturóweczka ż., konturowość ż.

 czas. konturować ndk.

 przym. konturowy

 przysł. konturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarys, sylweta, obrys, sylwetka, szkic, schemat, profil

 (1.3) obrys, obrysowanie

Wiktionary


konturować

obry­so­wy­wać kształt cze­goś; robić kon­tu­ry


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) szt. kre­ślić kon­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontur m., konturówka ż., konturóweczka ż., konturowość ż., konturowanie n.

 przym. konturowy

 przysł. konturowo

Wiktionary


konturowy

przy­miot­nik od: kon­tur


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opar­ty na kon­tu­rach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prak­tycz­nym uzu­peł­nie­niem bo­ga­te­go za­so­bu kar­to­gra­ficz­nych po­mo­cy do na­u­cza­nia ge­o­gra­fii są mapy kon­tu­ro­we i in­duk­cyj­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontur m., konturówka ż., konturóweczka ż., konturowość ż.

 czas. konturować

 przysł. konturowo

Wiktionary


kontury

zarys kształ­tów ja­kiejś po­sta­ci lub przed­mio­tu, od­ci­na­ją­cy się od tła; kon­tur


SJP.pl


konturóweczka

zdrob­nie­nie od: kon­tu­rów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kon­tu­rów­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nturuˈvɛt͡ʃka, AS: kõnturuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontur m., konturowość ż.

:: zgrub. konturówka ż.

 czas. konturować

 przym. konturowy

 przysł. konturowo

Wiktionary


konturówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. kos­me­tyk w for­mie ołów­ka, sztyf­tu lub pę­dzel­ka, słu­żą­cy do obry­so­wa­nia oczu lub ust;

 (1.2) pot. mapa kon­tu­ro­wa

 (1.3) pot. od­bla­sko­we oz­na­ko­wa­nie kon­tu­ro­we sa­mo­cho­dów

 (1.4) szt. grubo na­kła­da­na farba do ry­so­wa­nia kon­tu­rów, np. re­lie­fów imi­tu­ją­cych wi­tra­że

Wiktionary

Kon­tu­rów­ka – po­tocz­na nazwa kos­me­ty­ku słu­żą­ce­go do obry­so­wy­wa­nia oczu lub ust.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bły­szczyk czy szmin­ka to dla wielu ko­biet obo­wiąz­ko­wy kos­me­tyk, ale już z kon­tu­rów­ką bywa róż­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntuˈrufka, AS: kõnturufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontur m., konturowość ż.

:: zdrobn. konturóweczka ż.

 czas. konturować

 przym. konturowy

 przysł. konturowo

Wiktionary


kontusik

zdrob­nie­nie od: kon­tusz (wierzch­ni strój męski no­szo­ny w daw­nej Pol­sce)


SJP.pl


kontusz

w daw­nej Pol­sce: strój męski, wkła­da­ny na żupan, su­knia się­ga­ją­ca po­ni­żej kolan, z roz­cię­ty­mi rę­ka­wa­mi (wy­lo­ta­mi) za­rzu­co­ny­mi zwy­kle na ple­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. kraw. męski strój sta­ro­pol­ski wkła­da­ny na żupan, ro­dzaj dłu­giej sukni z tzw. wy­lo­ta­mi (roz­cię­ty­mi rę­ka­wa­mi), spi­na­ny­mi na ogół na ple­cy­e­cach;

Wiktionary

Kon­tusz (węg. "köntös" – su­knia od tur. "kontoş") – szata wierzch­nia, ro­dzaj pła­szcza lub ka­mi­zel­ki, z ty­po­wy­mi tzw. wy­lo­ta­mi, czyli roz­cię­ty­mi od pachy do łokci rę­ka­wa­mi, które albo luźno zwi­sa­ły, albo, odrzu­co­ne do tyłu, od­sła­nia­ły żupan. Ele­ment pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kontuszowiec m., kontuszowość ż., kontuszówka ż.

 przym. kontuszowy

Wiktionary


kontuszowiec

daw­niej: szlach­cic tra­dy­cjo­na­li­sta, szlach­cic o po­glą­dach sar­mac­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. męż­czyz­na no­szą­cy kon­tusz

 (1.2) daw. szlach­cic hoł­du­ją­cy sta­rym oby­cza­jom i po­glą­dom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontusz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sarmata

Wiktionary


kontuszowy

zwią­za­ny z kon­tu­szem - wierzch­nim okry­ciem mę­skim no­szo­nym w daw­nej Pol­sce (np. pas kon­tu­szo­wy, szlach­ta kon­tu­szo­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­tu­szem, do­ty­czą­cy kon­tu­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontusz m.

Wiktionary


kontuszówka

daw­niej: ga­tu­nek bru­nat­nej wódki spo­rzą­dza­nej na bazie na­sion przy­praw z do­dat­kiem miodu


SJP.pl


kontuzja

po­tłu­cze­nie ciała lub na­rzą­dów wew­nętrz­nych w wy­ni­ku tę­pe­go urazu; stłu­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. sport. uraz ja­kiejś czę­ści ciała po­wo­du­ją­cy jej czę­ścio­wą lub pełną nie­spraw­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­lep­szy za­wod­nik na­szej dru­ży­ny uległ wczo­raj po­waż­nej kon­tuz­ji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtuzʲja, AS: kõntuzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kontuzjować

 ims. kontuzjowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uraz

Wiktionary


kontuzjogenny

czę­sto po­wo­du­ją­cy kon­tuz­je


SJP.pl


kontuzjowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­tuz­jo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kontuzjować ndk.

Wiktionary


kontuzjowany

w spor­cie: spo­wo­do­wać, po­wo­do­wać czy­jąś kon­tuz­ję


SJP.pl


kontuzjować

w spor­cie: spo­wo­do­wać, po­wo­do­wać czy­jąś kon­tuz­ję


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sport. spo­wo­do­wać czy­jąś kon­tuz­ję

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntuˈzʲjɔvat͡ɕ, AS: kõntuzʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontuzja ż., kontuzjowanie n.

Wiktionary


kontuzyjny

→ kon­tuz­ja


SJP.pl

Patrz:

kontuzja

kontyna

świą­ty­nia po­gań­ska u daw­nych Pru­sów, Sło­wian i Lit­wi­nów; gon­ty­na, ką­ci­na


SJP.pl


kontynencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­ty­nent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­ty­nent, lecz tylko mały kon­ty­nen­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynent m.

Wiktionary


kontynent

1. wiel­ki ob­szar lądu oto­czo­ny mo­rzem i oce­a­nem, np. kon­ty­nent eu­ro­pej­ski, ame­ry­kań­ski, az­ja­tyc­ki;
2. książ­ko­wo: duży ob­szar ziemi nie­bę­dą­cy wyspą; stały ląd;
3. książ­ko­wo: masyw lą­do­wy Eu­ro­py (bez An­glii);
4. czar­ny kon­ty­nent - Afry­ka;
5. stary kon­ty­nent - Eu­ro­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wiel­ki ob­szar lądu oto­czo­ny mo­rzem lub oce­a­nem, ma­ją­cy wię­cej niż 5 000 000 ki­lo­me­trów kwa­dra­to­wych;

Wiktionary

Kon­ty­nent (łac. "con­ti­nens" – łącz­ny) – w ge­o­gra­fii fi­zycz­nej: ol­brzy­mi pod wzglę­dem po­wierzch­ni (rzędu kilku mln km²) ob­szar lądu, oto­czo­ny (obla­ny) ze wszyst­kich stron mo­rza­mi i oce­a­na­mi, a z in­ny­mi kon­ty­nen­ta­mi po­łą­czo­ny co naj­wy­żej wą­ski­mi przes­my­ka­mi (Ame­ry­ka Pół­noc­na i Ame­ry­ka Po­łud­nio­wa, Eu­raz­ja i Afry­ka).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na świe­cie można wy­róż­nić sześć kon­ty­nen­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: kõntỹnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynentalizm m., mikrokontynent m., superkontynent m., subkontynent m., prakontynent m., kontynencik mrz., kontynentalność ż.

 przym. kontynentalny, interkontynentalny

Wiktionary


kontynentalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­ty­nen­tal­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzrost kon­ty­nen­tal­no­ści po­wo­du­je wy­sy­cha­nie Je­zio­ra Aral­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynent mrz., kontynentalizacja ż., kontynentalizm mrz.

 przym. kontynentalny, interkontynentalny

Wiktionary


kontynentalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­ty­nen­tu, zwią­za­ny z kon­ty­nen­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Epi­de­mie grypy po­wo­du­ją znacz­ne kosz­ty spo­łecz­ne i nie­kie­dy mają za­sięg kon­ty­nen­tal­ny lub świa­to­wy, dla­te­go grypa wy­ma­ga glo­bal­nej ko­or­dy­na­cji epi­de­mio­lo­gicz­nej.

 (1.1) Chłop­cy po­je­cha­li tym razem na za­wo­dy kon­ty­nen­tal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɨ, AS: kõntỹnẽntalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynent mrz., kontynentalizm mrz., kontynentalizacja ż., kontynentalność ż.

 przysł. kontynentalnie

 przym. epikontynentalny, interkontynentalny, międzykontynentalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lądowy

Wiktionary


kontyngencja

1. w ma­te­ma­ty­ce: ko­re­la­cja sta­ty­stycz­na mię­dzy ce­cha­mi, z któ­rych co najm­niej jedna jest cechą ja­ko­ścio­wą;
2. w fi­lo­zo­fii: brak ko­niecz­no­ści ist­nie­nia; kon­tyn­gen­tyzm


SJP.pl


kontyngencyjny

→ kon­tyn­gen­cja


SJP.pl

Patrz:

kontyngencja

kontyngens

kon­tyn­gent; prze­sta­rza­łe:
1. okre­ślo­na ilość, licz­ba cze­goś; przy­dział, wkład, zasób;
2. obo­wiąz­ko­we świad­cze­nia w na­tu­rze, do­ko­ny­wa­ne przez ludzi na rzecz pań­stwa, gminy itp.;
3. na­ka­za­na lub okre­ślo­na umową licz­ba woj­ska, którą na­le­ży wy­sta­wić;
4. obo­wiąz­ko­wy po­da­tek pła­co­ny przez pań­stwo, mia­sto itp. na rzecz woj­ska


SJP.pl


kontyngensowy

→ kon­tyn­gens


SJP.pl

Patrz:

kontyngens

kontyngent

1. okre­ślo­na ilość, licz­ba cze­goś; przy­dział, wkład, zasób, kon­tyn­gens;
2. obo­wiąz­ko­we świad­cze­nia w na­tu­rze, do­ko­ny­wa­ne przez ludzi na rzecz pań­stwa, gminy itp.; kon­tyn­gens;
3. na­ka­za­na lub okre­ślo­na umową licz­ba woj­ska, którą na­le­ży wy­sta­wić; kon­tyn­gens;
4. obo­wiąz­ko­wy po­da­tek pła­co­ny przez pań­stwo, mia­sto itp. na rzecz woj­ska; kon­tyn­gens;
5. od­dział woj­ska ja­kie­goś pań­stwa peł­nią­cy służ­bę w mię­dzy­na­ro­do­wych si­łach zbroj­nych;
6. w eko­no­mii: limit im­por­tu, ek­spor­tu lub tran­zy­tu to­wa­rów, dóbr, okre­ślo­ny przez rząd da­ne­go kraju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­dział, okre­ślo­na ilość

 (1.2) hand. mak­sy­mal­na norma im­por­tu, ek­spor­tu lub tran­zy­tu okre­ślo­na w umo­wach mię­dzy­pań­stwo­wych

 (1.3) wojsk. jed­nost­ki woj­sko­we ja­kie­goś kraju, które peł­nią służ­bę w mię­dzy­na­ro­do­wych si­łach zbroj­nych

Wiktionary

Kon­tyn­gent – obo­wiąz­ko­we do­sta­wy na rzecz pań­stwa, np. kon­tyn­gen­ty woj­sko­we, kon­tyn­gen­ty żyw­no­ści. Jest to usta­lo­ny przez wła­dze pu­blicz­ne ilo­ścio­wy limit do­ty­czą­cy ko­rzy­sta­nia z pew­ne­go prawa lub za­kre­su par­ty­cy­pa­cji w pew­nych na­kła­dach. Sto­so­wa­nie sy­ste­mu kon­tyn­gen­tów, który poz­wa­la okre­ślić "a prio­ri" mak­sy­mal­ne roz­mia­ry pew­nych ope­ra­cji (lub prze­ciw­nie - wy­so­kość ocze­ki­wa­nych od płat­ni­ków po­dat­ków) jest prak­ty­ką dosyć po­wszech­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) We­dług da­nych prasy arab­skiej, w Ara­bii Sa­u­dyj­skiej i w Emi­ra­tach roz­mie­szczo­ny jest już 4-ty­sięcz­ny kon­tyn­gent sy­ryj­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontyngentyzm m.

 czas. kontyngentować ndk.

 przym. kontyngentowy

Wiktionary


kontyngentny

→ kon­tyn­gen­cja


SJP.pl

Patrz:

kontyngencja

kontyngentowy

→ kon­tyn­gent


SJP.pl

Patrz:

kontyngent

kontyngentyzm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny za­prze­cza­ją­cy po­wią­za­niu zja­wisk w spo­sób ko­niecz­ny, uwa­ża­ją­cy prawa nauki za su­biek­tyw­ne kon­struk­cje ludz­kie­go umy­słu, ne­gu­ją­cy po­wią­za­nie zja­wisk w stop­niu umoż­li­wia­ją­cym prze­wi­dze­nie więk­szo­ści rze­czy, co nie wy­ni­ka z bra­ków nauki, ale z przy­pad­ko­wo­ści wpi­sa­nej w na­tu­rę świa­ta; ak­cy­den­ta­lizm


SJP.pl

Kon­tyn­gen­tyzm ( con­tin­gens – zda­rza­ją­cy się; także ak­cy­den­ta­lizm) – kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na za­kła­da­ją­ca, że zja­wi­ska za­cho­dzą­ce w świe­cie mają w róż­nym stop­niu cha­rak­ter przy­pad­ko­wy i nie są ze sobą zwią­za­ne przy­czy­no­wo. We­dług tej kon­cep­cji pewne zda­rze­nia lub pro­ce­sy nie wy­ni­ka­ją z wie­dzy na­u­ko­wej, lecz z samej isto­ty rze­czy­wi­sto­ści.

Wikipedia


kontynuacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dal­sze trwa­nie cze­goś lub na­stęp­na część cze­goś albo ja­kiejś dzia­łal­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­qu­el – kon­ty­nu­a­cja dzie­ła
  • In­struk­cja kon­ty­nu­a­cji – kon­struk­cja pro­gra­mi­stycz­na
  • Kon­ty­nu­a­cja (in­for­ma­ty­ka) – kon­struk­cja pro­gra­mi­sty­cza
  • Sym­bol kon­ty­nu­a­cji – kon­struk­cja pro­gra­mi­stycz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ra­mach pro­jek­tu „Pta­sie Wyspy – kon­ty­nu­a­cja czyn­nej ochro­ny za­gro­żo­nych ga­tun­ków pta­ków siew­ko­wych” re­a­li­zu­je­my ochro­nę je­dy­nej, śró­drzecz­nej ko­lo­nii mewy siwej na dol­nej Wiśle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynuator mos., kontynuatorka ż., kontynuowanie n.

 czas. kontynuować

 przym. kontynuacyjny, kontynuatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciąg dalszy, kontynuowanie, przedłużenie

Wiktionary


kontynuacyjny

zwią­za­ny z kon­ty­nu­a­cją


SJP.pl


kontynuant

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: ele­ment ję­zy­ko­wy za­stę­pu­ją­cy ele­ment o tej samej funk­cji wy­stę­pu­ją­cy wcze­śniej;
2. w ma­te­ma­ty­ce: wie­lo­mian bę­dą­cy wyz­nacz­ni­kiem ma­cie­rzy trój­kąt­nej, sto­so­wa­ny w roz­wi­ja­niu ułam­ków łań­cu­cho­wych


SJP.pl


kontynuator

osoba wy­ko­nu­ją­ca w dal­szym ciągu roz­po­czę­tą czyn­ność; wy­ko­naw­ca roz­po­czę­te­go dzie­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba kon­ty­nu­u­ją­ca roz­po­czę­tą przez kogoś pracę, wy­ko­naw­ca roz­po­czę­te­go dzie­ła, na­stęp­ca roz­wi­ja­ją­cy lub na­śla­du­ją­cy idee, pracę po­przed­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynuacja ż., kontynuant m., kontynuowanie n.

:: fż. kontynuatorka ż.

 czas. kontynuować ndk.

 przym. kontynuacyjny, kontynuatorski

Wiktionary


kontynuatorka

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca w dal­szym ciągu roz­po­czę­tą czyn­ność; wy­ko­naw­czy­ni roz­po­czę­te­go dzie­ła


SJP.pl


kontynuowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie roz­po­czę­tej czyn­no­ści nadal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɨ̃nuwɔˈvãɲɛ, AS: kõntỹnuu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynuacja ż., kontynuator m., kontynuatorka ż., kontynuant m.

 czas. kontynuować ndk.

 przym. kontynuacyjny, kontynuatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontynuacja, ciągnięcie; przejmowanie pałeczki

Wiktionary


kontynuować

czy­nić nadal za­czę­tą uprzed­nio czyn­ność


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) dalej wy­ko­ny­wać okre­ślo­ną czyn­ność; roz­wi­jać coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈwɔvat͡ɕ, AS: kõntỹnuu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynuacja ż., kontynuator m., kontynuatorka ż., kontynuant m., kontynuowanie n.

 przym. kontynuacyjny, kontynuatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciągnąć; iść za ciosem

Wiktionary


kontysta

osoba zaj­mu­ją­ca się za­pi­sy­wa­niem po­zy­cji przy­cho­du i roz­cho­du na od­po­wied­nich kon­tach oraz spo­rzą­dza­ją­ca wy­cią­gi z konta


SJP.pl


kontystka

ko­bie­ta za­pi­su­ją­ca po­zy­cje księ­go­wań na od­po­wied­nie konta, pomoc księ­go­wej


SJP.pl


konularia

wy­mar­ły bez­krę­go­wiec mor­ski


SJP.pl


konura

ro­dzaj ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych; Ara­tin­ga


SJP.pl


konurbacja

ze­spół kilku są­sia­du­ją­cych miast lub osied­li, z któ­rych żadne nie ma zna­cze­nia do­mi­nu­ją­ce­go; ko­nur­bium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół wielu są­sia­du­ją­cych ze sobą miast, z któ­rych żadne nie do­mi­nu­je nad po­zo­sta­ły­mi;

Wiktionary

Ko­nur­ba­cja (z łac. "con", „z, razem” i "urbs", „mia­sto”) – typ aglo­me­ra­cji pow­sta­łej w wy­ni­ku po­łą­cze­nia się w jeden ob­szar zur­ba­ni­zo­wa­ny wielu pier­wot­nie odręb­nych miast, osied­li i przed­mieść. Zaz­wy­czaj ko­nur­ba­cja two­rzy jed­no­li­ty ob­szar do­ja­zdów do pracy dzię­ki wyt­wo­rze­niu się ro­zbu­do­wa­nej sieci ko­mu­ni­ka­cyj­nej łą­czą­cej po­szcze­gól­ne jej czę­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nurˈbat͡sʲja, AS: kõnurbacʹi ̯a

Wiktionary


konurbium

ze­spół kilku są­sia­du­ją­cych miast lub osied­li, z któ­rych żadne nie ma zna­cze­nia do­mi­nu­ją­ce­go; ko­nur­ba­cja


SJP.pl


konus

1. po­tocz­nie o ni­skim czło­wie­ku;
2. prze­sta­rza­le: sto­żek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) o chło­pa­ku lub męż­czyź­nie lek­cew. czło­wiek ni­skie­go wzro­stu

 (1.2) daw. sto­żek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Konus – dawna nazwa stoż­ka (bryły ogra­ni­czo­nej przez po­wierzch­nię stoż­ko­wą)
  • Konus – ko­miks au­tor­stwa Marka Szysz­ko (rys.) i Szwe­da (sce­na­riusz)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nus, AS: kõnus

Wiktionary


konusowaty

po­gard­li­wie: niski, nie­po­kaź­ny, przy­sa­dzi­sty; kur­du­plo­wa­ty, kur­du­plo­wy, kur­du­pli


SJP.pl


konusować

prze­sta­rza­łe: na­da­wać cze­muś kształt stoż­ka


SJP.pl


konwalescencja

1. na­bra­nie mocy praw­nej, uzy­ska­nie waż­no­ści, wej­ście w życie;
2. daw­niej: po­wrót do zdro­wia po prze­by­tej cięż­kiej cho­ro­bie; re­kon­wa­le­scen­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­bra­nie mocy praw­nej

 (1.2) daw. zob. re­kon­wa­le­scen­cja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvalɛˈst͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: kõnvalescẽncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) współcz. rekonwalescencja

Wiktionary


konwalia

ro­śli­na o bia­łych, won­nych kwia­tach w kształ­cie drob­nych dzwo­necz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Con­val­la­ria|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych o bia­łych kwia­tach i in­ten­syw­nym za­pa­chu;

 (1.2) kwiat kon­wa­lii (1.1)

 (1.3) śro­dek lecz­ni­czy spo­rzą­dzo­ny z kon­wa­lii (1.1)

Wiktionary

Kon­wa­lia ("Con­val­la­ria" L.) – ro­dzaj bylin jed­no­li­ścien­nych w ostat­nich la­tach za­li­cza­ny do róż­nie wy­róż­nia­nych ro­dzin w tym do kon­wa­lio­wa­tych ("Con­val­la­ria­ce­ae"), my­szo­pło­cho­wa­tych ("Ru­sca­ce­ae") i ostat­nio do szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae"). W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go obej­mu­je jeden ga­tu­nek – kon­wa­lię ma­jo­wą "C.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W lesie zak­wi­tły kon­wa­lie.

 (1.2) Mąż przy­niósł mi dziś bu­kie­cik kon­wa­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvalʲja, AS: kõnvalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwaliowate nmos.

:: zdrobn. konwalijka ż.

 przym. konwaliowy, konwaliowaty

Wiktionary


konwalidacja

w pra­wie: dzia­ła­nie uchy­la­ją­ce nie­waż­ność czyn­no­ści praw­nej


SJP.pl

Kon­wa­li­da­cja (łac. 'uz­dro­wie­nie' od con- 'współ-' i va­li­dus 'sku­tecz­ny, ważny, silny') – ogól­no­praw­ne po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce uzy­ska­nie pełni war­to­ści praw­nej przez czyn­ność praw­ną dot­knię­tą wadą (ne­go­tium cla­u­di­cans). Kon­wa­li­da­cja może na­stą­pić za­rów­no na sku­tek innej czyn­no­ści praw­nej (akt sta­ran­no­ści, oś­wiad­cze­nie woli, wy­da­nie orze­cze­nia), jak i na sku­tek okre­ślo­ne­go za­cho­wa­nia za­in­te­re­so­wa­nych pod­mio­tów (np.

Wikipedia


konwalidacyjny

→ kon­wa­li­da­cja


SJP.pl

Patrz:

konwalidacja

konwalidować

w pra­wie:
1. na­da­wać (nadać) moc praw­ną na sku­tek za­ist­nie­nia oko­licz­no­ści speł­nia­ją­cych wa­run­ki okre­ślo­ne przez usta­wę;
2. kon­wa­li­do­wać się - uzy­ski­wać (uzy­skać) moc praw­ną na sku­tek za­ist­nie­nia oko­licz­no­ści speł­nia­ją­cych wa­run­ki okre­ślo­ne przez usta­wę


SJP.pl


konwalijka

zdrob­nie­nie od: kon­wa­lia


SJP.pl

Kon­wa­lij­ka ("Ma­iant­he­mum") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae") we­dług APweb. Na­le­ży tu 39 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Środ­ko­wej oraz we wschod­niej Azji się­ga­jąc do Hi­ma­la­jów, poza tym w pół­noc­nej i środ­ko­wej Eu­ro­pie. Je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem we flo­rze Pol­ski i za­ra­zem ga­tun­kiem ty­po­wym jest kon­wa­lij­ka dwu­list­na "M. bi­fo­lium".

Wikipedia


konwaliowy

przy­miot­nik od: kon­wa­lia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od kon­wa­lia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvaˈlʲjɔvɨ, AS: kõnvalʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwalia ż., konwalijka ż.

Wiktionary


konwalnik

ro­śli­na ogro­do­wa z ro­dzi­ny ru­szczy­ko­wa­tych, o bia­łych wia­tach po­dob­nych do kon­wa­lii


SJP.pl

Kon­wal­nik, wę­żo­bród ("Op­hio­po­gon" Ker-Gaw­ler) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae"). Na­le­ży do niego ok. 54, 65 lub 67 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Azji w kli­ma­cie tro­pi­kal­nym, sub­tro­pi­kal­nym i umiar­ko­wa­nym cie­płym, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Chi­nach, gdzie jest ich 47 ga­tun­ków, z czego 38 to en­de­mi­ty.

Wikipedia


konwejer

1. prze­no­śnik cię­gno­wy prze­no­szą­cy no­si­wo za po­mo­cą taśmy (na po­wierzch­ni jed­nej taśmy, mię­dzy dwie­ma ta­śma­mi lub wew­nątrz zwi­nię­tej taśmy); prze­no­śnik ta­śmo­wy;
2. kil­ku­dzie­się­cio­go­dzin­ne prze­słu­cha­nia sto­so­wa­ne w la­tach 40. i 50. ub. w. jako me­to­da śled­cza przez funk­cjo­na­riu­szy UB


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. prze­no­śnik ta­śmo­wy

 (1.2) środ. me­to­da wy­do­by­wa­nia zez­nań po­le­ga­ją­ca wie­lo­go­dzin­nych, noc­nych prze­słu­cha­niach świad­ków lub po­dej­rza­nych;

Wiktionary

Kon­we­jer (z ang. "con­ve­y­or belt" – ta­śmo­ciąg) – stan­dar­do­wa me­to­da prze­słu­chań przez NKWD i inne po­li­cje po­li­tycz­ne w kra­jach ko­mu­ni­stycz­nych (Pol­ska – UB i In­for­ma­cja Woj­sko­wa, Węgry – ÁVH, NRD – Stasi, Cze­cho­sło­wa­cja – StB, Ru­mu­nia – Se­cu­ri­ta­te i tak dalej) w okre­sie sta­li­niz­mu. Przez kon­we­jer przesz­li mię­dzy in­ny­mi ge­ne­rał Le­o­pold Oku­lic­ki, pod­puł­kow­nik Wła­dy­sław Mi­na­kow­ski, fizyk Alek­san­der We­iss­berg-Cy­bul­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvɛjɛr, AS: kõnvei ̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taśmociąg

Wiktionary


konwejerowy

→ kon­we­jer


SJP.pl

Patrz:

konwejer

konwekcja

ruch cie­czy lub gazu wzglę­dem sie­bie wy­ni­ka­ją­cy z róż­ni­cy tem­pe­ra­tur


SJP.pl

Kon­wek­cja – pro­ces prze­ka­zy­wa­nia cie­pła zwią­za­ny z ma­kro­sko­po­wym ru­chem ma­te­rii w gazie, cie­czy lub plaz­mie, np. po­wie­trzu, wo­dzie, plaz­mie gwia­zdo­wej. Cza­sa­mi przez kon­wek­cję ro­zu­mie się rów­nież sam ruch ma­te­rii zwią­za­ny z róż­ni­ca­mi tem­pe­ra­tur, który pro­wa­dzi do prze­no­sze­nia cie­pła. Ruch ten pre­cy­zyj­niej na­zy­wa się prą­dem kon­wek­cyj­nym.

Wikipedia


konwekcyjny

zwią­za­ny z kon­wek­cją


SJP.pl


konwektor

grzej­nik cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grzej­nik wy­ko­rzy­stu­ją­cy efekt kon­wek­cji

Wiktionary


konwektorowy

przy­miot­nik od: kon­wek­tor


SJP.pl


konwenans

ogól­nie przy­ję­ta norma spo­łecz­na obo­wią­zu­ją­ca w danym śro­do­wi­sku, zwy­czaj to­wa­rzy­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogól­nie przy­ję­te normy i oby­cza­je to­wa­rzy­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta pani łamie kon­we­nan­se.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvɛ̃nãw̃s, AS: kõnvẽnãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konwenansowy

Wiktionary


konwenansowość

to, co wła­ści­we dla ogól­nie przy­ję­tej normy spo­łecz­nej obo­wią­zu­ją­cej w danym śro­do­wi­sku; zwy­cza­jo­wość, kur­tu­a­zyj­ność, uprzej­mość


SJP.pl


konwenansowy

wła­ści­wy dla ogól­nie przy­ję­tej normy spo­łecz­nej obo­wią­zu­ją­cej w danym śro­do­wi­sku; zwy­cza­jo­wy, kur­tu­a­zyj­ny, uprzej­mo­ścio­wy, grzecz­no­ścio­wy


SJP.pl


konwencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kon­went

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kon­went, lecz tylko mały kon­wen­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwent m.

Wiktionary


konwencja

umowa mię­dzy­na­ro­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. umowa mię­dzy­na­ro­do­wa

 (1.2) książk. przy­ję­te w ja­kimś śro­do­wi­sku normy po­stę­po­wa­nia, my­śle­nia itp.

 (1.3) liter. teatr. szt. cha­rak­te­ry­stycz­ne cechy twór­czo­ści przy­ję­te przez ar­ty­stę

 (1.4) polit. zjazd człon­ków par­tii po­li­tycz­nej, naj­czę­ściej poś­wię­co­ny wy­bo­rom

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­wen­cja spo­łecz­na - ze­spół norm i stan­dar­dów rzą­dzą­cych ży­ciem spo­łecz­nym,
  • kon­wen­cja – umowa mię­dzy­na­ro­do­wa
  • kon­wen­cja – sztucz­na odzyw­ka w bry­dżu
  • kon­wen­cja li­te­rac­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta kon­wen­cja nie na­ru­sza żad­nych praw czło­wie­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvɛ̃nt͡sʲja, AS: kõnvẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwencjonalizm m.

 przym. konwencyjny, konwencjonalny

 przysł. konwencjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) traktat

 (1.2) konwenans, zwyczaj

 (1.3) styl

Wiktionary


konwencjonalistka

→ kon­wen­cjo­na­li­sta


SJP.pl

Patrz:

konwencjonalista

konwencjonalistyczny

→ kon­wen­cjo­na­lizm


SJP.pl

Patrz:

konwencjonalizm

konwencjonalizacja

czy­nie­nie cze­goś zwy­kłym, umow­nym, kon­wen­cjo­nal­nym lub sta­wa­nie się takim


SJP.pl


konwencjonalizm

1. ogól­nie przy­ję­ta norma spo­łecz­na obo­wią­zu­ją­ca w danym śro­do­wi­sku, zwy­czaj to­wa­rzy­ski; kon­we­nans;
2. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go wszyst­kie twier­dze­nia i te­o­rie o cha­rak­te­rze na­u­ko­wym mają cha­rak­ter umow­ny


SJP.pl

Kon­wen­cjo­na­lizm – przy­ro­doz­naw­czy kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny, pow­sta­ły w V w. p.n.e. (Pro­ta­go­ras, Ary­styp, so­fi­ści), a roz­wi­nię­ty w końcu XIX i w XX w. (Poincaré, Berg­son, Aj­du­kie­wicz), w myśl któ­re­go wszyst­kie twier­dze­nia i te­o­rie o cha­rak­te­rze na­u­ko­wym są kon­wen­cja­mi (tzn.

Wikipedia


konwencjonalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kon­wen­cjo­nal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwencja ż., konwencjonalność ż.

 przym. konwencjonalny

Wiktionary


konwencjonalność

nie­wy­kra­cza­nie poza sche­ma­ty, nie­o­ry­gi­nal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kon­wen­cjo­nal­ne; cecha tych, któ­rzy są kon­wen­cjo­nal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konwencjonalny

 przysł. konwencjonalnie

Wiktionary


konwencjonalny

do­ty­czą­cy umowy, zwy­cza­jo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny z kon­wen­cja­mi; tra­dy­cyj­ny, po­spo­li­ty

 (1.2) opar­ty na kon­wen­cji, umo­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­kry­li­śmy, że spo­łecz­ne śro­do­wi­ska ko­biet, które nigdy nie były za­męż­ne, cha­rak­te­ry­zu­je pre­sja na do­sto­so­wa­nie się do kon­wen­cjo­nal­ne­go stylu życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛ̃nt͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: kõnvẽncʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwencja ż., konwencjonalność ż.

 przysł. konwencjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banalny, powszechny, klasyczny, zwyczajowy, przyjęty

Wiktionary


konwencyjny

zwią­za­ny z kon­wen­cją


SJP.pl


konweniencja

zgod­ność, sto­sow­ność, od­po­wied­niość


SJP.pl


konweniencje

prze­sta­rza­łe: to, co sto­sow­ne


SJP.pl


konweniować

1. od­po­wia­dać cze­muś, być zgod­nym z czymś;
2. przy­pa­dać do gustu, od­po­wia­dać


SJP.pl


konwent

zgro­ma­dze­nie za­kon­ne; zakon, klasz­tor, za­kon­ni­cy klasz­to­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spot­ka­nie człon­ków ja­kiejś in­sty­tu­cji bądź or­ga­ni­za­cji, na któ­rym po­dej­mu­je się de­cyz­je w istot­nych kwe­stiach

 (1.2) klasz­tor, zakon

 (1.3) grupa ka­to­li­ków, któ­rzy mają prawo gło­so­wa­nia na spot­ka­niach, na któ­rych po­dej­mu­je się de­cyz­je do­ty­czą­ce ca­łe­go za­ko­nu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­went Se­nio­rów – organ Sejmu i Se­na­tu RP
  • Kon­went Na­ro­do­wy – zgro­ma­dze­nie pra­wo­daw­cze z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej 1789 roku
  • Kon­went Po­lo­nia – naj­star­sza pol­ska kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka za­ło­żo­na w 1828 roku
  • Kon­went Unii Eu­ro­pej­skiej – dzia­ła­ją­cy w la­tach 2001–2003
  • kon­went za­kon­ny – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na za­ko­nu, także dom za­kon­ny (klasz­tor)
  • kon­went fanów – zjazd fanów ja­kiejś te­ma­ty­ki, naj­czę­ściej fan­ta­sty­ki i gier fa­bu­lar­nych
  • Kon­went Or­ga­ni­za­cji A
  • Kon­went B

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nvɛ̃nt, AS: kõnvẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konwentowy, konwentualny

 rzecz. konwencik mrz.

Wiktionary


konwentowy

przy­miot­nik od: kon­went


SJP.pl


konwentualny

w re­li­gii:
1. zwią­za­ny z kon­wen­tem - za­ko­nem; za­kon­ny;
2. o odła­mie za­ko­nu fran­cisz­ka­nów i kar­me­li­tów: odz­na­cza­ją­cy się mniej su­ro­wą re­gu­łą za­kon­ną


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zwią­za­ny z kon­wen­tem, za­kon­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwent mrz.

Wiktionary


konwentykiel

1. po­uf­ne, ta­jem­ne ze­bra­nie or­ga­ni­za­cji, sto­wa­rzy­sze­nia itp.;
2. daw­niej: ze­bra­nie sekty re­li­gij­nej;
3. żar­to­bli­wie: po­uf­na na­ra­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­bra­nie ja­kiejś or­ga­ni­za­cji

Wiktionary


konwentykuł

prze­sta­rza­łe: ze­bra­nie sto­wa­rzy­sze­nia, sekty, zwła­szcza tajne


SJP.pl


konwergencja

1. zbież­ność; po­do­bień­stwo;
2. pow­sta­wa­nie zbież­no­ści, upo­dob­nia­nie się; na­bie­ra­nie wspól­nych cech, po­do­bień­stwa;
3. wy­stę­po­wa­nie po­dob­nych cech u nie­spo­krew­nio­nych ga­tun­ków ży­ją­cych w po­dob­nym śro­do­wi­sku;
4. ruch zbież­ny gałek ocz­nych, prze­ci­na­nie się osi op­tycz­nych oczu przy pa­trze­niu na bli­ski obiekt;
5. w psy­cho­lo­gii: kon­cep­cja wspó­łi­stot­no­ści i uzu­peł­nia­nia się czyn­ni­ków dzie­dzicz­nych i śro­do­wi­sko­wych w roz­wo­ju dziec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbież­ność lub jej pow­sta­wa­nie

 (1.2) kult. nie­za­leż­ne pow­sta­wa­nie po­dob­nych zja­wisk kul­tu­ro­wych w od­le­głych od sie­bie re­gio­nach świa­ta w po­dob­nych wa­run­kach ge­o­gra­ficz­nych

 (1.3) biol. pro­ces pow­sta­wa­nia po­dob­nych cech u nie­spo­krew­nio­nych ze sobą or­ga­niz­mów na sku­tek życia w po­dob­nych wa­run­kach;

 (1.4) techn. ko­ja­rze­nie róż­nych zja­wisk na po­gra­ni­czu dzia­łów te­le­ko­mu­ni­ka­cji, in­for­ma­ty­ki i mul­ti­me­diów;

 (1.5) med. jed­no­czes­ny, zbież­ny ruch gałek ocz­nych przy zmia­nie od­le­gło­ści obiek­tu, na któ­rym jest sku­pia­ny wzrok;

 (1.6) me­te­o­rol. zbli­ża­nie się do sie­bie mas po­wie­trza z róż­nych stron, po­wo­du­ją­ce wy­par­cie znaj­du­ją­ce­go się tam wcze­śniej po­wie­trza w górę;

 (1.7) ekon. zja­wi­sko zbli­ża­nia się po­zio­mu roz­wo­ju róż­nych kra­jów po­przez do­ga­nia­nie bo­ga­tych przez bied­ne;

 (1.8) ekon. zbież­ność eko­no­micz­na państw Unii Eu­ro­pej­skiej pod wzglę­dem in­fla­cji, stóp pro­cen­to­wych, za­dłu­że­nia i kursu wa­lu­to­we­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­wer­gen­cja (bio­lo­gia)
  • kon­wer­gen­cja (mul­ti­me­dia)
  • kon­wer­gen­cja (me­te­o­ro­lo­gia)
  • kon­wer­gen­cja (eko­no­mia)
  • kon­wer­gen­cja (me­dy­cy­na)
  • kry­te­ria kon­wer­gen­cji
  • te­o­ria kon­wer­gen­cji
  • kon­wer­gen­cja (te­le­ko­mu­ni­ka­cja)
  • Kon­wer­gen­cja (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • zbież­ność

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛrˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: kõnvergẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konwergencyjny, konwergentny

 czas. konwergować

 rzecz. konwergowanie

Wiktionary


konwergencyjny

→ kon­wer­gen­cja; kon­wer­gent­ny


SJP.pl


konwergentny

→ kon­wer­gen­cja; kon­wer­gen­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. zbież­ny

 (1.2) nauk. do­ty­czą­cy lub zwią­za­ny z kon­wer­gen­cją

 (1.3) in­form. łą­czą­cy trans­mi­sję róż­nych ro­dza­jów da­nych, np. głosu, wideo i in­nych sy­gna­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­ka­da pro­ce­sów trans­for­ma­cyj­nych aż na­zbyt do­brze to pot­wier­dza, gdy wy­ni­ki dzia­łań trans­for­ma­cyj­nych w po­szcze­gól­nych kra­jów post­so­cja­li­stycz­nych nie są kon­wer­gent­ne, lecz ro­zbież­ne.

 (1.2) I tak jeden gen pod­le­gał róż­nym mu­ta­cjom w róż­nych czę­ściach świa­ta, a efek­ty tych mu­ta­cji były takie same! Uz­na­no to za "naj­lep­szy przy­kład kon­wer­gent­nej ewo­lu­cji u ludzi".

 (1.2) Więk­szym i bar­dziej bo­les­nym in­te­lek­tu­al­nie była (…) szko­ła Shin­ra­na (Jodo Shins­hu) wy­wo­dzą­ca się z cał­ko­wi­cie bud­dyj­skich źró­deł (…), która dosz­ła do stwier­dze­nia o Shin­jin (od­po­wied­ni­ku Sola Fide i Sola Gra­tia) kon­wer­gent­ne­go z chrze­ści­jań­stwem.

 (1.3) Obie firmy za­mie­rza­ją wdro­żyć glo­bal­ny pro­gram wej­ścia na rynek, który ułat­wi trans­for­ma­cję sieci ko­mu­ni­ka­cyj­nych w kon­wer­gent­ne in­fra­struk­tu­ry nowej ge­ne­ra­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwergencja ż., konwergencyjność ż.

 przym. konwergencyjny

Wiktionary


konwergować

upo­dab­niać się, dążyć do zbież­no­ści lub po­łą­cze­nia


SJP.pl


konwers

brat za­kon­ny bez świę­ceń ka­płań­skich, wy­ko­nu­ją­cy naj­czę­ściej prace po­moc­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nie­wyksz­tał­co­ny za­kon­nik pra­cu­ją­cy fi­zycz­nie, czło­nek zgro­ma­dze­nia dru­giej ka­te­go­rii zaj­mu­ją­ce­go się po­słu­gą wobec braci z za­ko­nu za­sad­ni­cze­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­wers re­la­cji – re­la­cja od­wrot­na
  • kon­wers – typ za­kon­ni­ka, por. kon­wer­si

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) brat służebny

Wiktionary


konwersacja

po­ro­zu­mie­wa­nie się za po­mo­cą słów; roz­mo­wa, dy­sku­sja, po­le­mi­ka, dy­spu­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to­wa­rzy­ska roz­mo­wa

 (1.2) ćwi­cze­nie ję­zy­ka ob­ce­go, po­le­ga­ją­ce na roz­mo­wie

Wiktionary

Kon­wer­sa­cja (łac. "con­ver­sa­tio" 'czę­ste prze­by­wa­nie; ob­co­wa­nie' od "con­ver­te­re" 'obra­cać, zmie­niać') – wy­mia­na opi­nii, czyli jed­ne­go z ro­dza­jów wy­ra­żeń nie­bę­dą­cych zda­nia­mi w sen­sie lo­gicz­nym. Wy­ra­że­nia te nie pre­ten­du­ją do miana uza­sad­nio­nych. Kon­wer­sa­cja nie po­le­ga na prze­ko­na­niu dy­sku­tan­ta do swo­ich prze­ko­nań.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛrˈsat͡sʲja, AS: kõnversacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwersatorium n., konwersowanie n.

 czas. konwersować ndk.

 przym. konwersacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmowa, pogawędka; książk. dyskurs; pot. rozhowor, pogaduszka, gadka

Wiktionary


konwersacje

lek­cje ję­zy­ka ob­ce­go, na któ­rych do­sko­na­li się ten język po­przez roz­mo­wę


SJP.pl


konwersacyjny

zwią­za­ny z kon­wer­sa­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­wer­sa­cją, do­ty­czą­cy kon­wer­so­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwersacja ż., konwersowanie n.

 czas. konwersować ndk.

Wiktionary


konwersatorium

1. ćwi­cze­nie se­mi­na­ryj­ne, roz­mo­wa pro­wa­dzo­na przez wy­kła­dow­ców ze słu­cha­cza­mi na temat wy­kła­da­ne­go przed­mio­tu
2. roz­mów­ni­ca w klasz­to­rze


SJP.pl


konwersatoryjny

ma­ją­cy cha­rak­ter kon­wer­sa­to­rium, formy zajęć dy­dak­tycz­nych po­le­ga­ją­cej na dy­sku­sji w nie­wiel­kim gro­nie


SJP.pl


konwersja

1. zmia­na po­sta­ci cze­goś; przeksz­tał­ce­nie, trans­for­ma­cja;
2. w che­mii: prze­mia­na, w wy­ni­ku któ­rej pro­duk­ty uzy­sku­ją nowe, tech­no­lo­gicz­nie po­żą­da­ne wła­ści­wo­ści;
3. zmia­na wa­run­ków po­życz­ki lub kre­dy­tu albo jed­no­stek fun­du­szu in­we­sty­cyj­ne­go;
4. w in­for­ma­ty­ce: zmia­na for­ma­tu pliku;
5. w lo­gi­ce: przeksz­tał­ce­nie zda­nia po­le­ga­ją­ce na tym, że wyraz wy­stę­pu­ją­cy w funk­cji pod­mio­tu staje się orzecz­ni­kiem i od­wrot­nie;
6. zmia­na wyz­na­nia w obrę­bie wyz­nań chrze­ści­jań­skich lub przej­ście z innej re­li­gii na chrze­ści­jań­stwo; na­wró­ce­nie;
7. gwał­tow­na zmia­na świa­to­po­glą­du, ide­o­lo­gii, po­czu­cia toż­sa­mo­ści itp. przej jed­nost­kę albo grupy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­mia­na, przeksz­tał­ce­nie po­sta­ci cze­goś

 (1.2) chem. pro­ces jed­nost­ko­wy, który ma na celu zmia­nę wła­ści­wo­ści przeksz­tał­ca­nych ma­te­ria­łów w wy­ni­ku róż­nych re­ak­cji che­micz­nych, prze­pro­wa­dza­nych w apa­ra­tach zwa­nych kon­wer­to­ra­mi

 (1.3) rel. zmia­na wyz­na­nia w obrę­bie re­li­gii chrze­ści­jań­skiej lub przej­ście na chrze­ści­jań­stwo z innej re­li­gii

 (1.4) in­form. zmia­na for­ma­tu pliku na mo­gą­cy być od­czy­ta­ny przez inny pro­gram kom­pu­te­ro­wy niż ten, w któ­rym zo­stał ut­wo­rzo­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­wer­sja (che­mia)
  • kon­wer­sja (psy­cho­lo­gia)
  • kon­wer­sja (re­li­gia)
  • kon­wer­sja (so­cjo­lo­gia)
  • kon­wer­sja α (ma­te­ma­ty­ka)
  • kon­wer­sja da­nych
  • kon­wer­sja jed­no­stek
  • kon­wer­sja na ju­da­izm
  • kon­wer­sja na­ro­do­wa
  • kon­wer­sja pisma
  • kon­wer­sja po­li­tycz­na
  • kon­wer­sja typu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ter­mo­a­ku­sty­ka ofe­ru­je obec­nie wiele moż­li­wo­ści opra­co­wa­nia in­no­wa­cyj­nych roz­wią­zań w dzie­dzi­nie kon­wer­sji ener­gii

 (1.4) W in­ter­ne­cie są stro­ny umoż­li­wia­ją­ce kon­wer­sję mię­dzy for­ma­ta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwertor m., konwertyta m., konwertytka ż., konwertowanie n.

 czas. konwertować ndk.

 przym. konwersyjny, konwertycki

Wiktionary


konwerska

sio­stra za­kon­na bez świę­ceń ka­płań­skich


SJP.pl


konwerski

sio­stra za­kon­na bez świę­ceń ka­płań­skich


SJP.pl


konwersowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­wer­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konwersować ndk.

 rzecz. konwersacja ż.

 przym. konwersacyjny

Wiktionary


konwersować

pro­wa­dzić kon­wer­sa­cję, roz­ma­wiać z kimś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­kon­wer­so­wać)

 (1.1) pro­wa­dzić roz­mo­wę to­wa­rzy­ską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwersacja ż., konwersowanie n.

 przym. konwersacyjny

 przysł. konwersacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmawiać

Wiktionary


konwersyjny

przy­miot­nik od: kon­wer­sja


SJP.pl


konwertaza

Kon­wer­ta­za – ogól­na nazwa róż­nych en­zy­mów, które dzia­ła­jąc na sub­strat (np. biał­ko­wy pro­en­zym) po­wo­du­ją po­przez zmia­nę (np. pro­te­o­li­tycz­ne od­cię­cie po­li­pep­ty­do­we­go frag­men­tu) jego uczyn­nie­nie.

Wikipedia


konwerter

1. urzą­dze­nie do przeksz­tał­ca­nia ja­kiejś wiel­ko­ści fi­zycz­nej na inną; kon­wer­tor;
2. urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne zmie­nia­ją­ce jeden typ sy­gna­łu na inny; przet­wor­nik, kon­wer­tor;
3. w in­for­ma­ty­ce: pro­gram kom­pu­te­ro­wy do kon­wer­sji pli­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­wer­ter sa­te­li­tar­ny
  • kon­wer­ter mocy
  • pro­gram kom­pu­te­ro­wy do przet­wa­rza­nia pli­ków jed­ne­go for­ma­tu na inny (np. .docx na .doc lub .flv na .avi)

Wikipedia


konwerterowy

→ kon­wer­ter


SJP.pl

Patrz:

konwerter

konwertoplan

ae­ro­dy­na o prze­sta­wia­nych po­wierzch­niach no­śnych, mo­gą­ca star­to­wać i lą­do­wać pio­no­wo, jak śmi­gło­wiec, a wy­ko­ny­wać lot po­zio­my na tej samej za­sa­dzie co sa­mo­lot; prze­mien­no­płat; zmien­no­płat


SJP.pl


konwertor

1. w hut­nict­wie: sta­lo­wy zbior­nik w kształ­cie cy­lin­dra, wy­ło­żo­ny ma­te­ria­łem ogniotr­wa­łym, słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia pro­ce­su ut­le­nia­nia w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach do­mie­szek w cie­kłym wsa­dzie me­ta­lur­gicz­nym;
2. w che­mii: apa­rat do prze­pro­wa­dza­nia pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych, zaz­wy­czaj w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze, pod wy­so­kim ci­śnie­niem oraz z udzia­łem ka­ta­li­za­to­rów;
3. urzą­dze­nie do przeksz­tał­ca­nia ja­kiejś wiel­ko­ści fi­zycz­nej na inną; kon­wer­ter;
4. urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne zmie­nia­ją­ce jeden typ sy­gna­łu na inny; przet­wor­nik, kon­wer­ter


SJP.pl


konwertorownia

hala pro­duk­cyj­na w hucie, w któ­rej pra­cu­ją kon­wer­to­ry


SJP.pl


konwertorowy

przy­miot­nik od: kon­wer­tor


SJP.pl


konwertowalny

da­ją­cy się kon­wer­to­wać


SJP.pl


konwertowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­wer­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konwertować ndk.

 rzecz. konwertyta mos., konwersja ż.

Wiktionary


konwertować

do­ko­ny­wać kon­wer­sji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) in­form. do­ko­ny­wać zmia­ny for­ma­tu pliku na inny

 (1.2) ekon. bank. do­ko­ny­wać zmia­ny wa­run­ków po­życz­ki

 (1.3) rel. zmie­niać wyz­na­nie na inne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛrˈtɔvat͡ɕ, AS: kõnvertovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwersja ż., konwerter m., konwertyta m., konwertytka ż., konwertowanie n.

 czas. przekonwertować

 przym. konwersyjny

Wiktionary


konwertycki

→ kon­wer­ty­ta


SJP.pl

Patrz:

konwertyta

konwertyna

enzym roz­kła­da­ją­cy i de­zak­ty­wu­ją­cy bra­dy­ki­ni­nę (hor­mon tkan­ko­wy wy­dzie­la­ny przy dużym wy­sił­ku)


SJP.pl


konwertyta

osoba, która zmie­ni­ła wyz­na­nie w obrę­bie chrze­ści­jań­stwa lub zmie­ni­ła inną re­li­gię na chrze­ści­jań­stwo; przechrz­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba, która zmie­ni­ła jedno wyz­na­nie na inne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1622 r. w jed­nej z pu­blicz­nych kaźni po­nio­sło śmierć nie tylko kil­ka­dzie­się­cio­ro miej­sco­wych kon­wer­ty­tów, lecz także dzie­wię­ciu eu­ro­pej­skich mi­sjo­na­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛrˈtɨta, AS: kõnvertyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwersja ż., konwertowanie n.

:: fż. konwertytka ż.

 czas. konwertować ndk.

 przym. konwersyjny, konwertycki

 przysł. konwersyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neofita

Wiktionary


konwertytka

→ kon­wer­ty­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która zmie­ni­ła jedno wyz­na­nie na inne

Wiktionary

Patrz:

konwertyta

Powiązane:

 rzecz. konwertyta mos., konwersja ż.

 czas. konwertować

Wiktionary


konwicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­no­cen­ty Kon­wic­ki – pol­ski in­ży­nier, po­li­tyk, dzia­łacz spor­to­wy, dzia­łacz po­dzie­mia
  • Ta­de­usz Kon­wic­ki – pol­ski pro­za­ik, sce­na­rzy­sta i re­ży­ser

Wikipedia


konwikcja

daw­niej:
1. prze­ko­na­nie o czymś; pew­ność;
2. do­wie­dze­nie komuś winy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. prze­ko­na­nie, pew­ność

 (1.2) udo­wod­nie­nie winy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvʲikt͡sʲja, AS: kõnvʹikcʹi ̯a

Wiktionary


konwikt

1. w daw­nej Pol­sce: szko­ła, zwy­kle przy­klasz­tor­na z in­ter­na­tem;
2. in­ter­nat pro­wa­dzo­ny przez wła­dze szkol­ne, po­ło­żo­ny poza te­re­nem szko­ły;
3. ucz­nio­wie szko­ły za­miesz­ku­ją­cy ten in­ter­nat


SJP.pl

Kon­wikt (łac. "con­vic­tus") – forma in­ter­na­tu dla ucz­niów uczę­szcza­ją­cych do szko­ły pro­wa­dzo­nej przez dany zakon ka­to­lic­ki.

W daw­nej Pol­sce naj­wię­cej było kon­wik­tów pi­ja­rów, te­a­ty­nów i je­zu­i­tów. Te za­ko­ny bo­wiem zaj­mo­wa­ły się z za­ło­że­nia edu­ka­cją. Kon­wik­ty ce­cho­wa­ły się su­ro­wą dy­scy­pli­ną, kon­cen­tru­jąc się na kształ­to­wa­niu cha­rak­te­rów wy­cho­wan­ków.

Wikipedia


konwiktor

prze­sta­rza­le: uczeń miesz­ka­ją­cy w kon­wik­cie


SJP.pl


konwiktorka

→ kon­wik­tor


SJP.pl

Patrz:

konwiktor

konwiktorski

od­no­szą­cy się do kon­wik­tu lub kon­wik­to­ra


SJP.pl


konwiktowy

przy­miot­nik od: kon­wikt


SJP.pl


konwiowy

przy­miot­nik od: konew


SJP.pl


konwisarski

przy­miot­nik od: kon­wi­sarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kon­wi­sa­rzem, do­ty­czą­cy kon­wi­sa­rza

 (1.2) do­ty­czą­cy kon­wi­sar­stwa, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w kon­wi­sar­stwie

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do kon­wi­sa­rza, bę­dą­cy jego włas­no­ścią lub dzie­łem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwisarz m., konwisarstwo n.

Wiktionary


konwisarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wyt­wa­rza­nie przed­mio­tów z cyny oraz spiżu

Wiktionary

Kon­wi­sar­stwo (z daw­ne­go Kannengießer) – dział rze­mio­sła obej­mu­ją­cy wyrób (od­le­wa­nie lub wy­ku­wa­nie) i obrób­kę przed­mio­tów z cyny i spiżu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój pra­pra­dziad trud­nił się kon­wi­sar­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwisarz n., konew ż.

 przym. konwisarski

Wiktionary


konwisarz

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy przed­mio­ty z cyny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem i obrób­ką przed­mio­tów z cyny oraz spiżu;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwisarstwo n., konwisarka ż.

 przym. konwisarski

Wiktionary


konwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


konwojencki

zwią­za­ny z kon­wo­jen­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą kon­wo­jen­ta, do­ty­czą­cy kon­wo­jen­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwojent mos., konwojentka ż., konwój mrz., konwojowanie n.

 czas. konwojować ndk.

Wiktionary


konwojent

ten, kto kon­wo­ju­je kogoś lub coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba to­wa­rzy­szą­ca w cza­sie kon­wo­ju w celu unie­moż­li­wie­nia uciecz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wów­czas, przy­pom­nij­my, rabuś po­da­ją­cy się za kon­wo­jen­ta skradł z ban­ko­wo­zu 8 mi­lio­nów zło­tych, któ­rych do tej pory nie odzy­ska­no

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konwojencki

 rzecz. konwojer mrz., konwojowanie n., konwój mrz.

 czas. konwojować

Wiktionary


konwojentka

ko­bie­ta, która kon­wo­ju­je kogoś lub coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta to­wa­rzy­szą­ca w cza­sie kon­wo­ju w celu unie­moż­li­wie­nia uciecz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konwojencki

 rzecz. konwojer mrz., konwojowanie n., konwój mrz.

 czas. konwojować

Wiktionary


konwojer

okręt wo­jen­ny na­le­żą­cy do kon­wo­ju ochra­nia­ją­ce­go stat­ki hand­lo­we; kon­wo­jo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. ma­newr sa­mo­lo­tem przy lą­do­wa­niu, po­le­ga­ją­cy na dot­knię­ciu pasa star­to­we­go bez ha­mo­wa­nia i na­tych­mia­sto­wym po­der­wa­niu ma­szy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwój m., konwojent m., konwojentka ż., konwojowanie n.

 czas. konwojować ndk.

 przym. konwojowy

Wiktionary


konwojowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kon­wo­jo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwój m., konwojent m., konwojentka ż., konwojowiec m., konwojer m.

 czas. konwojować ndk.

 przym. konwojowy, konwojencki

Wiktionary


konwojować

pro­wa­dzić, wieźć kogoś lub coś w kon­wo­ju


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) to­wa­rzy­szyć komuś lub cze­muś w dro­dze w celu ochro­ny lub unie­moż­li­wie­nia uciecz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wia­dom lotną, żeby mnie kon­wo­jo­wa­li aż do War­sza­wy, na wy­pa­dek gdyby mi wóz na­wa­lił.

 (1.1) Naj­praw­do­po­dob­niej świa­dek, jak każda inna tym­cza­so­wo aresz­to­wa­na osoba, bę­dzie kon­wo­jo­wa­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwój m., konwojowanie n., konwojent m., konwojentka ż., konwojowiec m., konwojer m.

 przym. konwojowy, konwojencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eskortować

Wiktionary


konwojowiec

okręt wo­jen­ny na­le­żą­cy do kon­wo­ju ochra­nia­ją­ce­go stat­ki hand­lo­we; kon­wo­jer


SJP.pl


konwojowy

przy­miot­nik od: kon­wój


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kon­wo­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwojer mrz., konwojowanie n., konwój mrz.

 czas. konwojować

Wiktionary


konwokacja

1. zwo­ła­nie, ze­bra­nie;
2. sejm zwo­ły­wa­ny w Pol­sce prze­dro­zbio­ro­wej w cza­sie bez­kró­le­wia; sejm kon­wo­ka­cyj­ny


SJP.pl


konwokacyjny

zwią­za­ny z kon­wo­ka­cją


SJP.pl


konwokować

daw­niej: zwo­łać, zwo­ły­wać po­szcze­gól­ne osoby na po­sie­dze­nie


SJP.pl


konwulsja

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. mi­mo­wol­ny, czę­sty, gwał­tow­ny skurcz mię­śni; silna drgaw­ka;
2. gwał­tow­na zmia­na po­prze­dza­ją­ca ko­niec cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­mo­wol­ny, gwał­tow­ny skurcz mię­śni po­wo­du­ją­cy silne drga­nia ca­łe­go ciała

 (1.2) gwał­tow­na zmia­na po­prze­dza­ją­ca ko­niec cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. konwulsyjny

 przysł. konwulsyjnie

Wiktionary


konwulsyjny

po­wo­du­ją­cy skur­cze mię­śni lub silne drga­nia ca­łe­go ciała


SJP.pl


konwój

1. grupa wspól­nie prze­mie­szcza­ją­cych się po­ja­zdów me­cha­nicz­nych lub jed­no­stek na­wod­nych, for­mo­wa­na głów­nie ze wzglę­dów lo­gi­stycz­nych i dla zwięk­sze­nia bez­pie­czeń­stwa po­dró­ży;
2. grupa osób lub po­ja­zdów to­wa­rzy­szą­cych oso­bie z róż­nych wzglę­dów za­słu­gu­ją­cej na sza­cu­nek ; dla pod­kre­śle­nia jej rangi lub od­da­nia jej czci, np. kon­wój ho­no­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. po­ru­sza­ją­ca się wspól­nie grupa po­ja­zdów lub okrę­tów, sfor­mo­wa­na ze wzglę­dów lo­gi­stycz­nych lub z uwagi na bez­pie­czeń­stwo;

 (1.2) grupa uz­bro­jo­nych osób ochra­nia­ją­ca prze­wo­żo­ny ła­du­nek lub ludzi

Wiktionary

Kon­wój – ter­min o kilku zbli­żo­nych zna­cze­niach:

Po­dróż kon­wo­jem umoż­li­wia lep­szą or­ga­ni­za­cję ruchu (np. kon­wój to­wa­rzy­szą­cy po­ja­zdo­wi prze­wo­żą­ce­mu nad­wy­mia­ro­wy ła­du­nek), współ­pra­cę (wspól­ne wy­po­sa­że­nie, czę­ści za­pa­so­we itp.) i wza­jem­ną pomoc uczest­ni­ków grupy (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wtedy to pier­wszy raz ucie­kłem z kon­wo­ju, ro­biąc gli­nia­rzy w jajo, wtedy stali się dla mnie ludz­kim na­wo­zem, który mógł­bym bez końca kłuć wi­dła­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nvuj, AS: kõnvui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konwojowanie n., konwojent m., konwojentka ż., konwojowiec m., konwojer m.

 czas. konwojować ndk.

 przym. konwojowy, konwojencki

Wiktionary


konya

mia­sto w cen­tral­nej Tur­cji znane z ma­u­zo­le­um Mev­la­ny


SJP.pl

Konya (gr. Ἰκόνιον Ikó­nion, łac. "Ico­nium", daw­niej także osm. قونیه Ko­niah, Ko­nieh, Qunia) – mia­sto w po­łud­nio­wej Tur­cji, na Wy­ży­nie Ana­to­lij­skiej, u pół­noc­ne­go pod­nó­ża Ta­u­ru­su, sto­li­ca pro­win­cji Konya. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2013 r. liczy ponad dwa mi­lio­ny miesz­kań­ców.

Wikipedia


konyza

ro­dzaj okry­to­na­sien­nych ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl

Ko­ny­za ("Co­ny­za") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych, wy­o­dręb­nio­ny z ro­dza­ju przy­miot­no "Eri­ge­ron" i na szer­szą skalę ak­cep­to­wa­ny w II po­ło­wie XX wieku, po czym w końcu tego wieku po­now­nie włą­czo­ny do tego ro­dza­ju. Za­li­cza­no tu ok. 25–40 ga­tun­ków sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych, zwła­szcza w cie­płych re­jo­nach stref umiar­ko­wa­nych i w stre­fie sub­tro­pi­kal­nej.

Wikipedia


kooikerhondje

[czy­taj: koj­ker­hon­dzie] rasa psów; pło­chacz ho­len­der­ski


SJP.pl

Ko­o­i­ker­hond­je (Pło­chacz ho­len­der­ski) - jedna z ras psów, na­le­żą­ca do grupy psów apor­tu­ją­cych, pło­cha­czy i psów do­wod­nych, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji pło­cha­czy. Nie pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia


koopaker

[czy­taj: kuPAker] firma opa­ko­wu­ją­ca towar wy­pro­du­ko­wa­ny w innej fir­mie na mocy umowy ko­o­pe­ra­cyj­nej


SJP.pl


kooperacja

1. współ­dzia­ła­nie, współ­pra­ca mię­dzy ludź­mi lub in­sty­tu­cja­mi w ja­kiejś dzie­dzi­nie, zwła­szcza w pro­duk­cji to­wa­rów i usług;
2. daw­niej:
a) ruch spół­dziel­czy, spół­dziel­czość;
b) spół­dziel­nia, ko­o­pe­ra­ty­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) współ­pra­ca, współ­dzia­ła­nie

 (1.2) przest. spół­dziel­czość

Wiktionary

Ko­o­pe­ra­cja ( co­o­pe­ra­ti­vus współ­pra­cu­ją­cy, co­o­pe­ra­tio współ­pra­ca) – współ­pra­ca, współ­dzia­ła­nie.

Ko­o­pe­ra­cja pro­duk­cyj­na ma miej­sce, gdy przed­się­bior­stwo (ko­o­pe­rant) współ­pra­cu­je z innym w ten spo­sób, że wy­ko­nu­je dla niego pewne fazy pro­ce­su pro­duk­cyj­ne­go; zaś ko­o­pe­ra­cja przed­mio­to­wa wtedy, gdy do­star­cza róż­nych ele­men­tów kon­struk­cyj­nych do wyt­wa­rza­nych przez inny za­kład wy­ro­bów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔːpɛˈrat͡sʲja, AS: k•operacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kooperowanie n., kooperant

 czas. operować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współpraca, współdziałanie

Wiktionary


kooperacyjny

zwią­za­ny z ko­o­pe­ra­cją


SJP.pl


kooperancki

→ ko­o­pe­rant


SJP.pl

Patrz:

kooperant

kooperant

→ ko­o­pe­ra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­się­bior­stwo współ­pra­cu­ją­ce z innym w ten spo­sób, że wy­ko­nu­je dla niego pewne fazy pro­ce­su pro­duk­cyj­ne­go (ko­o­pe­ra­cja pro­duk­cyj­na)

 (1.2) przed­się­bior­stwo współ­pra­cu­ją­ce z innym w ten spo­sób, że do­star­cza róż­nych ele­men­tów kon­struk­cyj­nych do wyt­wa­rza­nych przez inny za­kład wy­ro­bów (ko­o­pe­ra­cja przed­mio­to­wa)

Wiktionary

Patrz:

kooperacja

Wymowa:

IPA: ˌkɔːˈpɛrãnt, AS: k•operãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kooperacja ż., kooperowanie n.

Wiktionary


kooperantka

→ ko­o­pe­rant


SJP.pl

Patrz:

kooperant

kooperatysta

daw­niej: dzia­łacz ruchu spół­dziel­cze­go (ko­o­pe­ra­cji)


SJP.pl


kooperatystka

→ ko­o­pe­ra­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

kooperatysta

kooperatystyczny

→ ko­o­pe­ra­tyzm


SJP.pl

Patrz:

kooperatyzm

kooperatywa

zrze­sze­nie pro­wa­dzą­ce dzia­łal­ność go­spo­dar­czą w in­te­re­sie swych człon­ków zo­bo­wią­za­nych do wpła­ce­nia udzia­łów; spół­dziel­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. sto­wa­rzy­sze­nie spół­dziel­cze, spół­dziel­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Je­ste­śmy cał­ko­wi­cie sa­mo­wy­star­czal­ni – mówi z dumą Giao Che Nat. — Lu­dzie pra­cu­ją w ko­o­pe­ra­ty­wach — mamy spół­dziel­nie: ry­bac­ką, pie­kar­ską, sto­lar­ską, re­sta­u­ra­cyj­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔːpɛraˈtɨva, AS: k•operatyva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kooperowanie n.

Wiktionary


kooperatywizm

dok­try­na spo­łecz­na uz­na­ją­ca spół­dziel­czość za naj­do­sko­nal­szą formę włas­no­ści


SJP.pl


kooperatywność

zdol­ność do współ­pra­cy z in­ny­mi w celu osią­gnię­cia wspól­nych celów


SJP.pl


kooperatywny

współ­pra­cu­ją­cy


SJP.pl


kooperatyzm

uto­pij­na, dzie­więt­na­sto­wiecz­na, an­giel­ska dok­try­na spo­łecz­na, upa­tru­ją­ca w or­ga­ni­zo­wa­niu spół­dziel­ni drogę do roz­wią­za­nia kon­flik­tów spo­łecz­nych i oba­le­nia ustro­ju ka­pi­ta­li­stycz­ne­go; pan­ko­o­pe­ra­tyzm, in­te­gra­lizm spół­dziel­czy


SJP.pl

Ko­o­pe­ra­tyzm (fr. "coopératisme" „spół­dziel­czość” z łac. "co­o­pe­ra­ri" „współ­pra­co­wać”) – dok­try­na spo­łecz­na upa­tru­ją­ca w or­ga­ni­zo­wa­niu spół­dziel­ni, w ra­mach któ­rych środ­ki pro­duk­cji stają się wspól­ną włas­no­ścią wszyst­kich jej człon­ków, drogę do wyz­wo­le­nia spo­łecz­ne­go i ewo­lu­cyj­ne­go wy­e­li­mi­no­wa­nia ka­pi­ta­liz­mu.

Wikipedia


kooperencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma sto­sun­ków mię­dzy pod­mio­ta­mi, które jed­no­cze­śnie ze sobą kon­ku­ru­ją i współ­pra­cu­ją;

Wiktionary

Ko­o­pe­ren­cja (ang. "co­o­pe­ti­tion") – typ re­la­cji mię­dzy kon­ku­ren­ta­mi, w któ­rych wy­stę­pu­ją jed­no­cze­śnie stru­mie­nie ko­o­pe­ra­cji i kon­ku­ren­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔːpɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: k•operẽncʹi ̯a

Wiktionary


kooperowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­o­pe­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kooperacja ż., kooperatywa ż., kooperant m., kooperator m., kooperatka ż.

 czas. kooperować

 przym. kooperacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kooperacja ż.

Wiktionary


kooperować

współ­pra­co­wać z sobą, współ­dzia­łać, zwła­szcza w wyt­wa­rza­niu pro­duk­tów lub usług


SJP.pl


koopetycja

jed­no­czes­ne współ­za­wod­nict­wo i ko­o­pe­ra­cja mię­dzy fir­ma­mi


SJP.pl


kooptacja

do­bra­nie przez ja­kieś gre­mium, ze­spół, no­we­go czło­na do swo­je­go skła­du


SJP.pl

Ko­op­ta­cja (za­rzą­dza­nie) (łac. "co­op­ta­tio" od "co-" 'współ-' i "op­ta­tio" 'ży­cze­nie') – spo­sób uzu­peł­nia­nia lub zmia­ny skła­du człon­kow­skie­go in­sty­tu­cji lub or­ga­nu ko­le­gial­ne­go. Ko­op­ta­cja od­by­wa się po­przez pod­ję­cie sto­sow­nej uchwa­ły przez tę in­sty­tu­cję, bez od­wo­ły­wa­nia się do woli wy­bor­ców czy też roz­strzy­gnię­cia innej in­sty­tu­cji lub sądu.

Wikipedia


kooptacyjny

→ ko­op­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

kooptacja

kooptować

uzu­peł­niać skład, wpro­wa­dzać po­praw­ki; do­brać sobie do skła­du


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­ny­wać ko­op­ta­cji, uzu­peł­niać skład de­cyz­ją sa­mych jego człon­ków

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dokooptować dk.

Wiktionary


koordonograf

przy­rząd umoż­li­wia­ją­cy za­cho­wa­nie per­spek­ty­wy w ry­sun­ku


SJP.pl


koordymetr

przy­rząd do po­mia­ru wy­chy­leń od pionu wy­so­kich bu­dow­li


SJP.pl


koordynacja

1. pla­no­wa­nie dzia­łań wy­ko­ny­wa­nych wspól­nie przez wiele osób;
2. spraw­ny prze­bieg lub funk­cjo­no­wa­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) or­ga­ni­zo­wa­nie i pla­no­wa­nie wspól­nych dzia­łań

Wiktionary

Ko­or­dy­na­cja – upo­rząd­ko­wa­nie, ze­sta­wie­nie w pew­nym ce­lo­wym po­rząd­ku, przy­sto­so­wa­nie, np. ko­or­dy­na­cja pojęć dla otrzy­ma­nia pew­ne­go wyż­sze­go, ogól­niej­sze­go po­ję­cia.

W życiu po­li­tycz­nym mówi się o ko­or­dy­na­cji pro­gra­mów, dążeń i dzia­łań po­szcze­gól­nych czyn­ni­ków po­li­tycz­nych dla osią­gnię­cia wspól­ne­go lub ogól­ne­go celu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Epi­de­mie grypy po­wo­du­ją znacz­ne kosz­ty spo­łecz­ne i nie­kie­dy mają za­sięg kon­ty­nen­tal­ny lub świa­to­wy, dla­te­go grypa wy­ma­ga glo­bal­nej ko­or­dy­na­cji epi­de­mio­lo­gicz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koordynowanie n., koordynator mos./mrz.

Wiktionary


koordynacyjny

zwią­za­ny z ko­or­dy­na­cją


SJP.pl


koordynata

licz­ba okre­śla­ją­ca po­ło­że­nie punk­tu na pła­szczyź­nie lub w prze­strze­ni wzglę­dem usta­lo­ne­go ukła­du współ­rzęd­nych


SJP.pl


koordynatograf

przy­rząd do oz­na­cza­nia na mapie lub na pla­nie ge­o­de­zyj­nym punk­tów o zna­nych współ­rzęd­nych


SJP.pl

Ko­or­dy­na­to­graf (na­no­śnik) – przy­rząd me­cha­nicz­no-op­tycz­ny słu­żą­cy do na­no­sze­nia na różne po­dło­ża punk­tów o współ­rzęd­nych w okre­ślo­nym ukła­dzie. W ge­o­dez­ji i kar­to­gra­fii służy do pre­cy­zyj­ne­go na­kłu­wa­nia punk­tów ge­o­de­zyj­nych i prze­cięć siat­ki współ­rzęd­nych. Spo­ty­ka się ko­or­dy­na­to­gra­fy or­to­go­nal­ne słu­żą­ce do kar­to­wa­nia punk­tów o okre­ślo­nych rzęd­nych i od­cię­tych (współ­rzęd­ne pła­skie) oraz ko­or­dy­na­to­gra­fy bie­gu­no­we – do kar­to­wa­nia punk­tów okre­ślo­nych po­przez azy­mut i od­le­głość (współ­rzęd­ne bie­gu­no­we).

Wikipedia


koordynator

osoba ko­or­dy­nu­ją­ca ja­kieś dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ko­or­dy­nu­ją­ca dane dzia­ła­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny słu­żą­cy do wy­li­cza­nia współ­rzęd­nych ge­o­gra­ficz­nych sa­mo­lo­tu, po­ci­sku ra­kie­to­we­go itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­or­dy­na­tor do walki z epi­de­mią eboli (…), ogło­sił dzi­siaj, że na walkę z wi­ru­sem trze­ba pra­wie mi­liard do­la­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koordynacja ż., koordynowanie n.

 czas. koordynować ndk.

Wiktionary


koordynatorka

ko­bie­ta ko­or­dy­nu­ją­ca ja­kieś dzia­ła­nia


SJP.pl


koordynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­or­dy­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoordynowanie n., koordynacja ż., koordynator m., koordynatorka ż., koordynata ż.

 czas. koordynować ndk., skoordynować dk.

 przym. koordynacyjny, koordynatorski

Wiktionary


koordynować

har­mo­ni­zo­wać dzia­ła­nia pro­wa­dzo­ne wspól­nie przez wiele osób w celu uzy­ska­nia efek­tu tych dzia­łań w jak naj­krót­szym cza­sie, przy jak najm­niej­szym na­kła­dzie, przy op­ty­mal­nym wy­ko­rzy­sta­niu moż­li­wo­ści itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­or­dy­no­wać)

 (1.1) kie­ro­wać róż­ny­mi ele­men­ta­mi, dzia­ła­nia­mi tak, aby za­pew­niać ich har­mo­nię, naj­lep­szą wspól­ną sku­tecz­ność; uz­gad­niać wza­jem­ne funk­cjo­no­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koordynacja ż., koordynata ż., koordynator mos., koordynatorka ż., koordynowanie n.

 czas. skoordynować dk.

 przym. koordynacyjny, koordynatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostosowywać, organizować

Wiktionary


kop

ude­rze­nie nogą, kop­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ude­rze­nie lub cios nogą

 (1.2) przen. coś, co na­da­je komuś impet, wigor

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: kopa

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: kopać

Wiktionary

Zo­bacz też: KOP.

"The Kop" – try­bu­na znaj­du­ją­ca się za jedną z bra­mek na sta­dio­nie Li­ver­po­o­lu – An­field.

The Kop do­bu­do­wa­no do głów­ne­go sta­dio­nu w roku 1906, jako na­gro­dę dla ki­bi­ców za zdo­by­cie dru­gie­go mi­strzow­skie­go ty­tu­łu An­glii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po po­tań­có­wie w re­mi­zie Jacek sprze­dał Wieś­ko­wi kilka kopów za cham­skie pod­wa­la­nie się do Bron­ki.

 (1.2) Po­ran­ne espres­so za­wsze daje mi nie­zbęd­ne­go kopa do pracy o szó­stej.

 (2.1) Sprząt­nę­li­śmy dziś dwa­na­ście kop siana z tej łąki pod lasem.

 (3.1) Janie, kop równo, bo się nam ten grób za­wa­li do środ­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔp, AS: kop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopniak m., kopnięcie n., kopanie n., wykopki nmos.

 czas. kopać ndk., kopnąć dk.

 przym. kopny, okopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopniak, kopnięcie

Wiktionary


kop.

skrót

 (1.1) = ko­piej­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rząd­ca Wa­le­rian Iwa­now­ski zmu­szał do ku­po­wa­nia opału po 15 kop. za wóz.

Wiktionary


kopa

1. 60 sztuk;
2. góra o mocno za­o­krą­glo­nym, ko­pu­la­stym wierz­choł­ku;
3. duża ster­ta siana, słomy itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. przest. 60 sztuk;

 (1.2) roln. przest. ster­ta siana, słomy lub od­po­wied­nio usta­wio­ne snop­ki zboża (4 mend­le)

 (1.3) geogr. za­o­krą­glo­ny wierz­cho­łek gór­ski;

 (1.4) przen. duża ilość cze­goś

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. tra­dy­cyj­ny deser po­cho­dzą­cy z Gór­ne­go Ślą­ska

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: kop

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kopa – okre­śle­nie licz­by 60
  • kopa – ter­min ge­o­gra­ficz­ny, sy­no­nim góry ko­pia­stej
  • kopa – ślą­ski deser
  • kopa – kupa, stos, ster­ta
  • Ra­y­mond Kopa (Ko­pa­szew­ski) (1931–2017) – fran­cu­ski pił­karz pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Jerzy Kopa (1943–2022) – tre­ner, me­ne­dżer i dzia­łacz pił­kar­ski
  • An­drzej Kopa (1879–1956) – pow­sta­niec wiel­ko­pol­ski
  • Kopa – po­la­na na szczy­cie Kopa w Gor­cach
  • Kopa – skała w Pie­ni­nach
  • Kopa – szczyt w Pol­sce, w Gor­cach
  • Kopa – szczyt w Pol­sce, Gó­rach Le­woc­kich
  • Kopa – szczyt w Pol­sce, w Kar­ko­no­szach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek kupił kopę jajek.

 (1.2) Wy­su­szo­ne siano uło­żo­no w kopy, przy­go­to­wu­jąc do zwóz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpa, AS: kopa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) rzecz. zdrobn. kopka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kopica

Wiktionary


kopacki

naz­wi­sko


SJP.pl


kopacz

1. ko­pią­cy zie­mię, kar­to­fle itp.;
2. gór­nik rę­bacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto zaj­mu­je się ko­pa­niem w ziemi, wy­ko­py­wa­niem

 (1.2) gór­nik pra­cu­ją­cy na przod­ku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zob. ko­pacz szczot­ko­o­go­no­wy.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pacz – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Zło­to­ry­ja
  • Ko­pacz – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Ko­pacz – masyw na Po­gó­rzu Dy­now­skim
  • An­drzej Ko­pacz (1939–2017) – pol­ski chi­rurg, pro­fe­sor
  • Aneta Ko­pacz (ur. 1975) – pol­ska re­por­ta­żyst­ka i do­ku­men­ta­list­ka
  • An­to­ni Ko­pacz (ur. 1950) – pol­ski ka­płan rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Ewa Ko­pacz (ur. 1956) – pol­ska po­li­tyk; w la­tach 2014–2015 Pre­zes Rady Mi­ni­strów.
  • Ge­or­ge Ko­pacz (ur. 1941) – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta, pier­wszo­ba­zo­wy
  • Jo­seph Ko­pacz (ur. 1950) – ame­ry­kań­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Ta­de­usz Ko­pacz (1952–2012) – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, se­na­tor
  • ko­pacz – po­zy­cja za­wod­ni­ka fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go
  • Ko­pacz – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny kre­to­wa­tych, po­dro­dzi­ny grze­ba­czów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kopaczka ż., kopniak m., koparka ż., kopara ż., wykopki nmos., wykop m., kopalnia ż., kopanie n., wykopanie n., przekopywanie n., podkopywanie n., podkopanie n., przekopanie n., wykopywanie n., Kopacz m./ż., Kopaczów m., Kopaczyska nmos., Kopacze nmos., kopalina ż., skopanie n., obkopywanie n., obkopanie n., okopywanie n., okopanie n., okop m., zakopywanie n., zakopanie n.

 czas. kopać ndk., wykopać dk., wykopywać ndk., podkopywać ndk., podkopać dk., przekopywać ndk., przekopać dk., skopać dk., obkopywać ndk., okopywać ndk., okopać dk., obkopać dk., zakopywać ndk., zakopać dk.

 przym. kopny, kopalniany, kopalny, okopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rębacz

Wiktionary


kopaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kopaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. mo­ty­ka

 (1.2) gw-pl|Kresy. ko­bie­ta ko­pią­ca ziem­nia­ki

 (1.3) gw-pl|Ma­zu­ry. czas ko­pa­nia, wy­kop­ki

 (1.4) roln. ma­szy­na słu­żą­ca do wy­ko­py­wa­nia ziem­nia­ków, bu­ra­ków itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Tą ko­pacz­ką mój oj­ciec wy­ko­pał czte­ry hek­ta­ry ziem­nia­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopacz mos., okop mrz., wykopki nmos., Kopacz mrz., kopanie n.

 czas. kopać, zakopywać

 przym. kopalny, okopowy, przyokopowy

Wiktionary


kopaczkowy

przy­miot­nik od: ko­pacz­ka


SJP.pl


kopaiwa

1. drze­wo z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych;
2. bal­sam z tego drze­wa


SJP.pl

Ko­pa­i­wa, ko­pa­i­ba ("Co­pa­i­fe­ra" L.) – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych.

Słowo "ko­pa­i­wa" po­cho­dzi z ję­zy­ka In­dian Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej, gdzie ro­śli­ny z tego ro­dza­ju wy­stę­pu­ją w for­mie dzi­kiej. Do ro­dza­ju na­le­ży ok. 40 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kal­nej Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej oraz w za­chod­niej i środ­ko­wej czę­ści tro­pi­kal­nej Afry­ki.

Wikipedia


kopaiwowy

→ ko­pa­i­wa


SJP.pl

Patrz:

kopaiwa

kopal

ży­wi­ca na­tu­ral­na po­dob­na do bursz­ty­nu, zbie­ra­na z pni, z ziemi pod drze­wa­mi lub wy­do­by­wa­na z po­wierzch­nio­wych warstw grun­tu, uży­wa­na do wy­ro­bu niek­tó­rych la­kie­rów


SJP.pl

Kopal – ży­wi­ca niek­tó­rych drzew tro­pi­kal­nych, tzw. drzew ko­pa­lo­wych (igla­stych lub li­ścia­stych), wy­stę­pu­ją­ca w róż­nych od­mia­nach w kra­jach stre­fy podz­wrot­ni­ko­wej. Jest po­dob­ny do bursz­ty­nu, może być be­zbarw­ny lub w ko­lo­rze od żół­te­go do bru­nat­ne­go. Roz­pu­szcza się w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych. Po­zy­ski­wa­ny jest bez­poś­red­nio z drzew lub wy­do­by­wa­ny jako ko­pa­li­na z okre­su czwar­to­rzę­du.

Wikipedia


kopala

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gra­barz

Wiktionary


kopalina

utwór ge­o­lo­gicz­ny, znaj­du­ją­cy się wew­nątrz lub na po­wierzch­ni sko­ru­py ziem­skiej w złożu, który może zna­leźć za­sto­so­wa­nie w go­spo­dar­ce; ko­pa­li­na wy­do­by­ta ze złoża staje się su­row­cem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) su­ro­wiec o zna­cze­niu go­spo­dar­czym wy­do­by­wa­ny z ziemi;

Wiktionary

Ko­pa­li­na, ko­pa­li­na uży­tecz­na – mi­ne­rał lub skała wy­do­by­wa­na z ziemi i wy­ko­rzy­sty­wa­na prak­tycz­nie, np. wę­giel, ropa naf­to­wa, sól, rudy me­ta­li.

Wy­róż­nia się ko­pa­li­ny głów­ne, to­wa­rzy­szą­ce i współ­wy­stę­pu­ją­ce.

"Ko­pa­li­ny głów­ne" są przed­mio­tem sa­mo­dziel­nej ek­splo­a­ta­cji gór­ni­czej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔpaˈlʲĩna, AS: kopalʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopacz mos./mzw.

Wiktionary


kopaliński

naz­wi­sko pol­skie, m.in. Wła­dy­sław Ko­pa­liń­ski (wła­ści­wie Jan Stef­czyk, przed II wojną świa­to­wą Jan Ster­ling) (1907-2007), lek­sy­ko­graf, tłu­macz, wy­daw­ca, autor m.in. "Słow­ni­ka wy­ra­zów ob­cych i zwro­tów ob­co­ję­zycz­nych"


SJP.pl


kopalnia

1. za­kład prze­my­sło­wy zaj­mu­ją­cy się wy­do­by­wa­niem su­row­ców z ziemi;
2. bo­ga­ty zasób cze­goś;
3. prze­no­śnie: ko­pal­nia złota - źró­dło wiel­kich do­cho­dów; bo­nan­za, żyła złota, ko­ko­so­wy in­te­res


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) górn. za­kład gór­ni­czy zaj­mu­ją­cy się wy­do­by­ciem ko­pa­lin;

 (1.2) przen. skarb­ni­ca np. wie­dzy

Wiktionary

Ko­pal­nia – za­kład gór­ni­czy zaj­mu­ją­cy się wy­do­by­ciem (ek­splo­a­ta­cją) z ziemi ko­pa­lin uży­tecz­nych.

Ze wzglę­du na spo­sób wy­do­by­cia ko­pal­nie dzie­li się na:

Ze wzglę­du na ro­dzaj wy­do­by­wa­nej ko­pa­li­ny:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta ko­pal­nia grozi za­wa­le­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpalʲɲa, AS: kopalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopacz mos./mzw., koparka ż., kopanie n., wykopanie n.

 czas. kopać ndk., wykopać dk., zakopać dk.

 przym. kopalniany, wokółkopalniany, przykopalniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. mina, rudnik; gw. Górny Śląsk hawiernia, gruba; gw. Śląsk Cieszyński szachta

Wiktionary


kopalniak

drew­no o ści­śle okre­ślo­nych wy­mia­rach, uży­wa­ne do obu­do­wy chod­ni­ków w ko­pal­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj drew­na okrą­głe­go uży­wa­ne­go do obu­do­wy wy­ro­bisk gór­ni­czych

Wiktionary

Ko­pal­niak – oko­ro­wa­ny i wy­su­szo­ny okrą­glak z drew­na o okre­ślo­nych wy­mia­rach, sto­so­wa­ny do wy­ko­ny­wa­nia obu­do­wy wy­ro­bisk w po­dziem­nych za­kła­dach gór­ni­czych.

Do pro­duk­cji ko­pal­nia­ków sto­su­je się od­po­wied­niej śred­ni­cy pnie drew­na, pro­ste i o ile moż­li­wo­ści najm­niej sę­ka­te.

Wikipedia


kopalniakowy

→ ko­pal­niak


SJP.pl

Patrz:

kopalniak

kopalniany

→ ko­pal­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­pal­ni, zwią­za­ny z ko­pal­nią, na­le­żą­cy do ko­pal­ni

Wiktionary

Patrz:

kopalnia

Przykłady

 (1.1) Za­nie­czy­szcze­nia gliną wy­stę­pu­ją głów­nie w kru­szy­wach ko­pal­nia­nych, zwła­szcza w pia­sku, który przy­bie­ra wów­czas barwę brą­zo­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopalnia ż., kopacz mos./mzw.

 czas. kopać

Wiktionary


kopalnictwo

1. prze­mysł zaj­mu­ją­cy się wy­do­by­wa­niem z ziemi ko­pa­lin uży­tecz­nych;
2. nauka i dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z wy­do­by­ciem ko­pa­lin;
3. praca gór­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. gór­nict­wo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wa uka­zu­je wa­rzel­nict­wo soli po­czy­na­jąc od ek­spo­na­tów ge­o­lo­gicz­nych po­przez ory­gi­nal­ne na­czy­nia wa­rzel­ni­cze z epok: ne­o­li­tu, epoki brązu i wczes­nej epoki że­la­za, a także okre­su la­teń­skie­go i wczes­ne­go śred­nio­wie­cza aż do za­gad­nień zwią­za­ny z ko­pal­nict­wem soli w Wie­licz­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopalnia ż.

 przym. kopalniany, kopalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górnictwo

Wiktionary


kopalniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. twar­de cu­kier­ki bez na­dzie­nia, o smaku mię­to­wo-any­żo­wym;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­szym Ślą­zo­kom nie trze­ba przy­po­mi­nać, ale młod­si mogą nie wie­dzieć, że je­szcze 40 lat temu w każ­dym ślą­skim domu były ko­pal­nio­ki.

Wiktionary


kopalnisko

miej­sce, w któ­rym wy­do­by­wa się ko­pa­li­ny z ziemi; ko­pal­nia


SJP.pl


kopalny

1. w od­nie­sie­niu do ko­pa­lin: wy­do­by­wa­ny z ziemi;
2. za­cho­wa­ny w głębi ziemi w po­sta­ci ska­mie­nia­ło­ści, po­cho­dzą­cy z od­le­głych epok ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­do­by­wa­ny z ziemi jako bo­gact­wo na­tu­ral­ne

 (1.2) za­cho­wa­ny pod zie­mią, po­cho­dzą­cy z daw­nych epok ge­o­lo­gicz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopacz mos., kopaczka ż., kopalina ż., kopalnia ż., kopalnictwo n., koparka ż., wykopaliska nmos., wykopalisko n., Kopacz ż./mrz./mos.

 czas. kopać ndk., wykopać dk.

 przym. kopalniany

Wiktionary


kopalowy

→ kopal


SJP.pl

Patrz:

kopal

kopama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. du. zob. kopa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpãma, AS: kopãma

Wiktionary


kopane

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) góry. miej­sce wy­kar­czo­wa­ne

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny, n. lp. i nmos. lm. od: kopać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpãnɛ, AS: kopãne

Wiktionary


kopanica

1. prze­sta­rza­le: płoza;
2. daw­niej:
a) ko­pa­nie, miej­sce ko­pa­nia lub to, co zo­sta­ło wy­ko­pa­ne;
b) wy­kar­czo­wa­ne drze­wo przez­na­czo­ne na płozy do sań


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pa­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie No­win­ka
  • Ko­pa­ni­ca – ga­jów­ka w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Pła­ska
  • Ko­pa­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec
  • Ko­pa­ni­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo
  • Ko­pa­ni­ca – dziel­ni­ca mia­sta Pi­ła­wa Górna, w pow. dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Pi­ła­wa Górna
  • Ko­pa­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie wolsz­tyń­skim
  • Ko­pa­ni­ca – dawna gmina
  • Ko­pa­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Ko­pa­ni­ca
  • Ko­pa­ni­ca – rzeka, do­pływ rzeki Ba­ry­czy
  • Ko­pa­ni­ca – je­zio­ro w gmi­nie No­win­ka, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w woj. pod­la­skim
  • Ko­pa­ni­ca (niem. Köpenick) – dziel­ni­ca Ber­li­na
  • Ko­pa­ni­ca – osada na Lit­wie, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Ła­wa­rysz­ki

Wikipedia


kopanie

1. ude­rzać nogą, bić nogą, dawać kop­nia­ki
2. robić dół, ryć
3. wy­do­by­wać, wy­ko­py­wać (np. ziem­nia­ki, mi­ne­ra­ły)
4. ude­rzać, odrzu­cać (o broni po wy­strza­le)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kopać.

 (1.2) pot. wy­ko­py­wa­nie ziem­nia­ków, bu­ra­ków, itp.

 (1.3) pot. okres ko­pa­nia (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pa­nie – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Ko­pa­nie – przy­sió­łek wsi Lesz­no Dolne w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim
  • Ko­pa­nie – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Ko­pa­nie – osada w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Ko­pa­nie – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie zło­czow­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ju­na­cy SP – w więk­szo­ści mło­dzież z ubo­gich wsi, po­zba­wio­na per­spek­tyw ży­cio­wych – sta­no­wi­li tanią siłę ro­bo­czą, wy­ko­rzy­sty­wa­ną przy bu­do­wie dróg, linii ko­le­jo­wych czy ko­pa­niu rowów me­lio­ra­cyj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpãɲɛ, AS: kopãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopanina ż., odkopywanie n., kopnięcie n., kopniak m., koparka ż., kopacz m., kopaczka ż., kop m., wykopki nmos., Kopacz ż./mrz./mos.

 czas. kopać ndk., odkopać dk., dokopać dk.

 przym. kopny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wykopki

 (1.3) wykopki

Wiktionary


kopaniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pa­niec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Stara Ka­mie­ni­ca
  • Ko­pa­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Za­to­ry
  • Ko­pa­niec – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Ko­pa­niec – gro­ma­da w po­wie­cie je­le­nio­gór­skim
  • Ko­pa­niec – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Su­lę­cin

Wikipedia


kopanina

po­tocz­nie:
1. be­zład­na, nie­cie­ka­wa gra w piłkę nożną;
2. dłu­gie i be­zład­ne ko­pa­nie w ziemi;
3. bru­tal­ny atak słow­ny mię­dzy roz­mów­ca­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. w piłce noż­nej: nies­kład­na, be­zład­na, nie­cie­ka­wa gra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pa­ni­na – część mia­sta Chrza­nów
  • Ko­pa­ni­na – część mia­sta Poz­nań
  • Ko­pa­ni­na – część wsi Krom­nów w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Stara Ka­mie­ni­ca
  • Ko­pa­ni­na – część wsi Wola Skarb­ko­wa w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Osię­ci­ny
  • Ko­pa­ni­na – osada leśna w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Lu­bar­tów
  • Ko­pa­ni­na – ko­lo­nia wsi Pło­u­szo­wi­ce-Ko­lo­nia w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków
  • Ko­pa­ni­na – część wsi Paw­lin w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Ko­pa­ni­na – część wsi Nowy Gaj w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Woj­cie­chów
  • Ko­pa­ni­na – część wsi Kor­ne­lów­ka-Ko­lo­nia w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sitno
  • Ko­pa­ni­na – część wsi Lip­nik w pow. pa­ję­czań­skim, gmi­nie Siem­ko­wi­ce
  • Ko­pa­ni­na – wieś w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce
  • Ko­pa­ni­na – wieś w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔpãˈɲĩna, AS: kopãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopanie n.

 czas. kopać ndk.

Wiktionary


kopanisko

re­gio­nal­nie: kar­to­fli­sko;
1. pole, gdzie rosną kar­to­fle;
2. pole po ze­bra­niu ros­ną­cych na nim kar­to­fli


SJP.pl


kopanka

1. otwór wy­ko­pa­ny w ziemi, przez który wy­do­by­wa się ropę naf­to­wą;
2. re­gio­nal­nie: dzie­ża - na­czy­nie;
3. daw­niej: po­mie­szcze­nie wy­bu­do­wa­ne w ziemi; zie­mian­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pan­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­ki wschod­nim, w gmi­nie No­wo­sol­na
  • Ko­pan­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Ska­wi­na
  • Ko­pan­ka – wieś w ob­wo­dzie char­kow­skim, w re­jo­nie ba­ła­klij­skim
  • Ko­pan­ka – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie żół­kiew­skim
  • Ko­pan­ka – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Bil­dziu­gi.
  • Ko­pan­ka – wieś w ob­wo­dzie smo­leń­skim, w re­jo­nie smo­leń­skim, w ta­łasz­kiń­skim osied­lu wiej­skim

Wikipedia


kopara

1. zgru­bie­nie od: ko­par­ka;
2. po­tocz­nie: usta; gęba, ja­dacz­ka, japa, morda


SJP.pl


kopareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ko­par­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koparka ż.

Wiktionary


koparka

ma­szy­na do od­spa­ja­nia grun­tu, czer­pa­nia i ła­do­wa­nia urob­ku; dwa pod­sta­wo­we ro­dza­je: jed­no­czer­pa­ko­wa oraz wie­lo­czer­pa­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) masz. ma­szy­na bu­dow­la­na, po­jazd słu­żą­cy do ko­pa­nia du­żych dołów w mięk­kim grun­cie lub do wy­bie­ra­nia grun­tu

Wiktionary

Ko­par­ka – ma­szy­na do robót ziem­nych, słu­żą­ca do od­dzie­la­nia urob­ku od grun­tu i prze­nie­sie­nia na środ­ki tran­spor­to­we lub na skła­do­wi­sko. Ko­par­ka może rów­nież peł­nić rolę urzą­dze­nia prze­ła­dun­ko­we­go (wtedy na­bie­ra i prze­no­si tylko ma­te­riał sypki). Są ma­szy­na­mi po­wszech­nie sto­so­wa­ny­mi wszę­dzie tam, gdzie za­cho­dzi wła­śnie ko­niecz­ność ta­kich pro­ce­sów, stąd wy­ko­rzy­sty­wa­na jest po­wszech­nie przy pra­cach ziem­nych bu­dow­la­nych, tran­spor­to­wych lub gór­ni­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­szą trud­ność w ob­słu­dze ko­par­ki sta­no­wi kie­ro­wa­nie jej łyżką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈparka, AS: koparka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kopać ndk.

 rzecz. kopacz mzw./mos.

Wiktionary


koparkowy

→ ko­par­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ope­ra­tor ko­par­ki

Wiktionary

Patrz:

koparka

Powiązane:

 rzecz. koparka ż.

 przym. okopowy

Wiktionary


koparkoładowarka

ma­szy­na bu­dow­la­na łą­czą­ca funk­cje ko­par­ki i ła­do­war­ki


SJP.pl

Ko­par­ko­ła­do­war­ka ("ko­par­ka-ła­do­war­ka") – ma­szy­na do robót ziem­nych speł­nia­ją­ca za­rów­no funk­cję ko­par­ki, jak i ła­do­war­ki. Ko­par­ko­ła­do­war­ki są zwy­kle opar­te na kon­struk­cji trak­to­ra o na­pę­dzie ko­ło­wym, rza­dziej gą­sie­ni­co­wym.

Ko­par­ko­ła­do­war­ka jest jedną z naj­bar­dziej uni­wer­sal­nych ma­szyn bu­dow­la­nych.

Wikipedia


kopaszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pa­szyn – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Ko­pa­szyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec

Wikipedia


kopać

1. ude­rzać nogą, bić nogą, dawać kop­nia­ki
2. robić dół, ryć
3. wy­do­by­wać, wy­ko­py­wać (np. ziem­nia­ki, mi­ne­ra­ły)
4. ude­rzać, odrzu­cać (o broni po wy­strza­le)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ude­rzać kogoś / coś nogą

 (1.2) wy­do­by­wać np. zie­mię przy po­mo­cy ło­pa­ty, in­ne­go na­rzę­dzia lub ma­szy­ny

 (1.3) wy­do­by­wać mi­ne­ra­ły lub płody rolne z ziemi przy po­mo­cy na­rzę­dzi lub ma­szyn

 (1.4) pot. o broni pal­nej: odrzu­cać, ude­rzać w ramię po wy­strza­le

 (1.5) pot. o elek­trycz­no­ści: razić prą­dem

 (1.6) przen. prze­glą­dać ar­chi­wa, stare akta, do­ku­men­ty

 (1.7) przen. do­cho­dzić praw­dy, pro­wa­dzić do­cho­dze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kopać się

 (2.1) kopać (1.1) sa­me­go sie­bie

 (2.2) kopać (1.1) sie­bie naw­za­jem

 (2.3) rzad. brnąć przez coś, prze­do­sta­wać się z tru­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bro­nił się, jak mógł: bił, gryzł i kopał.

 (1.2) […] pot spły­wał mu kro­pla­mi z czoła, a on z dziką zaw­zię­to­ścią kopał zie­mię i nie usta­wał, póki ko­rzon­ka nie do­stał spod ka­mie­ni…

 (2.3) Od­cię­ty od ta­bo­ru, z oczy­ma za­sy­pa­ny­mi śnie­giem kopał się wtedy chło­pak sam, mało co drogi wi­dząc przed sobą […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpat͡ɕ, AS: kopać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopnięcie n., kopniak m., kopacz m., koparka ż., kopalnia ż., wykopalisko nmos., wykopki nmos., kopanie n., odkopywanie n., wykop mrz., kopanina ż., kop m., kopyść ż., Kopacz ż./mrz./mos.

 czas. wykopywać ndk., wykopać dk., przekopywać ndk., przekopać dk., zakopywać ndk., zakopać dk., odkopywać ndk., odkopać dk., okopywać ndk., okopać dk.

 przym. okopowy, kopalniany, wykopaliskowy, kopny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. butować

Wiktionary


kopała

1. ude­rzać nogą, bić nogą, dawać kop­nia­ki
2. robić dół, ryć
3. wy­do­by­wać, wy­ko­py­wać (np. ziem­nia­ki, mi­ne­ra­ły)
4. ude­rzać, odrzu­cać (o broni po wy­strza­le)


SJP.pl


kopań

1. ude­rzać nogą, bić nogą, dawać kop­nia­ki
2. robić dół, ryć
3. wy­do­by­wać, wy­ko­py­wać (np. ziem­nia­ki, mi­ne­ra­ły)
4. ude­rzać, odrzu­cać (o broni po wy­strza­le)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kopań – na­czy­nie
  • Kopań – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. sła­wień­skim, gm. Dar­ło­wo
  • Kopań – je­zio­ro na Wy­brze­żu Sło­wiń­skim, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Kopań – szczyt w Gó­rach Izer­skich
  • Kopań – dziel­ni­ca Bie­ru­nia
  • Kopań – wieś w re­jo­nie lwow­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Kopań – wieś w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Kopań – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie du­bień­skim

Wikipedia


kopańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kopańka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. dłu­ban­ka, na­czy­nie wy­ko­na­ne z jed­ne­go ka­wał­ka drew­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopań, kopanka

Wiktionary


kopański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Ko­pań­ska – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Artur Ko­pań­ski (1930–2003) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL VIII ka­den­cji
  • Cze­sław Ko­pań­ski (1898–1967) – pod­puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Jerzy Ko­pań­ski (ur. 1957) – pol­ski za­pa­śnik, olim­pij­czyk
  • Mi­chał Ko­pań­ski (ur. 1986) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i po­li­to­log
  • Piotr Ko­pań­ski (ur. 1968) – pol­ski ar­ty­sta mu­zycz­ny
  • Sła­wo­mir Ko­pań­ski (1939–2014) – pol­ski na­u­czy­ciel i po­li­tyk, poseł na Sejm X ka­den­cji
  • Sta­ni­sław Ko­pań­ski (1895–1976) – ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go, do­wód­ca woj­sko­wy i in­ży­nier
    • 11 Pułk Ar­ty­le­rii im. gen. dyw. Sta­ni­sła­wa Ko­pań­skie­go

Wikipedia


kopcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kop­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔpˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: kopcẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kopcić

 przym. kopciany

 rzecz. Kopciuszek mos., kopciuch m.

Wiktionary


kopcewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kop­ce­wicz – pro­fe­sor fi­lo­lo­gii an­giel­skiej
  • Jan Kop­ce­wicz – pro­fe­sor bio­lo­gii, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Mi­ko­ła­ja Ko­per­ni­ka
  • Mi­chał Ma­ciej Kop­ce­wicz – pro­fe­sor in­ży­nie­rii ma­te­ria­ło­wej
  • Te­o­dor Kop­ce­wicz – pro­fe­sor fi­zy­ki at­mos­fe­ry, pro­rek­tor Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go

Wikipedia


kopciany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kop­ciem, do­ty­czą­cy kop­ciu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopeć m., kopcenie n., zakopcenie n.

 czas. kopcić ndk., zakopcać ndk., zakopcić dk.

 przym. kopciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopciowy

Wiktionary


kopciewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kopciuch

1. po­tocz­nie: bru­das, niech­luj;
2. dy­mią­cy przed­miot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. pa­pie­ros kiep­ski ga­tun­ko­wo

 (1.2) pot. osoba niech­luj­na

 (1.3) pot. tra­dy­cyj­ny piec wę­glo­wy gór­ne­go ła­do­wa­nia

 (1.4) pot. sa­mo­chód emi­tu­ją­cy dym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie stać go na po­rząd­ne pa­pie­ro­sy, tylko pali ja­kieś kop­ciu­chy.

 (1.2) Ty kop­ciu­chu, idź się umyj!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpʲt͡ɕux, AS: kopʹćuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopcenie n., Kopciuszek m.

:: zdrobn. kopciuszek m.

 czas. kopcić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brudas, flejtuch, fleja

Wiktionary


kopciuszek

ptak z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pho­e­ni­cu­rus ochru­ros|ref=tak., mały ptak z rzędu wró­blo­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) zdrobn. od: kop­ciuch

 (2.2) po­py­cha­dło, nie­bo­żę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kop­ciu­szek – tytuł baśni i imię jej głów­nej bo­ha­ter­ki
  • Kop­ciu­szek – opera
  • Kop­ciu­szek – balet
  • Kop­ciu­szek – sztu­ka Ireny Pru­sic­kiej
  • ptaki z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych:
    • kop­ciu­szek rdza­wo­gar­dły (Pho­e­ni­cu­rus alas­cha­ni­cus)
    • kop­ciu­szek ał­taj­ski (Pho­e­ni­cu­rus eryth­ro­no­tus)
    • kop­ciu­szek mo­dro­gło­wy (Pho­e­ni­cu­rus ca­e­ru­le­o­cep­ha­la)
    • kop­ciu­szek zwy­czaj­ny (Pho­e­ni­cu­rus ochru­ros)
  • Kop­ciu­szek – film ra­dziec­ki z 1947 roku
  • Kop­ciu­szek – ame­ry­kań­ski film ani­mo­wa­ny z 1950 roku
  • Kop­ciu­szek – spek­takl te­le­wi­zyj­ny z 1987 roku w re­ży­se­rii An­drze­ja Maj

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔpʲˈt͡ɕuʃɛk, AS: kopʹćušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopciuch m., Kopciuszek m.

 czas. kopcić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) biedaczysko, biedactwo, bidula, biedaczyna, nieborak

Wiktionary


kopciówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kop­ciów­ka (Pol­ska)
  • Kop­ciów­ka (Bia­ło­ruś)
  • Kop­ciów­ka – dawny fol­wark. Obec­nie część wsi Dra­gu­ny na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Po­wia­cie.

Wikipedia


kopcić

1. kop­cić lub kop­cić się - wy­dzie­lać kopeć, gęsty dym; dymić;
2. pot. palić pa­pie­ro­sa, fajkę itp.; ćmić, ku­rzyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­dzie­lać gęsty dym, kopeć

 (1.2) pot. palić pa­pie­ro­sa

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kop­cić się

 (2.1) paląc się, wy­dzie­lać gęsty dym, kopeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­sza­łem ich od­de­chy, wi­dzia­łem cie­nie na ścia­nie, wy­ol­brzy­mio­ne i ruch­li­we, bo pło­myk lampy naf­to­wej drgał i kop­cił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpʲt͡ɕit͡ɕ, AS: kopʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopcenie n., kopciuch m., kopeć m., kopciuszek m., Kopciuszek mos.

 czas. zakopcić dk.

 przym. kopciany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. jarać fajki

Wiktionary


kopciński

naz­wi­sko


SJP.pl


kopcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kop­co­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki kop­co­wa­niu rol­ni­cy prze­cho­wa­li ziem­nia­ki mimo mroź­nej zimy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopiec m., kopczyk, zakopcowanie n.

 przym. kopcowy

 czas. kopcować ndk., zakopcować dk.

Wiktionary


kopcowaty

po­dob­ny kształ­tem do kopca; po­kry­ty kop­ca­mi, pa­gór­ko­wa­ty


SJP.pl


kopcować

prze­cho­wy­wać przez okres zi­mo­wy wa­rzy­wa w kop­cach; do­ło­wać


SJP.pl


kopcowy

przy­miot­nik od: ko­piec


SJP.pl


kopczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kopczyk

1. mały ko­piec;
2. kra­jo­wa rasa ma­łych koni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały ko­piec

Wiktionary

Kop­czyk (664 m n.p.m.) – szczyt w Kar­ko­no­szach, w obrę­bie La­soc­kie­go Grzbie­tu.

Po­ło­żo­ny jest w po­łud­nio­wej czę­ści La­soc­kie­go Grzbie­tu, w nie­zbyt wy­raź­nym bocz­nym grzbie­cie od­cho­dzą­cym ku wscho­do­wi od Ko­pi­ny, po­mię­dzy Opawą na pół­no­cy a Nie­da­mi­ro­wem na po­łud­niu. Na pół­no­cy znaj­du­je się do­li­na Opawy, a na po­łud­niu Ostręż­ni­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔpt͡ʃɨk, AS: kopčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopiec m., kopczykowanie n., kopcowanie n.

 czas. okopcować, kopczykować ndk.

Wiktionary


kopczykować

okry­wać zie­mią ło­dy­gi ro­ślin


SJP.pl


kopczyn

Kop­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.

Wikipedia


kopczyzna

daw­niej: część (jedna sześć­dzie­sią­ta) zbio­rów, bę­dą­ca za­pła­tą za pracę w polu


SJP.pl


kopczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kop­czyń­ski – pol­ski fi­lo­log, an­gli­sta
  • An­drzej Kop­czyń­ski – funk­cjo­na­riusz SB, w 1976 prze­szedł na stro­nę państw za­chod­nich
  • Jacek Kop­czyń­ski – pol­ski aktor
  • Jan Kop­czyń­ski – pol­ski praw­nik
  • Ja­nusz Kop­czyń­ski (ur. 1953) – pol­ski obo­i­sta i pe­da­gog
  • Krzysz­tof Kop­czyń­ski – pol­ski fil­mo­wiec, wy­kła­dow­ca
  • Onu­fry Kop­czyń­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, poeta, pe­da­gog, ję­zy­koz­naw­ca
  • Sta­ni­sław Kop­czyń­ski – pol­ski le­karz i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Wa­wrzy­niec Kop­czyń­ski – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki
  • Kop­czyń­ska

Wikipedia


kopecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ma­ciej Ko­pec­ki – pol­ski gra­fik i ry­tow­nik
  • Józef Ko­pec­ki – pol­ski woj­sko­wy
  • Ju­sty­na Ko­pec­ka – pol­ska gra­ficz­ka i ry­tow­nicz­ka
  • Ka­zi­mierz Ko­pec­ki – pol­ski in­ży­nier elek­tryk, poseł na Sejm
  • Ste­fan Ko­pec­ki – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


kopenhaga

sto­li­ca Danii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Danii;

Wiktionary

Ko­pen­ha­ga ( København [], Haf­nia) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Danii po­ło­żo­ne na wschod­nim wy­brze­żu wyspy Ze­lan­dia i czę­ścio­wo Ama­ger. Od 1 lipca 2000 po­łą­czo­na jest mo­stem nad Sun­dem ze szwedz­kim Malmö. W 2023 miesz­ka­ło w niej 653 664 osób, a cały ze­spół miej­ski tzw. „Wiel­kiej Ko­pen­ha­gi” li­czył 1 363 269 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ciąg do Ko­pen­ha­gi przy­je­dzie za mo­ment.

 (1.1) Ge­o­gra­fia poz­naw­cza pró­bu­je od­po­wie­dzieć na py­ta­nia typu: Dla­cze­go Ko­pen­ha­ga jest po­strze­ga­na jako cen­trum, skoro mia­sto jest fi­zycz­nie i ge­o­gra­ficz­nie po­ło­żo­ne na pe­ry­fe­riach?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa, AS: kopẽnχaga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kopenhaski, podkopenhaski

 rzecz. kopenhażanin mos., kopenhażanka ż.

Wiktionary


kopenhago

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. od Ko­pen­ha­ga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛ̃nˈxaɡɔ, AS: kopẽnχago

Wiktionary


kopenhaski

przy­miot­nik od: Ko­pen­ha­ga (sto­li­ca Danii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ko­pen­ha­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) SAS skar­ży się, że ko­pen­ha­skie lot­ni­sko po­bie­ra nie­sły­cha­nie wy­so­ką opła­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci, AS: kopẽnχasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopenhaga ż., kopenhażanin mos., kopenhażanka ż.

Wiktionary


kopenhażanin

miesz­ka­niec Ko­pen­ha­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­pen­ha­gi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãɲĩn, AS: kopẽnχažãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopenhaga ż.

:: fż. kopenhażanka ż.

 przym. kopenhaski

Wiktionary


kopenhażanka

miesz­kan­ka Ko­pen­ha­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­pen­ha­gi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród mło­dych ko­pen­ha­ża­nek sze­rzy się moda na ta­tu­a­że.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãnka, AS: kopẽnχažãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopenhaga ż.

:: fm. kopenhażanin mos.

 przym. kopenhaski

Wiktionary


koper

ja­dal­na ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. kulin. ro­śli­na o pie­rza­stych li­ściach i zie­lo­no­żół­tych kwia­tach, uży­wa­na jako przy­pra­wa;

 (1.2) pot. przen. żart. mło­dzień­czy za­rost u chłop­ców, zaz­wy­czaj rzad­ki i drob­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koper (Anet­hum) – ro­dzaj ro­ślin se­le­ro­wa­tych (m.in. koper ogro­do­wy)
  • koper – zwy­cza­jo­wa nazwa ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych:
    • koper wło­ski, czyli fen­kuł wło­ski (Fo­e­ni­cu­lum vul­ga­re)
    • koper mor­ski, czyli kow­nia­tek mor­ski (Crith­mum ma­ri­ti­mum)
  • Koper – mia­sto w Sło­we­nii
  • Koper – sta­cja ko­le­jo­wa w mie­ście Koper (Sło­we­nia)
  • Koper – gmina w Sło­we­nii
  • Adolf Koper – praw­nik, żoł­nierz Ba­ta­lio­nów Chłop­skich
  • An­drzej Koper – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Izy­dor Koper – ge­ne­rał bry­ga­dy LWP
  • Ma­rian Koper – ge­ne­rał bry­ga­dy LWP
  • Sła­wo­mir Koper – pol­ski pi­sarz, autor ksią­żek hi­sto­rycz­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koper ma pro­ste ło­dy­gi, pie­rza­ste li­ście i wiele żół­tych kwia­tów, które two­rzą ki­ście.

 (1.2) Zgól ten koper.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpɛr, AS: koper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopernik m., kopernikanizm m., kopernik m., kopernikit m.

:: zdrobn. koperek m.

 przym. koprowy, koperkowy, kopernikański, kopernikowy

Wiktionary


kopera

naz­wi­sko


SJP.pl


koperczak

daw­niej:
1. kom­ple­ment;
2. przy­mi­la­nie się, za­le­ca­nie się; za­lo­ty, umiz­gi; dziś żywe w zwro­tach: stro­ić, sa­dzić, palić, ude­rzać w ko­per­cza­ki - za­le­cać się


SJP.pl


koperczaki

prze­sta­rza­le: umiz­gi, za­lo­ty


SJP.pl


koperek

zdrob­nie­nie od: koper


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od koper

 (1.2) kulin. młode pędy kopru, wy­ko­rzy­sty­wa­ne do przy­pra­wia­nia po­traw

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pi­li­śmy piwo i jed­li­śmy śle­dzie z ko­per­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koper m., Kopernik

 przym. koperkowy

Wiktionary


koperkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


koperkowa

zupa ko­per­ko­wa


SJP.pl


koperkowy

przy­miot­nik od: ko­pe­rek


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z ko­per­ku, za­wie­ra­ją­cy ko­pe­rek

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ko­per­kiem, od­no­szą­cy się do ko­per­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotr uwiel­biał wę­dzo­ne­go ło­so­sia z kre­wet­ka­mi w sosie ko­per­ko­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrˈkɔvɨ, AS: koperkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopernik, koper mrz., koperek mrz., koperkowa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koprowy

Wiktionary


kopernica

Zo­bacz też: Ko­per­ni­ca (po­wiat Żar nad Hro­nem).

Ko­per­ni­ca (ka­szub. "Kòpernica") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce. Leży na ob­sza­rze Za­bor­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, na za­chód od je­zio­ra Cha­rzy­kow­skie­go.

Wikipedia


kopernicja

ro­śli­na z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych


SJP.pl

Ko­per­ni­cja ("Co­per­ni­cia" Mart. ex Endl.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny are­ko­wa­tych ("Are­ca­ce­ae"). Obej­mu­je 22–25 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie na Kubie, tylko dwa ga­tun­ki rosną na wy­spie Haiti i trzy na sa­wan­nach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Palmy te do­star­cza­ją ja­dal­nych owo­ców i niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ozdob­ne.

Wikipedia


kopernik

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cn i licz­bie ato­mo­wej 112


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cn i licz­bie ato­mo­wej 112;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­per­nik (Co­per­ni­cus) – kra­ter ude­rze­nio­wy na Księ­ży­cu
  • Ko­per­nik (Co­per­ni­cus) – kra­ter na Mar­sie
  • (1322) Cop­per­ni­cus – pla­ne­to­i­da pasa głów­ne­go
  • Cen­trum Astro­no­micz­ne im. Mi­ko­ła­ja Ko­per­ni­ka PAN
  • Cen­trum Ko­per­ni­ka Badań In­ter­dy­scy­pli­nar­nych
  • Cen­trum Nauki Ko­per­nik w War­sza­wie
  • Uni­wer­sy­tet Mi­ko­ła­ja Ko­per­ni­ka w To­ru­niu
  • ko­per­nik (Cn) – pier­wia­stek che­micz­ny, do 19 lu­te­go 2010 znany jako unun­bium (Uub).
  • Ko­per­nik – dziel­ni­ca Gli­wic
  • Ko­per­nik – osied­le miesz­ka­nio­we w Gło­go­wie
  • Ko­per­nik – pol­ski film fa­bu­lar­ny
  • Ko­per­nik – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈpɛrʲɲik, AS: koperʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopernik m., kopernikana nmos., kopernikanizm m., kopernikanista m., kopernikanistka ż., kopernikowskość ż., kopernikańskość ż., kopernicja ż., kopernikolog mos., kopernikolożka ż., kopernikit m., koper m., koperek m., Koperniki nmos.

 przym. Kopernikowski, kopernikowski, kopernikański, kopernikowy, Kopernikowy, koprowy, koperkowy

 przysł. kopernikowsko, kopernikańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Cn, daw. ununbium

Wiktionary


kopernikana

wszyst­ko, co do­ty­czy życia i dzia­łal­no­ści Ko­per­ni­ka; ko­per­ni­kia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) astr. au­to­gra­fy i do­ku­men­ty do­ty­czą­ce Mi­ko­ła­ja Ko­per­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szwe­dzi wy­wieź­li kilka waż­nych ko­per­ni­ka­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopernik mos., kopernik mrz., kopernikanizm mrz.

 przym. kopernikański, Kopernikowy, kopernikowski

Wiktionary


kopernikanistka

→ ko­per­ni­ka­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

kopernikanista

kopernikanizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. nauka o he­lio­cen­trycz­nym mo­de­lu kos­mo­lo­gicz­nym roz­wi­nię­ta przez Ko­per­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego po­wo­du he­lio­cen­tryzm bywa na­zy­wa­ny ko­per­ni­ka­niz­mem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopernik mzw., kopernik mrz., kopernikana lm nm.

 przym. kopernikowski, Kopernikowy, kopernikowy, kopernikański

Wiktionary


kopernikański

do­ty­czą­cy Ko­per­ni­ka; ko­per­ni­kow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­per­ni­ka­niz­mem – nauką, po­glą­da­mi gło­szo­ny­mi przez Ko­per­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Układ ko­per­ni­kań­ski jest na pewno bar­dziej iner­cjal­ny ani­że­li układ pto­le­me­u­szow­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopernik mzw., kopernik mrz., kopernikana lm nm., kopernikanizm mrz.

 przym. kopernikowski, Kopernikowy, kopernikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopernikowski

Wiktionary


kopernikiana

rzad­ko: wszyst­ko, co do­ty­czy życia i dzia­łal­no­ści Ko­per­ni­ka; ko­per­ni­ka­na


SJP.pl


kopernikolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ko­per­ni­ko­lo­gii


SJP.pl


kopernikologia

nauka o życiu i pracy Ko­per­ni­ka


SJP.pl


kopernikowski

do­ty­czą­cy Ko­per­ni­ka; ko­per­ni­kań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­per­ni­ka­niz­mem – nauką, po­glą­da­mi gło­szo­ny­mi przez Ko­per­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopernik mzw., kopernik mrz., kopernikana lm nm., kopernikanizm mrz.

 przym. antykopernikowski, kopernikański, Kopernikowy, kopernikowy, pokopernikowski, przedkopernikowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopernikański

Wiktionary


kopernikowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­per­ni­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopernik m., kopernik m., kopernikanizm mrz.

 przym. kopernikowski, kopernikański, Kopernikowy

Wiktionary


koperno

Ko­per­no (nazwa obocz­na: Kopce, niem. "Küppern", łuż. "Ki­per­na") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


koperski

naz­wi­sko


SJP.pl


kopersztych

daw­niej: mie­dzio­ryt, ry­ci­na; ku­persz­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) przest. mie­dzio­ryt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupersztych, miedzioryt

Wiktionary


koperta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poczt. pła­skie opa­ko­wa­nie pa­pie­ro­we na list, pismo lub drob­ne przed­mio­ty;

 (1.2) ry­su­nek, pik­to­gram o wy­glą­dzie zam­knię­tej ko­per­ty (1.1)

 (1.3) pot. po­zio­my znak dro­go­wy oz­na­cza­ją­cy zakaz par­ko­wa­nia

 (1.4) zew­nętrz­na obu­do­wa ze­gar­ka kie­szon­ko­we­go lub na­ręcz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­per­ta – opa­ko­wa­nie do prze­sy­ła­nia li­stów i in­nych prze­sy­łek pocz­to­wych
  • ko­per­ta – opa­ko­wa­nie do prze­cho­wy­wa­nia nie­roz­pię­tych owa­dów
  • ko­per­ta – po­zio­my znak dro­go­wy P-20
  • ko­per­ta – przesz­ko­da w jeź­dziect­wie
  • ko­per­ta ze­gar­ka – zew­nętrz­na obu­do­wa ze­gar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wło­żył list do ko­per­ty, za­kle­ił, przy­kle­ił zna­czek i wrzu­cił do skrzyn­ki.

 (1.3) Za za­par­ko­wa­nie na ko­per­cie do­stał man­dat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpɛrta, AS: koperta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopertówka ż., kopertowanie n., kopertownica ż.

:: zdrobn. kopertka ż.

 czas. kopertować ndk., zakopertować dk.

 przym. kopertowy

Wiktionary


kopertka

zdrob­nie­nie od: ko­per­ta


SJP.pl


kopertowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­per­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrtɔˈvãɲɛ, AS: kopertovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kopertować

 rzecz. koperta ż., kopertownica ż.

 przym. kopertowy

Wiktionary


kopertować

wkła­dać do ko­per­ty


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wkła­dać do ko­per­ty, za­kle­jać w ko­per­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dotąd Te­le­ko­mun­ka­cja Pol­ska dru­ko­wa­ła i ko­per­to­wa­ła ra­chun­ki w 5 miej­scach, co było kosz­tow­niej­sze i nie poz­wa­la­ło do­brze za­rzą­dzać całym pro­ce­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrˈtɔvat͡ɕ, AS: kopertovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopertówka ż., kopertownica ż., koperta ż., kopertowanie

 czas. zakopertować

 przym. kopertowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pakować

Wiktionary


kopertowe

przy­miot­nik od: ko­per­ta


SJP.pl


kopertownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie au­to­ma­tycz­nie skła­da­ją­ce do­ku­men­ty i wkła­da­ją­ce je do ko­pert, które na­stęp­nie za­my­ka i za­kle­ja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrtɔvʲˈɲit͡sa, AS: kopertovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koperta, kopertowanie, kopertka

 czas. kopertować

 przym. kopertowy

Wiktionary


kopertowy

przy­miot­nik od: ko­per­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­per­ta­mi, do­ty­czą­cy ko­pert

 (1.2) w kształ­cie ko­per­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koperta ż., kopertka ż., kopertówa ż., kopertówka ż., kopertownica ż., kopertowanie n.

 czas. kopertować ndk.

Wiktionary


kopertówa

zgru­bie­nie od: ko­per­tów­ka


SJP.pl


kopertówka

1. mała to­reb­ka dam­ska bez rącz­ki;
2. po­tocz­nie: ła­pów­ka pie­nięż­na prze­ka­zy­wa­na w ko­per­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka, pła­ska to­reb­ka dam­ska, bez paska lub z cho­wa­nym pa­skiem

 (1.2) spód­ni­ca z sze­ro­kie­go pasa owi­ja­ne­go wokół bio­der tak, że jego poły za­cho­dzą na sie­bie, wią­za­na lub za­pi­na­na w pasie

 (1.3) pot. ła­pów­ka lub nie­o­fi­cjal­ne wy­na­gro­dze­nie prze­ka­zy­wa­ne w ko­per­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrˈtufka, AS: kopertufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koperta ż., kopertka ż.

:: zgrub. kopertówa ż.

 przym. kopertowy

 czas. kopertować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kopertówa

Wiktionary


kopeć

prze­sta­rza­le:
1. gęsty dym z sadzą;
2. osad z czar­ne­go pyłu;
3. przed­miot wy­dzie­la­ją­cy in­ten­syw­nie dym po pod­pa­le­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gęsty, ciem­ny dym

 (1.2) osad z sadzy

 (1.3) wyrób ty­to­nio­wy w po­sta­ci cien­kiej pa­pie­ro­wej rurki, dłu­go­ści kilku cen­ty­me­trów, wy­peł­nio­nej zmie­lo­nym ty­to­niem

Wiktionary

Kopeć – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrze­szow­skim, w gmi­nie Gra­bów nad Pros­ną. Liczy około 200 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stra­żak chciał wejść do po­mie­szcze­nia, ale było ono pełne kop­ciu i nic nie było widać.

 (1.2) Sufit nad pie­cem był os­ma­lo­ny kop­ciem.

 (1.2) Ozdob­ne skle­pie­nie tej sali po­kry­te było pla­ma­mi wie­lo­let­nie­go kop­ciu naf­to­we­go (…)

 (1.3) Od dwóch lat palę kop­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpɛt͡ɕ, AS: kopeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kopcić

 przym. kopciany, kopciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dym

 (1.3) szlug, papieros, fajek, skręt; reg. cygareta

Wiktionary


kopff

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Kopff – pol­ski kom­po­zy­tor pio­se­nek (Do za­ko­cha­nia jeden krok)
  • Au­gust Kopff – nie­miec­ki astro­nom
  • Kopff – kra­ter na Księ­ży­cu

Wikipedia


kopia

1. odw­zo­ro­wa­nie ory­gi­na­łu, re­pli­ka
2. ro­dzaj broni uży­wa­nej przez ry­ce­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­miot wy­ko­na­ny na wzór pier­wsze­go, nie ory­gi­nał

 (1.2) praw. biur. do­ku­ment wyt­wo­rzo­ny przez odw­zo­ro­wa­nie ory­gi­na­łu

 (1.3) wojsk. hist. ro­dzaj bia­łej broni o dłu­gim drzew­cu, do walki konno;

 (1.4) hist. śred­nio­wiecz­na, pod­sta­wo­wa jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na cięż­koz­broj­nej jazdy ry­cer­skiej, zło­żo­na z ry­ce­rza i jego kil­ku­o­so­bo­we­go pocz­tu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wynik ko­pio­wa­nia (po­wie­la­nia obiek­tu)
  • kopia dzie­ła sztu­ki
  • kopia – ro­dzaj broni drzew­co­wej
  • kopia – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na ry­cer­stwa
  • kopia - na­rzę­dzie li­tur­gicz­ne w cerk­wi pra­wo­sław­nej i grec­ko­ka­to­lic­kiej
  • Kopia mi­strza – film Agniesz­ki Hol­land

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔpʲja, AS: kopʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopiowanie n., skopiowanie n., kopista m., kopistka ż., kopiarka ż., kopijnik mos.

 czas. kopiować ndk., skopiować dk.

 przym. kopiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wtórnik, duplikat

Wiktionary


kopiariusz

zbiór kopii do­ku­men­tów ory­gi­nal­nych


SJP.pl


kopiarka

urzą­dze­nie do ko­pio­wa­nia tek­stów i ry­sun­ków; kse­ro­graf, kse­ro­ko­piar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie ko­piu­ją­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­roż­ni­ku se­kre­ta­ria­tu stoi ko­piar­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopia ż., kopiowanie n., skopiowanie n., kopista m., kopistka ż.

 czas. kopiować ndk., skopiować dk.

 przym. kopiowy

Wiktionary


kopiarkowy

→ ko­piar­ka


SJP.pl

Patrz:

kopiarka

kopiarnia

dział za­kła­du che­mi­gra­ficz­ne­go lub po­mie­szcze­nie, w któ­rym się ko­piu­je


SJP.pl


kopiarstwo

rzad­ko: me­cha­nicz­ne, bez­myśl­ne na­śla­dow­nict­wo; ko­pio­wa­nie, mał­piar­stwo


SJP.pl


kopiarz

1. prze­sta­rza­łe: ma­szy­na po­wie­la­ją­ca tek­sty wy­ko­na­ne na wo­sko­wych ma­try­cach; po­wie­lacz;
2. daw­niej:
a) bez­rol­ny otrzy­mu­ją­cy za ro­bo­ciz­nę zboże w ko­pach;
b) ko­pia­riusz;
c) ko­pi­sta


SJP.pl


kopiasty

ma­ją­cy kształt kopca; na­gro­ma­dzo­ny w usy­pi­sko; wy­so­ko na­ła­do­wa­ny; ko­pia­ty


SJP.pl


kopiaty

ma­ją­cy kształt kopca; na­gro­ma­dzo­ny w usy­pi­sko; wy­so­ko na­ła­do­wa­ny; ko­pia­sty


SJP.pl


kopiał

1. książ­ka do pi­sa­nia zle­ceń, kwi­tów, ra­chun­ków itp. przez kalkę, w któ­rej kopia tek­stu zo­sta­je jako dowód;
2. in­te­gral­na część ko­piar­ki, dzię­ki któ­rej można nadać obra­bia­ne­mu przed­mio­to­wi po­żą­da­ny kształt; wzor­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. biu­ro­wa książ­ka do ko­pio­wa­nia przez kalkę zle­ceń, ra­chun­ków, kwi­tów itp.

 (1.2) techn. przest. wzor­nik, wzór jed­na­ko­we­go wyt­wa­rza­nia przed­mio­tów; na­rzę­dzie iden­tycz­ne­go kształ­to­wa­nia obra­bia­nych przed­mio­tów

 (1.3) hist. kar­tu­la­riusz, śred­nio­wiecz­ny zbiór do­ku­men­tów, ich kopii i od­pi­sów;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szablon

 (1.3) kopiariusz, kopiarz, kartularz

Wiktionary


kopica

1. nie­wiel­ka kopa siana;
2. daw­niej: ko­piec, kupa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. przest. nie­du­ża kopa siana lub zboża

 (1.2) książk. ko­piec, kupa cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pi­ca (803 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach Ka­mien­nych
  • Ko­pi­ca (165,9 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu Draw­skim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Ko­pi­ca (152 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu Ła­gow­skim, po­ło­żo­ne w woj. lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Su­lę­cin
  • Ko­pi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wtedy od łąki świe­żo sko­szo­nej, gdzie dłu­gi­mi rzę­da­mi na­je­żo­ne i pę­ka­te ko­pi­ce du­ma­ły, po­wiał wiatr go­rą­cy jak dmu­cha­nie słoń­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpʲit͡sa, AS: kopʹica

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kopić ndk., skopić dk.

 przym. kopiasty, kopiaty

 przysł. kopiasto, kopiato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) stos, sterta

Wiktionary


kopiczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kopidoł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gra­barz

Wiktionary


kopidół

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. gra­barz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz ko­pi­dół cią­gle łazi na­rą­ba­ny.

 (1.1) W Dzię­gie­lo­wie mają dwóch ko­pi­do­łów.

Wiktionary


kopiec

1. sztucz­nie usy­pa­ne wznie­sie­nie;
2. ziem­nia­ki lub ja­rzy­ny za­sy­pa­ne zie­mią i okry­te słomą w celu za­bez­pie­cze­nia ich przed za­marz­nię­ciem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sztucz­nie usy­pa­ne wznie­sie­nie

 (1.2) książk. lub ar­chit. pom­nik w for­mie ta­kie­go wznie­sie­nia

 (1.3) pot. przen. zbiór przed­mio­tów uło­żo­nych jeden na dru­gim

 (1.4) roln. pryz­ma ziem­nia­ków, wa­rzyw itp. przy­sy­pa­nych zie­mią i przy­kry­tych słomą w celu za­bez­pie­cze­nia przed prze­marz­nię­ciem; także: dół z taką samą za­war­to­ścią za­bez­pie­czo­ny w ten sam spo­sób

 (1.5) in­form. struk­tu­ra da­nych opar­ta na drze­wie, w któ­rej war­to­ści po­tom­ków węzła są w sta­łej re­la­cji z war­to­ścią ro­dzi­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­piec (ar­chi­tek­tu­ra)
  • ko­piec (in­for­ma­ty­ka)
  • ko­piec (rol­nict­wo)
  • Ko­piec – część mia­sta Wisła
  • Ko­piec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Za­wo­nia
  • Ko­piec – część wsi Wię­sła­wi­ce-Par­ce­le w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Kowal
  • Ko­piec – część wsi Koł­drąb w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • Ko­piec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie An­no­pol
  • Ko­piec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Że­lech­li­nek
  • Ko­piec – osada w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Ko­piec – część wsi Młyń­czy­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Łu­ko­wi­ca
  • Ko­piec – część wsi Kle­cza Dolna w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na szczę­ście co kil­ka­dzie­siąt kro­ków wzno­si­ły się kopce ter­mi­tów, wy­so­kie nie­kie­dy na kil­ka­na­ście stóp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopcowanie n., zakopcowanie n., okopcowanie n.

:: zdrobn. kopczyk m.

 czas. okopcować dk., kopcować ndk., zakopcować dk.

 przym. kopcowy, kopcowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kurhan

 (1.3) sterta

Wiktionary


kopiejeczka

zdrob­nia­le o ko­piej­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­piej­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpʲjɛ̇ˈjɛt͡ʃka, AS: kopʹi ̯ėi ̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopiejka ż.

Wiktionary


kopiejka

1/100 rubla (ro­syj­skiej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej), rubla bia­ło­ru­skie­go, rubla ta­dżyc­kie­go lub hryw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Rosji, Bia­ło­ru­si, a daw­niej także ZSRR, jedna setna rubla;

 (1.2) monet. drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ukra­i­ny, jedna setna hryw­ny

Wiktionary

Ko­piej­ka ( копейка, "ko­piej­ka"; копійка, "ko­pij­ka"; капейка, "ka­piej­ka") – mo­ne­ta, drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Rosji, Bia­ło­ru­si i Nadd­nie­strza (daw­niej ZSRR) równa 1/100 rubla. Także jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ukra­i­ny równa 1/100 hryw­ny.

Nazwa ko­piej­ka po­ja­wi­ła się jako po­tocz­ne po­cząt­ko­wo okre­śle­nie no­wo­grodz­kiej dien­gi (no­wo­grod­ki), gdy po re­for­mie w 1534 r., zwięk­sza­ją­cej jej war­tość obra­chun­ko­wą z 0,005 rubla no­wo­grodz­kie­go (jed­nost­ki obra­chun­ko­wej) do 0,01 rubla, na awer­sie mo­ne­ty umie­szczo­no wy­o­bra­że­nie jeźdź­ca z kopią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈpʲjɛ̇jka, AS: kopʹi ̯ėi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kopiejeczka ż.

 przym. kopiejkowy

Wiktionary


kopiejkowy

→ ko­piej­ka


SJP.pl

Patrz:

kopiejka

kopieniacki

przy­miot­nik od: ko­pie­niact­wo


SJP.pl


kopieniactwo

pry­mi­tyw­na forma rol­nict­wa, po­le­ga­ją­ca na upra­wie roli ko­pacz­ką, bez uży­cia pługa czy radła, po­łą­czo­na naj­czę­ściej z ho­dow­lą bydła


SJP.pl

Upra­wa ko­pie­nia­cza – spo­sób upra­wy gleby, po­le­ga­ją­cy na od­wra­ca­niu war­stwy wierzch­niej przy za­sto­so­wa­niu na­rzę­dzi ręcz­nych (np. szpad­la, mo­ty­ki). Me­to­da mało wy­daj­na, sto­so­wa­na w epoce póź­ne­go me­zo­li­tu i wczes­ne­go ne­o­li­tu przed upo­wszech­nie­niem się orki sprzę­żaj­nej. Obec­nie sto­so­wa­na w upra­wie nie­wiel­kich are­a­łów rol­nych (np. ogród­ków przy­do­mo­wych), któ­rych mała po­wierzch­nia unie­moż­li­wia wy­ko­rzy­sta­nie zme­cha­ni­zo­wa­nych środ­ków pro­duk­cji rol­ni­czej.

Wikipedia


kopieniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­pie­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopieniak m.

Wiktionary


kopieniaczy

przy­miot­nik od: ko­pie­niact­wo (pier­wot­na me­to­da upra­wy roli, po­le­ga­ją­ca na spulch­nia­niu ziemi za po­mo­cą kija)


SJP.pl


kopieniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ro­dzaj pła­szcza, szara opoń­cza bez rę­ka­wów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpʲjɛ̇̃ɲak, AS: kopʹi ̯ė̃ńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopieniaczek mrz.

Wiktionary


kopieniec

szczyt w Gor­cach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pie­niec – szczyt w Gor­cach
  • Ko­pie­niec – po­la­na u pod­nó­ży Wiel­kie­go Ko­pień­ca w Ta­trach Za­chod­nich
  • Ko­pie­niec – wznie­sie­nie w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Wiel­ki Ko­pie­niec lub Ko­pie­niec – szczyt po wschod­niej stro­nie Do­li­ny Ol­czy­skiej w Ta­trach
  • Wiel­ki Ko­pie­niec lub Ko­pie­niec – szczyt w Do­li­nie Cho­cho­łow­skiej
  • Ko­pie­niec – je­zio­ro w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Czar­na Dą­brów­ka

Wikipedia


kopij

1. odw­zo­ro­wa­nie ory­gi­na­łu, re­pli­ka
2. ro­dzaj broni uży­wa­nej przez ry­ce­rzy


SJP.pl


kopijka

rzad­ko: mała kopia


SJP.pl


kopijniczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­pij­ni­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopijnik mos.

Wiktionary


kopijnik

w śred­nio­wiecz­nym woj­sku: żoł­nierz cięż­koz­broj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. cięż­koz­broj­ny jeź­dziec uz­bro­jo­ny w kopię, a także miecz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopia ż.

 przym. kopijniczy

Wiktionary


kopiorama

urzą­dze­nie do ko­pio­wa­nia sty­ko­we­go ne­ga­ty­wów lub dia­po­zy­ty­wów ilu­stra­cji


SJP.pl

Ko­pio­ra­ma (lub rama ko­pio­wa) – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w po­li­gra­fii, fo­to­gra­fii oraz elek­tro­ni­ce do ko­pio­wa­nia sty­ko­we­go. Pro­ces ten po­le­ga na naś­wiet­la­niu ma­te­ria­łu świa­tło­czu­łe­go po­przez ma­try­cę – zaz­wy­czaj kli­szę (ne­ga­tyw lub dia­po­zy­tyw z wy­wo­ła­nym obra­zem) le­żą­cą bez­poś­red­nio na tym ma­te­ria­le.

Wikipedia


kopioramka

urzą­dze­nie do spo­rzą­dza­nia fo­to­gra­ficz­nych od­bi­tek sty­ko­wych


SJP.pl


kopiowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­pio­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­pio­wa­nie (po­wie­la­nie)
  • ko­pio­wa­nie (in­for­ma­ty­ka)
  • ko­pio­wa­nie (ky­no­lo­gia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­pio­wa­nie ma­te­ria­łów z Wi­ki­słow­ni­ka jest doz­wo­lo­ne, choć pod pew­ny­mi wa­run­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpʲjɔˈvãɲɛ, AS: kopʹi ̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skopiowanie n., kopia ż., kopiarka ż., kopista m.

 czas. kopiować ndk., skopiować dk.

 przym. kopiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powielanie

Wiktionary


kopiować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­pio­wać)

 (1.1) po­wie­lać coś (zwy­kle ma­te­riał dru­ko­wa­ny lub dane kom­pu­te­ro­we), prze­pi­sy­wać, wy­ko­ny­wać kopię cze­goś; pow­ta­rzać czy­jeś za­cho­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj pa­no­wie ko­pio­wa­li ja­kieś do­ku­men­ty i w ko­piar­ce za­bra­kło pa­pie­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpʲjɔvat͡ɕ, AS: kopʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopia ż., kopiarka ż., kopista m., kopiowanie n., skopiowanie n.

 czas. skopiować dk.

 przym. kopiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odbijać (na kserokopiarce), powtarzać, wzorować się, papugować

Wiktionary


kopiowy

przy­miot­nik od: kopia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­pio­wa­niem, do­ty­czą­cy ko­pio­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopiarka ż., kopia ż., kopiowanie n., skopiowanie n., kopista m., kopistka ż.

 czas. kopiować ndk., skopiować dk.

Wiktionary


kopisko

rzad­ko: stos, usy­pi­sko cze­goś; kop­czyk, ko­piec, ster­ta


SJP.pl

Ko­pi­sko (także: Pod­cheł­miec, niem. "Win­kler-Berg", "Win­kler­berg") - szczyt gór­ski o wy­so­ko­ści 688 m n.p.m. w Ma­sy­wie Chełm­ca w Gó­rach Wał­brzy­skich, w jego po­łud­nio­wym ra­mie­niu, po­mię­dzy szczy­ta­mi Ci­cha­wą na pół­no­cy i Bo­gu­szów­ką na po­łud­nio­wym za­cho­dzie. Leży w obrę­bie Bo­gu­szo­wa-Gor­ców. Jest zbu­do­wa­ny z dol­no­perm­skich por­fi­rów. W więk­szo­ści po­ra­sta go las mie­sza­ny.

Wikipedia


kopista

1. osoba, która spo­rzą­dza kopię cze­goś, po­wie­la ory­gi­nał;
2. osoba prze­pi­su­ją­ca księ­gi, do­ku­men­ty; skry­ba, pi­sarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba spo­rzą­dza­ją­ca kopie

 (1.2) hist. śred­nio­wiecz­ny skry­ba

 (1.3) hist. wojsk. żoł­nierz Kor­pu­su Ochro­ny Po­gra­ni­cza

Wiktionary

Zo­bacz też: szczyt Ko­pi­sta w Gó­rach So­wich lub szczyt Ko­pi­sta w Kar­ko­no­szach.

Ko­pi­sta – osoba, zaj­mu­ją­ca się w śred­nio­wie­czu prze­pi­sy­wa­niem ksiąg lub do­ku­men­tów. Osoba taka mogła łą­czyć różne ut­wo­ry i do­pi­sy­wać włas­ne frag­men­ty. Zda­rza­ło się, że w ten spo­sób pow­sta­wa­ły ko­lej­ne wer­sje tego sa­me­go te­ma­tu, a nawet zu­peł­nie nowe dzie­ła. Ko­pi­sta­mi byli mnisi.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. kopia ż., kopiowanie n., skopiowanie n.

::: fż. kopistka ż.

:: czas. kopiować ndk., skopiować dk.

 przym. kopiowy

 (1.3)

:: skr. KOP

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skryba, skryptor, przepisywacz

Wiktionary


kopistka

ko­bie­ta, która spo­rzą­dza kopię cze­goś, po­wie­la ory­gi­nał


SJP.pl


kopić

ukła­dać w kopy, np. siano


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) roln. ukła­dać zboże, siano w kopy

Wiktionary

Kopić – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie dzie­sią­tym, w gmi­nie Glamoč. W 2013 roku li­czy­ła 2 miesz­kań­ców – Ser­bów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kopica ż.

Wiktionary


kopiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kopka

mała kopa, czyli zło­żo­ne w ster­tę siano lub słoma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kopka – usta­wio­ne snopy słomy lub siana
  • Kopka – po­la­na w Ta­trach Za­chod­nich
  • Bo­gu­sław Kopka – pol­ski hi­sto­ryk
  • Kopka – wznie­sie­nie w Su­de­tach Wschod­nich, w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka – Kro­wiar­kach
  • Kopka – wzgó­rze na Przed­gó­rzu Su­dec­kim we Wzgó­rzach Niem­czań­sko-Strze­liń­skich

Wikipedia


kopla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sze­ro­ki pas skó­rza­ny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. łąka na wzgór­ku za domem

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łąka przez­na­czo­na do wy­pa­sa­nia bydła

Wiktionary


koplanarny

w ma­te­ma­ty­ce: le­żą­cy w tej samej pła­szczyź­nie; kom­pla­nar­ny


SJP.pl


koplino

Ko­pli­no (do 1945 Kop­plin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo.

Wikipedia


kopniaczek

zdrob­nie­nie od: kop­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kop­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopniak m.

Wiktionary


kopniak

ude­rze­nie nogą; kop­nię­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cios za­da­ny nogą

 (1.2) środ. mot. w mo­to­cy­klu pedał roz­rusz­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łam tuzin po­licz­ków, a Cecco tyleż kop­nia­ków.

 (1.1) Chce­cie, by zni­żył głos, to pod­nie­ście swój, po­każ­cie mu kij lub daj­cie mu kop­nia­ka w zadek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpʲɲak, AS: kopʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopnięcie n., kopanie n., kop m., kopacz m.

:: zdrobn. kopniaczek m.

 czas. kopać ndk., kopnąć dk., wykopywać ndk.

 przym. okopowy

Wiktionary


kopnica

Kop­ni­ca (do 1945 niem. "Köpnitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 203.

We­dług da­nych z 28 wrze­śnia 2009 roku wieś miała 119 sta­łych miesz­kań­ców.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kop­ni­ca, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Dar­ło­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie ko­sza­liń­skim.

Wikipedia


kopnik

daw­niej: uczest­nik kopy - ze­bra­nia gro­madz­kie­go


SJP.pl


kopnięcie

ude­rze­nie nogą; kop­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ude­rze­nie, cios za­da­ny nogą

Wiktionary

Kop­nię­cie – ude­rze­nie stopą, ko­la­nem lub inną czę­ścią nogi sto­so­wa­ne w róż­nych for­mach kon­fron­ta­cji fi­zycz­nej, w sztu­kach i w spor­tach walki. Kop­nię­cia są wol­niej­sze niż ciosy pię­ścią, cho­ciaż sil­niej­sze od nich.

Kop­nię­cia sta­no­wią pod­sta­wo­wy ele­ment wielu sztuk walki, ta­kich jak od­mia­ny muay thai, wushu, ka­ra­te, kick-bo­xing, tang­su­do, ta­ek­won­do i MMA.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔpʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: kopʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopniak m., kopanie n., kop m., wykop m., wykopki nmos.

 czas. kopać ndk., kopnąć dk.

 przym. okopowy, kopalny

Wiktionary


kopnięty

po­tocz­nie: od­bie­ga­ją­cy od normy i świad­czą­cy o niez­rów­no­wa­że­niu; szur­nię­ty, stu­knię­ty, rąb­nię­ty, pu­knię­ty, wal­nię­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. szur­nię­ty

Wiktionary


kopno

1. miej­sce wznie­sio­ne, wolne od śnie­gu, zie­mia po­ka­zu­ją­ca się pod­czas od­wil­ży
2. le­go­wi­sko za­ją­ca w śnie­gu


SJP.pl


kopny

sypki i trud­ny do przej­ścia od­ci­nek drogi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o śnie­gu lub pia­sku: trud­ny do prze­by­cia, po­wo­du­ją­cy grzęź­nię­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był już zmę­czo­ny, bo od kwa­dran­sa brnął w kop­nym śnie­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpnɨ, AS: kopny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kopać

 rzecz. kopanie n., kop mrz./mzw.

Wiktionary


kopnąć

ude­rzyć nogą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kopać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kopać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kopnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopniak m., kop m., kopnięcie n.

 przym. okopowy

Wiktionary


kopocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. górn. kilof

Wiktionary


kopolimer

po­li­mer za­wie­ra­ją­cy co najm­niej dwa ro­dza­je merów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) chem. po­li­mer, któ­reg łań­cu­chy za­wie­ra­ją dwa lub wię­cej ro­dza­jów merów;

Wiktionary


kopolimeryzacja

Ko­po­li­me­ry­za­cja – po­li­me­ry­za­cja z udzia­łem co najm­niej dwóch róż­nych mo­no­me­rów, która pro­wa­dzi do otrzy­ma­nia ko­po­li­me­rów. W za­leż­no­ści od wza­jem­nej re­ak­tyw­no­ści względ­nej mo­no­me­rów re­ak­cja ta pro­wa­dzi do otrzy­ma­nia po­li­me­rów o róż­nym skła­dzie i dy­stry­bu­cji merów w koń­co­wym po­li­me­rze. Me­cha­nizm ko­po­li­me­ry­za­cji za­le­ży od stę­że­nia i re­ak­tyw­no­ści po­szcze­gól­nych mo­no­me­rów.

Wikipedia


kopolimeryzacyjny

→ ko­po­li­me­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

kopolimeryzacja

koppa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go, obec­nie nie­u­ży­wa­na, w grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza­ją­ca licz­bę 90, Ϙ;

 (1.2) ar­cha­icz­na li­te­ra cy­ry­li­cy, Ҁ, sto­so­wa­na także jako oz­na­cze­nie 90

Wiktionary

Koppa ( κόππα, pi­sa­na Ϙϙ lub Ϟϟ) – li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go, obec­nie nie­u­ży­wa­na w tym ję­zy­ku. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 90. W al­fa­be­cie koppa znaj­do­wa­ła się mię­dzy san a rho.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔpːa, AS: ko•pa

Wiktionary


kopra

wy­su­szo­ny miąższ orze­cha ko­ko­so­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wy­su­szo­ny miąższ orze­cha ko­ko­so­we­go;

Wiktionary

Kopra – wy­su­szo­ny miąższ (biel­mo) na­sion ko­ko­sa wła­ści­we­go (palmy ko­ko­so­wej), bę­dą­cy naj­waż­niej­szym z eko­no­micz­ne­go punk­tu wi­dze­nia su­row­cem po­zy­ski­wa­nym z ko­ko­sa. Za­wie­ra około 60–70% tłu­szczu i na skalę prze­my­sło­wą wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest do wy­ro­bu oleju ko­ko­so­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kraj Tu­va­lu sprze­da­je koprę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpra, AS: kopra

Wiktionary


koprocesor

do­dat­ko­wy, wy­spe­cja­li­zo­wa­ny pro­ce­sor wspo­ma­ga­ją­cy głów­ny pro­ce­sor kom­pu­te­ra; współ­pro­ce­sor


SJP.pl

Ko­pro­ce­sor – układ sca­lo­ny, któ­re­go za­da­niem jest od­cią­że­nie głów­ne­go pro­ce­so­ra kom­pu­te­ra (ang. "Cen­tral Pro­ces­sing Unit" - CPU) w wy­ko­ny­wa­niu niek­tó­rych zadań, naj­czę­ściej o wy­spe­cja­li­zo­wa­nym cha­rak­te­rze. Za­da­nia takie ko­pro­ce­sor zwy­kle wy­ko­nu­je szyb­ciej niż pro­ce­sor głów­ny, a także, w niek­tó­rych przy­pad­kach, może on dzia­łać rów­no­le­gle do CPU, co ogól­nie umoż­li­wia zwięk­sze­nie mocy obli­cze­nio­wej (lub, bar­dziej ogól­nie, pręd­ko­ści) dzia­ła­nia kom­pu­te­ra.

Wikipedia


koproducencki

→ ko­pro­du­cent


SJP.pl

Patrz:

koproducent

koproducent

osoba lub przed­się­bior­stwo współ­pra­cu­ją­ce z in­ny­mi przy pro­duk­cji cze­goś; współ­pro­du­cent


SJP.pl


koproducentka

→ ko­pro­du­cent


SJP.pl

Patrz:

koproducent

koprodukcja

współ­pro­duk­cja;
1. współ­pra­ca kilku osób lub przed­się­biorstw przy pro­duk­cji cze­goś;
2. pro­dukt pow­sta­ły w wy­ni­ku ta­kiej współ­pra­cy


SJP.pl

Ko­pro­duk­cja ( co­pro­duc­tion) – wspól­ne przed­sięw­zię­cie pro­duk­cyj­ne kilku pod­mio­tów (osób, przed­się­biorstw). Także wynik ta­kiej współ­pra­cy.

Ter­min uży­wa­ny głów­nie w od­nie­sie­niu do pro­duk­cji fil­mo­wej, te­a­tral­nej, ope­ro­wej itp. Celem ko­pro­duk­cji naj­czę­ściej jest ro­zło­że­nie kosz­tów pro­duk­cji na ko­pro­du­cen­tów.

Wikipedia


koprodukcyjny

zwią­za­ny z ko­pro­duk­cją


SJP.pl


koprodukować

współ­pra­co­wać przy pro­duk­cji cze­goś


SJP.pl


koprodukt

po­ję­cie w te­o­rii ka­te­go­rii bę­dą­ce uo­gól­nie­niem sumy ro­złącz­nej zbio­rów i zew­nętrz­nej sumy pro­stej prze­strze­ni li­nio­wych


SJP.pl

Ko­pro­dukt – po­ję­cie w te­o­rii ka­te­go­rii bę­dą­ce uo­gól­nie­niem sumy ro­złącz­nej zbio­rów i zew­nętrz­nej sumy pro­stej prze­strze­ni li­nio­wych. Ko­pro­dukt jest kon­struk­cją du­al­ną do pro­duk­tu.

Wikipedia


koprofag

zwie­rzę ży­wią­ce się od­cho­da­mi in­nych zwie­rząt, np. chrząszcz kro­wień­czak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekol. zwie­rzę odży­wia­ją­ce się od­cho­da­mi, fe­ka­lia­mi

Wiktionary


koprofagia

1. zo­o­lo­gia: ży­wie­nie się przez niek­tó­re zwie­rzę­ta kałem in­nych ga­tun­ków zwie­rząt
2. me­dy­cy­na: spo­ży­wa­nie kału przez ludzi z niek­tó­ry­mi za­bu­rze­nia­mi psy­chicz­ny­mi


SJP.pl

Ko­pro­fa­gia ( "kó­pros" = gnój + "pha­ge­in" = jeść) – odży­wia­nie się od­cho­da­mi (kałem).

U niek­tó­rych or­ga­niz­mów (np. kro­wień­czak, żuk gno­jo­wy, poś­więt­nik) że­ro­wa­nie na od­cho­dach in­nych zwie­rząt jest na­tu­ral­nym spo­so­bem odży­wia­nia się, po­nie­waż kał za­wie­ra dużo czę­ścio­wo stra­wio­ne­go po­ży­wie­nia. Kał może mieć też zna­cze­nie po­moc­ni­cze, jak to się dzie­je u hi­po­po­ta­mów i mło­dych słoni, gdyż zwięk­sza wy­ko­rzy­sta­nie po­kar­mu, oraz u psów i świń, u któ­rych umoż­li­wia za­spo­ko­je­nie nie­do­bo­rów po­kar­mo­wych.

Wikipedia


koprofagiczny

→ ko­pro­fa­gia


SJP.pl

Patrz:

koprofagia

koprofil

osoba cier­pią­ca na ko­pro­fi­lię, tj. osią­ga­ją­ca sa­tys­fak­cję sek­su­al­ną pod­czas kon­tak­tu z kałem ludz­kim lub zwie­rzę­cym


SJP.pl


koprofilia

zbo­cze­nie sek­su­al­ne, po­le­ga­ją­ce na doz­na­wa­niu pod­nie­ce­nia w kon­tak­cie z od­cho­da­mi part­ne­ra, oglą­da­niu go pod­czas za­łat­wia­nia się itd.


SJP.pl

Ko­pro­fi­lia ( κόπρος, kó­pros – wy­da­li­na, φιλία, "phi­lia" – „przy­jaźń” lub „mi­łość”) – pa­ra­fi­lia, w któ­rej zja­da­nie oraz kon­takt z kałem włas­nym lub part­ne­ra (np. sma­ro­wa­nie ciała, wy­próż­nia­nie na klat­kę pier­sio­wą) jest źró­dłem pod­nie­ce­nia sek­su­al­ne­go.

Wikipedia


koprofilka

→ ko­pro­fil


SJP.pl

Patrz:

koprofil

koprofilny

→ ko­pro­fi­lia


SJP.pl

Patrz:

koprofilia

koprolalia

skłon­ność, czę­sto cho­ro­bli­wa, do uży­wa­nia wul­ga­ryz­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­se­syj­ne wy­po­wia­da­nie słów nie­przyz­wo­i­tych lub wul­gar­nych

Wiktionary

Ko­pro­la­lia (gr. "kó­pros" 'kał' i "laliá" 'ga­da­ni­na') – pa­to­lo­gicz­na, nie­da­ją­ca się opa­no­wać po­trze­ba wy­po­wia­da­nia nie­przyz­wo­i­tych słów lub zdań, prze­kleństw lub obelg (wul­ga­ryz­mów) kie­ro­wa­nych do in­nych osób.

Wy­stę­pu­je w ze­spo­le To­u­ret­te’a (po­ni­żej 15% wszyst­kich cho­rych), ale rów­nież w schi­zo­fre­nii, psy­cho­zach al­ko­ho­lo­wych, cza­sem w za­bu­rze­niu ob­se­syj­no-kom­pul­syj­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Symp­to­mem niek­tó­rych cho­rób umy­sło­wych jest czę­sto ko­pro­la­lia, pro­szę więc po­chop­nie nie oce­niać na­szych pa­cjen­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔprɔˈlalʲja, AS: koprolalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koprolit m.

Wiktionary


koprolalny

→ ko­pro­la­lia


SJP.pl

Patrz:

koprolalia

koprolit

1. ska­mie­nia­ła grud­ka kału zwie­rzę­cia ko­pal­ne­go;
2. nie­ska­mie­nia­ły ek­skre­ment dżdżow­nic two­rzą­cy bio­hu­mus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. za­cho­wa­ny w osa­dach ska­mie­nia­ły ek­skre­ment zwie­rzę­cy;

 (1.2) roln. ek­skre­men­ty głów­nie dżdżow­nic, za­wie­ra­ją­ce dużo skład­ni­ków or­ga­nicz­nych, uży­wa­ne w użyź­nia­niu gleby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈprɔlʲit, AS: koprolʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koprolalia ż.

 przym. koprolitowy

Wiktionary


koprolitowy

→ ko­pro­lit


SJP.pl

Patrz:

koprolit

koprowina

daw­niej: mie­dzia­ki, pie­nią­dze mie­dzia­ne


SJP.pl


koprowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­prow­ski (forma żeń­ska: Ko­prow­ska; licz­ba mnoga: Ko­prow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 4921 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 5294 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "koper" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w pół­noc­no-cen­tral­nej i po­łud­nio­wo-cen­tral­nej Pol­sce.

Wikipedia


koprowy

przy­miot­nik od: koper


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­prem, do­ty­czą­cy kopru

 (1.2) zwią­za­ny z koprą, do­ty­czą­cy kopry

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. koper m., koperek m.

 (1.2)

 rzecz. kopra ż.

Wiktionary


kopruch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. komar

Wiktionary

Ko­pruch, wła­ści­wie Alek­san­der Ko­złow­ski (ur. 5 marca 1985 w Świę­to­chło­wi­cach) – pol­ski sce­na­rzy­sta, re­ży­ser, ope­ra­tor fil­mo­wy, twór­ca CGI, raper, autor tek­stów, kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny i przed­się­bior­ca. Za­ło­ży­ciel i wła­ści­ciel stu­dia fil­mo­we­go Przed­ma­rań­cza.

Wikipedia


koprula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. zupa ko­per­ko­wa

Wiktionary


koprzywnica

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­przyw­ni­ca – mia­sto w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, nad rzeką Ko­przy­wian­ką (obok któ­rej ut­wo­rzo­no zalew). Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­przyw­ni­ca. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. tar­no­brze­skie­go.

Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­na jest w Ma­ło­pol­sce, w ziemi san­do­mier­skiej. Była mia­stem klasz­to­ru cy­ster­sów ko­przyw­nic­kich w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔpʃɨvʲˈɲit͡sa, AS: kopšyvʹńica

Wiktionary


koprzywnicki

przy­miot­nik od: Ko­przyw­ni­ca


SJP.pl


koprzywniczanin

miesz­ka­niec Ko­przyw­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


koprzywniczanka

miesz­kan­ka Ko­przyw­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kopsać

po­tocz­nie:
a) dawać;
b) kopać


SJP.pl


kopsnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kops­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔpsʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: kopsʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kopsnąć

Wiktionary


kopsnąć

po­tocz­nie:
a) dać
b) kop­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kop­sać)

 (1.1) gwara. więz. slang. młodz. podać, sprze­dać, dać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny kops­nąć się (ndk. kop­sać się)

 (2.1) slang. młodz. sko­czyć gdzieś, po­biec po coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ktoś mógł­by mi kops­nąć adres stro­ny, na któ­rej zna­lazł­bym te in­for­ma­cje?

 (1.1) Kops­nij kolki, pić mi się chce.

 (2.1) Kops­nij się do skle­pu po chip­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔpsnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kopsnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopsnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zapodać

Wiktionary


kopt

przed­sta­wi­ciel grupy lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej Egipt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek ludu egip­skie­go, po­to­mek sta­ro­żyt­nych Egip­cjan, któ­rzy przy­ję­li chrze­ści­jań­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopt mos.

:: fż. Koptyjka ż.

 przym. koptyjski

Wiktionary


kopt.

skrót od: kop­tyj­ski


SJP.pl


koptowie

lud za­miesz­ku­ją­cy Egipt


SJP.pl

Kop­to­wie (kopt. ⲚⲓⲢⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ ̀ⲛ̀Ⲭⲣⲏⲥⲧⲓ̀ⲁⲛⲟⲥ "NiRemenkēmi enKhristianos", ‏أقباط‎ "Akbat") – egip­ska, ogól­ne okre­śle­nie wier­nych Ko­ścio­łów kop­tyj­skich: or­to­dok­syj­ne­go Ko­ścio­ła kop­tyj­skie­go i Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go obrząd­ku kop­tyj­skie­go. Słowo "kopt" po­cho­dzi od arab­skie­go "qibt", bę­dą­ce­go zmo­dy­fi­ko­wa­ną i skró­co­ną wer­sją grec­kie­go "ai­gyp­tos", bez pier­wszej i ostat­niej sy­la­by.

Wikipedia


koptyjka

przed­sta­wi­ciel­ka grupy lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej Egipt


SJP.pl


koptyjski

do­ty­czą­cy Kop­tów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Kop­tów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) an­trop. rel. zwią­za­ny z Kop­ta­mi; do­ty­czą­cy Ko­ścio­ła kop­tyj­skie­go i jego wyz­naw­ców

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. ostat­nia faza roz­wo­jo­wa ję­zy­ka egip­skie­go, język wy­wo­dzą­cy się ze sta­ro­e­gip­skie­go, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ję­zy­ków afro­az­ja­tyc­kich;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔpˈtɨjsʲci, AS: koptyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopt mos.

Wiktionary


kopula

forma oso­bo­wa cza­sow­ni­ka "być" wią­żą­ca pod­miot z orzecz­ni­kiem w zda­nie; łącz­nik, spój­ka


SJP.pl


kopulacja

spół­ko­wa­nie;
1. fi­zycz­nie ze­spo­le­nie się or­ga­nów płcio­wych ludzi lub zwie­rząt róż­nej płci, umoż­li­wia­ją­ce za­płod­nie­nie ko­mór­ki ja­jo­wej przez plem­ni­ki;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: sto­su­nek sek­su­al­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. cie­les­ne ze­spo­le­nie się dwóch osob­ni­ków róż­nej płci, umoż­li­wia­ją­ce za­płod­nie­nie

 (1.2) biol. po­łą­cze­nie się gamet w zy­go­tę

Wiktionary

Ko­pu­la­cja ( co­pu­la­tio), akt płcio­wy, spół­ko­wa­nie – sto­su­nek płcio­wy, który u zwie­rząt po­le­ga na bez­poś­red­nim kon­tak­cie dwóch osob­ni­ków (róż­nych płci lub oboj­na­czych) w celu za­plem­nie­nia i za­płod­nie­nia. W akcie tym wy­ko­rzy­sty­wa­ne są naj­czę­ściej róż­nie wyksz­tał­co­ne na­rzą­dy ko­pu­la­cyj­ne. Ko­pu­la­cję u więk­szo­ści zwie­rząt po­prze­dza okre­ślo­ny ry­tu­ał go­do­wy i wy­dzie­la­nie spe­cy­ficz­nych sy­gna­łów za­pa­cho­wych (np. fe­ro­mo­ny), dźwię­ko­wych (np. ptasi śpiew) i wzro­ko­wych (np. szata go­do­wa).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kopulować ndk.

 przym. kopulacyjny

 rzecz. kopulowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spółkowanie, stosunek, akt płciowy, stosunek płciowy, zootechn. krycie

Wiktionary


kopulacyjny

zwią­za­ny z ko­pu­la­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. do­ty­czą­cy ko­pu­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopulacja ż., kopulowanie n.

 czas. kopulować ndk.

Wiktionary


kopulak

piec od­lew­ni­czy do wy­ta­pia­nia że­li­wa; że­li­wiak


SJP.pl


kopulakowy

przy­miot­nik od: ko­pu­lak


SJP.pl


kopulant

po­tocz­nie: męski part­ner ero­tycz­ny; kon­ku­bent, ko­cha­nek, na­łoż­nik


SJP.pl


kopulasty

o kształ­cie ko­pu­ły; ko­pu­ło­wa­ty


SJP.pl


kopulizacja

spo­sób szcze­pie­nia drzew i krze­wów zra­zem na pod­kład­ce


SJP.pl


kopulizować

w ogrod­nict­wie: szcze­pić drze­wa i krze­wy na pod­kład­ce ze zdrew­nia­łe­go pędu z pą­ka­mi


SJP.pl


kopulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­pu­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpulɔˈvãɲɛ, AS: kopulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopulacja ż.

 czas. kopulować

 przym. kopulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spółkowanie

Wiktionary


kopulować

od­by­wać sto­su­nek płcio­wy; spół­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) fizj. od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Małpy ko­pu­lo­wa­ły w zoo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔpuˈlɔvat͡ɕ, AS: kopulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopulacja ż., kopulowanie n.

 przym. kopulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spółkować, parzyć się, ptaszkować

Wiktionary


kopuła

1. skle­pie­nie pół­ko­li­ste lub pó­łe­lip­tycz­ne opar­te na murze lub bęb­nie na pla­nie ko­li­stym, elip­tycz­nym albo wie­lo­bocz­nym ;
2. dy­stry­bu­an­ta wie­lo­wy­mia­ro­we­go roz­kła­du praw­do­po­do­bień­stwa na kwa­dra­cie jed­nost­ko­wym (dla trzech wy­mia­rów sze­ścia­nie jed­nost­ko­wym, itd.) o jed­no­staj­nych roz­kła­dach brze­go­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pół­ko­li­ste lub pó­łe­lip­tycz­ne skle­pie­nie;

 (1.2) mat. dy­stry­bu­an­ta wie­lo­wy­mia­ro­we­go roz­kła­du praw­do­po­do­bień­stwa na kwa­dra­cie jed­nost­ko­wym o jed­no­staj­nych roz­kła­dach brze­go­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­pu­ła (ar­chi­tek­tu­ra)
  • ko­pu­ła (ma­te­ma­ty­ka)
  • ko­pu­ła (ge­o­lo­gia)
  • ko­pu­ła ge­o­de­zyj­na
  • ko­pu­ła lo­do­wa
  • ko­pu­ła pan­cer­na
  • ko­pu­ła po­zor­na
  • ko­pu­ła wul­ka­nicz­na
  • Ko­pu­ła Arc­tow­skie­go
  • Ko­pu­ła Kra­ko­wa
  • Ko­pu­ła War­sza­wy
  • Ko­pu­ła Bomby Ato­mo­wej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈpuwa, AS: kopuu̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) copula

Wiktionary


kopułka

1. zdrob­nie­nie od: ko­pu­ła; mała ko­pu­ła;
2. ko­puł­ka apa­ra­tu za­pło­no­we­go - część urzą­dze­nia za­pło­no­we­go w sil­ni­ku ben­zy­no­wym, gdzie na­stę­pu­je prze­łą­cza­nie za­pło­nu na ko­lej­ne cy­lin­dry;
3. ko­puł­ka na­ścien­na, ko­puł­ka wys­mu­kła - nie­wiel­ki owad, błon­ków­ka z ro­dzi­ny oso­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­puł­ka – górny ele­ment apa­ra­tu za­pło­no­we­go
  • ko­puł­ka (Cup­hop­hyl­lus) – ro­dzaj grzy­bów
  • ko­puł­ka (Eu­me­nes) – ro­dzaj owa­dów

Wikipedia


kopułkowaty

po­dob­ny kształ­tem do ko­pu­ły; za­koń­czo­ny ko­pu­łą; ko­pu­la­sty


SJP.pl


kopułkowy

→ ko­puł­ka


SJP.pl

Patrz:

kopułka

kopułowaty

o kształ­cie ko­pu­ły; ko­pu­la­sty


SJP.pl


kopułowy

przy­miot­nik od: ko­pu­ła


SJP.pl


kopyciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­rzy­na­ją­cy z drew­na ko­py­ta szew­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopyto, kopytnik, kopytarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopytnik, kopytarz

Wiktionary


kopyciński

naz­wi­sko


SJP.pl


kopycki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ko­pyc­ka (ur. 1957) – pol­ska pły­wacz­ka
  • Mie­czy­sław Ko­pyc­ki (ur. 1951) – pol­ski pił­karz
  • Mo­ni­ka Ko­pyc­ka (ur. ur. 1989) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, płot­kar­ka
  • Paweł Ko­pyc­ki (ur. 2000) – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


kopyco

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. weł­nia­na skar­pe­ta

Wiktionary


kopyczyniecki

→ Ko­py­czyń­ce (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


kopyczyńce

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Ko­py­czyń­ce ( Копичинці, "Ko­py­czyn­ci") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim nad rzecz­ką Nicz­ła­wą. W 2025 roku li­czy­ło sza­cun­ko­wo 6899 miesz­kań­ców.

Znaj­du­je się tu sta­cja ko­le­jo­wa Ko­py­czyń­ce, węzeł linii Tar­no­pol – Biała Czort­kow­ska i Hu­sia­tyn – Ko­py­czyń­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kopyczyniecki

Wiktionary


kopydłowo

1. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. fik­cyj­na wieś bę­dą­ca miej­scem akcji wi­do­wi­ska estra­do­we­go pt. "Spot­ka­nie z Bal­la­dą"


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­py­dło­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kłec­ko.
  • Ko­py­dło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wil­czyn
  • Ko­py­dło­wo – dawny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­py­dło­wie
  • Ko­py­dło­wo – fik­cyj­na miej­sco­wość pro­gra­mu „Spot­ka­nie z Bal­la­dą”
  • Ko­py­dłów

Wikipedia


kopydłów

Ko­py­dłów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Biała.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


kopyrajter

osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem slo­ga­nów i tek­stów re­kla­mo­wych; co­py­wri­ter, tek­ster


SJP.pl


kopyrtnyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. prze­wró­cić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kopyrtać sie ndk.

Wiktionary


kopystka

1. w oku­li­sty­ce: srebr­ne na­rzę­dzie w kształ­cie ły­żecz­ki do ope­ra­cji ka­ta­rak­ty;
2. spe­cjal­ne na­rzę­dzie do czy­szcze­nia po­de­szew kopyt koń­skich;
3. zdrob­nie­nie od: ko­pyść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrob­nie­nie od|ko­pyść.

 (1.2) daw., dziś re­gio­na­lizm. kulin. drew­nia­na łyżka lub ło­pat­ka słu­żą­ca do mie­sza­nia, ucie­ra­nia bądź na­kła­da­nia po­traw

 (1.3) re­gio­na­lizm. roln. wąska de­secz­ka pow­le­czo­na smołą i pia­skiem, słu­żą­ca do wy­gła­dza­nia ostrza kosy

 (1.4) med. na­rzę­dzie w for­mie pła­skiej ło­pat­ki słu­żą­ce do przy­trzy­my­wa­nia ję­zy­ka pa­cjen­ta pod­czas badań

 (1.5) med. na­rzę­dzie w kształ­cie ły­żecz­ki sto­so­wa­ne w chi­rur­gii oku­li­stycz­nej pod­czas ope­ra­cji usu­wa­nia zaćmy;

 (1.7) hist. wojsk. slang. nie­miec­ki ręcz­ny gra­nat trzon­ko­wy z okre­su II wojny świa­to­wej

 (1.8) przest. rzem. pła­skie na­rzę­dzie uży­wa­ne do mie­sza­nia lub zgar­nia­nia róż­ne­go ro­dza­ju sub­stan­cji

 (1.9) przest. żart. szpa­da bar­dzo ni­skiej ja­ko­ści

Wiktionary

Ko­pyst­ka – na­rzę­dzie słu­żą­ce do czy­szcze­nia kopyt koń­skich. Za po­mo­cą ko­pyst­ki usuwa się róż­ne­go ro­dza­ju ma­te­rię, która utk­wi­ła we wklę­słej po­desz­wie ko­py­ta: słomę, wióry, brud, od­cho­dy, a także drob­ne ka­mycz­ki, pia­sek i inne obce ciała.

Ko­pyst­ką po­win­no się ope­ro­wać od stro­ny tzw. "pięt­ki" do "palca" (przo­du) ko­py­ta, aby uni­knąć zra­nie­nia się lub usz­ko­dze­nia po­desz­wy, "strzał­ki" lub "pięt­ki" ko­py­ta. Na­le­ży uwa­żać, by nie usz­ko­dzić wraż­li­wych oko­lic "strzał­ki" ko­py­to­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kopyść ż., kopyto n.

:: zdrobn. kopysteczka ż.

 czas. kopać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warząchew, łopystka

 (1.7) pałka, pałkowiec, tłuczek, trzonek, trzonkowiec

 (1.8) szpachla, szpatel

 (1.9) rożenek

Wiktionary


kopyt

1. zro­go­wa­cia­łe za­koń­cze­nie pal­ców u niek­tó­rych ssa­ków ko­pyt­nych;
2. drew­nia­na forma do kształ­to­wa­nia obu­wia w cza­sie pro­duk­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Kopyt (ur. 1935) – pol­ska strzel­czy­ni
  • Bar­tosz Kopyt → DJ De­szczu Stru­gi
  • Paweł Kopyt – pol­ski elek­tro­nik
  • Szcze­pan Kopyt (ur. 1983) – pol­ski poeta i muzyk

Wikipedia


kopytarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­rzy­na­ją­cy z drew­na ko­py­ta szew­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopyto, kopytnik, kopyciarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopytnik, kopyciarz

Wiktionary


kopytka

grube klu­ski cięte uko­śnie z wałka cia­sta, po­da­wa­ne jako do­da­tek lub sa­mo­ist­ne danie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. klu­ski z go­to­wa­nych ziem­nia­ków i mąki pszen­nej w kształ­cie rom­bów uzy­ski­wa­nych przez uko­śne cię­cie wał­ków cia­sta;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ko­pyt­ko

Wiktionary

Zo­bacz też: ko­pyt­ka (skar­pe­ty).

Ko­pyt­ka (pozn. sza­gów­ki) – w kuch­ni pol­skiej, ro­dzaj gru­bych klu­sek w kształ­cie rom­bów, wy­ra­bia­nych z ugo­to­wa­nych ziem­nia­ków, mąki i jaj. Wy­ko­rzy­stu­je się mąkę pszen­ną z nie­wiel­kim do­dat­kiem ziem­nia­cza­nej. Cia­sto do­pra­wia się do smaku solą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈpɨtka, AS: kopytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopyto n., kopytko n.

 przym. kopytowy, kopytkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw-pl|Poznań. szagówki

Wiktionary


kopytko

zdrob­nie­nie od: ko­py­to


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: ko­py­to

 (1.2) małe ko­py­to

 (1.3) kulin. po­je­dyn­cza klu­ska z ro­dza­ju ko­py­tek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­pyt­ko – klu­ska
  • ko­pyt­ko – skar­pe­ta
  • Ko­pyt­ko – osada leśna w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Ro­zo­gi
  • Ko­pyt­ko – skała (pia­skow­co­wa wy­chod­nia) w gmi­nie Sie­praw, w miej­sco­wo­ści Sie­praw (Po­gó­rze Wie­lic­kie)
  • Ko­pyt­ko – skała we wsi Ro­da­ki w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Klu­cze (Wy­ży­na Czę­sto­chow­ska)
  • ko­pyt­ko – słowo, które zdo­by­ło po­pu­lar­ność w 2005 roku za spra­wą jed­nej z re­klam te­le­wi­zyj­nych, zob. grupa te­a­tral­na Mumio

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kózki mają ko­pyt­ka.

 (1.3) Bab­cia źle się czuje i zja­dła do­słow­nie tylko jedno ko­pyt­ko.

 (1.3) Bron­ko­wi zsu­nę­ło się ko­pyt­ko z wi­del­ca i wpa­dło do kom­po­tier­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpɨtkɔ, AS: kopytko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopyto n., kopytka nmos.

 przym. kopytowy, kopytkowy, kopytny

Wiktionary


kopytkowaty

po­dob­ny kształ­tem do ko­pyt­ka


SJP.pl


kopytkowe

1. opła­ta za prze­jazd lub prze­pę­dze­nie bydła przez ro­gat­ki miej­skie;
2. po­da­rek da­wa­ny przy za­ku­pie zwie­rzę­cia temu, kto go wcze­śniej do­glą­dał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. fi­nans. opła­ta po­no­szo­na za prze­jazd wozem za­przę­go­wym lub za przej­ście bydła przez ro­gat­ki miej­skie

 (1.2) daw. hand. datek wrę­cza­ny przy kup­nie zwie­rzę­cia jego sta­łe­mu opie­ku­no­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­pę­dza­jąc stado bydła do mia­sta na jar­mark, stale zży­mał się na prze­sad­nie wy­so­kie ko­pyt­ko­we.

Wiktionary


kopytkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pyt­ko­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin
  • Ko­pyt­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Smę­to­wo Gra­nicz­ne
  • Ko­pyt­ko­wo – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­pyt­ko­wie

Wikipedia


kopytkowy

przy­miot­nik od: ko­pyt­ko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lub po­cho­dzą­cy od ko­pyt­ka

 (1.2) kulin. zwią­za­ny z lub po­cho­dzą­cy od ko­py­tek (po­tra­wy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mam ko­pyt­ko­wy pro­blem, nie chcą mi wy­cho­dzić twar­de, takie jak po­win­ny być.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. kopytko n., kopyto n.

 (1.2) rzecz. kopytka lm.

Wiktionary


kopytne

daw­niej rząd w obrę­bie gro­ma­dy ssa­ków, do któ­re­go za­li­cza­no wszyst­kie ssaki ma­ją­ce ko­py­ta; obec­nie ogól­na nazwa wszyst­kich ssa­ków ło­ży­sko­wych, po­dzie­lo­nych na: mrów­ni­ki, sy­re­ny, trą­bow­ce, gó­ral­ki, pa­rzy­sto­ko­pyt­ne i nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­ne, a także wiele wy­mar­łych i wa­le­nie


SJP.pl

Ko­pyt­ne (Un­gu­la­ta) – na­drząd ssa­ków ło­ży­sko­wych po­cho­dzą­cych od pra­ko­pyt­nych. Tra­dy­cyj­nie do ko­pyt­nych za­li­cza się zwie­rzę­ta, któ­rych koń­czy­ny za­koń­czo­ne są ko­py­ta­mi. Daw­niej kla­sy­fi­ko­wa­ne były jako gro­ma­da Un­gu­la­ta (ko­pyt­ne), a obec­nie w rzę­dach:

Wikipedia


kopytnik

ro­śli­na o sil­nym i nie­mi­łym za­pa­chu, w me­dy­cy­nie lu­do­wej sto­so­wa­na do odu­cza­nia al­ko­ho­li­ków od picia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­rzy­na­ją­cy z drew­na ko­py­ta szew­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pyt­nik – wieś w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Ło­ma­zy
  • Ko­pyt­nik – wzgó­rze we Wzgó­rzach Bu­ko­wych
  • ko­pyt­nik – Asa­rum L., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­kor­na­ko­wa­tych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kopyto, kopyciarz, kopytarz

 przym. kopytny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopyciarz, kopytarz

Wiktionary


kopytny

ma­ją­cy palce za­koń­czo­ne ko­py­ta­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma ko­py­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopyto n., kopytko n., kopytne nmos., kopytnik m.

Wiktionary


kopyto

1. zro­go­wa­cia­łe za­koń­cze­nie pal­ców u niek­tó­rych ssa­ków ko­pyt­nych;
2. drew­nia­na forma do kształ­to­wa­nia obu­wia w cza­sie pro­duk­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. ro­go­we za­koń­cze­nie koń­czyn niek­tó­rych ssa­ków;

 (1.2) przen. żart. stopa lub noga

 (1.3) rzem. obuw. drew­nia­ne na­rzę­dzie szew­skie słu­żą­ce do for­mo­wa­nia obu­wia;

 (1.4) rzem. obuw. me­ta­lo­we na­rzę­dzie szew­skie słu­żą­ce jako pod­po­ra, np. pod­czas wbi­ja­nia gwoź­dzi w po­desz­wę

 (1.5) środ. wędk. ro­dzaj sztucz­nej przy­nę­ty na ryby

 (1.6) środ. pi­sto­let

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­pyt­ko – osło­na koń­co­wych czło­nów palca ssaka, np. ko­py­to koń­skie
  • ko­py­to (pra­wi­dło szew­skie) – na­rzę­dzie do for­mo­wa­nia butów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Konie chra­pa­ły i wy­prę­żo­ne ich nogi sil­nie biły ko­py­ta­mi w twar­dą drogę, żeby się na niej utrzy­mać.

 (1.2) Za­bie­raj stąd te swoje ko­py­ta!

 (1.3) Pil­nuj szew­cze ko­py­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈpɨtɔ, AS: kopyto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopytnik m., kopytka nmos., Kopydłowo n., kopytne nmos., przykopytnik m.

:: zdrobn. kopytko n.

 przym. kopytny, kopytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) prawidło

 (1.6) gnat, klamka

Wiktionary


kopytowaty

po­dob­ny kształ­tem do ko­py­ta


SJP.pl


kopytowiec

zwie­rzę ma­ją­ce ko­py­ta


SJP.pl


kopytowy

przy­miot­nik od: ko­py­to


SJP.pl


kopytówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­py­tów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca.

Wieś kró­lew­ska, po­ło­żo­na w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie szczy­rzyc­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go, na­le­ża­ła do klu­cza czer­ni­chow­skie­go wiel­ko­rzą­dów kra­kow­skich. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie biel­skim.

Wikipedia


kopyłów

Ko­py­łów (ukr. "Копилів") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ho­ro­dło.

Wieś sta­ro­stwa hru­bie­szow­skie­go po­ło­żo­na była w XVIII wieku w wo­je­wództ­wie beł­skim. W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­py­łów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ho­ro­dło. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wikipedia


kopyść

re­gio­nal­nie: pła­ska, drew­nia­na łyżka o dłu­gim trzon­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. drew­nia­na łyżka lub ło­pat­ka o dłu­gim trzon­ku, słu­żą­ca do mie­sza­nia wrzą­cych po­traw lub go­to­wa­nej w du­żych po­jem­ni­kach bie­liz­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­pyść – Fe­sti­wal Pio­sen­ki Że­glar­skiej
  • Ko­pyść – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hania mie­sza­ła ko­py­ścią zupę w wiel­kim kotle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopyto n., kopystka ż.

 czas. kopać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warząchew

Wiktionary


kopę

1. 60 sztuk;
2. góra o mocno za­o­krą­glo­nym, ko­pu­la­stym wierz­choł­ku;
3. duża ster­ta siana, słomy itp.


SJP.pl


kor

1. zew­nętrz­na, ochron­na war­stwa po­kry­wa­ją­ca pnie i ga­łę­zie ro­ślin drze­wia­stych
2. lekka tka­ni­na su­kien­ko­wa
3. w sztu­ce grec­kiej: posąg mło­dej dziew­czy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) stpol. chórfakt.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kora

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kor – bi­blij­na miara ob­ję­to­ści
  • Kor (Cor) – fik­cyj­na po­stać z serii książ­ko­wej Opo­wie­ści z Nar­nii
  • Ko­mi­tet Obro­ny Rze­czy­po­spo­li­tej – w la­tach 1935–1939 jeden z trzech, obok Ge­ne­ral­ne­go In­spek­to­ra­tu Sił Zbroj­nych i Mi­ni­ster­stwa Spraw Woj­sko­wych, na­czel­nych or­ga­nów wła­dzy woj­sko­wej, ut­wo­rzo­ny w miejs...
  • KOR – Ko­mi­tet Obro­ny Ro­bot­ni­ków, or­ga­ni­za­cja opo­zy­cyj­na zwią­za­na z ape­lem do władz wy­sto­so­wa­nym 23 wrze­śnia 1976 r.
  • KSS „KOR” – Ko­mi­tet Sa­mo­o­bro­ny Spo­łecz­nej „KOR” pow­sta­ły 29 wrze­śnia 1977 z przeksz­tał­ce­nia Ko­mi­te­tu Obro­ny Ro­bot­ni­ków
  • Klub Ofi­ce­rów Re­zer­wy – or­ga­ni­za­cje lub jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­ne dzia­ła­ją­ce w ra­mach Ligi Obro­ny Kraju, gru­pu­ją­ce prze­de wszyst­kim ofi­ce­rów i pod­cho­rą­żych nie­za­wo­do­wych, ab­sol­wen­tów SOR i SPR.
  • Ki­ma­gu­re Oran­ge Road – ja­poń­ska seria manga i anime au­tor­stwa Izu­mie­go Mat­su­mo­to.
  • KOR – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Korei Po­łud­nio­wej

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

współ­czes­na.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== kor (język cze­ski.) ==

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

przy­słó­wek

 (1.1) zu­peł­nie

 (1.2) do­pie­ro

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔr, AS: kor

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== kor (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

 (1.1) zupełnie

 (1.2) dopiero

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== kor (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

 (1.1) zupełnie

 (1.2) dopiero

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kor-owiec

czło­nek KOR-u (Ko­mi­te­tu Obro­ny Ro­bot­ni­ków); ko­ro­wiec


SJP.pl


kor-owski

→ KOR


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. polit. zwią­za­ny z KOR-em (Ko­mi­te­tem Obro­ny Ro­bot­ni­ków), do­ty­czą­cy KOR-u

Wiktionary

Patrz:

KOR

Przykłady

 (1.1) Dy­sy­dent­ka kol­por­to­wa­ła KOR-owską bi­bu­łę.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. KOR mrz.

Wiktionary


kora

1. zew­nętrz­na, ochron­na war­stwa po­kry­wa­ją­ca pnie i ga­łę­zie ro­ślin drze­wia­stych
2. lekka tka­ni­na su­kien­ko­wa
3. w sztu­ce grec­kiej: posąg mło­dej dziew­czy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. kora pier­wot­na tkan­ka ło­dy­gi i ko­rze­nia znaj­du­ją­ca się mię­dzy wal­cem osio­wym a skór­ką

 (1.2) bot. kora wtór­na wy­stę­pu­ją­ca u star­szych ro­ślin tkan­ka zło­żo­na z łyka oraz korka lub ko­ro­wi­ny

 (1.3) włók. lekki ma­te­riał, zwy­kle ba­weł­nia­ny, któ­re­go cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą jest wy­pu­kło-wklę­sła (go­fro­wa­na) fak­tu­ra

 (1.4) szt. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki Gre­cji okre­su ar­cha­icz­ne­go posąg sto­ją­cej dziew­czy­ny w dłu­giej sza­cie, czę­sto trzy­ma­ją­cej w ręce owoc, kwiat lub ptaka;

 (1.5) muz. afry­kań­ski in­stru­ment stru­no­wy;

 (1.6) wojsk. ne­pal­ska sza­bla o jed­no­siecz­nej, za­krzy­wio­nej głow­ni;

Wiktionary

Kora ( cor­tex) – w bo­ta­ni­ce nie­pre­cy­zyj­na nazwa tka­nek w zew­nętrz­nych par­tiach ko­rze­nia lub ło­dy­gi, może być uży­wa­na w róż­nym zna­cze­niu:

W po­tocz­nym zna­cze­niu kora skła­da się z dwóch warstw:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posz­łam do dre­wut­ni po korę na pod­pał­kę, ale z po­ko­rą mu­sia­łam przyz­nać, że po korze ani śladu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔra, AS: kora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kornik mzw., korowarka ż., korowina ż.

 czas. okorować dk., okorowywać ndk.

 przym. korowy, podkorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. łub

Wiktionary


korab

daw­niej, a dziś po­e­tyc­ko o okrę­cie, łodzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. obec­nie poet. łódź, okręt

 (1.2) przen. rel. Ko­ściół ka­to­lic­ki

 (1.3) przen. rel. przy­by­tek Boga

 (1.4) przen. rel. Matka Boska

 (1.5) daw. po­jazd na pa­sach lub lek­ty­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Korab – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Bli­za­nów
  • Korab – wznie­sie­nie w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Korab – pasmo gór­skie na po­gra­ni­czu Al­ba­nii i Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej
    • Golem Korab – naj­wyż­szy szczyt tego pasma
  • Korab – herb szla­chec­ki
  • Korab – daw­niej okręt, sta­tek, łódź
  • Korab – Koło Stu­den­tów Tech­ni­ki Okrę­to­wej Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej
  • KS Korab OSiR Sta­szów – Pol­ski klub piłki ręcz­nej ze Sta­szo­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-4) I po­sta­no­wię przy­mie­rze Moje z tobą; i wnij­dziesz do ko­ra­bia ty i sy­no­wie twoi, żona twoja i żony synów two­ich z tobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrap, AS: korap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korabnictwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barka, łódź, okręt

 (1.2-4) arka Noego, daw. archa

 (1.5) kolebka

Wiktionary


korabiewice

Ko­ra­bie­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Pu­szcza Ma­riań­ska. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska w dzier­ża­wie Ko­ra­bie­wi­ce w ziemi so­cha­czew­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go w 1792 roku. Do 1953 roku ist­nia­ła gmina Ko­ra­bie­wi­ce w wo­je­wództ­wie łódz­kim.

Wikipedia


korabiewicki

→ Ko­ra­bie­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Korabiewice

korabiowy

przy­miot­nik od: korab


SJP.pl


korabnictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hi­sto­rycz­na gałąź rze­mio­sła obej­mu­ją­ca kon­stru­o­wa­nie stat­ków wod­nych, w szcze­gól­no­ści łodzi i okrę­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] wra­ko­wi­sko łodzi [...], bez wąt­pie­nia wy­ko­na­nych z kle­pek łą­czo­nych że­laz­ny­mi ni­ta­mi. Ta­ki­mi zaś jed­nost­ka­mi po­słu­gi­wa­li się we wczes­nym śred­nio­wie­czu mi­strzo­wie ko­rab­nict­wa i mor­skiej że­glu­gi – Skan­dy­na­wo­wie

 (1.1) Do rze­miosł drzew­nych upra­wia­nych w śred­nio­wiecz­nym Dar­ło­wie za­li­cza­my: tar­tacz­nict­wo, bed­nar­stwo, ko­rab­nict­wo, cie­siel­stwo, sto­lar­stwo, me­blar­stwo, ko­ło­dziej­stwo i ko­szy­kar­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korab mrz., korabik mrz., korabnik mos.

 przym. korabiowy, korabniczy

Wiktionary


korach

1. zew­nętrz­na, ochron­na war­stwa po­kry­wa­ją­ca pnie i ga­łę­zie ro­ślin drze­wia­stych
2. lekka tka­ni­na su­kien­ko­wa
3. w sztu­ce grec­kiej: posąg mło­dej dziew­czy­ny


SJP.pl

Ko­rach (hebr. קֹרַח) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, le­wi­ta, syn Jis­ha­ra i kuzyn Moj­że­sza (Wj 6,21).

We­dług Księ­gi Liczb pod­czas wę­drów­ki do Ziemi Obie­ca­nej wraz z Da­ta­nem, Abi­ra­mem i Onem oraz 250 in­ny­mi Iz­ra­e­li­ta­mi zbun­to­wał się prze­ciw­ko wła­dzy Moj­że­sza i Aa­ro­na (Lb 16,1-3).

Wikipedia


koracidium

pier­wsza larwa w roz­wo­ju ta­siem­ców z rzędu Pse­u­dop­hyl­li­dea, urzę­sio­na i wolno ży­ją­ca


SJP.pl


korakan

jed­no­rocz­na ro­śli­na zbo­żo­wa i pa­stew­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, upra­wia­na głów­nie w po­łud­nio­wej Azji oraz w środ­ko­wej i wschod­niej Afry­ce; proso afry­kań­skie; ragi; da­gu­sa


SJP.pl


korakl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj małej, pro­stej łódki zbu­do­wa­nej z drew­nia­nych li­stew o kon­struk­cji ple­cio­ny­e­cio­nej i po­kry­tej im­pre­gno­wa­nym ma­te­ria­łem, uży­wa­nej tra­dy­cyj­nie na rze­kach Walii;

Wiktionary

Ko­rakl (ang. "co­rac­le" z wa­lij­skie­go "corwg-l"; por. ga­e­lic "cu­rach" – łódź) – ro­dzaj małej, jed­no­o­so­bo­wej łodzi o kon­struk­cji ple­cio­nej z drew­nia­nych li­stew i po­kry­tej im­pre­gno­wa­nym ma­te­ria­łem, tra­dy­cyj­nie uży­wa­nej na rze­kach Walii.

Wikipedia


koral

1. ma­te­riał ju­bi­ler­ski po­zy­ski­wa­ny z ko­ra­low­ców; ko­ra­lo­wi­na;
2. przed­miot wy­ko­na­ny z tego ma­te­ria­łu, zwła­szcza pa­cio­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. szkie­let wę­gla­no­wy ko­ra­low­ców;

 (1.2) jubil. drob­ny ele­ment w po­sta­ci kulki itp., wy­ko­na­ny z ko­ra­lo­wi­ny

 (1.3) kost­ka, kulka lub coś po­dob­ne­go z ot­wor­kiem, w który wkła­da się nitkę

 (1.4) biol. ko­ra­lo­wiec

 (1.5) kolor ró­żo­wo­czer­wo­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Koral – pol­ski in­spek­tor Po­li­cji
  • Ja­ro­sław Koral – pol­ski te­o­log
  • Ta­de­usz Koral – pol­ski woj­sko­wy
  • Tom Koral – ame­ry­kań­ski po­ke­rzy­sta
  • Wac­ław Koral – pol­ski poseł
  • Koral – część wsi Pę­cze­li­ce w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój[2][3
  • Koral – pol­ski pro­du­cent lodów
  • Koral – pol­ski te­le­wi­zor
  • Korál – wę­gier­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Koral szla­chet­ny – ga­tu­nek ko­ra­low­ca
  • Za­sta­va Koral – serb­ski sa­mo­chód oso­bo­wy
  • Coral

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔral, AS: koral

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korale nmos., koralik m., koralowiec m., koralowina ż.

 przym. koralowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) paciorek

 (1.4) koralowiec

 (1.5) kolor malinowy

Wiktionary


koralczyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl


korale

1. sznu­rek, nitka z ku­lecz­ka­mi, kost­ka­mi itp.; pa­cior­ki;
2. czer­wo­na na­rośl na gło­wie, szyi niek­tó­rych pta­ków, np. in­dy­ka;
3. kol­cza­sta obro­ża psa my­śliw­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ozdo­ba ko­bie­ca z ko­ra­li­ków na­ni­za­nych na sznu­rek

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lm. od: koral

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ra­le – ro­dzaj bi­żu­te­rii
  • ko­ra­le ma­dre­po­ro­we – ko­ra­le ra­fot­wór­cze
  • Ko­ra­le – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­de­czań­skim, w siel­so­wie­cie Ho­ro­dzi­ło­wo
  • ko­ra­low­ce – gro­ma­da mor­skich pa­rzy­deł­kow­ców
  • ko­ra­lo­wi­na – szkie­le­ty ko­ra­low­ców
  • rafa ko­ra­lo­wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈralɛ, AS: korale

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koral m., koralowiec m., koralik m.

:: zdrobn. koraliki nmos.

 przym. koralowy

Wiktionary


koralewski

naz­wi­sko


SJP.pl


koraliczek

zdrob­nie­nie od: ko­ra­lik, mały ko­ra­lik


SJP.pl


koralik

zdrob­nie­nie od: koral


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały koral, pa­cio­rek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈralʲik, AS: koralʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koral m., korale nmos., koralowiec mrz.

 przym. koralowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paciorek

Wiktionary


koraliki

zdrob­nie­nie od: koral


SJP.pl


koralikowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem ko­ra­lik; pa­cior­ko­wa­ty


SJP.pl


koralikowy

przy­miot­nik od: ko­ra­lik


SJP.pl


koralina

1. krzew z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych;
2. syn­te­tycz­ny barw­nik uży­wa­ny w ana­li­zie che­micz­nej; au­ry­na, kwas ro­zo­lo­wy;
3. daw­niej: tka­ni­na barwy ko­ra­lo­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ra­li­na – ina­czej: au­ry­na, kwas ro­zo­lo­wy - syn­te­tycz­ny barw­nik tró­ja­ry­lo­me­ta­no­wy, sto­so­wa­ny jako barw­nik w ana­li­zie che­micz­nej
  • Ko­ra­li­na – tytuł po­wie­ści fan­ta­stycz­nej Neila Ga­i­ma­na

Wikipedia


koralka

glon wy­stę­pu­ją­cy w mo­rzach tro­pi­kal­nych, któ­re­go ple­chy są bu­dul­cem raf ko­ra­lo­wych


SJP.pl


koralkowy

→ ko­ral­ka


SJP.pl

Patrz:

koralka

koralnik

ro­dzaj pta­ków śpie­wa­ją­cych


SJP.pl


koralodrzew

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; ery­try­na


SJP.pl

Ko­ra­lo­drzew, ery­try­na ("Eryth­ri­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 120 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je całą stre­fę tro­pi­kal­ną i sub­tro­pi­kal­ną, przy czym naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie jest w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, gdzie ro­śnie 50 ga­tun­ków.

Wikipedia


koralowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ko­ra­le


SJP.pl


koralowce

przed­sta­wi­ciel jed­nej z gro­mad mor­skich pa­rzy­deł­kow­ców


SJP.pl

Ko­ra­low­ce (Ant­ho­zoa, z "ant­hos" ‘kwiat’ + "zoon" ‘zwie­rzę’ – ‘kwia­toz­wierz’) – gro­ma­da wy­łącz­nie mor­skich, ska­łot­wór­czych pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria) wy­stę­pu­ją­cych je­dy­nie pod po­sta­cią po­li­pa, zwy­kle ko­lo­nij­nie, na nie­wiel­kich głę­bo­ko­ściach, przyt­wier­dzo­nych do dna mor­skie­go, głów­nie w stre­fie cie­płej i go­rą­cej, w do­brze naś­wiet­lo­nych i nat­le­nio­nych wo­dach.

Wikipedia


koralowiec

przed­sta­wi­ciel jed­nej z gro­mad mor­skich pa­rzy­deł­kow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. osia­dłe zwie­rzę mor­skie z gro­ma­dy ko­ra­low­ców;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koral m., koralik m., koralowce nmos., korale nmos.

 przym. koralowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koral

Wiktionary


koralowina

szkie­let ko­ra­li two­rzą­cych ko­lo­nie, uży­wa­ny do wy­ro­bu róż­nych ozdób; koral


SJP.pl

Ko­ra­lo­wi­na – szkie­le­ty mor­skich or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych ko­ra­low­ców uży­wa­ne jako su­ro­wiec w ju­bi­ler­stwie do wy­ro­bu bi­żu­te­rii i in­nych przed­mio­tów ar­ty­stycz­nych ze wzglę­du na pię­kno, rzad­kość i względ­ną trwa­łość.

Ko­ra­lo­wi­na może być cięta, po­le­ro­wa­na i pod­da­wa­na innym za­bie­gom w celu otrzy­ma­nia od­po­wied­nio obro­bio­ne­go ka­wał­ka su­row­ca – ko­ra­lu.

Wikipedia


koralowoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu ko­ra­lo­wym


SJP.pl


koralowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­ra­li, zło­żo­ny z ko­ra­li, bę­dą­cy ko­ra­la­mi, zro­bio­ny z ko­ra­li

 (1.2) po­dob­ny ko­lo­rem do ko­ra­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Król Karol kupił kró­lo­wej Ka­ro­li­nie ko­ra­le ko­lo­ru ko­ra­lo­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koral m., koralik m., koralowiec m., korale nmos.

 przysł. koralowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czerwony

Wiktionary


koralówka

1. ro­dzaj ja­do­wi­tych węży z ro­dzi­ny zdrad­ni­co­wa­tych;
2. ro­dzaj pod­staw­cza­ków z ro­dzi­ny siat­ko­blasz­ko­wa­tych


SJP.pl


koramina

nazwa hand­lo­wa leku po­bu­dza­ją­ce­go oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy, za­wie­ra­ją­ce­go ni­ke­ta­mid; Kar­dia­mid


SJP.pl


koran

eg­zem­plarz lub zwój z tek­stem Ko­ra­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. świę­ta księ­ga is­la­mu;

 (1.2) geogr. mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie

Wiktionary

Koran ( ‏القُرْآن‎, "Al-Qur’ān") – świę­ta księ­ga is­la­mu. We­dług tra­dy­cji mu­zuł­mań­skiej pow­sta­wał w la­tach 610–632, ob­ja­wia­ny frag­men­ta­mi pro­ro­ko­wi is­la­mu, Ma­ho­me­to­wi (zm. 632) przez Ar­cha­nio­ła Dżi­bri­la (iden­ty­fi­ko­wa­ne­go w is­la­mie z bi­blij­nym ar­cha­nio­łem Ga­brie­lem). Słowo „Koran” po­cho­dzi od arab­skie­go słowa al-kur’ān, które oz­na­cza „re­cy­ta­cję”, po­nie­waż pier­wot­nie Koran prze­ka­zy­wa­no ust­nie. We­dług is­la­mu i sa­me­go Ko­ra­nu jego twór­cą jest Allah.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ali co­dzien­nie stu­diu­je Koran.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrãn, AS: korãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koranista m.

 przym. koraniczny

 przysł. koranicznie

Wiktionary


korando

1. model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo;
2. model sa­mo­cho­du marki SsangYong


SJP.pl


koraniczny

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Koran

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płk Ka­da­fi chce wpro­wa­dzić w Libii prawo ko­ra­nicz­ne, aby zne­u­tra­li­zo­wać opo­zy­cję fun­da­men­ta­li­stów is­lam­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrãˈɲit͡ʃnɨ, AS: korãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koran m.

Wiktionary


koranista

znaw­ca Ko­ra­nu, świę­tej księ­gi mu­zuł­mań­skiej


SJP.pl


koranowy

przy­miot­nik od: koran lub Koran


SJP.pl


koraszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


korat

rasa kota z Taj­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fe­li­nol. rasa taj­landz­kie­go kota do­mo­we­go śred­niej wiel­ko­ści, o sre­brzy­sto­nie­bie­skiej sier­ści;

 (1.2) fe­li­nol. kot rasy korat (1.1)

Wiktionary

Korat – rasa kota.

Wikipedia


korazja

żło­bie­nie po­wierzch­ni skał przez okru­chy skal­ne i pia­sek


SJP.pl

Ko­raz­ja (ro­dzaj abraz­ji eo­licz­nej) – pro­ces po­le­ga­ją­cy na szli­fo­wa­niu, żło­bie­niu, zdzie­ra­niu i wy­gła­dza­niu po­wierzch­ni skał (po­dło­ża skal­ne­go) wsku­tek ude­rzeń zia­ren pia­sku nie­sio­ne­go przez wiatr.

Wiatr po­dob­nie jak woda czy lód, może prze­no­sić okru­chy skal­ne na znacz­ne od­le­gło­ści.

Wikipedia


korazyjny

→ ko­raz­ja


SJP.pl

Patrz:

korazja

korba

1. część me­cha­niz­mu dźwi­gnio­we­go, ramię słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia obro­tu wokół osi;
2. część wału kor­bo­we­go skła­da­ją­ca się z ra­mie­nia i czopa;
3. pot. mania, obłęd; bzik, fiks, fiś, hyś, hyź


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. dźwi­gnia z rącz­ką

 (1.2) techn. dźwi­gnia pe­da­łu ro­we­ro­we­go

 (1.3) techn. ma­net­ka roz­ru­chu tram­wa­ju

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roln. nóż do cię­cia słomy

 (1.5) przen. pot. czło­wiek ak­tyw­ny, przed­się­bior­czy

Wiktionary

Korba – ele­ment me­cha­niz­mów dźwi­gnio­wych słu­żą­cy do prze­nie­sie­nia ruchu obro­to­we­go ra­mie­nia na ruch obro­to­wy wału.

Korba ma zwy­kle kon­struk­cję w kształ­cie jed­no­krot­nie lub dwu­krot­nie za­gię­te­go pręta za­kli­no­wa­ne­go jed­nym koń­cem na osi wału. Przy­kła­dem jest korba ro­we­ro­wa, gdzie ruch stóp ko­la­rza po ob­wo­dzie koła wy­mu­sza obrót su­por­tu wokół osi. Ruch tego me­cha­niz­mu jest prze­ka­zy­wa­ny prze­kład­nią łań­cu­cho­wą do koła na­pę­do­we­go. Od­mia­ną korby jest też klam­ka drzwio­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. korbka ż.

 przym. korbowy

Wiktionary


korbacz

dawny bicz z dłu­gim rze­mie­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. bicz rze­mien­ny, rze­mień do bicza

 (1.2) daw. batog skrę­co­ny ze szmat lub cze­goś in­ne­go

 (1.4) hist. wojsk. śred­nio­wiecz­na broń obu­cho­wa pie­cho­ty w po­sta­ci że­laz­nej kol­cza­stej kuli na łań­cu­chu, mo­co­wa­nej do drew­nia­nej rę­ko­je­ści

 (1.5) daw. penis byka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kor­bacz – ro­dzaj bata
  • kor­bacz – ro­dzaj sera

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Żart pań­ski stoi za gniew i w gniew się obra­ca. Ty go słów­kiem, a on cię kor­ba­czem na­ma­ca.

 (1.3) To rzekł­szy Idrys ude­rzył wiel­błą­da kor­ba­czem, a za jego przy­kła­dem posz­li inni. Przez jakiś czas sły­chać było tylko tępe razy gru­bych batów, po­dob­ne do kla­ska­nia w dło­nie, i okrzy­ki: yalla!…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrbat͡ʃ, AS: korbač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. korbaczyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bykowiec

 (1.3) harap, kańczug

 (1.4) kiścień, masłak

 (1.5) bykowiec

Wiktionary


korbal

kor­bol; w gwa­rze poz­nań­skiej:
1. dynia;
2. owoc dyni


SJP.pl


korban

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ży­dow­ska ofia­ra ca­ło­pal­na;

Wiktionary

Kor­ban – różne ro­dza­je ofiar ca­ło­pal­nych, jakie zo­sta­ły opi­sa­ne w Ta­nach i Tal­mu­dzie. Były skła­da­ne przez Iz­ra­e­li­tów, a w póź­niej­szych cza­sach przez Ko­ha­nim (ka­pła­nów) w Świą­ty­ni Je­ro­zo­lim­skiej. Kor­ban po­cho­dzi od he­braj­skie­go słowa "K [a] R [o] V (קרב)", które oz­na­cza przy­być do Boga lub zbli­żyć się do Niego i jest po­dob­ne do ła­ciń­skie­go "sa­cri­fi­cium", "sa­crum fa­ce­re" (czy­nić świę­tym).

Wikipedia


korbea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Cor­bie, mia­sto w Pi­kar­dii zbu­do­wa­ne wokół waż­ne­go we wczes­nym śred­nio­wie­czu opact­wa;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. korbejski

Wiktionary


korbeczka

zdrob­nie­nie od: korb­ka


SJP.pl


korbel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Kor­bel – ka­na­dyj­ski bry­dży­sta
  • Ja­nusz Kor­bel – pol­ski dzia­łacz eko­lo­gicz­ny, dzien­ni­karz, fo­to­graf, ar­chi­tekt
  • Mi­ro­sław Kor­bel – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Petr Kor­bel – cze­ski te­ni­si­sta sto­ło­wy
  • Karl-Heinz Körbel – nie­miec­ki pił­karz i tre­ner

Wikipedia


korbicz

naz­wi­sko


SJP.pl


korbielowianin

miesz­ka­niec Kor­bie­lo­wa


SJP.pl


korbielowianka

miesz­kan­ka Kor­bie­lo­wa


SJP.pl


korbielowski

przy­miot­nik od: Kor­bie­lów


SJP.pl


korbielów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kor­bie­lów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Je­le­śnia. W la­tach 1975–1998 w wo­je­wództ­wie biel­skim.

Wikipedia


korbik

naz­wi­sko


SJP.pl


korbinian

nie­miec­kie imię mę­skie


SJP.pl

Świę­ty Kor­bi­nian (ur. ok. 680 r. w Châtres, zm. 8 wrze­śnia mię­dzy 720-730 we Fry­zyn­dze) – bi­skup, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.

Wikipedia


korbka

mała korba (zgię­ty pręt)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od korba

 (1.2) mała korba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korba ż.

 przym. korbowy

Wiktionary


korbkowy

przy­miot­nik od: korb­ka


SJP.pl


korbla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. korba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kurbla

Wiktionary


korbol

w gwa­rze poz­nań­skiej:
1. dynia; kor­bal;
2. owoc dyni; kor­bal;
3. ol­brzy­mi brzuch; brzu­szy­sko;
4. tanie, kiep­skie wino; jabol, bełt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. dynia

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. duży brzuch, brzu­szy­sko

 (1.3) reg-pl|Poz­nań. nie­mar­ko­we wino roz­cień­czo­ne mi­ne­ral­ną wodą ga­zo­wa­ną

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korbal

 (1.2) korbal

Wiktionary


korboniec

Kor­bo­niec – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Wi­śnie­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


korbowodowy

przy­miot­nik od: kor­bo­wód


SJP.pl


korbowy

przy­miot­nik od: korba


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. do­ty­czą­cy korby

 (1.2) techn. dzia­ła­ją­cy na korbę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korbka ż., korba ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) na korbę

Wiktionary


korbowód

ramię przy­mo­co­wa­ne pod kątem pro­stym do wału, za po­mo­cą któ­re­go może ono wy­ko­ny­wać ro­ta­cje lub oscy­la­cje


SJP.pl

Kor­bo­wód jest czę­ścią me­cha­niz­mu kor­bo­we­go. Służy (wraz z wałem kor­bo­wym) do za­mia­ny ruchu po­su­wi­sto-zwrot­ne­go tłoka na ruch obro­to­wy wału kor­bo­we­go albo obro­to­we­go ruchu wału na ruch po­su­wi­sty tłoka lub in­ne­go ele­men­tu. Czę­ści kor­bo­wo­du to: stopa (naj­czę­ściej dzie­lo­na, aby ułat­wić mon­taż), trzon i głów­ka. Trzon ma naj­czę­ściej prze­krój dwu­te­o­wy. Stopa kor­bo­wo­du łączy się z wałem kor­bo­wym, a głów­ka z tło­kiem albo krzy­żul­cem.

Wikipedia


korboński

naz­wi­sko


SJP.pl


korbut

naz­wi­sko


SJP.pl


korchorus

jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach; juta, ja­rzych­na


SJP.pl


korcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kort m.

Wiktionary


korcić

nęcić, kusić;
1. po­wo­do­wać chęć zdo­by­cia, wy­ko­rzy­sta­nia, zje­dze­nia itp;
2. nie dawać spo­ko­ju; tra­pić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skor­cić)

 (1.1) wy­wo­ły­wać mocne pra­gnie­nie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie korci mnie, żeby kraść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korcenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kusić, nęcić

Wiktionary


korcowy

przy­miot­nik od: ko­rzec


SJP.pl


korcz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. skurcz

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. żylak na nodze

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. krzak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Korcz – pol­ski ho­ke­i­sta na tra­wie, olim­pij­czyk
  • Anna Korcz – pol­ska ak­tor­ka
  • Grze­gorz Korcz – pol­ski ko­szy­karz, olim­pij­czyk
  • Jan Korcz – pol­ski ma­larz
  • Jerzy Korcz – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Mar­cin Korcz – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Maria Korcz – pol­ska ma­te­ma­tyk
  • Wal­de­mar Korcz – pol­ski sztan­gi­sta
  • Wło­dzi­mierz Korcz – pol­ski kom­po­zy­tor, pia­ni­sta, aran­żer, dy­ry­gent

Wikipedia

Powiązane:

 czas. korczyć

Wiktionary


korcza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Al­ba­nii;

Wiktionary

Kor­cza ( Korçë, Korça; Κορυτσά, "Korytsá"; Co­riz­za; Görice) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Al­ba­nii, w kot­li­nie na wy­so­ko­ści 866 m n.p.m., u pod­nó­ża gór Mo­ra­va, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny okrę­gu Kor­cza, a jed­no­cze­śnie ob­wo­du Kor­cza.

We­dług da­nych spisu po­wszech­ne­go z 2011 roku po­pu­la­cja Kor­czy liczy 51 152, w tym 26 124 ko­bie­ty oraz 25 028 męż­czyzn, z czego Al­bań­czy­cy sta­no­wi­li 75,38% miesz­kań­ców, Grecy 3,31%, Aru­mu­ni 3,18%, Ru­mu­ni 1,1%, Egip­cja­nie 1,16%, a Ma­ce­doń­czy­cy 0,75%.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. korczański

Wiktionary


korczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­czak – herb szla­chec­ki
  • Kor­czak – wieś na Ukra­i­nie, koło Ży­to­mie­rza
  • Kor­czak – dziel­ni­ca Ka­li­sza
  • Kor­czak – ko­lo­nia w Pol­sce, w woj. pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Trzcian­ne
  • Kor­czak – wznie­sie­nie w Pol­sce, w Su­de­tach Środ­ko­wych, w pół­noc­no-środ­ko­wej czę­ści Gór So­wich
  • (2163) Kor­czak – pla­ne­to­i­da
  • Jan Kor­czak – dzia­łacz par­tyj­ny, wi­ce­mi­ni­ster fi­nan­sów
  • Ja­nusz Kor­czak (Hen­ryk Goldsz­mit) – pe­da­gog, pu­bli­cy­sta, pi­sarz, le­karz, zgi­nął w 1942 w obo­zie za­gła­dy w Tre­blin­ce
  • Jerzy Kor­czak – pro­za­ik i sa­ty­ryk
  • Józef Kor­czak – dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, żoł­nierz, pi­sarz, poeta
  • Lidia Kor­czak – hi­sto­ryk, me­die­wist­ka i au­tor­ka
  • Piotr Kor­czak – wspi­nacz i ta­ter­nik

Wikipedia


korczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kor­czą, do­ty­czą­cy Kor­czy (mia­sta w Al­ba­nii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­wię­cej przy­kła­dów z no­so­wo­ścią za­cho­wa­ną w po­sta­ci odręb­nej gło­ski no­so­wej znaj­du­je­my w naj­bar­dziej na po­łud­nie wy­su­nię­tym ob­sza­rze Ma­ce­do­nii, czyli na te­re­nie gwar so­luń­skich, ko­stur­skich i kor­czań­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korcza ż.

Wiktionary


korczew

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­czew – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów
  • Kor­czew – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Zduń­ska Wola
  • Kor­czew – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Kor­czew
  • Kor­czew – gmina w po­wie­cie sied­lec­kim
  • Kor­czew – dawna gmina ist­nie­ją­ca w woj. łódz­kim
  • Kor­czew – gro­ma­da w po­wie­cie ło­sic­kim
  • Kor­czew – gro­ma­da w po­wie­cie sie­radz­kim

Wikipedia


korczewski

przy­miot­nik od: Kor­czew


SJP.pl

Kor­czew­ski – pol­skie naz­wi­sko odi­mien­ne od imie­nia "Krczon, Kor­czon" wy­stę­pu­ją­ce­go do XIV na Po­łek­szu, Jać­wie­ży w do­rze­czu rzeki Ełk. Po­łek­sza­nie, lud szla­chet­ny, choć nie ist­nie­je już jako naród, za­gi­nął też jego język. Po­tom­ko­wie ich żyją dziś wmie­sza­ni w inne kul­tu­ry.

Wikipedia


korczowa

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim


SJP.pl

Kor­czo­wa (do 14 lu­te­go 1968 "Kor­czo­we") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Ra­dym­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Przed II wojną świa­to­wą Kor­czo­wa była przy­siół­kiem wsi Gnoj­ni­ce, które z kolei były przed­mie­ściem mia­sta Kra­ko­wiec.

Wikipedia


korczyców

Kor­czy­ców ( "Kurts­chow") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo.

W la­tach 1945-54 sie­dzi­ba gminy Kor­czy­ców. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


korczyk

dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa 16 garn­com


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Słu­czy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­czyk – dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści
  • Kor­czyk – herb szla­chec­ki
  • Kor­czyk – rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Słu­czy
  • Kor­czyk – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie sze­pe­tow­skim, w hro­ma­dzie My­chaj­lucz­ka

Wikipedia


korczyn

nazwa dwóch miej­sco­wo­ści w Pol­sce i na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­czyn – część wsi Pnie­wo-Cze­ru­chy w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Re­gi­min
  • Kor­czyn – wieś woj. świę­to­krzy­skim, pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Straw­czyn
  • Kor­czyn – osada w woj.wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Cho­dów
  • Kor­czyn – wieś, obwód lwow­ski, rejon szep­tyc­ki
  • Kor­czyn – wieś, obwód lwow­ski, rejon skol­ski
  • Kor­czyn – dawna gmina
  • Nowy Kor­czyn, Stary Kor­czyn, Kor­czyn Ru­sty­kal­ny, Kor­czyn Szla­chec­ki
  • Mi­nie­wi­cze
  • Kor­czy­na

Wikipedia


korczyna

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­czy­na – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz
  • Kor­czy­na – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Kor­czy­na
  • Kor­czy­na – część wsi Mo­giel­ni­ca w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Bo­gu­chwa­ła
  • Kor­czy­na – gmina w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim
  • Kor­czy­na – gro­ma­da w po­wie­cie kro­śnień­skim
  • Kor­czyn

Wikipedia


korczynianin

miesz­ka­niec Kor­czy­ny


SJP.pl


korczynianka

miesz­kan­ka Kor­czy­ny


SJP.pl


korczyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. do­ku­czać, tra­pić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korcz mrz.

Wiktionary


korczyński

→ Kor­czy­na


SJP.pl

Kor­czyń­ski – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia

Patrz:

Korczyna

korczów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie so­kal­skim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Kor­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim, w gmi­nie Bił­go­raj.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Bił­go­raj. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 533 miesz­kań­ców i była ósmą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. korczowski

 rzecz. Korczowski m., Korczowska ż.

Wiktionary


korczówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­czów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ło­ma­zy
  • Kor­czów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Ol­szan­ka
  • Kor­czów­ka – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie szep­tyc­kim
  • Kor­czów­ka – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, re­jo­nie ży­da­czow­skim
  • Kor­czów­ka – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1907–1923 na Wo­ły­niu
  • Kor­czów­ka-Ko­lo­nia

Wikipedia


kord

1. każda broń siecz­na, miecz lub szpa­da;
2. w XII wieku: krót­ki miecz na uz­bro­je­niu jazdy;
3. w XVI wieku: ro­dzaj cięż­kiej sza­bli;
4. w XVI wieku: szty­let no­szo­ny na pasie ry­cer­skim;
5. pro­sty nóż wschod­ni w ozdob­nej opra­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. krót­ki miecz, uży­wa­ny zaz­wy­czaj przez niż­sze war­stwy spo­łe­czeń­stwa;

 (1.2) mocne włó­kno syn­te­tycz­ne słu­żą­ce do wzmac­nia­nia opon sa­mo­cho­do­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kord – siecz­na broń biała, uży­wa­na przez uboż­sze war­stwy spo­łecz­ne w śred­nio­wie­czu i no­wo­żyt­no­ści.
  • kord – sztruks, ro­dzaj prąż­ko­wa­nej tka­ni­ny na odzież ro­bo­czą;
  • kord – włó­kno sto­so­wa­ne jako wew­nętrz­na war­stwa wzmac­nia­ją­ca przy pro­duk­cji opon sa­mo­cho­do­wych, naj­czę­ściej z wi­sko­zy lub po­lia­mi­du
  • Kord – ro­syj­ski wiel­ko­ka­li­bro­wy ka­ra­bin ma­szy­no­wy
  • Ka­zi­mierz Kord – dy­ry­gent pol­ski
  • kor­dzik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za fraj­bi­trem każda w wodę by sko­czy­ła! Byle kord czy tasak u boku miał, a już biał­ka świa­ta za nim nie widzi!

 (1.2) Opona prze­tar­ła się – widać już kord!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrt, AS: kort

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) kordelas

Wiktionary


korda

1. każda broń siecz­na, miecz lub szpa­da;
2. w XII wieku: krót­ki miecz na uz­bro­je­niu jazdy;
3. w XVI wieku: ro­dzaj cięż­kiej sza­bli;
4. w XVI wieku: szty­let no­szo­ny na pasie ry­cer­skim;
5. pro­sty nóż wschod­ni w ozdob­nej opra­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­ber­to Korda – ku­bań­ski fo­to­graf
  • Ale­xan­der Korda – bry­tyj­ski re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Bro­ni­sław Korda – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • My­chaj­ło Korda – ukra­iń­ski bio­che­mik
  • Petr Korda – cze­ski te­ni­si­sta
  • Piotr Korda – pol­ski pi­sarz, le­karz we­te­ry­na­rii, aktor, eto­log
  • Woj­ciech Korda – pol­ski wo­ka­li­sta, gi­ta­rzy­sta, kom­po­zy­tor

Wikipedia


kordait

na­go­za­ląż­ko­wa ro­śli­na ko­pal­na z pa­le­o­zo­i­ku, przy­po­mi­na­ją­ca obec­ne drze­wa igla­ste


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wy­mar­łe drze­wo z gro­ma­dy na­go­na­sien­nych ros­ną­ce w kar­bo­nie i per­mie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈdajit, AS: kordai ̯it

Wiktionary


kordaity

klasa drze­wia­stych na­go­za­ląż­ko­wych ro­ślin ko­pal­nych z pa­le­o­zo­i­ku


SJP.pl

Kor­da­i­ty, kor­da­i­to­we ("Cor­da­i­top­si­da") – klasa ro­ślin ko­pal­nych na­le­żą­cych do typu (gro­ma­dy) na­go­na­sien­nych. Rosły w kar­bo­nie i per­mie.

Wikipedia


kordalski

naz­wi­sko


SJP.pl


kordas

naz­wi­sko


SJP.pl


kordasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kordebalet

ze­spół tan­ce­rek i tan­ce­rzy da­ne­go te­a­tru, opery (z wy­łą­cze­niem so­li­stów); corps de bal­let


SJP.pl


kordecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­styn Kor­dec­ki – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • An­drzej Kor­dec­ki – pol­ski in­ży­nier elek­tryk
  • Mi­chał Kor­dec­ki – ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


kordegarda

w ze­spo­le pa­ła­co­wym: bu­dy­nek dla stra­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. mały bu­dy­nek znaj­du­ją­cy się w po­bli­żu pa­ła­cu, peł­nią­cy funk­cję war­tow­ni i aresz­tu;

Wiktionary

Kor­de­gar­da (fr. "corps de garde"), od­wach (niem. "Ha­upt­wa­che" – straż głów­na), war­tow­nia – bu­dy­nek, w któ­rym sta­cjo­no­wa­ły wszel­kie­go ro­dza­ju od­dzia­ły woj­sko­we oraz warty gar­ni­zo­no­we i po­li­cyj­ne, wraz z całym za­ple­czem. W skład za­ple­cza wcho­dzi­ło zaz­wy­czaj biuro ko­men­dan­ta, areszt i sze­reg izb, w któ­rych od­dzia­ły od­po­czy­wa­ły lub cze­ka­ły na swoją kolej do od­by­cia warty. Prze­cho­wy­wa­no w nich rów­nież broń.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) odwach

Wiktionary


kordek

naz­wi­sko


SJP.pl


kordelas

obo­siecz­ny nóż my­śliw­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. długi, pro­sty, obo­siecz­ny nóż z ma­syw­ną rę­ko­je­ścią, słu­żą­cy daw­niej do do­bi­ja­nia po­strze­lo­nej gru­bej zwie­rzy­ny;

 (1.2) hist. wojsk. broń bocz­na o jed­no­siecz­nej głow­ni, uży­wa­na od XV wieku przez pie­cho­tę, także na okrę­tach

Wiktionary

Kor­de­las (wł. "cor­te­las") – ro­dzaj dłu­gie­go noża o jed­no­siecz­nej głow­ni pro­stej lub za­krzy­wio­nej.

Od XV wieku był bro­nią woj­sko­wą uży­wa­ną przez for­ma­cje pie­cho­ty, póź­niej naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako broń my­śliw­ska.

Jako broń my­śliw­ska kor­de­las słu­żył pod­czas po­lo­wań do do­bi­ja­nia gru­bej zwie­rzy­ny (łosie, je­le­nie, sarny, mu­flo­ny, dziki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy my­śliw­cy przy­pad­li na strzał chyżo, ażeby roz­ju­szo­ną be­stię dobić kor­de­la­sa­mi, le­ża­ła już bro­cząc krwią zie­mię.

 (1.2) Jan­cza­ro­wie sta­no­wi­li ro­dzaj gwar­dyi i mi­li­cyi suł­ta­nów […]; słu­ży­li pie­szo, uz­bro­je­ni w strzel­by, zwane w Pol­sce jan­czar­ka­mi, krót­kie sza­ble, kor­de­las i pi­sto­let za pasem.

 (1.2) Na­o­ko­ło wiel­kie­go masz­tu uło­żo­no stos pik, to­po­rów, sza­bli i kor­de­la­sów, oraz kil­ka­na­ście na­bi­tych musz­kie­tów.

Wiktionary


kordelia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

 (1.2) księ­życ Urana;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­de­lia – po­stać fik­cyj­na, bo­ha­ter­ka Króla Leara
  • Kor­de­lia – księ­życ
  • (2758) Cor­de­lia – pla­ne­to­i­da
  • Kor­du­la – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


kordiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kordialnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w kor­dial­ny spo­sób; ser­decz­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈdʲjalʲɲɛ, AS: kordʹi ̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kordialność ż., kordiał m., Kordian m.

 przym. kordialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serdecznie

Wiktionary


kordialniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kor­dial­nie


SJP.pl


kordialność

→ kor­dial­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. czu­łość, ser­decz­ność, wy­lew­ność

Wiktionary

Patrz:

kordialny

Powiązane:

 rzecz. kordiał m., Kordian m.

 przym. kordialny

 przysł. kordialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wylewność

Wiktionary


kordialny

ser­decz­ny, wy­lew­ny, czuły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. ser­decz­ny, przy­jaz­ny, wy­lew­ny w oka­zy­wa­niu sym­pa­tii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈdʲjalnɨ, AS: kordʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kordialność ż., kordiał m., Kordian m.

 przysł. kordialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serdeczny, przyjazny

Wiktionary


kordian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­dian – imię mę­skie ut­wo­rzo­ne przez Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go
  • Kor­dian – dra­mat ro­man­tycz­ny Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go
  • Kor­dian i cham – po­wieść Leona Krucz­kow­skie­go
  • Kor­dian – właśc. Wac­ław Cie­ślik, pol­ski pio­sen­karz wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę z po­gra­ni­cza ga­tun­ku disco polo i folku
  • Kor­dian – wieś w Ira­nie, w osta­nie Cho­ra­san-e Ra­za­wi
  • Kor­dian – wieś w Ira­nie, w osta­nie Fars
  • Kor­dian Jaj­szczok – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Kor­dian Ko­ry­tek – pol­ski ko­szy­karz
  • Kor­dian Ta­ra­sie­wicz – pol­ski przed­się­bior­ca
  • Kor­dian Józef Za­mor­ski – Ko­men­dant Głów­ny Po­li­cji Pań­stwo­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kor­dian się­gnął po te­le­fon jako pier­wszy i szyb­ko prze­czy­tał ese­me­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrdʲjãn, AS: kordʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kordialnie

 rzecz. kordialność ż., kordiał mrz.

 przym. kordialny

Wiktionary


kordianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kor­dia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kordiał

1. mocny, szla­chet­ny tru­nek;
2. daw­niej: lek wzmac­nia­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. spoż. mocny, szla­chet­ny tru­nek

 (1.2) daw. med. lek wzmac­nia­ją­cy serce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duża szaf­ka z na­lew­ka­mi ro­bio­ny­mi włas­no­ręcz­nie „z dziw­ny­mi se­kre­ty” cze­ka­ła na gości, bo choć — sam go­spo­darz rzad­ko uży­wał al­ko­ho­lu, lubił być po­dzi­wia­nym fa­bry­kan­tem tych oso­bli­wych kor­dia­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kordialność ż., Kordian m.

 przym. kordialny

 przysł. kordialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kordia

Wiktionary


kordieryt

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian ma­gne­zu i glinu; di­chro­it


SJP.pl

Kor­die­ryt (na­zy­wa­ny także: "ijo­lit", "di­chro­it") – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów z grupy krze­mia­nów pier­ście­nio­wych. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa mi­ne­ra­łu wy­wo­dzi się od naz­wi­ska Lo­u­i­sa Cor­die­ra (1777–1861), fran­cu­skie­go ge­o­lo­ga, który jako pier­wszy zaj­mo­wał się ba­da­niem kor­die­ry­tu, od­kry­ty w 1813 roku. Nazwy sy­no­ni­mów po­cho­dzą od grec­kich słów "ion" – „fio­łek” i "di­chro­os" – „dwu­barw­ny”.

Wikipedia


kordierytowy

→ kor­die­ryt


SJP.pl

Patrz:

kordieryt

kordoba

mia­sto w Hisz­pa­nii; Kor­do­wa, Cór­do­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie An­da­luz­ja;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Kor­do­bie (1.1);

Wiktionary

Kor­do­ba lub Kor­do­wa (hiszp. "Cór­do­ba") – mia­sto w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, nad rzeką Gwa­dal­ki­wir, sto­li­ca pro­win­cji Kor­do­ba, w re­gio­nie An­da­luz­ja. Oś­ro­dek prze­my­sło­wy, na­u­ko­wy oraz tu­ry­stycz­ny o zna­cze­niu świa­to­wym.

W mie­ście znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Cór­do­ba.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔrˈdɔba, AS: kordoba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kordowa ż., kurdyban m.

 przym. kordobański, kordowański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kordowa

Wiktionary


kordobanka

miesz­kan­ka Cor­do­by (mia­sta w Hisz­pa­nii lub w Ar­gen­ty­nie)


SJP.pl


kordobańczyk

miesz­ka­niec Cor­do­by (mia­sta w Hisz­pa­nii lub w Ar­gen­ty­nie)


SJP.pl


kordobański

→ Kor­do­ba; kor­do­wań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kor­do­bą, do­ty­czą­cy Kor­do­by, po­cho­dzą­cy z Kor­do­by

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kordoba ż.

Wiktionary


kordocenteza

jedno z badań pre­na­tal­nych po­le­ga­ją­ce na po­bra­niu krwi z pę­po­wi­ny przez na­kłu­cie po­włok brzusz­nych matki


SJP.pl

Kor­do­cen­te­za (ang. "per­cu­ta­ne­o­us um­bi­li­cal cord blood sam­pling", PUBS) – in­wa­zyj­na me­to­da dia­gno­stycz­na, poz­wa­la­ją­ca na po­bra­nie krwi z na­czy­nia pę­po­wi­no­we­go płodu i uzy­ska­nie krwi pło­do­wej do dal­szych te­stów. Sto­so­wa­na jest w dia­gno­sty­ce m.in. cho­ro­by he­mo­li­tycz­nej płodu i wad ge­ne­tycz­nych.

Wikipedia


kordon

sze­reg żoł­nie­rzy lub po­li­cjan­tów blo­ku­ją­cych przej­ście


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kor­don:
  • Kor­don – część wsi Po­ni­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Rabka-Zdrój
  • Kor­don – ko­lo­nia wsi Elia­szu­ki w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Na­rew­ka
  • Kor­don – dawna le­śni­czów­ka w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Knia­hi­nin.
  • Kor­don – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Na­rocz.
  • kor­don – w daw­nym ję­zy­ku woj­sko­wym rów­no­mier­ne ugru­po­wa­nie stra­te­gicz­ne od­dzia­łów w jed­nej wą­skiej linii
  • Kor­don Gra­nicz­ny Mi­ni­ster­stwa Spraw Woj­sko­wych
  • Kor­don Gra­nicz­ny Na­czel­ne­go Do­wództ­wa Woj­ska Pol­skie­go
  • kor­don sa­ni­tar­ny
  • kor­don so­kal­ski
  • Kar­don

Wikipedia


kordonek

gruba nić jed­wab­na lub ba­weł­nia­na do haf­to­wa­nia lub szy­deł­ko­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. ręk. skrę­co­na nitka uży­wa­na do haf­to­wa­nia i szy­deł­ko­wa­nia;

Wiktionary

Kor­do­nek (fr. "cor­don" – sznu­rek) – skrę­co­na ozdob­na nitka jed­wab­na lub ba­weł­nia­na w róż­nych ko­lo­rach, wy­ko­rzy­sty­wa­na do robót ręcz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam szy­deł­ko i kor­do­nek, może za­bio­rę się za szy­deł­ko­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈdɔ̃nɛk, AS: kordõnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kordonkowy

Wiktionary


kordonik

zdrob­nie­nie od: kor­don


SJP.pl


kordonkowy

przy­miot­nik od: kor­do­nek


SJP.pl


kordonowy

przy­miot­nik od: kor­don


SJP.pl


kordowa

przy­miot­nik od: kord


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie An­da­luz­ja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­czet w Kor­do­wie to skarb mu­zuł­mań­skiej sztu­ki hisz­pań­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈdɔva, AS: kordova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kordoba ż.

 przym. kordowański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kordoba

Wiktionary


kordowański

przy­miot­nik od: Kor­do­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kor­do­wą (Kor­do­bą), do­ty­czą­cy Kor­do­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kordowa ż., Kordoba ż., kordowanin mos., kordowanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kordobański

Wiktionary


kordowianin

1. miesz­ka­niec Kor­do­wa;
2. miesz­ka­niec Kor­do­wy (Kor­do­by), mia­sta w Hisz­pa­nii


SJP.pl


kordowianka

1. miesz­kan­ka Kor­do­wa;
2. miesz­kan­ka Kor­do­wy (Kor­do­by), mia­sta w Hisz­pa­nii


SJP.pl


kordowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kordowy

przy­miot­nik od: kord


SJP.pl


kordula

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Kor­du­la – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od ła­ciń­skie­go przy­dom­ka "Cor­du­lus/ula", sta­no­wią­ce­go zło­że­nie wy­ra­zów "cor", "cor­dis" („serce”) i przy­rost­ka zdrab­nia­ją­ce­go "-ula". We­dług in­nych hi­po­tez po­cho­dzi bez­poś­red­nio od ła­ciń­skie­go wy­ra­zu "cor­du­lum" („ser­dusz­ko”), może sta­no­wić żeń­ską formę imie­nia rzym­skie­go "Cor­dus" i oz­na­czać „późno uro­dzo­na” lub po­cho­dzić od nazwy grec­kie­go mia­sta Kor­du­le. W Pol­sce no­to­wa­ne od 1414 roku.

Wikipedia


korduliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kor­du­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kordupel

daw­niej: kur­du­pel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) obraź. niski męż­czyz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź, po­wiedz tym kor­du­plom, że zaraz im spu­szczę manto.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karzeł; war. kurdupel

Wiktionary


kordura

gruba ny­lo­no­wa tka­ni­na; cor­du­ra


SJP.pl


kordurowy

→ kor­du­ra


SJP.pl

Patrz:

kordura

kordyban

ro­dzaj zdo­bio­nej skóry koź­lej, rza­dziej cie­lę­cej lub ow­czej; kur­dy­ban


SJP.pl


kordybanowy

→ kor­dy­ban; kur­dy­ba­no­wy


SJP.pl


kordylewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Kor­dy­lew­ski – pol­ski astro­nom
  • Le­szek Kor­dy­lew­ski – pol­sko-ame­ry­kań­ski bio­log
  • Wło­dzi­mierz Kor­dy­lew­ski – pol­ski in­ży­nier elek­tro­nik

Wikipedia


kordyliera

łań­cuch bądź masyw gór­ski wy­pię­trzo­ny w obrę­bie ge­o­syn­kli­ny w wy­ni­ku ru­chów fał­du­ją­cych; ge­o­an­ty­kli­na; ge­an­ty­kli­na


SJP.pl


kordylierski

1. → Kor­dy­lie­ry;
2. an­do­wiak kor­dy­lier­ski - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kor­dy­lie­ra­mi, do­ty­czą­cy Kor­dy­lie­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kordyliery nmos.

Wiktionary


kordyliery

łań­cuch bądź masyw gór­ski wy­pię­trzo­ny w obrę­bie ge­o­syn­kli­ny w wy­ni­ku ru­chów fał­du­ją­cych; ge­o­an­ty­kli­na; ge­an­ty­kli­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. roz­le­gły ob­szar wy­żyn­no-gór­ski w za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

Wiktionary

Kor­dy­lie­ry – łań­cuch gór­ski w za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Roz­cią­głość po­łud­ni­ko­wa łań­cu­cha to około 8 000 km, od Cie­śni­ny Be­rin­ga na pół­no­cy po Kanał Pa­nam­ski na po­łud­niu. Sze­ro­kość do­cho­dzi do 1 700 km. Naj­wyż­szym szczy­tem jest De­na­li (McKinley) (6190 m n.p.m.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔrdɨˈlʲjɛrɨ, AS: kordylʹi ̯ery

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kordylierski

Wiktionary


kordylina

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny aga­wo­wa­tych, ros­ną­ce w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej


SJP.pl

Kor­dy­li­na, ma­czuż­nia ("Cor­dy­li­ne") – ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich na­le­żą­cych do ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 20–26 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie głów­nie w Au­stra­laz­ji, poza tym w po­łud­nio­wej Azji (na za­cho­dzie po Indie), na Ma­ska­re­nach, wy­spach Oce­a­nii, jeden ga­tu­nek także w tro­pi­kach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


kordylofora

ga­tu­nek ja­mo­chło­na przy­po­mi­na­ją­cy roz­ga­łę­zio­ny krzew, wy­stę­pu­ją­cy w wo­dach mor­skich i słod­kich; ga­łę­zat­ka, kla­do­fo­ra


SJP.pl


kordyt

proch be­zdym­ny z lot­nym roz­pu­szczal­ni­kiem


SJP.pl

Kor­dyt – ro­dzaj pro­chu be­zdym­ne­go, sto­so­wa­ny jako ma­te­riał mio­ta­ją­cy. Zo­stał wy­na­le­zio­ny przez Fre­de­ric­ka Abla oraz Ja­me­sa De­wa­ra w 1889 roku.

Głów­ne skład­ni­ki kor­dy­tu to ni­tro­ce­lu­lo­za o wy­so­kiej za­war­to­ści azotu (12,9–13,3%) oraz ni­tro­gli­ce­ry­na, która roz­pu­szcza ni­tro­ce­lu­lo­zę i ją że­lu­je.

Wikipedia


kordzik

krót­ki, ozdob­ny szty­let no­szo­ny przez ofi­ce­rów i po­do­fi­ce­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. obo­siecz­na broń pa­rad­na w po­sta­ci szty­le­tu;

Wiktionary

Kor­dzik – krót­ka broń biała, o bu­do­wie szty­le­tu. Jest bro­nią pa­rad­ną, uży­wa­ną w cha­rak­te­rze ce­re­mo­nial­nym, jako wyz­nacz­nik: stop­nia woj­sko­we­go, pia­sto­wa­ne­go urzę­du, funk­cji, lub przy­na­leż­no­ści do okre­ślo­nej or­ga­ni­za­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔrʲd͡ʑik, AS: korʹʒ́ik

Wiktionary


kordziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Kor­dziń­ski – pol­ski in­ży­nier
  • Roman Kor­dziń­ski – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny, pe­da­gog

Wikipedia


kore

w grec­kiej rzeź­bie ar­cha­icz­nej: posąg mło­dej dziew­czy­ny w po­włó­czy­stej sza­cie; kora


SJP.pl


korea

dawne pań­stwo az­ja­tyc­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. dawne zjed­no­czo­ne pań­stwo w Azji, obec­nie Korea Pół­noc­na i Korea Po­łud­nio­wa;

 (1.2) pot. Korea Pół­noc­na lub Korea Po­łud­nio­wa

 (1.3) pot. Pół­wy­sep Ko­re­ań­ski;

Wiktionary

Korea ( 조선 "Chosŏn", 한국 "Han'guk", 朝鲜 "Cháoxiǎn") – kra­i­na hi­sto­rycz­na na Pół­wy­spie Ko­re­ań­skim we wschod­niej Azji; ob­szar za­miesz­ka­ny przez jed­no­li­tą grupę et­nicz­ną – Ko­re­ań­czy­ków.

Po za­koń­cze­niu II wojny świa­to­wej, w 1945 roku, po­dzie­lo­na na dwa pań­stwa: Koreę Po­łud­nio­wą (Re­pu­bli­ka Korei) i Koreę Pół­noc­ną (Ko­re­ań­ska Re­pu­bli­ka Lu­do­wo-De­mo­kra­tycz­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okre­sie zjed­no­czo­nej Korei roz­wi­nę­ła się tra­dy­cyj­na sztu­ka i pow­sta­ło pismo han­gul.

 (1.2) Rano lecę do Korei.

 (1.3) Korea po­dzie­lo­na jest mię­dzy KRLD a Koreę Po­łud­nio­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɛa, AS: korea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koreanistyka ż., Korejczyk mos., koreański mrz., Koreanka ż., Koreańczyk mos.

 przym. koreański, starokoreański

 przysł. po koreańsku

Wiktionary

Synonimy:

Kraj Spokojnego Poranka • Kraj Porannej Świeżości

Wiktionary


korealny

w pra­wie: so­li­dar­nie współ­dłuż­ny, np. zo­bo­wią­za­nie ko­re­al­ne - zo­bo­wią­za­nie na­kła­da­ją­ce na wszyst­kich dłuż­ni­ków so­li­dar­ną od­po­wie­dzial­ność za wy­ko­na­nie zo­bo­wią­za­nia w ca­ło­ści


SJP.pl


koreaniec

po­tocz­nie: sa­mo­chód pro­duk­cji ko­re­ań­skiej; ko­re­ań­czyk


SJP.pl


koreanista

znaw­ca ję­zy­ka, kul­tu­ry i li­te­ra­tu­ry ko­re­ań­skiej


SJP.pl


koreanistka

→ ko­re­a­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

koreanista

koreanistyczny

→ ko­re­a­ni­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

koreanistyka

koreanistyka

nauka o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze ko­re­ań­skiej; fi­lo­lo­gia ko­re­ań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ję­zy­ku, hi­sto­rii i kul­tu­rze ko­re­ań­skiej

 (1.2) wy­dział lub kie­ru­nek uni­wer­sy­tec­ki obej­mu­ją­cy stu­dia w za­kre­sie ko­re­a­ni­sty­ki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W na­szym pro­gra­mie ko­re­a­ni­sty­ki chce­my prze­de wszyst­kim sku­pić się na in­ten­syw­nej nauce ję­zy­ka ko­re­ań­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koreański mrz., Korea ż., Koreańczyk mos., Koreanka ż.

 przym. koreański

Wiktionary


koreanka

ko­re­ań­ska od­mia­na chry­zan­te­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Korei Po­łud­nio­wej lub Korei Pół­noc­nej; ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści ko­re­ań­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W barze sushi Ko­re­an­ka na naszą proś­bę na cały głos zaś­pie­wa­ła tra­dy­cyj­ną pieśń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈãŋka, AS: koreãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korea ż., koreański mrz.

:: fm. Koreańczyk mos.

 przym. koreański

 przysł. po koreańsku

Wiktionary


koreań.

skrót od: ko­re­ań­ski


SJP.pl


koreańczyk

po­tocz­nie: sa­mo­chód pro­duk­cji ko­re­ań­skiej; ko­re­a­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Korei Po­łud­nio­wej lub Korei Pół­noc­nej; osoba na­ro­do­wo­ści ko­re­ań­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy cze­ka­li­śmy na au­to­bus, usiadł obok nas jakiś Ko­re­ań­czyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: koreãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koreański mrz., Korea ż.

:: fż. Koreanka ż.

 przym. koreański

 przysł. po koreańsku

Wiktionary


koreański

1. przy­miot­nik od: Korea Po­łud­nio­wa; po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski
2. przy­miot­nik od: Korea Pół­noc­na; pół­noc­no­ko­re­ań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Korei lub Ko­re­ań­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Korei Po­łud­nio­wej i Korei Pół­noc­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest sław­nym ko­re­ań­skim ak­to­rem.

 (2.1) Jak długo uczysz się ko­re­ań­skie­go?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈãj̃sʲci, AS: koreãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koreanistyka ż., Korejczyk mos., Korea ż., Koreańczyk mos., Koreanka ż.

 przysł. po koreańsku

Wiktionary


koreańskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ko­re­ań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ko­re­ań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ko­re­ań­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: koreãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


koreańskość

→ ko­re­ań­ski


SJP.pl

Patrz:

koreański

korecki

przy­miot­nik od: Ko­rzec; ko­rzec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ko­rec­ki – pol­ski sak­so­fo­ni­sta
  • Bo­husz Ko­rec­ki – pol­ski ary­sto­kra­ta
  • Jo­a­chim Ko­rec­ki – pol­ski ary­sto­kra­ta
  • Sa­mu­el Ko­rec­ki – pol­ski ary­sto­kra­ta
  • Karol Ko­rec­ki – pol­ski ary­sto­kra­ta
  • Sa­mu­el Karol Ko­rec­ki – pol­ski ary­sto­kra­ta
  • Leon Ko­rec­ki – pol­ski praw­nik, dzia­łacz pa­trio­tycz­ny
  • Ko­rec­cy herbu Pogoń Li­tew­ska

Wikipedia


koreczek

zdrob­nie­nie od: korek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: korek

 (1.2) mały korek

 (1.3) spoż. kulin. ka­wał­ki mięsa, sera, wa­rzyw itp., na­dzia­ne na wy­ka­łacz­kę / pa­ty­czek, po­da­wa­ne jako prze­ką­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɛt͡ʃɛk, AS: koreček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korek mrz., korkowe n.

Wiktionary


koreczki

zdrob­nie­nie od: korek


SJP.pl


koreferat

re­fe­rat bę­dą­cy uzu­peł­nie­niem lub po­le­mi­ką z re­fe­ra­tem przed­sta­wio­nym wcze­śniej


SJP.pl


koreferencja

zwią­zek mię­dzy wy­ra­że­nia­mi w tek­ście, od­no­szą­cy­mi się do tej samej osoby lub rze­czy


SJP.pl


koreferent

autor ko­re­fe­ra­tu, re­fe­rent przed­sta­wia­ją­cy uzu­peł­nie­nie lub po­le­mi­kę z przed­sta­wio­nym wcze­śniej re­fe­ra­tem


SJP.pl


koreferentka

→ ko­re­fe­rent


SJP.pl

Patrz:

koreferent

koreferentny

od­no­szą­cy się do ele­men­tów w zda­niu wska­zu­ją­cych na tę samą osobę, rzecz lub po­ję­cie, zaz­wy­czaj po­przez uży­cie za­im­ków


SJP.pl


koreferować

przed­sta­wiać ko­re­fe­rat, uzu­peł­nie­nie lub po­le­mi­kę z przed­sta­wio­nym wcze­śniej re­fe­ra­tem


SJP.pl


koregencja

wspól­ne rządy dwóch lub wię­cej osób w cza­sie ma­ło­let­nio­ści, cho­ro­by lub dłuż­szej nie­o­bec­no­ści pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl

Ko­re­gen­cja – sy­tu­a­cja, w któ­rej rolę mo­nar­chy (ko­re­gen­ta) o rów­no­rzęd­nej po­zy­cji i wła­dzy, spra­wu­ją dwie osoby z po­wo­du np. cho­ro­by, dłuż­szej nie­o­bec­no­ści lub ma­ło­let­nio­ści wład­cy. Inne sy­tu­a­cje, na mocy któ­rych wy­stę­pu­je ko­re­gen­cja to: po­ro­zu­mie­nie dwóch ry­wa­li­zu­ją­cych o tron wład­ców, ko­ro­na­cja syna mo­nar­chy za życia ojca (vi­ven­te rege), czy też wy­nie­sie­nie praw do ko­ro­ny z mał­żeń­stwa (iure uxo­ris). Ko­re­gen­cja nie wy­stę­pu­je w przy­pad­ku, gdy mąż wład­czy­ni zo­sta­je księ­ciem mał­żon­kiem.

Wikipedia


koregencyjny

zwią­za­ny z ko­re­gen­cją


SJP.pl


koregent

osoba wła­da­ją­ca pań­stwem wspól­nie z inną osobą; współ­wład­ca


SJP.pl

Ko­re­gent (ina­czej współ­król, współ­wład­ca) – mo­nar­cha, który rzą­dzi danym pań­stwem razem z innym (lub kil­ko­ma in­ny­mi), rów­nym mu for­mal­nie rangą i po­zy­cją, mo­nar­chą. Po­zy­cja ko­re­gen­tów w rze­czy­wi­sto­ści nie za­wsze jest rów­no­rzęd­na. W tych wy­pad­kach, gdy jeden z wład­ców po­sia­da sil­niej­szą po­zy­cję, ko­re­gen­tem czę­sto na­zy­wa się dru­gie­go z mo­nar­chów, jak np. w przy­pad­ku młod­szych synów mo­nar­chów, ko­ro­no­wa­nych za ich życia. Okres współ­rzą­dów na­zy­wa­ny jest ko­re­gen­cją.

Wikipedia


koregentka

→ ko­re­gent


SJP.pl

Patrz:

koregent

korejczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. Ko­re­ań­czyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koreański mrz., Korea, Koreanka, Koreańczyk

 przym. koreański, korejski

Wiktionary


korejski

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ko­re­ań­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korejczyk mos.

Wiktionary


korek

1. tkan­ka wtór­na okry­wa­ją­ca ło­dy­gi, pnie, ko­rze­nie, bulwy, wyt­wa­rza­na przez miaz­gę;
2. su­ro­wiec uzy­ski­wa­ny z kory niek­tó­rych drzew; korek użyt­ko­wy;
3. za­tycz­ka do bu­tel­ki;
4. zator w ruchu dro­go­wym;
5. bez­piecz­nik w in­sta­la­cji elek­trycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­tycz­ka od bu­tel­ki wy­ko­na­na z korka (1.3) lub in­ne­go ma­te­ria­łu

 (1.2) pot. za­kręt­ka od bu­tel­ki;

 (1.3) bot. tkan­ka ro­ślin­na po­kry­wa­ją­ca ło­dy­gi, bulwy i ko­rze­nie dębu kor­ko­we­go i kor­kow­ca

 (1.4) transp. pot. za­ha­mo­wa­nie w ruchu ulicz­nym;

 (1.5) po­desz­wy butów

 (1.6) zob. korki. → buty pił­kar­skie

 (1.7) bez­piecz­nik w in­sta­la­cji elek­trycz­nej;

 (1.8) zob. ko­re­czek. → prze­ką­ska

 (1.9) zob. korki. → pot. ko­re­pe­ty­cje

 (1.10) zam­knię­cie od­pły­wu w zle­wie lub wan­nie

 (1.11) środ. prze­stęp­ców uda­wa­nie sztucz­ne­go tłoku w celu do­ko­na­nia kra­dzie­ży kie­szon­ko­wej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. uczn. żart. ko­re­pe­ty­tor

 (2.2) środ. żoł­nie­rzy niski żoł­nierz

Wiktionary

Korek – zam­knię­cie na­czy­nia (zaz­wy­czaj bu­tel­ki, ale nie­kie­dy też słoja albo ter­mo­su bądź na­czyń la­bo­ra­to­ryj­nych) wy­ko­na­ne z nie­prze­pu­szczal­ne­go ma­te­ria­łu. W za­leż­no­ści od prze­cho­wy­wa­ne­go w na­czy­niu me­dium – gazu, cie­czy lub ma­te­ria­łu syp­kie­go, korek wi­nien być nie­prze­pu­szczal­ny (szczel­ny) dla tego me­dium. Szczel­no­ścią cha­rak­te­ry­zu­ją się korki szli­fo­we, sto­so­wa­ne zwy­kle w la­bo­ra­to­riach che­micz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Mo­der­ni­za­cji ronda Ze­słań­ców Sy­be­ryj­skich war­szaw­scy kie­row­cy cze­ka­ją jak kania dżdżu – co­dzien­nie two­rzą się tam gi­gan­tycz­ne korki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrɛk, AS: korek

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-10)

 rzecz. korkowiec m., korkowanie n.

:: zdrobn. koreczek m.

 przym. korkowy

 czas. okorować, okorowywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatyczka, zamknięcie

 (1.2) zakrętka

 (1.4) zator, kongestia

Wiktionary


korekcja

usu­wa­nie wad lub uste­rek; po­pra­wia­nie, na­pra­wa, ko­ry­go­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik nie­ży­wot­ny, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) usu­wa­nie nie­pra­wi­dło­wo­ści, po­pra­wia­nie wad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby, które de­cy­du­ją się na chi­rur­gicz­ny za­bieg ko­rek­cji star­czowz­rocz­no­ści to prze­waż­nie lu­dzie ży­ją­cy bar­dzo ak­tyw­nie, upra­wia­ją­cy spor­ty lub wy­ko­nu­ją­cy okre­ślo­ny zawód, np. ak­to­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. korekcyjny, korektorski

 rzecz. korekta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korekta

Wiktionary


korekcyjnie

→ ko­rek­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

korekcyjny

korekcyjny

ko­rek­tyw­ny;
1. po­pra­wia­ją­cy, usu­wa­ją­cy wady;
2. gim­na­sty­ka ko­rek­cyj­na - ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne dla osób z wa­da­mi po­sta­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­rek­cją, po­praw­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korekta ż., korekcja

 przym. korektorski

Wiktionary


koreks

świa­tło­szczel­na pusz­ka do wy­wo­ły­wa­nia błon zwo­jo­wych i fil­mów ma­ło­o­braz­ko­wych


SJP.pl

Ko­reks – ele­ment wy­po­sa­że­nia ciem­ni fo­to­gra­ficz­nej, świa­tło­szczel­ne na­czy­nie słu­żą­ce do ręcz­ne­go wy­wo­ły­wa­nia fil­mów fo­to­gra­ficz­nych – naj­czę­ściej fil­mów ma­ło­o­braz­ko­wych i błon zwo­jo­wych (ist­nie­ją rów­nież do wy­wo­ły­wa­nia taśm fil­mo­wych np. 8 mm). Pier­wszy ko­reks wy­pro­du­ko­wa­ny zo­stał w 1930 przez firmę Leitz.

Wikipedia


koreksowy

przy­miot­nik od: ko­reks


SJP.pl


korekt

po­praw­ny, pra­wi­dło­wy; cor­rect


SJP.pl


korekta

1. usu­wa­nie uste­rek, zmie­nia­nie cze­goś celem po­pra­wy;
2. po­pra­wa błę­dów w tek­ście przez­na­czo­nym do pu­bli­ka­cji;
3. tekst przez­na­czo­ny do pu­bli­ka­cji z na­nie­sio­ny­mi po­praw­ka­mi;
4. miej­sce pracy ko­rek­to­rów; ko­rek­tor­nia;
5. ogół ko­rek­to­rów w wy­daw­nict­wie;
6. do­ku­ment ko­ry­gu­ją­cy dane za­war­te we wcze­śniej­szym do­ku­men­cie;
7. spa­dek in­dek­sów gieł­do­wych wy­stę­pu­ją­cy w pew­nych cy­klach cza­so­wych;
8. za­bieg me­dycz­ny po­pra­wia­ją­cy wy­gląd;
9. stro­je­nie in­stru­men­tów mu­zycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­pra­wie­nie błędu lub nie­do­sko­na­ło­ści, do­rów­na­nie do stanu pra­wi­dło­we­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɛkta, AS: korekta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korektor m., korektorka ż., korekcja ż.

 przym. korektorski, korekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poprawa, poprawka, retusz

Wiktionary


korektor

1. osoba czy­ta­ją­ca prób­ne wy­dru­ki tek­stów i na­no­szą­ca po­praw­ki;
2. stro­i­ciel in­stru­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba spraw­dza­ją­ca i po­pra­wia­ją­ca tekst pod kątem re­dak­cyj­nym przed od­da­niem go do druku;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przy­rząd pi­śmien­ni­czy słu­żą­cy do za­ma­lo­wy­wa­nia błę­dów na kart­ce pa­pie­ru;

 (2.2) techn. urzą­dze­nie po­pra­wia­ją­ce uster­ki, np. znieksz­tał­ce­nia dźwię­ku;

 (2.3) kos­met. kos­me­tyk przez­na­czo­ny do ukry­wa­nia wad skóry;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­rek­tor tek­stu
  • ko­rek­tor pi­sow­ni
  • ko­rek­tor – w pi­sa­ku, w ta­śmie, w pły­nie
  • ko­rek­tor na gieł­dzie
  • ko­rek­tor hy­dra­u­licz­ny
  • ko­rek­tor (kos­me­ty­ka)
  • ko­rek­tor (, ) – ze­spół fil­trów, które służą do pod­bi­ja­nia lub tłu­mie­nia okre­ślo­ne­go za­kre­su czę­stot­li­wo­ści
  • ko­rek­tor gra­ficz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie wy­daw­nict­wa za­trud­nia­ją coraz mniej ko­rek­to­rów.

 (2.1) Czy ktoś w kla­sie ma po­ży­czyć ko­rek­tor?

 (2.2) Mam do sprze­da­nia ko­rek­tor aku­stycz­ny po ni­skiej cenie.

 (2.3) Na małe sińce wy­star­czy uży­cie ko­rek­to­ra o ton ja­śniej­sze­go od pod­kła­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɛktɔr, AS: korektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korektornia ż., korekta ż., korektura ż.

:: fż. korektorka ż.

 czas. korygować ndk., korektorować ndk.

 przym. korektorski, korektowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) equalizer

Wiktionary


korektorka

ko­bie­ta, która wy­ko­nu­je ko­rek­tę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. ko­bie­ta za­wo­do­wo po­pra­wia­ją­ca tek­sty na róż­nych eta­pach przy­go­to­wy­wa­nia druku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ciek! Znów twój tekst wró­cił od ko­rek­tor­ki cały po­kre­ślo­ny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛkˈtɔrka, AS: korektorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korektor, korekta, korektornia, korektura

 przym. korektorski, korektowy

Wiktionary


korektornia

1. miej­sce, w któ­rym pra­cu­ją ko­rek­to­rzy;
2. ze­spół ko­rek­to­rów


SJP.pl


korektorować

po­tocz­nie: za­ma­zy­wać ko­rek­to­rem błędy w tek­ście


SJP.pl


korektorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­rek­to­rem, do­ty­czą­cy pracy ko­rek­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korektor mos., korektorka ż., korekta ż., korekcja ż.

 przym. korekcyjny

Wiktionary


korektorstwo

1. po­pra­wa błę­dów w tek­ście przez­na­czo­nym do pu­bli­ka­cji; ko­rek­ta;
2. spe­cja­li­za­cja na stu­diach, kształ­cą­ca w za­wo­dzie ko­rek­to­ra tek­stów


SJP.pl


korektowy

przy­miot­nik od: ko­rek­ta


SJP.pl


korektura

usu­wa­nie błę­dów i nie­pra­wi­dło­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­rek­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korektor mos./mrz.

Wiktionary


korektywa

le­cze­nie wad po­sta­wy za po­mo­cą ćwi­czeń fi­zycz­nych


SJP.pl


korektywny

ko­rek­cyj­ny;
1. po­pra­wia­ją­cy, usu­wa­ją­cy wady;
2. gim­na­sty­ka ko­rek­tyw­na - ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne dla osób z wa­da­mi po­sta­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­rek­ty­wą, do­ty­czą­cy ko­rek­ty­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korektywa ż.

Wiktionary


korelacja

1. współ­za­leż­ność, wza­jem­ne po­wią­za­nie
2. współ­za­leż­ność wy­stę­po­wa­nia niek­tó­rych cech bu­do­wy i funk­cji or­ga­niz­mu
3. w ma­te­ma­ty­ce: współ­za­leż­ność dwóch cią­gów zmien­nych lo­so­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) współ­za­leż­ność mię­dzy dwoma lub wię­cej zja­wi­ska­mi

 (1.2) stat. za­leż­ność zmien­nych lo­so­wych;

 (1.3) stat. pot. współ­czyn­nik ko­re­la­cji (1.2), a szcze­gól­nie współ­czyn­nik ko­re­la­cji Pe­ar­so­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­re­la­cja zmien­nych lo­so­wych w sta­ty­sty­ce,
    • współ­czyn­nik ko­re­la­cji, naj­czę­ściej współ­czyn­nik ko­re­la­cji li­nio­wej Pe­ar­so­na,
      • ko­re­la­cja ran­go­wa, zwy­kle współ­czyn­nik ko­re­la­cji rang Spe­ar­ma­na,
      • ko­re­la­cja wza­jem­na (krzy­żo­wa);
  • ko­re­la­cja rzu­to­wa w ge­o­me­trii rzu­to­wej,
    • ko­re­la­cja bie­gu­no­wa.
  • au­to­ko­re­la­cja
  • re­la­cja, za­leż­ność

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie po­tra­fi­li­śmy do­wieść ko­re­la­cji mię­dzy wy­dat­ka­mi na kam­pa­nię re­kla­mo­wą, a zwięk­szo­nym za­in­te­re­so­wa­niem klien­tów.

 (1.2) Czę­sto błęd­nie za­kła­da się, że za­leż­ność sta­ty­stycz­na jest rów­no­waż­na nie­ze­ro­we­mu współ­czyn­ni­ko­wi ko­re­la­cji.

 (1.3) Ko­re­la­cja mówi nam o stop­niu za­leż­no­ści li­nio­wej, tzn. współ­czyn­nik ko­re­la­cji Pe­ar­so­na jest miarą stop­nia za­leż­no­ści li­nio­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈlat͡sʲja, AS: korelacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorelowanie n., autokorelacja, korelat, korelator, korelowanie, korelogram

 przym. korelacyjny, korelatywny

 czas. korelować, skorelować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zależność, współzależność

 (1.3) współczynnik korelacji

Wiktionary


korelacyjny

wza­jem­nie po­wią­za­ny, współ­za­leż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) stat. zwią­za­ny z ko­re­la­cją, do­ty­czą­cy ko­re­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korelacja ż.

Wiktionary


korelat

jedno z pary przed­mio­tów lub pojęć wza­jem­nie od sie­bie za­leż­nych i wza­jem­nie uwa­run­ko­wa­nych; od­po­wied­nik


SJP.pl


korelator

1. przy­rząd do wy­kry­wa­nia awa­rii sieci ka­na­li­za­cyj­nej;
2. w cy­ber­ne­ty­ce: część sy­ste­mu au­to­no­micz­ne­go do prze­cho­wy­wa­nia i przet­wa­rza­nia i in­for­ma­cji


SJP.pl

Ko­re­la­tor – organ do przet­wa­rza­nia i prze­cho­wy­wa­nia in­for­ma­cji w sy­ste­mie au­to­no­micz­nym.

Sta­no­wi cen­tral­ną część toru in­for­ma­cyj­ne­go sy­ste­mu au­to­no­miczn­ne­go. Jest wew­nętrz­nym or­ga­nem tego sy­ste­mu. Od­bie­ra sy­gna­ły z re­cep­to­rów, ener­gię od ho­me­o­sta­tu, sam zaś ste­ru­je efek­to­ra­mi.

Wikipedia


korelatywny

zwią­za­ny z ko­re­la­cją; współ­za­leż­ny, od­po­wia­da­ją­cy


SJP.pl


korelowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­re­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛlɔˈvãɲɛ, AS: korelovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. korelować ndk., skorelować dk.

 rzecz. korelacja, korelator

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korelacja

Wiktionary


korelować

1. wią­zać wza­jem­nie, po­szu­ku­jąc po­do­bieństw i róż­nic; ze­sta­wiać;
2. po­zo­sta­wać we współ­za­leż­no­ści z czymś;
3. o zmien­nych lo­so­wych: za­le­żeć od sie­bie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) mieć zwią­zek, być po­wią­za­nym, współ­za­le­żeć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈlɔvat͡ɕ, AS: korelovać

Wiktionary

Powiązane:

 zob. korelacja.

Wiktionary


korennik

środ­ko­wy koń w troj­ce


SJP.pl


korepetycja

1. pry­wat­na lek­cja jako pomoc w nauce;
2. przy­go­to­wa­nie tan­ce­rzy lub śpie­wa­ków do wy­stę­pu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­dat­ko­wa, pry­wat­na lek­cja (zwy­kle w licz­bie mno­giej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korepetytor m., korepetytorka ż., repeta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. korki

Wiktionary


korepetycyjny

zwią­za­ny z ko­re­pe­ty­cją


SJP.pl


korepetytantka

→ ko­re­pe­ty­tant


SJP.pl

Patrz:

korepetytant

korepetytor

1. osoba udzie­la­ją­ca płat­nych, pry­wat­nych lek­cji;
2. na­u­czy­ciel śpie­wu lub tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na da­ją­cy ko­re­pe­ty­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani ko­cha­na wiesz — odrzekł szlach­cic tro­chę szorst­ko — że dla­te­go do was dziec­ko od­da­ję, bo mię na ko­re­pe­ty­to­ra nie stać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korepetycja ż., korepetycyjka ż., korepetytant m., korepetytorstwo n., korepetytowanie n.

:: fż. korepetytorka

 czas. korepetytować ndk.

 przym. korepetycyjny, korepetytorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tutor

Wiktionary


korepetytorka

na­u­czy­ciel­ka udzie­la­ją­ca ko­re­pe­ty­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. ko­bie­ta udzie­la­ją­ca ko­re­pe­ty­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repeta ż., korepetytor mos., korepetycja ż.

Wiktionary


korepetytować

daw­niej: dawać ko­re­pe­ty­cje


SJP.pl


korespondencina

lek­ce­wa­żą­co: ko­re­spon­dent­ka


SJP.pl


korespondencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­mia­na in­for­ma­cji mię­dzy ludź­mi na pa­pie­rze (list, pocz­tów­ka) lub w po­sta­ci elek­tro­nicz­nej (e-mail, czat, ko­mu­ni­ka­to­ry)

 (1.2) zbiór do­ku­men­tu­ją­cy ko­re­spon­den­cję (1.1), ogół li­stów wy­mie­nio­nych z kimś lub w kon­kret­nej spra­wie lub w ja­kimś okre­sie

 (1.3) ma­te­riał na­de­sła­ny przez ko­re­spon­den­ta

 (1.4) do­pa­so­wa­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­re­spon­den­cja – wy­mia­na in­for­ma­cji mię­dzy ludź­mi w po­sta­ci tek­stu na pa­pie­rze (np. list, pocz­tów­ka) lub elek­tro­nicz­nie (np. e-mail, czat, ko­mu­ni­ka­ty)
  • ko­re­spon­den­cja – an­to­lo­gia li­stów na­pi­sa­nych przez jedną osobę lub wy­mie­nia­nych mię­dzy okre­ślo­ny­mi oso­ba­mi (por. epi­sto­lo­gra­fia)
  • ko­re­spon­den­cja – w eko­no­mii ro­dzaj re­la­cji mię­dzy zbio­ra­mi
  • ko­re­spon­den­cja se­ryj­na – ze­spół po­dob­nych do­ku­men­tów adre­so­wa­nych do róż­nych pod­mio­tów
  • ko­re­spon­den­cja sztuk – roz­poz­na­wa­nie po­do­bieństw mię­dzy róż­ny­mi dzie­dzi­na­mi sztu­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Utrzy­my­wa­łem z nimi ko­re­spon­den­cję do stycz­nia.

 (1.2) Na pocz­cie ode­bra­łam swoją ko­re­spon­den­cję.

 (1.3) Ta ko­re­spon­den­cja była przy­go­to­wa­na po ama­tor­sku.

 (1.4) Mię­dzy tymi ko­lo­ra­mi jest wspa­nia­ła ko­re­spon­den­cja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: korespõndẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korespondent m., korespondentka ż., korespondowanie n.

 czas. korespondować ndk.

 przym. korespondencyjny, korespondencki

 przysł. korespondencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poczta

Wiktionary


korespondencki

zwią­za­ny z ko­re­spon­den­tem, ko­re­spon­den­cją


SJP.pl


korespondencyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) za po­mo­cą ko­re­spon­den­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­łem rok przer­wy, teraz stu­diu­ję ko­re­spon­den­cyj­nie biz­nes mię­dzy­na­ro­do­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃ndɛ̃nˈt͡sɨjɲɛ, AS: korespõndẽncyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korespondent mos., korespondowanie n., korespondencja

 czas. korespondować

 przym. korespondencyjny

Wiktionary


korespondencyjny

zwią­za­ny z ko­re­spon­den­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­re­spon­den­cją; słu­żą­cy do ko­re­spon­den­cji

 (1.2) od­by­wa­ją­cy się na od­le­głość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃ndɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: korespõndẽncyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korespondencja ż., korespondent m., korespondentka ż., korespondowanie n.

 czas. korespondować ndk.

 przysł. korespondencyjnie

Wiktionary


korespondent

1. osoba pro­wa­dzą­ca z kimś ko­re­spon­den­cję;
2. dzien­ni­karz lub współ­pra­cow­nik pisma, radia lub te­le­wiz­ji prze­sy­ła­ją­cy in­for­ma­cje z te­re­nu, zwła­szcza z za­gra­ni­cy;
3. czło­nek ko­re­spon­dent - niż­szy sto­pień osoby przy­ję­tej do aka­de­mii lub to­wa­rzy­stwa na­u­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś kto ko­re­spon­du­je

 (1.2) dzien­ni­karz prze­ka­zu­ją­cy re­por­ta­że z te­re­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korespondowanie n., korespondencja ż., korespondentka ż.

 czas. korespondować ndk.

 przym. korespondencyjny

 przysł. korespondencyjnie

Wiktionary


korespondentka

1. → ko­re­spon­dent;
2. daw­niej: kart­ka pocz­to­wa; od­kryt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta prze­ka­zu­ją­ca in­for­ma­cje do środ­ków ma­so­we­go prze­ka­zu

 (1.2) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca ko­re­spon­den­cję z kimś

 (1.3) przest. od­kryt­ka, pocz­tów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korespondowanie n., korespondent, korespondencja

 przym. korespondencyjny

 czas. korespondować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziennikarka

Wiktionary


korespondowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­wa­dze­nie ko­re­spon­den­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃ndɔˈvãɲɛ, AS: korespõndovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korespondencja ż., korespondent m., korespondentka ż.

 czas. korespondować ndk.

 przym. korespondencyjny

 przysł. korespondencyjnie

Wiktionary


korespondować

1. wy­mie­niać myśli, naj­czę­ściej w for­mie pi­sem­nej, pro­wa­dzić ko­re­spon­den­cję;
2. daw­niej: od­po­wia­dać cze­muś, być od­po­wied­nim, sto­sow­nym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­wa­dzić ko­re­spon­den­cję, wy­mie­niać się li­sta­mi

 (1.2) mieć zwią­zek z czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: korespõndovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korespondencja ż., korespondent m., korespondentka ż., korespondowanie n.

 przym. korespondencyjny

 przysł. korespondencyjnie

Wiktionary


korfantowianin

miesz­ka­niec Kor­fan­to­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


korfantowianka

miesz­kan­ka Kor­fan­to­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


korfantowski

przy­miot­nik od: Kor­fan­tów


SJP.pl


korfanty

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rel. mit. gw-pl|Górny Śląsk. dia­beł, czort

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­fan­ty (sa­mo­chód pan­cer­ny)
  • Bro­ni­sław Kor­fan­ty – se­na­tor VI i VII ka­den­cji
  • Ed Kor­fan­ty
  • Sta­ni­sław Kor­fan­ty – od 2002 pre­zy­dent Pie­kar Ślą­skich
  • Woj­ciech Kor­fan­ty – pol­ski przy­wód­ca na­ro­do­wy Gór­ne­go Ślą­ska
  • Kor­fan­ty (dia­beł) – jedna z nazw dia­bła na Gór­nym Ślą­sku

Wikipedia


korfantów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne na Opol­szczyź­nie;

Wiktionary

}|-

(daw. "Fyr­ląd", "Fry­ląd", Fried­land, Fried­land in Obersch­le­sien, Fyrlōnd, Fried­land) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kor­fan­tów.

Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na Rów­ni­nie Nie­mod­liń­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez niego rzeka Ści­na­wa Nie­mod­liń­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔrˈfãntuf, AS: korfãntuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korfanty m., korfantowianin m., korfantowianka ż.

 przym. korfantowski

Wiktionary


korfbal

gra ze­spo­ło­wa po­dob­na do ko­szy­ków­ki; korf­ball


SJP.pl


korfball

[czy­taj: korf­bol] gra ze­spo­ło­wa po­dob­na do ko­szy­ków­ki; korf­bal


SJP.pl

Korf­ball (od: ni­derl. korf ‘kosz’; ang. ball ‘piłka’) – ko­e­du­ka­cyj­na dy­scy­pli­na spor­tu dru­ży­no­we­go z piłką.

Korf­ball do­strze­żo­ny zo­stał przez na­u­czy­cie­li wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go, in­struk­to­rów oraz tre­ne­rów jako dy­scy­pli­na bę­dą­ca do­sko­na­łym uzu­peł­nie­niem zajęć z wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go, pro­pa­gu­ją­ca zdro­wy styl życia oraz za­chę­ca­ją­ca do ak­tyw­no­ści ru­cho­wej[].

Wikipedia


korfballowy

→ korf­ball [czy­taj: korf­bo­lo­wy]; korf­ba­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z korf­bal­lem, do­ty­czą­cy korf­bal­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korfball m.

Wiktionary


korfbalowy

→ korf­bal; korf­bal­lo­wy


SJP.pl


korfu

Korfu, sta­ro­żyt­na Ker­ky­ra ( Κέρκυρα "Kérkira", Cer­cy­ra; Corfu) – gó­rzy­sta wyspa w Gre­cji, w pół­noc­nej czę­ści Morza Joń­skie­go u wy­brze­ży Al­ba­nii.

Łącz­nie z kil­ko­ma po­bli­ski­mi wy­sep­ka­mi two­rzy gminę Korfu, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Korfu, w re­gio­nie Wyspy Joń­skie, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Pe­lo­po­nez, Gre­cja Za­chod­nia i Wyspy Joń­skie. Sto­li­cą wyspy jest mia­sto Korfu (zwane też Ker­ki­rą).

Wikipedia


korfuański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wyspą Korfu, do­ty­czą­cy wyspy Korfu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W de­kla­ra­cji tej, naz­wa­nej kor­fu­ań­ską, bro­nio­no jed­no­ści na­ro­do­wej Ser­bów, Chor­wa­tów i Sło­weń­ców oraz za­po­wia­da­no ut­wo­rze­nie wspól­ne­go de­mo­kra­tycz­ne­go pań­stwa na całym ob­sza­rze za­miesz­ka­nym przez „nasz tró­ji­mien­ny naród"[…].

 (1.1) Autor dow­cip­nie i z rzad­kim darem spo­strze­gaw­czym skre­ślił wra­że­nia swoje i uwagi. Szcze­gól­niej uro­czem (=uro­czym) jest opi­sa­nie wyspy Korfu, gdzie widzi po wsiach dotąd prze­cho­wa­ny typ sta­ro­grec­ki, prze­ja­wia­ją­cy się i w duszy i w ciele miesz­kań­ców onej. Ko­bie­ty kor­fu­ań­skie mogą dziś je­szcze sta­nąć obok Mi­loń­skiej We­ne­ry. Za­chwy­ca się ich pię­kno­ścią i, chcąc je przed­sta­wić w swym obraz­ku, zbli­ża się do tych ar­cy­dzieł pię­kna, które zdol­na była wydać tylko sta­ro­żyt­nośćsic..

 (1.1) Wiel­ka mo­nar­chi­ni swej tęs­kno­ty, szu­ka­ją­ca jeno toni dla bólu, a po­go­dy kor­fu­ań­skie­go nieba dla myśli chmur­nych, stała się ofia­rą za­śle­pień­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korfu n., Korfianin mos., Korfianka ż.

Wiktionary


kori

1. miej­sco­wość w Korei Po­łud­nio­wej;
2. elek­trow­nia ato­mo­wa le­żą­ca w tejże miej­sco­wo­ści


SJP.pl


koriacja

okręg au­to­no­micz­ny w Rosji


SJP.pl


koriacki

zwią­za­ny z Ko­ria­cją lub Ko­ria­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­ria­cją lub Ko­ria­ka­mi, do­ty­czą­cy Ko­ria­cji lub Ko­ria­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ko­riac­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koriacja ż., Koriak mos., Koriaczka ż.

Wiktionary


koriacy

lud za­miesz­ku­ją­cy Kam­czat­kę


SJP.pl

Ko­ria­cy (нымылан) – lud za­li­cza­ny do pa­le­o­az­ja­tyc­kich, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie Ko­ria­cję, część Kraju Kam­czac­kie­go. Bli­sko spo­krew­nie­ni z Czuk­cza­mi.

Li­czeb­ność osób de­kla­ru­ją­cych przy­na­leż­ność do na­ro­do­wo­ści ko­riac­kiej wy­ka­zu­je ten­den­cję spad­ko­wą:

Je­dy­nie po­ło­wa z nich używa włas­ne­go ję­zy­ka, po­zo­sta­li po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ro­syj­skim.

Wikipedia


koriaczka

→ Ko­riak


SJP.pl

Patrz:

Koriak

koriak

miesz­ka­niec Ko­ria­cji


SJP.pl


koriander

rzad­ko: ko­len­dra (ko­len­der)


SJP.pl


koriczniewy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Olesz­kow­ce. brą­zo­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Brasławszczyzna koryczniewy

Wiktionary


korienizacja

Ko­rie­ni­za­cja ( коренизация, корень – ko­rzeń) – po­li­ty­ka na­ro­do­wo­ścio­wa Związ­ku Ra­dziec­kie­go na po­cząt­ku lat 20. XX wieku.

Po­li­ty­ka ko­rie­ni­za­cji (po­wro­tu do ko­rze­ni) zo­sta­ła sfor­mu­ło­wa­na w 1913 r. przez Jó­ze­fa Sta­li­na. Wpro­wa­dza­nie jej w życie roz­po­czę­to po re­wo­lu­cji paź­dzier­ni­ko­wej.

Wikipedia


koriolan

tra­ge­dia au­tor­stwa Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re'a


SJP.pl

Ko­rio­lan ( Co­rio­la­nus) – tra­ge­dia au­tor­stwa Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re’a, da­to­wa­na na 1607 rok. Sztu­ka ta jest opar­ta na "Życiu Ko­rio­la­na", frag­men­cie "Ży­wo­tów rów­no­le­głych" Plu­tar­cha, a także na "Ab Urbe con­di­ta" Li­wiu­sza. Bo­ha­te­rem tra­gicz­nym jest rzym­ski żoł­nierz, Gne­jusz Mar­cjusz Ko­rio­lan.

Wikipedia


korki

po­tocz­nie: ko­re­pe­ty­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) buty pił­kar­skie z okrą­gły­mi wy­pust­ka­mi na po­desz­wie;

 (1.2) pot. ko­re­pe­ty­cje

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|korek.

Wiktionary

Korki ( Коркі; Корки) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Świr.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔrʲci, AS: korʹḱi

Wiktionary


korkino

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim, na Uralu;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kor­ki­no (obwód tiu­meń­ski).

Kor­ki­no ( Коркино) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim, na Uralu.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła ok. 40 tys.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. korkiński

Wiktionary


korkiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kor­ki­nem, do­ty­czą­cy Kor­ki­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korkino mrz.

Wiktionary


korkociąg

1. urzą­dze­nie do wy­cią­ga­nia kor­ków z bu­te­lek, w po­sta­ci me­ta­lo­wej spi­ra­li z uchwy­tem; try­bu­szon;
2. ro­dzaj ewo­lu­cji lot­ni­czej;
3. ro­dzaj skoku akro­ba­tycz­ne­go;
4. nie­doz­wo­lo­ny cios bok­ser­ski po­le­ga­ją­cy na sil­nym za­krę­ce­niu rę­ka­wi­cy po dot­knię­ciu ciała prze­ciw­ni­ka;
5. śro­do­wi­sko­wo: wi­ro­wa­nie bo­je­ra wokół włas­nej osi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyj­mo­wa­nia kor­ków z bu­te­lek;

 (1.2) lotn. ro­dzaj akro­ba­cji lot­ni­czej;

Wiktionary

Kor­ko­ciąg (sta­ro­pol. try­bu­szon od franc. tire-bo­u­chon lub graj­car, graj­ca­rek) – przy­rząd do wyj­mo­wa­nia kor­ków z bu­te­lek. W naj­bar­dziej pod­sta­wo­wej swej kon­struk­cji jest to szpi­ku­lec skrę­co­ny śru­bo­wo, na któ­re­go końcu znaj­du­je się uchwyt do wkrę­ca­nia kor­ko­cią­gu w korek i wyj­mo­wa­nia korka. Niek­tó­re mo­de­le są wy­po­sa­żo­ne w ostry nożyk do cię­cia folii oraz dźwi­gnię ułat­wia­ją­cą ot­wie­ra­nie bez nad­mier­ne­go wy­sił­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wkrę­co­ny kor­ko­ciąg wy­cią­ga się wraz z kor­kiem.

 (1.1) Ku­pi­li­śmy wino, ale nie mamy kor­ko­cią­gu.

 (1.2) We wy­pro­wa­dza­niu z kor­ko­cią­gu pomóc może chwi­lo­wy przy­rost ciągu śmi­gła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈkɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: korkoćõŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. trybuszon, grajcar, grajcarek

Wiktionary


korkociągowy

→ kor­ko­ciąg


SJP.pl

Patrz:

korkociąg

korkorodny

wyt­wa­rza­ją­cy war­stwę ko­mó­rek kor­ko­wych; kor­kot­wór­czy


SJP.pl


korkosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Kor­kosz (Kor­koz, Kor­ko­za) – naz­wi­sko szla­chec­kiej ro­dzi­ny uży­wa­ją­cej herbu Pobóg i Os­so­rya za­miesz­ku­ją­cej przy­sió­łek Kor­ko­sze nad rzeką Tanew na Roz­to­czu oraz oko­li­ce Kowna.

Wikipedia


korkotrampek

but pił­kar­ski z gu­mo­wy­mi koł­ka­mi w po­desz­wie, za­bez­pie­cza­ją­cy­mi przed śliz­ga­niem się po bo­i­sku; tramp­ko­ko­rek


SJP.pl


korkotwórczy

po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie korka; kor­ko­rod­ny


SJP.pl


korkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kor­ko­wać.

 (1.2) łow. trze­cia, prze­do­stat­nia faza toków samca głusz­ca, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się sil­nym, po­je­dyn­czym tonem, po­dob­nym do dźwię­ku ot­wie­ra­nej bu­tel­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrkɔˈvãɲɛ, AS: korkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. korkować ndk., zakorkować dk.

 rzecz. korkowe n., korek

Wiktionary


korkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy korek, po­dob­ny do korka


SJP.pl


korkować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) gwara wię­zien­na umie­rać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (2.1) zat­kać coś kor­kiem

 (2.2) pot. za­blo­ko­wać coś

cza­sow­nik zwrot­ny

 (3.1) kor­ko­wać się → o dro­dze za­ty­kać się/blo­ko­wać się sa­mo­cho­da­mi, któ­rych jest zbyt dużo, by mogły swo­bod­nie prze­je­chać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈkɔvat͡ɕ, AS: korkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korkowanie n., korkowiec mrz., korkowe n.

Wiktionary


korkowe

przy­miot­nik od: korek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opła­ta zwią­za­na z ot­war­ciem bu­tel­ki trun­ku w ba­rach, re­sta­u­ra­cjach, go­spo­dach itp.

 (1.2) opła­ta dla władz gminy za zgodę na han­del na­po­ja­mi al­ko­ho­lo­wy­mi

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) n. lp. i nmos. lm. od: kor­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niek­tó­rych miej­scach płaci się kor­ko­we ry­czał­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korek m., koreczek m., korkowiec m., korkowanie n.

 czas. korkować, zakorkować

 przym. korkowy

Wiktionary


korkowica

wtór­na tkan­ka okry­wa­ją­ca po­wierzch­nię łodyg i ko­rze­ni ro­ślin wie­lo­let­nich; pe­ry­der­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wtór­na tkan­ka okry­wa­ją­ca po­wierzch­nię łodyg i ko­rze­ni

Wiktionary


korkowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pi­sto­let-za­baw­ka do strze­la­nia z kor­ków

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phel­lo­den­dron|Rupr.|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych

 (1.3) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Al­cy­o­nium pal­ma­tum|ref=tak., ga­tu­nek ko­ra­low­ca, koral kor­ko­wiec;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Phel­lo­den­dron – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, w tym upra­wia­ny m.in. w Pol­sce kor­ko­wiec amur­ski,
  • ko­ra­lo­wiec z rzędu kor­kow­ców (Al­cy­o­na­cea), a w szcze­gól­no­ści:
    • ro­dzaj lub jeden z ga­tun­ków ro­dza­ju Al­cy­o­nium okre­śla­nych też naz­wa­mi koral kor­ko­wiec, dłoń to­piel­ca lub ręka to­piel­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spo­kój miesz­kań­com za­kłó­ca­ła grupa wy­rost­ków, któ­rzy strze­la­li z pe­tard i kor­kow­ców.

 (1.2) Kor­kow­ce wy­stę­pu­ją w Azji.

 (1.3) Ko­lo­nie kor­kow­ców są w do­ty­ku mięk­kie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈkɔvʲjɛt͡s, AS: korkovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korek m., korkowe n.

 czas. korkować, zakorkować

 przym. korkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) koral korkowiec, dłoń topielca

Wiktionary


korkowina

war­stwa korka po­kry­wa­ją­ca niek­tó­re czę­ści ro­ślin


SJP.pl


korkownica

urzą­dze­nie do kor­ko­wa­nia bu­te­lek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­rząd lub urzą­dze­nie do kor­ko­wa­nia bu­te­lek

Wiktionary


korkowy

przy­miot­nik od: korek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z korka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­śli­cie pew­nie, że za­o­pa­trzy­łem się w kor­ko­wy kask tro­pi­kal­ny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korkowe n., korkowiec mzw./mrz.

Wiktionary


korkoza

bar­dzo czę­ste i uciąż­li­we pow­sta­wa­nie i utrzy­my­wa­nie się przez dłuż­szy czas za­to­rów na dro­dze, spo­wo­do­wa­nych gro­ma­dze­niem się tam zbyt wielu po­ja­zdów


SJP.pl


korma

in­dyj­skie curry na bazie jo­gur­tu i przy­praw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­tra­wa z du­szo­ne­go mięsa z wa­rzy­wa­mi, ro­dzaj curry z do­dat­kiem jo­gur­tu i orze­chów;

Wiktionary

Korma – danie kuch­ni in­dyj­skiej; ro­dzaj curry na bazie jo­gur­tu i przy­praw. Ist­nie­ją za­rów­no od­mia­ny mięs­ne, jak i we­ge­ta­riań­skie.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kurma, quorma

Wiktionary


korman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­man (gmina Alek­si­nac) – wieś w Ser­bii, w okrę­gu ni­szaw­skim, w gmi­nie Alek­si­nac
  • Kor­man (mia­sto Kra­gu­je­vac) – wieś w Ser­bii, w okrę­gu szu­ma­dij­skim, w mie­ście Kra­gu­je­vac
  • Kor­man (mia­sto Šabac) – wieś w Ser­bii, w okrę­gu macz­wań­skim, w mie­ście Šabac
  • Kor­man – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie czer­nio­wiec­kim w re­jo­nie so­ki­riań­skim
  • Har­vey Kor­man – ame­ry­kań­ski aktor ko­me­dio­wy
  • An­drzej Kor­man – pol­ski mu­zy­ko­log i dzien­ni­karz mu­zycz­ny
  • Sta­ni­sław Kor­man – pol­ski hi­sto­ryk, puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • Ma­xi­me Car­lot Kor­man – va­nu­ac­ki po­li­tyk, tym­cza­so­wy pre­zy­dent Va­nu­a­tu
  • Kor­man Is­ma­i­łow – buł­gar­ski po­li­tyk i eko­no­mi­sta na­ro­do­wo­ści tu­rec­kiej
  • Kor­man Sta­dium – wie­lo­funk­cyj­ny sta­dion po­ło­żo­ny w Port Vila na Va­nu­a­tu

Wikipedia


kormik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. zo­o­techn. tucz­nik, karm­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. karm­nik dla pta­ków

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kormny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babuć

Wiktionary


kormin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Styru

Wiktionary

Kor­min ( Кормин "Kor­myn") – rzeka na Ukra­i­nie, prze­pły­wa­ją­ca przez rejon ki­we­rec­ki i ma­ni­wec­ki ob­wo­du wo­łyń­skie­go. Prawy do­pływ Styru w do­rze­czu Dnie­pru.

Wikipedia


kormny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. tu­czo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kormik mrz./mzw.

Wiktionary


kormofit

ro­śli­na lą­do­wa, któ­rej ciało jest zróż­ni­co­wa­ne na ło­dy­gę, li­ście i ko­rzeń; osio­wiec, ro­śli­na osio­wa


SJP.pl


kormofity

ro­śli­na lą­do­wa, któ­rej ciało jest zróż­ni­co­wa­ne na ło­dy­gę, li­ście i ko­rzeń; osio­wiec, ro­śli­na osio­wa


SJP.pl


kormoran

ptak wodny z rzędu głup­ta­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. duży ptak wodny za­miesz­ku­ją­cy brze­gi mórz i rzek;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­ka­nie za­peł­ni­ło się szkie­le­ta­mi al­ba­tro­sów, kor­mo­ra­nów, nie­to­pe­rzy, kon­do­rów, orłów i bo­cia­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈmɔrãn, AS: kormorãn

Wiktionary


kormorani

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kor­mo­ra­nem; taki jak u kor­mo­ra­nów

Wiktionary


kormoranowate

o ce­chach kor­mo­ra­no­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kormoranowaty

o ce­chach kor­mo­ra­no­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kormus

ko­lo­nia or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych o wy­so­kiej spe­cja­li­za­cji i da­le­ko idą­cym po­dzia­le czyn­no­ści, funk­cjo­nu­ją­ca jak or­ga­nizm wyż­sze­go rzędu; np. ko­lo­nia tocz­ka, rur­ko­pła­wów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ina­czej: or­ga­nizm ko­lo­nij­ny – po­li­mor­ficz­na, sil­nie sca­lo­na ko­lo­nia zwie­rząt ut­wo­rzo­na z po­dzie­lo­nych funk­cjo­nal­nie osob­ni­ków o wy­so­kiej spe­cja­li­za­cji. W kor­mu­sach rur­ko­pła­wów (Sip­ho­nop­ho­ra) wy­stę­pu­ją...
  • Ciało ro­śli­ny cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się wy­so­kim stop­niem or­ga­ni­za­cji.
  • po­li­kor­mon

Wikipedia


korn

naz­wi­sko, m.in. Artur Korn (1870-1945) - fizyk nie­miec­ki


SJP.pl

Korn (zapis sty­li­zo­wa­ny: KoЯn) – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny wy­ko­nu­ją­cy nu metal. Pow­sta­ła w 1993 roku w Ba­kers­field w Ka­li­for­nii po roz­wią­za­niu for­ma­cji L.A.P.D., gdzie grali gi­ta­rzy­sta James Shaf­fer, gi­ta­rzy­sta ba­so­wy Re­gi­nald Ar­vi­zu i per­ku­si­sta David Sil­ve­ria.

Wikipedia


kornacice

Kor­na­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Opa­tów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kor­na­ci­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Bo­gu­sła­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


kornacki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kor­nac­ki – pol­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy i dzien­ni­karz mo­to­ry­za­cyj­ny
  • Jakub Kor­nac­ki – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Krzysz­tof Kor­nac­ki – pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki

Wikipedia


kornak

do­zor­ca słoni; ma­ha­ut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pra­cu­ją­ca ze sło­nia­mi

Wiktionary

Kor­nak (sanskr. "karinājaka") – opie­kun sło­nia, czło­wiek pra­cu­ją­cy ze sło­nia­mi. Kie­ru­ją­cy pod­czas jazdy na sło­niu.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dozorca / poganiacz słoni

Wiktionary


kornas

naz­wi­sko


SJP.pl


kornasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kornaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kornati

ar­chi­pe­lag chor­wac­ki na Morzu Adria­tyc­kim


SJP.pl

Zo­bacz też: Kor­na­ti (wieś).

Kor­na­ty (chorw. "Kor­na­ti") – chor­wac­ki ar­chi­pe­lag na Morzu Adria­tyc­kim, w środ­ko­wej Dal­ma­cji, na po­łud­nie od Za­da­ru, skła­da­ją­cy się z około 147 wysp o łącz­nej po­wierzch­ni 320 km², w 2021 r. za­miesz­ka­ły na stałe przez 14 osób, cho­ciaż for­mal­nie są tam wy­łącz­nie bu­dyn­ki se­zo­no­we.

Wikipedia


kornatowo

Kor­na­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo.

W la­tach 1939 - 1942 do­tych­cza­so­wą nazwą wsi (i znaj­du­ją­ce­go się tam ma­jąt­ku) było "Kor­na­to­wo", lecz po prze­pro­wa­dzo­nej za­mia­nie nazw miej­sco­wo­ści w Okrę­gu Rze­szy Gdańsk-Prusy Za­chod­nie, w la­tach 1942 - 1945 na­zy­wa­ła się "Kon­ra­den, Kreis Kulm (We­ich­sel)".

Wikipedia


kornatowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­rad Kor­na­tow­ski (ur. 1957) – pol­ski praw­nik
  • Mi­chał Kor­na­tow­ski (1956–2016) – pol­ski le­karz i po­li­tyk
  • Irena Kor­na­tow­ska (1927–2014) – pol­ska psy­chia­tra i dzia­łacz­ka spo­łecz­na
  • Maria Kor­na­tow­ska (1935–2011) – pol­ska kry­tycz­ka fil­mo­wa

Wikipedia


kornaś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Med­wec­ka-Kor­naś – pol­ska bo­ta­nicz­ka, pro­fe­sor
  • Jan Kor­naś – pol­ski bo­ta­nik, pro­fe­sor
  • Jerzy Kor­naś – pol­ski po­li­to­log, pro­fe­sor
  • Ta­de­usz Kor­naś – pol­ski li­te­ra­tu­roz­naw­ca, te­a­tro­log

Wikipedia


kornecik

zdrob­nie­nie od: kor­net


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kor­net

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kor­net, lecz tylko mały kor­ne­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kornet m.

Wiktionary


kornecista

muzyk gra­ją­cy na kor­ne­cie


SJP.pl


kornecistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na kor­ne­cie


SJP.pl


kornecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kornek

naz­wi­sko


SJP.pl


kornel

twar­de drew­no otrzy­my­wa­ne z pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie­go de­re­nia kwie­ci­ste­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kor­nel, Kor­ne­liusz, Kor­ne­li – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od naz­wi­ska rzym­skie­go rodu "Cor­ne­lii" ("Kor­ne­liu­szy", por. Kor­ne­liu­sze Cynna). Ist­nie­ją różne hi­po­te­zy po­cho­dze­nia wspom­nia­nej nazwy ro­do­wej; wy­wo­dzi się ją bądź to ze słowa "cornu" („róg”), bądź to "cor­nus" („dereń”), bądź to od nazwy pola "Corne" w Tu­scu­lum.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panu Kor­ne­lo­wi przy­padł do gustu chło­pak jego córki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrnɛl, AS: kornel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kornel mrz., Kornelia ż.

Wiktionary


kornela

imię mę­skie


SJP.pl


kornelia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Kor­ne­lia – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kor­nel, Kor­ne­liusz i Kor­ne­li. Wy­wo­dzi się od naz­wi­ska rzym­skie­go rodu Kor­ne­liu­szy. Imię to było znane już w sta­ro­żyt­no­ści. W Pol­sce na­da­wa­ne co najm­niej od 1770 roku. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Kor­ne­lia w 2017 r. zaj­mo­wa­ła 25. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grak­chus Ty­be­riusz był synem Kor­ne­lii z rodu Scy­pio­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈnɛlʲja, AS: kornelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korneliusz m., Kornel mos.

Wiktionary


kornelin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kor­ne­lii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­ne­lin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Kor­ne­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Nowa Sucha
  • Kor­ne­lin – część wsi An­to­nin w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki
  • Kor­ne­lin – znie­sio­na nazwa czę­ści wsi
  • Kor­ne­lin – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Korne, Kor­ne­le, Kor­ne­lów­ka

Wikipedia


korneliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kor­ne­lii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


korneliusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kor­ne­liusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go.

Formy obec­ne w Pol­sce to: Kor­nel, Kor­ne­li, Kor­ne­liusz.

W Pol­sce no­to­wa­ne w ła­ciń­skiej for­mie "Cor­ne­lius" od 1402 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj przy­pa­da li­tur­gicz­ne wspom­nie­nie świę­tych Kor­ne­liu­sza i Cy­pria­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈnɛlʲjuʃ, AS: kornelʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korneliuszek mos., Kornelia ż.

 przym. Korneliuszowy

Wiktionary


korneliuszek

zdrob­nie­nie od: Kor­ne­liusz (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. Kor­ne­liusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz mały Kor­ne­liu­szek nadto się roz­bry­kał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korneliusz mos.

 przym. Korneliuszowy

Wiktionary


korneliuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kor­ne­liusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


korneliuszostwo

Kor­ne­liusz z mał­żon­ką; Kor­ne­liu­szo­wie


SJP.pl


korneliuszowie

Kor­ne­liusz z mał­żon­ką; Kor­ne­liu­szo­stwo


SJP.pl


korneliuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kor­ne­liu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kor­ne­liu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­ło­sier­dzia nie znaj­dziesz w Kor­ne­liu­szo­wym sercu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korneliusz mos., Korneliuszek mos.

Wiktionary


korneluk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Kor­ne­luk
  • Da­riusz Kor­ne­luk
  • Sta­ni­sław Kor­ne­luk

Wikipedia


kornelówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­ne­lów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sitno
  • Kor­ne­lów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Pnie­wy
  • Kor­ne­lów­ka – wieś w re­jo­nie ży­da­czow­skim

Wikipedia


korner

w piłce noż­nej: rzut rożny


SJP.pl


kornerupin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. klasa bo­ro­krze­mia­nów i krze­mia­nów boru;

Wiktionary

Kor­ne­ru­pin – klasa bo­ro­krze­mia­nów i krze­mia­nów boru. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska An­dre­a­sa N. Kor­ne­ru­pa (1857-1881), duń­skie­go ge­o­lo­ga. Od­mia­na o zna­cze­niu gem­mo­lo­gicz­nym: pryz­ma­tyt.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔrnɛˈrupʲĩn, AS: kornerupʹĩn

Wiktionary


kornet

1. ofi­cer no­szą­cy sztan­dar od­dzia­łu lek­kiej jazdy we Fran­cji w XVI w.;
2. naj­niż­szy sto­pień ofi­cer­ski w ka­wa­le­rii Rosji car­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. dęty in­stru­ment bla­sza­ny, po­dob­ny do trąb­ki;

 (1.2) muz. daw. dęty in­stru­ment drew­nia­ny;

 (1.3) rel. sztyw­ny, biały cze­piec na gło­wie za­kon­ni­cy

 (1.4) daw. ozdob­ny cze­piec;

 (1.5) hist. jeden ze stop­ni ofi­cer­skich w car­skiej ka­wa­le­rii

 (1.6) daw. jed­nost­ka jazdy lek­kiej

 (1.7) daw. sztan­dar jazdy lek­kiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kor­net – nie­wiel­ki kwa­dra­to­wy sztan­dar od­dzia­łu ka­wa­le­rii w woj­skach eu­ro­pej­skich XVI-XVIII wieku
  • kor­net – sto­pień ofi­cer­ski w eu­ro­pej­skiej ka­wa­le­rii XVI-XIX wieku, od­po­wied­nik cho­rą­że­go pie­cho­ty
  • kor­net – po­dod­dział jazdy, mniej­szy od szwa­dro­nu
  • kor­net – za­sło­na na śred­nio­wiecz­nym heł­mie tur­nie­jo­wym
  • Kor­net – ro­syj­ski po­cisk prze­ciw­pan­cer­ny
  • kor­net – ro­dzaj trąb­ki, dęty in­stru­ment bla­sza­ny
  • kor­net – inna nazwa cynku, daw­ne­go dę­te­go in­stru­men­tu drew­nia­ne­go
  • kor­net bam­ber­ski – tra­dy­cyj­ne pa­nień­skie na­kry­cie głowy u Bam­brów
  • kor­net – ina­czej hen­nin, ko­bie­ce na­kry­cie głowy w śred­nio­wie­czu
  • kor­net – or­ga­no­wy głos ję­zy­ko­wy z grupy trą­bek o sto­pa­żu 4' lub 2'
  • kor­net – or­ga­no­wy głos la­bial­ny, wie­lo­chó­ro­wy, uży­wa­ny jako głos so­lo­wy
  • Kor­net – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Pod­go­ri­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Głowa w war­ko­cze sple­cio­na goła albo też w jaki kor­net i bu­kie­ty ubra­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrnɛt, AS: kornet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kornecista mos., kornecistka ż.

:: zdrobn. kornecik mrz.

 przym. kornetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cynk

Wiktionary


kornetowy

→ kor­net


SJP.pl

Patrz:

kornet

kornflejki

chrup­kie płat­ki z zia­ren ku­ku­ry­dzy; płat­ki ku­ku­ry­dzia­ne, corn­fla­kes, corn­flek­sy, korn­flek­sy, corn­fla­ke­sy


SJP.pl


kornfleki

po­tocz­nie: chrup­kie płat­ki z zia­ren ku­ku­ry­dzy; płat­ki ku­ku­ry­dzia­ne, corn­fla­kes, corn fla­kes, corn­fla­ke­sy, corn­flek­sy, korn­flek­sy, korn­flej­ki


SJP.pl


kornfleksy

chrup­kie płat­ki z zia­ren ku­ku­ry­dzy; płat­ki ku­ku­ry­dzia­ne, corn­fla­kes, corn­flek­sy, corn­fla­ke­sy, korn­flej­ki


SJP.pl


kornhauser

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Korn­ha­u­ser-Duda (ur. 1972) – pol­ska ger­ma­nist­ka, pe­da­gog. Pier­wsza dama Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • Alek­san­dra Korn­ha­u­ser Fra­zer (1926-2020) – sło­weń­ska che­micz­ka
  • Jakub Korn­ha­u­ser (ur. 1984) – pol­ski poeta, tłu­macz, ese­i­sta
  • Ju­lian Korn­ha­u­ser (ur. 1946) – pol­ski poeta, pro­za­ik, kry­tyk li­te­rac­ki

Wikipedia


korniak

naz­wi­sko


SJP.pl


kornica

wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­ni­ca – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Šamac
  • Kor­ni­ca – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Bła­go­jew­grad, w gmi­nie Goce Deł­czew
  • Kor­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Kor­ni­ca – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Jody.
    • Kor­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kor­ni­cy
  • Kor­ni­ca – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie sze­pe­tow­skim
  • Nowa Kor­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Stara Kor­ni­ca
  • Stara Kor­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Stara Kor­ni­ca
  • Kor­ni­ca-Ko­lo­nia – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Stara Kor­ni­ca
  • Ra­dzi­ków-Kor­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Mordy
  • gmina Stara Kor­ni­ca – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim
    • daw­niej Gmina Kor­ni­ca

Wikipedia


kornice

Kor­ni­ce (niem. "Kor­nitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Pie­tro­wi­ce Wiel­kie.

W XVII wieku wła­ści­cie­la­mi Kor­nic była ro­dzi­na szla­chec­ka Sob­ków. Był to stary pol­ski ród po­cho­dzą­cy z ziemi łę­czyc­kiej. Na Ślą­sku ród ten wy­stę­po­wał tym­cza­so­wo.

Wikipedia


korniczek

kor­ni­czek wie­lo­zęb­ny - ga­tu­nek kor­ni­ka


SJP.pl


korniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kor­nie


SJP.pl


korniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: korny


SJP.pl


kornijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Korn­wa­lii lub Korn­wa­lij­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z grupy bry­tań­skiej ję­zy­ków cel­tyc­kich;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kornwalijka ż., Kornwalijczyk mos., Kornwalia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kornwalijski, kornicki

Wiktionary


kornijskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem kor­nij­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem kor­nij­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku kor­nij­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrʲˈɲijskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: korʹńii ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


kornik

chrząszcz ży­ją­cy w korze lub drew­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. ży­ją­cy pod korą chrząszcz, ksy­lo­fag;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • chrzą­szcze z ro­dza­ju Ips:
    • kor­nik dru­kar­czyk (Ips ami­ti­nus)
    • kor­nik dru­karz (Ips ty­po­grap­hus)
    • kor­nik mo­drze­wio­wiec (Ips cem­brae)
    • kor­nik ostro­zęb­ny (Ips acu­mi­na­tus)
    • kor­nik sze­ścio­zęb­ny (Ips sex­den­ta­tus)
    • kor­nik zro­sło­zęb­ny (Ips du­pli­ca­tus)
  • kor­ni­ko­wa­te

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔrʲɲik, AS: korʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kora ż.

 przym. korowy

Wiktionary


korniki

po­dro­dzi­na chrzą­szczy z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych; kor­ni­ko­wa­te


SJP.pl


kornikowate

po­dro­dzi­na chrzą­szczy z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych; kor­ni­ki


SJP.pl

Kor­ni­ko­wa­te, kor­ni­ki (Sco­ly­ti­nae) – po­dro­dzi­na chrzą­szczy z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych, wcze­śniej kla­sy­fi­ko­wa­na jako ro­dzi­na Sco­ly­ti­dae, syn. Ipi­dae.

Wy­stę­po­wa­nie: na całym świe­cie do gra­ni­cy za­się­gu drzew. Niek­tó­re ga­tun­ki mają ten­den­cję do ma­so­we­go po­ja­wia­nia się i wy­rzą­dza­nia ol­brzy­mich szkód w drze­wo­sta­nach.

Wikipedia


kornikowaty

o ce­chach kor­ni­ko­wa­tych (po­dro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


kornikowy

przy­miot­nik od: kor­nik


SJP.pl


korniluk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kor­ni­luk – pol­ski muzyk, za­ło­ży­ciel ze­spo­łu disco polo Zorka
  • Józef Kor­ni­luk – pol­ski rol­nik, poseł na Sejm Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej II ka­den­cji
  • Mi­ko­łaj Kor­ni­luk (1903–1971) – pol­ski dzia­łacz ewan­ge­li­kal­ny okre­su PRL-u; jeden z li­de­rów Zjed­no­cze­nia Ko­ścio­łów Chry­stu­so­wych

Wikipedia


kornisz

korn­wa­lij­ska kura mięs­na, wa­żą­ca od 3 do 7 ki­lo­gra­mów, uży­wa­na do krzy­żo­wa­nia z ku­ra­mi ras ogól­no­u­żyt­ko­wych


SJP.pl


kornisze

korn­wa­lij­ska rasa kur mięs­nych, krzy­żo­wa­na z ku­ra­mi ras ogól­no­u­żyt­ko­wych; cor­nish


SJP.pl


korniszon

ogó­rek w za­le­wie oc­to­wej (ma­ry­no­wa­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. mały ogó­rek grun­to­wy pod­da­ny ma­ry­no­wa­niu w za­le­wie oc­to­wej;

Wiktionary


korniszonowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kor­ni­szo­na


SJP.pl


korniszonowy

przy­miot­nik od: kor­ni­szon


SJP.pl


korniszony

słoik z ma­ry­no­wa­ny­mi ogór­ka­mi (kor­ni­szo­na­mi)


SJP.pl


korniłowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Kor­ni­ło­wicz (1847–1909) – pol­ski le­karz psy­chia­tra
  • Ka­zi­mierz Kor­ni­ło­wicz (1892–1939) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i oś­wia­to­wy
  • Maria Kor­ni­ło­wicz (1925-1996) – pol­ska pi­sar­ka i tłu­macz­ka
  • Rafał Kor­ni­ło­wicz (1876–1916) – pol­ski pe­da­gog, in­ży­nier, dzia­łacz spo­łecz­ny[https://www.sejm-wiel­ki.pl/b/psb.12672.8 PSB t. 14 s. 86]
  • Ta­de­usz Kor­ni­ło­wicz (1880–1940) – pod­puł­kow­nik WP, psy­cho­log
  • Wła­dy­sław Kor­ni­ło­wicz (1884–1946) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki

Wikipedia


kornowac

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kor­no­wac (niem. "Kor­no­watz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Kor­no­wac.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Kor­no­wac.

Wikipedia


kornowacki

→ Kor­no­wac (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


korność

→ korny (rzad­ko)


SJP.pl


kornulit

ska­mie­nia­łość zwie­rzo­krze­wów


SJP.pl


kornut

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. mąż zdra­dza­ny przez żonę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrnut, AS: kornut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rogacz, rogal

Wiktionary


kornutka

kor­nut­ka ko­ni­czy­no­wa - ga­tu­nek pszczo­ły z ro­dzi­ny po­rob­ni­co­wa­tych


SJP.pl

Kor­nut­ka ("Eu­ce­ra") – ro­dzaj pszczół z ro­dzi­ny pszczo­ło­wa­tych("Api­dae"), za­li­cza­ny do pszczół sa­mot­nic.

Gnia­zda za­kła­da­ją w ziemi, nie­kie­dy two­rzą ko­lo­nie. Odz­na­cza­ją się dwie­ma ko­mór­ka­mi ku­bi­tal­ny­mi na przed­nich skrzy­dłach i dłu­gim ję­zycz­kiem. Sa­mi­ce mają ciało dłu­go­ści pszczo­ły miod­nej, ale szer­sze, słabo owło­sio­ne, zwy­kle z bia­ły­mi prze­ry­wa­ny­mi prze­pa­ska­mi w tyl­nej czę­ści od­wło­ka. Samce o dłu­gich czuł­kach, cza­sem do­cho­dzą­cych do dłu­go­ści ciała.

Wikipedia


kornwalia

kra­i­na ge­o­gra­ficz­no-hi­sto­rycz­na i hrab­stwo An­glii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na po­ło­żo­na na Pół­wy­spie Korn­wa­lij­skim;

Wiktionary

Korn­wa­lia ( Corn­wall [] / []; Ker­now [] / []) – kra­i­na ge­o­gra­ficz­no-hi­sto­rycz­na i za­ra­zem naj­bar­dziej wy­su­nię­te na po­łud­nio­wy za­chód hrab­stwo An­glii, po­ło­żo­ne na Pół­wy­spie Korn­wa­lij­skim, na za­chód od rzeki Tamar. Cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym, a także je­dy­nym mia­stem o sta­tu­sie "city" jest Truro.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kornijski mrz., kornwalijski mrz., Kornwalijczyk mos., Kornwalijka ż.

 przym. kornwalijski, kornijski, kornicki

Wiktionary


kornwalijczyk

miesz­ka­niec Korn­wa­lii (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Korn­wa­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kornwalia ż.

:: fż. Kornwalijka ż.

 przym. kornwalijski, kornijski, kornicki

Wiktionary


kornwalijka

miesz­kan­ka Korn­wa­lii (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Korn­wa­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kornwalia ż.

:: fm. Kornwalijczyk mos.

 przym. kornwalijski, kornijski, kornicki

Wiktionary


kornwalijski

przy­miot­nik od: Korn­wa­lia (hrab­stwo w Wiel­kiej Bry­ta­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Korn­wa­lią, do­ty­czą­cy Korn­wa­lii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język korn­wa­lij­ski (kor­nij­ski);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kornwalia ż., Kornwalijczyk mos., Kornwalijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kornijski

 (2.1) kornijski, kornicki

Wiktionary


korny

pełen po­ko­ry, po­słu­szeń­stwa; po­kor­ny; po­słusz­ny


SJP.pl


koroboracja

prze­sta­rza­le: ofi­cjal­ne pot­wier­dze­nie, zat­wier­dze­nie cze­goś


SJP.pl

Ko­ro­bo­ra­cja – nie­u­da­na próba fal­sy­fi­ka­cji ja­kie­goś twier­dze­nia (za Pop­pe­rem). Te­o­ria czy hi­po­te­za zo­sta­ła sko­ro­bo­ro­wa­na w chwi­li, gdy nie udało się wy­ka­zać jej fał­szy­wo­ści. O ta­kiej te­o­rii lub hi­po­te­zie Pop­per mówi, że "oka­za­ła hart" ze wzglę­du na ne­ga­tyw­ny wynik ek­spe­ry­men­tu fal­sy­fi­ku­ją­ce­go.

Wikipedia


korodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­ro­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorodowanie n., korozja ż.

 czas. korodować ndk., skorodować dk.

 przym. korozyjny

Wiktionary


korodować

po­wo­do­wać ko­roz­ję; ule­gać ko­roz­ji; rdze­wieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ule­gać ko­roz­ji

 (1.2) po­wo­do­wać ko­roz­ję cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li sa­mo­chód był pod wodą kilka dni, mogły za­cząć ko­ro­do­wać wew­nętrz­ne ścian­ki cy­lin­drów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔˈdɔvat͡ɕ, AS: korodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korozja ż., korodowanie n., skorodowanie n.

 czas. skorodować dk.

 przym. korozyjny, skorodowany

Wiktionary


korol

naz­wi­sko


SJP.pl


korolarium

wynik lo­gicz­ny, wnio­sek wy­su­nię­ty z po­przed­nich twier­dzeń


SJP.pl


korolczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


korolewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


korolkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Ko­rol­kie­wicz – pol­ska dzien­ni­kar­ka spor­to­wa, pły­wacz­ka
  • Józef Ko­rol­kie­wicz – pol­ski ma­larz, gra­fik, śpie­wak i spor­to­wiec
  • Łu­kasz Ko­rol­kie­wicz – pol­ski ma­larz

Wikipedia


korolówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Ko­ro­lów­ka w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Ko­ro­lów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Wło­da­wa Leży w od­le­gło­ści 6 km od Wło­da­wy.

Wikipedia


koromysła

przy­rząd do no­sze­nia wia­der z wodą


SJP.pl


koromysło

przy­rząd do no­sze­nia wia­der z wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) no­si­dło do dźwi­ga­nia na bar­kach cię­ża­rów, zwy­kle wia­der z wodą;

Wiktionary

Ko­ro­my­sło (lm ko­ro­my­sła) – no­si­dło, pa­łą­ko­wa­ty drew­nia­ny przy­rząd ułat­wia­ją­cy prze­no­sze­nie na bar­kach cię­ża­rów; nazwa za­po­ży­czo­na z ję­zy­ka ukra­iń­skie­go ("корóмисло").

Sto­so­wa­ny głów­nie w go­spo­dar­stwie wiej­skim, gdzie służy do no­sze­nia wia­der z wodą z rzeki lub stud­ni. Ma kształt na­kła­da­nej na ra­mio­na, pa­łą­ko­wa­tej belki z wy­cię­ciem na szyję. Dwa po­jem­ni­ki o zbli­żo­nych ma­sach za­wie­sza­ne są na ha­kach po obu koń­cach pa­łą­ka, dzię­ki czemu ob­cią­że­nie ko­ro­my­sła za­cho­wu­je rów­no­wa­gę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okład­ko­wą ko­bie­ci­ną zgię­tą pod ko­ro­my­słem, na któ­rym wiszą dwa wia­dra na wodę, mo­gła­by być babka lub pra­bab­ka co dru­giej miesz­kan­ki po­wia­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔ̃ˈmɨswɔ, AS: korõmysu̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. jarzemka, kluki, sądy, daw. gw. Tarnów kule, gw-pl|Polesie. nosiłki, daw. gwara. powerek, daw. gw. Kraków ramieńczyk, gw. Mazury pydy, pedy, gw. Poznań szuńdy

Wiktionary


korona

1. sym­bol wła­dzy mo­nar­chy;
2. prze­no­śnie: wła­dza kró­lew­ska;
3. jed­nost­ka mo­ne­tar­na w niek­tó­rych kra­jach;
4. górne roz­ga­łę­zie­nie drze­wa ut­wo­rzo­ne z ko­na­rów i ga­łę­zi;
5. górna część zęba;
6. naj­wyż­sza, wień­czą­ca część muru, na­sy­pu, za­po­ry wod­nej itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) atry­but kró­lew­ski (złota obręcz za­kła­da­na na głowę)

 (1.2) monet. wa­lu­ta w Skan­dy­na­wii;

 (1.3) monet. wa­lu­ta w Cze­chach;

 (1.4) monet. daw. wa­lu­ta w Cze­cho­sło­wa­cji, Pro­tek­to­ra­cie Czech i Moraw, na Wę­grzech i na Sło­wa­cji, w Au­stro-Wę­grzech

 (1.5) bot. część drze­wa skła­da­ją­ca się z ga­łę­zi;

 (1.6) sto­mat. me­ta­lo­we lub por­ce­la­no­we wzmoc­nie­nie plom­ba­om­by na zębie;

 (1.7) muz. ele­ment no­ta­cji mu­zycz­nej prze­dłu­ża­ją­cy war­tość nuty lub pauzy o do­wol­ną dłu­gość

 (1.8) mo­nar­chia

 (1.9) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fri­til­la­ria|L.|ref=Fri­til­la­ria (Li­lia­ce­ae)., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych

 (1.10) środ. kos­met. ro­dzaj koka wy­ko­na­ny z war­ko­czy upię­tych do­o­ko­ła głowy

 (1.11) bot. wew­nętrz­na część ok­wia­tu zło­żo­na z płat­ków

 (1.12) bud. górna część tamy, ob­wa­ło­wa­nia lub murów obron­nych

 (1.13) zob. Ko­ro­na Ziemi.

 (1.14) astr. zew­nętrz­na war­stwa at­mos­fe­ry Słoń­ca

 (1.15) środ. sport. w ko­lar­stwie: część amor­ty­za­to­ra

 (1.16) pot. wirus SARS-CoV-2

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ro­na – atry­but wła­dzy mo­nar­chy
  • Ko­ro­na – herb szla­chec­ki
  • ko­ro­na ran­go­wa, ko­ro­na he­ral­dycz­na – ele­ment herbu
  • Co­ro­na mu­ra­lis – ele­ment herbu miej­skie­go
  • Co­ro­na na­va­lis – ko­ro­na ran­go­wa wień­czą­ca tar­czę herbu mia­sta por­to­we­go, wyspy, sto­so­wa­na też w her­bach okrę­tów
  • ko­ro­na ślub­na – przed­miot uży­wa­ny w li­tur­gii wschod­niej w cza­sie sa­kra­men­tu mał­żeń­stwa
  • św. Ko­ro­na – mę­czen­ni­ca chrze­ści­jań­ska
  • Krzysz­tof Ko­ro­na – pol­ski fizyk
  • wa­lu­ta:
    • współ­czes­na:
      • ko­ro­na cze­ska
      • ko­ro­na duń­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­dłem Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej jest wi­ze­ru­nek orła bia­łe­go w ko­ro­nie w czer­wo­nym polu.

 (1.2) Ta książ­ka kosz­tu­je dwie­ście koron i pięt­na­ście øre.

 (1.3) Ta płyta kosz­tu­je trzy­sta koron i pięć­dzie­siąt ha­le­rzy.

 (1.5) Drze­wo to wie­lo­let­nia ro­śli­na skła­da­ją­ca się z ko­rze­ni, pnia i ko­ro­ny.

 (1.6) Den­ty­sta wy­le­czył mi ząb i za­ło­żył ko­ro­nę, więc na jakiś czas po­wi­nie­nem mieć spo­kój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔ̃na, AS: korõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korona ż., koronka ż., koroneczka ż., koronacja ż., koronat m., koroniarz m., koronczarstwo n., koronkarstwo n., koronkarnia ż., koronkarz m., koronkarka ż., koronczarka ż., koronkowość ż., koroniec m., koruna ż., koronowanie n., ukoronowanie n., koronnik m.

:: zdrobn. koronka ż.

 czas. koronować ndk., ukoronować dk.

 przym. koronkowy, koronkarski, koronny, koronacyjny, koroniasty, koronowy

 przysł. koronkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) 100 øre

 (1.3) CZK, Kč, 100 halerzy

 (1.4) Sk, Kčs

 (1.6) koronka

 (1.7) fermata

 (1.8) monarchia

 (1.9) szachownica

 (1.16) chiński wirus, koronawirus, koronka, wirus z Wuhan

Wiktionary


koronabzdura

po­tocz­nie: epi­de­mia COVID-19 uz­na­wa­na za wy­my­ślo­ną; ko­ro­na­ście­ma


SJP.pl


koronacelebryta

po­tocz­nie:
1. ce­le­bry­ta za­ra­żo­ny ko­ro­na­wi­ru­sem;
2. osoba znana głów­nie z tego, że jest za­ra­żo­na ko­ro­na­wi­ru­sem


SJP.pl


koronacja

uro­czy­sty akt in­tro­ni­za­cji osoby upraw­nio­nej, oraz na­da­nia jej in­sy­gniów wła­dzy, oraz na­ło­że­nie na skro­nie ozdob­ne­go na­kry­cia głowy tj. ko­ro­ny, dia­de­mu, mitry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) akt prze­ka­za­nia in­sy­gniów kró­lew­skich na­stęp­cy tronu

 (1.2) uro­czy­ste przyz­na­nie komuś pier­wszeń­stwa po­przez umie­szcze­nie ko­ro­ny lub dia­de­mu na gło­wie tej osoby

Wiktionary

Ko­ro­na­cja – uro­czy­sty akt, pod­czas któ­re­go wy­so­ki do­stoj­nik ko­ścio­ła na­ma­szcza obej­mu­ją­ce­go tron mo­nar­chę na króla lub ce­sa­rza.

Daw­niej ko­ro­na­cja była aktem praw­no-pań­stwo­we­go zna­cze­nia, na­da­wa­ła ona mo­nar­sze peł­nię praw i wła­dzy i pod­da­ni skła­da­li hołd wier­no­ści i po­słu­szeń­stwa po speł­nio­nym akcie ko­ro­na­cyj­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koronowanie n., ukoronowanie n., korona ż., koronka ż., koruna ż.

 czas. koronować ndk., ukoronować dk.

 przym. koronacyjny

Wiktionary


koronacki

naz­wi­sko


SJP.pl


koronacyjny

zwią­za­ny z ko­ro­na­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­ro­na­cją, do­ty­czą­cy ko­ro­no­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koronacja ż., koronowanie n., ukoronowanie n., korona ż., koronka ż., koruna ż.

 czas. koronować ndk., ukoronować dk.

Wiktionary


koronaczasy

po­tocz­nie: okres trwa­nia epi­de­mii ko­ro­na­wi­ru­sa SARS-CoV-2


SJP.pl


koronaferie

po­tocz­nie: okres zam­knię­cia szkół z po­wo­du za­gro­że­nia ko­ro­na­wi­ru­sem, po­strze­ga­ny jako ferie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. uczn. przer­wa w nauce w związ­ku z epi­de­mią ko­ro­na­wi­ru­sa

Wiktionary


koronakryzys

po­tocz­nie: kry­zys wy­wo­ła­ny epi­de­mią ko­ro­na­wi­ru­sa SARS-CoV-2


SJP.pl


koronalny

ko­ro­nal­ny wy­rzut masy - ol­brzy­mi obłok plaz­my, jeden z naj­waż­niej­szych czyn­ni­ków kształ­tu­ją­cych po­go­dę kos­micz­ną


SJP.pl


koronaparty

spot­ka­nie to­wa­rzy­skie w cza­sie epi­de­mii cho­ro­by COVID-19, któ­re­go uczest­ni­cy na­ra­ża­ją się na za­ka­że­nie ko­ro­na­wi­ru­sem


SJP.pl


koronarestrykcja

ogra­ni­cze­nie z mocą praw­ną, sto­so­wa­ne wobec ja­kiejś osoby, in­sty­tu­cji lub pań­stwa w związ­ku z epi­de­mią cho­ro­by COVID-19


SJP.pl


koronarografia

me­to­da ba­da­nia na­czyń wień­co­wych serca po­le­ga­ją­ca na uwi­docz­nie­niu ich na obra­zie rent­ge­now­skim po wpro­wa­dze­niu do ich świa­tła środ­ka kon­tra­stu­ją­ce­go; ko­ro­no­gra­fia


SJP.pl

Ko­ro­na­ro­gra­fia – an­gio­gra­fia tęt­nic wień­co­wych. Ba­da­nie po­le­ga­ją­ce na po­da­niu do tęt­nic wień­co­wych kon­tra­stu, umoż­li­wia­ją­ce­go uwi­docz­nie­nie ich za po­mo­cą pro­mie­nio­wa­nia rent­ge­now­skie­go, sto­so­wa­ne sze­ro­ko w dia­gno­sty­ce cho­ro­by nie­dokr­wien­nej serca. Jest pod­sta­wo­wym ba­da­niem słu­żą­cym do kwa­li­fi­ka­cji pa­cjen­tów do wszcze­pia­nia po­mo­stów omi­ja­ją­cych oraz do za­bie­gów PCI. Naj­więk­szy wkład w pow­sta­niu me­to­dy mieli ame­ry­kań­scy le­ka­rze F. Mason Sones i Mel­vin Jud­kins, oraz nie­miec­ki kar­dio­log An­dre­as Grüntzig.

Wikipedia


koronaroplastyka

po­sze­rza­nie na­czyń wień­co­wych, zwę­żo­nych w wy­ni­ku cho­ro­by


SJP.pl


koronasceptycyzm

po­wąt­pie­wa­nie co do re­stryk­cji i za­le­ceń zwią­za­nych z epi­de­mią COVID-19


SJP.pl


koronasceptyczny

→ ko­ro­na­scep­tyzm


SJP.pl

Patrz:

koronasceptyzm

koronasceptyk

osoba po­wąt­pie­wa­ją­ca w sku­tecz­ność re­stryk­cji i za­le­ceń zwią­za­nych z epi­de­mią COVID-19 oraz w ist­nie­nie epi­de­mii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba ne­gu­ją­ca epi­de­mię ko­ro­na­wi­ru­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marsz zgro­ma­dził ko­ro­na­scep­ty­ków, przed­się­bior­ców wal­czą­cych z obo­strze­nia­mi, a nawet an­ty­szcze­pion­kow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. koronasceptyczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) covidosceptyk, plandemista, antycovidowiec, antymaseczkowiec, covidiota

Wiktionary


koronat

mo­nar­cha po uro­czy­stym prze­ka­za­niu mu in­sy­gniów kró­lew­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. mo­nar­cha po uro­czy­stej ko­ro­na­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koronka ż., korona ż.

Wiktionary


koronawirus

pa­to­gen od­po­wie­dzial­ny za in­fek­cje ukła­du od­de­cho­we­go, ata­ku­ją­cy głów­nie ssaki i ptaki; ko­ro­no­wi­rus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mi­kro­biol. wirus z po­dro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ro­na­vi­ri­nae|ref=tak. po­wo­du­ją­cy in­fek­cje ukła­du od­de­cho­we­go;

 (1.2) pot. wirus SARS-CoV-2

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze Ara­bii Sa­u­dyj­skiej pod­ję­ły próbę uci­sze­nia wi­ru­so­lo­ga, który do­no­sił o nowym szcze­pie ko­ro­na­wi­ru­sa wy­kry­tym po raz pier­wszy u pa­cjen­ta szpi­ta­la w Dżud­dzie je­sie­nią 2012 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koronawirusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chiński wirus, korona, koronka, wirus z Wuhan

Wiktionary


koronawirusowy

→ ko­ro­na­wi­rus; ko­ro­no­wi­ru­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­ro­na­wi­ru­sem, do­ty­czą­cy ko­ro­na­wi­ru­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­ro­ba ko­ro­na­wi­ru­so­wa prze­no­si się głów­nie przez kon­takt z za­ra­żo­ny­mi oso­ba­mi, które ki­cha­ją lub kasz­lą.

 (1.1) USA przy­go­to­wu­ją się na „ko­ro­na­wi­ru­so­we Pearl Har­bor”..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koronawirus mrz./mzw.

Wiktionary


koronazakupy

żar­to­bli­wie: wy­ku­py­wa­nie żyw­no­ści i środ­ków czy­sto­ści, zwią­za­ne z ogło­sze­niem pan­de­mii cho­ro­by COVID-19


SJP.pl


koronazaraza

po­tocz­nie: cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na przez jedną z od­mian ko­ro­na­wi­ru­sa


SJP.pl


koronaściema

po­tocz­nie: epi­de­mia COVID-19 uz­na­wa­na za wy­my­ślo­ną; ko­ro­nab­zdu­ra


SJP.pl


koronaświrus

żar­to­bli­wie: pa­ni­ka wy­wo­ła­na za­gro­że­niem ko­ro­na­wi­ru­sem


SJP.pl


koronczarka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ron­czar­ka – ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca ko­ron­ki
  • Ko­ron­czar­ka – obraz Jana Ver­me­e­ra
  • Ko­ron­czar­ka – film z 1977 roku
  • Ko­ron­czar­ka – po­wieść Pa­scal Laine

Wikipedia


koronczarnia

fa­bry­ka pro­du­ku­ją­ca ko­ron­ki - lek­kie, ozdob­ne ma­te­ria­ły z nitek; ko­ron­kar­nia


SJP.pl


koronczarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. ko­ron­kar­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koronka ż., korona ż.

Wiktionary


koronczarz

ko­ron­karz;
1. męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem ko­ro­nek;
2. daw­niej: sprze­daw­ca, hand­larz ko­ro­nek


SJP.pl


koroneczka

zdrob­nie­nie od: ko­ron­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­ron­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: korõnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., koroniec m., koronka ż.

Wiktionary


koronen

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny


SJP.pl

Ko­ro­nen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, skon­den­so­wa­ny, po­li­cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym C24H12, zbu­do­wa­ny z 6 pier­ście­ni ben­ze­no­wych. Two­rzy żółte krysz­ta­ły.

Ko­ro­nen wy­stę­pu­je także w przy­ro­dzie w po­sta­ci mi­ne­ra­łu kar­pa­ty­tu.

Wikipedia


koroner

w kra­jach an­glo­sa­skich: bie­gły są­do­wy zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem przy­czyn, czasu, oko­licz­no­ści śmier­ci osób zmar­łych śmier­cią nie­na­tu­ral­ną; co­ro­ner


SJP.pl

Ko­ro­ner ( co­ro­ner) – w kra­jach an­glo­sa­skich urzęd­nik pro­wa­dzą­cy śledzt­wo w spra­wie na­głe­go, nie­spo­dzie­wa­ne­go lub przy­pad­ko­we­go zgonu, który na­stą­pił w spo­sób nie­na­tu­ral­ny, w po­dej­rza­nych lub bru­tal­nych oko­licz­no­ściach. W przy­bli­że­niu oz­na­cza le­ka­rza me­dy­cy­ny są­do­wej, a także bie­głe­go są­do­we­go, który zaj­mu­je się wy­ja­śnie­niem oko­licz­no­ści i przy­czyn śmier­ci oraz usta­le­niem czasu śmier­ci osób, co do któ­rych za­ist­nia­ło po­dej­rze­nie, że zmar­ły śmier­cią nie­na­tu­ral­ną.

Wikipedia


koronerka

→ ko­ro­ner


SJP.pl

Patrz:

koroner

koronerski

→ ko­ro­ner


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ko­ro­ne­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy ko­ro­ne­ra, zwią­za­ny z ko­ro­ne­rem

Wiktionary

Patrz:

koroner

Powiązane:

 rzecz. koroner m., coroner mos.

Wiktionary


koroniarka

prze­sta­rza­le: miesz­kan­ka Ko­ro­ny, rdzen­nej Pol­ski, w cza­sie trwa­nia unii Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go i Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go


SJP.pl


koroniarski

→ ko­ro­niarz


SJP.pl

Patrz:

koroniarz

koroniarz

prze­sta­rza­le: miesz­ka­niec Ko­ro­ny, rdzen­nej Pol­ski, w cza­sie trwa­nia unii Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go i Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Ko­ro­ny w Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów

 (1.2) ornit. rasy ho­dow­la­ne go­łę­bia skal­ne­go

 (1.3) slang. za­wod­nik lub kibic klubu spor­to­we­go o naz­wie, bądź sym­bo­lu, zwią­za­nym z ko­ro­ną

 (1.4) polit. czło­nek lub dzia­łacz par­tii Kon­fe­de­ra­cja Ko­ro­ny Pol­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A wy­ście to, ko­ro­nia­rze, nie podr­wi­li pod Uj­ściem, a pod Wol­bo­rzem, a pod Su­le­jo­wem, a w dzie­się­ciu in­nych miej­scach?

 (1.2) Mamy tu rów­nież rasy gi­ną­ce, jak ko­ro­niarz koń­ca­ty (to kra­kow­ska rasa, wy­ho­do­wa­na w XVIII wieku) i ko­ro­niarz ser­ca­ty (kształt piór na grzbie­cie przy­po­mi­na serce - stąd nazwa).

 (1.3) Brat Ja­nu­sza, An­drzej, miesz­ka­ją­cy obec­nie w Luk­sem­bur­gu, je­szcze jako " Ko­ro­niarz" de­biu­to­wał w re­pre­zen­ta­cji Pol­ski […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., koronka ż.

:: fż. koroniarka ż.

Wiktionary


koroniasty

1. ma­ją­cy kształt ko­ro­ny;
2. opa­trzo­ny ko­ro­ną, czu­bem, ro­ga­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy ko­ro­nę

 (1.2) zool. ma­ją­cy ko­ro­nę z piór, rogów lub sier­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koronka ż., korona ż., Korona ż.

 czas. koronować ndk., ukoronować dk.

 przym. koronny

Wiktionary


koroniec

gołąb z rzędu ko­roń­ców, za­miesz­ku­je Nową Gwi­neę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Goura|ref=tak., nie­bie­ski gołąb z czub­kiem z piór;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔ̃ɲɛt͡s, AS: korõńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., koronka ż., koroneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pióropusznik

Wiktionary


koronium

hi­po­te­tycz­ny pier­wia­stek che­micz­ny za­pro­po­no­wa­ny przez Dy­mi­tra Men­de­le­je­wa w 1902 roku, który miał być cięż­szy od wszyst­kich zna­nych pier­wiast­ków; new­to­nium


SJP.pl

Ko­ro­nium, new­to­nium – hi­po­te­tycz­ny pier­wia­stek che­micz­ny za­pro­po­no­wa­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku, któ­re­go obec­no­ścią tłu­ma­czo­no wy­stę­po­wa­nie jed­nej z linii emi­syj­nych w wid­mie ko­ro­ny sło­necz­nej.

We­dług te­o­rii Fra­un­ho­fe­ra pow­sta­łej około 1814 roku, dany ze­staw linii ciem­nych w spek­trum pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go zwią­za­ny jest z kon­kret­nym pier­wiast­kiem.

Wikipedia


koronka

1. ażu­ro­wa, lekka tka­ni­na z róż­no­rod­nych splo­tów lnia­nych, jed­wab­nych, ba­weł­nia­nych itp., two­rzą­cych de­se­nie, wy­ko­ny­wa­na ma­szy­no­wo lub ręcz­nie, uży­wa­na na su­knie, bie­liz­nę, bluz­ki itp.; ko­ron­ki;
2. prze­no­śnie: coś de­li­kat­ne­go, ażu­ro­we­go;
3. wy­mien­ne ostrze wrę­biar­ki uda­ro­wej, za­koń­czo­ne zę­ba­mi;
4. w niek­tó­rych grach kar­cia­nych: sek­wens kart tego sa­me­go ko­lo­ru, zło­żo­ny co najm­niej z asa, króla i damy albo trzech asów, w bry­dżu - z czte­rech ho­no­rów;
5. mod­lit­wa wzo­ro­wa­na na ró­żań­cu;
6. pa­cior­ki na­ni­za­ne na sznu­rek, prze­su­wa­ne w pal­cach przy od­ma­wia­niu ko­ron­ki;
7. trze­cia część ró­żań­ca;
8. pro­te­za o kształ­cie po­chew­ki z me­ta­lu lub por­ce­la­ny na­kła­da­nej na ząb w celu jego wzmoc­nie­nia lub uzu­peł­nie­nia bra­ku­ją­cej czę­ści; ko­ro­na;
9. mała ko­ro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. wyrób bę­dą­cy ro­dza­jem ażu­ro­wej ple­cion­ka­e­cion­ki z nici;

 (1.2) pot. sto­mat. stałe uzu­peł­nie­nie pro­te­tycz­ne odt­wa­rza­ją­ce znacz­ny uby­tek ko­ro­ny kli­nicz­nej zęba

 (1.3) przen. coś de­li­kat­ne­go i ażu­ro­we­go

 (1.4) rel. forma mod­lit­wy po­le­ga­ją­ca na pow­ta­rza­niu w okre­ślo­ny spo­sób i okre­ślo­ną licz­bę razy róż­nych mod­litw

 (1.5) zob. ko­ron­ka Ziemi.

 (1.6) techn. ro­dzaj świ­dra wiert­ni­cze­go

 (1.7) karc. sek­wens w jed­nym ko­lo­rze

 (1.8) zdrobn. od ko­ro­na, mała ko­ro­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ron­ka – wyrób włó­kien­ni­czy, czę­sto o du­żych wa­lo­rach ar­ty­stycz­nych, bę­dą­cy ażu­ro­wą ple­cion­ką z przędz lub nici, z włó­kien na­tu­ral­nych lub sztucz­nych (naj­czę­ściej ba­weł­nia­nych lub lnia­nych, cza­sem me...
  • ko­ron­ka – ro­dzaj świ­dra wiert­ni­cze­go
  • ko­ron­ka – na­kła­da­ny na niez­ni­szczo­ny trzon zęba kap­tu­rek me­ta­lo­wy (cza­sem po­kry­ty war­stwą ce­ra­micz­ną)
  • ko­ron­ka – forma mod­lit­wy po­le­ga­ją­ca na pow­ta­rza­niu w okre­ślo­ny spo­sób i okre­ślo­ną licz­bę razy róż­nych mod­litw
  • ko­ron­ka – sze­reg mod­litw typu ko­ron­ka do Marii z Na­za­re­tu
  • ko­ron­ka – przed­miot (naj­czę­ściej sznur mod­li­tew­ny) słu­żą­cy do od­ma­wia­nia ko­ro­nek oraz ró­żań­ca
  • Ko­ron­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Że­laz­ków
  • Ko­ron­ka Ziemi – dru­gie co do wy­so­ko­ści szczy­ty gór­skie na każ­dym kon­ty­nen­cie
  • ko­ro­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wy­ko­na­nia ko­ron­ki igieł­ko­wej po­trze­ba pó­ło­krą­głej po­dusz­ki, pa­pie­ru mi­li­me­tro­we­go, kar­to­nu i folii, szy­dła i igły z białą nicią.

 (1.3) (…) na bia­łych atła­sach i ko­ron­kach le­ża­ła pa­puż­ka nie­ży­wa, z czer­wo­ne­mi skrzy­dła­mi, z sza­rym czu­bem nad głową, z gar­ba­tym dzio­bem, ża­ło­śnie opa­dłym na pierś pu­szy­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔ̃nka, AS: korõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., Korona ż., koroneczka ż., koronacja ż., koronat m., koroniarz m., koronczarstwo n., koronkarstwo n., koronkarnia ż., koronkarz m., koronkarka ż., koronczarka ż., koronkowość ż., koronarografia ż., koronografia ż., koronograf m., koroniec m., koronowanie n., ukoronowanie n., koronnik m.

 czas. koronować ndk., ukoronować dk.

 przym. koronkowy, koronkarski, koronny, koronacyjny, koronarograficzny, koronograficzny, koroniasty

 przysł. koronkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) korona protetyczna

 (1.6) koronka wiertnicza

Wiktionary


koronkarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem ko­ro­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koronkarstwo n., koronka ż., korona ż.

 przym. koronkarski

Wiktionary


koronkarnia

fa­bry­ka pro­du­ku­ją­ca ko­ron­ki - lek­kie, ozdob­ne ma­te­ria­ły z nitek; ko­ron­czar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fa­bry­ka pro­du­ku­ją­ca ko­ron­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koronkarstwo n., koronka ż., korona ż.

Wiktionary


koronkarski

do­ty­czą­cy ko­ron­kar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­ron­kar­stwem albo ko­ron­ka­rzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., koronkarstwo n., koronkarz mos., koronkarka ż., koronka ż.

Wiktionary


koronkarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ra­bia­nie ko­ro­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kan­ki Ko­nia­ko­wa trud­nią się ko­ron­kar­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., koronka ż., koronkarnia ż., koronkarz mos., koronkarka ż.

 przym. koronkarski

Wiktionary


koronkarz

ko­ron­czarz;
1. męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem ko­ro­nek;
2. daw­niej: sprze­daw­ca, hand­larz ko­ro­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem ko­ro­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koronkarstwo n., koronka ż., korona ż.

 przym. koronkarski

Wiktionary


koronki

ażu­ro­wa, lekka tka­ni­na z róż­no­rod­nych splo­tów lnia­nych, jed­wab­nych, ba­weł­nia­nych itp., two­rzą­cych de­se­nie, wy­ko­ny­wa­na ma­szy­no­wo lub ręcz­nie, uży­wa­na na su­knie, bie­liz­nę, bluz­ki itp.; ko­ron­ka


SJP.pl


koronkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


koronkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób przy­po­mi­na­ją­cy ko­ron­kę

 (1.2) przen. w spo­sób za­pla­no­wa­ny i prze­my­śla­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osz­ro­nio­ne, ka­mien­ne krzy­że wy­glą­da­ły lekko i ko­ron­ko­wo.

 (1.2) „Barça” czę­sto sto­so­wa­ła atak po­zy­cyj­ny, ale chwi­la­mi grała zbyt ko­ron­ko­wo.

 (1.2) Nasza dru­ży­na w tej czę­ści meczu grała sła­biej niż do przer­wy. Mniej do­kład­nie, wol­niej, chwi­la­mi zbyt ko­ron­ko­wo.

 (1.2) Ozdo­by z że­la­za, sre­bra, złota, mie­dzi w rę­kach mi­strzów za­mie­nia­ły się w ko­ron­ko­wo wy­ko­na­ne ca­cusz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., koronka ż., koronkowość ż., koronkowatość ż.

 przym. koronkowy, koronkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ażurowo

 (1.2) kunsztownie, misternie

Wiktionary


koronkowy

przy­miot­nik od: ko­ron­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ko­ron­ki

 (1.2) przen. mi­ster­ny (tak jak ko­ron­ka)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała na sobie wyt­wor­ny ciem­no­po­pie­la­ty ko­stium, ko­ron­ko­wą bluz­kę i czó­łen­ka na wy­so­kich ob­ca­sach.

 (1.1) Kiedy jej przy­wiózł bluz­kę, nic nie mó­wi­łam, ale kiedy się zja­wił z tu­zi­nem ko­ron­ko­wych maj­tek, cał­kiem przez­ro­czy­stych, po­wie­dzia­łam mu parę słów do słu­chu, bo jakże może ka­wa­ler pan­nie majt­ki ku­po­wać, i to takie, jakby ich nie było?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔ̃ŋˈkɔvɨ, AS: korõŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., koronka ż.

 przysł. koronkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ażurowy, misterny

Wiktionary


koronnik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny żu­ra­wio­wa­tych


SJP.pl


koronny

1. de­cy­du­ją­cy, naj­waż­niej­szy, głów­ny;
2. o je­le­niu: ma­ją­cy ko­ro­nę - grupę roz­ga­łę­zień na szczy­cie rogów;
3. od­no­szą­cy się do Ko­ro­ny, rdzen­nej Pol­ski, w cza­sie trwa­nia unii Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go i Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go;
4. przy­na­leż­ny kró­lo­wi, na­le­żą­cy do pań­stwa; kró­lew­ski, rzą­do­wy, pań­stwo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) naj­waż­niej­szy

 (1.2) łow. o je­le­niu ma­ją­cy ko­ro­nę

 (1.3) hist. polit. zwią­za­ny z Ko­ro­ną, do­ty­czą­cy Ko­ro­ny

 (1.4) zwią­za­ny z pań­stwem lub kró­le­stwem, do­ty­czą­cy pań­stwa lub kró­le­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­ku­ra­tor przed­sta­wi­ła do­wo­dy ko­ron­ne i na sali są­do­wej za­le­gła cisza.

 (1.2) Rysiu ustrze­lił naj­więk­sze­go ko­ron­ne­go i zo­stał wy­bra­ny kró­lem łowów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., Korona ż., koronka ż.

 czas. koronować ndk., ukoronować dk.

 przym. koronowy, koroniasty

Wiktionary


koronograf

1. urzą­dze­nie do dia­gno­sty­ki serca;
2. urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce fo­to­gra­fo­wać Słoń­ce poza okre­sem cał­ko­wi­te­go zać­mie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. przy­rząd astro­no­micz­ny słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji ko­ro­ny sło­necz­nej poza mo­men­ta­mi cał­ko­wi­tych zać­mień słoń­ca;

Wiktionary

Ko­ro­no­graf – przy­rząd astro­no­micz­ny słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji ko­ro­ny sło­necz­nej. Jest wy­po­sa­żo­ny w prze­sło­nę od­ci­na­ją­cą świa­tło po­cho­dzą­ce z tar­czy Słoń­ca. Dzię­ki ko­ro­no­gra­fo­wi moż­li­wa jest ob­ser­wa­cja ko­ro­ny sło­necz­nej nie­za­leż­nie od mo­men­tów cał­ko­wi­tych zać­mień Słoń­ca. Może on także słu­żyć do ob­ser­wa­cji komet znaj­du­ją­cych się bli­sko Słoń­ca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔ̃ˈnɔɡraf, AS: korõnograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., koronka ż.

Wiktionary


koronografia

me­to­da ba­da­nia na­czyń wień­co­wych serca po­le­ga­ją­ca na uwi­docz­nie­niu ich na obra­zie rent­ge­now­skim po wpro­wa­dze­niu do ich świa­tła środ­ka kon­tra­stu­ją­ce­go; ko­ro­na­ro­gra­fia


SJP.pl


koronoplastyka

se­lek­tyw­ne szli­fo­wa­nie po­wierzch­ni zę­bo­wych


SJP.pl


koronowanie

1. do­ko­nać, do­ko­ny­wać ko­ro­na­cji, prze­ka­zać, prze­ka­zy­wać no­we­mu mo­nar­sze wła­dzę i jej in­sy­gnia;
2. prze­no­śnie: wło­żyć, wkła­dać komuś na głowę sym­bol zwy­cię­stwa (zwy­kle ko­ro­nę), np. w kon­kur­sie pię­kno­ści;
3. ko­ro­no­wać się:
a) otrzy­mać, otrzy­my­wać wła­dzę i jej in­sy­gnia;
b) prze­no­śnie: zo­stać uko­ro­no­wa­nym, być ko­ro­no­wa­nym jako zwy­cięz­ca, np. kon­kur­su pię­kno­ści


SJP.pl


koronować

1. do­ko­nać, do­ko­ny­wać ko­ro­na­cji, prze­ka­zać, prze­ka­zy­wać no­we­mu mo­nar­sze wła­dzę i jej in­sy­gnia;
2. prze­no­śnie: wło­żyć, wkła­dać komuś na głowę sym­bol zwy­cię­stwa (zwy­kle ko­ro­nę), np. w kon­kur­sie pię­kno­ści;
3. ko­ro­no­wać się:
a) otrzy­mać, otrzy­my­wać wła­dzę i jej in­sy­gnia;
b) prze­no­śnie: zo­stać uko­ro­no­wa­nym, być ko­ro­no­wa­nym jako zwy­cięz­ca, np. kon­kur­su pię­kno­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uko­ro­no­wać)

 (1.1) polit. prze­ka­zy­wać uro­czy­ście naj­wyż­szą wła­dzę po­przez na­kła­da­nie ko­ro­ny na głowę przysz­łe­go pa­nu­ją­ce­go

 (1.2) pot. wkła­dać komuś dia­dem, ko­ro­nę albo wie­niec na znak jego zwy­cię­stwa

 (1.3) przen. sta­no­wić górną część cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­ro­no­wać się (dk. uko­ro­no­wać się)

 (2.1) sta­wać się wład­cą po­przez akt ko­ro­na­cji

 (2.2) zo­stać wy­róż­nio­nym lub wy­róż­niać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Pani, tym wień­cem, uwi­tym z liści ro­śli­ny, któ­rej nazwa twemu imie­niu od­po­wia­da, ko­ro­nu­je cię na kró­lo­wę na­sze­go grona. Jako wład­czy­ni, na­ka­zuj wszyst­ko, co za po­ży­tecz­ne dla ucie­chy i roz­ko­szy na­sze­go to­wa­rzy­stwa uz­nasz.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukoronować

 rzecz. korona ż., koronacja ż., koronka ż., koruna ż., koronowanie n.

 przym. koronny, koronacyjny, koroniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wieńczyć

Wiktionary


koronowianin

miesz­ka­niec Ko­ro­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


koronowianka

miesz­kan­ka Ko­ro­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


koronowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


koronowirus

rzad­ko: pa­to­gen od­po­wie­dzial­ny za in­fek­cje ukła­du od­de­cho­we­go, ata­ku­ją­cy głów­nie ssaki i ptaki; ko­ro­na­wi­rus


SJP.pl


koronowirusowy

→ ko­ro­no­wi­rus; ko­ro­na­wi­ru­so­wy


SJP.pl


koronowo

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­ro­no­wo (niem. "Krone an der Brahe") – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­ro­no­wo.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔ̃ˈnɔvɔ, AS: korõnovo

Wiktionary


koronowski

przy­miot­nik od: Ko­ro­no­wo


SJP.pl


koronowy

→ ko­ro­na


SJP.pl

Patrz:

korona

korontanna

żar­to­bli­wie: kwa­ran­tan­na z po­wo­du epi­de­mii ko­ro­na­wi­ru­sa


SJP.pl


koropiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Dnie­stru;

Wiktionary

Ko­ro­piec (ukr. Коропець, "Ko­ro­peć") – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie w re­jo­nie czort­kow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go. Sie­dzi­ba hro­ma­dy Ko­ro­piec.

Wikipedia


koroplasta

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się mo­de­lo­wa­niem w gli­nie drob­nych rzeźb fi­gu­ral­nych


SJP.pl


koroplastyka

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: mo­de­lo­wa­nie w gli­nie drob­nych rzeźb fi­gu­ral­nych


SJP.pl

Ko­ro­pla­sty­ka (od κόρη – dziew­czy­na i πλαστός – uksz­tał­to­wa­ny) – mo­de­lo­wa­nie wy­o­bra­żeń fi­gu­ral­nych w gli­nie z utr­wa­le­niem ich przez wypał; za­li­cza­ne do rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go.

W sta­ro­żyt­nej Gre­cji obej­mo­wa­ło ono ce­ra­micz­ny wyrób fi­gu­rek oraz re­lie­fo­wych pla­kie­tek, głów­nie o cha­rak­te­rze wo­tyw­nym i se­pul­kral­nym, lecz rów­nież de­ko­ra­cyj­nym.

Wikipedia


koror

dawna sto­li­ca Palau


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Palau

Wiktionary

Nie mylić z: Ko­bro­or.

Koror (palau "Oreor") – wyspa i za­ra­zem jedna z jed­no­stek ad­mi­ni­stra­cyj­nych Re­pu­bli­ki Palau. Koror to też naj­więk­sze mia­sto, dawna sto­li­ca Palau, w któ­rym za­miesz­ku­je bli­sko po­ło­wa lud­no­ści tego wy­spiar­skie­go kraju. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych na rok 2009 liczy 9587 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔrɔr, AS: koror

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kororczyk mos., kororka ż.

 przym. kororski

Wiktionary


kororczyk

miesz­ka­niec Ko­ro­ru (sto­li­cy Palau)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­ro­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔrt͡ʃɨk, AS: kororčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koror m.

:: fż. kororka ż.

 przym. kororski

Wiktionary


kororka

miesz­kan­ka Ko­ro­ru (sto­li­cy Palau)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­ro­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔrka, AS: kororka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koror mrz.

:: fm. kororczyk mos.

 przym. kororski

Wiktionary


kororski

przy­miot­nik od: Koror (dawna sto­li­ca Palau, obec­nie: Nge­rul­mud)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Koror (w Re­pu­bli­ce Palau)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔrsʲci, AS: kororsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koror mrz., kororczyk mos., kororka ż.

Wiktionary


korosteń

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, sie­dzi­ba re­jo­nu ko­ro­steń­skim, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim;

Wiktionary

Ko­ro­steń ( Коростень) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, nad rzeką Uż, do­pły­wem Pry­pe­ci, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu ko­ro­steń­skie­go. W 2025 roku li­czy­ło 56 tys. miesz­kań­ców. Węzeł ko­le­jo­wy, ze sta­cją Ko­ro­steń, oś­ro­dek prze­my­słu ma­szy­no­we­go, por­ce­la­no­we­go, drzew­ne­go, che­mii go­spo­dar­czej, lek­kie­go i spo­żyw­cze­go. W po­bli­żu mia­sta znaj­du­ją się ka­mie­nio­ło­my gra­ni­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔs.tɛɲ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. korosteński

Wiktionary


korosz

chrząszcz ży­ją­cy w chod­ni­kach kor­ni­ków


SJP.pl

Ko­rosz ("Cor­ti­ce­us") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych i po­dro­dzi­ny bo­rzew­ko­wa­tych.

Wikipedia


koroszczyn

Zo­bacz też: Ko­ro­szczyn w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ko­ro­szczyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Te­re­spol. Leży nad rzeką Cza­pel­ką, do­pły­wem Krzny.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


korotyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bruno Win­cen­ty Ko­ro­tyń­ski – pol­ski dzien­ni­karz i ko­lek­cjo­ner
  • El­wi­ra Ka­ra­taj-Ko­ro­tyń­ska – pol­ska li­te­rat­ka, pi­sar­ka, po­et­ka i tłu­macz­ka
  • Hen­ryk Ko­ro­tyń­ski – po­lo­ni­sta, dzien­ni­karz, dzia­łacz spo­łecz­no-po­li­tycz­ny
  • Lud­wik Sta­ni­sław Ko­ro­tyń­ski – pol­ski pi­sarz i dzien­ni­karz
  • Wanda Ko­ro­tyń­ska – pol­ska po­wie­ścio­pi­sar­ka
  • Win­cen­ty Ko­ro­tyń­ski – pol­ski pi­sarz, poeta i dzien­ni­karz
  • Wła­dy­sław Raj­nold Ko­ro­tyń­ski – pol­ski li­te­rat i dzien­ni­karz

Wikipedia


korowacz

czło­wiek za­trud­nio­ny przy ręcz­nym usu­wa­niu kory z drzew i krze­wów


SJP.pl


korowaczka

ma­szy­na do od­dzie­la­nia kory od drew­na; ko­ro­war­ka


SJP.pl


korowaj

we­sel­ny lub świą­tecz­ny pla­cek z mąki pszen­nej, wy­pie­ka­ny w Rosji i na Ukra­i­nie


SJP.pl

Ko­ro­waj ( коровай, каравай) – ro­dzaj ko­ła­cza, tra­dy­cyj­ne­go, obrzę­do­we­go pie­czy­wa pszen­ne­go lub żyt­nie­go, naj­czę­ściej we­sel­ne­go. Jest to duży bo­chen chle­ba lub spe­cjal­ny pla­cek ozdo­bio­ny de­ko­ra­cja­mi z cia­sta (za­jącz­ki, ptasz­ki), jagód lub kwia­tów. De­ko­ro­wa­ny był rów­nież for­ma­mi w kształ­cie rozet, kwia­tów albo słoń­ca i księ­ży­ca. Tra­dy­cyj­nie przy­go­to­wy­wa­ny jest w Pol­sce, Bia­ło­ru­si, Buł­ga­rii, Ukra­i­nie, oraz Rosji.

Wikipedia


korowajczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


korowalnia

dział tar­ta­ku, gdzie od­by­wa się ko­ro­wa­nie drew­na


SJP.pl


korowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­ro­wać.

Wiktionary

Ko­ro­wa­nie – czyn­ność po­le­ga­ją­ca na usu­wa­niu z po­wierzch­ni drew­na okrą­głe­go kory lub kory z ły­kiem.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. korować ndk.

Wiktionary


korowarka

ma­szy­na do od­dzie­la­nia kory od drew­na; ko­ro­wacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. leśn. ma­szy­na słu­żą­ca do usu­wa­nia kory z drew­na;

 (1.2) pot. techn. urzą­dze­nie do obrób­ki izo­la­cji prze­wo­dów i kabli

Wiktionary

Ko­ro­war­ka – me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie, pier­wot­nie do od­dzie­la­nia kory od drew­na okrą­głe­go, a obec­nie także do obrób­ki izo­la­cji prze­wo­dów i kabli elek­trycz­nych, opar­te albo na za­sa­dzie tar­cia (ko­ro­war­ki łań­cu­cho­we lub hy­dra­u­licz­ne), albo na za­sa­dzie skra­wa­nia (ko­ro­war­ki tar­czo­we lub no­żo­we).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Im kora jest grub­sza i tward­sza tym bar­dziej opła­cal­ne staje się sto­so­wa­nie ko­ro­wa­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kora ż.

 czas. korować ndk.

 przym. korowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odizolowywacz, skórowarka

Wiktionary


korowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem korę drze­wa


SJP.pl


korować

1. usu­wać korę okry­wa­ją­cą pień i ga­łę­zie drze­wa; oko­ro­wy­wać;
2. ko­ro­wać się - o drew­nie: być ko­ro­wa­nym, ule­gać ko­ro­wa­niu


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) leśn. usu­wać korę z drzew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­a­ta­ko­wa­ne przez kor­ni­ka dru­ka­rza drze­wa trze­ba wy­ra­biać i ko­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korowanie n., korowacz m., korowalnia ż., korownik m., korowarka ż.

Wiktionary


korowiec

czło­nek KOR-u (Ko­mi­te­tu Obro­ny Ro­bot­ni­ków); KOR-owiec


SJP.pl


korowina

zew­nętrz­na, mart­wa tkan­ka znaj­du­ją­ca się na po­wierzch­ni star­szych łodyg ro­ślin i ko­rze­ni; mart­wi­ca kor­ko­wa


SJP.pl


korownia

urzą­dze­nie do ko­ro­wa­nia wi­kli­ny


SJP.pl


korownicowate

o ce­chach ko­row­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Ko­row­ni­co­wa­te ("Pha­ne­ro­cha­e­ta­ce­ae" Jülich) – ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do rzędu żag­wiow­ców ("Po­ly­po­ra­les").

Wikipedia


korownicowaty

o ce­chach ko­row­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


korownik

na­rzę­dzie do ręcz­ne­go ko­ro­wa­nia drew­na


SJP.pl


korowodowy

przy­miot­nik od: ko­ro­wód


SJP.pl


korowody

po­tocz­nie: uciąż­li­we za­bie­gi; ce­re­gie­le, sta­ra­nia, kło­po­ty, trud­no­ści


SJP.pl


korowy

→ kora


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do kory, ma­ją­cy zwią­zek z korą

Wiktionary

Patrz:

kora

Powiązane:

 rzecz. kora ż., kornik mzw., korowarka ż.

 czas. okorować dk., okorowywać ndk.

 przym. podkorowy

Wiktionary


korowód

gro­ma­da ludzi po­su­wa­ją­cych się jeden za dru­gim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tań­czą­cy lu­dzie po­su­wa­ją­cy się jeden za dru­gim, czę­sto w ryt­mie ta­necz­nym, cza­sem trzy­ma­ją­cy się za ręce

 (1.2) w gim­na­sty­ce szkol­nej: po­łą­cze­nie ćwi­czeń rzę­do­wych i wol­nych ze śpie­wem i mu­zy­ką

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ro­wód – długi sze­reg osób po­su­wa­ją­cych się jedna za drugą
  • Ko­ro­wód – tańce ko­ro­wo­do­we
  • Ko­ro­wód – pol­ski film z 2007 roku
  • Ko­ro­wód – album mu­zycz­ny Marka Gre­chu­ty

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔvut, AS: korovut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korowody nmos.

 przym. korowodowy

Wiktionary


korowódkowate

po­dro­dzi­na owa­dów z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl

Ko­ro­wód­ko­wa­te (Tha­u­me­to­po­e­i­nae) – po­dro­dzi­na owa­dów ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych (No­to­don­ti­dae), w obrę­bie rzędu mo­ty­li, do nie­daw­na trak­to­wa­na jako sa­mo­dziel­na ro­dzi­na Tha­u­me­to­po­e­i­dae.

Wikipedia


korowódkowaty

o ce­chach ko­ro­wód­ko­wa­tych (po­dro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


korozja

ni­szcze­nie me­ta­li lub ich sto­pów pod wpły­wem tlenu znaj­du­ją­ce­go się w po­wie­trzu, czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych oraz niek­tó­rych związ­ków che­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces ni­szcze­nia me­ta­lu lub in­ne­go ma­te­ria­łu na sku­tek kon­tak­tu z oto­cze­niem;

 (1.2) pot. mot. techn. miej­sce ob­ję­te ko­roz­ją (1.1)

 (1.3) książk. stop­nio­we tra­ce­nie wa­lo­rów

Wiktionary

Ko­roz­ja ( cor­ro­sio – zże­ra­nie) – pro­ces stop­nio­we­go ni­szcze­nia ma­te­ria­łów, za­cho­dzą­cy mię­dzy ich po­wierzch­nią i ota­cza­ją­cym śro­do­wi­skiem. Za­leż­nie od ro­dza­ju ma­te­ria­łu do­mi­nu­ją­ce pro­ce­sy mają cha­rak­ter re­ak­cji che­micz­nych, pro­ce­sów elek­tro­che­micz­nych, mi­kro­bio­lo­gicz­nych lub fi­zycz­nych (np. top­nie­nie i inne prze­mia­ny fa­zo­we, usz­ko­dze­nia przez pro­mie­nio­wa­nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cien­ka po­wło­ka cyny na bla­sza­nych pusz­kach z żyw­no­ścią za­po­bie­ga ko­roz­ji.

 (1.1) Ka­dłu­by stat­ków za­bez­pie­cza się przed ko­roz­ją przy po­mo­cy anod cyn­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korodowanie n., skorodowanie n.

 czas. korodować ndk., skorodować dk.

 przym. korozyjny, skorodowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rdza; daw. nagryzanie

Wiktionary


korozyjność

po­dat­ność na ule­ga­nie ko­roz­ji


SJP.pl


korozyjny

przy­miot­nik od: ko­roz­ja


SJP.pl


korołaz

ro­dzaj pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl


korończyk

1. mo­ne­ta z cza­sów ja­giel­loń­skich; pół­gro­szek;
2. wy­mar­ły ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl

Ko­roń­czyk ("Mi­cro­go­u­ra meeki") – wy­mar­ły ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych (Co­lum­bi­dae). Był dużym go­łę­biem roz­mia­rów kur­cza­ka, z cha­rak­te­ry­stycz­nym pió­ro­pu­szem na gło­wie. Za­miesz­ki­wał lasy tro­pi­kal­ne Wysp Sa­lo­mo­na. Wy­gi­nął na sku­tek dra­pież­nict­wa zdzi­cza­łych psów i kotów.

Wikipedia


korpak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kor­pak – pol­ski woj­sko­wy
  • Józef Kor­pak – pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Szy­mon Kor­pak – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i dzia­łacz spo­łecz­ny

Wikipedia


korpalski

naz­wi­sko


SJP.pl


korpektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie trzo­nu kręgu


SJP.pl


korpo

po­tocz­nie: kor­po­ra­cja (firma)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kor­po­ra­cja

Wiktionary

Korpo (ang. "Ma­y­hem") – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 2017 roku w re­ży­se­rii Joego Lyn­cha, wy­pro­du­ko­wa­ny przez wyt­wór­nię RLJE Films.

Pre­mie­ra filmu od­by­ła się 10 li­sto­pa­da 2017 w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. Dzie­sięć mie­się­cy póź­niej, 28 wrze­śnia 2018, obraz tra­fił do kin na te­re­nie Pol­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsty­dzę się, bo pra­cu­ję w korpo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrpɔ, AS: korpo

Wiktionary


korpobełkot

lek­ce­wa­żą­co: sztucz­ny, na­dę­ty język uży­wa­ny w kor­po­ra­cjach; kor­po­mo­wa, kor­pos­lang, kor­po­no­wo­mo­wa


SJP.pl


korpolud

po­gard­li­wie: pra­cow­nik kor­po­ra­cji; kor­po­lu­dek, kor­po­szczur, kor­po­szczu­rek


SJP.pl


korpoludek

po­gard­li­wie: osoba pra­cu­ją­ca w kor­po­ra­cji; kor­po­lud, kor­po­szczur, kor­po­szczu­rek


SJP.pl


korpomowa

po­tocz­nie: cha­rak­te­ry­stycz­ny język uży­wa­ny w kor­po­ra­cjach; kor­po­no­wo­mo­wa, kor­pos­lang


SJP.pl

Kor­po­mo­wa, pol­szczyz­na kor­po­ra­cyj­na, no­wo­mo­wa kor­po­ra­cyj­na, kor­po­lekt, kor­po­pol­szczyz­na – od­mia­na ję­zy­ka pol­skie­go uży­wa­na w du­żych przed­się­bior­stwach, zwła­szcza mię­dzy­na­ro­do­wych, która cha­rak­te­ry­zu­je się du­ży­mi wpły­wa­mi ję­zy­ka an­giel­skie­go, obec­no­ścią ko­lok­wia­liz­mów i spe­cja­li­stycz­nych ter­mi­nów bran­żo­wych, a także za­wie­ra pewne spe­cy­ficz­ne cechy wy­ni­ka­ją­ce z dą­że­nia do re­a­li­za­cji celów biz­ne­so­wych.

Wikipedia


korponowomowa

spe­cja­li­stycz­ny język kor­po­ra­cyj­ny; kor­po­mo­wa, kor­pos­lang


SJP.pl


korpopracownik

osoba pra­cu­ją­ca w kor­po­ra­cji


SJP.pl


korporacja

zrze­sze­nie osób ma­ją­ce na celu re­a­li­za­cję okre­ślo­nych zadań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża firma

 (1.2) bract­wo stu­denc­kie

Wiktionary

Kor­po­ra­cja – zrze­sze­nie osób po­sia­da­ją­ce oso­bo­wość praw­ną, któ­re­go celem jest re­a­li­za­cja okre­ślo­nych wspól­nych zadań.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔrpɔˈrat͡sʲja, AS: korporacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korporant m., korporacjonizm m.

 przym. korporacyjny, wewnątrzkorporacyjny, korporancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bractwo, korporacja akademicka, stowarzyszenie studentów

Wiktionary


korporacjonistyczny

→ kor­po­ra­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

korporacjonizm

korporacjonizm

ide­o­lo­gia, we­dług któ­rej czło­wiek re­a­li­zu­je się po­przez pracę i gło­szą­ca, że pod­sta­wą pań­stwa po­win­ny być kor­po­ra­cje za­wo­do­we pra­cow­ni­ków i pra­co­daw­ców róż­nych branż


SJP.pl

Kor­po­ra­cjo­nizm (kor­po­ra­ty­wizm, cor­po­ra­tism, Kor­po­ra­tis­mus) – dok­try­na spo­łecz­no-go­spo­dar­czo-po­li­tycz­na o cha­rak­te­rze sa­mo­rzą­du (sta­no­we­go, za­wo­do­we­go, bran­żo­we­go), po­strze­ga­ją­ca spo­łe­czeń­stwo i pań­stwo jako na­tu­ral­ne i so­li­dar­ne or­ga­niz­my ( cor­po­ra­tio – zrze­sze­nie, sto­wa­rzy­sze­nie, "cor­pus" – ciało).

Wikipedia


korporacyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kor­po­ra­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są kor­po­ra­cyj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. korporacyjny, korporancki

 przysł. korporacyjnie

Wiktionary


korporacyjny

zwią­za­ny z kor­po­ra­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kor­po­ra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korporacja ż., korporacjonizm mrz., korporant mos., korporacyjność ż.

 przym. korporancki

 przysł. korporacyjnie

Wiktionary


korporalny

od­no­szą­cy się do ciała; cie­les­ny


SJP.pl


korporancki

od­no­szą­cy się do kor­po­ran­ta lub kor­po­ra­cji, wła­ści­wy kor­po­ran­tom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kor­po­ran­tem, do­ty­czą­cy kor­po­ran­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korporant mos., korporacja ż., korporacjonizm mrz., korporacyjność ż.

 przym. korporacyjny

 przysł. korporacyjnie

Wiktionary


korporant

czło­nek kor­po­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. czło­nek kor­po­ra­cji (jako spół­ki)

 (1.2) praw. czło­nek kor­po­ra­cji (jako sto­wa­rzy­sze­nia)

Wiktionary

Kor­po­rant – czło­nek kor­po­ra­cji (sto­wa­rzy­sze­nia), zwy­kle kor­po­ra­cji aka­de­mic­kiej.

Człon­ko­stwo w kor­po­ra­cjach aka­de­mic­kich.

Człon­ko­stwo w kor­po­ra­cjach aka­de­mic­kich nie wy­ga­sa wraz z ukoń­cze­niem stu­diów, lecz trwa aż do śmier­ci. Cza­sa­mi w kor­po­ra­cjach wy­stę­pu­je za­sa­da, że stu­dent na­le­żą­cy do niej, zmie­nia­jąc uni­wer­sy­tet, nie ma prawa wstą­pić do ko­lej­nej, lo­kal­nej kor­po­ra­cji, czyli jed­no­ra­zo­wo może na­le­żeć tylko do jed­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia. Nie do­ty­czy to sta­tu­su tzw. fi­li­stra "ho­no­ris causa".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔrˈpɔrãnt, AS: korporãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korporacja ż.

 przym. korporacyjny, korporancki

Wiktionary


korporantka

→ kor­po­rant


SJP.pl

Patrz:

korporant

korporatystyczny

→ kor­po­ra­tyzm


SJP.pl

Patrz:

korporatyzm

korporatyzm

forma or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej, w któ­rej o naj­waż­niej­szych spra­wach de­cy­du­ją grupy kor­po­ra­cyj­ne


SJP.pl


korporał

w li­tur­gii ka­to­lic­kiej: biała chu­sta pod­kła­da­na pod na­czy­nia li­tur­gicz­ne w cza­sie mszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. obrus roz­kła­da­ny na oł­ta­rzu pod na­czy­nia mszal­ne pod­czas li­tur­gii eu­cha­ry­stii oraz uży­wa­ny w in­nych miej­scach pod­czas mszy;

Wiktionary

Kor­po­rał ( cor­po­ra­le) – w li­tur­gii Ko­ścio­łów za­chod­nich obrus roz­kła­da­ny na oł­ta­rzu pod­czas li­tur­gii eu­cha­ry­stii (czę­ści mszy) i w niek­tó­rych in­nych oko­licz­no­ściach; ele­ment bie­liz­ny kie­li­cho­wej. W naj­czę­ściej uży­wa­nej for­mie ma kształt kwa­dra­tu o wy­mia­rach 50×50 cm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) śred­nio­wiecz­ni au­to­rzy pod­kre­śla­li ana­lo­gię mię­dzy zło­że­niem w żło­bie Chry­stu­sa, dzie­ciąt­ka za­wi­nię­te­go w pie­lusz­ki, za­wi­nię­te­go w całun ciała Chry­stu­sa w gro­bie oraz skła­da­niem na oł­ta­rzu ho­stii w kor­po­ra­le.

Wiktionary


korposlang

spe­cja­li­stycz­ny język kor­po­ra­cyj­ny; kor­po­no­wo­mo­wa, kor­po­mo­wa


SJP.pl


korposzczur

po­gard­li­wie: pra­cow­nik kor­po­ra­cji; kor­po­lud, kor­po­lu­dek, kor­po­szczu­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) slang. pejor. pra­cow­nik kor­po­ra­cji, uczest­nik wy­ści­gu szczu­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na włas­ne ży­cze­nie zo­stał kor­po­szczu­rem, tyle że nie wy­ro­bił na za­krę­tach w ko­ło­wrot­ku.

 (1.1) Jego star­szy nieco brat (kor­po­szczur) dodał, że tak jak kie­dyś "na fajka" ury­wa­ło się u niego w robo za­led­wie kilku uza­leż­nio­nych, tak teraz co chwi­la zni­ka­ją nie­mal wszy­scy (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korpoludek

Wiktionary


korposzczurek

po­gard­li­wie: osoba pra­cu­ją­ca w kor­po­ra­cji; kor­po­lud, kor­po­lu­dek, kor­po­szczur


SJP.pl


korpoświat

1. życie za­wo­do­we w kor­po­ra­cji;
2. ogół za­trud­nio­nych w kor­po­ra­cji


SJP.pl


korpulencja

cecha kogoś, kto ma nad­wa­gę, jest otyły, gruby; tusza, oty­łość, pulch­ność, kor­pu­lent­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. po­waż­na nad­wa­ga bę­dą­ca wy­ni­kiem nad­mier­ne­go na­gro­ma­dze­nia tłu­szczu w or­ga­niz­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kor­pu­len­cja nie przesz­ka­dza­ła jej w ak­tyw­nym krzą­ta­niu się po kuch­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrpuˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: korpulẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korpulentność ż.

 przym. korpulentny

 przysł. korpulentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otyłość, tusza

Wiktionary


korpulentnie

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. w spo­sób otyły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niez­wy­kle kor­pu­lent­nie wy­glą­da­ją­cy ba­chor uśmie­chał się za­wa­diac­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korpulencja ż., korpulentność ż.

 przym. korpulentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grubo, otyle, tłusto

Wiktionary


korpulentność

cecha kogoś, kto ma nad­wa­gę, jest otyły, gruby; tusza, oty­łość, pulch­ność, kor­pu­len­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest kor­pu­lent­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciało o niez­wy­kłej kor­pu­lent­no­ści spo­czy­wa­ło na stole sek­cyj­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korpulencja ż.

 przym. korpulentny

 przysł. korpulentnie

Wiktionary


korpulentny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się nad­mier­ną tuszą, ma­ją­cy nad­wa­gę; tęgi, otyły, pulch­ny, pu­szy­sty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o czło­wie­ku: odz­na­cza­ją­cy się nad­wa­gą, o tę­giej bu­do­wie ciała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kor­pu­lent­ni pa­no­wie muszą cza­sem za­ma­wiać in­dy­wi­du­al­nie skro­jo­ne gar­ni­tu­ry u kraw­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrpuˈlɛ̃ntnɨ, AS: korpulẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korpulencja ż., korpulentność ż.

 przysł. korpulentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruby, tęgi, tęgawy, zażywny

Wiktionary


korpus

1. ciało czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia (oprócz głowy i koń­czyn); tułów;
2. głów­na część bu­dow­li;
3. głów­na część ma­szy­ny, urzą­dze­nia, przy­rzą­du itp.;
4. woj­sko­wa jed­nost­ka tak­tycz­na skła­da­ją­ca się z kilku bry­gad lub dy­wiz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. tułów czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia

 (1.2) techn. głów­na część ma­szy­ny lub urzą­dze­nia;

 (1.3) wojsk. jed­nost­ka woj­sko­wa ut­wo­rzo­na tym­cza­so­wo w ce­lach ad­mi­ni­stra­cyj­nych, szko­le­nio­wych lub tak­tycz­nych;

 (1.4) ar­chit. głów­na część bu­dow­li;

 (1.5) jęz. zbiór tek­stów bę­dą­cy pod­sta­wą badań ję­zy­koz­naw­czych;

 (1.6) bot. ko­mór­ki oka­la­ją­ce ko­mór­ki ini­cjal­ne w czę­ści cen­tral­nej me­ry­ste­mu wierz­cho­ło­we­go pędu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kor­pus - tułów
  • kor­pus (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • kor­pus bu­dow­li
  • kor­pus (tech­ni­ka)
  • kor­pus (woj­sko)
  • kor­pus (bo­ta­ni­ka)
  • Kor­pus (ze­spół mu­zycz­ny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gruba zi­mo­wa kurt­ka ochro­ni kor­pus, szyję i ręce.

 (1.3) Sze­re­gi kor­pu­su wzmoc­ni­li we­te­ra­ni walk w Nor­man­dii.

 (1.5) Kor­pus ję­zy­ka pol­skie­go liczy kil­ka­dzie­siąt mi­lio­nów słów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrpus, AS: korpus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korpusówka ż., korpusik mrz.

 przym. korpusowy, korpuśny

Wiktionary


korpusik

zdrob­nie­nie od: kor­pus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kor­pus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kor­pus, lecz tylko mały kor­pu­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korpus m.

Wiktionary


korpuskularność

cecha cze­goś skła­da­ją­ce­go się z kor­pu­skuł, czą­ste­czek, np. kor­pu­sku­lar­ność świa­tła - włas­no­ści świa­tła wy­ni­ka­ją­ce z jego fo­to­no­wej bu­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kor­pu­sku­lar­ne; cecha tych, któ­rzy są kor­pu­sku­lar­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. korpuskularny

 przysł. korpuskularnie

Wiktionary


korpuskularny

1. przy­miot­nik od: kor­pu­sku­ła;
2. pro­mie­nio­wa­nie kor­pu­sku­lar­ne - pro­mie­nio­wa­nie skła­da­ją­ce się z czą­stek ma­te­rial­nych


SJP.pl


korpuskuła

w fi­zy­ce: czą­stecz­ka


SJP.pl


korpusowy

przy­miot­nik od: kor­pus


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kor­pu­sem, do­ty­czą­cy kor­pu­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korpus mrz., korpusówka ż.

 przym. korpuśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojsk. przest. korpuśny

Wiktionary


korpusówka

po­tocz­nie: oz­na­ka kor­pu­su oso­bo­we­go w służ­bach mun­du­ro­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wojsk. me­ta­lo­wa oz­na­ka kor­pu­su (spe­cjal­no­ści) sił zbroj­nych, no­szo­na na mun­du­rze;

Wiktionary

„Kor­pu­sów­ka” – po­tocz­na nazwa oz­na­ki kor­pu­su oso­bo­we­go w Woj­sku Pol­skim i po­zo­sta­łych służ­bach mun­du­ro­wych.

W Woj­sku Pol­skim, po­dob­nie jak wielu in­nych ar­miach, człon­ko­wie po­szcze­gól­nych kor­pu­sów oso­bo­wych noszą na mun­du­rze oz­na­ki oz­na­cza­ją­ce ich spe­cjal­ność, zwane po­pu­lar­nie „kor­pu­sów­ka­mi” (tj.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­czes­na kor­pu­sów­ka pod­ha­lań­czy­ków ma formę kwia­tu sza­rot­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korpus mrz.

 przym. korpusowy

Wiktionary


korpuśny

daw­niej: kor­pu­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. wojsk. zwią­za­ny z kor­pu­sem woj­sko­wym, do­ty­czą­cy kor­pu­su woj­sko­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korpus mrz.

 przym. korpusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korpusowy

Wiktionary


korral

cor­ral;
1. za­gro­da dla bydła w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej;
2. dawny teatr hisz­pań­ski wy­sta­wia­ją­cy swe sztu­ki na dzie­dziń­cach, pod­wór­kach; także pod­wór­ko lub dzie­dzi­niec słu­żą­ce jako scena dla tego te­a­tru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zo­o­techn. ro­dzaj za­gro­dy dla bydła w Ame­ry­ce

Wiktionary

Kor­ral – ogro­dze­nie z kol­cza­stych i cier­ni­stych ga­łę­zi dla po­mie­szcze­nia bydła i jego ochro­ny przed dra­pież­ni­ka­mi, sto­so­wa­ne przez pa­ste­rzy w Ame­ry­ce. Ana­lo­gicz­ne ogro­dze­nie w Afry­ce nosi nazwę ze­ri­ba lub boma.

Wikipedia


korrida

walka czło­wie­ka z by­kiem pro­wa­dzo­na na are­nie; cor­ri­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. wi­do­wi­sko po­le­ga­ją­ce na walce to­re­a­do­rów z by­kiem, po­pu­lar­ne prze­de wszyst­kim w Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „walka byków”. Zo­bacz też: Walka byków (obraz Édouarda Ma­ne­ta).

Kor­ri­da ( cor­ri­da de toros od cor­rer – „bie­gać” oraz toro – „byk”) – tra­dy­cyj­na walka z by­kiem, wi­do­wi­sko po­pu­lar­ne w Hisz­pa­nii, we­dług niek­tó­rych zwy­czaj spro­wa­dzo­ny na Pół­wy­sep Ibe­ryj­ski przez Ara­bów; inne wer­sje mówią o Kar­ta­giń­czy­kach lub Rzy­mia­nach. Kie­dyś zwy­czaj po­pu­lar­ny wśród ary­sto­kra­cji, w wal­kach brali udział nawet kró­lo­wie (np. Filip IV).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Par­la­ment Ka­ta­lo­nii za­a­pro­bo­wał w środę zakaz kor­ri­dy w tym au­to­no­micz­nym re­gio­nie w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈrʲida, AS: korrʹida

Wiktionary


korrobori

wi­do­wi­sko urzą­dza­ne u ludów au­stra­lij­skich z okaz­ji uda­nych łowów


SJP.pl


korsak

dra­pież­ne zwie­rzę po­dob­ne do lisa, o rudym ubar­wie­niu, ży­ją­ce na ste­pach i na pu­sty­niach Eu­raz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vul­pes cor­sac|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dza­ju lis, wy­stę­pu­ją­cy na ste­pach i pół­pu­sty­niach Azji Środ­ko­wo-Wschod­niej;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku kor­sak (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kor­sak, lis ste­po­wy – ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych
  • An­drzej Kor­sak – pol­ski le­karz, pi­sarz, po­pu­la­ry­za­tor me­dy­cy­ny
  • An­drzej Kor­sak Bo­by­nic­ki – poseł na sejmy z wo­je­wództ­wa po­łoc­kie­go
  • Ba­zy­li Kor­sak Bo­by­nic­ki – poseł na sejm kon­wo­ka­cyj­ny 1733 r. z wo­je­wództ­wa po­łoc­kie­go
  • Do­mi­nik Kor­sak – poseł na sejm 1778 r. z wo­je­wództ­wa po­łoc­kie­go
  • Dy­mitr Sie­mio­no­wicz So­wicz Kor­sak – poseł na sejm 1570 r. z wo­je­wództ­wa miń­skie­go
  • Flo­rian Kor­sak – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Jan Mi­ko­łaj Kor­sak Za­le­ski – poseł po­wia­tu osz­miań­skie­go na sejm 1613
  • Jan Sa­mu­el Kor­sak – poseł na sejmy
  • Jan Wła­dy­sław Kor­sak Za­le­ski – poseł, elek­tor wład­ców pol­skich
  • Jerzy Kor­sak – mar­sza­łek po­łoc­ki kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej, ka­wa­ler Or­de­ru Świę­te­go Sta­ni­sła­wa
  • Józef Kor­sak Głę­boc­ki – pol­ski urzęd­nik i dwo­rza­nin

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) lis stepowy

Wiktionary


korsakow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­sa­kow (mia­sto w Rosji)
  • Ni­ko­łaj Rim­ski-Kor­sa­kow (1844-1908), kom­po­zy­tor
  • Sier­giej Kor­sa­kow (1854-1900), le­karz, psy­chia­tra
    • ze­spół Kor­sa­ko­wa
  • Alek­san­der Rim­ski-Kor­sa­kow (1753-1840), ge­ne­rał
  • Sie­mion Kor­sa­kow (1788-1853), ho­me­o­pa­ta i wy­na­laz­ca karty dziur­ko­wa­nej

Wikipedia


korsarka

1. za­ję­cie kor­sa­rza, kapra; ro­zbój­nict­wo mor­skie;
2. ro­dzaj dużej pe­tar­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. mar. upra­wia­nie zbój­nict­wa mor­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korsarstwo n., korsarz m.

 przym. korsarski

 przysł. korsarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korsarstwo

Wiktionary


korsarki

dam­skie spod­nie się­ga­ją­ce do po­ło­wy łydki, no­szo­ne zwy­kle pod­czas ae­ro­bi­ku i na si­łow­ni


SJP.pl


korsarski

→ kor­sarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kor­sa­rza­mi, kor­sar­stwem, do­ty­czą­cy kor­sa­rzy

Wiktionary

Patrz:

korsarz

Powiązane:

 rzecz. korsarz mos., korsarstwo n., korsarka ż.

 przysł. korsarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piracki, kaperski

Wiktionary


korsarsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób kor­sar­ski, po kor­sar­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od stro­ny wysp nad­pły­nął kor­sar­sko wy­glą­da­ją­cy sta­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korsarka ż., korsarstwo n., korsarz m.

 przym. korsarski

Wiktionary


korsarstwo

1. ro­zbój upra­wia­ny przez pi­ra­tów, kor­sa­rzy; pi­ract­wo, ro­zbój­nict­wo mor­skie;
2. ogół kor­sa­rzy, pi­ra­tów;
3. wy­naj­mo­wa­nie przez pań­stwo pry­wat­nej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej z za­ło­gą i upo­waż­nia­nie jej do­wód­cy do pro­wa­dze­nia dzia­łań wo­jen­nych; ka­per­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. mar. upra­wia­nie zbój­nict­wa mor­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­gier stał się oś­rod­kiem kor­sar­stwa i ra­bun­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korsarka ż., korsarz m.

 przym. korsarski

 przysł. korsarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korsarka

Wiktionary


korsarz

kaper;
1. ro­zbój­nik mor­ski, pirat;
2. uz­bro­jo­ny, pry­wat­ny sta­tek hand­lo­wy, upo­waż­nio­ny do walki ze stat­ka­mi wro­gie­go pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. żegl. pirat na usłu­gach pań­stwa;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) hist. żegl. kor­sar­ski okręt

 (2.2) żegl. sport. ro­dzaj jach­tu ża­glo­we­go;

Wiktionary

Kor­sarz (kaper) – ar­ma­tor, ka­pi­tan lub czło­nek za­ło­gi uz­bro­jo­ne­go pry­wat­ne­go stat­ku, pro­wa­dzą­ce­go dzia­ła­nia wo­jen­ne w imie­niu wład­cy na pod­sta­wie wy­sta­wio­ne­go przez niego listu ka­per­skie­go. W prze­ci­wień­stwie do ma­ry­na­rzy floty wo­jen­nej, kor­sa­rze nie po­bie­ra­li żołdu a utrzy­my­wa­li się ze zdo­by­tych na prze­ciw­ni­ku łupów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łem ostat­nio film do­ku­men­tal­ny o kor­sa­rzach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korsarstwo n.

:: fż. korsarka

 przym. korsarski

 przysł. korsarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaper

Wiktionary


korsaż

ozdo­ba stro­ju dam­skie­go w for­mie ma­łe­go bu­kie­tu


SJP.pl

Kor­saż (z ang. cor­sa­ge) – mały ozdob­ny bu­kiet z kwia­tów umie­szcza­ny na nad­garst­ku, w oko­li­cach de­kol­tu sukni ślub­nej bądź też wpię­ty we włosy.

Wikipedia


korseka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. biała broń drzew­co­wa, o po­trój­nym ostrzu, z naj­dłuż­szym pro­stym gro­tem środ­ko­wym i dwoma bocz­ny­mi, pó­ło­krą­gło wy­gię­ty­mi ku do­ło­wi;

Wiktionary

Kor­se­ka (z fr. "corsèque"; wł. "cor­se­sca") – ro­dzaj po­cho­dzą­cej z Kor­sy­ki broni drzew­co­wej o trój­dziel­nym że­leź­cu z dłu­gim, igla­stym gro­tem środ­ko­wym oraz dwoma bocz­ny­mi, wy­gię­ty­mi pó­ło­krą­gło ku do­ło­wi, sze­ro­ki­mi oraz lekko spła­szczo­ny­mi kol­ca­mi o wach­la­rzo­wa­tym kształ­cie.

Wikipedia


korsjowate

o ce­chach kor­sjo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Kor­sjo­wa­te ("Cor­sia­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych. Bez­zie­le­nio­we myko-he­te­ro­tro­fy wy­stę­pu­ją­ce w runie wil­got­nych lasów. Na­le­żą tu 3 ro­dza­je z 30 ga­tun­ka­mi. Je­dy­ny ga­tu­nek z ro­dza­ju "Arach­ni­tis" ro­śnie w An­dach bo­li­wij­skich i w Chile oraz na Fal­klan­dach, ro­dzaj "Cor­sia" ro­śnie w pół­noc­nej Au­stra­lii i na oko­licz­nych wy­spach, ro­dzaj "Cor­siop­sis" znany jest tylko z po­łud­nio­wych Chin.

Wikipedia


korsjowaty

o ce­chach kor­sjo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


korso

re­pre­zen­ta­cyj­na aleja, miej­sce prze­jaż­dżek i spa­ce­rów; corso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urb. sze­ro­ka ulica miej­ska

 (1.2) po­chód z uk­wie­co­ny­mi po­ja­zda­mi

Wiktionary

Korso – ty­god­nik re­gio­nal­ny o cha­rak­te­rze in­for­ma­cyj­nym i pu­bli­cy­stycz­nym, wy­da­wa­ny w Miel­cu od 1991 roku, Kol­bu­szo­wej (Korso Kol­bu­szow­skie) od 2007 roku, Sa­no­ku (Korso Ga­ze­ta Sa­noc­ka) od 2014 roku, a daw­niej rów­nież w Busko-Zdro­ju (Korso Bu­skie) od 2010 do 2011 roku. Po­ru­sza te­ma­ty do­ty­czą­ce Miel­ca i oka­la­ją­ce­go go po­wia­tu, to samo tyczy się Korso Kol­bu­szow­skie­go i Korso Ga­ze­ty Sa­noc­kiej. Dru­ko­wa­ny jest w na­kła­dzie ok. 8500 eg­zem­pla­rzy.

Wikipedia


korsyka

wyspa na Morzu Śró­dziem­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na Morzu Śró­dziem­nym, część Fran­cji;

 (1.2) geogr. adm. zbio­ro­wość te­ry­to­rial­na, a de facto re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji obej­mu­ją­cy wyspę Kor­sy­kę (1.1)

Wiktionary

Kor­sy­ka ( Corse,; Cor­si­ca) – wyspa na Morzu Śró­dziem­nym, na­le­żą­ca do Fran­cji, po­ło­żo­na na po­łud­nio­wy wschód od kon­ty­nen­tal­nej czę­ści tego kraju, na za­chód od Pół­wy­spu Ape­niń­skie­go (Wło­chy). Cie­śni­na Świę­te­go Bo­ni­fa­ce­go od­dzie­la ją od po­ło­żo­nej na po­łud­niu wło­skiej Sar­dy­nii. Wyspa ma po­wierzch­nię 8680 km², co czyni ją czwar­tą pod wzglę­dem wiel­ko­ści na Morzu Śró­dziem­nym, a naj­więk­szą we Fran­cji me­tro­po­li­tal­nej. Licz­ba miesz­kań­ców w 2023 roku wy­no­si­ła 351 255.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wi­li­śmy spę­dzić kilka dni na Kor­sy­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈsɨka, AS: korsyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korsykański mrz., Korsykanin mos., Korsykańczyk mos., Korsykanka ż.

 przym. korsykański

Wiktionary


korsykanin

miesz­ka­niec Kor­sy­ki; Kor­sy­kań­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kor­sy­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korsyka ż.

:: fż. Korsykanka ż.

 przym. korsykański

Wiktionary


korsykanka

miesz­kan­ka Kor­sy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kor­sy­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korsyka ż., Korsykańczyk mos.

:: fm. Korsykanin mos.

 przym. korsykański

Wiktionary


korsykańczyk

miesz­ka­niec Kor­sy­ki; Kor­sy­ka­nin


SJP.pl


korsykański

przy­miot­nik od: Kor­sy­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kor­sy­ki, zwią­za­ny lub wy­wo­dzą­cy się z Kor­sy­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język uży­wa­ny na Kor­sy­ce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­kryj­cie naj­pię­kniej­sze kor­sy­kań­skie pla­ża­a­że.

 (2.1) Więk­szość miesz­kań­ców Kor­sy­ki po­słu­gu­je się kor­sy­kań­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci, AS: korsykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korsyka ż., Korsykanin mos., Korsykanka ż.

Wiktionary


korsykańskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem kor­sy­kań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem kor­sy­kań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku kor­sy­kań­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrsɨˈkãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: korsykãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


korszanin

miesz­ka­niec Korsz (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Korsz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kor­sza­nie po­mi­mo upału oraz sza­le­ją­cej w oko­li­cy burzy z chę­cią przy­by­li do am­fi­te­a­tru, by świę­to­wać wspól­nie 50-lecie na­da­nia praw miej­skich swo­je­mu mia­stu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korsze nmos.

:: fż. korszanka ż.

 przym. korszeński, korszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Korszynianin, Korszyniak

Wiktionary


korszanka

miesz­kan­ka Korsz (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Korsz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kor­szan­ki za­ję­ły dru­gie miej­sce w tur­nie­ju tańca no­wo­czes­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korsze nmos.

:: fm. korszanin m.

 przym. korszeński, korszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Korszynianka, Korszyniaczka

Wiktionary


korsze

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

}|-

Kor­sze (daw­niej "Kor­szyn", Kors­chen) – mia­sto w Pol­sce, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kor­sze.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Kor­sze leżą w Pru­sach Dol­nych, na ob­sza­rze daw­nej Bar­cji, a także na Ma­zu­rach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pół­fi­na­le orzy­szan­ki zo­sta­ły po­ko­na­ne przez pił­kar­ki z Korsz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrʃɛ, AS: korše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korszyn m., korszynianin m., korszynianka ż., korszanin m., korszanka ż.

 przym. korszeński, korszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Korszyn

Wiktionary


korszeński

przy­miot­nik od: Kor­sze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kor­sza­mi, do­ty­czą­cy Korsz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korsze nmos., Korszyn m., korszanin m., korszanka ż., korszynianin m., korszynianka ż.

 przym. korszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. korszyński

Wiktionary


korszuk

naz­wi­sko


SJP.pl


korszyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. zwią­za­ny z Kor­sza­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korsze nmos., Korszyn m., korszynianin m., korszynianka ż., korszanin m., korszanka ż.

 przym. korszeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korszeński

Wiktionary


kort

1. plac do gry w te­ni­sa;
2. cięż­ka tka­ni­na weł­nia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. miej­sce do gry w te­ni­sa, bad­min­to­na, squ­as­ha itp.;

 (1.2) włók. ro­dzaj tka­ni­ny weł­nia­nej;

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. na­miot

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kort – tka­ni­na
  • kort – bo­i­sko gry do te­ni­sa (kort te­ni­so­wy), squ­as­ha, ri­co­che­ta, speed-ball
  • Axel Kort
  • Dawid Kort
  • Koen de Kort

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔrt, AS: kort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. korcik mrz.

 przym. kortowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pałatka, szatra

Wiktionary


korta

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Korta – wieś w Gruz­ji
  • Alina Korta – pol­ska pi­sar­ka i sce­na­rzyst­ka
  • Wac­ław Korta – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


kortaderia

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw (Cor­ta­de­ria sel­lo­a­na), wy­stę­pu­ją­ca w Bra­zy­lii i Ar­gen­ty­nie; gy­ne­rium, trawa pam­pa­so­wa, okolcz sre­brzy­sty


SJP.pl

Kor­ta­de­ria, trawa pam­pa­so­wa, okolcz ("Cor­ta­de­ria" Stapf) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je od ok. 20 ga­tun­ków (w wą­skim uję­ciu po wy­o­dręb­nie­niu ro­dza­ju "Au­stro­de­ria") do ok. 24, 25 lub nawet 27 ga­tun­ków.

W wą­skim uję­ciu na­le­żą tu tylko ga­tun­ki po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skie, a w szer­szym także czte­ry z Nowej Ze­lan­dii i jeden z Nowej Gwi­nei.

Wikipedia


kortas

naz­wi­sko


SJP.pl


kortenowski

stal kor­te­now­ska - stal o pod­wyż­szo­nej od­por­no­ści na wa­run­ki at­mos­fe­rycz­ne; cor­ten


SJP.pl


kortezan

kor­te­za­nin;
1. daw­niej: du­chow­ny po­sia­da­ją­cy be­ne­fi­cjum w kraju, a miesz­ka­ją­cy w Rzy­mie;
2. daw­niej: czło­wiek schle­bia­ją­cy swoim mo­co­daw­com; dwo­rza­nin; dwo­rak; poch­leb­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. dwo­rza­nin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈtɛzãn, AS: kortezãn

Wiktionary


kortezanin

kor­te­zan;
1. daw­niej: du­chow­ny po­sia­da­ją­cy be­ne­fi­cjum w kraju, a miesz­ka­ją­cy w Rzy­mie;
2. daw­niej: czło­wiek schle­bia­ją­cy swoim mo­co­daw­com; dwo­rza­nin; dwo­rak; poch­leb­ca


SJP.pl


kortezanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. nie­rząd­ni­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrtɛˈzãŋka, AS: kortezãŋka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurtyzanka

Wiktionary


kortezy

śred­nio­wiecz­ne przed­sta­wi­ciel­stwo sta­no­we w Por­tu­ga­lii i pań­stwach hisz­pań­skich


SJP.pl

Kor­te­zy (hiszp. "Cor­tes", katal. "Corts" l.mn. od "corte" 'dwór' z łac. "co­hors" dpn. "co­hor­tis" 'pole ogro­dzo­ne; część obozu wojsk.; ko­hor­ta') – sta­no­we zgro­ma­dze­nia przed­sta­wi­ciel­skie w śred­nio­wiecz­nych pań­stwach Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go. Wy­ło­ni­ły się z rady kró­lew­skiej ("curia regis"), do któ­rej, oprócz przed­sta­wi­cie­li ry­cer­stwa i du­cho­wień­stwa, od XII-XIII w.

Wikipedia


korthalzja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm)


SJP.pl

Kort­halz­ja, danan ("Kort­hal­sia" Blume) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych, czyli palm ("Are­ca­ce­ae"). Obej­mu­je 26–28 ga­tun­ków. Rosną one w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Ma­lez­ji, gdzie wy­stę­pu­je 25 ga­tun­ków. Za­sięg ca­łe­go ro­dza­ju obej­mu­je na pół­no­cy Pół­wy­sep In­do­chiń­ski, An­da­ma­ny i Ni­ko­ba­ry, a na po­łud­niu i wscho­dzie sięga po Ce­le­bes i Nową Gwi­neę.

Wikipedia


kortland

cort­land; rzad­ko:
1. zi­mo­wa od­mia­na ja­bło­ni;
2. owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl


korton

ste­ro­i­do­wy hor­mon kory nad­ner­czy; kor­ty­zon


SJP.pl


kortownia

fa­bry­ka włó­kien­ni­cza pro­du­ku­ją­ca kort


SJP.pl


kortowo

Kor­to­wo ( Kor­tau) – osied­le (jed­nost­ka po­moc­ni­cza gminy) w Olsz­ty­nie, sta­no­wią­ce część ofi­cjal­ne­go po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go mia­sta, usy­tu­o­wa­ne w po­łud­nio­wej jego czę­ści (na jego obrze­żach), nad Je­zio­rem Kor­tow­skim.

Kor­to­wo two­rzy wy­o­dręb­nio­ne z po­zo­sta­łej czę­ści mia­sta mia­stecz­ko aka­de­mic­kie, w któ­rym sie­dzi­bę ma więk­szość in­sty­tu­cji uni­wer­sy­tec­kich lub zwią­za­nych z Uni­wer­sy­te­tem War­miń­sko-Ma­zur­skim w Olsz­ty­nie (radio UWM FM, kluby stu­denc­kie itp.).

Wikipedia


kortowski

1. przy­miot­nik od: Kor­to­wo (osied­le w Olsz­ty­nie);
2. ser kor­tow­ski - wyt­wa­rza­ny w Pol­sce ga­tu­nek twar­de­go sera pod­puszcz­ko­we­go


SJP.pl


kortowy

przy­miot­nik od: kort


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kor­tem, do­ty­czą­cy kortu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kort m.

Wiktionary


kortusa

kor­tu­sa gór­ska - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych; za­rzycz­ka gór­ska


SJP.pl


kortykosteroid

hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez korę nad­ner­czy, re­gu­lu­ją­cy prze­mia­ny bia­łek, wę­glo­wo­da­nów i tłu­szczów; kor­ty­ko­ste­ryd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. farm. hor­mon ste­ro­i­do­wy wyt­wa­rza­ny przez korę nad­ner­czy lub otrzy­my­wa­ny syn­te­tycz­nie;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kortykosteryd, glikokortykoid, glikokortykosteroid, glikokortykosteryd

Wiktionary


kortykosteroidowy

→ kor­ty­ko­ste­ro­id; kor­ty­ko­ste­ry­do­wy


SJP.pl


kortykosteron

hor­mon ste­ry­do­wy wy­dzie­la­ny przez korę nad­ner­czy, bio­rą­cy udział w wyt­wa­rza­niu glu­ko­zy


SJP.pl

Kor­ty­ko­ste­ron – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, gli­ko­kor­ty­ko­i­do­wy hor­mon ste­ry­do­wy (21-wę­glo­wy) wy­dzie­la­ny przez korę nad­ner­czy, wy­dzie­la­ny pod wpły­wem adre­no­kor­ty­ko­tro­pi­ny. Ma zbli­żo­ne dzia­ła­nie do kor­ty­zo­lu. Wpły­wa sty­mu­lu­ją­co na pro­ces glu­ko­ne­o­ge­ne­zy.

Wikipedia


kortykosteryd

hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez korę nad­ner­czy, re­gu­lu­ją­cy prze­mia­ny bia­łek, wę­glo­wo­da­nów i tłu­szczów; kor­ty­ko­ste­ro­id


SJP.pl


kortykosterydowy

→ kor­ty­ko­ste­ryd; kor­ty­ko­ste­ro­i­do­wy


SJP.pl


kortykoterapia

w me­dy­cy­nie: sto­so­wa­nie syn­te­tycz­nych hor­mo­nów kory nad­ner­czy w ce­lach lecz­ni­czych


SJP.pl


kortykotomia

za­bieg chi­rur­gicz­ny wspo­ma­ga­ją­cy le­cze­nie or­to­don­tycz­ne u do­ro­słych pa­cjen­tów


SJP.pl


kortykotropina

hor­mon wyt­wa­rza­ny przez przed­ni płat przy­sad­ki; adre­no­kor­ty­ko­tro­pi­na; ACTH


SJP.pl


kortyna

wy­ciąg z kory nad­ner­cza sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie


SJP.pl


kortyzol

hor­mon ste­ro­i­do­wy wyt­wa­rza­ny przez korę nad­ner­czy; hy­dro­kor­ty­zon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. hor­mon na­le­żą­cy do kor­ty­ko­ste­ro­i­dów;

Wiktionary

Kor­ty­zol, hy­dro­kor­ty­zon ( cor­tex = „kora”, „łu­pi­na”, „skór­ka”) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, na­tu­ral­ny hor­mon ste­ro­i­do­wy wyt­wa­rza­ny przez war­stwę pas­mo­wa­tą kory nad­ner­czy, głów­ny przed­sta­wi­ciel gli­ko­kor­ty­ko­ste­ro­i­dów. Wy­wie­ra sze­ro­ki wpływ na me­ta­bo­lizm, bywa na­zy­wa­ny "hor­mo­nem stre­su" na równi z adre­na­li­ną. Pow­sta­je z przy udzia­le w war­stwie pas­mo­wa­tej kory.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Listę głów­nych osią­gnięć far­ma­ko­lo­gicz­nych ostat­nie­go sześć­dzie­się­cio­le­cia ot­wie­ra od­kry­cie pe­ni­cy­li­ny, znaj­du­ją się też na niej takie leki jak kor­ty­zol (dzia­ła­nie prze­ci­wu­czu­le­nio­we i prze­ciw­za­pal­ne), ce­fa­lo­spo­ry­na (ot­wo­rzy­ła drogę prze­szcze­pom) [...]

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kortyzolowy

Wiktionary


kortyzolowy

→ kor­ty­zol


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. do­ty­czą­cy kor­ty­zo­lu

Wiktionary

Patrz:

kortyzol

Przykłady

 (1.1) Za mo­bi­li­za­cję or­ga­niz­mu w sta­nie wzmo­żo­ne­go wy­sił­ku od­po­wia­da hor­mon stre­su – kor­ty­zol (…). Po­ma­ga on nam ra­dzić sobie z dłu­go­ter­mi­no­wym na­pię­ciem, łapać twór­czy wiatr w skrzy­dła i wy­daj­nie pra­co­wać nawet po 12-14 go­dzin na dobę. Jest to pier­wsza faza kor­ty­zo­lo­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kortyzol m.

Wiktionary


kortyzon

hor­mon wyt­wa­rza­ny przez korę nad­ner­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. hor­mon kory nad­ner­cza z grupy ste­ro­i­dów, nie­ak­tyw­ny bio­lo­gicz­nie;

Wiktionary

Kor­ty­zon – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny za­li­cza­ny do ste­ro­i­dów, hor­mon kory nad­ner­czy. Wpły­wa na me­ta­bo­lizm wę­glo­wo­da­nów i bia­łek. Ma dzia­ła­nie prze­ciw­za­pal­ne. Jest uz­na­wa­ny przez DFB (ko­mi­sję an­ty­do­pin­go­wą) za za­bro­nio­ny śro­dek do­pin­gu­ją­cy. Sto­su­je się go rów­nież przy za­tru­ciach cy­jan­kiem po­ta­su lub cy­ja­no­wo­do­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy prze­ciw­za­pal­ne dzia­ła­nie kor­ty­zo­nu bywa wy­ko­rzy­sty­wa­ne w prak­ty­ce kli­nicz­nej?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kortyzonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (8S,9S,10R,13S,14S,17R)-17-hydroksy-17-(2-hydroksyacetylo)-10,13-dimetylo-1,2,6,7,8,9,12,14,15,16-dekahydrocyklopenta[a]fenantreno-3,11-dion; 11-dehydro-17-hydroksykortykosteron; 17-hydroksy-11-dehydrokortykosteron; 17,21-dihydroksypregn-4-eno-3,11,20-trion; wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C21H28O5.

Wiktionary


kortyzonowy

→ kor­ty­zon


SJP.pl

Patrz:

kortyzon

korumpować

uza­leż­niać od sie­bie kogoś, zwła­szcza urzęd­ni­ków i po­li­ty­ków, przez da­wa­nie ła­pó­wek, przy­ku­py­wa­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­rum­po­wać)

 (1.1) na­kła­niać kogoś do dzia­ła­nia wbrew obo­wią­zu­ją­cym nor­mom w za­mian za ko­rzyść ma­te­rial­ną lub inną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzęd­ni­cy byli ko­rum­po­wa­ni przez przed­się­bior­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korupcja ż., korumpowanie

 przym. korupcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekupywać

Wiktionary


koruna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ko­ro­na

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­ru­na (kraj zliń­ski).

Ko­ru­na (niem. "Rin­gel­kop­pe") – szczyt (769 m n.p.m.) w Cze­chach w cze­skiej czę­ści Gór Sto­ło­wych ("Bro­u­mov­ska vrcho­vi­na") w Bro­u­mow­skich Ścia­nach ("Broumovské stěny")

Wznie­sie­nie po­ło­żo­ne jest po za­chod­niej stro­nie od Božanova na ob­sza­rze Czech w gra­ni­cach cze­skie­go parku na­ro­do­we­go ("Na­rod­ni Přírodní Re­zer­va­ce Broumovské Stěny") w cze­skiej czę­ści Gór Sto­ło­wych ("Bro­u­mov­ska vrcho­vi­na") w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Bro­u­mov­skich Ścia­nach ("Broumovské stěny"), sta­no­wią­cych cze­ską część Gór Sto­ło­wych, około 6,0 km na pół­noc­ny za­chód od Rad­ko­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈrũna, AS: korũna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korona ż., koronacja ż., koronowanie n.

 czas. koronować ndk.

 przym. koronacyjny

Wiktionary


korund

tle­nek glinu, mi­ne­rał najt­ward­szy po dia­men­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, najt­ward­szy po dia­men­cie; tle­nek glinu;

Wiktionary

Ko­rund – mi­ne­rał bę­dą­cy tlen­kiem glinu Al2O3. Nazwa mi­ne­ra­łu wy­wo­dzi się z san­skry­tu ("ku­ri­vin­da" zna­czy „rubin”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­mia­na ko­run­du o czer­wo­nej bar­wie na­zy­wa­na jest ru­bi­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔrũnt, AS: korũnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. korundowy

Wiktionary


korundowy

przy­miot­nik od: ko­rund


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ko­run­du, skła­da­ją­cy się z ko­run­du, za­wie­ra­ją­cy ko­rund

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔrũnˈdɔvɨ, AS: korũndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korund m.

Wiktionary


korupcja

żą­da­nie lub przyj­mo­wa­nie ko­rzy­ści fi­nan­so­wych lub ma­jąt­ko­wych przez pra­cow­ni­ków in­sty­tu­cji za na­ru­sze­nie prawa lub wy­ko­na­nie okre­ślo­nych czyn­no­ści urzę­do­wych; prze­kup­stwo, ła­pow­nict­wo, ła­pów­kar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­du­ży­cie sta­no­wi­ska pu­blicz­ne­go w celu uzy­ska­nia pry­wat­nych ko­rzy­ści;

 (1.2) przest. psu­cie się, gni­cie, roz­kład

Wiktionary

Ko­rup­cja (łac. "cor­rup­tio" – zep­su­cie) – na­du­ży­cie sta­no­wi­ska pu­blicz­ne­go w celu uzy­ska­nia pry­wat­nych ko­rzy­ści.

Ko­rup­cja może w prak­ty­ce pow­sta­wać nie­za­leż­nie od formy rzą­dów. Po­ziom ko­rup­cji może być bar­dzo różny, od drob­nych przy­pad­ków wy­ko­rzy­sta­nia wpły­wu lub fa­wo­ry­zo­wa­nia w celu wyś­wiad­cze­nia lub od­da­nia przy­słu­gi, do klep­to­kra­cji ("rzą­dów zło­dziei"), gdzie po­rzu­co­ne zo­sta­ją nawet zew­nętrz­ne po­zo­ry ucz­ci­wo­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈrupt͡sʲja, AS: korupcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. korumpować ndk., skorumpować dk.

 rzecz. ruptura ż., korumpowanie

 przym. korupcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łapówkarstwo, łapownictwo, przekupstwo

Wiktionary


korupcjogenny

sprzy­ja­ją­cy ko­rup­cji, bę­dą­cy przy­czy­ną ko­rup­cji, ro­dzą­cy ko­rup­cję


SJP.pl


korupcjonista

osoba bio­rą­ca udział w prze­kup­stwie, ofe­ru­ją­ca lub przyj­mu­ją­ca ła­pów­ki


SJP.pl


korupcjonistka

→ ko­rup­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

korupcjonista

korupcyjność

po­wią­za­nie ze zja­wi­skiem ko­rup­cji


SJP.pl


korupcyjny

zwią­za­ny z ko­rup­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­rup­cją, do­ty­czą­cy ko­rup­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korupcja ż., korumpowanie n., skorumpowanie n.

 czas. korumpować ndk., skorumpować dk.

 przym. skorumpowany

 przysł. korupcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łapówkarski

Wiktionary


korus

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Korus (ur. 1944) – pol­ski fi­lo­log kla­sycz­ny, prof. dr hab.
  • Ro­mu­ald Korus (1942–2017) – pol­ski ma­larz, pla­styk, pe­da­gog
  • Ed­ward Korus (1930–1983) – pol­ski dzia­łacz ruchu lu­do­we­go, in­ży­nier le­śnik, po­li­tyk, poseł

Wikipedia


korwet

pod­skok, skok konia; kur­be­ta


SJP.pl


korweta

1. w epoce floty ża­glo­wej - okręt wo­jen­ny śred­nich roz­mia­rów, uz­bro­jo­ny w ar­ma­ty, uży­wa­ny do służ­by roz­poz­naw­czej;
2. od II wojny świa­to­wej - typ okrę­tu eskor­to­we­go przy­sto­so­wa­ny do wy­kry­wa­nia i zwal­cza­nia okrę­tów pod­wod­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. mar. okręt ża­glo­wy do służ­by zwia­dow­czej oraz zadań po­moc­ni­czych;

 (1.2) mar. śred­ni okręt wo­jen­ny o wy­por­no­ści od 500 do 1000 ton;

Wiktionary

Kor­we­ta – klasa współ­czes­nych okrę­tów umiar­ko­wa­nej wiel­ko­ści. Współ­czes­ne kor­we­ty dzie­lą się pod wzglę­dem przez­na­cze­nia i uz­bro­je­nia na okrę­ty przez­na­czo­ne do zwal­cza­nia okrę­tów pod­wod­nych lub przez­na­czo­ne do zwal­cza­nia okrę­tów na­wod­nych za po­mo­cą kie­ro­wa­nych po­ci­sków ra­kie­to­wych (kor­we­ty ra­kie­to­we). Do XIX wieku kor­we­ta oz­na­cza­ła hi­sto­rycz­ną klasę okrę­tów ża­glo­wych (zo­bacz kor­we­ta ża­glo­wa), po czym nazwa tej klasy zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na po­now­nie pod­czas II wojny świa­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W por­cie w Genui cze­ka­ła na nich za­kot­wi­czo­na kor­we­ta.

 (1.2) Bu­do­wę pol­skiej kor­we­ty po­wie­rzo­no Stocz­ni Pół­noc­nej im. Bo­ha­te­rów We­ster­plat­te w Gdań­sku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dozorowiec

Wiktionary


korwin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. ryba z ro­dzi­ny kul­bi­no­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Scia­e­ni­dae|ref=tak.)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­win – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca
  • kor­win, ina­czej kul­bin czar­ny (Scia­e­na umbra)
  • kor­win czer­wo­ny, ina­czej kul­bak czer­wo­ny (Scia­e­nops ocel­la­tus)
  • kor­win ka­pi­tań­ski (Pse­u­do­to­lit­hus se­ne­ga­len­sis)
  • kor­win szary (Pse­u­do­to­lit­hus elon­ga­tus)
  • Ma­ciej Kor­win (Cor­vi­nus, Hu­ny­a­di) (1443–1490), król Wę­gier
  • Wa­wrzy­niec Kor­win (No­wo­tar­ski), łac. La­u­ren­tii Cor­vi­ni No­vo­fo­ren­sis, niem. L. Ra(a)be (1470–1527)
  • Cyryl (Kor­win)-Kra­siń­ski (1905–1992)
  • Sta­ni­sław Kor­win-Szy­ma­now­ski, pse­u­do­nim: „Cor­vi­nus” „Ko­stek” (1926–2008)
  • Alan Kor­win (ur. 1949), ame­ry­kań­ski pi­sarz i dzia­łacz na rzecz praw czło­wie­ka
  • Kor­win, herb szla­chec­ki
    • Alek­san­der Kor­win Go­siew­ski, herbu Śle­po­wron (zm. 1639), pi­sarz polny li­tew­ski

Wikipedia


korwin-mikke

naz­wi­sko


SJP.pl


korwinista

kor­wi­no­wiec;
1. czło­nek par­tii Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go;
2. zwo­len­nik po­li­ty­ki Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik kor­wi­niz­mu, zwo­len­nik Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go

 (1.2) polit. czło­nek lub dzia­łacz któ­rejś z par­tii Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go, np. Unia Po­li­ty­ki Re­al­nej, Wol­ność i Pra­wo­rząd­ność, Kon­gres Nowej Pra­wi­cy, Ko­a­li­cja Od­no­wy Rze­czy­po­spo­li­tej Wol­ność i Na­dzie­ja, Kon­fe­de­ra­cja Od­no­wy Rze­czy­po­spo­li­tej Wol­ność i Nie­pod­le­głość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla „kor­wi­ni­stów” liczy się, by każdy mógł sam de­cy­do­wać o tym, czy za­pi­nać pasy, jadąc sa­mo­cho­dem, po­sia­dać broń czy za­ży­wać nar­ko­ty­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korwin mrz., korwinizm mrz., korwinowiec mos.

:: fż. korwinistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. kuc, szur; war. korwinowiec

Wiktionary


korwinistka

1. człon­ki­ni par­tii Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go;
2. zwo­len­nicz­ka po­li­ty­ki Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka po­glą­dów Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korwinizm mrz., Korwin mrz., korwinista mos., korwinowiec mos.

Wiktionary


korwinistyczny

→ kor­wi­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­glą­dów Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go

Wiktionary

Patrz:

korwinizm

korwinizm

1. zbiór po­glą­dów gło­szo­nych przez Ja­nu­sza Kor­wi­na-Mik­ke­go;
2. bycie zwo­len­ni­kiem po­glą­dów Ja­nu­sza Kor­wi­na-Mik­ke­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. zbiór po­glą­dów gło­szo­nych przez pol­skie­go po­li­ty­ka kon­ser­wa­tyw­no-li­be­ral­ne­go Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­ter­na­ty­wą dla so­li­dar­no­ści jest dar­wi­nizm spo­łecz­ny, który w Pol­sce przy­bie­ra po­stać kor­wi­niz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korwin mrz., korwinista m., korwinistka ż., korwinowiec m.

Wiktionary


korwinowiec

kor­wi­ni­sta;
1. czło­nek par­tii Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go;
2. zwo­len­nik po­li­ty­ki Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) neol. polit. zwo­len­nik po­glą­dów Ja­nu­sza Kor­win-Mik­ke­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korwinista mos., korwinizm mrz.

:: fż. korwinistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. korwinista

Wiktionary


korwinów

Kor­wi­nów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na nad Wartą, w po­bli­żu Czę­sto­cho­wy, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Po­czes­na.

Wikipedia


korybut

naz­wi­sko


SJP.pl


koryciarz

po­gard­li­wie: osoba, która ko­rzy­sta z wła­dzy lub sta­no­wi­ska głów­nie dla włas­nych ko­rzy­ści ma­te­rial­nych


SJP.pl


korycin

osada w Pol­sce


SJP.pl

Ko­ry­cin – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Ko­ry­cin.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Ko­ry­cin.

Ko­ry­cin był mia­stem, uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1671 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1897 roku. Mia­sto kró­lew­skie w eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­ne było w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go.

Wikipedia


koryciński

przy­miot­nik od: Ko­ry­cin


SJP.pl


korycki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­ryc­ki – pol­ski spe­cja­li­sta ry­bact­wa je­zio­ro­we­go
  • An­drzej Ko­ryc­ki – pol­ski pio­sen­karz
  • Józef Ko­ryc­ki – pol­ski woj­sko­wy, puł­kow­nik ar­ty­le­rii
  • Mi­ko­łaj Ko­ryc­ki – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik
  • Paweł Ko­ryc­ki – pol­ski ju­do­ka
  • Wa­len­ty Ko­ryc­ki – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, zo­o­tech­nik i urzęd­nik

Wikipedia


koryczniewy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na. brą­zo­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Oleszkowce koriczniewy

Wiktionary


koryfanta

ro­śli­na z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych, su­ku­lent upra­wia­ny w ce­lach ozdob­nych


SJP.pl

Ko­ry­fan­ta ("Co­ryp­hant­ha" (En­gelm.) Lem.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych ("Cac­ta­ce­ae"). Wy­stę­pu­ją od USA do Mek­sy­ku.

Wikipedia


koryfej

prze­wod­nik chóru w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim; ko­ry­fe­usz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. teatr. prze­wod­nik chóru w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim

 (1.2) teatr. cho­re­ogr. przo­du­ją­cy tan­cerz, który nie jest je­szcze so­li­stą, ale już zo­stał od­dzie­lo­ny od tan­ce­rzy ba­le­tu ze­spo­ło­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koryfeusz m.

:: fż. koryfejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koryfeusz

Wiktionary


koryfejka

so­list­ka w ba­le­cie


SJP.pl


koryfena

ga­tu­nek dra­pież­nej ryby oko­nioksz­tałt­nej; sma­gla, złota ma­kre­la


SJP.pl

Ko­ry­fe­na, złota ma­kre­la, sma­gla ("Co­ryp­ha­e­na hip­pu­rus") – ga­tu­nek dra­pież­nej ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny ko­ry­fe­no­wa­tych (Co­ryp­ha­e­ni­dae).

Wikipedia


koryfeusz

1. prze­wod­nik chóru w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim; ko­ry­fej;
2. wy­bit­na osoba w ja­kiejś dzie­dzi­nie; lu­mi­narz, zna­ko­mi­tość;
3. so­li­sta w ba­le­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. teatr. prze­wod­nik chóru w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim;

 (1.2) przen. podn. lider, przo­dow­nik no­wych dzia­łań w ja­kimś śro­do­wi­sku, zwła­szcza ar­ty­stycz­nym lub na­u­ko­wym

 (1.3) teatr. cho­re­ogr. przo­du­ją­cy tan­cerz, który nie jest so­li­stą, ale zo­stał od­dzie­lo­ny od tan­ce­rzy ba­le­tu ze­spo­ło­we­go

Wiktionary

Ko­ry­fe­usz, ko­ry­fej (gr. κορυφαῖος "korypháios", od κορυφή "koryphé" „szczyt”, „wierz­cho­łek”) – prze­wod­nik chóru w te­a­trze sta­ro­grec­kim. Wy­gła­szał on naj­trud­niej­sze kwe­stie oraz wyz­na­czał chó­rzy­stom tempo i wy­so­kość dźwię­ku.

W ze­spo­łach ba­le­to­wych mia­nem ko­ry­fe­usz lub ko­ry­fej okre­śla się tan­ce­rza, który je­szcze nie jest so­li­stą, ale też nie jest już człon­kiem corps de bal­let.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W szko­łach wspo­mi­na się o Eraz­mie wśród ko­ry­fe­u­szy dzie­jów no­wo­żyt­nych, ale nie wy­mie­nia się jego dzieł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koryfej m., koryfejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) koryfej

Wiktionary


koryfeuszka

→ ko­ry­fe­usz


SJP.pl

Patrz:

koryfeusz

korygować

po­pra­wiać, usu­wać wady


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­ry­go­wać)

 (1.1) usu­wać nie­do­kład­no­ści

 (1.2) prze­pro­wa­dzać ko­rek­tę, po­pra­wiać błędy w tek­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­da­jąc do tego zło­żo­ny z wiz­je­ra, płyty ry­sow­ni­czej i pan­to­gra­fu ro­dzaj li­nia­łu krzyw­ko­we­go, można było już przy zdej­mo­wa­niu kra­jo­bra­zu ko­ry­go­wać znieksz­tał­ce­nia pow­sta­ją­ce przy za­gi­na­niu w walec ry­sun­ków wy­ko­na­nych z za­sto­so­wa­niem zwy­kłej per­spek­ty­wy cen­tral­nej.

 (1.1) Głów­ną za­le­tą kodów BCH jest moż­li­wość do­kład­ne­go okre­śle­nia licz­by ko­ry­go­wa­nych błę­dów w cza­sie pro­jek­to­wa­nia kodu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korektor mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poprawiać, prostować

Wiktionary


korygujący

po­pra­wiać, usu­wać wady


SJP.pl

Patrz:

korygować

koryna

imię żeń­skie


SJP.pl

Ko­ry­na, Ko­ryn­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, bę­dą­ce zdrob­nie­niem imie­nia Kora, wy­wo­dzą­ce­go się od słowa "kóre" „dziew­czę”. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Ko­ry­na z Syrii (II wiek).

W Pol­sce imię jest rzad­ko na­da­wa­ne. W 2019 roku Ko­ry­na zaj­mo­wa­ła 702. miej­sce wśród imion żeń­skich (132 na­da­nia), w re­je­strze PESEL wy­stę­po­wa­ła także w in­nych for­mach: Ko­ri­na (90 nadań), Co­ri­na i Co­rin­na (po 26 nadań), Co­rin­ne (16 nadań), Co­ri­ne (3 na­da­nia), Ko­ryn­na, Ko­rin­na i Corin (po 2 na­da­nia).

Wikipedia


koryncki

przy­miot­nik od: Ko­rynt, Ko­ryn­tia; ko­ryn­tyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. od Ko­rynt (mia­sto-pań­stwo, polis w sta­ro­żyt­nej Gre­cji)

 (1.2) hist. od Ko­rynt (mia­sto w sta­ro­żyt­nej Gre­cji)

 (1.3) od Ko­rynt (mia­sto w obec­nej Gre­cji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɨ̃nt͡sʲci, AS: korỹncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koryntówna ż., koryntyjskość ż., koryntyjczyk mos., koryntianin mos., Koryntyjczyk mos., Koryntia ż., Korynt m., Koryntianin m., Koryntianka ż., Koryntczyk m., koryntianka ż., koryntczyk m., koryntka ż.

 przym. koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary


koryniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ko­ry­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


korynna

imię żeń­skie


SJP.pl


korynt

1. mia­sto w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, słyn­ne z pro­sty­tu­tek;
2. córa Ko­ryn­tu - żar­to­bli­wie o pro­sty­tut­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Gre­cji, na pół­wy­spie Pe­lo­po­nez;

 (1.2) hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto-pań­stwo

Wiktionary

Ko­rynt ( Κόρινθος, "Ko­rint­hos"; Co­rint­hus) – mia­sto por­to­we w środ­ko­wej Gre­cji, po­ło­żo­ne na pół­wy­spie Pe­lo­po­nez, na Przes­my­ku Ko­rync­kim, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Pe­lo­po­nez, Gre­cja Za­chod­nia i Wyspy Joń­skie, w re­gio­nie Pe­lo­po­nez, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Ko­ryn­tia. Sie­dzi­ba gminy Ko­rynt. W 2011 roku li­czy­ło 30 176 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzie­li­śmy w Ko­ryn­cie wspa­nia­ły pom­nik Pe­ga­za.

 (1.2) A ja wzy­wam Boga na świad­ka mojej duszy, iż tylko aby was oszczę­dzić, nie przy­by­łem do Ko­ryn­tu.

 (1.2) Hej, Pawle, czy Ci nie szko­da krwi? / Ateny się od­wró­cą, Ko­rynt po­ka­że drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., Koryntyjka ż., koryntyjka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

 przym. koryncki, koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary


koryntczyk

miesz­ka­niec Ko­ryn­tu (mia­sta w Gre­cji); Ko­ryn­tyj­czyk, Ko­ryn­tia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­ryn­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W re­fe­ren­dum ko­rynt­czy­cy opo­wie­dzie­li się prze­ciw­ko po­sta­no­wie­niom władz mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koryntczyk mos., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

:: fż. koryntianka ż.

 przym. koryncki, koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koryntianin, koryntyjczyk

Wiktionary


koryntia

1. kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej Au­strii;
2. dawny nomos w Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na two­rzo­na przez zie­mie le­żą­ce wokół Ko­ryn­tu

 (1.2) adm. nomos ze sto­li­cą w Ko­ryn­cie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ko­ryn­tia leży na Pe­lo­po­ne­zie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., koryntka ż., koryntówna ż.

 przym. koryncki, koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary


koryntianin

miesz­ka­niec Ko­ryn­tu (sta­ro­żyt­ne­go mia­sta-pań­stwa); Ko­ryn­tyj­czyk, Ko­rynt­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­ryn­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­lej­nych wy­bo­rach ko­ryn­tia­nie wy­bra­li przed­sta­wi­cie­la tego sa­me­go ugru­po­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

:: fż. koryntianka ż.

 przym. koryncki, koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koryntczyk, koryntyjczyk

Wiktionary


koryntianka

miesz­kan­ka Ko­ryn­tu (mia­sta); Ko­ryn­tyj­ka, Ko­rynt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­ryn­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj wie­czo­rem ko­ryn­tian­ki wy­gra­ły 3:0.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koryntianka ż., Koryntianin mos., Koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

:: fm. koryntianin m., koryntczyk mos., koryntyjczyk mos.

 przym. koryncki, koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary


koryntka

ro­dzyn­ka grec­ka z drob­nych, ciem­nych wi­no­gron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. spoż. ro­dzaj drob­nej ciem­nej ro­dzyn­ki po­cho­dzą­cej z Gre­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zważy mi pani tak z pół kilo ko­ryn­tek?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntówna ż.

 przym. koryncki, koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary


koryntyjczyk

miesz­ka­niec Ko­ryn­tu (mia­sta w Gre­cji); Ko­ryn­tia­nin, Ko­rynt­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­ryn­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gło­śny do­ping ko­ryn­tyj­czy­ków sły­szal­ny był na kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koryntyjczyk mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

:: fż. koryntianka ż.

 przym. koryncki, koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koryntczyk, koryntianin

Wiktionary


koryntyjka

miesz­kan­ka Ko­ryn­tu (mia­sta); Ko­ryn­tian­ka, Ko­rynt­ka


SJP.pl


koryntyjski

przy­miot­nik od: Ko­rynt, Ko­ryn­tia; ko­rync­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­ryn­tem, do­ty­czą­cy Ko­ryn­tu

 (1.2) zwią­za­ny z Ko­ryn­tią, do­ty­czą­cy Ko­ryn­tii

 (1.3) zwią­za­ny ze sta­ro­żyt­nym mia­stem-pań­stwem Ko­ryn­tem, do­ty­czą­cy sta­ro­żyt­ne­go mia­sta-pań­stwa Ko­ryn­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem ten plan na ko­ryn­tyj­skim dwor­cu ko­le­jo­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

 przym. koryncki

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koryncki

 (1.2) koryncki

 (1.3) koryncki

Wiktionary


koryntyjsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ko­ryn­tyj­ski, tak jak w Ko­ryn­cie

 (1.2) na spo­sób ko­ryn­tyj­ski, tak jak w Ko­ryn­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

 przym. koryncki, koryntyjski

Wiktionary


koryntyjskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ko­ryn­tyj­skie; ko­ryn­tyj­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

 przym. koryncki, koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary


koryntówna

daw­niej: córa Ko­ryn­tu (pro­sty­tut­ka)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eufem. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż.

 przym. koryncki, koryntyjski

 przysł. koryntyjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) córa Koryntu

Wiktionary


korys

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny war­ga­czo­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Korys (Ko­ryz­na) – pol­ska ro­dzi­na
  • korys (Coris julis) – ga­tu­nek ryby

Wikipedia


korytarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. wą­skie po­mie­szcze­nie łą­czą­ce inne po­mie­szcze­nia w bu­dyn­ku;

 (1.2) górn. dłu­gie, wą­skie przej­ście wy­ko­pa­ne, wyż­ło­bio­ne w ziemi lub w skale

 (1.3) praw. polit. wy­dzie­lo­ny ob­szar ko­mu­ni­ka­cyj­ny, czę­sto prze­bie­ga­ją­cy przez te­ry­to­rium ob­ce­go pań­stwa

 (1.4) te­le­kom. wy­dzie­lo­ne pasmo te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne

Wiktionary

Ko­ry­tarz – dłu­gie, wą­skie po­mie­szcze­nie ko­mu­ni­ka­cyj­no-użyt­ko­we, łą­czą­ce ze sobą po­zo­sta­łe po­mie­szcze­nia wew­nątrz bu­dyn­ku lub miesz­ka­nia.

Pier­wot­nie ko­ry­ta­rze wy­stę­po­wa­ły po­pu­lar­nie w klasz­to­rach, zam­kach, pa­ła­cach, gdzie czę­sto po­sia­da­ły bo­ga­tą opra­wę ar­chi­tek­to­nicz­ną (ma­lar­ską i rzeź­biar­ską).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przer­wie ucz­nio­wie po­win­ni wyjść z klasy na ko­ry­tarz.

 (1.2) Krety kopią dłu­gie ko­ry­ta­rze miesz­kal­ne.

 (1.3) Sa­mo­lo­ty la­ta­ją tylko po ści­śle okre­ślo­nych ko­ry­ta­rzach.

 (1.4) Na po­trze­by akcji ra­tun­ko­wej udo­stęp­nio­no spe­cjal­ny ko­ry­tarz łącz­no­ści ra­dio­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɨtaʃ, AS: korytaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korytarzowiec m., korytarzówka ż.

:: zdrobn. korytarzyk m.

 przym. korytarzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejście, hol

 (1.2) sztolnia

 (1.3) kanał, droga

 (1.4) kanał, pasmo

Wiktionary


korytarzowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. bu­dy­nek, w któ­rym wej­ścia do po­szcze­gól­nych po­mie­szczeń lub miesz­kań pro­wa­dzą z bie­gną­ce­go wew­nątrz wspól­ne­go ko­ry­ta­rza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. (czę­sto lek­cew.) osoba krę­cą­ca się po ko­ry­ta­rzach, spę­dza­ją­ca w nich czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce udało nam się za­mie­nić miesz­ka­nie na nie­wie­le więk­sze, ale ustaw­niej­sze, w ko­ry­ta­rzow­cu na Czer­nia­kow­skiej.

 (1.1) Miesz­ka­nia w ko­ry­ta­rzow­cu znaj­du­ją się po obu stro­nach ko­ry­ta­rza, dla­te­go są prze­waż­nie doś­wiet­lo­ne z jed­nej stro­ny bu­dyn­ku.

 (2.1) — Ko­ry­ta­rzo­wiec międ­lił, że aż mi go było żal, osta­tecz­nie jego klient spę­dzi za krat­ka­mi parę lat.

 (2.1) Zwa­ży­wszy na to, że przy­chod­nia nie na­le­ży do naj­no­wo­cze­śniej­szych pod wzglę­dem ar­chi­tek­tu­ry wnętrz, to bar­dzo czę­sto z ga­bi­ne­tów le­kar­skich sły­chać było całe dia­lo­gi pa­cjent – le­karz. I to było to. Ko­ry­ta­rzow­cy mil­kli tylko na chwil­kę, kiedy dany de­lik­went opu­szczał ga­bi­net i ko­ry­tarz. Potem się za­czy­na­ło! I tak w kółko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korytarz mrz.

:: zdrobn. korytarzyk mrz.

 przym. korytarzowy

Wiktionary


korytarzowy

→ ko­ry­tarz


SJP.pl

Patrz:

korytarz

korytarzyk

zdrob­nie­nie od: ko­ry­tarz


SJP.pl


korytkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


korytkowy

przy­miot­nik od: ko­ryt­ko


SJP.pl


korytnica

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. rzeka w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ryt­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Su­le­jów
  • Ko­ryt­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów
  • Ko­ryt­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Ko­ryt­ni­ca
  • Ko­ryt­ni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sob­ków
  • Ko­ryt­ni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Szy­dłów
  • Ko­ryt­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Rasz­ków
  • Ko­ryt­ni­ca – gmina w po­wie­cie wę­grow­skim
  • Ko­ryt­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie ję­drze­jow­skim
  • Ko­ryt­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie ryc­kim
  • Ko­ryt­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie wę­grow­skim
  • Ko­ryt­ni­ca – rzeka, do­pływ Drawy
  • Ko­ryt­ni­ca – rzeka, do­pływ Utra­ty

Wikipedia


korytnicki

przy­miot­nik od: Ko­ryt­ni­ca


SJP.pl


korytniki

Ko­ryt­ni­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Kra­si­czyn. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad Sanem.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


korytno

Zo­bacz też: Ko­ryt­no (Bia­ło­ruś).

Ko­ryt­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ma­sło­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go. W Ko­ryt­nie znaj­du­je się ponad 90-letni bu­dy­nek OSP oraz dwo­rek, który w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym zo­stał przeksz­tał­co­ny na szko­łę.

Wikipedia


koryto

1. po­dłuż­ny po­jem­nik do po­je­nia i kar­mie­nia zwie­rząt;
2. za­głę­bie­nie w ziemi wyż­ło­bio­ne przez pły­ną­cą wodę; ło­ży­sko;
3. po­tocz­nie:
a) je­dze­nie, po­ży­wie­nie;
b) źró­dło wy­so­kich do­cho­dów, do­brze płat­ne sta­no­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­dłuż­ny po­jem­nik przez­na­czo­ny do po­je­nia i kar­mie­nia zwie­rząt do­mo­wych

 (1.2) za­war­tość ko­ry­ta (1.1)

 (1.3) hy­drol. miej­sce pły­nię­cia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obec­ne­go prze­bie­gu

 (1.4) pot. przen. iron. źró­dło znacz­nych do­cho­dów, po­sa­da, zaz­wy­czaj pu­blicz­na, za­pew­nia­ją­ca duże do­cho­dy

 (1.5) pot. przen. po­gard. wy­ży­wie­nie

 (1.6) daw. sta­tek rzecz­ny do spła­wia­nia zboża

 (1.7) daw. gw-pl|War­sza­wa. ka­re­ta

 (1.8) gw-pl|War­sza­wa. je­dze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ry­to – na­czy­nie do kar­mie­nia świń
  • ko­ry­to rzeki
  • Ko­ry­to – część wsi Lu­to­ryż w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Bo­gu­chwa­ła
  • Ko­ry­to – część wsi Ka­mie­ni­ca Kró­lew­ska w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce
  • Ko­ry­to – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Czar­no­cin
  • Ko­ry­to Kry­wań­skie – kot­li­na w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich
  • Ko­ry­to – żleb w pol­skich Ta­trach Wy­so­kich
  • Ko­ry­to – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Nuc­le­ar Vomit
  • Ko­ry­to­wo
  • Ko­ry­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stado świń po­desz­ło do ko­ry­ta i za­czę­ło pić.

 (1.2) Te zwie­rzę­ta zja­dły całe ko­ry­to żar­cia.

 (1.3) Po prze­by­ciu je­zio­ra za­pu­szcza­my się w wą­skie, kręte ko­ry­to, ni to w rzekę, ni w mart­wą od­no­gę.

 (1.4) Dla niego naj­waż­niej­sze jest ko­ry­to.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɨtɔ, AS: koryto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korytnica ż., Korytów m., Korytowo n., Korycin m.

:: zdrobn. korytko n.

 przym. korytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) żłób

Wiktionary


korytowaty

po­dob­ny do ko­ry­ta, przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ko­ry­to


SJP.pl


korytować

przy­go­to­wy­wać grunt pod bu­do­wę na­wierzch­ni, zwy­kle z kost­ki bru­ko­wej


SJP.pl


korytowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ry­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Bu­ko­wiec
  • Ko­ry­to­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Dzie­rząż­nia
  • Ko­ry­to­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Ko­ry­to­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Ko­ry­to­wo – gro­ma­da w po­wie­cie cho­szczeń­skim
  • Ko­ry­to­wo – gro­ma­da w po­wie­cie no­wo­gardz­kim
  • Ko­ry­to­wo – gro­ma­da w po­wie­cie świec­kim
  • Ko­ry­to­wo – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Ko­ry­to­wo – nie­ist­nie­ją­ca miej­sco­wość w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Osię­ci­ny, przy­łą­czo­na do wsi Le­o­no­wo.

Wikipedia


korytowski

naz­wi­sko


SJP.pl


korytowy

przy­miot­nik od: ko­ry­to


SJP.pl


korytozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go, ka­czo­dzio­be­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


SJP.pl

Ko­ry­to­za­ur ("Co­ryt­ho­sa­u­rus" ( κορυς "korus", κορυθος "ko­rut­hos" „hełm”; σαυρος "sa­u­ros" „ja­szczur­ka”)) – ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go, ka­czo­dzio­be­go di­no­za­u­ra z po­dro­dzi­ny lam­be­o­za­u­rów (Lam­be­o­sa­u­ri­nae) w ro­dzi­nie ha­dro­za­u­rów (Ha­dro­sa­u­ri­dae).

Wikipedia


korytów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ry­tów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Kłodz­ko
  • Ko­ry­tów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Ga­wo­rzy­ce
  • Ko­ry­tów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jo­wi­ce
  • Ko­ry­tów – sta­cja ko­le­jo­wa w Ko­ry­to­wie, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Ko­ry­to­wo
  • Ko­ryt­no

Wikipedia


korzeb

naz­wi­sko


SJP.pl


korzec

1. dawne na­czy­nie na zboże;
2. w Pol­sce od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza do XIX wieku: dawna miara ob­ję­to­ści sto­so­wa­na dla ciał syp­kich, wy­no­szą­ca w za­leż­no­ści od re­gio­nu od około 43 do 128 li­trów;
3. ko­rzec rzym­ski - dawna miara ob­ję­to­ści wy­no­szą­ca około 10,5 litra;
4. dawna miara cię­ża­ru wy­no­szą­ca około 98 kg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści, sto­so­wa­na przy cia­łach syp­kich;

 (1.2) daw. dawna miara cię­ża­ru

 (1.3) daw. na­czy­nie od­mie­rza­ją­ce korce (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­rzec – dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści
  • Ko­rzec – mia­sto na Ukra­i­nie
  • Ko­rzec – dawna gmina
  • Ko­rzec – część wsi Włyn­ków­ko, w Pol­sce, w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo
  • Ko­rzec – część mia­sta Bar­wi­ce, w Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Bar­wi­ce
  • Ko­rzec – osada w Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Bar­wi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­bo­rze pru­skim ko­rzec nie był uży­wa­ny.

 (1.2) Zważ mi, pro­szę, pięć korcy owsa.

 (1.3) Nikt nie za­pa­la świa­tła i nie sta­wia go w ukry­ciu ani pod kor­cem, lecz na świecz­ni­ku, aby jego blask wi­dzie­li ci, któ­rzy wcho­dzą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. korczyk mrz.

 przym. korcowy

Wiktionary


korzecki

przy­miot­nik od: Ko­rzec; ko­rec­ki


SJP.pl


korzekwa

naz­wi­sko


SJP.pl


korzekwin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­rzek­win – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki
  • Ko­rzek­win – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki

Wikipedia


korzeniak

ko­rze­niak szkod­li­wy - ga­tu­nek ni­cie­nia z rzędu wę­gor­ków, szkod­nik upraw sa­dow­ni­czych, ogrod­ni­czych i ozdob­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ko­rze­niak (ur. 1988) – te­ni­sist­ka, re­pre­zen­tant­ka Pol­ski.
  • Gra­ży­na Ja­ni­na Ko­rze­niak - ge­o­graf, In­sty­tut Roz­wo­ju Miast UJ
  • Jo­an­na Ko­rze­niak - bo­ta­nik, In­sty­tut Ochro­ny Przy­ro­dy PAN
  • Ju­liusz Ko­rze­niak (1930–2015) – pił­karz KS Cra­co­via w la­tach 1947-1954
  • Krzysz­tof Ko­rze­niak (ur. 1968) – gra­fik, autor ko­mik­sów
  • San­dra Ko­rze­niak (ur. 1976) – ak­tor­ka Te­a­tru Dra­ma­tycz­ne­go w War­sza­wie
  • To­masz Ko­rze­niak - che­mik, Wy­dział Che­mii UJ
  • Ur­szu­la Ko­rze­niak (ur. 1958) – bo­ta­nik, eko­log In­sty­tut Bo­ta­ni­ki PAN
  • Woj­ciech Ko­rze­niak (ur. 1972) – ksiądz ka­to­lic­ki, hi­sto­ryk, re­gio­na­li­sta, ani­ma­tor kul­tu­ry
  • [https://web.ar­chi­ve.org/web/20080621101438/http://www.mo­i­krew­ni.pl/mapa/kom­plet­ny/ko­rze­niak.html Skala wy­stę­po­wa­nia naz­wi­ska w Pol­sce]

Wikipedia


korzeniara

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo li­ścia­ste z ro­dzi­ny ko­rze­nia­ro­wa­tych, z ob­sza­rów tro­pi­kal­nych, wy­pu­szcza­ją­ce z pnia i ga­łę­zi licz­ne ko­rze­nie pod­po­ro­we i po­wietrz­ne, wcho­dzą­ce w skład na­mo­rzy­nów, ce­nio­ne m.in. ze wzglę­du na twar­de drew­no uży­wa­ne jako bu­du­lec i do obrób­ki sto­lar­skiej; ko­rze­nia­ra na­mo­rzy­niec, sro­ży­pląt, ry­zo­fo­ra


SJP.pl

Ko­rze­nia­ra ("Rhi­zop­ho­ra" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­rze­nia­ro­wa­tych ("Rhi­zop­ho­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 6 ga­tun­ków i kilka tak­so­nów mie­szań­co­wych. Wszyst­kie wy­stę­pu­ją w tro­pi­kach wzdłuż wy­brze­ży sta­no­wiąc istot­ny skład­nik lasów na­mo­rzy­no­wych.

Wikipedia


korzeniarowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych, obej­mu­ją­ca ponad 150 ga­tun­ków wiecz­nie zie­lo­nych drzew i krze­wów ze stre­fy tro­pi­kal­nej; na­le­żą do niej m.in. ga­tun­ki two­rzą­ce lasy na­mo­rzy­no­we (man­gro­we), np. ko­rze­nia­ra


SJP.pl

Ko­rze­nia­ro­wa­te, sro­ży­pła­to­wa­te ("Rhi­zop­ho­ra­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu mal­pi­giow­ców. Sku­pia około 150 ga­tun­ków z kil­ku­na­stu ro­dza­jów spo­ty­ka­nych na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie tro­pi­kal­nej. Ślady ko­pal­ne wska­zu­ją na ich dawne wy­stę­po­wa­nie także w Eu­ro­pie.

Wikipedia


korzeniarowaty

o ce­chach ko­rze­nia­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


korzeniasty

1. ma­ją­cy wiele ko­rze­ni; ko­rze­ni­sty;
2. bo­dzi­szek ko­rze­nia­sty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych;
3. tę­go­skór ko­rze­nia­sty, gorz­ko­bo­ro­wik ko­rze­nia­sty - ga­tun­ki grzy­bów


SJP.pl


korzenica

ko­rze­ni­ca dę­bo­wa - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny ga­la­sów­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­rze­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Ko­rze­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Lasz­ki
  • Ko­rze­ni­ca – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo
  • Ko­rze­ni­ca – stru­ga w wo­je­wództ­wie ślą­skim, do­pływ Pszczyn­ki
  • Ko­rze­ni­ca – stru­ga w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, do­pływ Pa­rze­ni­cy
  • Ko­rze­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­rze­ni­cy, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim

Wikipedia


korzenie

źró­dło cze­goś; po­cho­dze­nie, ro­do­wód, po­czą­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) po­cho­dze­nie, ro­do­wód, po­cząt­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ko­rzeń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­rzeń – na­rząd ro­ślin na­czy­nio­wych (zna­cze­nie pod­sta­wo­we)
  • ko­rze­nie – po­tocz­na nazwa przy­praw ko­rzen­nych, czyli po­cho­dzą­cych głów­nie z kra­jów Azji, np. cy­na­mo­nu, goź­dzi­ków, pie­przu, wa­ni­lii
  • ko­rze­nie – po­tocz­nie, w ge­ne­a­lo­gii przod­ko­wie lub miej­sce ich po­cho­dze­nia
  • Ko­rze­nie – kwar­tal­nik hi­sto­rycz­ny
  • Ko­rze­nie – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie la­cho­wic­kim
  • Ko­rze­nie − wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim, w siel­so­wie­cie Ko­rze­nie.
  • Ko­rze­nie – po­wieść Alexa Ha­le­ya.
  • Ko­rze­nie – ame­ry­kań­ski mi­ni­se­rial z 1977, ekra­ni­za­cja po­wie­ści
  • Ko­rze­nie – ame­ry­kań­ski mi­ni­se­rial z 2016, ekra­ni­za­cja po­wie­ści
  • Ko­rze­nie – pier­wszy stu­dyj­ny album pol­skie­go ze­spo­łu Ko­niec Świa­ta
  • Ko­rze­nie (album Front­si­de) – album kom­pi­la­cyj­ny pol­skiej grupy mu­zycz­nej Front­si­de z 2009 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: kožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzennictwo n., korzeń mrz.

 przym. korzeniowy

Wiktionary


korzeniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­rze­niec – część mia­sta Dą­bro­wa Gór­ni­cza
  • Ko­rze­niec – część mia­sta Ja­worz­no
  • Ko­rze­niec – część mia­sta Sław­ków
  • Ko­rze­niec – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Bir­cza
  • Ko­rze­niec – część wsi Po­rze­cze w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mie­dzia­na Góra
  • Ko­rze­niec – część wsi Oblę­go­rek w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Straw­czyn
  • Ko­rze­niec – wzgó­rze w Ja­worz­nie
  • Ko­rze­niec - ciek wodny, do­pływ Pszczyn­ki
  • Ko­rze­niec – po­wieść Zbi­gnie­wa Bia­ła­sa

Wikipedia


korzeniecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szek Ko­rze­niec­ki – pol­ski du­chow­ny pen­te­ko­stal­ny
  • Ol­gierd Ko­rze­niec­ki – li­tew­ski le­karz oku­li­sta, dzia­łacz spo­łecz­ny i po­lo­nij­ny

Wikipedia


korzeniewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­rze­nie­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Kwi­dzyn
    • Ko­rze­nie­wo – dawna gmina wiej­ska
    • Ko­rze­nie­wo – dawna gro­ma­da
  • Ko­rze­nie­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ry­piń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Ko­rze­nie­wo – chu­tor w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ża­bi­nec­kim, w siel­so­wie­cie Krzyw­la­ny

Wikipedia


korzeniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


korzenieński

przy­miot­nik od: Ko­rzen­na


SJP.pl


korzenionóżka

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów pier­wot­nia­ków


SJP.pl


korzenionóżki

typ pier­wot­nia­ków na­le­żą­cych do pro­ti­stów


SJP.pl

Ko­rze­nio­nóż­ki ("Rhi­zo­po­da") – tak­son pier­wot­nia­ków wy­róż­nia­ny w XIX- i XX-wiecz­nych sy­ste­mach tak­so­no­micz­nych. Za­li­cza­no do niego licz­ne ga­tun­ki okre­śla­ne jako ameby, czyli peł­za­ki, tj. or­ga­niz­my jed­no­ko­mór­ko­we (także ko­mór­cza­ko­we) o zmien­nym kształ­cie ciała, po­ru­sza­ją­ce się ru­chem peł­za­ko­wa­tym przy po­mo­cy ni­by­nó­żek, które służą rów­nież do zdo­by­wa­nia po­kar­mu.

Wikipedia


korzenioplastyczka

ar­tyst­ka wy­ko­nu­ją­ca rzeź­by, ozdo­by itp. z ko­rze­ni


SJP.pl


korzenioplastyk

ar­ty­sta wy­ko­nu­ją­cy rzeź­by, ozdo­by itp. z ko­rze­ni


SJP.pl


korzenioplastyka

ar­ty­sta wy­ko­nu­ją­cy rzeź­by, ozdo­by itp. z ko­rze­ni


SJP.pl

Ko­rze­nio­pla­sty­ka – tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia rzeźb i ozdób z wy­ko­rzy­sta­niem ko­rze­ni.

Wikipedia


korzeniowiec

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny jo­dłow­ni­co­wa­tych


SJP.pl


korzeniowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abel Ko­rze­niow­ski (ur. 1972) – pol­ski muzyk i kom­po­zy­tor fil­mo­wy
  • Apol­lo Ko­rze­niow­ski (1820–1869) – pol­ski pi­sarz, poeta i autor dra­ma­tów, oj­ciec Jo­sep­ha Con­ra­da
  • Hi­po­lit Ko­rze­niow­ski (1827–1879) – pol­ski chi­rurg, syn pi­sa­rza Jó­ze­fa Ko­rze­niow­skie­go
  • Igna­cy Ko­rze­niow­ski (1. po­ło­wa XIX w.) – pol­ski poeta
  • Józef Ko­rze­niow­ski (1797–1863) – pol­ski dra­ma­to­pi­sarz i po­wie­ścio­pi­sarz
  • Józef Ko­rze­niow­ski (1863–1921) – pol­ski hi­sto­ryk, wnuk pi­sa­rza Jó­ze­fa Ko­rze­niow­skie­go
  • Jo­seph Con­rad (1857–1924) – wła­ści­wie Józef Te­o­dor Kon­rad Ko­rze­niow­ski, bry­tyj­ski pi­sarz pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Le­szek Ko­rze­niow­ski (ur. 1955) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Lu­cjan Ko­rze­niow­ski (1897–1984) – pol­ski psy­chia­tra
  • Paweł Ko­rze­niow­ski (ur. 1985) – pol­ski pły­wak
  • Ro­bert Ko­rze­niow­ski (ur. 1968) – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


korzeniowy

→ ko­rzeń


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­rze­niem, do­ty­czą­cy ko­rze­nia

Wiktionary

Patrz:

korzeń

Przykłady

 (1.1) Am­brow­ce two­rzą ro­zło­ży­ste sy­ste­my ko­rze­nio­we.

 (1.1) Rzod­kiew ja­poń­ska, znana też jako da­i­kon, to duże, białe wa­rzy­wo ko­rze­nio­we, które może osią­gać dłu­gość do 40-50 cm i gru­bość 8-10 cm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzeniówka ż., korzeń mrz., korzonek mrz., korzoneczek mrz., ukorzeniacz mrz., ukorzenianie n., ukorzenienie n., wykorzenianie n., wykorzenienie n., zakorzenianie n., zakorzenienie n., korzennik mos., korzenniczka ż., Korzeniówka ż., korzenie lm nm., korzeniowiec mrz., Korzenna ż., Korzeńsko n., korzennictwo n., korzonkowanie n.

 czas. korzenić się ndk., ukorzeniać ndk., ukorzenić dk., zakorzeniać ndk., zakorzenić dk., wykorzeniać ndk., wykorzenić dk., korzonkować ndk.

 przym. korzenny, korzenniczy

 przysł. korzeniowo, korzennie

Wiktionary


korzenisty

ma­ją­cy wiele ko­rze­ni; ko­rze­nia­sty


SJP.pl


korzeniów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­rze­niów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Ułęż
  • Ko­rze­niów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Ży­ra­ków
  • Ko­rze­niów­ka
  • Ko­rze­niów­ka Duża
  • Kořenov – cze­ska wieś w po­wie­cie ja­blo­nec­kim, w kraju li­be­rec­kim

Wikipedia


korzeniówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka ko­rzen­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­rze­niów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn
  • Ko­rze­niów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dziad­ko­wi­ce
  • Ko­rze­niów­ka – rzeka w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Szy­dło­wiec
  • ko­rze­niów­ka – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babka na­la­ła jej tro­chę ko­rze­niów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzennictwo n., korzeń mrz.

 przym. korzenny, korzeniowy

Wiktionary


korzenna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­rzen­na – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ko­rzen­na.

Wieś po­ło­żo­na jest na Po­gó­rzu Roż­now­skim, w do­li­nie po­to­ków Ja­sie­nian­ka (Woj­na­rów­ka) i Spól­nik (Ły­czan­ka). Sie­dzi­ba gminy Ko­rzen­na.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­rzen­na. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


korzennianin

miesz­ka­niec Ko­rzen­ny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


korzennianka

miesz­kan­ka Ko­rzen­ny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


korzennictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dawna dzie­dzi­na rze­mio­sła i hand­lu zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją i sprze­da­żą przy­praw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do in­trat­nych zajęć na­le­ża­ło ko­rzen­nict­wo i ap­te­kar­stwo łą­czo­ne z wy­ro­bem świec i hand­lem róż­no­rod­nym to­wa­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzeń m., korzeniówka ż., ukorzeniacz m., ukorzenianie n., ukorzenienie n., wykorzenianie n., wykorzenienie n., zakorzenianie n., zakorzenienie n., korzennik m., korzenniczka ż., Korzeniówka ż., korzenie nmos., korzeniowiec m., Korzenna ż., Korzeńsko n., korzonek m., korzenność ż.

 czas. ukorzeniać ndk., ukorzenić dk., zakorzeniać ndk., zakorzenić dk., wykorzeniać ndk., wykorzenić dk.

 przym. korzeniowy, korzenny, korzenniczy

 przysł. korzeniowo, korzennie

Wiktionary


korzenniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ko­rzen­nie


SJP.pl


korzennik

1. zi­mo­zie­lo­na ro­śli­na z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych;
2. daw­niej: ul wy­ko­na­ny z kory


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ku­piec ko­rzen­ny, ku­piec hand­lu­ją­cy przy­pra­wa­mi i to­wa­ra­mi ko­lo­nial­ny­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­men­ta|Lindl.|ref=tak. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych

 (2.2) pszcz. tra­dy­cyj­ny ul z kory

Wiktionary

Ko­rzen­nik ("Pi­men­ta" Lindl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych. Obej­mu­je 20 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej. Owoce niek­tó­rych ga­tun­ków są uży­wa­ne jako przy­pra­wy, wyt­wa­rza się też z nich olej­ki ete­rycz­ne.

Wikipedia


korzenno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­rzen­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Raków. Ma sta­tus so­łect­wa.

21.02.1864 r. miała tu miej­sce po­tycz­ka Pow­sta­nia Stycz­nio­we­go.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­rzen­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


korzenność

→ ko­rzen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­rzen­ne

Wiktionary

Patrz:

korzenny

Powiązane:

 rzecz. korzeń m., korzonek m., korzennik m., korzennictwo n.

 przym. korzenny

 przysł. korzennie

Wiktionary


korzenny

wieś w Pol­sce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. od­no­szą­cy się do ko­rze­ni

 (1.2) kulin. przy­pra­wio­ny ko­rze­nia­mi; pach­ną­cy taką przy­pra­wą

 (1.3) daw. zwią­za­ny z hand­lem ko­rze­nia­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzeń mrz., korzenność ż., korzennictwo n., korzeniówka ż.

 przym. przykorzenny, korzeniowy

Wiktionary


korzeń

część ro­śli­ny znaj­du­ją­ca się pod zie­mią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. organ ro­ślin na­czy­nio­wych umiej­sco­wio­ny zwy­kle w po­dło­żu (gle­bie), utrzy­mu­ją­cy ro­śli­nę w jed­nym miej­scu i po­bie­ra­ją­cy dla niej wodę i skład­ni­ki mi­ne­ral­ne;

 (1.2) anat. ele­ment or­ga­nu tkwią­cy wew­nątrz innej czę­ści ciała

 (1.3) kulin. ro­śli­na, która za­wie­ra olej­ki ete­rycz­ne, uży­wa­na jako przy­pra­wa

 (1.4) eufem. żart. czło­nek męski

 (1.5) przen. lm. zob. ko­rze­nie.

Wiktionary

Ko­rzeń (łac. "radix") – organ ro­ślin­ny, część spo­ro­fi­tu, która do­star­cza ro­śli­nom wodę i sole mi­ne­ral­ne, przyt­wier­dza ro­śli­ny do po­dło­ża, a u ro­ślin wie­lo­let­nich może peł­nić funk­cję or­ga­nu spi­chrzo­we­go. W wy­ni­ku przy­sto­so­wa­nia do wa­run­ków śro­do­wi­ska ko­rze­nie po­szcze­gól­nych grup eko­lo­gicz­nych ro­ślin peł­nią do­dat­ko­we funk­cje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj­sza wi­chu­ra wy­ry­wa­ła drze­wa z ko­rze­nia­mi.

 (1.2) Za wzrost włosa od­po­wie­dzial­ny jest jego ko­rzeń.

 (1.4) Bo choć dok­tor nie był mło­dzi­kiem, to prze­cież w Ski­ro­ław­kach mó­wio­no, że z wie­kiem u męż­czyz­ny ko­rzeń tward­nie­je jak u sosny w lesie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʒɛ̃ɲ, AS: kožẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzeniówka ż., ukorzeniacz m., ukorzenianie n., ukorzenienie n., wykorzenianie n., wykorzenienie n., zakorzenianie n., zakorzenienie n., korzennik m., korzenniczka ż., Korzeniówka ż., korzenie nmos., korzeniowiec m., Korzenna ż., Korzeńsko n., korzennictwo n., korzonkowanie n.

:: zdrobn. korzonek m., korzoneczek m.

 czas. korzenić się ndk., ukorzeniać ndk., ukorzenić dk., zakorzeniać ndk., zakorzenić dk., wykorzeniać ndk., wykorzenić dk., korzonkować ndk.

 przym. korzeniowy, korzenny, korzenniczy

 przysł. korzeniowo, korzennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk korzyń

Wiktionary


korzeńsko

Ko­rzeń­sko (niem. "Kor­senz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród.

Wikipedia


korziewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


korzkiew

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Korz­kiew – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Zie­lon­ki.

Przez wieś prze­pły­wa Potok Korz­kiew­ski zwany też Korz­kiew­ką. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Nowa Wieś, Pod Li­si­na­mi.

Sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Na­ro­dze­nia św. Jana Chrzci­cie­la w Korzk­wi.

Wikipedia


korzon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abdon Ko­rzon – jeden z pier­wszych wi­leń­skich fo­to­gra­fów
  • Anie­la Ko­rzon – pol­ska pe­da­gog
  • Józef Ko­rzon – po­rucz­nik Woj­ska Pol­skie­go II RP
  • Maria Ko­rzon – pol­ska pe­dia­tra, he­ma­to­loż­ka i on­ko­loż­ka dzie­cię­ca
  • Piotr Ko­rzon – ka­pi­tan pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go II RP
  • Ta­de­usz Ko­rzon – pol­ski hi­sto­ryk
  • Na­po­le­on Ko­rzón

Wikipedia


korzoneczek

zdrob­nie­nie od: ko­rzo­nek


SJP.pl


korzonek

zdrob­nie­nie od: ko­rzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ko­rzeń

 (1.2) pot. med. pę­czek włó­kien ner­wo­wych od­cho­dzą­cych bez­poś­red­nio od rdze­nia krę­go­we­go przez otwór mię­dzy krę­ga­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­rzo­nek – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim w po­wie­cie czę­sto­chow­skim w gmi­nie Ko­no­pi­ska
  • Ko­rzo­nek – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Bie­ra­wa
  • Ko­rzo­nek – dawny przy­sió­łek ww. wsi
  • Jerzy Ko­rzo­nek – pol­ski eko­no­mi­sta i po­li­tyk
  • Józef Ko­rzo­nek – pow­sta­niec ślą­ski, dzia­łacz na­ro­do­wy

Wikipedia


korzonki

po­tocz­nie:
1. włó­kna ner­wo­we wy­cho­dzą­ce z rdze­nia krę­go­we­go, łą­czą­ce się w pień nerwu rdze­nio­we­go; ko­rzon­ki ner­wo­we, ko­rze­nie ner­wo­we;
2. do­le­gli­wo­ści zwią­za­ne ze scho­rze­nia­mi tych włó­kien; ze­spół ko­rze­nio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) med. pot. zob. ko­rzon­ki ner­wo­we.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|ko­rzo­nek.

Wiktionary


korzonkowy

przy­miot­nik od: ko­rzo­nek


SJP.pl


korzybie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) miej­sco­wość w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­rzy­bie – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo
  • Ko­rzy­bie – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ba­bo­sze­wo
  • Ko­rzy­bie – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Ko­rzy­bie – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­rzy­biu w wo­je­wództ­wie po­mor­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­łem się ze zna­jo­my­mi z Ko­rzy­bia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʒɨbʲjɛ, AS: kožybʹi ̯e

Wiktionary


korzym

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­rzym – rzeka
  • Kirs­chau
  • Ma­ciej Ko­rzym – pol­ski pił­karz

Wikipedia


korzystanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­rzy­stać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʒɨˈstãɲɛ, AS: kožystãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. korzystać ndk., skorzystać dk., wykorzystać dk.

 rzecz. korzyść

 przym. korzystny

 przysł. korzystnie

Wiktionary


korzystać

1. uży­wać cze­goś, po­słu­gi­wać się czymś; wy­ko­rzy­sty­wać;
2. osią­gać z cze­goś zysk, ko­rzyść; zy­ski­wać, wy­zy­ski­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) uży­wać cze­goś

 (1.2) uzy­ski­wać z cze­goś ko­rzy­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas pi­sa­nia mojej pracy (ja) ko­rzy­sta­łem z pań­skie­go ar­ty­ku­łu.

 (1.2) Adam długo ko­rzy­stał z hossy na gieł­dzie, ale Ste­fan nie po­tra­fił na tym ko­rzy­stać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʒɨstat͡ɕ, AS: kožystać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykorzystywać ndk., wykorzystać dk., skorzystać dk.

 rzecz. korzyść ż., korzystanie n.

 przym. korzystny

 przysł. korzystnie

Wiktionary


korzystka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ko­rzyść

 (1.2) pot. drob­na ko­rzyść w zysku

 (1.3) pot. elektr. roz­dzie­lacz elek­trycz­ny

 (1.4) gwara. roln. rącz­ka u ko­si­ska

 (1.5) uchwyt na trzon­ku ło­pa­ty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) złodziejka

Wiktionary


korzystnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ko­rzyst­ny; z ko­rzy­ścią, do­brym wy­ni­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­ko­rzyst­niej jest po­sa­dzić krze­wy wy­pro­du­ko­wa­ne w po­jem­ni­kach, zwra­ca­jąc uwagę, aby ich bryła ko­rze­nio­wa była do­brze prze­ro­śnię­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʒɨstʲɲɛ, AS: kožystʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzystanie n., korzyść

 czas. korzystać, skorzystać

 przym. korzystny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomyślnie

Wiktionary


korzystniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ko­rzyst­nie


SJP.pl


korzystniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ko­rzyst­ny


SJP.pl


korzystno

Ko­rzyst­no – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ko­ło­brzeg.

Ko­rzyst­no jest sie­dzi­bą so­łect­wa, w skład któ­re­go wcho­dzi także osada Ko­rzy­ścien­ko.

Wikipedia


korzystność

cecha cze­goś przy­no­szą­ce­go ko­rzyść


SJP.pl


korzystny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­no­szą­cy ko­rzyść

 (1.2) sprzy­ja­ją­cy

 (1.3) przy­chyl­ny, poch­leb­ny

 (1.4) o ce­nach: niski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była bar­dzo ko­rzyst­na tran­sak­cja.

 (1.2) Wszyst­kie te zmia­ny oka­za­ły się ko­rzyst­ne dla wy­mo­wy dra­ma­tu.

 (1.3) Re­cenz­ja była nad wyraz ko­rzyst­na.

 (1.4) Ofe­ru­je­my wy­so­ką ja­kość usług w ko­rzyst­nych ce­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʒɨstnɨ, AS: kožystny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzystanie n., korzyść ż.

 czas. korzystać, wykorzystywać, skorzystać

 przysł. korzystnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dobroczynny, nieoceniony, owocny, zbawienny

 (1.3) przychylny, pochlebny

 (1.4) atrakcyjny, niski

Wiktionary


korzyć

1. rzad­ko: oka­zy­wać komuś swoją wyż­szość;
2. ko­rzyć się - oka­zy­wać po­ko­rę, ule­głość, niż­szość wobec kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uko­rzyć)

 (1.1) przest. czy­nić ule­głym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­rzyć się (dk. uko­rzyć się)

 (2.1) oka­zy­wać po­ko­rę i przyz­na­wać komuś wyż­szość; oka­zy­wać ule­głość wobec kogoś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poniżać, uniżać, upokarzać

 (1.1) uniżać się, upokarzać się

Wiktionary


korzyń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ko­rzeń

Wiktionary


korzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


korzyść

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zysk, po­ży­tek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­rzyść fi­nan­so­wa
  • ko­rzyść krań­co­wa
  • ko­rzyść ma­jąt­ko­wa
  • ko­rzyść mar­gi­nal­na → ko­rzyść krań­co­wa
  • ko­rzyść ocze­ki­wa­na → lu­crum ces­sans
  • ko­rzyść oso­bi­sta
  • ko­rzyść po­li­tycz­na
  • Ko­rzyść – miej­sco­wość na Ukra­i­nie
  • Ko­rzyść – dawna osada. Te­re­ny na któ­rych le­ża­ła znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si
  • zysk, do­chód, przy­chód (eko­no­mia, prawo cy­wil­ne, prawo po­dat­ko­we)
  • ła­pów­ka i ko­rup­cja (prawo karne)
  • po­ży­tek, wy­mier­ność

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mydło an­ty­bak­te­ryj­ne do zwy­kłe­go użyt­ku do­mo­we­go nie za­pew­nia żad­nych ko­rzy­ści zdro­wot­nych i nie jest w sta­nie usu­nąć z dłoni więk­szej ilo­ści bak­te­rii niż zwy­czaj­ne mydło.

 (1.1) Ba­da­nie do­nio­sło o nie­wie­lu ko­rzy­ściach pły­ną­cych z bycia w związ­ku mał­żeń­skim w po­rów­na­niu z by­ciem w dłu­gotr­wa­łym związ­ku i miesz­ka­niu razem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʒɨɕt͡ɕ, AS: kožyść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korzystanie n.

 czas. korzystać, wykorzystywać, skorzystać

 przym. korzystny

 przysł. korzystnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błogosławieństwo, beneficjum, dobrodziejstwo, pożytek, użytek, zysk; przest. awantaż

Wiktionary


korzęcin

Ko­rzę­cin (niem. "Körtenthin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin.

Wikipedia


korówka

szkod­nik ja­bło­ni; mszy­ca weł­ni­sta


SJP.pl


kos

me­lo­dyj­nie śpie­wa­ją­cy ptak z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych, o upie­rze­niu bru­nat­nym u sa­mi­cy i pra­wie czar­nym u samca, ży­ją­cy w Eu­raz­ji i Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tur­dus me­ru­la|ref=tak., kos zwy­czaj­ny;

 (1.2) ornit. nie­wiel­ki ptak leśny, ogro­do­wy i par­ko­wy z ga­tun­ku kosów (1.1)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: kosa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kos – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych
  • Kos – wyspa w Gre­cji na Morzu Egej­skim
  • Kos – mia­sto w Gre­cji na wy­spie Kos
  • Kos – gmina w Gre­cji z sie­dzi­bą w mie­ście Kos
  • Jed­nost­ka re­gio­nal­na Kos – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Gre­cji
  • Kos – wieś w Buł­ga­rii
  • Kos – pru­ski herb szla­chec­ki
  • Kos II – ka­szub­ski herb szla­chec­ki
  • Kos III – ka­szub­ski herb szla­chec­ki
  • Kos – pol­ski film z 2023
  • Janek Kos – fik­cyj­na po­stać li­te­rac­ka i fil­mo­wa
  • Ry­szard Kos – fik­cyj­na po­stać li­te­rac­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z za­du­my tej wyr­wa­ło ją gwi­zda­nie kosa, który ro­zbu­dzo­ny świa­tłem, bi­ją­cym z fa­bry­ki w okien­ko, za­czy­nał wy­ci­nać swoje ku­ran­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔs, AS: kos

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kosi

Wiktionary


kosa

1. ręcz­ne na­rzę­dzie rol­ni­cze do ści­na­nia trawy i zbóż;
2. dawna broń uży­wa­na przez ko­sy­nie­rów;
3. sple­cio­ne włosy ko­bie­ce; war­kocz;
4. po­tocz­nie: pół­wy­sep przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem kosę - na­rzę­dzie;
5. po­tocz­nie: wy­ma­ga­ją­cy i sta­now­czy na­u­czy­ciel lub szef;
6. śro­do­wi­sko­wo: wro­gie sto­sun­ki mię­dzy ludź­mi re­pre­zen­tu­ją­cy­mi różne śro­do­wi­ska;
7. śro­do­wi­sko­wo: nóż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. na­rzę­dzie do ści­na­nia zbóż, traw itp.: ostrze na dłu­gim kiju;

 (1.2) gwara wię­zien­na nóż

 (1.3) pot. osoba wy­ma­ga­ją­ca w sto­sun­ku do in­nych, czę­sto o na­u­czy­cie­lach

 (1.4) przest. włosy, grzy­wa

 (1.5) przest. dziś poet. war­kocz

 (1.6) geogr. długi i wąski pół­wy­sep pow­sta­ły wsku­tek na­nie­sie­nia pia­sku przez prądy przy­brzeż­ne;

 (1.7) pot. uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. B. lp. od: kos

Wiktionary

Kosa – na­rzę­dzie rol­ni­cze słu­żą­ce do ści­na­nia zbóż lub traw, które skła­da się z wy­gię­te­go ostrza za­mo­co­wa­ne­go na drzew­cu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie ko­sa­mi tnie się już tylko trawy; zboża ścina kom­bajn.

 (1.1) Pier­wszy pod kosę po­szedł jęcz­mień i rze­pak.

 (1.2) …na­stęp­nie ku­pu­je kosę w brzuch (spły­wa to po nim jak po kacz­ce), jed­nym typem rzuca o siat­kę, dru­gie­mu wbija pięść w trze­wia, pod­no­si go do góry, rzuca… (z In­ter­ne­tu)

 (1.3) Z na­szej na­u­czy­ciel­ki bio­lo­gii to była nie­zła kosa.

 (1.4) Hjena grzy­wę abo kosę ma na szyi. sic.

 (1.7) Do­sta­łam dwie kosy z matmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔsa, AS: kosa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kośnik mzw./mos., pokos mrz., kosina ż., kosiarz m., kosisko n., kośba ż., kosynier m., koszenie n., skoszenie n., kosiarka ż.

 czas. wykaszać, kosić ndk., skosić dk.

 przym. kośny, kosiarski, kosynierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara więzienna kosior; zobacz też: nóż

 (1.6) mierzeja

Wiktionary


kosaciec

by­li­na o wą­skich li­ściach i barw­nych kwia­tach; irys


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Iris|ref=tak., ro­śli­na o barw­nych kwia­tach, naj­czę­ściej fio­le­to­wych, nie­bie­skich lub żół­tych;

Wiktionary

Ko­sa­ciec, irys ("Iris" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 311 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je wszyst­kie kon­ty­nen­ty na pół­ku­li pół­noc­nej, naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest tu w stre­fie umiar­ko­wa­nej. Naj­da­lej na po­łud­nie sięga pół­noc­ne­go Mek­sy­ku, Je­me­nu i Fi­li­pin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­sa­ciec żółty to bar­dzo wy­trzy­ma­ła i od­por­na ro­śli­na do oczka wod­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈsat͡ɕɛt͡s, AS: kosaćec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosaćcowate nmos., kosaćcowce nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irys

Wiktionary


kosacki

naz­wi­sko


SJP.pl


kosacz

w gwa­rze my­śliw­skiej: stary cie­trzew


SJP.pl


kosak

naz­wi­sko


SJP.pl


kosakowo

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­sa­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Ko­sa­ko­wo
  • Ko­sa­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Sro­ko­wo
  • Ko­sa­ko­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Or­cho­wo
  • Ko­sa­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie kę­trzyń­skim
  • Ko­sa­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie puc­kim
  • Ko­sa­ko­wo – gmina wiej­ska
  • Ko­sa­ko­wo – spół­dziel­nia mle­czar­ska
  • Port lot­ni­czy Gdy­nia-Ko­sa­ko­wo

Wikipedia


kosakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kosarz

przed­sta­wi­ciel rzędu sta­wo­no­gów z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków; ła­bu­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. pa­ję­czak o bar­dzo dłu­gich od­nó­żach;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. ko­siarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­sa­rze są mię­so­żer­ne, ale żywią się też (a nawet głów­nie) mart­wą ma­te­rią or­ga­nicz­ną.

 (2.1) Za to na łą­kach we­so­ło dźwię­cza­ły że­la­za ko­sa­rzy ści­na­ją­ce buj­nie po­ro­słą trawę […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔsaʃ, AS: kosaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łabuniec

Wiktionary


kosarze

przed­sta­wi­ciel rzędu sta­wo­no­gów z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków; ła­bu­niec


SJP.pl

Ko­sa­rze (Opi­lio­nes syn. Pha­lan­gi­da, ła­buń­ce) – sto­sun­ko­wo licz­ny (ponad 6 tys. ga­tun­ków) rząd pa­ję­cza­ków, obej­mu­ją­cy zwie­rzę­ta od 5 do 10 mm dłu­go­ści, za­miesz­ku­ją­ce prze­de wszyst­kim stre­fy tro­pi­kal­ne, ale wy­stę­pu­ją­ce rów­nież w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym. Ko­sa­rze są łatwe do roz­poz­na­nia dzię­ki pra­wie ide­al­nie elip­tycz­ne­mu ciału.

Wikipedia


kosatka

ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­sat­ka – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­sat­ko­wa­tych
    • Ko­sat­ka kie­li­cho­wa
  • Ko­sat­ka – wieś
  • Ko­sat­ka – osada

Wikipedia


kosaćcowate

ro­dzi­na ro­ślin trwa­łych, jed­no­li­ścien­nych, po­sia­da­ją­cych kłą­cza lub bulwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Iri­da­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu szpa­ra­gow­ców;

Wiktionary

Ko­sać­co­wa­te ("Iri­da­ce­ae") – ro­dzi­na jed­no­li­ścien­nych ro­ślin lą­do­wych oraz ba­gien­nych. Obej­mu­je ok. 2,1–2,2 ty­się­cy ga­tun­ków ze­bra­nych w 69–70 ro­dza­jów. Ro­dzi­na jest nie­mal kos­mo­po­li­tycz­na, brak jej przed­sta­wi­cie­li tylko na da­le­kiej pół­no­cy, na roz­le­głych ob­sza­rach pu­styń Afry­ki Pół­noc­nej, Pół­wy­spu Arab­skie­go i Au­stra­lii oraz na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pędy bocz­ne ko­sać­co­wa­tych roz­wi­ja­ją się w ką­tach naj­wyż­szych liści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosaćcowce lm nm., kosaciec mrz.

Wiktionary


kosaćcowaty

o ce­chach ko­sać­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kosaćcowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Iri­da­les|Raf.., rząd ro­ślin na­le­żą­cy do pod­kla­sy li­lio­wych;

Wiktionary

Ko­sać­cow­ce (Iri­da­les Raf.) – rząd ro­ślin na­le­żą­cy do pod­kla­sy li­lio­wych. Rząd ten był wy­róż­nia­ny m.in. w sy­ste­mie Takh­ta­ja­na i w sy­ste­mie Re­ve­a­la. W wy­ni­ku udzia­łu Re­ve­a­la w pra­cach nad sy­ste­mem APG, autor do­ko­nał w roku 2010 mo­dy­fi­ka­cji swo­je­go sy­ste­mu, re­zy­gnu­jąc z wy­róż­nie­nia tego rzędu i od­no­sząc go do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych ("Iri­da­ce­ae"). W sy­ste­mie APG III rząd ko­sać­cow­ców jest uz­na­ny za sy­no­nim rzędu szpa­ra­gow­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sy­ste­mie APG III rząd ko­sać­cow­ców jest uz­na­ny za sy­no­nim rzędu szpa­ra­gow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosaćcowate lm nm., kosaciec mrz.

Wiktionary


kosałka

naz­wi­sko


SJP.pl


kosecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­sec­ki – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


kosek

naz­wi­sko


SJP.pl


kosekans

funk­cja bę­dą­ca od­wrot­no­ścią si­nu­sa; co­se­cans


SJP.pl


kosela

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Ko­se­la – pol­ski ko­larz szo­so­wy
  • Jerzy Kos­se­la (właśc. Jerzy Ko­se­la) – pol­ski gi­ta­rzy­sta, wo­ka­li­sta, autor tek­stów i kom­po­zy­tor
  • Krzysz­tof Ko­se­la – pol­ski bok­ser

Wikipedia


kosemin

Ko­se­min – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży w od­le­gło­ści 2 ki­lo­me­trów od trasy drogi wo­je­wódz­kiej nr 561.

Do 1954 roku ist­nia­ła gmina Ko­se­min. W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­se­min, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Za­widz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


koser

duży nóż w kształ­cie sier­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. duży nóż o sier­po­wa­tym ostrzu, słu­żą­cy do ob­ci­na­nia ga­łę­zi krze­wów, zwła­szcza wi­no­ro­śli

Wiktionary


kosewko

Ko­sew­ko – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Po­mie­chó­wek. Leży nad Wkrą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


kosewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­se­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk
  • Ko­se­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Po­mie­chó­wek
  • Ko­se­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Stary Lu­bo­tyń
  • Ko­se­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Żu­ro­min
  • Ko­se­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Ko­se­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Ostro­wi­te
  • Ko­se­wo – gro­ma­da w po­wie­cie mrą­gow­skim
  • Ko­se­wo – gro­ma­da w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w la­tach 1954–1959
  • Ko­se­wo – gro­ma­da w po­wie­cie no­wod­wor­skim, 1969–1972
  • Ko­se­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­se­wie w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim

Wikipedia


kosewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kosi

przy­miot­nik

 (1.1) ornit. do­ty­czą­cy kosa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kosi – rzeka w Ne­pa­lu i In­diach
  • Kosi – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej
  • Kosi – wieś w Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej
  • Kosi Kalan – mia­sto w In­diach
  • Ri­pen­da Kosi – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii istryj­skiej
  • Kle­men Kosi – sło­weń­ski nar­ciarz al­pej­ski
  • Kosi Saka – kon­gij­ski pił­karz
  • Kosi – pol­ski raper

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kos mzw.

Wiktionary


kosiak

niski lot sa­mo­lo­tu do 25 me­trów nad te­re­nem; lot ko­szą­cy


SJP.pl


kosiareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ko­siar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosiarka ż.

Wiktionary


kosiarka

1. ma­szy­na rol­ni­cza do ko­sze­nia;
2. ko­bie­ta, która kosi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. roln. urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne do ko­sze­nia, głów­nie trawy;

 (1.2) żart. środ. mot. sa­mo­chód, któ­re­go wła­ści­ciel lubi wy­so­kie obro­ty sil­ni­ka

Wiktionary

Ko­siar­ka – ma­szy­na rol­ni­cza i ogrod­ni­cza ści­na­ją­ca trawę i inne ros­ną­ce gęsto ro­śli­ny o nie­zbyt gru­bych ło­dy­gach.

Ze wzglę­du na przez­na­cze­nie ko­siar­ki dzie­li się na:

Ze wzglę­du na spo­sób dzia­ła­nia wy­róż­nia się ko­siar­ki:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę za­pła­cić za po­ży­czo­ną ko­siar­kę, bo zła­ma­łem ostrze o ka­mień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈɕarka, AS: kośarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosa ż., koszenie n., skoszenie n., kosiarz m., podkaszarka ż.

:: zdrobn. kosiareczka ż.

:: zgrub. kosiara ż.

 czas. wykaszać, kosić ndk., skosić dk.

 przym. kosiarski

Wiktionary


kosiarkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kosiarkowy

→ ko­siar­ka


SJP.pl

Patrz:

kosiarka

kosiarski

przy­miot­nik od: ko­siarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą ko­sia­rza, do­ty­czą­cy ko­sia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosiarz mos., kosiarka ż., kosa ż.

 czas. kosić ndk., skosić dk.

Wiktionary


kosiarz

1. osoba ko­szą­ca trawę, zboże;
2. daw­niej: pow­sta­niec uz­bro­jo­ny w kosę; ko­sy­nier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. ten, kto używa kosy; osoba ści­na­ją­ca kosą

Wiktionary

Zo­bacz też: Ed­mund Ko­siarz – pi­sarz ma­ry­ni­sta.

Ko­siarz (ang. "Re­a­per Man") – hu­mo­ry­stycz­na po­wieść fan­ta­sy Terry’ego Prat­chet­ta, wy­da­na w 1991 r. (tłu­ma­cze­nie wy­da­nia pol­skie­go: Piotr W. Cho­le­wa). Jest to je­de­na­sta część dłu­gie­go cyklu "Świat Dysku". W Pol­sce wy­da­na w 15 stycz­nia 2001 roku przez Pró­szyń­ski i S-ka ().

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod drze­wem sie­dział ko­siarz i ostrzył kosę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosa ż., kosiarka ż., koszenie n., skoszenie n., wykoszenie n., podkoszenie n., podkaszanie n., kośba ż.

 czas. wykaszać ndk., wykosić dk., kosić ndk., skosić dk., podkosić dk., podkaszać ndk.

 przym. kosiarski, kośny, kosiarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kośnik

Wiktionary


kosiba

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ko­si­ba pol­ski ge­o­graf, kli­ma­to­log
  • Aloj­zy Ko­si­ba – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ka­zi­mierz Ko­si­ba – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


kosice

Zo­bacz też: Ko­si­ce w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ko­si­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Koschütz) – przy­sió­łek wsi Ra­da­wie w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Zę­bo­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


kosicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kosidowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kosiec

naz­wi­sko


SJP.pl


kosieczyn

Ko­sie­czyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim w gmi­nie Zbą­szy­nek.

Wikipedia


kosiedowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kosieliński

naz­wi­sko


SJP.pl


kosienice

Ko­sie­ni­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Żu­ra­wi­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej Pa­ra­fii Matki Bożej Bo­les­nej.

Wikipedia


kosieradzki

naz­wi­sko


SJP.pl


kosierzewo

Ko­sie­rze­wo ( Kus­se­row) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo w po­bli­żu drogi wo­je­wódz­kiej nr 205.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go.

We wsi go­tyc­ki ko­ściół z XV-XVI w., prze­bu­do­wa­ny w XIX w., w wieżę wmu­ro­wa­ne dwa młyń­skie koła. Pałac z XIX wieku, w ota­cza­ją­cym go parku po­tęż­ny buk czer­wo­ny.

Wikipedia


kosiewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kosik

naz­wi­sko, m.in. Rafał Kosik - pi­sarz, twór­ca serii ksią­żek dla mło­dzie­ży oraz po­wie­ści scien­ce fic­tion


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ciej Kosik – pol­ski na­u­czy­ciel i po­li­tyk
  • Mał­go­rza­ta Kosik – pol­ska ak­tor­ka i fo­to­mo­del­ka
  • Rafał Kosik – pol­ski pi­sarz

Wikipedia


kosikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kosin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kosin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie An­no­pol
  • Kosin – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Dre­zden­ko
  • Kosin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Góra Świę­tej Mał­go­rza­ty
  • Kosin – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Kosin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Prze­le­wi­ce
  • Kosin – gro­ma­da w po­wie­cie kra­śnic­kim
  • Kosin – dawna gmina
  • Kosin – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­si­nie na linii ko­le­jo­wej Py­rzy­ce – Kosin, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Kosin – wieś na Bia­ło­ru­si, w re­jo­nie woł­ko­wy­skim ob­wo­du gro­dzień­skie­go

Wikipedia


kosina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nędz­na, licha kosa

 (1.2) daw. ro­śli­na, któ­rej ło­dy­gi i ga­łę­zie ście­lą się po ziemi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­si­na – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Łań­cut
  • Ko­si­na – część wsi Lu­be­nia, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Lu­be­nia
  • Ko­si­na – wieś w re­jo­nie wi­leń­skim
  • Ko­si­na (gmina) – dawna gmina wiej­ska w la­tach 1934–1954 i 1973–1976 w woj. lwow­skim i rze­szow­skim (dzi­siej­sze woj. pod­kar­pac­kie)
  • Ko­si­na (gro­ma­da) – dawna gro­ma­da w PRL w la­tach 1954-1972
  • Ko­si­na – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­si­nie w woj. pod­kar­pac­kim
  • An­drzej Ko­si­na (1898–1920), pod­cho­rą­ży sa­pe­rów Woj­ska Pol­skie­go
  • Jan Ko­si­na (1859–1943), pol­ski le­śnik, in­ży­nier mier­ni­czy
  • Jan Ko­si­na (1860–1926), cze­ski ad­wo­kat i po­li­tyk
  • Jan Ko­si­na (1894–1940), major dy­plo­mo­wa­ny Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Sta­ni­sław Ko­si­na (1896–1988), praw­nik, urzęd­nik kon­su­lar­ny, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go.
  • Ko­si­na Mała – wieś na Lit­wie w re­jo­nie wi­leń­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kosa ż.

 czas. kosić ndk.

Wiktionary


kosiniak

naz­wi­sko


SJP.pl


kosiniakowe

okre­so­we świad­cze­nie pie­nięż­ne wy­pła­ca­ne ro­dzi­com nie­ma­ją­cym prawa do za­sił­ku ma­cie­rzyń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) publ. świad­cze­nie wy­pła­ca­ne ro­dzi­com, któ­rzy nie mają prawa do ur­lo­pu ro­dzi­ciel­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już od 1 stycz­nia 2016 roku nie­u­bez­pie­cze­ni ro­dzi­ce nie­mow­ląt będą do­sta­wać po ty­siąc zło­tych. To tak zwane ko­si­nia­ko­we.

Wiktionary


kosino

Ko­si­no – wieś so­lec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Ra­dza­no­wo.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Ko­śni­no", po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie płoc­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


kosinowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­si­no­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Ko­si­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek
  • Ko­si­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Prost­ki

Wikipedia


kosinus

co­si­nus; funk­cja try­go­no­me­trycz­na; okre­śla­ją­ca, dla pew­ne­go punk­tu A(x, y) i pro­mie­nia wo­dzą­ce­go r, sto­su­nek x do r; w trój­ką­cie pro­sto­ką­tym - sto­su­nek dłu­go­ści przy­pro­sto­kąt­nej le­żą­cej przy danym kącie do dłu­go­ści prze­ciwk­pro­sto­kąt­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. co­si­nus.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­si­nus jest funk­cją okre­so­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈsʲĩnus, AS: kosʹĩnus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cosinus mrz., cosinusoida ż., kosinusoida ż., sinus mrz., sinusoida ż.

 przym. sinusowy, sinusoidalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cosinus

Wiktionary


kosinusoida

[czy­taj: kos-inu­so­i­da] linia krzy­wa przed­sta­wia­ją­ca zmien­ność funk­cji ko­si­nus; co­si­nu­so­i­da


SJP.pl


kosinusowy

→ ko­si­nus [czy­taj: kos-inu­so­wy]; co­si­nu­so­wy


SJP.pl


kosior

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. gwara. ro­dzaj po­grze­ba­cza z de­szczuł­ką do wy­gar­nia­nia węgli z pieca chle­bo­we­go

 (1.2) więz. nóż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɕɔr, AS: kośor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kosiorek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ożóg piekarski, kociuba, koczerga, kryka; gwara. koszor, kraków|pociask.

 (1.2) kosa, majcher, pióro, wenda

Wiktionary


kosiorek

naz­wi­sko


SJP.pl


kosiorowo

Ko­sio­ro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Świer­cze. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


kosiorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kosisko

1. zgru­bie­nie od: kosa;
2. trzo­nek, drzew­ce kosy


SJP.pl


kosiula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ko­szu­la

Wiktionary


kosić

1. ści­nać, ob­ci­nać, uci­nać
2. po­wo­do­wać śmierć wielu osób;
3. po­tocz­nie: za­gar­niać, zdo­by­wać (np. ko­rzy­ści, środ­ki);
4. po­tocz­nie: su­ro­wo eg­za­mi­no­wać, sta­wia­jąc wiele ocen nie­do­sta­tecz­nych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­sić)

 (1.1) ści­nać wy­so­ką trawę lub zboże – kosą lub ma­szy­no­wo

 (1.2) pot. przen. za­bi­jać, zwy­kle wiele osób lub zwie­rząt naraz

 (1.3) gwara wię­zien­na, przen. kraść

Wiktionary

Kosić (cyr. Косић) – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Da­ni­lov­grad. W 2011 roku li­czy­ła 517 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bied­ny mąż musi od rana kosić traw­nik przed domem.

 (1.2) Sier­żant kosił serią cały plu­ton nie­przy­ja­cie­la.

 (1.3) Chu­li­gan chwa­lił się, jak kosi ko­bie­tom port­mo­net­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɕit͡ɕ, AS: kośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kośnik mzw./mos., półkosek mrz., kosina ż., kosa ż., kosisko n., kosiarka ż., kosiarz m., kosynier mos., kośba ż., koszenie n., podkaszanie n.

 czas. wykaszać, podkaszać ndk., skosić dk., zakosić dk.

 przym. kosiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żąć, wyżynać, zżynać

 (1.3) zob. kraść.

Wiktionary


kosiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­siń­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z 27 stycz­nia 2022 roku naz­wi­sko to no­si­ło 8246 Polek i 8012 Po­la­ków za­re­je­stro­wa­nych w re­je­strze PESEL.
  • An­to­ni Ko­siń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ce­za­ry Ko­siń­ski – aktor
  • Cy­prian Ko­siń­ski – che­mik
  • Ja­nusz Ko­siń­ski – dzien­ni­karz
  • Jerzy Ko­siń­ski – pi­sarz
  • Jerzy Ko­siń­ski – mo­de­larz
  • Józef Ko­siń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Krzysz­tof Ko­siń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Mi­chał Ko­siń­ski – psy­cho­log
  • Mi­ro­sław Ko­siń­ski – śpie­wak, aktor, re­ży­ser, pe­da­gog, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Piotr Ko­siń­ski – dzien­ni­karz

Wikipedia


koski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Koski Dru­gie – wieś w woj. ślą­skim, w pow.kło­buc­kim, w gm. Panki
  • Koski-Ga­jów­ka – osada leśna w woj. ślą­skim, w pow.kło­buc­kim, w gm. Panki
  • Koski Pier­wsze – wieś w woj. ślą­skim, w pow.kło­buc­kim, w gm. Panki
  • Koski-Falki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gm. Per­le­je­wo
  • Koski-Wy­py­chy – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gm. Per­le­je­wo
  • Koski – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie dzier­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Stań­ków
  • Koski Tl
  • Hämeenkoski, daw­niej pod nazwą Koski Hl

Wikipedia


koskoroba

ga­tu­nek gęsi


SJP.pl

Ko­sko­ro­ba ("Co­sco­ro­ba co­sco­ro­ba") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z po­dro­dzi­ny gęsi (An­se­ri­nae) w ro­dzi­nie kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae), za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


kosma

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kosma – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od κόσμος oz­na­cza­ją­ce­go „po­rzą­dek, ład”, „ozdo­bić”. Czę­sto wią­za­ne z imie­niem Da­mian – od śś. Kosmy i Da­mia­na (†283).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔsma, AS: kosma

Wiktionary


kosmacić

czy­nić coś kos­ma­tym


SJP.pl


kosmacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. etn. mit. demon leśny, dziki mąż, satyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. pot. my­szo­łów wło­cha­ty (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Buteo la­go­pus|ref=tak.)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kos­macz – wieś w re­jo­nie bo­ho­rod­czań­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go
  • Kos­macz – wieś w re­jo­nie ko­sow­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go
  • Kos­macz – hro­ma­da te­ry­to­rial­na w re­jo­nie ko­sow­skim ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­ski
  • Kos­macz – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kosmyk m., kosmatość ż., koszmacz m.

 przym. kosmaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszmacz m.

Wiktionary


kosmaczek

ja­strzę­biec kos­ma­czek - ro­śli­na wie­lo­let­nia, o róż­no­ko­lo­ro­wych kwia­tach ze­bra­nych w ko­szycz­ki i lan­ce­to­wa­tych li­ściach


SJP.pl

Kos­ma­czek ("Pi­lo­sel­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych, w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych także po­dro­dzaj w obrę­bie ro­dza­ju ja­strzę­biec "Hie­ra­cium" subsp. "Pi­lo­sel­la". Jest to tak­son bar­dzo pro­ble­ma­tycz­ny. Obej­mu­je od ok. 250 ga­tun­ków do ponad 800, z czego tylko ok.

Wikipedia


kosmaczewo

Kos­ma­cze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


kosmala

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kos­ma­la (ur. 1946) – me­na­dżer pio­sen­ka­rzy, dzien­ni­karz, autor tek­stów pio­se­nek, pro­du­cent na­grań
  • Jerzy Kos­ma­la (ur. 1958) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL IX ka­den­cji
  • Ma­ciej Kos­ma­la (ur. 1988) – pol­ski aktor te­le­wi­zyj­ny, te­a­tral­ny, dub­bin­go­wy, re­ży­ser dub­bin­gu
  • Piotr Kos­ma­la (ur. 1967) – pol­ski ko­larz szo­so­wy, dy­rek­tor grupy Mróz, se­lek­cjo­ner pol­skiej kadry w ko­lar­stwie szo­so­wym
  • Roman Kos­ma­la (ur. 1948) – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz, ma­larz, ry­sow­nik, pe­da­gog

Wikipedia


kosmalski

naz­wi­sko


SJP.pl


kosman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ce­li Kos­man (1940–2023) – pol­ski hi­sto­ryk, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki Uni­wer­sy­te­tu im. Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu
  • Mi­chał M. Kos­man (ur. 1972) – pol­ski po­li­to­log, dr hab. nauk spo­łecz­nych, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny In­sty­tu­tu Nauk Po­li­tycz­nych Wy­dzia­łu Hu­ma­ni­stycz­ne­go Uni­wer­sy­te­tu Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go
  • Kos­man (cyr. Косман) – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Foča. W 2013 roku li­czy­ła 1 miesz­kań­ca

Wikipedia


kosmarium

ro­dzaj jed­no­ko­mór­ko­wych glo­nów słod­ko­wod­nych z po­drzę­du sprzęż­nic wła­ści­wych


SJP.pl


kosmatek

ga­tu­nek ro­śli­ny wie­lo­let­niej na­le­żą­cy do ro­dzi­ny si­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy na więk­szej czę­ści ob­sza­rów Eu­ro­py (brak jej tylko na da­le­kiej pół­no­cy i po­łud­nio­wych krań­cach), na Za­ka­u­ka­ziu oraz w pół­noc­nej Azji, gdzie wy­stę­pu­je aż po Ir­kuck, w Pol­sce ro­śli­na bar­dzo po­spo­li­ta na te­re­nie ca­łe­go niżu i w niż­szych po­ło­że­niach gór­skich


SJP.pl


kosmatka

ga­tu­nek ro­śli­ny wie­lo­let­niej na­le­żą­cy do ro­dzi­ny si­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy na więk­szej czę­ści ob­sza­rów Eu­ro­py (brak jej tylko na da­le­kiej pół­no­cy i po­łud­nio­wych krań­cach), na Za­ka­u­ka­ziu oraz w pół­noc­nej Azji, gdzie wy­stę­pu­je aż po Ir­kuck, w Pol­sce ro­śli­na bar­dzo po­spo­li­ta na te­re­nie ca­łe­go niżu i w niż­szych po­ło­że­niach gór­skich


SJP.pl

Kos­mat­ka ("Lu­zu­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny si­to­wa­tych. Na­le­żą do niego 124 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, zwy­kle w kli­ma­cie chłod­nym, w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej na ob­sza­rach gór­skich. Do flory Pol­ski na­le­ży 10 ga­tun­ków.

Wikipedia


kosmatnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nie­to­perz z ple­mię­e­mie­nia kos­mat­ni­ków w po­dro­dzi­nie mrocz­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mi­ca kos­mat­ni­ka po­cząt­ko­wo nosi młode ze sobą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmatniki lm nm.

 przym. kosmaty

Wiktionary


kosmatniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­siu­ri­ni|Tate|ref=tak., ple­mię nie­to­pe­rzy z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kos­mat­nik

Wiktionary

Kos­mat­ni­ki (La­siu­ri­ni) – mo­no­ty­po­we ple­mię ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków (Ve­sper­ti­lio­ni­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych (Ve­sper­ti­lio­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne ga­tun­ki kos­mat­ni­ków wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmatnik mzw.

 przym. kosmaty

Wiktionary


kosmatorogi

o ce­chach kos­ma­to­ro­gich (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


kosmatorogie

ro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych


SJP.pl


kosmatostrąkowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy kos­ma­te strą­ki

Wiktionary


kosmaty

po­kry­ty wło­sa­mi, sier­ścią, mesz­kiem; wło­cha­ty, me­cha­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­kry­ty wło­sa­mi, sier­ścią, mesz­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na próż­no ka­pe­la wy­gry­wa­ła skocz­ne dry­gan­ty, szta­je­ry i me­nu­e­ty, li­be­ria, w bia­łych kos­ma­tych sur­du­tach, nie­stru­dze­nie roz­no­si­ła słod­kie musz­ka­te­le i ali­kan­ty, a cza­ru­ją­ce go­spo­dy­nie usi­ło­wa­ły oży­wić gnu­śną za­ba­wę - nuda nie dała się roz­pro­szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmyk m., kosmatnik mzw., kosmatniki nmos., kosmacz mzw./mos.

 przysł. kosmato

Wiktionary


kosmea

ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na w par­kach i ogro­dach; onę­tek, po­nęt­ka, war­sza­wian­ka, kos­mos


SJP.pl


kosmeceutyczny

→ kos­me­ce­u­tyk


SJP.pl

Patrz:

kosmeceutyk

kosmeceutyk

po­łą­cze­nie kos­me­ty­ku i leku; der­mo­kos­me­tyk


SJP.pl

Kos­me­ce­u­tyk, der­mo­kos­me­tyk, kos­me­tyk ap­tecz­ny – ter­min wy­stę­pu­ją­cy w mar­ke­tin­gu, lecz nie funk­cjo­nu­ją­cy w po­rząd­ku praw­nym, oz­na­cza­ją­cy śro­dek kos­me­tycz­ny, łą­czą­cy w sobie cechy leku i kos­me­ty­ku, ma­ją­cy le­czyć cho­ro­by skóry oraz po­pra­wiać jej este­ty­kę.

Wikipedia


kosmek

drob­ny wy­ro­stek po­kry­wa­ją­cy błonę ślu­zo­wą je­li­ta cien­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. drob­ny wy­ro­stek na po­wierzch­ni na­rzą­du

 (1.2) cien­ki wło­sek lub włó­kno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. kosmyk

Wiktionary


kosmet.

skrót od: kos­me­ty­ka, kos­me­tycz­ny


SJP.pl


kosmetolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kos­me­to­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kos­me­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmetyczka ż., kosmetologia ż.

 przym. kosmetyczny

Wiktionary


kosmetologia

dział der­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się upięk­sza­niem, przy­wra­ca­niem urody ciała; kos­me­ty­ka le­kar­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział der­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się za­cho­wy­wa­niem i przy­wra­ca­niem urody ciała;

Wiktionary

Kos­me­to­lo­gia ( cos­me­to­lo­gia), kos­me­ty­ka le­kar­ska – dział der­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem, opi­sy­wa­niem, le­cze­niem i pie­lę­gno­wa­niem skóry dot­knię­tej cho­ro­bą lub de­fek­tem (aler­gie, su­chość, ło­jo­tok, łu­szcze­nie, zmarszcz­ki) oraz wło­sów, paz­nok­ci. Kos­me­to­lo­gia zwią­za­na jest z hi­gie­ną życia i odży­wia­nia, me­to­da­mi far­ma­ko­lo­gicz­ny­mi, fi­zy­ko­te­ra­pe­u­tycz­ny­mi i chi­rur­gią pla­stycz­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kosmetolog mos./ż., kosmetolożka m.

 przym. kosmetologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosmetyka lekarska

Wiktionary


kosmetologiczny

→ kos­me­to­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kos­me­to­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

kosmetologia

Powiązane:

 przym. kosmetyczny

 rzecz. kosmetologia ż.

Wiktionary


kosmetolożka

→ kos­me­to­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie kos­me­to­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

kosmetolog

Powiązane:

 rzecz. kosmetologia ż.

Wiktionary


kosmetomat

au­to­mat do sprze­da­ży kos­me­ty­ków i środ­ków czy­sto­ści, na­le­wa­nych bez­poś­red­nio z urzą­dze­nia; cos­me­to­mat


SJP.pl


kosmetyczka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo wy­ko­nu­ją­ca za­bie­gi kos­me­tycz­ne;
2. mała to­reb­ka do prze­cho­wy­wa­nia kos­me­ty­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która wy­ko­nu­je za­bie­gi kos­me­tycz­ne;

 (1.2) to­reb­ka, sa­szet­ka do no­sze­nia / prze­cho­wy­wa­nia kos­me­ty­ków

Wiktionary

Kos­me­tycz­ka – osoba wy­ko­nu­ją­ca za­bie­gi z za­kre­su kos­me­ty­ki pie­lę­gna­cyj­nej, lecz­ni­czej i upięk­sza­ją­cej.

Zawód kos­me­tycz­ki na­le­ży do grupy za­wo­dów usłu­go­wych i rze­mieśl­ni­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja cio­cia pra­cu­je jako kos­me­tycz­ka w ele­ganc­kim sa­lo­nie pię­kno­ści.

 (1.2) Muszę kupić więk­szą kos­me­tycz­kę, bo w tej już się nie mie­szczę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɛˈtɨt͡ʃka, AS: kosmetyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmetyk m., kosmetologia ż., kosmetolog m., kosmetyka ż.

 przym. kosmetyczny

Wiktionary


kosmetyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kos­me­tycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kosmetyczny

 przysł. kosmetycznie

Wiktionary


kosmetyczny

1. słu­żą­cy do pie­lę­gno­wa­nia ciała i urody;
2. do­ty­czą­cy kos­me­ty­ki, kos­me­ty­ków;
3. o po­praw­kach: drob­ny, nie­wiel­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy do pie­lę­gna­cji ciała, utrzy­ma­nia urody

 (1.2) do­ty­czą­cy kos­me­ty­ki lub kos­me­ty­ków

 (1.3) drob­ny, nie­wie­le zna­czą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kozie mleko, do nie­daw­na za­pom­nia­ne, zna­la­zło nie­daw­no za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle kos­me­tycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: kosmetyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmetyka ż., kosmetyk m., kosmetyczka ż., kosmetologia ż., kosmetolog m., kosmetyczność ż.

 przym. kosmetologiczny

 przysł. kosmetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upiększający

 (1.3) drobny, niewielki

Wiktionary


kosmetyk

męż­czyz­na za­wo­do­wo wy­ko­nu­ją­cy za­bie­gi kos­me­tycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja, pro­dukt przez­na­czo­ny do pie­lę­gna­cji, oczy­szcza­nia, ochro­ny i upięk­sza­nia ciała lub wło­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­tu­ral­ne kos­me­ty­ki są dla mnie ab­so­lut­nym hitem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔsˈmɛtɨk, AS: kosmetyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmetyczka ż., kosmetyka ż.

 przym. kosmetyczny

 przysł. kosmetycznie

Wiktionary


kosmetyka

męż­czyz­na za­wo­do­wo wy­ko­nu­ją­cy za­bie­gi kos­me­tycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sztu­ka upięk­sza­nia, pie­lę­gno­wa­nia ciała, wło­sów; sto­so­wa­nie środ­ków lub za­bie­gów ma­ją­cych na celu pie­lę­gno­wa­nie ciała lub wło­sów

 (1.2) przen. wpro­wa­dza­nie drob­nych zmian (naj­czę­ściej w celu upięk­sza­nia cze­goś)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔsˈmɛtɨka, AS: kosmetyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmetyk m., kosmetyczka ż.

 przym. kosmetyczny

Wiktionary


kosmetykoholizm

ku­po­wa­nie i gro­ma­dze­nie zbyt wielu kos­me­ty­ków


SJP.pl


kosmicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób kos­micz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoje za­cho­wa­nie było kos­micz­nie głu­pie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmiczność ż., kosmita mos., kosmitka ż., kosmos mrz.

 przym. kosmiczny

Wiktionary


kosmiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kos­micz­ne; cecha tych, któ­rzy są kos­micz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kosmiczny

 przysł. kosmicznie

 rzecz. kosmita mos.

Wiktionary


kosmiczny

przy­miot­nik od: kos­mos


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kos­mo­sem, do­ty­czą­cy kos­mo­su

 (1.2) od­by­wa­ją­cy się w kos­mo­sie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. bar­dzo duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie sta­cje, urzą­dze­nia, wy­po­sa­że­nia i po­ja­zdy kos­micz­ne na Księ­ży­cu i na in­nych cia­łach nie­bie­skich są do­stęp­ne, na za­sa­dzie wza­jem­no­ści, dla przed­sta­wi­cie­li in­nych Państw Stron Ukła­du.

 (2.1) W domu znów była kos­micz­na awan­tu­ra o pie­nią­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔsˈmʲit͡ʃnɨ, AS: kosmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmodrom mrz., kosmos m., kosmita m., kosmitka ż., kosmiczność ż.

 przysł. kosmicznie

 temsłow. kosmo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pozaziemski

 (2.1) niepomierny, przeogromny, gigantyczny

Wiktionary


kosmita

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­ny miesz­ka­niec pla­ne­ta­a­ne­ty innej niż Zie­mia, pla­ne­to­i­da­a­ne­to­i­dy, księ­ży­ca itp.;

Wiktionary

Kos­mi­ta, obcy – hi­po­te­tycz­ny przed­sta­wi­ciel in­te­li­gent­nej formy życia po­za­ziem­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy kos­mi­ci na­praw­dę ist­nie­ją?

 (1.1) Kim są kos­mi­ci i jakie są ich plany wzglę­dem Ziemi i Zie­mian?

 (1.1) Moja sio­stra wie­rzy, że zo­sta­ła upro­wa­dzo­na przez kos­mi­tów.

 (1.1) W 1978 roku rol­nik Jan Wol­ski z Emil­ci­na prze­żył spot­ka­nie z kos­mi­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔsˈmʲita, AS: kosmʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmos m., kosmiczność ż., kosmogonia ż., kosmologia ż., kosmolog m., kosmolożka ż., kosmonauta m., kosmonautka ż., kosmonautyka ż., kosmodrom m., kosmopolita ż., kosmopolityzm m.

:: fż. kosmitka ż.

 przym. kosmiczny, kosmologiczny, kosmogoniczny, kosmopolityczny, kosmonautyczny

 przysł. kosmicznie

 temsłow. kosmo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. obcy; pot. ufoludek; pot. ekspr. ufok; żart. zielony ludzik

Wiktionary


kosmitka

→ kos­mi­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­na miesz­kan­ka pla­ne­ta­a­ne­ty innej niż Zie­mia, pla­ne­to­i­da­a­ne­to­i­dy, księ­ży­ca itp.

Wiktionary

Patrz:

kosmita

Wymowa:

IPA: kɔsˈmʲitka, AS: kosmʹitka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmos mrz., fm. kosmita mos.

 przym. kosmiczny

 przysł. kosmicznie

Wiktionary


kosmizm

ruch in­te­lek­tu­al­ny i kul­tu­ro­wy, który po­ja­wił się w Rosji na prze­ło­mie XIX i XX wieku, sku­pia­ją­cy się na re­la­cji czło­wie­ka z kos­mo­sem


SJP.pl


kosmkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kosm­ki


SJP.pl


kosmkowy

→ kos­mek


SJP.pl

Patrz:

kosmek

kosmo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z kos­mo­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) kosmo- + -drom = kos­mo­drom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔsmɔ, AS: kosmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmita mos.

 przym. kosmiczny

Wiktionary


kosmobiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kos­mo­bio­lo­gii (nauki ba­da­ją­cej moż­li­wość wy­stę­po­wa­nia życia poza Zie­mią); astro­bio­log, eg­zo­bio­log


SJP.pl


kosmobiologia

dzie­dzi­na bio­lo­gii, nauka ba­da­ją­ca moż­li­wość wy­stę­po­wa­nia życia poza Zie­mią; astro­bio­lo­gia, eg­zo­bio­lo­gia, kse­no­bio­lo­gia


SJP.pl


kosmobiologiczny

zwią­za­ny z kos­mo­bio­lo­gią (np. kos­mo­bio­lo­gicz­ne po­szu­ki­wa­nia wody, kos­mo­bio­lo­gicz­ne ek­spe­ry­men­ty); astro­bio­lo­gicz­ny, eg­zo­bio­lo­gicz­ny


SJP.pl


kosmocentryczny

w fi­lo­zo­fii, re­li­gii: uz­na­ją­cy jed­ność czło­wie­ka i świa­ta, za­kła­da­ją­cy ist­nie­nie har­mo­nii wszyst­kich bytów


SJP.pl


kosmoceutyk

pre­pa­rat sto­so­wa­ny w kos­me­to­lo­gii i der­ma­to­lo­gii głów­nie do walki ze zmarszcz­ka­mi, trą­dzi­kiem i prze­su­sze­niem skóry


SJP.pl


kosmochemia

nauka obej­mu­ją­ca ba­da­nia wy­stę­pu­ją­cych we Wszechś­wie­cie pier­wiast­ków che­micz­nych; astro­che­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. astr. dział che­mii o cha­rak­te­rze in­ter­dy­scy­pli­nar­nym, zaj­mu­ją­cy się skła­dem ciał nie­bie­skich i pro­ce­sa­mi che­micz­ny­mi za­cho­dzą­cy­mi we wszechś­wie­cie;

Wiktionary

Kos­mo­che­mia – dział astro­no­mii i jed­no­cze­śnie che­mii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem skła­du mo­le­ku­lar­ne­go ciał nie­bie­skich, szcze­gól­nie w Ukła­dzie Sło­necz­nym. Ter­min kos­mo­che­mia zo­stał stwo­rzo­ny przez Ha­rol­da Cla­y­to­na Ureya.

Kos­mo­che­mia może obej­mo­wać te­ma­ty z za­kre­su:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kos­mo­che­mia in­te­re­su­je się nie tylko obec­nym skła­dem che­micz­nym Wszechś­wia­ta, ale i pro­ce­sa­mi pro­wa­dzą­cy­mi do usta­le­nia wła­śnie ta­kie­go skła­du.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kosmochemiczny

 przysł. kosmochemicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astrochemia

Wiktionary


kosmochemiczny

→ kos­mo­che­mia; astro­che­micz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. astr. zwią­za­ny z kos­mo­che­mią, do­ty­czą­cy kos­mo­che­mii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cząst­ki ele­men­tar­ne jako takie nie sta­no­wią obiek­tu badań kos­mo­che­micz­nych, jed­nak ze wzglę­du na po­wią­za­nia z obiek­ta­mi, któ­ry­mi zaj­mu­je się kos­mo­che­mia, na­le­ży poś­wię­cić im tro­chę uwagi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmochemia ż.

 przysł. kosmochemicznie

Wiktionary


kosmodrom

wy­dzie­lo­ny teren dla obiek­tów kos­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astro­na­ut. oś­ro­dek, w któ­rym prze­pro­wa­dza się star­ty stat­ków kos­micz­nych oraz star­ty i lą­do­wa­nia pro­mów kos­micz­nych, w któ­rym przy­go­to­wu­je się i na­dzo­ru­je loty kos­micz­ne;

Wiktionary

Kos­mo­drom, port kos­micz­ny, cen­trum lotów kos­micz­nych ("kosmo-" + gr. "dró­mos" tor bie­go­wy) – oś­ro­dek przez­na­czo­ny do prze­pro­wa­dza­nia star­tów stat­ków kos­micz­nych oraz star­tów i lą­do­wań pro­mów kos­micz­nych. Za­da­nia kos­mo­dro­mu obej­mu­ją także mon­taż, przy­go­to­wa­nie do lotu oraz na­dzór nad jego prze­bie­giem, choć cen­trum ste­ro­wa­nia lotem może znaj­do­wać się w innym miej­scu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔsˈmɔdrɔ̃m, AS: kosmodrõm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kosmiczny

 rzecz. kosmita mos.

Wiktionary


kosmodromowy

→ kos­mo­drom


SJP.pl

Patrz:

kosmodrom

kosmofizyczka

kos­mo­fi­zyk płci żeń­skiej


SJP.pl


kosmofizyk

na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne ciał nie­bie­skich i ma­te­rii roz­pro­szo­nej w prze­strze­ni kos­micz­nej; astro­fi­zyk


SJP.pl


kosmofizyka

dział astro­no­mii ba­da­ją­cy wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne ciał nie­bie­skich i ma­te­rii roz­pro­szo­nej w prze­strze­ni kos­micz­nej; astro­fi­zy­ka


SJP.pl


kosmogonia

mi­to­lo­gicz­ne lub re­li­gij­ne wy­o­bra­że­nie pow­sta­nia świa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. zbiór wy­o­bra­żeń i opo­wie­ści na temat po­cho­dze­nia świa­ta;

 (1.2) astr. dział astro­no­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem po­cząt­ków wszechś­wia­ta;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kos­mo­go­nia (Ryg­we­da).

Kos­mo­go­nia, z gr. "κόσμος", "kós­mos" ("wszechś­wiat", także "ład", "po­rzą­dek") oraz "gónos" ("po­cho­dze­nie") – ca­łość wy­o­bra­żeń o po­cho­dze­niu świa­ta dla danej re­li­gii lub sy­ste­mu fi­lo­zo­ficz­ne­go oraz dział astro­no­mii, który zaj­mu­je się ge­ne­zą i ewo­lu­cją ciał nie­bie­skich, prze­waż­nie tych z Ukła­du Sło­necz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kosmogoniczny

 rzecz. kosmita mos.

Wiktionary


kosmogoniczny

zwią­za­ny z kos­mo­go­nią, mi­tycz­nym lub re­li­gij­nym wy­o­bra­że­niem stwo­rze­nia świa­ta i po­cho­dze­nia kul­tu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kos­mo­go­nią, do­ty­czą­cy kos­mo­go­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmita mos., kosmogonia ż.

 przysł. kosmogonicznie

Wiktionary


kosmograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kos­mo­gra­fii


SJP.pl

Kos­mo­graf – wg Do­ro­szew­skie­go to znaw­ca kos­mo­gra­fii, nauki wcho­dzą­cej nieg­dyś w skład astro­no­mii, łą­czą­cej wie­dzę z za­kre­su obec­nej astro­no­mii, ge­o­gra­fii, ge­o­lo­gii i me­te­o­ro­lo­gii; śred­nio­wiecz­na nazwa za­wo­du, z któ­re­go póź­niej wy­wiódł się kar­to­graf i astro­log.

Wikipedia


kosmografia

1. dawna nauka zaj­mu­ją­ca się opi­sem wszechś­wia­ta;
2. wy­o­bra­że­nia o wy­glą­dzie i funk­cjo­no­wa­niu świa­ta wła­ści­we okre­ślo­nej re­li­gii lub sy­ste­mo­wi fi­lo­zo­ficz­ne­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dawna nauka ba­da­ją­ca struk­tu­rę i ewo­lu­cję wszechś­wia­ta

 (1.2) filoz. rel. wy­o­bra­że­nie o świe­cie i jego funk­cjo­no­wa­niu cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kon­kret­nej re­li­gii lub sy­ste­mu fi­lo­zo­ficz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uży­wać bę­dzie­my tego sa­me­go po­dręcz­ni­ka do kos­mo­gra­fii, któ­re­go uży­wa­li­śmy w zesz­łym roku.

 (1.2) Czy kos­mo­gra­fia ju­de­o­chrze­ści­jań­ska znacz­nie różni się od kos­mo­gra­fii hin­du­skiej?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmograf mos.

 przym. kosmograficzny

Wiktionary


kosmograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kos­mo­gra­fią, do­ty­czą­cy kos­mo­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmograf mos., kosmografia ż.

Wiktionary


kosmolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie kos­mo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kos­mo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmita mos., kosmologia ż.

 przym. kosmologiczny

Wiktionary


kosmologia

1. dział astro­no­mii zaj­mu­ją­cy się pro­ble­ma­ty­ką ca­ło­ścio­wą kos­mo­su;
2. po­gląd re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny na temat po­cho­dze­nia czło­wie­ka i świa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. dział astro­no­mii, który zaj­mu­je się kos­mo­sem; nauka o wszechś­wie­cie;

 (1.2) filoz. dział fi­lo­zo­fii zaj­mu­ją­cy się te­ma­ta­mi pow­sta­nia, isto­ty i końca wszechś­wia­ta

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „kos­mo­gra­fia”. Zo­bacz też: Kos­mo­gra­fia (po­dręcz­nik).

Kos­mo­lo­gia (z gr. "kós­mos": po­rzą­dek, wszechś­wiat oraz "lógos": słowo, nauka) – pier­wot­nie dział fi­lo­zo­fii roz­pa­tru­ją­cy świat ma­te­rial­ny w świet­le jego osta­tecz­nych przy­czyn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔˈlɔɟja, AS: kosmoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmolog m., kosmita mos.

 przym. kosmologiczny

 przysł. kosmologicznie

Wiktionary


kosmologiczny

→ kos­mo­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kos­mo­lo­gią, do­ty­czą­cy kos­mo­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

kosmologia

Przykłady

 (1.1) Ar­gu­men­ty kos­mo­lo­gicz­ne wy­cho­dzą od pew­ne­go oczy­wi­ste­go i ogól­ne­go, ale apo­ste­rio­rycz­ne­go faktu do­ty­czą­ce­go wszechś­wia­ta, na przy­kład tego, że ist­nie­ją byty przy­god­ne, albo tego, że rze­czy się po­ru­sza­ją lub zmie­nia­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmita mos., kosmologia ż., kosmolog mos.

 przysł. kosmologicznie

Wiktionary


kosmologio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: kos­mo­lo­gia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔˈlɔɟjɔ, AS: kosmoloǵi ̯o

Wiktionary


kosmolot

prze­sta­rza­le: ro­dzaj sztucz­ne­go sa­te­li­ty z na­pę­dem


SJP.pl


kosmolów

Zo­bacz też: Kos­mo­lów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Kos­mo­lów (też: "Kos­mo­łów") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Ol­kusz, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 773.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


kosmonauta

osoba od­po­wied­nio przy­go­to­wa­na i wysz­ko­lo­na do od­by­wa­nia lotów kos­micz­nych; astro­na­u­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który wziął udział w po­dró­ży kos­micz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obej­mo­wać Zie­mię wzro­kiem… – to ma­rze­nie zi­ści­ło się je­dy­nie kos­mo­na­u­tom, a te­le­wi­dzo­wie do­sta­ją tylko na­miast­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔ̃ˈnawta, AS: kosmõnau̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmonautyka ż., kosmonautyczność ż.

:: fż. kosmonautka ż.

 przym. kosmonautyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astronauta

Wiktionary


kosmonautka

ko­bie­ta od­po­wied­nio przy­go­to­wa­na i wysz­ko­lo­na do od­by­wa­nia lotów kos­micz­nych; astro­na­ut­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która wzię­ła udział w po­dró­ży kos­micz­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔ̃ˈnawtka, AS: kosmõnau̯tka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmita mos., kosmonautyka ż.

:: fm. kosmonauta mos.

 przym. kosmonautyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astronautka

Wiktionary


kosmonautyczny

→ kos­mo­na­u­ty­ka; astro­na­u­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kos­mo­na­u­ty­ką i kos­mo­na­u­ta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie ko­la­cji przy­łą­czył się do nich Na­czel­ny Le­karz ra­dziec­kiej ekipy kos­mo­na­u­tycz­nej - Eu­ge­niusz Ana­to­lie­wicz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔ̃nawˈtɨt͡ʃnɨ, AS: kosmõnau̯tyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmita mos., kosmonautyka ż., kosmonauta m., kosmonautka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astronautyczny

Wiktionary


kosmonautyka

ze­spół nauk zaj­mu­ją­cych się re­a­li­za­cją lotów kos­micz­nych, także ba­da­niem moż­li­wo­ści po­dró­ży w prze­strze­ni mię­dzy­pla­ne­tar­nej, poz­na­wa­niem jej i znaj­du­ją­cych się tam obiek­tów; astro­na­u­ty­ka


SJP.pl


kosmoplan

prom kos­micz­ny, wa­ha­dło­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astro­na­ut. sta­tek kos­micz­ny o wie­lo­krot­nym wy­ko­rzy­sta­niu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prom kosmiczny, wahadłowiec

Wiktionary


kosmopolita

czło­wiek nie­czu­ją­cy więzi z kra­jem, z któ­re­go po­cho­dzi lub któ­re­go jest oby­wa­te­lem, de­kla­ru­ją­cy swą więź z kul­tu­rą świa­ta; oby­wa­tel świa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek nie­uz­na­ją­cy ja­kie­go­kol­wiek oby­wa­tel­stwa, a je­dy­nie świa­to­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­da­wa­ło się, że wszę­dzie czuł się u sie­bie – był praw­dzi­wym kos­mo­po­li­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔpɔˈlʲita, AS: kosmopolʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmopolityzm m.

:: fż. kosmopolitka

 przym. kosmopolityczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obywatel świata

Wiktionary


kosmopolitka

→ kos­mo­po­li­ta


SJP.pl

Patrz:

kosmopolita

kosmopolityczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kos­mo­po­li­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są kos­mo­po­li­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmopolita m., kosmopolitka ż.

 przym. kosmopolityczny

 przysł. kosmopolitycznie

Wiktionary


kosmopolityczny

do­ty­czą­cy kos­mo­po­li­ty i kos­mo­po­li­tyz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­czu­ją­cy związ­ku z żad­nym pań­stwem (miej­scem) w szcze­gól­no­ści

 (1.2) wie­lo­kul­tu­ro­wy

 (1.3) biol. roz­po­wszech­nio­ny na znacz­nej czę­ści kuli ziem­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmita mos., kosmopolita mos., kosmopolitka ż., kosmopolityzm mrz., kosmopolityczność ż.

Wiktionary


kosmopolityzacja

1. sta­wa­nie się kos­mo­po­li­tycz­nym, na­bie­ra­nie cech wła­ści­wych kos­mo­po­li­tom;
2. wpro­wa­dza­nie, sze­rze­nie kos­mo­po­li­tyz­mu


SJP.pl


kosmopolityzm

po­gląd ne­gu­ją­cy wszel­kie po­dzia­ły kul­tu­ro­wo-po­li­tycz­ne i te­ry­to­rial­ne, więzi na­ro­do­we i tra­dy­cję, za praw­dzi­wą oj­czyz­nę czło­wie­ka uz­na­ją­cy cały świat


SJP.pl

Kos­mo­po­li­tyzm (z gr. "kos­mos" „świat”, "polis" „mia­sto” i "ismos" „po­gląd”) – po­gląd wy­ra­ża­ją­cy brak pod­le­ga­nia po­dzia­łom kul­tu­ro­wo-po­li­tycz­nym i te­ry­to­rial­nym, lecz za­ra­zem sza­nu­ją­cy te po­dzia­ły i sto­su­ją­cy się do reguł pa­nu­ją­cych na danym te­ry­to­rium. Zwo­len­ni­cy kos­mo­po­li­tyz­mu uwa­ża­ją za swoją oj­czyz­nę nie kraj czy inny sfor­ma­li­zo­wa­ny ob­szar, ale cały świat nie­za­leż­nie od po­cho­dze­nia.

Wikipedia


kosmos

1. cała prze­strzeń ze wszyst­kim, co się w niej znaj­du­je; Wszechś­wiat, wszechś­wiat, Kos­mos;
2. prze­strzeń po­za­ziem­ska, do­stęp­na ludz­kie­mu doś­wiad­cze­niu; Kos­mos;
3. w fi­lo­zo­fii: świat po­ję­ty jako har­mo­nij­nie zbu­do­wa­na i wew­nętrz­nie upo­rząd­ko­wa­na ca­łość; Kos­mos;
4. ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na w par­kach i ogro­dach; kos­mea, onę­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. prze­strzeń poza ob­sza­rem ziem­skiej at­mos­fe­ry;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cos­mos bi­pin­na­tus|Cav.|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.3) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku kos­mo­sów (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wszechś­wiat – kos­mos w astro­no­mii
    • w węż­szym zna­cze­niu: prze­strzeń kos­micz­na
  • kos­mos w fi­lo­zo­fii
  • Kos­mos (fi­lo­zo­fia sta­ro­żyt­na)
  • prze­strzeń kos­micz­na
  • Kos­mos – 5-to­mo­we dzie­ło Alek­san­dra von Hum­bold­ta
  • Kos­mos – po­wieść Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza
  • Kos­mos – książ­ka ame­ry­kań­skie­go astro­no­ma Carla Sa­ga­na
  • Kos­mos – ka­na­dyj­ski film z 1996 (sześć seg­men­tów, w tym w re­ży­se­rii De­ni­sa Vil­le­ne­u­ve’a
  • Kos­mos – fran­cu­ski film z 2015 w re­ży­se­rii An­drze­ja Żu­ław­skie­go, ekra­ni­za­cja prozy Gom­bro­wi­cza
  • Kos­mos – sin­gel Sku­ba­sa
  • Kos­mos – ra­dziec­ko-ro­syj­ski sy­stem na­zew­nict­wa sztucz­nych sa­te­li­tów woj­sko­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług po­pu­lar­ne­go mitu, je­dy­ną bu­dow­lą wi­docz­ną z kos­mo­su jest Wiel­ki Mur Chiń­ski.

 (1.2) W wielu kra­jach świa­ta kos­mos upra­wia­ny jest jako ro­śli­na ozdob­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔsmɔs, AS: kosmos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmita mos., kosmitka ż.

 przym. kosmiczny

 przysł. kosmicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszechświat, uniwersum

 (1.2) kosmos podwójnie pierzasty, onętek, ponętka, warszawianka

Wiktionary


kosmotron

cy­klicz­ny ak­ce­le­ra­tor czą­stek na­ła­do­wa­nych; be­wa­tron; syn­chro­tron pro­to­no­wy


SJP.pl

Kos­mo­tron, to po­pu­lar­na nazwa syn­chro­tro­nu pro­to­no­we­go, czyli ak­ce­le­ra­to­ra czą­stek, zbu­do­wa­ne­go w Bro­ok­ha­ven Na­tio­nal La­bo­ra­to­ry (Long Is­land, USA) w roku 1948. Pełną ener­gię przy­spie­sza­nych czą­stek uzy­skał w 1953 roku, pra­co­wał do 1968 roku. Był pier­wszym ak­ce­le­ra­to­rem, który przy­spie­szał pro­to­ny do ener­gii 3 GeV.

Wikipedia


kosmowie

Kosma z mał­żon­ką


SJP.pl


kosmowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kos­mo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Czer­ni­ce Bo­ro­we
  • Kos­mo­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Czer­nie­je­wo
  • Kos­mo­wo – wieś w re­jo­nie mież­du­rie­czeń­skim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go

Wikipedia


kosmowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Kos­mow­ska-Ce­ra­no­wicz (ur. 1931) – pol­ska ge­o­loż­ka
  • Bar­ba­ra Kos­mow­ska (ur. 1958) – pol­ska fi­lo­zof­ka i pi­sar­ka
  • Ed­mund Er­nest-Kos­mow­ski (1900–1985) – pol­ski ma­larz
  • Irena W. Kos­mow­ska (1856–1931) – pol­ska pi­sar­ka, pu­bli­cyst­ka i dzia­łacz­ka spo­łecz­na
  • Irena Kos­mow­ska (1879–1945) – pol­ska po­li­tycz­ka i dzia­łacz­ka nie­pod­le­gło­ścio­wa, lu­do­wa i oś­wia­to­wa
  • Ka­ta­rzy­na Sanak-Kos­mow­ska (ur. 1984) – pol­ska te­o­re­tycz­ka mar­ke­tin­gu
  • Marta Kos­mow­ska (ur. 1972) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, bie­gacz­ka
  • Mi­chał Ma­te­usz Kos­mow­ski (1725–1804) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Mie­czy­sław Kos­mow­ski (1913–?) – pol­ski pra­cow­nik pocz­ty, ko­la­bo­rant III Rze­szy
  • Pa­try­cjusz Kos­mow­ski (ur. 1947) – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cyj­ny w PRL
  • Wła­dy­sław Kos­mow­ski (1910–?) – pol­ski rol­nik i po­li­tyk
  • Zie­mo­wit Kos­mow­ski (ur. 1960) – pol­ski muzyk roc­ko­wy

Wikipedia


kosmowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kosmy lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kosmyczek

zdrob­nie­nie od: kos­myk


SJP.pl


kosmyk

1. pa­sem­ko wło­sów;
2. ogon za­ją­ca; osmyk; omyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki pu­kiel wło­sów

 (1.2) łow. ogon zwie­rzy­ny pło­wej (je­le­nio­wa­tych)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na czole zwi­sał mu kos­myk wło­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosmyczek m., kosmacz mzw./mos.

 przym. kosmaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłak, lok, kogut, pasemko

 (1.2) omyk, osmyk

Wiktionary


kosmówczak

no­wot­wór zło­śli­wy wy­wo­dzą­cy się z tro­fo­bla­stu (tkan­ki cha­rak­te­ry­stycz­nej dla ło­ży­ska), roz­wi­ja­ją­cy się w ma­ci­cy, jaj­ni­ku lub ja­jo­wo­dzie; na­bło­niak kos­mów­ko­wy; rak kos­mów­ki


SJP.pl


kosmówka

zew­nętrz­na błona pło­do­wa gadów, pta­ków, ssa­ków i czło­wie­ka, ota­cza­ją­ca za­ro­dek i po­zo­sta­łe błony pło­do­we; cho­rion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. błona pło­do­wa pow­sta­ją­ca z tro­fo­bla­stu za­rod­ka, która umoż­li­wia wy­mia­nę sub­stan­cji mię­dzy krwią matki a krwią płodu i uczest­ni­czy w pow­sta­niu ło­ży­ska

Wiktionary

Kos­mów­ka

Kos­mów­ka ( cho­rion) – zew­nętrz­na błona pło­do­wa owod­niow­ców zbu­do­wa­na z ek­to­der­my, osła­nia­ją­ca ciało za­rod­ka i po­zo­sta­łe błony pło­do­we: owod­nię, omocz­nię i pę­che­rzyk żółt­ko­wy.

Kos­mów­ka gadów i pta­ków jest cien­ko­ścien­ną błoną su­ro­wi­czą, na­to­miast u ssa­ków na jej po­wierzch­ni roz­wi­ja­ją się licz­ne i roz­ma­i­cie wyksz­tał­co­ne wy­rost­ki, tzw. kosm­ki uczest­ni­czą­ce w bu­do­wie ło­ży­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­pra­wi­dło­wo­ści kos­mów­ki mogą pro­wa­dzić do pro­ble­mów z ło­ży­skiem lub roz­wo­jem płodu.

Wiktionary


kosnowiec

Kos­no­wiec – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Faj­sła­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Faj­sła­wi­ce. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 122 miesz­kań­ców.

Wikipedia


koso

przy­słó­wek

 (1.1) daw. krzy­wo, po­chy­ło, uko­śnie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: kosa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukos mrz., ukośnik mrz.

 przym. kosy

Wiktionary


kosobucki

naz­wi­sko


SJP.pl


kosobudzki

naz­wi­sko


SJP.pl


kosodrzew

kar­ło­wa­ty ga­tu­nek sosny ros­ną­cy w gó­rach po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu; ko­sów­ka, ko­so­drze­wi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pinus mugo|Turra|ref=tak., ga­tu­nek drze­wa lub krze­wu igla­ste­go na­le­żą­cy do ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, ros­ną­cy w gó­rach, po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu;

 (1.2) rzad. dendr. krzew z ga­tun­ku ko­so­drze­wów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce ko­so­drzew pod­le­ga ochro­nie.

 (1.2) Wy­wró­cił się, za­ha­cza­jąc o ko­rzeń ko­so­drze­wiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosodrzewina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosodrzewina, kosówka, kosówka właściwa, sosna górska

 (1.2) kosodrzewina, kosówka, kosówka właściwa, sosna górska

Wiktionary


kosodrzewie

rzad­ko: kar­ło­wa­ty ga­tu­nek sosny ros­ną­cy w gó­rach po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu; ko­sów­ka, ko­so­drzew, ko­so­drze­wi­na


SJP.pl


kosodrzewina

1. kar­ło­wa­ty ga­tu­nek sosny ros­ną­cy w gó­rach po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu; ko­sów­ka, ko­so­drzew;
2. zwar­te za­ro­śla wy­so­ko­gór­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pinus mugo|Turra|ref=tak., ga­tu­nek drze­wa lub krze­wu igla­ste­go na­le­żą­cy do ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, ros­ną­cy w gó­rach, po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu;

 (1.2) dendr. krzew z ga­tun­ku ko­so­drze­win (1.1)

 (1.3) za­ro­śla ko­so­drze­wi­ny (1.1) wy­stę­pu­ją­ce w gó­rach po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu;

Wiktionary

Ko­so­drze­wi­na, sosna gór­ska, ko­sów­ka wła­ści­wa, ko­so­drzew ("Pinus mugo" Turra) – ga­tu­nek drze­wa (lub krze­wu) igla­ste­go na­le­żą­cy do ro­dza­ju sosna ("Pinus"), ro­dzi­ny sos­no­wa­tych ("Pi­na­ce­ae"). Wy­stę­pu­je w pas­mach gór­skich Eu­ro­py Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej. W gó­rach za­chod­niej Eu­ro­py wy­stę­pu­je sosna ha­ko­wa­ta trak­to­wa­na jako pod­ga­tu­nek ko­so­drze­wi­ny "P.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do lat 90. XX wieku re­lik­to­we sta­no­wi­sko ko­so­drze­wi­ny znaj­do­wa­ło się w Be­ski­dzie Ni­skim.

 (1.2) Wysyp tę korę wokół ko­so­drze­wi­ny przy pło­cie.

 (1.3) Daw­niej ko­so­drze­wi­na była ma­so­wo wy­pa­la­na i wy­ci­na­na, aby przy­go­to­wać te­re­ny pod wypas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔsɔḍʒɛˈvʲĩna, AS: kosoḍževʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosodrzew mrz.

 przym. kosodrzewinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosówka, kosodrzew, sosna górska, kosówka właściwa

 (1.2) kosówka, kosodrzew, sosna górska, kosówka właściwa

Wiktionary


kosodrzewinowy

przy­miot­nik od: ko­so­drze­wi­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ko­so­drze­wi­ny

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści ko­so­drze­wi­ny

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią ko­so­drze­wi­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔsɔḍʒɛvʲĩˈnɔvɨ, AS: kosoḍževʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosodrzewina

Wiktionary


kosogon

ryba za­li­cza­na do rzędu re­ki­noksz­tałt­nych; lis mor­ski


SJP.pl

Ko­so­gon, lis mor­ski ("Alo­pias vul­pi­nus") – ga­tu­nek mor­skiej ryby chrzęst­nosz­kie­le­to­wej z ro­dzi­ny ko­so­go­no­wa­tych (Alo­pii­dae). Po­ła­wia­na go­spo­dar­czo i w węd­kar­stwie.

Wikipedia


kosok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. sierp

Wiktionary


kosooki

prze­sta­rza­le:
1. ma­ją­cy sko­śne oczy; sko­śno­o­ki;
2. ma­ją­cy zeza; ze­zo­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. sko­śno­o­ki

 (1.2) przest. ze­zo­wa­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosookość ż.

 przysł. kosooko

Wiktionary


kosorowice

Ko­so­ro­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Kos­so­ro­witz) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Tar­nów Opol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­ją się m.in.: ko­ściół pa­ra­fial­ny pw. św. Jana Ne­po­mu­ce­na, szko­ła pod­sta­wo­wa (klasy I-III, dal­sza edu­ka­cję ucz­nio­wie kon­ty­nu­u­ją w szko­le pod­sta­wo­wej i gim­naz­jum w Tar­no­wie Opol­skim) oraz re­mi­za OSP, znaj­du­ją­ca się w KSRG.

Wikipedia


kosowianin

oby­wa­tel Ko­so­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­so­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­da­rze oś­rod­ka po­wo­li że­gna­ją się z miesz­ka­ją­cy­mi od maja al­bań­ski­mi ro­dzi­na­mi. Jed­no­cze­śnie szy­ku­ją się na przy­ję­cie ko­lej­nej grupy Ko­so­wian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kosowo n.

:: fż. Kosowianka ż.

 przym. kosowski

Wiktionary


kosowianka

oby­wa­tel­ka Ko­so­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ko­so­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kosowo n.

:: fm. Kosowianin mos.

 przym. kosowski

Wiktionary


kosowice

Ko­so­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bo­dze­chów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 751.

Wikipedia


kosowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kosownik

w gwa­rze prze­stęp­czej: spraw­ca ro­zbo­ju


SJP.pl


kosowo

1. te­ry­to­rium spor­ne w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Prisz­ti­nie, pań­stwo czę­ścio­wo uz­na­wa­ne na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. czę­ścio­wo uz­na­wa­ne pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Prisz­ti­nie;

Wiktionary

Ko­so­wo, Re­pu­bli­ka Ko­so­wa (alb. Ko­so­va / Kosovë, Re­pu­bli­ka e Kosovës; serb. Косово, Ko­so­vo, Република Косовo, Re­pu­bli­ka Ko­so­vo) – pań­stwo w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Prisz­ti­nie o ogra­ni­czo­nym uz­na­niu na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej (patrz: lista państw for­mal­nie uz­na­ją­cych nie­pod­le­głość Ko­so­wa), które jed­no­stron­nie ogło­si­ło nie­pod­le­głość 17 lu­te­go 2008 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Serb­ski par­la­ment przy­jął re­zo­lu­cję w spra­wie Ko­so­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈsɔvɔ, AS: kosovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kosowianin mos., Kosowianka ż.

 przym. kosowski, Kosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Kosowa

Wiktionary


kosoworotka

tra­dy­cyj­na męska ko­szu­la ro­syj­ska ze sko­śnie za­pi­na­nym koł­nie­rzem, stój­ką


SJP.pl

Ko­so­wo­rot­ka – tra­dy­cyj­na ro­syj­ska, pro­sta i długa ko­szu­la męska z koł­nie­rzem-stój­ką, roz­cię­ciem po lewej stro­nie oraz dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi, no­szo­na na wierzch spod­ni i prze­wią­zy­wa­na pa­skiem w pasie.

Wikipedia


kosowski

przy­miot­nik od: Ko­so­wo, Kosów Lacki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­so­wa

Wiktionary

Ko­sow­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z lat 90. XX wieku naz­wi­sko to no­si­ło 6 208 Pol­skich oby­wa­te­li za­re­je­stro­wa­nych w re­je­strze PESEL.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kosów mrz., Kosowo n., Kosowianin mos., Kosowianka ż.

 przym. Kosowy

Wiktionary


kosoń

błon­ków­ka z ro­dzi­ny gą­sie­nicz­ni­ków


SJP.pl

Kosoń (ukr. Косонь, węg. Mezőkaszony) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie be­re­how­skim ob­wo­du za­kar­pac­kie­go, sie­dzi­ba hro­ma­dy Kosoń.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się przej­ście gra­nicz­ne Kosoń-Barabás z Wę­gra­mi.

Wikipedia


kossak

po­tocz­nie: dzie­ło Ju­liu­sza Kos­sa­ka - pol­skie­go ma­la­rza, ry­sow­ni­ka i ilu­stra­to­ra; Kos­sak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glo­ria Kos­sak – ma­lar­ka, po­et­ka, sio­stra Si­mo­ny
  • Hi­la­ry Kos­sak – pol­ski ofi­cer
  • Hry­ho­rij Kos­sak – ukra­iń­ski ofi­cer, puł­kow­nik UHA, brat Iwana
  • Iwan Kos­sak – ukra­iń­ski ofi­cer, brat Hry­ho­ri­ja
  • Ja­ni­na Kos­sak-Pe­łeń­ska – pi­sar­ka, dzien­ni­kar­ka
  • Jerzy Kos­sak – pol­ski ma­larz, syn Woj­cie­cha, oj­ciec Si­mo­ny
  • Jerzy Kos­sak (1927–1998) – pol­ski so­cjo­log li­te­ra­tu­ry
  • Ju­liusz Kos­sak – pol­ski ma­larz
  • Karol Kos­sak – pol­ski ma­larz, ak­wa­re­li­sta, wnuk Ju­liu­sza, bra­ta­nek Woj­cie­cha
  • Leon Kos­sak – pol­ski ma­larz, brat Ju­liu­sza
  • – ukra­iń­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, wy­daw­ca
  • – ukra­iń­ski dy­ry­gent, brat Wa­sy­la

Wikipedia


kossakowski

wła­ści­wy Kos­sa­ko­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Kos­sa­ka


SJP.pl


kossobudzki

naz­wi­sko


SJP.pl


kossowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Kos­sow­ski – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


kossuth

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­renc Kos­suth – wę­gier­ski po­li­tyk i in­ży­nier
  • Lajos Kos­suth – wę­gier­ski bo­ha­ter na­ro­do­wy, przy­wód­ca re­wo­lu­cji
  • Sta­ni­sław Kos­suth – pol­ski in­ży­nier gór­nict­wa
  • Ste­fan Kos­suth – pol­ski in­ży­nier i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Kos­suth – wieś w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Al­corn
  • Kos­suth – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ni­to­woc
  • Kos­suth (ang. Kos­suth Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ni­to­woc
  • hrab­stwo Kos­suth (ang. Kos­suth Co­un­ty) – w sta­nie Iowa
  • Kos­suth Rádió – jedna z trzech pań­stwo­wych sta­cji ra­dio­wych na Wę­grzech

Wikipedia


kostarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kostaryka

pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w San José; Re­pu­bli­ka Ko­sta­ry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;

Wiktionary

Ko­sta­ry­ka (hiszp. ' dosł. „bo­ga­te wy­brze­że”, Re­pu­bli­ka Ko­sta­ry­ki – República de Costa Rica) – pań­stwo w Ame­ry­ce Cen­tral­nej nad Mo­rzem Ka­ra­ib­skim i Oce­a­nem Spo­koj­nym. Gra­ni­czy od pół­no­cy z Ni­ka­ra­guą na od­cin­ku 309 km i od po­łud­nia z Pa­na­mą – 330 km. Łącz­na dłu­gość wy­brze­ża ka­ra­ib­skie­go i pa­cy­ficz­ne­go wy­no­si 1290 km.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już trzy lata miesz­kam w Ko­sta­ry­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔstaˈrɨka, AS: kostaryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kostarykanin mos., Kostarykanka ż., kostarykańskość ż.

 przym. kostarykański

Wiktionary


kostarykanin

oby­wa­tel Ko­sta­ry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ko­sta­ry­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mecz Ser­bów z Ko­sta­ry­ka­na­mi oglą­da­ło dzie­sięć mi­lio­nów wi­dzów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔstarɨˈkãɲĩn, AS: kostarykãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kostaryka ż.

:: fż. Kostarykanka ż.

 przym. kostarykański

Wiktionary


kostarykanka

oby­wa­tel­ka Ko­sta­ry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ko­sta­ry­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔstarɨˈkãŋka, AS: kostarykãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kostaryka ż.

:: fm. Kostarykanin mos.

 przym. kostarykański

Wiktionary


kostarykański

przy­miot­nik od: Ko­sta­ry­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­sta­ry­ki, pań­stwa w Ame­ry­ce Środ­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W miarę upły­wu czasu prze­wa­gę na mu­ra­wie uzy­ska­li gra­cze tu­rec­cy. Czę­ściej prze­by­wa­li na po­ło­wie ry­wa­li, kon­stru­u­jąc groź­niej­sze akcje i nie­po­ko­jąc obroń­ców ko­sta­ry­kań­skich.

 (1.1) Naj­wię­cej jest chęt­nych na kawy sma­ko­we, np. ir­landz­ką, a z tra­dy­cyj­nych naj­czę­ściej ku­po­wa­na jest ko­lum­bij­ska i ko­sta­ry­kań­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci, AS: kostarykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kostaryka ż., Kostarykanin mos., Kostarykanka ż.

Wiktionary


kostarz

w sta­ro­pol­szczyź­nie: męż­czyz­na czę­sto gra­ją­cy w karty lub kości, zaz­wy­czaj nie­ucz­ci­wie; ko­ste­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. gracz w kości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔstaʃ, AS: kostaš

Wiktionary


kostas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., forma po­u­fa­ła imie­nia Kon­stan­di­nos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój grec­ki przy­ja­ciel Ko­stas miesz­ka w Sa­lo­ni­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kosta m., Konstandinos m., Konstanty m., Konstantyn m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kosta

Wiktionary


kostański

naz­wi­sko


SJP.pl


kostecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ada Kostrz-Ko­stec­ka (ur. 1951) – dzien­ni­kar­ka i pu­bli­cyst­ka
  • Artur Ko­stec­ki (ur. 1978) – ho­ke­i­sta
  • Bar­ba­ra Ho­u­walt-Ko­stec­ka (ur. 1935) – ma­lar­ka i po­et­ka
  • Dawid Ko­stec­ki (1981-2019) – bok­ser
  • Fran­ci­szek Ko­stec­ki (1758-1844) – pol­ski le­karz
  • Fran­ci­szek Ko­stec­ki (1792-przed 1856) – bur­mistrz Lipna, Wy­szo­gro­du i Warki
  • Ha­li­na Ko­stec­ka-Kwiat­kow­ska, ps. „Ha­lu­sia” (1917-1944) – łącz­nicz­ka, sa­ni­ta­riusz­ka w pow­sta­niu war­szaw­skim
  • Hen­ryk Ko­stec­ki (1930-1999) – po­li­tyk, poseł na Sejm Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • Józef Ko­stec­ki (1922-1980) – aktor
  • Karol Ko­stec­ki (1917-1998) – ka­pi­tan pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Leon Ko­stec­ki (1911-1955) – pol­ski ofi­cer
  • Le­szek Ko­stec­ki (1934-1988) – ma­larz i gra­fik

Wikipedia


kosteczka

zdrob­nie­nie od: kost­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kost­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dy­ną usu­nię­tą ko­stecz­ką słu­cho­wą był mło­te­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈstɛt͡ʃka, AS: kostečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostka ż., kostucha ż., kość ż., kościstość ż., kostniak mrz.

 przym. kościsty

Wiktionary


kostek

rzad­ko: szcząt­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Kon­stan­ty lub Kon­stan­tyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kostkówna ż.

:: fż. Kostkowa ż.

Wiktionary


kostencki

naz­wi­sko


SJP.pl


kostenko

naz­wi­sko


SJP.pl


kostera

1. dra­pież­na ryba z rzędu zro­sło­szczę­kich, ży­ją­ca w mo­rzach tro­pi­kal­nych;
2. (r. żeń­ski) prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta czę­sto gra­ją­ca w karty lub kości, zaz­wy­czaj nie­ucz­ci­wie; także o męż­czyź­nie, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba dra­pież­na

 (1.2) karc. na­mięt­ny, nie­ucz­ci­wy gracz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ste­ra – część wsi Wi­du­cho­wa woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Ko­ste­ra – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Gnoj­no
  • ko­ste­ra krop­ko­wa­na (Lac­toph­rys bi­ca­u­da­lis)
  • ko­ste­ra ro­ga­ta albo ko­ste­ra ro­ga­czek (Lac­to­ria cor­nu­ta)
  • ko­ste­ra czte­ro­ro­ga (Acant­ho­stra­cion qu­a­dri­cor­nis)
  • ko­ste­ra czte­ro­róg (Acant­ho­stra­cion qu­a­dri­cor­nis)
  • ko­ste­ra gru­zeł­ko­wa­ta (Ostra­cion cu­bi­cus)
  • ko­ste­ra grzbie­to­ro­ga (Lac­to­ria for­na­si­ni)
  • ko­ste­ra ja­do­wa (Rhi­ne­so­mus tri­qu­e­ter)
  • ko­ste­ra pi­ra­mi­dal­na (Te­tro­so­mus gib­bo­sus)
  • ko­ste­ra pla­mi­sta (Ostra­cion me­le­a­gris)
  • ko­ste­ra pla­stro­miod­na (Acant­ho­stra­cion po­ly­go­nius)

Wikipedia


kosternik

ko­ster­nik le­śniak - motyl z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


SJP.pl


kosterski

→ ko­ste­ra (osoba)


SJP.pl


kosterstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. na­mięt­ne gra­nie w kości lub karty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usu­nął ofi­ce­rów, od­da­ją­cych się pi­jań­stwu i ko­ster­stwu, tu­dzież ta­kich, któ­rzy udrę­cza­li żoł­nie­rzy.

Wiktionary


kostioza

pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba ryb wy­wo­ły­wa­na przez wi­ciow­ce


SJP.pl

Ko­stio­za, ich­tio­bo­do­za, "Co­stio­sis" – pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba ryb wy­wo­ły­wa­na przez wi­ciow­ce z ro­dza­ju "Icht­hy­o­bo­do".

Wy­róż­nia się dwa ga­tun­ki wi­ciow­ców z ro­dza­ju "Icht­hy­o­bo­do": "I. ne­ca­trix" oraz "I. py­ri­for­mis", z czego ten pier­wszy jest naj­częst­szą przy­czy­ną wy­wo­ły­wa­nia tej cho­ro­by. Nazwa wy­wo­dzi się od daw­niej uży­wa­nej nazwy ro­dza­jo­wej "Co­stia".

Wikipedia


kostium

1. ubiór dam­ski skła­da­ją­cy się z ża­kie­tu i spód­ni­cy;
2. strój przez­na­czo­ny do upra­wia­nia pew­nych spor­tów np. gim­na­sty­ki, pły­wa­nia;
3. strój ba­lo­wy lub kar­na­wa­ło­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ja­kiejś epoki lub po­sta­ci;
4. ubra­nie ak­to­ra, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce po­stać graną w te­a­trze lub fil­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. sce­nicz­ne ubra­nie ak­to­ra, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce graną po­stać

 (1.2) odzież. ubra­nie dam­skie, w skład któ­re­go wcho­dzą ża­kiet i spód­ni­ca

 (1.3) odzież. spe­cjal­ny strój przez­na­czo­ny do upra­wia­nia pew­nych spor­tów

 (1.4) odzież. strój uży­wa­ny jako prze­bra­nie na ba­lach, za­ba­wach i pa­ra­dach głów­nie w okre­sie kar­na­wa­łu

 (1.5) odzież. ko­bie­cy strój na pla­ża­a­żę

 (1.6) strój ty­po­wy dla epoki, po­sta­ci czy bajki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­a­trze waż­nym uzu­peł­nie­niem ko­stiu­mów są fry­zu­ry i cha­rak­te­ry­za­cja.

 (1.6) Ko­stium diu­kow­ski mie­cza nie prze­wi­dy­wał, co za­wsze wy­da­wa­ło się Vi­me­so­wi za­dzi­wia­ją­co głu­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔstʲjũm, AS: kostʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostiumeria ż.

 przym. kostiumowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebranie

 (1.2) ubranie

 (1.3) ubranie

 (1.4) przebranie

 (1.5) ubranie

Wiktionary


kostiumer

pra­cow­nik te­a­tru lub opery zaj­mu­ją­cy się ko­stiu­ma­mi


SJP.pl


kostiumeria

ko­stiu­mer­nia;
1. pra­cow­nia, w któ­rej szyje się ko­stiu­my te­a­tral­ne;
2. po­mie­szcze­nie na za­ple­czu te­a­tru do prze­cho­wy­wa­nia ko­stiu­mów


SJP.pl


kostiumerka

→ ko­stiu­mer


SJP.pl

Patrz:

kostiumer

kostiumernia

ko­stiu­me­ria;
1. pra­cow­nia, w któ­rej szyje się ko­stiu­my te­a­tral­ne;
2. po­mie­szcze­nie na za­ple­czu te­a­tru do prze­cho­wy­wa­nia ko­stiu­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. pra­cow­nia ko­stiu­mów te­a­tral­nych

 (1.2) teatr. miej­sce prze­cho­wy­wa­nia ko­stiu­mów w te­a­trze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostiumer mos.

 przym. kostiumowy

Wiktionary


kostiumik

zdrob­nie­nie od: ko­stium


SJP.pl


kostiumograf

osoba opra­co­wu­ją­ca kon­cep­cję pla­stycz­na ko­stiu­mów, fry­zur, rek­wi­zy­tów itp. dla po­sta­ci wy­stę­pu­ją­cych w fil­mie lub te­a­trze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ko­stiu­mo­gra­fią

Wiktionary

Ko­stiu­mo­graf – osoba zaj­mu­ją­ca się opra­co­wy­wa­niem kon­cep­cji pla­stycz­nej ko­stiu­mów, fry­zur oraz rek­wi­zy­tów dla ak­to­rów wy­stę­pu­ją­cych w kinie lub te­a­trze. Praca ko­stiu­mo­gra­fa za­sad­ni­czo różni się od pracy pro­jek­tan­ta mody, jego uwaga sku­pia się prze­de wszyst­kim na stwo­rze­niu ubio­ru na po­trze­by filmu bądź spek­ta­klu, na pod­sta­wie re­a­liów w nim przed­sta­wia­nych oraz kon­cep­cji re­ży­se­ra. Ko­stiu­mo­gra­fo­wie zwy­kle pra­cu­ją w gru­pach, aby skoń­czyć pracę w wyz­na­czo­nym ter­mi­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kostiumografia ż.

 przym. kostiumograficzny

Wiktionary


kostiumografia

sztu­ka opra­co­wy­wa­nia kon­cep­cji pla­stycz­nych ko­stiu­mów i fry­zur po­sta­ci sce­nicz­nych lub te­le­wi­zyj­nych


SJP.pl


kostiumograficzny

→ ko­stiu­mo­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

kostiumografia

kostiumografka

→ ko­stiu­mo­graf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ko­stiu­ma­mi w te­a­trze lub na pla­nie fil­mo­wym

Wiktionary

Patrz:

kostiumograf

kostiumolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ko­stiu­mo­lo­gii


SJP.pl


kostiumologia

nauka zaj­mu­ją­ca się hi­sto­rią ubio­rów


SJP.pl

Ko­stiu­mo­lo­gia – nauka zaj­mu­ją­ca się hi­sto­rią ubio­rów, za­po­cząt­ko­wa­na w XVI wieku. Od XVII wieku roz­wi­ja­na była prze­de wszyst­kim we Fran­cji. Pier­wsze pu­bli­ka­cje ko­stiu­mo­lo­gicz­ne w ję­zy­ku pol­skim opra­co­wa­no w XIX wieku, na co wpływ miała po­pu­lar­ność ma­lar­stwa hi­sto­rycz­ne­go.

Wikipedia


kostiumolożka

→ ko­stiu­mo­log


SJP.pl

Patrz:

kostiumolog

kostiumować

po­tocz­nie: ubie­rać w ko­stium


SJP.pl


kostiumowiec

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się ko­stiu­ma­mi w fil­mie lub te­a­trze


SJP.pl


kostiumowy

przy­miot­nik od: ko­stium


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ko­stium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔstʲjũˈmɔvɨ, AS: kostʹi ̯ũmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostium m., kostiumer m., kostiumerka ż., kostiumernia ż., kostiumik m., kostiumowanie n., kostiumowiec m., kostiumowość ż., kostiumówka ż.

 czas. kostiumować

 przym. kostiumerski

 przysł. kostiumowo

Wiktionary


kostiumówka

po­tocz­nie: bal ko­stiu­mo­wy


SJP.pl


kostka

1. zdrob­nie­nie od: kość;
2. trój­kąt­na płyt­ka z masy lub kości uży­wa­na do gry na gi­ta­rze;
3. sze­ścian z oz­na­czo­ny­mi punk­ta­mi ścia­na­mi, uży­wa­ny w grach;
4. coś kro­jo­ne­go w kształt sze­ścia­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kość

 (1.2) anat. mała kość łą­czą­ca stopę z nogą;

 (1.3) woj­sko­wy bądź har­cer­ski ple­cak o cha­rak­te­ry­stycz­nym kwa­dra­to­wym kształ­cie;

 (1.4) muz. mała płyt­ka, którą gra się na niek­tó­rych in­stru­men­tach stru­no­wych

 (1.5) efekt gi­ta­ro­wy w po­sta­ci prze­łącz­ni­ka noż­ne­go

 (1.6) ele­ment sprzę­tu wspi­nacz­ko­we­go, uży­wa­ny do za­kła­da­nia punk­tów ase­ku­ra­cyj­nych

 (1.7) nie­wiel­ki przed­miot w kształ­cie pro­sto­pa­dło­ścia­nu

 (1.8) anat. część kości strzał­ko­wej nad sta­wem nad­garst­ko­wym

 (1.9) pewna jed­nost­ko­wa por­cja to­wa­ru, zwy­kle tłu­szczu

 (1.10) na­wierzch­nia drogi z pro­sto­pa­dło­ścien­nych ka­mie­ni

 (1.11) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pest­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kość do gry
  • kost­ka – po­tocz­na nazwa gór­ne­go stawu sko­ko­we­go
  • kost­ka – wy­ro­stek na pi­szcze­li lub kości strzał­ko­wej
  • kost­ka wstaw­na – ele­ment czasz­ki
  • kost­ka – tor­ni­ster (ple­cak)
  • kost­ka – ele­ment sprzę­tu wspi­nacz­ko­we­go
  • kost­ka gi­ta­ro­wa – ro­dzaj plek­tro­nu
  • kost­ka – po­tocz­na nazwa urzą­dze­nia wspo­ma­ga­ją­ce­go grę na gi­ta­rze
  • kost­ka bru­ko­wa
  • kost­ka – po­ję­cie z te­o­rii gra­fów
  • kost­ka Ru­bi­ka
  • kost­ka Bed­lam

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłem tak głod­ny, że po­o­gry­za­łem ca­łe­go kur­cza­ka do ostat­niej kost­ki.

 (1.2) Nie mogę grać w piłkę z po­wo­du zwich­nię­tej kost­ki.

 (1.3) Za­wią­zał glany, za­rzu­cił kost­kę z książ­ka­mi na plecy i po­biegł do szko­ły.

 (1.4) Ta kost­ka jest dla mnie za mięk­ka, nie dam rady za­grać żad­nej so­lów­ki.

 (1.7) Ja jak pra­co­wa­łam w te­a­trze, oczy­wi­ście, był ob­cho­dzo­ny Dzień Ko­biet (…), był tu­li­pan, były raj­sto­py i była kost­ka mydła, tak, pa­mię­tam jak dziś.

 (1.9) Ed­war­dzie, kup pro­szę dwie kost­ki mar­ga­ry­ny.

 (1.10) Na rynku przed ra­u­szem po­ło­żo­no nową kost­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔstka, AS: kostka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kość ż., kościec m., kostucha ż., kostyczność ż., kostnienie n., skostnienie n.

:: zdrobn. kosteczka ż.

 czas. kostnieć ndk., skostnieć dk.

 przym. kostny, kościany, kostkowy, kostyczny, kościsty, kostkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosteczka

 (1.3) plecak, tornister

 (1.4) plektron, piórko

 (1.8) nadgarstek

 (1.10) bruk

Wiktionary


kostkarz

ro­bot­nik wy­kła­da­ją­cy na­wierzch­nię drogi kost­ką bru­ko­wą


SJP.pl


kostki

rzad­ko: szcząt­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kost­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Pod­la­ski
  • Kost­ki – część wsi Ugoszcz w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce
  • Kost­ki – gro­ma­da w po­wie­cie bu­skim
  • Kost­ki – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kost­kach, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Kost­ki Duże
  • Kost­ki Małe

Wikipedia


kostkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kostkowanie

obrób­ka wy­kań­cza­ją­ca przed­mio­tów me­ta­lo­wych przez wy­ko­ny­wa­nie na ich po­wierzch­ni drob­nych rysek two­rzą­cych okre­ślo­ny wzór; ma­ze­ro­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kost­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kostkować

Wiktionary


kostkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kost­kę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kost­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostka

Wiktionary


kostkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kost­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Dę­bo­wiec
  • Kost­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce

Wikipedia


kostkowie

naz­wi­sko


SJP.pl

Kost­ka – ka­szub­ski ród szla­chec­ki.

Wikipedia


kostkowiec

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy zwie­rząt wod­nych z typu pa­rzy­deł­kow­ców


SJP.pl


kostkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kost­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Gnie­wi­no
  • Kost­ko­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Rybno
  • Kost­ko­wo – gro­ma­da
  • Kost­ko­wo – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kost­ko­wie, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim

Wikipedia


kostkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kostkowy

przy­miot­nik od: kost­ka


SJP.pl


kostkoza

zbyt wiele miejsc po­kry­tych kost­ką bru­ko­wą w prze­strze­ni pu­blicz­nej; bru­ko­za


SJP.pl


kostkówka

po­tocz­nie:
1. but lub skar­pe­ta się­ga­ją­ce do kost­ki;
2. droga z kost­ką bru­ko­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. skar­pe­ta się­ga­ją­ca do kost­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostka

Wiktionary


kostkówki

po­tocz­nie:
1. but lub skar­pe­ta się­ga­ją­ce do kost­ki;
2. droga z kost­ką bru­ko­wą


SJP.pl


kostniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kost­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostniak m.

Wiktionary


kostniak

nie­zło­śli­wy no­wot­wór w po­sta­ci guza wy­wo­dzą­cy się z tkan­ki kost­nej, umiej­sco­wio­ny zwy­kle w ko­ściach lub czę­ściach mięk­kich do nich przy­le­ga­ją­cych; oste­o­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ła­god­ny no­wot­wór tkan­ki kost­nej

Wiktionary

Kost­niak ( oste­o­ma) – ła­god­ny, wolno ros­ną­cy no­wot­wór kości, zbu­do­wa­ny z doj­rza­łej, zbi­tej lub gąb­cza­stej tkan­ki kost­nej. Zmia­ny te naj­czę­ściej lo­ka­li­zu­ją się w obrę­bie kości czasz­ki i twa­rzo­czasz­ki, zwła­szcza w za­to­kach przy­no­so­wych (szcze­gól­nie czo­ło­wej), a także w kości czo­ło­wej, si­to­wej i żu­chwie. Kost­nia­ki mogą wy­stę­po­wać po­je­dyn­czo lub jako zmia­ny mno­gie, szcze­gól­nie w prze­bie­gu ze­spo­łu Gard­ne­ra – dzie­dzicz­nej cho­ro­by ge­ne­tycz­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kość ż., kosteczka ż., kościec m., kostnienie n., skostnienie n.

:: zdrobn. kostniaczek m.

 czas. kostnieć ndk., skostnieć dk.

 przym. kostny, kościany, kośćcowy

Wiktionary


kostnica

po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wu­je się ciała zmar­łych do chwi­li po­grze­bu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wu­je się ciała zmar­łych do chwi­li po­grze­bu;

 (1.2) przy­ko­ściel­na ka­pli­ca po­grze­bo­wa

Wiktionary

Kost­ni­ca ("ma­row­nia", "os­sa­rium") – po­mie­szcze­nie lub osob­ny bu­dy­nek znaj­du­ją­cy się przy ko­ście­le, szpi­ta­lu lub cmen­ta­rzu, w któ­rym prze­cho­wu­je się ciała zmar­łych do chwi­li po­grze­bu. Kost­ni­ce słu­ży­ły także do prze­cho­wy­wa­nia kości, na które na­tra­fio­no pod­czas ko­pa­nia no­wych gro­bów. Po na­gro­ma­dze­niu się od­po­wied­niej ilo­ści ta­kich szcząt­ków do­ko­ny­wa­no ich po­now­ne­go po­chów­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało babki już przy­wieź­li z kost­ni­cy.

 (1.2) Obrzę­dy po­grze­bo­we roz­pocz­ną się w kost­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈstʲɲit͡sa, AS: kostʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kostny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promorta

Wiktionary


kostnienie

pro­ces pow­sta­wa­nia kości po­le­ga­ją­cy na przeksz­tał­ca­niu się ele­men­tów chrzęst­nych szkie­le­tu w tkan­kę kost­ną; osy­fi­ka­cja


SJP.pl


kostnina

tkan­ka kost­na obra­sta­ją­ca po­wierzch­nię usz­ko­dzo­nej kości


SJP.pl

Kost­ni­na ( cal­lus) – gru­bo­włó­kni­sta, splo­to­wa­ta, pier­wot­na tkan­ka kost­na pow­sta­ją­ca w ogni­sku usz­ko­dze­nia lub zła­ma­nia kości, po­wo­du­ją­ca jej zro­śnię­cie. Pow­sta­je w wy­ni­ku nam­na­ża­nia się i róż­ni­co­wa­nia ko­mó­rek oste­o­gen­nych roz­rod­czej war­stwy okost­nej, śród­kost­nej oraz szpi­ku. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je kost­ni­ny:

Wikipedia


kostniwo

ce­ment; jedna z tka­nek zęba, po­kry­wa­ją­ca ko­rzeń zęba, bu­do­wą zbli­żo­na do kości


SJP.pl


kostno-skórny

do­ty­czą­cy kości i skóry


SJP.pl


kostno-stawowy

do­ty­czą­cy kości i sta­wów


SJP.pl


kostnojęzykokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych; ara­pa­i­moksz­tałt­ne


SJP.pl

Kost­no­ję­zy­koksz­tałt­ne, aro­wa­noksz­tałt­ne, ara­pa­i­moksz­tałt­ne (Oste­o­glos­si­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii) o wielu pry­mi­tyw­nych ce­chach bu­do­wy, za­miesz­ku­ją­cych wody słod­ko­wod­ne ca­łe­go świa­ta, głów­nie w ob­sza­rach tro­pi­kal­nych. Więk­szość ga­tun­ków pro­wa­dzi dra­pież­ny tryb życia. Naj­star­sze oto­li­ty po­cho­dzą z ma­strych­tu.

Wikipedia


kostnopromieniste

gro­ma­da ryb kost­nosz­kie­le­to­wych; pro­mie­nio­płet­we, kost­no­pro­mien­ne, pro­mie­ni­sto­płet­we


SJP.pl


kostnopromienne

gro­ma­da ryb kost­nosz­kie­le­to­wych; pro­mie­nio­płet­we, kost­no­pro­mie­ni­ste, pro­mie­ni­sto­płet­we


SJP.pl


kostnoszkieletowe

nad­gro­ma­da ryb o szkie­le­cie w róż­nym stop­niu skost­nia­łym


SJP.pl


kostnoszkieletowy

o ce­chach kost­nosz­kie­le­to­wych (nad­gro­ma­da ryb)


SJP.pl


kostnotwórczy

sprzy­ja­ją­cy two­rze­niu się kości


SJP.pl


kostnołuski

o ce­chach kost­no­łu­skich (pod­gro­ma­da ryb)


SJP.pl


kostnołuskie

pod­gro­ma­da ryb pro­mie­nio­płet­wych; ko­sto­łu­skie, chrzęst­no­kost­ne


SJP.pl


kostny

do­ty­czą­cy kości lub po­cho­dzą­cy od nich


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kost­ną bu­do­wą szkie­le­tu nie spo­ty­ka­my się u bez­krę­gow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔstnɨ, AS: kostny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostnica ż., kość ż., kostka ż., kostucha ż., kościec m., kościstość ż., kostniak mrz.

 przym. kościany, kościsty

Wiktionary


kostolice

ro­dzi­na ryb o gło­wach sil­nie skost­nia­łych z wy­rost­ka­mi kost­ny­mi


SJP.pl


kostolicy

o ce­chach ko­sto­li­cych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


kostomłocianin

miesz­ka­niec Ko­sto­mło­tów


SJP.pl


kostomłocianka

miesz­kan­ka Ko­sto­mło­tów


SJP.pl


kostomłocki

przy­miot­nik od: Ko­sto­mło­ty


SJP.pl


kostomłoty

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­sto­mło­ty – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty
  • Ko­sto­mło­ty – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Kodeń
  • Ko­sto­mło­ty – osada w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Kodeń
  • Ko­sto­mło­ty – gmina w po­wie­cie średz­kim
  • Ko­sto­mło­ty – dawna gmina wiej­ska
  • Ko­sto­mło­ty – gro­ma­da w po­wie­cie średz­kim
  • Ko­sto­mło­ty – dawna wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, po­dzie­lo­na na Ko­sto­mło­ty Pier­wsze i Ko­sto­mło­ty Dru­gie
  • Ko­sto­mło­ty – przy­sta­nek oso­bo­wy

Wikipedia


kostopol

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Ko­sto­pol ( Костопіль, "Ko­sto­pil") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie ró­wień­skim. Do 2020 sie­dzi­ba re­jo­nu ko­sto­pol­skie­go. Leży na Wo­ły­niu.

Znaj­du­je się tu sta­cja ko­le­jo­wa Ko­sto­pol, po­ło­żo­na na linii Równe – Ba­ra­no­wi­cze – Wilno.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kostopolski

Wiktionary


kostopolski

→ Ko­sto­pol (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


kostorz

naz­wi­sko


SJP.pl


kostotom

przy­rząd chi­rur­gicz­ny w po­sta­ci moc­nych me­ta­lo­wych nożyc o krót­kich ostrzach do prze­ci­na­nia żeber i in­nych cien­kich kości


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) med. no­ży­ce do prze­ci­na­nia kości

Wiktionary


kostotomia

za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu żebra lub wy­cię­ciu jego czę­ści


SJP.pl


kostowcowate

o ce­chach ko­stow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Ko­stow­co­wa­te ("Co­sta­ce­ae") – ro­dzi­na bylin z rzędu im­bi­row­ców. Na­le­ży do niej 7–8 ro­dza­jów ze 143–162 ga­tun­ka­mi, więk­szość z nich na­le­ży do ro­dza­ju "Co­stus". Przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją w całej stre­fie tro­pi­kal­nej, naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­jąc w tro­pi­kal­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej oraz w re­jo­nie Nowej Gwi­nei. Sze­reg ga­tun­ków z ro­dza­ju "Co­stus" upra­wia­nych jest jako ro­śli­ny ozdob­ne, wy­ko­rzy­sty­wa­nych jest jako wa­rzy­wa i ro­śli­ny lecz­ni­cze.

Wikipedia


kostowcowaty

o ce­chach ko­stow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kostowiec

ro­dzaj ro­ślin tro­pi­kal­nych z ro­dzi­ny ko­stow­co­wa­tych


SJP.pl

Zo­bacz też: Ko­sto­wiec w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Ko­sto­wiec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Na­da­rzyn

W skład so­łect­wa "Urzut-Ko­sto­wiec" wcho­dzi także wieś Urzut.

Wikipedia


kostowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kostołuski

o ce­chach ko­sto­łu­skich (pod­gro­ma­da ryb)


SJP.pl


kostołuskie

pod­gro­ma­da ryb pro­mie­nio­płet­wych; kost­no­łu­skie, chrzęst­no­kost­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­sto­łu­skie (Chon­dro­stei) - pod­gro­ma­da ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii).
  • Ko­sto­łu­skie (Ho­lo­stei) – in­fra­gro­ma­da ryb pro­mie­nio­płet­wych

Wikipedia


kostroma

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w eu­ro­pej­skiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

 (1.2) geogr. rzeka w Rosji prze­du­ral­skiej, lewy do­pływ Wołgi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­stro­ma – mia­sto w Rosji
  • Ko­stro­ma – rzeka w Rosji, do­pływ Wołgi
  • Ko­stro­ma – per­so­ni­fi­ka­cja wios­ny i uro­dza­ju w wie­rze­niach wschod­nio­sło­wiań­skich
  • Obwód ko­strom­ski
  • Di­na­mo Ko­stro­ma
  • Spar­tak Ko­stro­ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈstrɔ̃ma, AS: kostrõma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kostromski

Wiktionary


kostromski

przy­miot­nik od: Ko­stro­ma (rzeka lub mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­stro­mą, do­ty­czą­cy Ko­stro­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kostroma ż.

Wiktionary


kostropaty

szorst­ki, chro­po­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. szorst­ki, chro­po­wa­ty

 (1.2) przen. nie­e­le­ganc­ki, szorst­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔstrɔˈpatɨ, AS: kostropaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chropawy, chropowaty, nierówny, szorstki

Wiktionary


kostrowicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kostruba

daw­niej: nie­rów­ność, guz, wy­ro­stek


SJP.pl


kostrubacz

gwa­ro­wo: osoba nie­po­rząd­na, nie­o­krze­sa­na


SJP.pl


kostrubaty

daw­niej: kos­ma­ty


SJP.pl


kostrubiec

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Ko­stru­biec – pol­ski ma­te­ria­łoz­naw­ca
  • Ja­ro­sław Ko­stru­biec – pol­ski praw­nik, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki

Wikipedia


kostrz

naz­wi­sko


SJP.pl


kostrzeszyn

Ko­strze­szyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Złota. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


kostrzewa

ro­śli­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fe­stu­ca|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ko­strze­wa (1.1)

Wiktionary

Ko­strze­wa ("Fe­stu­ca" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 450–640 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na całym świe­cie, w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej ga­tun­ki z tego ro­dza­ju rosną w gó­rach. W obrę­bie ro­dza­ju wy­róż­nia się wiele ga­tun­ków zbio­ro­wych, wiele tak­so­nów jest mor­fo­lo­gicz­nie bar­dzo po­dob­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej ga­tun­ki ko­strze­wy rosną w gó­rach.

 (1.2) Ar­ty­sta przed­sta­wił zwar­te kępy ko­strze­wy sma­ga­ne wia­trem.

 (1.2) Wie­cho­wa­te pió­ro­pu­sze ko­strzew do­mi­nu­ją w kra­jo­bra­zie.

Wiktionary


kostrzewiec

osad­nik ko­strze­wiec - motyl z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


kostrzewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­strzew­ski – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad czte­ry ty­sią­ce osób.

Wikipedia


kostrzeń

ko­strzeń ba­rył­ko­wa­ty - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny je­lon­ko­wa­tych


SJP.pl


kostrzyca

1. wieś i osada w Pol­sce;
2. szczyt w Czar­no­ho­rze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­strzy­ca – mie­sza­niec mię­dzy­ro­dza­jo­wy traw
  • Ko­strzy­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce
  • Ko­strzy­ca – część ko­lo­nii Bo­le­sła­wo­wo w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Debrz­no
  • Ko­strzy­ca – gro­ma­da w po­wie­cie je­le­nio­gór­skim
  • Ko­strzy­ca – szczyt w Czar­no­ho­rze
  • Har­cer­skie Schro­ni­sko Tu­ry­stycz­ne Ko­strzy­ca
  • Ko­strzy­ca – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­strzy­cy w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim

Wikipedia


kostrzyn

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim;

 (1.3) geogr. zob. Ko­strzyn nad Odrą.

Wiktionary

Ko­strzyn – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­strzyn. Po­ło­żo­ne 21 km na wschód od Poz­na­nia, 32 km od Gniez­na, 27 km od Wrze­śni oraz 20 km od Środy Wiel­ko­pol­skiej.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2019 roku mia­sto li­czy­ło 9677 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] rzu­cił w kąt Cy­ce­ro­na, przy­pa­sał sza­bel­kę, wsa­dził na głowę kon­fe­de­rat­kę z dwu­barw­nem piór­kiem i ru­szył z le­gio­nem pod Po­grzy­bo­wo, a potem za swoją im­pre­zę po­ku­to­wał wraz z in­ny­mi w Ko­strzy­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔsṭʃɨ̃n, AS: kosṭšỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostrzynianin m., kostrzynianka ż., Kostrzyń m.

 przym. kostrzyński

Wiktionary


kostrzynek

Zo­bacz też: Ko­strzy­nek w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ko­strzy­nek – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Wy­so­ka. Wcho­dzi w skład so­łect­wa Mo­ści­ska.

W la­tach 1975–1998 osada na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


kostrzynianin

miesz­ka­niec Ko­strzy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­strzy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kostrzyn m.

:: fż. kostrzynianka ż.

 przym. kostrzyński

Wiktionary


kostrzynianka

miesz­kan­ka Ko­strzy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­strzy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kostrzyn m.

:: fm. kostrzynianin m.

 przym. kostrzyński

Wiktionary


kostrzyń

rzeka, lewy do­pływ Liwca


SJP.pl

Nie mylić z: Ko­strzy­nem.

Ko­strzyń – nie­wiel­ka rzeka w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sta­no­wią­ca do­pływ rzeki Li­wiec, o dłu­go­ści 44,8 km.

Rzeka pły­nie przez te­re­ny rol­ni­cze, głów­nie łą­ko­we i leśne, a więk­szy­mi le­żą­cy­mi nad nią osa­da­mi są: Boj­mie, Olek­sin, Stara Sucha i inne.

Wikipedia


kostrzyński

przy­miot­nik od: Ko­strzyn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­strzy­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kostrzyn m., kostrzynianin m., kostrzynianka ż.

Wiktionary


kostucha

po­tocz­nie: po­stać śmier­ci wy­o­bra­ża­na jako ko­ścio­trup z kosą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. per­so­ni­fi­ka­cja śmier­ci za­bie­ra­ją­ca ludzi w zaś­wia­ty, przed­sta­wia­na jako szkie­let, zwy­kle z atry­bu­ta­mi ta­ki­mi jak kosa, klep­sy­dra czy kap­tur

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od: ko­stuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek jest jako ten ptak bez­bron­ny, na świat pu­szczo­ny – a to go ja­strząb, a to go zwierz, a to głód, a w końcu i ta ko­stu­cha do­du­si (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈstuxa, AS: kostuχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kość ż., kostka ż., kosteczka ż., kostuch m., kostur m.

:: zdrobn. kostusia ż.

 przym. kostny, kościsty, kościany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmiertka, kostuch

Wiktionary


kostuchna

Ko­stuch­na – część oraz dziel­ni­ca Ka­to­wic, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wej czę­ści mia­sta, na Pła­sko­wy­żu Mur­cek, gra­ni­czą­ca z Pod­le­siem, Za­rze­czem, Pio­tro­wi­ca­mi-Ochoj­cem, Murc­ka­mi i mia­stem Tychy, w la­tach 1967–1975 sa­mo­dziel­ne mia­sto.

Po­cząt­ki Ko­stuch­ny się­ga­ją XVII wieku.

Wikipedia


kostulski

naz­wi­sko


SJP.pl


kostumbryzm

prąd w ro­man­tycz­nej li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej


SJP.pl

Ko­stum­bryzm (hiszp. co­stum­bris­mo, od "co­stum­bre" – oby­czaj) – kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze i sztu­ce hisz­pań­skiej i hi­spa­no­a­me­ry­kań­skiej. Za­po­cząt­ko­wa­ny w Hisz­pa­nii w XVII w., roz­wi­nął się w okre­sie ro­man­tyz­mu. Ko­stum­bryzm dąży do wier­ne­go zo­bra­zo­wa­nia życia i oby­cza­jów epoki, przed­sta­wia lo­kal­ne re­gio­ny, ich co­dzien­ność i fol­klor.

Wikipedia


kostur

1. kij słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia się;
2. pręt słu­żą­cy do roz­gar­nia­nia żarów lub ro­zbi­ja­nia ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kij lub laska uży­wa­ne jako pod­pór­ka przy cho­dze­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­stur – ro­dzaj laski
  • Ko­stur sa­dzar­ski – na­rzę­dzie do sa­dze­nia drzew
  • Ko­stur – miej­sco­wość w Buł­ga­rii
  • Ko­stur – miej­sco­wość w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej
  • Ko­stur – miej­sco­wość w Al­ba­nii
  • Ko­stur – wieś w Ser­bii, w okrę­gu pi­roc­kim, w mie­ście Pirot
  • Niżni Ko­stur – szczyt w Ta­trach
  • Wyżni Ko­stur – szczyt w Ta­trach
  • Karol Ko­stur – pol­ski ma­larz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re sta­rusz­ki wy­my­śla­ły mu od ostat­nich, jedna stłu­kła go ko­stu­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostucha ż.

Wiktionary


kosturek

mały ko­stur; kij, drą­żek


SJP.pl


kostusia

zdrob­nie­nie od: ko­stu­cha


SJP.pl


kostuś

zdrob­nie­nie od: ko­stu­cha


SJP.pl


kostyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ko­stycz­nie


SJP.pl


kostyczność

→ ko­stycz­ny


SJP.pl

Patrz:

kostyczny

kostyczny

o czło­wie­ku: uszczy­pli­wy, zło­śli­wy, zgryź­li­wy, szy­der­czy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) niez­wy­kle zło­śli­wy lub oprys­kli­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kostka ż., kostyczność ż.

 przysł. kostycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opryskliwy, złośliwy

Wiktionary


kostyra

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­sty­ra – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


kostów

Ko­stów (niem. "Ko­stau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na. Usy­tu­o­wa­na jest ok. 7 km od mia­sta na tra­sie By­czy­na – Kępno. Leży na wy­so­ko­ści 170 m n.p.m. Na te­re­nie Ko­sto­wa znaj­du­ją się stawy ho­dow­la­ne i sta­cja PKP. Wieś znaj­du­je się na szla­ku ko­le­jo­wym i szla­ku dro­go­wym łą­czą­cym Śląsk z Wiel­ko­pol­ską (Poz­nań).

Wikipedia


kosy

o oczach, spoj­rze­niu: krzy­wy, uko­śny, ze­zu­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. krzy­wy, po­chy­ły

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., i W. plu­ral|kosa.

 (2.2) M., B. i W. lm. od: kos

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kosy – herb szla­chec­ki
  • Kosy – część wsi Ma­ru­szy­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Sza­fla­ry
  • Kosy – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Kosy – część wsi Mię­dzy­bro­dzie Bial­skie w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Czer­ni­chów
  • Kosy – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • Kosy – wieś w ob­wo­dzie ode­skim, w re­jo­nie po­dil­skim, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne miej­sco­wej rady wiej­skiej
  • Kosy (Kossy) – wieś w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie czer­ni­wec­kim, w ra­dzie wiej­skiej Ło­zo­we

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ukos mrz., ukośnik mrz.

 przysł. koso

Wiktionary


kosycarz

naz­wi­sko


SJP.pl


kosyginowski

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z dzia­ła­czem ko­mu­ni­stycz­nym Alek­sie­jem Ko­sy­gi­nem

Wiktionary


kosynier

żoł­nierz uz­bro­jo­ny w kosę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. żoł­nierz pie­szy z kosą o ostrzu osa­dzo­nym na sztorc;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈsɨ̃ɲɛr, AS: kosỹńer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosa ż., koszenie n., skoszenie n., podkoszenie n., podkaszanie n., pokos m.

 czas. kosić ndk., skosić dk., podkaszać ndk., podkosić dk.

 przym. kosynierski, kośny

Wiktionary


kosynierka

→ ko­sy­nier


SJP.pl

Patrz:

kosynier

kosynierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z ko­sy­nie­rem, do­ty­czą­cy ko­sy­nie­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosa ż., kosynier mos.

Wiktionary


kosynka

re­gio­nal­nie: trój­kąt­na chust­ka


SJP.pl


kosz

1. ro­dzaj po­jem­ni­ka; ko­szyk;
2. po­jem­nik na śmie­ci, od­pad­ki;
3. ro­dzaj osło­ny;
4. ple­cio­ny fotel pla­żo­wy;
5. bocz­na przy­cze­pa mo­to­cy­kla;
6. gon­do­la ba­lo­nu;
7. pot. ko­szy­ków­ka;
8. ta­tar­ski lub ko­zac­ki obóz woj­sko­wy; ko­men­da ta­kie­go obozu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jem­nik ple­śće­cio­ny z ela­stycz­ne­go ma­te­ria­łu na­tu­ral­ne­go lub sztucz­ne­go

 (1.2) ja­ki­kol­wiek po­jem­nik przy­po­mi­na­ją­cy kosz (1.1)

 (1.3) po­jem­nik na od­pa­dy

 (1.4) za­war­tość kosza (1.1-3)

 (1.5) zob. kosz pla­żo­wy.

 (1.6) lotn. gon­do­la za­wie­szo­na pod ba­lo­nem, mie­szczą­ca pa­sa­że­rów i bagaż

 (1.7) sport. obręcz z siat­ką umie­szczo­na na ta­bli­cy, do któ­rej ko­szy­ka­rze sta­ra­ją się wrzu­cić piłkę

 (1.8) techn. ele­ment pod­no­śni­ka, w któ­rym stoi czło­wiek

 (1.9) mot. bocz­na przy­cze­pa mo­to­cy­kla

 (1.10) stpol. obóz Ta­ta­rów lub Ko­za­ków

 (1.11) in­form. fol­der sy­ste­mo­wy do prze­cho­wy­wa­nia usu­nię­tych pli­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. ko­szy­ków­ka

 (2.2) pot. tra­fie­nie piłką do kosza (1.7)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kosz – ro­dzaj ple­cio­ne­go po­jem­ni­ka
  • kosz (dach) – wklę­sła kra­wędź dachu
  • kosz ba­lo­no­wy – gon­do­la pod ba­lo­nem
  • kosz – ele­ment broni bia­łej chro­nią­cy dłoń
  • kosz – gon­do­la z kołem do­cze­pia­na do mo­to­cy­kla
  • kosz pla­żo­wy – pla­żo­wa osło­na od wia­tru lub nad­mier­ne­go na­sło­necz­nie­nia
  • kosz – ro­dzaj fur­man­ki
  • kosz – obóz albo od­dział Ta­ta­rów lub Ko­za­ków
  • kosz dzio­bo­wy lub ru­fo­wy – ba­rier­ka na dzio­bie lub rufie jach­tu
  • kosz – część sy­ste­mów ope­ra­cyj­nych
  • kosz – po­jem­nik przez­na­czo­ny na śmie­ci
  • kosz – pot. ko­szyk, po­jem­nik w skle­pie sa­mo­ob­słu­go­wym, słu­żą­cy do gro­ma­dze­nia za­ku­py­wa­nych to­wa­rów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­dło­dze stał kosz z wę­glem.

 (1.2) Wcho­dząc do skle­pu, wzię­ła kosz.

 (1.3) Wrzuć te pa­pier­ki do kosza.

 (1.10) W dro­dze po­wrot­nej nat­knę­li się na kosz Ta­ta­rów.

 (2.1) Na mnie nie licz: jutro gram w kosza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔʃ, AS: koš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszykówka ż., koszykarz m., koszykarka ż., koszyczkowe n., koszykarstwo n.

:: zdrobn. koszyk m., koszyczek m.

 przym. koszowy, koszykowy, koszykarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) pojemnik

 (1.1) plecionka

 (1.3) kosz na śmieci / kosz na śmiecie, kubeł (na śmieci[e]), pojemnik (na śmieci[e]), śmietnik

 (1.4) zawartość

 (1.6) gondola

 (1.10) obóz, obozowisko

 (2.1) koszykówka

 (2.2) punkt

Wiktionary


koszajec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­sza­jec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. prusz­kow­skim, w gmi­nie Brwi­nów
  • Ko­sza­jec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Rybno

Wikipedia


koszalin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, daw­niej ko­sza­liń­skim;

Wiktionary

}|- class="gra­fi­ka iboxs"

Ko­sza­lin ( Köslin) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, nad rzeką Dzier­żę­cin­ką, nad je­zio­ra­mi: Jamno i Lu­bia­to­wo Pół­noc­ne. Sie­dzi­ba po­wia­tu ko­sza­liń­skie­go, sądu okrę­go­we­go, wy­dzia­łu za­miej­sco­we­go urzę­du mar­szał­kow­skie­go i de­le­ga­tu­ry urzę­du wo­je­wódz­kie­go. We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2024 r. Ko­sza­lin li­czył 105 143 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 995,9 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu daw­nych wil­niu­ków po woj­nie osied­li­ło się w Ko­sza­li­nie .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃalʲĩn, AS: košalʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszaliniak m., koszalinianin m., koszalinianka ż., Koszalińskie n.

 przym. koszaliński, podkoszaliński

Wiktionary


koszaliniak

po­tocz­nie: ko­sza­li­nia­nin (miesz­ka­niec Ko­sza­li­na)


SJP.pl


koszalinianin

miesz­ka­niec Ko­sza­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­sza­li­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ko­sza­li­na, uro­dzo­na w Ko­sza­li­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Uro­dzi­łem się w Ko­sza­li­nie, je­stem więc ko­sza­li­nia­ni­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʃalʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: košalʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koszalin m., Koszalińskie n., koszaliniak m.

:: fż. koszalinianka ż.

 przym. koszaliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pot. koszaliniak

Wiktionary


koszalinianka

miesz­kan­ka Ko­sza­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­sza­li­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ko­sza­li­na, uro­dzo­na w Ko­sza­li­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʃalʲĩˈɲãnka, AS: košalʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koszalin m., Koszalińskie n., koszaliniak m.

:: fm. koszalinianin m.

 przym. koszaliński

Wiktionary


koszaliński

przy­miot­nik od: Ko­sza­lin, Ko­sza­liń­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­sza­li­na, zwią­za­ny z Ko­sza­li­nem, po­cho­dzą­cy z Ko­sza­li­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Die­cez­ja ko­sza­liń­sko-ko­ło­brze­ska pow­sta­ła 28 czerw­ca 1972 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʃaˈlʲĩj̃sʲci, AS: košalʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koszalin m., Koszalińskie n., koszaliniak m., koszalinianin m., koszalinianka ż.

Wiktionary


koszalińskie

przy­miot­nik od: Ko­sza­lin, Ko­sza­liń­skie


SJP.pl


koszanowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­sza­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek
  • Ko­sza­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel
  • Ko­sza­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Pnie­wy
  • Ko­sza­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Brzeż­no

Wikipedia


koszar

za­gro­da dla owiec i bydła; ko­sza­ra


SJP.pl

Ko­szar – prze­no­śna za­gro­da dla owiec w Kar­pa­tach Za­chod­nich, zbu­do­wa­na z ro­złącz­nych przę­seł. Ko­szar był jed­nym z głów­nych ele­men­tów go­spo­dar­ki pa­ster­skiej (tzw. sza­ła­śnict­wa). Sta­wia­no go na ha­lach pa­ster­skich na czas wy­pa­su zwie­rząt w gó­rach. Se­ba­stian Fli­zak podał na­stę­pu­ją­cą de­fi­ni­cję ko­sza­ru: "Ko­szar jest to ogro­dze­nie z krza­seł w kształ­cie pro­sto­ką­ta".

Wikipedia


koszara

za­gro­da dla owiec lub bydła; ko­szar


SJP.pl

Ko­sza­ra ( Кашара; Кошара; hist. "Ol­mań­ska Ko­sza­ra", Альма́нская Каша́ра) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie sto­liń­skim, w siel­so­wie­cie Stru­ga, w po­bli­żu gra­ni­cy z Ukra­i­ną.

Wikipedia


koszarawa

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­sza­ra­wa – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Ko­sza­ra­wa, ok. 20 ki­lo­me­trów od Żywca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa biel­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Ko­sza­ra­wa. We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2020 r. za­miesz­ki­wa­ły ją 2362 osoby.

Wikipedia


koszarawianin

miesz­ka­niec Ko­sza­ra­wy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


koszarawianka

miesz­kan­ka Ko­sza­ra­wy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


koszarawski

→ Ko­sza­ra­wa


SJP.pl

Patrz:

Koszarawa

koszarka

sta­tek bez na­pę­du z po­mie­szcze­nia­mi miesz­kal­ny­mi dla ro­bot­ni­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­szar­ka – sta­tek bez na­pę­du, z po­mie­szcze­nia­mi miesz­kal­ny­mi dla ro­bot­ni­ków za­trud­nio­nych przy pra­cach hy­dro­tech­nicz­nych»
  • Ko­szar­ka – część mia­sta Kiel­ce
  • Ko­szar­ka – część wsi Ja­ro­sła­wiec w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sitno
  • Ko­szar­ka – część wsi Gró­dek nad Du­naj­cem w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gró­dek nad Du­naj­cem
  • Ko­szar­ka – część wsi Budy Au­gu­stow­skie w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Ko­szar­ka – ko­lo­nia wsi Plo­ski w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski
  • Ko­szar­ka – przy­sió­łek wsi Potok Mały w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ję­drze­jów
  • Ko­szar­ka – część wsi Dą­bro­wa w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Ma­słów
  • Ko­szar­ka – część wsi Wy­my­słów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Wą­chock
  • Ko­szar­ka – szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim
  • Ko­szar­ka – szczyt w Pie­ni­nach
  • Ko­szar­ka – wieś w gmi­nie Demir Ka­pi­ja

Wikipedia


koszarniak

po­tocz­nie: kara sto­so­wa­na w woj­sku, po­le­ga­ją­ca na za­ka­zie opu­szcza­nia ko­szar przez pe­wien czas


SJP.pl


koszarowiec

bu­dy­nek ko­sza­ro­wy


SJP.pl


koszarowość

nie­wy­szu­ka­na oby­cza­jo­wość ty­po­wa dla woj­sko­wych ko­sza­rów; try­wial­ność, pro­stact­wo


SJP.pl


koszarowy

przy­miot­nik od: ko­sza­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z ko­sza­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tekst po­pu­lar­nej pio­sen­ki lu­do­wej niósł się echem po całym dwor­cu, wdzie­ra­jąc się we wszyst­kie ko­le­jo­we za­ka­mar­ki, wnę­trza wa­go­nów i budki za­wia­dow­ców ruchu, oz­naj­mia­jąc ra­do­śnie każ­de­mu pa­sa­że­ro­wi, że odtąd spora grupa mło­dych ludzi nie bę­dzie już miała nic wspól­ne­go z mun­du­rem, bro­nią i re­żi­mem ko­sza­ro­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszary nmos.

 czas. koszarować, skoszarować

Wiktionary


koszary

zam­knię­ty teren wraz z bu­dyn­ka­mi, w któ­rych kwa­te­ru­ją żoł­nie­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) teren i bu­dyn­ki, w któ­rych kwa­te­ru­ją żoł­nie­rze

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: ko­sza­ra

 (2.2) M., B. i W. lm. od: ko­szar

Wiktionary

Ko­sza­ry – bu­dy­nek lub ze­spół bu­dyn­ków słu­żą­cy jako po­mie­szcze­nia dla woj­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żoł­nie­rze dru­gie­go ba­ta­lio­nu sta­nę­li w sze­re­gu na dzie­dziń­cu ko­szar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃarɨ, AS: košary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszar m., koszara ż., koszarniak m., koszarówka ż.

 czas. koszarować ndk.

 przym. koszarniany, koszarny, koszarowy, przykoszarowy, wokółkoszarowy

 przysł. koszarowo

Wiktionary


koszarzyć

umie­szczać owce albo bydło na noc lub na czas do­je­nia na pa­stwi­sku w ko­sza­rze


SJP.pl


koszarówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. strój za­wo­do­wej stra­ży po­żar­nej no­szo­ny w ko­sza­rach

Wiktionary

Ko­sza­rów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Gra­je­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Nie­u­sta­ją­cej Po­mo­cy w Gra­je­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koszary nmos.

Wiktionary


koszatka

mały gry­zoń z ro­dzi­ny pil­cho­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dry­o­mys|Tho­mas|ref=tak., ro­dzaj nie­du­że­go ssaka z ro­dzi­ny po­pie­li­co­wa­tych;

 (1.2) zool. gry­zoń z ro­dza­ju ko­szat­ka (1.1)

Wiktionary

Ko­szat­ka ("Dry­o­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ko­sza­tek (Le­it­hii­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny po­pie­li­co­wa­tych (Gli­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ciem­ne ob­wód­ki wokół oczu zwę­ża­ją się u ko­sza­tek w stro­nę uszu.

Wiktionary


koszatniczka

nie­wiel­ki gry­zoń za­miesz­ku­ją­cy Chile i za­chod­nie Andy


SJP.pl

Ko­szat­nicz­ka, ko­szat­ni­czek ("Oc­to­don") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny ko­szat­nicz­ko­wa­tych (Oc­to­don­ti­dae). Naj­licz­niej­szym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju jest ko­szat­nicz­ka po­spo­li­ta ("O. degus"). Ko­szat­nicz­ki tego ga­tun­ku są po­pu­lar­nym ga­tun­kiem ho­do­wa­nym hob­by­stycz­nie.

Wikipedia


koszatniczkowate

ro­dzi­na ssa­ków z rzędu gry­zo­ni


SJP.pl

Ko­szat­nicz­ko­wa­te, daw­niej ko­szat­nicz­ki (Oc­to­don­ti­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du je­żoz­wie­rzow­ców (Hy­stri­co­morp­ha) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia).

Wikipedia


koszatnik

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ko­szat­nicz­ko­wa­tych


SJP.pl


koszałka

ro­dzaj ko­szy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­szyk lub to­reb­ka ple­śće­cio­ne z wi­kli­ny, z przy­kryw­ką, słu­żą­ce zwy­kle do no­sze­nia po­kar­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃawka, AS: košau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. koszałeczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. koszarka

Wiktionary


koszałki-opałki

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) pot. głup­stwa, bred­nie, rze­czy zmy­ślo­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez cały wie­czór opo­wia­dał ja­kieś ko­szał­ki-opał­ki, ale dzie­cia­ki były za­chwy­co­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃawʲci ɔˈpawʲci, AS: košau̯ʹḱi opau̯ʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. banialuki, androny, farmazony, duby smalone; grub. pierdoły; reg. kipki-opałki, koszały-opały, koszyczki-opałeczki

Wiktionary


koszcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od koszt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie koszt, lecz tylko mały kosz­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszt m.

Wiktionary


koszedary

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim.

Wiktionary

Ko­sze­da­ry (lit. "Kaišiadorys") – mia­sto li­tew­skie w re­gio­nie Auksz­to­ta w okrę­gu ko­wień­skim, sie­dzi­ba gminy.

Ko­sze­da­ry leżą na dro­dze po­mię­dzy dwoma naj­więk­szy­mi mia­sta­mi Litwy: Wil­nem (67 km) i Kow­nem (37 km) w wi­dłach Niem­na i Wilii. Licz­ba miesz­kań­ców gminy – 37 tys., mia­sta – 9 734.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. koszedarski

Wiktionary


koszela

naz­wi­sko


SJP.pl


koszeliki

Ko­sze­li­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski.

Wieś była włas­no­ścią sta­ro­sty gu­zow­skie­go i no­wo­miej­skie­go Sta­ni­sła­wa Opa­liń­skie­go, le­ża­ła w wo­je­wództ­wie pod­la­skim w 1673 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


koszelówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­sze­lów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Stara Kor­ni­ca
  • Ko­sze­lów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Łąck
  • Ko­sze­lów­ka – dawna ko­lo­nia. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na, leżą w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim

Wikipedia


koszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kosić.

Wiktionary

Ko­sze­nie, żęcie – ści­na­nie ro­ślin daw­niej ręcz­nie z po­mo­cą m.in. sier­pa, kosy lub współ­cze­śnie ma­szy­no­wo z wy­ko­rzy­sta­niem róż­ne­go typu kom­baj­nów oraz ko­sia­rek.

Ręcz­ne ko­sze­nie łanu zboża przez ko­sia­rza z po­mo­cą kosy od­by­wa­ło się me­to­dą: „na pokos” oraz” na ścia­nę”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: košẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kosić ndk.

 rzecz. kosa ż./mrz.

Wiktionary


koszenila

1. plusk­wiak na­le­żą­cy do na­dro­dzi­ny czerw­ców
2. kar­mi­no­wy barw­nik na­tu­ral­ny otrzy­my­wa­ny z plusk­wia­ków o tej samej naz­wie; ko­sze­ni­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. na­tu­ral­ny ciem­no­czer­wo­ny barw­nik po­zy­ski­wa­ny z wy­su­szo­nych i zmie­lo­nych czerw­ców kak­tu­so­wych, daw­niej także z czerw­ców pol­skich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­le­zio­ną przez Hisz­pa­nów w Mek­sy­ku ko­sze­ni­lę spro­wa­dza­no także do Eu­ro­py. Po­cząt­ko­wo do wy­bar­wień ko­sze­ni­lą sto­so­wa­no jako za­pra­wę ałun. Ale do­pie­ro za­sto­so­wa­nie za­pra­wy cy­no­wej da­ją­cej z ko­sze­ni­lą żywe i trwa­łe wy­bar­wie­nia szkar­łat­ne spo­wo­do­wa­ło wy­par­cie ker­me­su z far­biar­ni i za­pew­ni­ło ko­sze­ni­li dłu­gotr­wa­łe po­wo­dze­nie – aż do 1880 r..

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koszenilowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karmina, kwas karminowy

Wiktionary


koszenilina

kar­mi­no­wy barw­nik na­tu­ral­ny otrzy­my­wa­ny z plusk­wia­ków o tej samej naz­wie; ko­sze­ni­la


SJP.pl


koszenilinowy

→ ko­sze­ni­li­na; ko­sze­ni­lo­wy


SJP.pl


koszenilowy

→ ko­sze­ni­la; ko­sze­ni­li­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­sze­ni­lą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszenila ż.

Wiktionary


koszer

1. w ju­da­iz­mie: prze­pi­sy do­ty­czą­ce za­cho­wa­nia ry­tu­al­nej czy­sto­ści po­traw lub przed­mio­tów;
2. cecha po­traw i przed­mio­tów, uz­na­nych przez prawo moj­że­szo­we za ry­tu­al­nie czy­ste;
3. po­tra­wy lub przed­mio­ty uz­na­ne przez prawo moj­że­szo­we za ry­tu­al­nie czy­ste;
4. w są­dzie ra­bi­nicz­nym: uz­na­nie czy­jejś wia­ry­god­no­ści


SJP.pl


koszerność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ko­szer­ne

Wiktionary

Ko­szer­ność, kasz­rut (z ‏כשרות‎, od ‏כשר‎ – dosł. „wła­ści­wy”) – po­ję­cie od­no­szą­ce się do reguł obo­wią­zu­ją­cych w pra­wie ży­dow­skim (ha­la­cha), okre­śla­ją­cych ro­dza­je pro­duk­tów doz­wo­lo­nych do spo­ży­wa­nia (po­kar­my, na­po­je i leki) oraz wa­run­ki, w ja­kich po­win­ny być pro­du­ko­wa­ne oraz spo­ży­wa­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. niekoszerny, koszerny

Wiktionary


koszerny

na­da­ją­cy się do użyt­ku lub do spo­ży­cia zgod­nie z ży­dow­ski­mi za­sa­da­mi re­li­gij­ny­mi; ko­szer


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który speł­nia wy­mo­gi ży­dow­skie­go prawa w za­kre­sie czy­sto­ści ry­tu­al­nej po­kar­mów, na­po­jów i leków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo­na­tan po­pi­jał kawę i gryzł ko­szer­ną cze­ko­la­dę przy­nie­sio­ną w prze­tłu­szczo­nym pa­pie­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszerność ż., koszernik m.

 przym. koszer, niekoszerny

 przysł. koszernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszer

Wiktionary


koszewko

Ko­szew­ko ( Klein Küssow) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard.

Wikipedia


koszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­sze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Brańsk
  • Ko­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk
  • Ko­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard

Wikipedia


koszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­szew­ski (1922–2015) – kom­po­zy­tor
  • Irvin Ko­szew­ski (1924–2009) – kul­tu­ry­sta
  • Ra­do­sław Ko­szew­ski (ur. 1972) – eko­no­mi­sta
  • Sta­ni­sław Ko­szew­ski (ur. 1936) – sa­ty­ryk
  • Wal­de­mar Ko­szew­ski (ur. 1959) – ne­u­ro­chi­rurg

Wikipedia


koszka

sło­mia­ny ul


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. daw. ul wy­ko­na­ny ze słomy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʃka, AS: koška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kószka, dzion

 (1.2) kożka

Wiktionary


koszmar

1. okrop­ny sen;
2. coś wstrzą­sa­ją­ce­go, prze­ra­ża­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­rze­nie senne o tre­ści wy­wo­łu­ją­cej u śnią­ce­go uczu­cie stra­chu;

 (1.2) przen. coś tak skraj­nie nie­przy­jem­ne­go, strasz­ne­go lub wstrzą­sa­ją­ce­go jak kosz­mar (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kosz­mar senny
  • Kosz­mar (film 2009)
  • Kosz­mar (po­wieść)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psy­cho­log po­mo­że ci uwol­nić się od kosz­ma­rów.

 (1.2) „Szko­ła śred­nia to był kosz­mar” – wyz­nał Se­ba­stian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʃmar, AS: košmar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszmarność ż.

:: zdrobn. koszmarek m.

 czas. koszmarnieć ndk.

 przym. koszmarny, koszmarowy, koszmarnie

 przysł. koszmarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zły sen

 (1.2) horror

Wiktionary


koszmarek

zdrob­nie­nie od: kosz­mar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kosz­mar

 (1.2) rzecz uwa­ża­na za bar­dzo brzyd­ką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔʃˈmarɛk, AS: košmarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszmar m., koszmarność ż.

Wiktionary


koszmarkowaty

po­tocz­nie: brzyd­ki, w złym gu­ście


SJP.pl


koszmarnie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób kosz­mar­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszmar mrz., koszmarność ż.

 przym. koszmarny

Wiktionary


koszmarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kosz­mar­nie


SJP.pl


koszmarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kosz­mar­ny


SJP.pl


koszmarność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kosz­mar­ne; cecha tych, któ­rzy są kosz­mar­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszmar m., koszmarek m.

 przym. koszmarny, koszmarnie

 przysł. koszmarnie

Wiktionary


koszmarny

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo zły, tra­gicz­ny; taki, jak w kosz­ma­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj Fun­da­cja (…) przy­ję­ła pod opie­kę 20 pe­kiń­czy­ków ze zlik­wi­do­wa­nej pse­u­do­ho­dow­li pod Ot­woc­kiem. (…) Bli­sko 50 zwie­rząt było prze­trzy­my­wa­nych w kosz­mar­nych wa­run­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔʃˈmarnɨ, AS: košmarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszmar m., koszmarność ż.

 przysł. koszmarnie

 przym. koszmarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makabryczny, odpychający, okropny, przeraźliwy, przerażający, straszny, szkaradny, upiorny

Wiktionary


koszmarowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kosz­ma­rem, do­ty­czą­cy kosz­ma­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszmar m.

Wiktionary


kosznik

naz­wi­sko


SJP.pl


koszokop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ro­dzaj okopu umoc­nio­ne­go ko­sza­mi wy­peł­nio­ny­mi zie­mią;

Wiktionary

Ko­szo­kop – ro­dzaj okopu z usta­wio­ny­mi na brze­gach ko­sza­mi wy­peł­nio­ny­mi zie­mią, sta­no­wią­cy­mi osło­nę przed po­ci­ska­mi nie­przy­ja­cie­la.

Znane były ko­szo­ko­py po­je­dyn­cze, pod­wój­ne, lotne (wiąz­ki ko­szo­ko­po­we) i kryte. Zwy­kle sto­so­wa­ne jako osło­na ludzi pro­wa­dzą­cych prace sa­per­skie w po­bli­żu twierdz, ale także przy bu­do­wie do­raź­nych umoc­nień, rów­nież o cha­rak­te­rze sa­ni­tar­nym jak war­szaw­skie okopy Lu­bo­mir­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. koszokopowy

Wiktionary


koszopopielnica

po­jem­nik peł­nią­cy funk­cje kosza na śmie­ci i po­piel­nicz­ki


SJP.pl


koszor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­za­da­szo­na za­gro­da dla zwie­rząt

Wiktionary


koszowski

naz­wi­sko


SJP.pl


koszowy

przy­miot­nik od: kosz


SJP.pl


koszt

suma pie­nię­dzy na kupno lub opła­ce­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. po­nie­sio­ny wy­da­tek

 (1.2) suma sta­rań o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta stra­te­gia umoż­li­wia nam ob­cię­cie kosz­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔʃt, AS: košt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszcik mrz., kosztorys m., kosztowność ż., koszty lm.

 czas. kosztować

 przym. kosztowny, kosztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwota, suma

 (1.1-2) cena

Wiktionary


koszta

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. koszt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʃta, AS: košta

Wiktionary


kosztela

od­mia­na ja­bło­ni; owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl

Kosz­te­la (Kosz­tel, Kosz­ty­la, Kosz­tyl­ka, Wierz­bów­ka Biała, Wierz­bów­ka Zi­mo­wa) – stara od­mia­na upraw­na ja­bło­ni do­mo­wej po­cho­dzą­ca z Pol­ski. Po raz pier­wszy wy­ho­do­wa­na jako siew­ka i opi­sa­na w 1590 roku przez za­kon­ni­ków klasz­to­ru w Czer­wiń­sku. Jeden z ulu­bio­nych owo­ców króla Pol­ski Jana III So­bie­skie­go i kró­lo­wej Marii Ka­zi­mie­ry, upra­wia­ny w ogro­dach Pa­ła­cu w Wi­la­no­wie wraz z in­ny­mi drze­wa­mi owo­co­wy­mi.

Wikipedia


kosztelowy

→ kosz­te­la


SJP.pl

Patrz:

kosztela

kosztem

suma pie­nię­dzy na kupno lub opła­ce­nie cze­goś


SJP.pl


kosztochłonność

→ kosz­to­chłon­ny


SJP.pl

Patrz:

kosztochłonny

kosztochłonny

wy­ma­ga­ją­cy po­nie­sie­nia du­żych kosz­tów; kosz­tow­ny


SJP.pl


kosztorys

1. plan wy­dat­ków, obli­cze­nie prze­wi­dy­wa­nych kosz­tów ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia;
2. do­ku­ment za­wie­ra­ją­cy takie obli­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ku­ment fi­nan­so­wy re­a­li­za­cji okre­ślo­ne­go za­da­nia;

Wiktionary

Kosz­to­rys – do­ku­ment fi­nan­so­wy re­a­li­za­cji okre­ślo­ne­go za­da­nia.

We­dług "Słow­ni­ka Ję­zy­ka Pol­skie­go" kosz­to­rys to obli­cze­nie prze­wi­dy­wa­nych kosz­tów zwią­za­nych z wy­ko­na­niem cze­goś.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szu­kam kosz­to­ry­su ofer­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃtɔrɨs, AS: koštorys

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kosztorysowy

 czas. kosztorysować

 rzecz. koszt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wycena

Wiktionary


kosztorysant

osoba spo­rzą­dza­ją­ca kosz­to­ry­sy - plany wy­dat­ków ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia; kosz­to­ry­so­wiec, kosz­to­ry­siarz


SJP.pl

Kosz­to­ry­sant – osoba spo­rzą­dza­ją­ca kosz­to­rys w pro­ce­sie kosz­to­ry­so­wa­nia. Osoba ta może wy­ko­ny­wać zawód kosz­to­ry­san­ta lub wy­ko­ny­wać kosz­to­rys okaz­jo­nal­nie z po­trze­by chwi­li.

Wikipedia


kosztorysantka

ko­bie­ta spo­rzą­dza­ją­ca kosz­to­ry­sy - plany wy­dat­ków ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia


SJP.pl


kosztorysiarz

po­tocz­nie: osoba spo­rzą­dza­ją­ca kosz­to­ry­sy - plany wy­dat­ków ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia; kosz­to­ry­sant, kosz­to­ry­so­wiec


SJP.pl


kosztorysować

spo­rzą­dzać kosz­to­rys - plan wy­dat­ków ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia


SJP.pl


kosztorysowiec

osoba spo­rzą­dza­ją­ca kosz­to­ry­sy - plany wy­dat­ków ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia; kosz­to­ry­sant, kosz­to­ry­siarz


SJP.pl


kosztorysowo

→ kosz­to­ry­so­wy


SJP.pl

Patrz:

kosztorysowy

kosztorysowy

→ kosz­to­rys


SJP.pl

Patrz:

kosztorys

kosztotwórczy

ge­ne­ru­ją­cy kosz­ty


SJP.pl


kosztowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kosz­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʃtɔˈvãɲɛ, AS: koštovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kosztować

Wiktionary


kosztować

1. sta­no­wić war­tość pie­nięż­ną, wy­ma­gać na­kła­du pie­nię­dzy;
2. jeść lub pić coś w celu zba­da­nia smaku; pró­bo­wać;
3. doz­na­wać cze­goś, poz­na­wać coś;
4. być wy­ni­kiem wy­sił­ku, ofia­ry, wy­rze­czeń


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć jakąś cenę w pie­nią­dzu

 (1.2) przen. mieć jakąś cenę w war­to­ściach nie­wy­mier­nych

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skosz­to­wać)

 (2.1) pró­bo­wać sma­kiem

 (2.2) przen. pró­bo­wać ko­rzy­stać z cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cu­kier­ki kosz­tu­ją pięt­na­ście zło­tych.

 (1.2) Zdo­by­cie zło­te­go me­da­lu kosz­to­wa­ło go 10 (dzie­sięć) lat cięż­kich tre­nin­gów.

 (2.1) Daw­niej pan miał nie­wol­ni­ka, który kosz­to­wał jego po­tra­wy, aby spraw­dzić, czy nie zo­sta­ły za­tru­te.

 (2.2) Bos­man w każ­dym por­cie kosz­to­wał wszel­kich uciech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃtɔvat͡ɕ, AS: koštovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. koszt.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) próbować, smakować

 (2.2) korzystać z, używać, folgować

Wiktionary


kosztowniak

naz­wi­sko


SJP.pl


kosztowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kosz­tow­nie


SJP.pl


kosztowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kosz­tow­ny


SJP.pl


kosztowniś

po­tocz­nie: osoba lu­bią­ca kosz­tow­ne rze­czy


SJP.pl


kosztowności

przed­mio­ty ma­ją­ce dużą war­tość ma­te­rial­ną, zwła­szcza bi­żu­te­ria, klej­no­ty; pre­cjo­za, dro­go­cen­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kosz­tow­ne przed­mio­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przej­muj się kosz­tow­no­ścia­mi, od­da­my je do de­po­zy­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosztowność ż.

 przym. kosztowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drogocenności, precjoza

Wiktionary


kosztowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kosz­tow­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kosztowny

 rzecz. koszt mrz., kosztowności nmos.

Wiktionary


kosztowny

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy dużą war­tość ma­te­rial­ną

 (1.2) wy­ma­ga­ją­cy du­żych na­kła­dów pie­nięż­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marta wszyst­kim się chwa­li, że cho­dzi w kosz­tow­nych ubra­niach, a w rze­czy­wi­sto­ści ku­pu­je je w ciu­cho­lan­dach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃtɔvnɨ, AS: koštovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszt m., kosztowność ż., kosztowności nmos.

 czas. kosztować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drogi

 (1.2) nieekonomiczny, nieoszczędny

Wiktionary


kosztowo

przy­miot­nik od: koszt


SJP.pl

Kosz­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Wy­rzysk.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kosz­to­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wy­rzysk. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


kosztowość

→ kosz­to­wy


SJP.pl

Patrz:

kosztowy

kosztowy

przy­miot­nik od: koszt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kosz­tem, do­ty­czą­cy kosz­tu

Wiktionary

Kosz­to­wy (niem. "Kosz­tow") – dziel­ni­ca My­sło­wic.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koszt m.

Wiktionary


koszty

suma pie­nię­dzy na kupno lub opła­ce­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) cena za pro­duk­cję np. prądu, gazu, pro­duk­tów spo­żyw­czych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|koszt.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Zna­cze­nia eko­no­micz­ne:
    • koszt
    • koszt zmien­ny
    • koszt stały
    • koszt al­ter­na­tyw­ny
    • koszt kom­pa­ra­tyw­ny
    • koszt krań­co­wy
    • koszt tran­sak­cyj­ny
    • koszt uto­pio­ny
    • koszt poś­red­ni
    • koszt im­pli­ci­te – koszt al­ter­na­tyw­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia za­so­bów, nie­sta­no­wią­ce wy­dat­ków da­ne­go przed­się­bior­stwa.
    • koszt ex­pli­ci­te – kosz­ty ra­chun­ko­we odz­wier­cied­la­ją­ce wi­docz­ne wy­dat­ki na zakup czyn­ni­ków pro­duk­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koszt m.

 czas. kosztować ndk.

Wiktionary


kosztywał

ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych


SJP.pl


koszula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. kraw. lek­kie ubra­nie z rę­ka­wa­mi, na­kła­da­ne na tułów, za­pi­na­ne na gu­zi­ki;

Wiktionary

Ko­szu­la – górna część ubio­ru, okry­wa­ją­ca tułów oraz ręce, hi­sto­rycz­nie bę­dą­ca płó­cien­ną bie­liz­ną za­rów­no męską, jak i dam­ską. Obec­nie ter­min ko­szu­la oz­na­cza nie­mal wy­łącz­nie ubiór męski, bę­dą­cy sa­mo­dziel­nym okry­ciem gór­nej czę­ści ciała bądź no­szo­ny pod ma­ry­nar­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biała ko­szu­la za­wsze do­da­je męż­czyź­nie ele­gan­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃula, AS: košula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkoszulek m., podkoszulka ż., koszulina ż., koszulnik m., koszulniczka ż., koszularka ż., kosz m., koszyk m., koszulnictwo n.

:: zdrobn. koszulka ż.

 przym. koszulowy, koszulny, koszulniczy, koszowy

Wiktionary


koszularka

kraw­co­wa, szwacz­ka szy­ją­ca ko­szu­le


SJP.pl


koszularz

kra­wiec spe­cja­li­zu­ją­cy się w szy­ciu ko­szul mę­skich


SJP.pl


koszuleczka

zdrob­nie­nie od: ko­szu­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­szul­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʃuˈlɛt͡ʃka, AS: košulečka

Wiktionary


koszulina

nędz­na ko­szu­la


SJP.pl


koszulinka

zdrob­nie­nie od: ko­szu­li­na


SJP.pl


koszulka

1. zdrob­nie­nie od: ko­szu­la;
2. część ubra­nia no­szo­na zwy­kle bez­poś­red­nio na ciele;
3. osłon­ka na­kła­da­na na jakiś przed­miot; ob­wo­lu­ta; po­kro­wiec; fu­te­rał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. kraw. ubra­nie z rę­ka­wa­mi lub bez no­szo­ne na tu­ło­wiu

 (1.2) biur. ochron­ne opa­ko­wa­nie na­kła­da­ne na jakiś przed­miot

 (1.3) karc. tylna stro­na karty do gry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­szul­ka (ubiór)
    • ko­szul­ka spor­to­wa, gim­na­stycz­na
    • ko­szul­ka nie­mow­lę­ca, dzie­cię­ca
    • zo­bacz też: ko­szu­la, pod­ko­szu­lek, gie­zło
  • ko­szul­ka (osło­na)
    • passe-par­to­ut, maska, obra­mie­nie
    • fu­te­rał, ob­wo­lu­ta, po­kro­wiec, za­sło­na ochron­na
    • Ko­szul­ka – ar­kusz re­fe­ra­to­wy, sto­so­wa­ny w urzę­dach II RP
  • ko­szul­ka (tech­ni­ka), płaszcz
    • ko­szul­ka pa­li­wo­wa – po­wło­ka chro­nią­ca pręt pa­li­wo­wy w re­ak­to­rze ją­dro­wym
    • ko­szul­ka wodna – war­stwa cie­czy, znaj­du­ją­ca się wew­nątrz pod­wój­nych ścia­nek osło­ny urzą­dze­nia
    • ko­szul­ka po­wietrz­na – ciepl­na izo­la­cja po­wietrz­na w urzą­dze­niach chłod­ni­czych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mam już wię­cej bia­łych ko­szu­lek.

 (1.2) Włóż ten do­ku­ment do tej przeź­ro­czy­stej ko­szul­ki.

 (1.3) Te talie mają takie same ko­szul­ki, ale w róż­nych ko­lo­rach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃulka, AS: košulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszula, podkoszulka, podkoszulek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) T-shirt, bluzka, polo

 (1.3) rewers, tył

Wiktionary


koszulkowy

→ ko­szul­ka


SJP.pl

Patrz:

koszulka

koszulowy

przy­miot­nik od: ko­szu­la


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­szu­lą, do­ty­czą­cy ko­szu­li, przez­na­czo­ny na ko­szu­le

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszula ż.

Wiktionary


koszutka

Ko­szut­ka (niem. "Kos­chut­ka", "Kos­sut­ka") – część oraz dziel­ni­ca Ka­to­wic, po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści mia­sta, na Wzgó­rzach Cho­rzow­skich, gra­ni­czą­ca z Weł­now­cem-Jó­ze­fow­cem, Bo­gu­ci­ca­mi, Śród­mie­ściem i Dębem. Jest najm­niej­szą po­wierzch­nio­wo i jedną z naj­gę­ściej za­lud­nio­nych dziel­nic mia­sta, z dużym udzia­łem osób w wieku po­pro­duk­cyj­nym. Ma ona głów­nie cha­rak­ter miesz­ka­nio­wy z roz­wi­nię­tym sek­to­rem usług, jak też sta­no­wi sie­dzi­bę sze­re­gu pla­có­wek ad­mi­ni­stra­cji pu­blicz­nej.

Wikipedia


koszyce

1. mia­sto na Sło­wa­cji;
2. mia­sto w Pol­sce;
3. wieś w Pol­sce;
4. dziel­ni­ca Tar­no­wa;
5. dziel­ni­ca Piły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Sło­wa­cji;

Wiktionary

Ko­szy­ce ( i Košice, Kassa, Kas­chau, rom­ski "Kasza", Cas­so­via) – dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Sło­wa­cji pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści (nie­mal 240 tys. miesz­kań­ców pod ko­niec 2019 roku), trze­cie – po Bra­ty­sła­wie i Wy­so­kich Ta­trach ("Vysoké Tatry") – pod wzglę­dem po­wierzch­ni (243,7 km²) oraz naj­więk­sze mia­sto wschod­niej Sło­wa­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ko­szy­cach wy­cho­dzi­ły 4 ga­ze­ty: bi­sku­pi dzien­nik kle­ry­kal­ny, dwa Par­tii Pracy i jeden kon­ser­wa­tyw­ny w ję­zy­ku nie­miec­kim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃɨt͡sɛ, AS: košyce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszyczanin mos., koszyczanka ż.

 przym. koszycki

Wiktionary


koszycki

przy­miot­nik od: Ko­szy­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­szy­ca­mi, do­ty­czą­cy Ko­szyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszyczanin mos., koszyczanka ż., Koszyce nmos.

Wiktionary


koszyczanin

miesz­ka­niec Ko­szyc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­szyc; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koszyce nmos.

:: fż. koszyczanka ż.

 przym. koszycki

Wiktionary


koszyczanka

miesz­kan­ka Ko­szyc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­szyc; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koszyce nmos.

:: fm. koszyczanin mos.

 przym. koszycki

Wiktionary


koszyczek

1. mały ko­szyk;
2. fry­zu­ra z upię­tych wokół głowy war­ko­czy;
3. fi­gu­ra w tańcu;
4. typ kwia­to­sta­nu;
5. za­głę­bie­nie na tyl­nej nodze pszczo­ły, w któ­rym skła­da­ny jest pyłek kwia­to­wy;
6. ele­ment ło­ży­ska tocz­ne­go ma­szy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały ko­szyk

 (1.2) za­war­tość ko­szycz­ka (1.1)

 (1.3) bot. typ kwia­to­sta­nu gro­nia­ste­go, w któ­rym kwia­ty są gęsto osa­dzo­ne na dnie kwia­to­wym;

 (1.4) etn. fi­gu­ra ta­necz­na po­le­ga­ją­ca na tym, że tań­czą­cy two­rzą pod­wój­ne koło i spla­ta­ją ręce

 (1.5) pszcz. za­głę­bie­nie na zew­nętrz­nej po­wierzch­ni go­le­ni tyl­nej nogi pszczo­ły-ro­bot­ni­cy, w któ­rym skła­da­ny jest pyłek kwia­to­wy

 (1.6) fryz. war­kocz ple­cio­ny na­o­ko­ło głowy

 (1.7) fryz. fry­zu­ra z za­ple­cio­nym na­o­ko­ło głowy ko­szycz­kiem

Wiktionary

Ko­szy­czek (łac. "ant­ho­dium, ca­lat­hi­dium", ang. "head, ca­pi­tu­la") – typ kwia­to­sta­nu gro­nia­ste­go cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych "Aste­ra­ce­ae". Ce­chu­je się sil­nie skró­co­ną i roz­sze­rzo­ną osią kwia­to­sta­nu, two­rzą­cą tzw. osad­nik (dno kwia­to­sta­no­we), na któ­rym roz­wi­ja­ją się, czę­sto bar­dzo licz­ne, kwia­ty sie­dzą­ce, rza­dziej licz­ba kwia­tów jest nie­wiel­ka i kwia­ty roz­wi­ja­ją się na krót­kich szy­puł­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ręku wi­siał zgrab­ny słom­ko­wy ko­szy­czek, który nie­zu­peł­nie zam­knię­ty, poz­wa­lał obok ro­bó­tek ko­bie­cych wi­dzieć jakąś ele­ganc­ko opraw­ną książ­kę.

 (1.2) Za­pra­wi­łam wczo­raj trzy ko­szycz­ki jagód.

 (1.6) Przy­nieś grze­bień, to zro­bię ci ko­szy­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃɨt͡ʃɛk, AS: košyček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosz m., koszykarz m., koszyk m., koszykarka ż.

 przym. koszyczkowaty

Wiktionary


koszyczki-opałeczki

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) reg. głup­stwa, bred­nie, rze­czy zmy­ślo­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez cały wie­czór opo­wia­dał ja­kieś ko­szycz­ki-opa­łecz­ki, ale dzie­cia­ki były za­chwy­co­ne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. banialuki, brednie, farmazony, androny, duby smalone, koszałki-opałki; posp. pierdoły; reg. kipki-opałki, koszały-opały

Wiktionary


koszyczkowe

drob­na kwota po­zo­sta­wia­na sobie przez osobę ro­bią­cą za­ku­py na czy­jeś po­le­ce­nie; ko­szy­ko­we


SJP.pl


koszyczkowy

przy­miot­nik od: ko­szy­czek


SJP.pl


koszyk

1. zdrob­nie­nie od: kosz;
2. wózek skle­po­wy;
3. po­jem­nik do prze­cho­wy­wa­nia lub prze­no­sze­nia przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kosz

 (1.2) mały, ple­cio­ny po­jem­nik słu­żą­cy do no­sze­nia przed­mio­tów

 (1.3) in­form. wir­tu­al­ny po­jem­nik to­wa­rów w skle­pie in­ter­ne­to­wym;

 (1.4) zob. ko­szyk wa­lu­to­wy.

 (1.5) zob. ko­szyk in­fla­cyj­ny.

 (1.6) zob. ko­szyk dóbr i usług.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­szyk in­fla­cyj­ny
  • ko­szyk dóbr i usług
  • ko­szyk wa­lu­to­wy
  • ko­szyk (www)
  • świę­con­ka
  • kosz
  • ko­szy­czek

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spa­ko­wa­łem moje za­ku­py do ko­szy­ka.

 (1.3) Twój ko­szyk za­wie­ra 3 to­wa­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʃɨk, AS: košyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosz m., koszyczek m., koszykarz m., koszykówka ż., koszykarka ż., koszykarstwo n., koszula ż.

 przym. koszykowy, koszowy, koszykarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszyczek

Wiktionary


koszykara

ek­spre­syw­nie: ko­szy­kar­ka


SJP.pl


koszykarka

1. sport: ko­bie­ta, dziew­czy­na gra­ją­ca w ko­szy­ków­kę, tre­nu­ją­ca ko­szy­ków­kę, pro­fe­sjo­nal­nie upra­wia­ją­ca ko­szy­ków­kę;
2. ko­bie­ta, dziew­czy­na wy­ko­nu­ją­ca kosze i inne wy­ro­by ko­szy­kar­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w ko­szy­ków­kę

 (1.2) ko­bie­ta, która wy­ra­bia kosze

 (1.3) wi­kli­na, z któ­rej wy­ra­bia się kosze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʃɨˈkarka, AS: košykarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosz m., koszyk m., koszyczek m., koszykarstwo n., koszykówka ż.

:: fm. koszykarz m.

 przym. koszykarski, koszykowy

Wiktionary


koszykarnia

fa­bry­ka wy­ro­bów ko­szy­kar­skich


SJP.pl


koszykarski

przy­miot­nik od: ko­szy­karz, ko­szy­kar­stwo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z ko­szy­ka­rza­mi lub ko­szy­ków­ką, do­ty­czą­cy ko­szy­ka­rzy lub ko­szy­ków­ki

 (1.2) zwią­za­ny z ko­szy­kar­stwem, wyt­wór­stwem ko­szy­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skom­pro­mi­to­wa­ny przez Ga­bry­się przed całą żeń­ską dru­ży­ną ko­szy­kar­ską, któ­rej uczest­nicz­ki – jak się oka­za­ło – wszyst­kie miały okaz­ję słu­chać tych sa­mych kom­ple­men­tów i ro­man­tycz­nych po­rów­nań do kwia­tu ja­bło­ni, mówi jej, że jest pro­za­icz­na jak ka­la­fior.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszykówka ż., koszykarz mos., koszykarka ż., koszyk mrz., kosz mrz.

Wiktionary


koszykarstwo

Ko­szy­kar­stwo – ro­dzaj rze­mio­sła po­le­ga­ją­ce­go na wy­ko­rzy­sty­wa­niu su­ro­wych lub wcze­śniej od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nych włó­kien ro­ślin­nych do wy­pla­ta­nia koszy. Przy­kła­do­we ma­te­ria­ły, które mogą być wy­ko­rzy­sty­wa­ne w ko­szy­kar­stwie to mię­dzy in­ny­mi: wi­kli­na, trawa, rat­tan, słoma czy bam­bus.

Wikipedia


koszykarz

1. sport: osoba gra­ją­ca w ko­szy­ków­kę, tre­nu­ją­ca ko­szy­ków­kę, pro­fe­sjo­nal­nie upra­wia­ją­ca ko­szy­ków­kę;
2. osoba wy­ko­nu­ją­ca kosze i inne wy­ro­by ko­szy­kar­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec gra­ją­cy w ko­szy­ków­kę

 (1.2) rzem. rze­mieśl­nik wy­pla­ta­ją­cy kosze i ko­szy­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­szy­karz – spor­to­wiec upra­wia­ją­cy ko­szy­ków­kę
  • ko­szy­karz – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się ko­szy­kar­stwem; inna nazwa to ko­szy­karz-ple­cion­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W trzy­let­niej szko­le za­wo­do­wej nie­wi­do­ma mło­dzież uczy się za­wo­dów: dzie­wia­rza ma­szy­no­we­go, ślu­sa­rza, in­tro­li­ga­to­ra, szczot­ka­rza i ple­cion­ka­rza (ko­szy­ka­rza).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʃɨkaʃ, AS: košykaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosz m., koszyk m., koszyczek m., koszykówka ż., koszykarstwo n.

:: fż. koszykarka ż.

 przym. koszykarski, koszowy, koszykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łubiankarz

Wiktionary


koszykowe

wy­ple­cio­ny z wi­kli­ny


SJP.pl


koszykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


koszykowy

wy­ple­cio­ny z wi­kli­ny


SJP.pl


koszykówka

gra ze­spo­ło­wa po­le­ga­ją­ca na zdo­by­wa­niu punk­tów przez umie­szcza­nie piłki w koszu ry­wa­li, przyt­wier­dzo­nym do wy­so­ko znaj­du­ją­cej się ta­bli­cy; piłka ko­szy­ko­wa, ba­sket­ball (rzad­ko), ba­sket (śro­do­wi­sko­wo)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu dru­ży­no­we­go, w któ­rej dwie pię­cio­o­so­bo­we dru­ży­ny grają prze­ciw­ko sobie, pró­bu­jąc zdo­być punk­ty, umie­szcza­jąc piłkę w koszu;

Wiktionary

Ko­szy­ków­ka (lub piłka ko­szy­ko­wa) – dy­scy­pli­na spor­tu dru­ży­no­we­go (sport olim­pij­ski), w któ­rej dwie pię­cio­o­so­bo­we dru­ży­ny grają prze­ciw­ko sobie pró­bu­jąc zdo­być jak naj­więk­szą licz­bę punk­tów wrzu­ca­jąc piłkę do kosza dru­ży­ny prze­ciw­nej. Za datę pow­sta­nia ko­szy­ków­ki uz­na­je się 21 grud­nia 1891 r., a za jej twór­cę – Ja­me­sa Na­is­mit­ha.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔʃɨˈkufka, AS: košykufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszykarz m., koszykarka ż., kosz m., koszyk mrz., koszykarstwo n.

 przym. koszykarski, koszowy, koszykówkowy

 przysł. koszykarsko

Wiktionary


koszykówkarz

po­tocz­nie: ko­szy­karz (spor­to­wiec)


SJP.pl


koszykówkowy

→ ko­szy­ków­ka; ba­sket­bal­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­szy­ków­ką, do­ty­czą­cy ko­szy­ków­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszykówka ż.

Wiktionary


koszysta

szczyt w Ta­trach


SJP.pl

Ko­szy­sta ( Košista) – grzbiet w Ta­trach Wy­so­kich o dłu­go­ści ok. 3 km, od­cho­dzą­cy od dłu­giej wschod­niej grani Świ­ni­cy z Bu­czy­no­wy­mi Tur­nia­mi i Wo­ło­szy­nem w re­jo­nie prze­łę­czy Krzyż­ne w kie­run­ku pół­noc­nym (z lek­kim od­chy­le­niem na wschód). Od pół­noc­nej stro­ny opada do Waks­mundz­kiej Prze­łę­czy (1418 m) od­dzie­la­ją­cej go od Su­che­go Wier­chu Waks­mundz­kie­go.

Wikipedia


koszówka

motyl nocny, nie­wiel­kich roz­mia­rów, któ­re­go gą­sie­ni­ce bu­du­ją sobie domki w kształ­cie ko­szy­ków


SJP.pl

Ko­szów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Kam­pi­nos.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


koszówki

motyl nocny, nie­wiel­kich roz­mia­rów, któ­re­go gą­sie­ni­ce bu­du­ją sobie domki w kształ­cie ko­szy­ków


SJP.pl


koszówkowate

o ce­chach ko­szów­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl

Ko­szów­ko­wa­te, ko­szów­ki ("Psy­chi­dae") – ro­dzi­na prze­waż­nie ma­łych, nie­po­zor­nych szaro lub bru­nat­no ubar­wio­nych mo­ty­li noc­nych na­le­żą­cych do grupy tzw. Ma­cro­le­pi­dop­te­ra. W Pa­le­ark­ty­ce zna­nych jest 396 ga­tun­ków (Sa­u­ter i Hat­tens­chwil­ler, 1991), zaś w Pol­sce wy­stę­pu­je 37 ga­tun­ków (Mar­ci­niak, 2000), jed­nak­że sta­tus tak­so­no­micz­ny czę­ści z nich po­zo­sta­je nadal ot­war­ty, dla­te­go licz­ba może ulec zmia­nie.

Wikipedia


koszówkowaty

o ce­chach ko­szów­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


koszący

lot ko­szą­cy - lot sa­mo­lo­tu lub szy­bow­ca na wy­so­ko­ści do około 50 me­trów


SJP.pl


koszęcin

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­szę­cin – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Deszcz­no
  • Ko­szę­cin – wieś w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Ko­szę­cin
  • Ko­szę­cin – gmina w po­wie­cie lu­bli­niec­kim
  • Ko­szę­cin – gro­ma­da w po­wie­cie lu­bli­niec­kim
  • Ko­szę­cin – sta­cja ko­le­jo­wa w Ko­szę­ci­nie, w wo­je­wództ­wie ślą­skim

Wikipedia


koszęcinianin

miesz­ka­niec Ko­szę­ci­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


koszęcinianka

miesz­kan­ka Ko­szę­ci­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


koszęciński

→ Ko­szę­cin


SJP.pl

Patrz:

Koszęcin

kosów

me­lo­dyj­nie śpie­wa­ją­cy ptak z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych, o upie­rze­niu bru­nat­nym u sa­mi­cy i pra­wie czar­nym u samca, ży­ją­cy w Eu­raz­ji i Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si;

 (1.2) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kosów – część wsi Kras­ne w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Uści­mów
  • Kosów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Kosów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Kosów – część wsi Ma­rian­ki w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Cie­pie­lów
  • Kosów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la
  • Kosów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ko­wa­la
  • Kosów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­so­wie, w gmi­nie Ko­wa­la
  • Kosów – dawna gmina w wo­je­wództ­wie po­le­skim
  • Kosów – dawna gmi­nag­mi­na w wo­je­wództ­wie tar­no­pol­skim
  • Kosów (Kosów Po­le­ski) – mia­sto w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie iwa­ce­wic­kim
  • Kosów (Kosów Hu­cul­ski) – mia­sto w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu ko­sow­skie­go
  • Kosów – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kosowianin m., kosowianka ż.

 przym. kosowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kosów Poleski

 (1.2) Kosów Huculski

Wiktionary


kosówka

kar­ło­wa­ty ga­tu­nek sosny ros­ną­cy w gó­rach po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu; ko­so­drzew, ko­so­drze­wi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pinus mugo|Turra|ref=tak., ga­tu­nek drze­wa lub krze­wu igla­ste­go na­le­żą­cy do ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, ros­ną­cy w gó­rach, po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu;

 (1.2) dendr. krzew z ga­tun­ku ko­só­wek (1.1)

 (1.3) bot. pię­tro ro­ślin­no­ści w wy­so­kich gó­rach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­so­drze­wi­na – ga­tu­nek ro­ślin z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych
  • Ko­sów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Go­mu­ni­ce
  • Ko­sów­ka – część wsi Ka­mion­ka Wiel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ka­mion­ka Wiel­ka
  • Ko­sów­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce Górne
  • Ko­sów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Raj­gród
  • Ko­sów­ka – część wsi Ko­lo­sy w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Czar­no­cin
  • Ko­sów­ka (Косівка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie wo­ło­dar­skim
  • Ko­sów­ka – rzeka, lewy do­pływ rzeki Bug
  • Ko­sów­ka – stru­mień, prawy do­pływ rzeki Mlecz­na
  • Ko­sów­ka – pię­tro ro­ślin­ne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Py­le­nie ko­sów­ki na­stę­pu­je od maja do lipca.

 (1.2) Tę ko­sów­kę po­sa­dził któ­ryś z na­szych ogrod­ni­ków.

 (1.3) Wy­gląd ko­sów­ki zmie­nia się wraz z wy­so­ko­ścią.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosodrzew, kosodrzewina, kosówka właściwa, sosna górska

 (1.2) kosodrzew, kosodrzewina, kosówka właściwa, sosna górska

 (1.3) kosodrzewina

Wiktionary


kosówkowy

przy­miot­nik od: ko­sów­ka


SJP.pl


kot

1. zwie­rzę do­mo­we z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, o mięk­kiej sier­ści, ostrych pa­zu­rach, dłu­gim ogo­nie, ma­ją­ce zna­ko­mi­ty słuch i wzrok, ży­ją­ce zwy­kle 15-20 lat;
2. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny ssa­ków dra­pież­nych - kotów (np. żbik, lew, lam­part);
3. w ło­wiect­wie: zając;
4. mała, czte­ro­ra­mien­na kot­wi­ca; dra­pacz
5. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie o kłę­bie kurzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Felis catus|Lin­na­e­us|ref=tak., zwie­rzę do­mo­we;

 (1.2) zool. każde zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fe­li­dae|G. Fis­cher|ref=tak., o smu­kłym ciele, mięk­kiej sier­ści i dłu­gim ogo­nie

 (1.3) łow. sa­miec za­ją­ca i rysia

 (1.4) pot. kłąb kurzu zbie­ra­ją­ce­go się w za­ka­mar­kach miesz­ka­nia

 (1.5) daw. młode zwie­rzę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. re­krut, nowy uczeń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kot – wła­ści­wie kot do­mo­wy, udo­mo­wio­ny ga­tu­nek ssaka z rzędu dra­pież­nych z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych
  • kot – okre­śle­nie każ­de­go ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych
  • kot (Felis) – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych
  • kot – w gwa­rze ło­wiec­kiej zając
  • kot – w pol­skiej gwa­rze żoł­nier­skiej żoł­nierz służ­by za­sad­ni­czej o krót­kim stażu; zob. też fala w woj­sku
  • Kot – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Mrą­gow­skim
  • Kot – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no
  • Kot – część wsi Kodeń w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Kodeń
  • Kot – dawna gro­ma­da
  • Kot – właśc. gmina Wały, gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1945–54 w ów­czes­nym wo­je­wództ­wie olsz­tyń­skim
  • Kot – wieś w gmi­nie Ig
  • Kot – wieś w gmi­nie Len­da­va

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kot goni za myszą.

 (1.2) Koty umie­szczo­ne są w pół­noc­nym sek­to­rze zoo.

 (1.3) On wczo­raj zła­pał kota.

 (1.4) Ro­za­lia za­mio­tła koty kurzu pod dywan.

 (2.1) Naj­bar­dziej ek­scy­tu­ją­cym aspek­tem służ­by woj­sko­wej jest bycie kotem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔt, AS: kot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotka ż., kocica ż., kocię n., kocik mzw., kocur mzw., kociarz mos., kociara ż., kocimiętka ż., kociarstwo n., kociamber mos./mzw., kociokwik mrz., kocenie n.

:: zdrobn. kotek mzw., kociak mzw., koteczek mzw., kociaczek mzw.

:: zgrub. kocisko n., kocurzysko n.

 czas. kocić się, kocić ndk., okocić dk., wykocić dk., kotować ndk.

 przym. koci, kociarski, kotny, kotowaty

 przysł. kocio

 temsłow. kocio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot domowy; żart. dachołaz, dachowiec; pogard. sierściuch, futrzak; gw. Poznań kociamber; gw. Lwów kacaraba

 (1.4) farfocel

Wiktionary


kota

licz­ba oz­na­cza­ją­ca na mapie wy­so­kość punk­tu nad przy­ję­tym punk­tem od­nie­sie­nia; rzęd­na wy­so­ko­ści punk­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kar­togr. na mapie wy­so­kość nad po­zio­mem od­nie­sie­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: kot

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kota – punkt wy­so­ko­ścio­wy na mapie
  • Kota – szczyt w Gó­rach Wał­brzy­skich
  • Kota – mia­sto w pół­noc­nych In­diach, w sta­nie Ra­dża­stan
  • Kota – mia­sto w pół­noc­nych In­diach, w sta­nie Uttar Pra­desh, na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej
  • Kota – mia­sto w Al­ba­nii, w okrę­gu Wlora
  • Kota – gaun wikas sa­mi­ti we wschod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Kośi w dy­stryk­cie Bhoj­pur
  • Kota – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Gan­da­ki w dy­stryk­cie Ta­na­hu
  • kota – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w In­do­nez­ji
  • kota – współ­rzęd­na z w prze­strze­ni trój­wy­mia­ro­wej
  • kota – oz­na­cze­nie wy­so­ko­ści w ry­sun­ku bu­dow­la­nym
  • kota – ro­dzaj sza­ła­su
  • kota – kura w kuch­ni grec­kiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔta, AS: kota

Wiktionary


kotala

naz­wi­sko


SJP.pl


kotangens

co­tan­gens; f. try­go­no­me­trycz­na; okre­śla­ją­ca, dla pew­ne­go punk­tu A(x, y) i pro­mie­nia wo­dzą­ce­go r, sto­su­nek x do y; w trój­ką­cie pro­sto­ką­tym - sto­su­nek dłu­go­ści przy­pro­sto­kąt­nej le­żą­cej przy danym kącie do dłu­go­ści dru­giej przy­pro­sto­kąt­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. co­tan­gens.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­tan­gens to spol­szczo­na pi­sow­nia słowa co­tan­gens.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s, AS: kotãŋgẽũ̯s

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cotangens

Wiktionary


kotangensoida

linia krzy­wa przed­sta­wia­ją­ca zmien­ność funk­cji ko­tan­gens; co­tan­gen­so­i­da


SJP.pl


kotara

za­sło­na z gru­bej tka­ni­ny; por­tie­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­sło­na z gru­bej tka­ni­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mo­co­wa­nia dla me­ta­lo­wych drą­gów widać także nad drzwia­mi, co świad­czy o tym, że ko­ta­ra­mi za­sła­nia­no wej­ścia, zu­peł­nie tak samo jak dziś w ba­rach czy skle­pach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtara, AS: kotara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kotarka ż.

Wiktionary


kotarba

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­tar­ba − pol­ski che­mik
  • Be­nia­min Ko­tar­ba − pol­ski ofi­cer
  • Hen­ryk Ko­tar­ba − pol­ski tech­nik elek­tro­nik, krót­ko­fa­lo­wiec, ar­ty­sta ma­larz, spo­łecz­nik
  • Marek Ko­tar­ba − pol­ski ar­ty­sta ce­ra­mik, rzeź­biarz, ma­larz, ry­sow­nik i gra­fik
  • Maria Ko­tar­ba − pol­ska ku­rier­ka ruchu oporu, Spra­wied­li­wa Wśród Na­ro­dów Świa­ta

Wikipedia


kotarbiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ko­tar­biń­ska (1920–1944) – pod­po­rucz­nik, łącz­nicz­ka Armii Kra­jo­wej
  • Ja­ni­na Ko­tar­biń­ska (1901–1997) – pol­ska fi­lo­zof i logik
  • Ja­nusz Ko­tar­biń­ski (1892–1945) – pol­ski ma­larz
  • Ję­drzej Ko­tar­biń­ski (1935–2002) – pol­ski ge­o­log
  • Józef Ko­tar­biń­ski (1849–1928) – pol­ski pi­sarz, kry­tyk i aktor
  • Julia Ko­tar­biń­ska (1895–1979) – pol­ska ar­tyst­ka ce­ra­mik i pe­da­gog
  • Mie­czy­sław Ko­tar­biń­ski (1890–1943) – pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Mi­łosz Ko­tar­biń­ski (1854–1944) – pol­ski ar­ty­sta
  • Ta­de­usz Ko­tar­biń­ski (1886–1981) – pol­ski fi­lo­zof i logik
  • Wil­helm Ko­tar­biń­ski (1849–1921) – pol­ski ma­larz

Wikipedia


kotarka

zdrob­nie­nie od: ko­ta­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ko­ta­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotara ż.

Wiktionary


kotarowy

→ ko­ta­ra


SJP.pl

Patrz:

kotara

kotarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Ko­tar­ski
  • Do­mi­nik Ko­tar­ski
  • Ed­mund Ko­tar­ski
  • Ja­ro­sław Ko­tar­ski
  • Mi­ko­łaj Ko­tar­ski
  • Ra­do­sław Ko­tar­ski
  • Wła­dy­sław Ko­tar­ski

Wikipedia


kotarszyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­tar­szyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Był wsią klasz­to­ru nor­ber­ta­nek bu­skich w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


kotarwice

Ko­tar­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Ko­wa­la. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Ko­tar­bi­ce", po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


kotary

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wer­te­py

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ko­ta­ra

Wiktionary

Ko­ta­ry – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Panki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


kotas

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kotas – pol­ski ge­o­log
  • Bo­le­sław Kotas – żoł­nierz Le­gio­nów Pol­skich, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go i Po­li­cji Pań­stwo­wej
  • Do­ro­ta Kotas – pol­ska pi­sar­ka
  • Jacek Kotas – pol­ski po­li­tyk, przed­się­bior­ca, w 2007 pod­se­kre­tarz stanu w Mi­ni­ster­stwie Obro­ny Na­ro­do­wej
  • Jan Kotas – poseł na Sejm Ślą­ski, no­ta­riusz
  • Ja­ro­sław Kotas – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka, tre­ner i dzia­łacz pił­kar­ski
  • Lud­wik Kotas – dzia­łacz Fran­cu­skiej Par­tii Ko­mu­ni­stycz­nej
  • Wal­de­mar Kotas (ur. 27 lu­te­go 1950 w Koń­skich) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Ry­szard Kotys

Wikipedia


kotawiec

ro­dzaj ssaka na­czel­ne­go z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów


SJP.pl

Ko­ta­wiec ("Chlo­ro­ce­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


kotański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­tań­ski (1941-2018) - fizyk
  • Mi­chał Ko­tań­ski (ur. 1976) - re­ży­ser, dy­rek­tor Te­a­tru im. Ste­fa­na Że­rom­skie­go w Kiel­cach
  • Ja­nusz Ko­tań­ski (ur. 1957) – hi­sto­ryk, poeta
  • Marek Ko­tań­ski (1942-2002) – psy­cho­log, te­ra­pe­u­ta, spo­łecz­nik
  • Wie­sław Ko­tań­ski (1915-2005) – ja­po­ni­sta
  • Zbi­gniew Ko­tań­ski (1927–2005) – ge­o­log

Wikipedia


kotbelka

żuraw lub belka, wy­sta­ją­ca za burtę, uży­wa­na na mniej­szych stat­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. belka lub mały żu­ra­wik wy­sta­ją­cy po­chy­ło za burtę stat­ku słu­żą­cy do pod­wie­sze­nia kot­wi­cy typu ad­mi­ra­li­cji lub za­mo­co­wa­nia dra­pa­cza na dzio­bie lub rufie;

Wiktionary

Kot­bel­ka (ang. "cat­he­ad") - na du­żych sta­rych ża­glow­cach po­zio­ma belka wy­sta­ją­ca poza burtę, słu­żą­ca w ostat­nim eta­pie wy­cią­ga­nia kot­wi­cy do wy­ję­cia jej z wody i po­ło­że­nia na po­kła­dzie. Do kot­bel­ki mo­co­wa­na była zaz­wy­czaj talia z liną za­koń­czo­ną ha­kiem, któ­rym ła­pa­no pier­ścień kot­wi­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spójrz­cie na kot­wi­ce wi­szą­ce u kot­be­lek wiel­kie­go stat­ku! Jakże są drob­ne w sto­sun­ku do wiel­kiej ob­ję­to­ści ka­dłu­ba!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wytyk

Wiktionary


kotecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­tec­ki – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ok. 3 tys. osób.

Wikipedia


koteczek

zdrob­nie­nie od: kotek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: kotek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtɛt͡ʃɛk, AS: koteček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot m., kotek m., kociak m., koteczka ż., koty nmos.

 przysł. kocio

Wiktionary


koteczka

1. zdrob­nie­nie od: kotka;
2. po­tocz­nie: młoda, za­lot­na ko­bie­ta; kotka, ko­cicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kotka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtɛt͡ʃka, AS: kotečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koteczek m., kotka ż., kocica ż.

Wiktionary


kotek

1. mały kot; zdrob­nie­nie od: kot;
2. pie­szczot­li­we okre­śle­nie miłej, bli­skiej osoby;
3. w że­glar­stwie: ochra­niacz za­ple­cio­ny na linie dla ochro­ny żagli przed prze­tar­ciem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: kot

 (1.2) młody lub mały kot

 (1.3) pieszcz. zwrot uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do bli­skich

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. zob. kotka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kotek – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Ryn.
  • Kotek (Prio­na­i­lu­rus) – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych
    • kotek ben­gal­ski
    • kotek wy­spo­wy
    • kotek kusy
    • kotek rudy
    • kotek cęt­ko­wa­ny
  • Kot
  • Koty
  • Kotka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kotek łap­czy­wie pił mleko ze spod­ka.

 (1.3) Kotku, czy ode­bra­łeś dzie­ci z przedsz­ko­la?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔtɛk, AS: kotek

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kot.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiciuś, kocię, kociątko, kociak, kicia, kociaczek; gw. Górny Śląsk kocik, kociczek

 (1.2) gw. Górny Śląsk kocik, kociczek

 (1.3) złotko, kochanie; gw. Górny Śląsk kocik, kociczek

Wiktionary


koteka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. tra­dy­cyj­na, no­wog­wi­nej­ska ozdob­na osło­na na prą­cie;

Wiktionary

Ko­te­ka (fal­lo­karp, fal­lo­krypt) – ozdob­na osło­na na prą­cie, no­szo­na tra­dy­cyj­nie wśród niek­tó­rych grup et­nicz­nych w Nowej Gwi­nei. Ko­te­ka spo­rzą­dza­na jest zwy­kle z wy­su­szo­ne­go owocu "La­ge­na­ria si­ce­ra­ria", ewen­tu­al­nie in­nych ga­tun­ków jak "Ne­pent­hes mi­ra­bi­lis".

Wikipedia


kotelnia

okres łą­cze­nia owiec w pary; czas wy­ko­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. okres go­do­wy owiec

Wiktionary


kotelski

przy­miot­nik od: Kotla (gmina w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim)


SJP.pl


kotener

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. żart. po­jem­nik do prze­no­sze­nia kota

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pa­ko­wa­ny w ko­te­ner kotek wy­ka­zu­je zde­zo­rien­to­wa­nie i nies­mak, acz względ­ny spo­kój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtɛ̃nɛr, AS: kotẽner

Wiktionary


koterba

naz­wi­sko


SJP.pl


koterbski

naz­wi­sko


SJP.pl


koteria

grupa ludzi i śro­do­wisk po­wią­za­nych ze sobą wspól­ny­mi in­te­re­sa­mi, po­pie­ra­ją­cych i bro­nią­cych się wza­jem­nie; klika; stron­nict­wo; daw­niej: to­wa­rzy­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. eks­klu­zyw­na grupa ludzi i śro­do­wisk zwią­za­nych ze sobą wspól­nym in­te­re­sem, po­pie­ra­ją­cych się naw­za­jem, aby trwać na róż­nych po­zio­mach i wy­mia­rach wła­dzy

Wiktionary

Ko­te­ria (fr. "co­te­rie") – grupa ludzi wza­jem­nie się po­pie­ra­ją­cych i dą­żą­cych do pew­nych par­ty­ku­lar­nych, czę­sto oso­bi­stych celów, bez na­le­ży­te­go uwz­ględ­nie­nia dobra pu­blicz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chciał być nie­za­leż­ny, nie zwią­za­ny z żadną ko­te­rią, cał­ko­wi­cie wolny i był w tym szczę­śli­wym po­ło­że­niu, że mógł sobie na to poz­wo­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtɛrʲja, AS: koterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koteryjność ż.

:: zdrobn. koteryjka ż.

 przym. koteryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasta, klan, klika, mafia, sitwa; żart. towarzystwo wzajemnej adoracji, krewni i znajomi królika; przest. kamaryla

Wiktionary


koterski

naz­wi­sko


SJP.pl


koteryjka

zdrob­nie­nie od: ko­te­ria


SJP.pl


koteryjność

→ ko­te­ria


SJP.pl

Patrz:

koteria

koteryjny

do­ty­czą­cy ko­te­rii; stron­ni­czy


SJP.pl


kotew

wią­za­nie drew­nia­ne albo sta­lo­we wzmac­nia­ją­ce bu­dow­lę; kotwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. kot­wi­ca

 (1.2) bud. ele­ment wią­żą­cy ze sobą ele­men­ty bu­dow­la­ne kon­struk­cji

 (1.3) górn. ele­ment obu­do­wy gór­ni­czej pod­trzy­mu­ją­cy war­stwy gó­rot­wór­cze

 (1.4) masz. ele­ment mo­cu­ją­cy ma­szy­nę do po­dło­ża lub ścia­ny

Wiktionary

Kotew (spo­ty­ka się też okre­śle­nia an­kier, ankra, kotwa, kołek, dybel lub łącz­nik) – ele­ment kon­struk­cji sto­so­wa­ny do mo­co­wa­nia (kot­wie­nia) mo­no­li­tycz­ne­go po­dło­ża, rza­dziej do mo­co­wa­nia po­dło­ża z ot­wo­ra­mi ta­kie­go jak cegły kra­tów­ki lub pu­sta­ki stro­po­we, stopy słupa z fun­da­men­tem, wspor­ni­ków lub belek do słu­pów lub ścian, płyt okła­dzi­no­wych itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Są­sied­nie pa­ne­le, po­łą­czo­ne na pióro i wpust, są mo­co­wa­ne do kon­struk­cji kot­wa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔtɛf, AS: kotef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotwica ż.

 czas. kotwić

Wiktionary


kotewka

1. zdrob­nie­nie od: kotew;
2. ro­dzaj ro­ślin wod­nych z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych


SJP.pl

Ko­tew­ka ("Trapa" L.) – ro­dzaj ro­ślin wod­nych z rzędu mir­tow­ców z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych ("Lyth­ra­ce­ae"), który z po­wo­du odręb­no­ści mor­fo­lo­gicz­nej był daw­niej zwy­kle wy­o­dręb­nia­ny do osob­nej ro­dzi­ny ko­tew­ko­wa­tych ("Tra­pa­ce­ae"). W obrę­bie ro­dza­ju opi­sy­wa­no bar­dzo wiele ga­tun­ków, od­mian i form róż­nią­cych się bu­do­wą owocu.

Wikipedia


kotewkowate

o ce­chach ko­tew­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Ko­tew­ko­wa­te ("Tra­pa­ce­ae" Du­mort. "nom. cons.") – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ro­ślin wod­nych z rzędu mir­tow­ców, wy­róż­nia­na w daw­niej­szych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Za­li­cza­no tu tylko jeden ro­dzaj – ko­tew­ka ("Trapa").

Wikipedia


kotewkowaty

o ce­chach ko­tew­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


koteł

żar­to­bli­wie: kot (zwie­rzę do­mo­we); ko­ciak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. slang. kot

Wiktionary

Koteł ( Котел) – mia­sto w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Sli­wen, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na gminy Koteł. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 czerw­ca 2020 roku miej­sco­wość li­czy­ła 5471 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój koteł nie poz­wa­la mi grać w gier­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot mzw./mos.

Wiktionary


kotełeczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. ko­te­łek

Wiktionary


kotełek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. koteł

Wiktionary


koticzak

ro­dzaj ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny uchat­ko­wa­tych


SJP.pl

Ko­ti­czak ("Cal­lor­hi­nus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny uchat­ko­wa­tych (Ota­rii­dae).

Wikipedia


kotik

ssak mor­ski z ro­dzi­ny ucha­tek, bar­dzo ce­nio­ny ze wzglę­du na futro; niedź­wiedź mor­ski, uchat­ka niedź­wie­dzio­wa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. dra­pież­ny ssak mor­ski z ro­dzi­ny uchat­ko­wa­tych, cu­chu­ją­cy się bar­dzo gę­stym fu­trem, obec­no­ścią ma­łych mał­żo­win usz­nych oraz zdol­no­ścią do spraw­ne­go po­ru­sza­nia się na lą­dzie dzię­ki pod­wi­ja­niu tyl­nych płetw pod tułów

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Arc­to­cep­ha­lus|É. Ge­of­froy Saint-Hi­la­i­re & F. Cu­vier|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków mor­skich z ro­dzi­ny uchat­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na wy­brze­żach Ame­ry­ki, Au­stra­lii i Afry­ki

 (1.3) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­lor­hi­nus|J.E. Gray,|ref=tak., ro­dzaj ssaka mor­skie­go z ro­dzi­ny uchat­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy jeden ga­tu­nek ży­ją­cy w pół­noc­nych wo­dach Oce­a­nu Spo­koj­ne­go

Wiktionary

Kotik ("Arc­to­cep­ha­lus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny uchat­ko­wa­tych (Ota­rii­dae).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.3) koticzak

Wiktionary


kotka

1. zdrob­nia­le o sa­mi­cy kota;
2. kwia­to­stan w kształ­cie mięk­kie­go kłosa np. na wierz­bie; bazia;
3. po­tocz­nie ga­łąz­ka wierz­by z ba­zia­mi;
4. po­tocz­nie o mło­dej ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca kota

 (1.2) bot. bazia;

 (1.3) przen. o przy­mil­nie za­cho­wu­ją­cej się ko­bie­cie

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) D. i B. lp. od: kotek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kotka – mia­sto w Fin­lan­dii
    • Kotka – sta­cja ko­le­jo­wa w ww. mie­ście
  • Kotka – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Võru, w gmi­nie Ha­an­ja
  • Kotka – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Harju, w gmi­nie Ku­u­sa­lu
  • kotka – typ kwia­to­sta­nu u ro­ślin
  • Kotka (te­le­no­we­la) – mek­sy­kań­ska te­le­no­we­la z 2014 roku
  • Kotka Bry­gi­dy – książ­ka dla dzie­ci
  • kotka – sa­mi­ca kota do­mo­we­go
  • „Kotka” – fiń­ski kuter ra­kie­to­wy typu Hel­sin­ki z lat 80. XX wieku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na bal­ko­nie pięć ko­cu­rów za­le­ca się do mojej kotki!

 (1.2) Na drze­wach po­ja­wi­ły się już pier­wsze kotki.

 (1.3) A gdzie to moja kotka mnie dziś za­bie­ra?

 (2.1) Zdechł kotek i nie ma już kotka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔtka, AS: kotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot m., kociarz m., kociara ż.

:: zdrobn. koteczka ż.

:: zgrub. kocica ż.

 czas. kocić się, okocić się

 przym. koci

 przysł. kocio

Wiktionary


kotkowaty

po­dob­ny do kotki - kwia­to­sta­nu w kształ­cie wiot­kie­go kłosa


SJP.pl


kotkowe

rząd drzew i krze­wów wyt­wa­rza­ją­cych kwia­to­sta­ny w kształ­cie kotki; Amen­ta­ce­ae


SJP.pl

Patrz:

kotek

kotkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kot­kow­ski (ur. 1940 - 2016) – re­ży­ser fil­mo­wy
  • Ju­liusz Kot­kow­ski (ur. 1913) – funk­cjo­na­riusz MBP
  • Kac­per Kot­kow­ski (1814-1875) – ksiądz
  • Sta­ni­sław Osto­ja-Kot­kow­ski (1922-1994) – ma­larz, rzeź­biarz
  • Wła­dy­sław Kot­kow­ski (1840-1866) – kon­spi­ra­tor
  • Wło­dzi­mierz Kot­kow­ski (1942-2011) – gra­fik

Wikipedia


kotkowy

→ kotek


SJP.pl

Patrz:

kotek

kotku

1. mały kot; zdrob­nie­nie od: kot;
2. pie­szczot­li­we okre­śle­nie miłej, bli­skiej osoby;
3. w że­glar­stwie: ochra­niacz za­ple­cio­ny na linie dla ochro­ny żagli przed prze­tar­ciem


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) Ms. i W. lp. od: kotek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔtku, AS: kotku

Wiktionary


kotla

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kotla – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Kotla
  • Kotla – gmina w po­wie­cie gło­gow­skim
  • Kotla – gro­ma­da w po­wie­cie gło­gow­skim
  • Kotla – zlik­wi­do­wa­ny ko­le­jo­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy na linii nr 305 w Kotli
  • Kotla – wieś
  • Kotla Arab Ali Khan – mia­sto
  • Kotla Musa Khan – miej­sco­wość
  • Paweł Kotla – dy­ry­gent
  • Ry­szard Kotla – dzien­ni­karz, dzia­łacz i prze­wod­nik tu­ry­stycz­ny
  • Zdzi­sław Kotla – że­glarz i olim­pij­czyk

Wikipedia


kotlarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cze­lad­nik kot­lar­ski, po­moc­nik kot­la­rza

Wiktionary


kotlarek

naz­wi­sko


SJP.pl


kotlarnia

za­kład pro­du­ku­ją­cy kotły


SJP.pl

Kot­lar­nia (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Ja­kobs­wal­de) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Bie­ra­wa.

Wieś leży nad rzeką Bie­raw­ką, do­pły­wem Odry.

Wikipedia


kotlarski

przy­miot­nik od: kot­larz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kot­la­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocioł mrz., kociołek mrz., kotlarz mos., kotlista mos.

Wiktionary


kotlarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. rze­mio­sło kot­la­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotlarz mos., kotlista mos., kocioł mrz., kociołek mrz.

Wiktionary


kotlarz

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy przed­mio­ty me­ta­lo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik, który wy­ra­bia na­czy­nia me­ta­lo­we, kotły;

Wiktionary

Kot­larz – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ra­bia­niem z bla­chy ko­tłów, rond­li i in­nych przed­mio­tów (np. wę­żow­nic, apa­ra­tów go­rzel­ni­czych). Kot­la­rze zaj­mo­wa­li się też po­bie­la­niem na­czyń i urzą­dzeń mie­dzia­nych. Przez wiele lat kot­lar­stwo na­le­ża­ło do in­trat­nych za­wo­dów, a Cy­ga­nie byli uwa­ża­ni za fa­chow­ców w tej bran­ży.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔtlaʃ, AS: kotlaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotłowy mos., kocioł m., kotlista m., kotłownia ż., kotlarstwo n., kotłowanie n., zakotłowanie n., kotłowanina ż., kociołek mrz.

 czas. kotłować, zakotłować

 przym. kotłowy, kotlarski

Wiktionary


kotleciarka

ma­szyn­ka do ro­zbi­ja­nia mięsa na kot­le­ty; ste­a­ker


SJP.pl


kotlecik

zdrob­nie­nie od: kot­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kot­let

 (1.2) kulin. mały kot­let

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­łem sobie wła­śnie kot­le­ci­ki z ziem­niacz­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kotlet m.

Wiktionary


kotlecisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gastr. żart. lub grub. duży kot­let

Wiktionary


kotler

naz­wi­sko


SJP.pl


kotlet

1. ubi­ja­ne lub mie­lo­ne mięso (cza­sa­mi także jajka, ja­rzy­ny itp.) w for­mie plac­ka, zwy­kle pa­nie­ro­wa­ne i us­ma­żo­ne na tłu­szczu;
2. kot­let po­żar­ski - kot­let z mięsa dro­bio­we­go lub mie­sza­ne­go ku­rze­go i cie­lę­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mięso (ale rów­nież wa­rzy­wa, jajka) ufor­mo­wa­ne zaz­wy­czaj w pla­ste­ra­stry i us­ma­żo­ne na tłu­szczu;

 (1.2) pot. kot­let (1.1) ze scha­bu

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. baki, bo­ko­bro­dy

Wiktionary

Kot­let ( côtelette – że­ber­ko) – po­tra­wa, naj­czę­ściej mięs­na (choć wy­róż­nia się też od­po­wied­ni­ki we­ge­ta­riań­skie i we­gań­skie), sma­żo­na zaz­wy­czaj na pa­tel­ni przy uży­ciu nie­wiel­kiej ilo­ści tłu­szczu. Kot­le­ty przy­go­to­wu­je się z mięsa: wie­przo­we­go, wo­ło­we­go, cie­lę­ce­go i dro­bio­we­go, rza­dziej z in­nych ro­dza­jów mięsa lub ryb, a także z ziem­nia­ków (kot­le­ty ziem­nia­cza­ne), wa­rzyw, soi, jajek itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiad po­da­no kot­le­ty mie­lo­ne z ziem­nia­ka­mi.

 (1.1) Za­mó­wić ci kot­let scha­bo­wy czy bigos?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔtlɛt, AS: kotlet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kotlecik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk karminadel, lwów|karmenadel.

 (1.2) schabowy

Wiktionary


kotleta

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: kot­let

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtlɛta, AS: kotleta

Wiktionary


kotletowy

→ kot­let


SJP.pl

Patrz:

kotlet

kotlewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­liks Kot­lew­ski – pol­ski spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ter­mo­dy­na­mi­ki i mier­nict­wa ciepl­ne­go
  • Ste­fan Kot­lew­ski – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


kotlicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kotliczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rel. mała kro­piel­ni­ca

Wiktionary


kotlin

roz­le­głe ob­ni­że­nia te­re­nu oto­czo­ne ze wszyst­kich stron wznie­sie­nia­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kot­lin – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Kot­lin
  • Kot­lin – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim
  • Kot­lin – gro­ma­da w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim
  • Kot­lin – sta­cja ko­le­jo­wa w Kot­li­nie, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Kot­lin – pol­ska firma z sie­dzi­bą w Kot­li­nie
  • Kot­lin – ro­syj­ska wyspa na Morzu Bał­tyc­kim
  • Kot­lin – język pro­gra­mo­wa­nia, kom­pi­lo­wa­ny m.in. do kodu baj­to­we­go Javy oraz do kodu ję­zy­ka JavaScript

Wikipedia


kotlina

roz­le­głe ob­ni­że­nia te­re­nu oto­czo­ne ze wszyst­kich stron wznie­sie­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. roz­le­głe za­głę­bie­nie te­re­nu o pła­skim dnie, oto­czo­ne­go wznie­sie­nia­mi;

 (1.2) łow. ziem­ne le­go­wi­sko za­ją­ca w okre­sie bez­śnież­nym

Wiktionary

Kot­li­na – roz­le­gła, nie­zbyt mocno wy­dłu­żo­na, wklę­sła forma te­re­nu, ze wszyst­kich stron oto­czo­na wznie­sie­nia­mi. Może być w po­sta­ci zam­knię­tej (be­zod­pły­wo­wej) lub ot­war­tej. Kot­li­ny pow­sta­ją na sku­tek ru­chów gó­rot­wór­czych (czyli oro­ge­ne­zy) lub w wy­ni­ku eroz­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zlew­nie po­zba­wio­ne od­pły­wu, w szcze­gól­no­ści te naj­więk­sze, leżą z re­gu­ły w stre­fie kli­ma­tu su­che­go, tj. w obrę­bie pu­styń, pół­pu­styń, śród­gór­skich kot­lin i ste­pów.

 (1.2) Pies bez trudu wy­wę­szył za­ją­ca za­le­ga­ją­ce­go w kot­li­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocioł m., kociołek m., kotłownia ż., Kotlina ż.

:: zdrobn. kotlinka ż.

 przym. kotlinowy, kotłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kotowina

Wiktionary


kotlinianin

miesz­ka­niec Kot­li­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kotlinianka

miesz­kan­ka Kot­li­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kotlinka

zdrob­nie­nie od: kot­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kot­li­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kot­lin­ka – dawny fol­wark, na te­re­nie obec­nej Bia­ło­ru­si
  • Kot­lin­ka – stru­ga, do­pływ Lu­ty­ni

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kotlina ż., kotlina ż.

Wiktionary


kotlinny

→ kot­li­na; kot­li­no­wy


SJP.pl


kotlinowaty

po­dob­ny kształ­tem do kot­li­ny


SJP.pl


kotlinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kotlinowy

→ kot­li­na; kot­lin­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kot­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kotlina ż., kotlina ż.

Wiktionary


kotlista

osoba gra­ją­ca na ko­tłach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk gra­ją­cy na ko­tłach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtlʲista, AS: kotlʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocioł m., kotlarz m., kotłownia ż., kotlarstwo n., kotłowanie n., zakotłowanie n., kotłowanina ż.

:: fż. kotlistka ż.

 czas. kotłować, zakotłować

 przym. kotłowy, kotlarski

Wiktionary


kotlistka

→ kot­li­sta


SJP.pl

Patrz:

kotlista

kotliński

zwią­za­ny z Kot­li­nem, do­ty­czą­cy Kot­li­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Kot­liń­ski
    • Ja­nusz Kot­liń­ski (ko­larz)
    • Ja­nusz Kot­liń­ski (lek­ko­at­le­ta)
  • Ka­zi­mierz Kot­liń­ski
  • Roman Kot­liń­ski

Wikipedia


kotnik

w od­nie­sie­niu do zwie­rząt fu­ter­ko­wych: gnia­zdo dla sa­mi­cy i jej mło­dych


SJP.pl

Kot­nik – po­mie­szcze­nie roz­rod­cze dla ryb, które za­stę­pu­je ak­wa­rium roz­rod­cze. Spo­ty­ka się kilka ro­dza­jów kot­ni­ków:

Wikipedia


kotnowo

Kot­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie wą­brze­skim, w gmi­nie Płuż­ni­ca.

W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kot­no­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Płuż­ni­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 122 miesz­kań­ców. Jest dwu­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Płuż­ni­ca.

Wikipedia


kotny

kotna - o kotce, owcy, za­ję­czy­cy itp.: cię­żar­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wet. zo­o­techn. o niek­tó­rych sa­mi­cach zwie­rząt: bę­dą­cy w ciąży, spo­dzie­wa­ją­cy się po­tom­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza kotka jest kotna, wkrót­ce bę­dzie miała młode.

 (1.1) Nie wiem po czym poz­nać, że gupik jest kotny.

 (1.1) W mał­żeń­stwie jak się po­kłó­cą, bę­dzie tam albo psie złe, albo dia­beł kotny.

 (1.1) Gdyby nie to, że był kocur, nie ko­ci­ca, można by po­my­śleć, że kotny i ko­cię­ta go tak ro­zep­cha­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okocenie n., kot mos./mzw.

 czas. kocić się ndk., okocić się dk., wykocić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężarny, brzemienny, w ciąży

Wiktionary


koto

na­ro­do­wy ja­poń­ski in­stru­ment szar­pa­ny, naj­czę­ściej z 13 stru­na­mi, po­dob­ny do eu­ro­pej­skiej cytry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. tra­dy­cyj­ny, ja­poń­ski in­stru­ment stru­no­wy;

Wiktionary

Koto (jap. 箏 lub 琴) – tra­dy­cyj­ny ja­poń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, na­le­żą­cy do grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych, ro­dzaj cytry, na­ro­do­wy in­stru­ment Ja­po­nii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔtɔ, AS: koto

Wiktionary


kotoholiczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta uwiel­bia­ją­ca koty


SJP.pl


kotoholik

po­tocz­nie: osoba uwiel­bia­ją­ca koty


SJP.pl


kotokształtne

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fe­li­for­mia|Kret­zoi|ref=tak., po­drząd ssa­ków z rzędu dra­pież­nych;

Wiktionary

Ko­toksz­tałt­ne (Fe­li­for­mia) – po­drząd ssa­ków z rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra), daw­niej na­dro­dzi­na Fe­lo­i­dea w ra­mach po­drzę­du pal­co­no­gie (Fis­si­pe­dia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nową sy­ste­ma­ty­kę ko­toksz­tałt­nych opra­co­wał zo­o­log z Tel Awiwu.

Wiktionary


kotolubny

po­tocz­nie:
1. lu­bią­cy koty;
2. przy­jaz­ny kotom, przy­sto­so­wa­ny do po­trzeb kotów


SJP.pl


koton

daw­niej: ba­weł­na


SJP.pl


kotoniarz

ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy wy­ro­bie ko­to­ni­ny


SJP.pl


kotonina

przę­dzi­wo uzy­ska­ne w wy­ni­ku ko­to­ni­za­cji włó­kien lnu, ko­no­pi itp., uży­wa­ne do wy­ro­bu waty, a w po­łą­cze­niu z in­ny­mi włó­kna­mi do wy­ro­bu filcu


SJP.pl


kotonizacja

pro­ces mech. od­dzie­la­nia włó­kien lnu


SJP.pl


kotonowy

1. ba­weł­nia­ny, otrzy­my­wa­ny z ba­weł­ny;
2. uży­wa­ny do wy­ro­bu dzia­nin


SJP.pl


kotonu

mia­sto w Be­ni­nie; Co­to­nou


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Be­ni­nie;

Wiktionary

Ko­to­nu (fr. "Co­to­nou") – mia­sto w po­łud­nio­wym Be­ni­nie, w de­par­ta­men­cie Lit­to­ral. Po­ło­żo­ne jest po­mię­dzy Za­to­ką Gwi­nej­ską na po­łud­niu a je­zio­rem Nokoué na pół­no­cy, przy uj­ściu rzeki Ouémé. W spi­sie lud­no­ści z 11 maja 2013 roku li­czy­ło 679 012 miesz­kań­ców[]. Pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści jest naj­więk­szym mia­stem kraju, jego głów­nym oś­rod­kiem go­spo­dar­czym i por­tem mor­skim. Ko­to­nu jest także sie­dzi­bą par­la­men­tu, mi­ni­sterstw i Sądu Naj­wyż­sze­go Be­ni­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­to­nu to naj­więk­sze mia­sto Be­ni­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtɔ̃nu, AS: kotõnu

Wiktionary


kotor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Czar­no­gó­ry;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Czar­no­gó­rze z sie­dzi­bą władz w Ko­to­rze (1.1)

 (1.3) geogr. zob. Kotor Varoš.

Wiktionary

Kotor (cyr. Котор, wł. "Cat­ta­ro") – mia­sto por­to­we w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Czar­no­gó­ry, sie­dzi­ba gminy Kotor. W 2023 roku li­czy­ło 21 916 miesz­kań­ców.

Po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Ko­tor­ską, na krań­cu Za­le­wu Ko­tor­skie­go, na wy­brze­żu Adria­ty­ku. Mia­sto oto­czo­ne jest z trzech stron ma­sy­wa­mi gór­ski­mi: Lov­ćen, Vrmac i Do­bro­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stary Kotor to miej­sce niez­wy­kle pię­kne, głów­nie za spra­wą ob­fi­to­ści i róż­no­rod­no­ści za­byt­ko­wej za­bu­do­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotorczyk m., kotorka ż.

 przym. kotorski

Wiktionary


kotorosl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­nej Rosji prze­du­ral­skiej, prawy do­pływ Wołgi;

Wiktionary

Ko­to­rosl (ros. "Ко́торосль") – rzeka w pół­noc­nej Rosji prze­du­ral­skiej (obwód ja­ro­sław­ski), prawy do­pływ Wołgi w zle­wi­sku Morza Ka­spij­skie­go. Dłu­gość – 132 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 5500 km², śred­ni prze­pływ w mie­ście Ga­wri­łow-Jam – 30 m³/s.

Nazwę Ko­to­rosl rzeka przy­bie­ra w miej­scu, gdzie do rzeki Ustie ucho­dzi rzecz­ka Wiok­sa, wy­pły­wa­ją­ca z je­zio­ra Niero.

Wikipedia


kotorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kotorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kotorski

→ Ko­tórz Mały, → Ko­tórz Wiel­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­to­rem, do­ty­czą­cy Ko­to­ru, po­cho­dzą­cy z Ko­to­ru

Wiktionary

Patrz:

Kotórz Mały, → Kotórz Wielki

Powiązane:

 rzecz. Kotor mrz.

Wiktionary


kotow

naz­wi­sko, np. Alek­san­der Kotow (1913-1981), ro­syj­ski sza­chi­sta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Kotow – ro­syj­ski ar­cy­mistrz sza­cho­wy, te­o­re­tyk i pro­pa­ga­tor sza­chów
  • Boris Kotow – ra­dziec­ki ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Jew­hen Kotow – ukra­iń­ski pił­karz
  • Oleg Kotow – ro­syj­ski le­karz, ofi­cer sił po­wietrz­nych, kos­mo­na­u­ta

Wikipedia


kotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kotować ndk.

Wiktionary


kotowate

ro­dzi­na ssa­ków dra­pież­nych obej­mu­ją­ca 37 ga­tun­ków, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się m.in. mu­sku­lar­ną bu­do­wą ciała, smu­kłą syl­wet­ką, krót­ką sier­ścią i dłu­gim ogo­nem; koty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fe­li­dae|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dra­pież­nych;

Wiktionary

Ko­to­wa­te (Fe­li­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych (Fe­li­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siat­ków­ka oczu ko­to­wa­tych jest niez­wy­kle czuła dzię­ki war­stwie gu­a­ni­no­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔtɔˈvatɛ, AS: kotovate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot mzw., koty nmos.

Wiktionary


kotowaty

o ce­chach ko­to­wa­tych (kotów)


SJP.pl


kotować

wyz­na­czać wy­so­kość da­nych punk­tów po­mia­ro­wych, czyli tak zwa­nych kot


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. błaz­no­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtɔvat͡ɕ, AS: kotovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotowanie n., kot mzw./mos.

Wiktionary


kotowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­to­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Pęc­ław
  • Ko­to­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Ko­to­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Siech­ni­ce
  • Ko­to­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie No­wo­gród Bo­brzań­ski
  • Ko­to­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Ko­to­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. prusz­kow­skim, w gmi­nie Brwi­nów
  • Ko­to­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Żarki
  • Ko­to­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mysz­kow­skim

Wikipedia


kotowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­to­wicz (forma żeń­ska:Ko­to­wicz, Ko­to­wi­czo­wa, Ko­to­wi­czów­na;licz­ba mnoga:Ko­to­wi­czo­wie, Ko­to­wi­cze; forma zniem­czo­na: Kott­witz) – pol­skie naz­wi­sko, które na po­cząt­ku lat 90. XX w. no­si­ło ok. 3500 osób.

Wikipedia


kotowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­to­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Dęb­ni­ca Ka­szub­ska
  • Ko­to­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski
  • Ko­to­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gra­no­wo
  • Ko­to­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Dolsk
  • Ko­to­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Śrem
  • Ko­to­wo (przy­sta­nek ko­le­jo­wy) – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Ko­to­wo, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w woj. wiel­ko­pol­skim
  • Ko­to­wo – część Poz­na­nia
  • Ko­to­wo – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie woł­go­gradz­kim
  • Ko­to­wo Stare – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Jed­wab­ne
  • Ko­to­wo-Plac – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Jed­wab­ne
  • Kotów

Wikipedia


kotowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ko­tow­ski (1626–1693) – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Al­bert Ste­fan Ko­tow­ski (ur. 1949) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Al­fons Ko­tow­ski (1899–1944) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ali­cja Jad­wi­ga Ko­tow­ska (1899–1939) – pol­ska sio­stra za­kon­na, zmart­wychw­stan­ka
  • An­drzej Ko­tow­ski (ur. 1951) – pol­ski in­ży­nier urzą­dzeń sa­ni­tar­nych
  • Artur Ko­tow­ski (ur. 1984) – pol­ski praw­nik
  • Bar­ba­ra Ko­tow­ska (ur. 1966) – pol­ska pię­cio­bo­ist­ka no­wo­czes­na
  • Bo­le­sław Ko­tow­ski (1908–1996) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy na uchodź­stwie
  • Da­ma­zy Ko­tow­ski (1861–1943) – pol­ski ma­larz
  • Dmy­tro Ko­tow­ski (ur. 2001) – ukra­iń­ski nar­ciarz do­wol­ny
  • Do­ro­ta Łobos-Ko­tow­ska – pol­ska praw­nicz­ka, rad­czy­ni praw­na
  • Ed­ward Ko­tow­ski (1941–2021) – pol­ski funk­cjo­na­riusz or­ga­nów bez­pie­czeń­stwa PRL

Wikipedia


kotołak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. folk. czło­wiek po­tra­fią­cy zmie­nić się w kota lub kot ukry­wa­ją­ca się pod po­sta­cią czło­wie­ka

 (1.2) fant. czło­wiek, któ­re­go jedną z form jest kot

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ko­to­łak roz­pły­nął się w chłod­nej nocy, zo­sta­wia­jąc nas sa­mych.

Wiktionary


kotoński

naz­wi­sko


SJP.pl


kotsis

[czy­taj; KOTs-is] naz­wi­sko


SJP.pl


kott

[czy­taj: kot] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • język kott
  • Bo­gu­sław Kott
  • Jan Kott

Wikipedia


kotte

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Sri Lanki;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sri Dźajawardanapura Kotte

Wiktionary


kotuch

daw­niej: po­mie­szcze­nie dla dro­biu lub tu­czo­nej trzo­dy chlew­nej


SJP.pl


kotuj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, po po­łą­cze­niu z Chetą two­rzy Cha­tan­gę;

Wiktionary

Kotuj – rzeka w Rosji o dłu­go­ści 1409 km. Kotuj znaj­du­je się w Kraju Kras­no­jar­skim. Jej do­rze­cze zaj­mu­je około 176 tys. km² po­wierzch­ni. Po po­łą­cze­niu z Chetą two­rzy Cha­tan­gę. Kotuj za­ma­rza na prze­ło­mie wrze­śnia i paź­dzier­ni­ka, od­ma­rza w czerw­cu.

Wikipedia


kotula

1. ro­śli­na ko­bier­co­wa z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
2. rzad­ko: pie­szczot­li­wie o kocie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ko­tu­la (1919–1982) – ro­ma­ni­sta, hi­sto­ryk sztu­ki
  • An­drzej Ko­tu­la (1822–1891) – praw­nik, dzia­łacz na­ro­do­wy na Ślą­sku Cie­szyń­skim
  • An­drzej Ko­tu­la (1853–1934) – in­ży­nier, dy­rek­tor kolei że­laz­nej w Wied­niu
  • Ber­nard Ko­tu­la (1874–1915) – księ­garz, poeta, na­u­czy­ciel
  • Bo­le­sław Ko­tu­la (1849–1898) – bo­ta­nik i zo­o­log
  • Bru­non Ko­tu­la (1898–1961) – księ­garz i wy­daw­ca
  • Fran­ci­szek Ko­tu­la (1900–1983) – et­no­graf, fol­klo­ry­sta i mu­ze­al­nik
  • Jerzy Ko­tu­la (1855–1889) – księ­garz i wy­daw­ca
  • Karol Ko­tu­la (1884–1968) – bi­skup ewan­ge­lic­ki
  • Ka­ta­rzy­na Ko­tu­la (ur. 1977) – na­u­czy­ciel­ka, po­słan­ka na Sejm RP IX i X ka­den­cji
  • Lud­wik Ko­tu­la (1907–1972) – gór­nik i dzien­ni­karz
  • Oskar Ko­tu­la (1900–1967) – na­u­czy­ciel

Wikipedia


kotulanka

naz­wi­sko


SJP.pl


kotulek

pie­szczot­li­wie o kocie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pieszcz. kotek

Wiktionary


kotulin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­tu­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Rogów
  • Ko­tu­lin – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie To­szek
  • Ko­tu­lin – gro­ma­da w po­wie­cie gli­wic­kim
  • Ko­tu­lin – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Ko­tu­lin, w wo­je­wództ­wie ślą­skim

Wikipedia


kotulski

naz­wi­sko


SJP.pl


kotunia

pie­szczot­li­wie: kotka; ko­tu­sia


SJP.pl

Ko­tu­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca. Nazwa wsi wy­e­wo­lu­o­wa­ła z wcze­śniej­sze­go "Cho­tu­nia".

Wieś du­chow­na "Cho­tu­nia", włas­ność bi­skup­stwa poz­nań­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie pyzdr­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


kotunio

pie­szczot­li­wie: kotka; ko­tu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. kot

Wiktionary


koturn

1. bar­dzo gruba po­desz­wa w obu­wiu, zwła­szcza dam­skim;
2. but na ta­kiej po­desz­wie;
3. spe­cjal­ny pod­wyż­szo­ny but uży­wa­ny przez ak­to­rów te­a­tru an­tycz­ne­go dla pod­wyż­sze­nia syl­wet­ki;
4. w prze­no­śni: prze­sad­na pod­nio­słość i pom­pa­tycz­ność wy­po­wie­dzi i ge­stów; patos, za­dę­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) but o gru­bej po­desz­wie za­kła­da­ny przez ak­to­rów w an­tycz­nym te­a­trze grec­kim;

 (1.2) but dam­ski na wy­so­kiej po­desz­wie

 (1.3) po­desz­wa ko­tur­na (1.2)

 (1.4) publ. zob. ko­tur­no­wość.

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) A nowa jest prze­de wszyst­kim moda: znowu krót­kie spód­nicz­ki i buty na ko­tur­nach.

 (1.4) O spra­wach mia­sta mówi się tu wy­łącz­nie na ko­tur­nach, z dużej li­te­ry i na bacz­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔturn, AS: koturn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koturnowy

Wiktionary


koturnowość

prze­sad­na pod­nio­słość i pom­pa­tycz­ność wy­po­wie­dzi i ge­stów; patos, za­dę­cie


SJP.pl


koturnowy

1. przy­miot­nik od: ko­turn;
2. prze­no­śnie: prze­sad­nie pod­nio­sły, uro­czy­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­tur­nem, do­ty­czą­cy ko­tur­nu

 (1.2) przen. prze­sad­nie uro­czy­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jako hu­ma­nist­ka i estet­ka z duszy zwró­cę uwagę na rolę sa­vo­ir vivre’u w kon­tak­tach wsze­la­kie­go ro­dza­ju. Nie tylko w sy­tu­a­cjach wy­jąt­ko­wych, spe­cjal­nych czy ko­tur­no­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koturn m., koturnowość ż.

 przysł. koturnowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) patetyczny

Wiktionary


koturny

1. obu­wie na bar­dzo gru­bej po­desz­wie;
2. spe­cjal­ny ro­dzaj obu­wia na bar­dzo wy­so­kiej po­desz­wie uży­wa­ny przez ak­to­rów te­a­tru an­tycz­ne­go dla pod­wyż­sze­nia syl­wet­ki


SJP.pl

Ko­tur­ny – buty na bar­dzo wy­so­kich ob­ca­sach. Uży­wa­ne były m.in. w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim. Ich po­desz­wy ro­bio­no z kilku warstw twar­dej wy­pra­wio­nej skóry. Ak­to­rzy w te­a­trze grec­kim wkła­da­li je, aby można było ich le­piej wi­dzieć z da­le­ka.

Wikipedia


kotusia

pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl


kotuszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­tu­szów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Ko­tu­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Szy­dłów
  • Ko­tu­szów – gro­ma­da w po­wie­cie bu­skim, póź­niej - sta­szow­skim

Wikipedia


kotuła

naz­wi­sko


SJP.pl


kotuń

pie­szczot­li­wie: kotka; ko­tu­sia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kotuń – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Kotuń
  • Kotuń – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo
  • Kotuń – gro­ma­da w po­wie­cie sied­lec­kim
  • Kotuń – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­tu­niu, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim

Wikipedia


kotuński

przy­miot­nik od: Kotuń


SJP.pl


kotuś

pie­szczot­li­wie o kocie lub bli­skiej oso­bie


SJP.pl


kotwa

wią­za­nie drew­nia­ne albo sta­lo­we wzmac­nia­ją­ce bu­dow­lę; kotew


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kotwa (kotew) – ele­ment kon­struk­cji bu­dow­la­nej
  • Kotwa – mia­sto w pół­noc­nych In­diach, w sta­nie Uttar Pra­desh

Wikipedia


kotwasice

Kot­wa­si­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Ma­la­nów.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest 3 km na pół­noc od Ma­la­no­wa, przy dro­dze do Ko­ni­na.

Nazwa miej­sco­wo­ści po­cho­dzi od słowa kotwa, czyli po­zio­me­go pręta ścią­ga­ją­ce­go ele­men­ty kon­struk­cji.

Wikipedia


kotwica

sta­lo­wa kon­struk­cja z trzo­nem i ra­mio­na­mi, która rzu­co­na ze stat­ku (na linie lub łań­cu­chu), za­głę­bia się w dno i utrzy­mu­je sta­tek w jed­nym miej­scu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. przy­rząd słu­żą­cy do unie­ru­cho­mie­nia stat­ku (cza­sem także in­nych pły­wa­ją­cych obiek­tów) przez za­cze­pie­nie o dno;

 (1.2) gwara. mar. po­stój stat­ku na re­dzie

 (1.3) gwara. wię­zien­na: drut z za­koń­cze­niem w kształ­cie kot­wi­cy (1.1), uży­wa­ny do ka­le­cze­nia prze­ły­ku

Wiktionary

Kot­wi­ca – ele­ment wy­po­sa­że­nia jed­nost­ki pły­wa­ją­cej słu­żą­cy do unie­ru­cho­mie­nia jej na wo­dzie przez za­cze­pie­nie o dno, nie­kie­dy do ha­mo­wa­nia oraz wy­ko­ny­wa­nia ma­ne­wrów.

Kot­wi­ce wyt­wa­rza­ne są naj­czę­ściej ze stali kutej bądź wal­co­wa­nej, rza­dziej od­le­wa­ne ze sta­li­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kot­wi­cę wy­do­by­te­go wraku usta­wio­no na pa­miąt­kę na traw­ni­ku przez Urzę­dem Mor­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔtˈfʲit͡sa, AS: kotfʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotwicowisko n., kotwiczenie n., zakotwiczenie n., kotwa ż., kotew ż., kotewka ż., kotwienie n., zakotwienie n.

:: zdrobn. kotwiczka ż.

 czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk., kotwić ndk., zakotwić dk.

 przym. kotwicowy, kotwiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. kotew

Wiktionary


kotwicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kot­wic­ki – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Mi­ko­łaj Kot­wic­ki – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


kotwicowisko

ob­szar na re­dzie, w por­cie lub przed por­tem, wyz­na­czo­ny do rzu­ca­nia przez stat­ki kot­wi­cy; przed­por­cie, przed­mo­rze, przed­port, awan­port


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mar. część redy (lub portu), w któ­rej można za­kot­wi­czać stat­ki;

Wiktionary

Kot­wi­co­wi­sko – wyz­na­czo­ny akwen znaj­du­ją­cy się w bez­piecz­nej od­le­gło­ści za­rów­no od lądu, jak i bu­dow­li hy­dro­tech­nicz­nych, przez­na­czo­ny dla jed­no­stek pły­wa­ją­cych na miej­sce po­sto­ju na kot­wi­cy. Jest to akwen o dnie do­sta­tecz­nie płyt­kim, trzy­ma­ją­cym kot­wi­cę (od­po­wied­nio zwar­tym), a jed­no­cze­śnie nie blo­ku­ją­cym jej (np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔtfʲit͡sɔˈvʲiskɔ, AS: kotfʹicovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotwiczne n., kotwica ż., kotwiczka ż., kotwiczenie n., zakotwiczenie n., kotwicznik mos.

 czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk.

 przym. kotwiczny, kotwicowy

Wiktionary


kotwicowy

przy­miot­nik od: kot­wi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mors. zwią­za­ny z kot­wi­cą, do­ty­czą­cy kot­wi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotwiczne n., kotwica ż., kotwicowisko n.

 przym. kotwiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotwiczny

Wiktionary


kotwiczka

1. zdrob­nie­nie od: kot­wi­ca;
2. w węd­kar­stwie: ha­czyk ma­ją­cy kilka ra­mion


SJP.pl

Kot­wicz­ka (łac. "cardo", l. mn. "cardi") − ele­ment na­rzą­dów gę­bo­wych sta­wo­no­gów sta­no­wią­cy część szczęk, a u kro­cio­no­gów też żu­wa­czek.

U sze­ścio­no­gów kot­wicz­ka sta­no­wi na­sa­do­wą część szczęk. W apa­ra­cie gę­bo­wym typu gry­zą­ce­go kot­wicz­ka szczęk I pary łączy się luźno z pusz­ką gło­wo­wą z jed­nej stro­ny, a sta­wo­wo z pień­kiem z dru­giej.

Wikipedia


kotwiczne

opła­ta stat­ku za moż­li­wość za­trzy­ma­nia się w por­cie; opła­ta kot­wicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mors. opła­ta za kot­wi­cze­nie w por­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotwica ż., kotwicowisko n., kotwiczenie n., kotwiczka ż., zakotwiczenie n.

 czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk.

 przym. kotwicowy, kotwiczny

Wiktionary


kotwicznik

daw­niej: po­bor­ca po­dat­ko­wy zbie­ra­ją­cy opła­ty za za­trzy­ma­nie stat­ku w por­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. mar. po­bor­ca po­dat­ko­wy zbie­ra­ją­cy opła­ty za za­rzu­ce­nie kot­wi­cy w por­cie

 (1.2) daw. mar. ma­ry­narz za­wia­du­ją­cy na okrę­tach kot­wi­cą i li­na­mi

 (1.3) daw. rzem. kowal wy­ku­wa­ją­cy kot­wi­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotwica ż., kotwiczka ż., kotwicowisko n., kotwiczenie n., zakotwiczenie n.

 czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk.

 przym. kotwiczny

Wiktionary


kotwiczny

przy­miot­nik od: kot­wi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z kot­wi­cą, do­ty­czą­cy kot­wi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotwicznik mos., kotwica ż., kotwicowisko n., kotwiczenie n., kotwiczka ż., kotwiczne n., zakotwiczenie n.

 czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk.

 przym. kotwicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotwicowy

Wiktionary


kotwiowy

→ kotew; kot­wo­wy


SJP.pl


kotwić

łą­czyć po­szcze­gól­ne ele­men­ty bu­dow­la­ne za po­mo­cą kotwi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kot­wić)

 (1.1) techn. bud. wią­zać, za­mo­co­wy­wać po­szcze­gól­ne ele­men­ty bu­dow­la­ne przy uży­ciu kotwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotwica ż., kotew ż., kotwienie n.

 czas. kotwować ndk., zakotwić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kotwować

Wiktionary


kotwowy

→ kotwa, → kotew; kot­wio­wy


SJP.pl


koty

1. ro­dzi­na ssa­ków dra­pież­nych obej­mu­ją­ca 37 ga­tun­ków, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się m.in. mu­sku­lar­ną bu­do­wą ciała, smu­kłą syl­wet­ką, krót­ką sier­ścią i dłu­gim ogo­nem; ko­to­wa­te;
2. zszy­te skóry kotów lub za­ję­cy słu­żą­ce za fu­trza­ne pod­bi­cie pła­szcza;
3. kłęb­ki kurzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fe­li­nae|G. Fis­cher|ref=tak., po­dro­dzi­na ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kot

Wiktionary

Koty (Fe­li­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dro­dzi­na kotów obej­mu­je ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Eu­raz­ji, Afry­ce i Ame­ry­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koci

 przysł. kocio

 rzecz. kot mzw., koteczek mzw., kotowate lm nm., kotuś mzw.

Wiktionary


kotyledon

krzew lub pod­krzew z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych o mię­si­stych li­ściach i rur­ko­wa­tych kwia­tach; niek­tó­re ga­tun­ki ho­do­wa­ne jako ro­śli­ny do­nicz­ko­we


SJP.pl


kotylion

ta­niec to­wa­rzy­ski, do któ­re­go do­bie­ra­ją się pary we­dług jed­na­ko­wych pa­rzy­stych oznak; oz­na­ka przy­pi­na­na tań­czą­cym ten ta­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tra­dy­cyj­na zbio­ro­wa za­ba­wa ta­necz­na, o XIX-wiecz­nym fran­cu­skim ro­do­wo­dzie, zło­żo­na z kilku sa­mo­dziel­nych tań­ców i zabaw, nie­kie­dy z wy­mia­ną drob­nych upo­min­ków, pod­czas któ­rej tań­czy się walca fi­gu­ro­we­go, ma­zur­ka albo galop, a w któ­rej pary do­bie­ra­ją się we­dług przy­pię­tych wcze­śniej wstą­żek ko­ty­lio­nów (2.1);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) każda z dwóch iden­tycz­nych ozdób, zwy­kle w for­mie wstąż­ki ufor­mo­wa­nej w ro­zet­kę, przy­pi­na­nych na balu po­ten­cjal­nym part­ne­rom w ko­ty­lio­nie (1.1)

Wiktionary

Ko­ty­lion (fr. "co­til­lon") – zbio­ro­wa za­ba­wa ta­necz­na, w cza­sie któ­rej pary tan­ce­rzy noszą ozdob­ne odz­na­ki, przy­pię­te do pier­si, zwane też ko­ty­lio­na­mi. Zaz­wy­czaj są to wzo­ro­wa­ne na or­de­ro­wych ro­zet­kach małe wstą­żecz­ki, bu­kie­ci­ki lub ko­kar­dy (by­wa­ją my­lo­ne z ko­kar­dą na­ro­do­wą).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako jeden z bo­ha­te­rów dzi­siej­sze­go dnia i pry­wat­ny de­tek­tyw in­co­gni­to, zro­zu­mia­łem, że będę mu­siał od­wa­żyć się na słyn­ny ko­ty­lion, a może także na kilka su­wa­nych i ska­ka­nych.

 (2.1) Ro­zba­wie­nie i at­mos­fe­rę za­ba­wy oraz kli­mat balu pod­no­sił walc ko­ty­lio­no­wy, w któ­rym pary do­bie­ra­ły się we­dług otrzy­ma­nych ko­ty­lio­nów i wi­ro­wa­ły w prze­myśl­nych ukła­dach i fi­gu­rach wy­my­śla­nych przez wo­dzi­re­ja (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotylionówka ż.

:: zdrobn. kotylionik m.

 przym. kotylionowy

Wiktionary


kotylionik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­ty­lion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotylion m.

Wiktionary


kotylionowy

przy­miot­nik od: ko­ty­lion


SJP.pl


kotylozaur

pier­wot­ny gad ko­pal­ny z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, o ma­syw­nej bu­do­wie, dłu­go­ści do trzech me­trów, ży­ją­cy w per­mie i tria­sie


SJP.pl


kotylozaury

ro­dzi­na naj­pier­wot­niej­szych gadów ko­pal­nych ży­ją­cych w per­mie i tria­sie, przod­ków wszyst­kich gadów


SJP.pl

Ko­ty­lo­za­u­ry (Co­ty­lo­sa­u­ria) – pier­wot­nie nazwę tę sto­so­wa­no na okre­śle­nie naj­star­szych i naj­bar­dziej pier­wot­nych gadów ko­pal­nych, które miały dać po­czą­tek wszyst­kim póź­niej­szym owod­niow­com. Obec­nie jed­nak uważa się, że tak de­fi­nio­wa­ne ko­ty­lo­za­u­ry gru­po­wa­ły różne bli­żej nie spo­krew­nio­ne ze sobą zwie­rzę­ta czwo­ro­no­gie – m.in.

Wikipedia


kotynia

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­ty­nia (kaszb. "Je­zo­ro Kòtëniô") – po­lo­dow­co­we je­zio­ro wy­to­pi­sko­we w me­zo­re­gio­nie Bory Tu­chol­skie, na po­łud­nie od wsi Zdu­no­wi­ce (gmina Su­lę­czy­no, po­wiat kar­tu­ski, wo­je­wództ­wo po­mor­skie).

Po­wierzch­nia cał­ko­wi­ta je­zio­ra wy­no­si 16,57 ha.

Wikipedia


kotynina

zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ły w wy­ni­ku roz­kła­du ni­ko­ty­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy amin aro­ma­tycz­nych, me­ta­bo­lit ni­ko­ty­ny,

Wiktionary

Ko­ty­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy amin aro­ma­tycz­nych, po­chod­na pi­ro­li­dy­ny.

Zwią­zek ten pow­sta­je w wy­ni­ku roz­kła­du ni­ko­ty­ny w or­ga­niz­mie czło­wie­ka. Ko­ty­ni­na jest głów­nym me­ta­bo­li­tem ni­ko­ty­ny, o okre­sie półtr­wa­nia 20 go­dzin. Jej wy­kry­cie w or­ga­niz­mie jest moż­li­we do około ty­god­nia po uży­ciu ty­to­niu.

Wikipedia


kotyzacja

1. usta­le­nie war­to­ści cze­goś, zwła­szcza wa­lo­ru fi­nan­so­we­go, pa­pie­ru war­to­ścio­we­go;
2. roz­kład na raty ja­kiejś płat­no­ści, skład­ki, po­dat­ku itp.


SJP.pl


kotyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kotówka

1. wieś w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­tów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Haj­nów­ka
  • Ko­tów­ka – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo
  • Ko­tów­ka – przy­sió­łek wsi Ka­si­na Wiel­ka, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Ko­tów­ka – część wsi Lu­bo­mia, w woj. ślą­skim, w pow. wo­dzi­sław­skim, bę­dą­ca sta­no­wi­skiem ar­che­o­lo­gicz­nym
  • Ko­tów­ka – część wsi Ła­pa­nów, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Ko­tów­ka – część wsi Pal­cza, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Bu­dzów
  • Ko­tów­ka – część wsi Si­dzi­na, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie By­stra-Si­dzi­na
  • Ko­tów­ka – część wsi Sudół, w woj. świę­to­krzy­skim w pow. ostro­wiec­kim w gmi­nie Bo­dze­chów
  • Ko­tów­ka – stru­mień na Ko­to­wie, w Poz­na­niu, do­pływ Stru­mie­nia Ju­ni­kow­skie­go
  • Ko­tów­ka – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie hu­sia­tyń­skim
  • Ko­tów­ka – wieś w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, w re­jo­nie an­dru­szow­skim
  • Ko­tów­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Ko­tów­ka, w re­jo­nie hu­sia­tyń­skim, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim

Wikipedia


kotłowanina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­mie­sza­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocioł mrz., kotlarz mos., kotlista mos.

Wiktionary


kotłowisko

coś co się ko­tłu­je, kłębi, gwał­tow­nie po­ru­sza; kłę­bo­wi­sko


SJP.pl


kotłownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym za­in­sta­lo­wa­ne są kotły pod­grze­wa­ją­ce wodę lub wyt­wa­rza­ją­ce parę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie lub bu­dy­nek, w któ­rym za­mon­to­wa­ne są kotły grzew­cze

Wiktionary

Ko­tłow­nia – po­mie­szcze­nie lub bu­dy­nek, prze­dział stat­ku lub okrę­tu, w któ­rym znaj­du­je się ko­cioł grzew­czy lub pa­ro­wy.

Na stat­ku część si­łow­ni, prze­waż­nie wy­dzie­lo­na. W od­nie­sie­niu do okrę­tow­nict­wa ter­min ar­cha­icz­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔtˈwɔvʲɲa, AS: kotu̯ovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kociołek mrz., kotlina ż., Kotlina ż., kotlarz mos., kotlista mos., kocioł, kotłowy

 przym. kotłowy

Wiktionary


kotłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­tło­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Ko­tło­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bie­sie­kierz
  • Ko­tło­wo – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie no­wo­gródz­kim, w siel­so­wie­cie Wa­lów­ka
  • Ko­tło­wo – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Nie­mież
  • Ko­tłów, Ko­tłów­ka

Wikipedia


kotłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kotłowy

przy­miot­nik od: ko­cioł


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­tła­mi czy ko­tłow­nią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy kotły w ko­tłow­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotłownia ż., kotlista mos., kotlina ż., kotlarz mos., kociołek mrz., kocioł mrz., Kotlina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) palacz kotłowy

Wiktionary


kotłówka

zupa z wy­wa­ru, w któ­rym go­to­wa­ło się mięso na węd­li­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­tłów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Że­le­chów
  • Ko­tłów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Narew
  • Ko­tłów­ka – część wsi So­pie­szy­no w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Wej­he­ro­wo
  • Ko­tłów­ka – część wsi La­li­ki w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Mi­lów­ka
  • Ko­tłów­ka – gro­ma­da w po­wie­cie gar­wo­liń­skim
  • Ko­tłów­ka – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim
  • Ko­tłów­ka-Ła­wa­rysz­ki – bia­ło­ru­sko-li­tew­skie przej­ście gra­nicz­ne
  • Ko­tłów­ka – część Wilna, w dziel­ni­cy Rossa
  • Ko­tłów­ka – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Nie­mież
  • Ko­tłów­ka – ko­lo­nia w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Nie­mież
  • Ko­tło­wo, Ko­tłów, Kotły

Wikipedia


kouign-amann

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. słod­kie bre­toń­skie ma­śla­ne cia­sto droż­dzo­we, pie­czo­ne w for­mie rolek lub pla­ce­kac­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czte­ry lub pięć razy pró­bo­wa­łem zro­bić ko­u­ign-amann i za każ­dym razem wy­cho­dzi­ło mi bar­dzo dobre, ale jed­nak za­ka­lec.

Wiktionary


koulun

[czy­taj: kał­lun]
1. mia­sto w Chi­nach;
2. pół­wy­sep w Chi­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. ob­szar miej­ski w Hong­kon­gu;

Wiktionary

Ko­u­lun (ang. "Kow­lo­on", chiń. upr. 九龙; chiń. trad. 九龍; pi­ny­in "Jǐulóng"; Yale "Gáulùhng") – re­gion w Hong­kon­gu.

Wraz z pół­wy­spem Ko­u­lun i Nowym Ko­u­lu­nem liczy 2,06 mln miesz­kań­ców (2003). Jest to oś­ro­dek hand­lo­wo-fi­nan­so­wy o mię­dzy­na­ro­do­wym zna­cze­niu, a także mię­dzy­na­ro­do­wy port mor­ski i lot­ni­czy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kouluński

Wiktionary


kouluński

→ Ko­u­lun [czy­taj: kał­luń­ski]


SJP.pl


kousa

dereń kousa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny de­re­nio­wa­tych po­cho­dzą­cy z Chin, Ja­po­nii i Korei


SJP.pl


kovacs

[czy­taj: ko­wacz] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Erika Ko­vacs – ru­muń­ska bobs­le­ist­ka, olim­pij­ka
  • Ernie Ko­vacs – ame­ry­kań­ski komik, aktor, go­spo­darz pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych
  • Greg Ko­vacs – ka­na­dyj­ski kul­tu­ry­sta
  • Răzvan Ko­vacs – ru­muń­ski za­pa­śnik

Wikipedia


kovacz

naz­wi­sko


SJP.pl


kowacki

naz­wi­sko


SJP.pl


kowacz

rze­mieśl­nik trud­nią­cy się ku­ciem przed­mio­tów z me­ta­lu


SJP.pl

Zo­bacz też: Ko­wacz (Buł­ga­ria).

Ko­wacz ( Ковач) – szczyt pasma gór­skie­go Riła, w Buł­ga­rii, o wy­so­ko­ści 2634 m n.p.m.

Wikipedia


kowadełko

1. zdrob­nie­nie od: ko­wa­dło
2. jedna z trzech ko­ste­czek słu­cho­wych w jamie bę­ben­ko­wej u ssa­ków
3. ku­li­sty wy­stęp gnia­zda spłon­ki w łusce na­bo­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. jedna z trzech ko­ste­czek słu­cho­wych u ssa­ków;

Wiktionary

Ko­wa­deł­ko ( incus) – jedna z trzech ko­ste­czek słu­cho­wych u ssa­ków. Po­ło­żo­na jest w jamie bę­ben­ko­wej. Prze­ka­zu­je drga­nia dźwię­ko­we z ucha zew­nętrz­ne­go do ucha wew­nętrz­ne­go.

Znaj­du­je się w uchu środ­ko­wym. Swoją po­wierzch­nią sta­wo­wą łączy się z głów­ką mło­tecz­ka (łac.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­wa­deł­ko znaj­du­je się w uchu środ­ko­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔvaˈdɛwkɔ, AS: kovadeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kowadło n., kowadło n.

Wiktionary


kowadełkowy

przy­miot­nik od: ko­wa­deł­ko


SJP.pl


kowadlnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kuź­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈvadlʲɲa, AS: kovadlʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kowalczyk ż./mos., kowal, kowadło

Wiktionary


kowadło

1. że­laz­na lub sta­lo­wa pod­sta­wa, na któ­rej kuje się przed­mio­ty me­ta­lo­we;
2. w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: znaj­do­wać się mię­dzy mło­tem a ko­wa­dłem - być w sy­tu­a­cji, w któ­rej każde z dwu roz­wią­zań jest nie­ko­rzyst­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. cięż­ka, sta­lo­wa pod­sta­wa, na któ­rej kła­dzie się obra­bia­ny przed­miot w trak­cie kucia ręcz­ne­go;

 (1.2) techn. część młota me­cha­nicz­ne­go, w któ­rej kształ­to­wa­ny jest obra­bia­ny przed­miot

 (1.3) me­te­o­rol. dolna część chmu­ry bu­rzo­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­wa­dło (na­rzę­dzie)
  • Ko­wa­dło – szczyt w Gó­rach Zło­tych
  • Ko­wa­dło – skała na szczy­cie Koń­czy­stej w Ta­trach
  • Ko­wa­dło – skała w re­zer­wa­cie przy­ro­dy Zie­lo­na Góra w wo­je­wództ­wie ślą­skim
  • Ko­wa­dło – skała w Wą­wo­zie Ostrysz­ni na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • ko­wa­dło – kon­ku­ren­cja za­wo­dów si­ła­czy
  • ko­wa­dło chmu­ro­we (ko­wa­dło bu­rzo­we)
  • Lo­do­we ko­wa­dło – saga fan­ta­sy Mi­cha­e­la Scot­ta Ro­ha­na
  • „Ko­wa­dło” – na­gro­da sto­wa­rzy­sze­nia „Kuź­ni­ca”
  • „Ko­wa­dło” – kryp­to­nim jed­nost­ki Związ­ku Walki Zbroj­nej „Obwód Lu­boml AK”
  • KOWADŁO – Fe­sti­wal Pań­stwo­wych Mło­dzie­żo­wych Oś­rod­ków Wy­cho­waw­czych w Kuźni Ra­ci­bor­skiej
  • „La­ta­ją­ce ko­wa­dło” (Fly­ing Anvil) – jedna z nie­o­fi­cjal­nych nazw sa­mo­lo­tu McDonnell Do­u­glas F-4 Phan­tom II

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kowal cis­nął młot na ko­wa­dło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈvadwɔ, AS: kovadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kowal mos., kowalicha ż., kowalowa ż., kowanie n., Kowadło n.

:: zdrobn. kowadełko n.

 czas. kować ndk.

 przym. kowadłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ambos

Wiktionary


kowadłowy

→ ko­wa­dło


SJP.pl

Patrz:

kowadło

kowal

1. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z że­la­za, pod­ku­wa­ją­cy konie itp.; ku­zien­nik;
2. wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy młoty ma­szy­no­we;
3. po­gard­li­wie o oso­bie, która dużo się uczy; kujon;
4. dość duży, czer­wo­no-czar­ny owad z rzędu plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych, po­spo­li­ty wczes­ną wios­ną u pod­staw pni niek­tó­rych drzew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy przed­mio­ty z me­ta­lu;

 (1.2) ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy młoty me­cha­nicz­ne

 (1.3) środ. kujon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pyrr­ho­co­ris ap­te­rus|ref=tak., po­spo­li­ty plusk­wiak o cha­rak­te­ry­stycz­nym czer­wo­no-czar­nym wzo­rze na od­wło­ku;

Wiktionary

Kowal – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się ko­wal­stwem. Zawód po­le­ga­ją­cy na two­rze­niu (wy­ku­wa­niu) przed­mio­tów z me­ta­lu. Miej­scem pracy ko­wa­la jest kuź­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kowal miał mi dziś wykuć pod­ko­wy dla konia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔval, AS: koval

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kowalski mos., kowalstwo n., kowalicha ż., kowalczyk m., kowalik m., kowalność ż., kowalka ż., kowanie n., kowadlnia ż., kowadło n., Kowadło n.

 czas. wykuć, kować ndk.

 przym. kowalski, kowalny

Wiktionary


kowala

1. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z że­la­za, pod­ku­wa­ją­cy konie itp.; ku­zien­nik;
2. wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy młoty ma­szy­no­we;
3. po­gard­li­wie o oso­bie, która dużo się uczy; kujon;
4. dość duży, czer­wo­no-czar­ny owad z rzędu plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych, po­spo­li­ty wczes­ną wios­ną u pod­staw pni niek­tó­rych drzew


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­wa­la – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Pu­ła­wy
  • Ko­wa­la – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Ko­wa­la – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Sit­ków­ka-No­wi­ny
  • Ko­wa­la – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Piń­czów
  • Ko­wa­la – gmina wiej­ska, po­wiat mie­chow­ski, wo­je­wództ­wo kie­lec­kie/kra­kow­skie
  • Ko­wa­la – gmina wiej­ska, po­wiat no­wo­a­lek­san­dryj­ski, gu­ber­nia lu­bel­ska
  • Ko­wa­la – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim
  • Ko­wa­la – gro­ma­da w po­wie­cie opol­sko-lu­bel­skim
  • Ko­wa­la – gro­ma­da w po­wie­cie pro­szo­wic­kim
  • Ko­wa­la – gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­skim
  • Ko­wa­la Va­len­cien­nes,1847 – sy­no­nim ro­dza­ju ryb Sar­di­nel­la
  • Ko­wa­la Druga

Wikipedia


kowalak

naz­wi­sko


SJP.pl


kowalanin

miesz­ka­niec Ko­wa­la (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kowalanka

miesz­kan­ka Ko­wa­la (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

Ko­wa­lan­ka – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Wo­la­nów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do 2023 miej­sco­wość była czę­ścią wsi Wo­la­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


kowalczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kowalczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Ko­wal­czuk – pol­ska ta­ek­won­dzist­ka
  • Anna Ko­wal­czuk – ro­syj­ska ak­tor­ka
  • Ce­za­ry Ko­wal­czuk – pol­ski mon­ta­ży­sta fil­mo­wy
  • Ce­za­ry Ko­wal­czuk – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • Da­niel (Ko­wal­czuk) – ukra­iń­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Ilja Ko­wal­czuk – ro­syj­ski ho­ke­i­sta, olim­pij­czyk
  • Ilko-Sas­cha Ko­wal­czuk – nie­miec­ki hi­sto­ryk
  • Jegor Ko­wal­czuk – ro­syj­ski po­li­tyk, pre­mier Łu­gań­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej
  • Jerzy Ko­wal­czuk – pol­ski ge­o­fi­zyk
  • Mi­chał Ko­wal­czuk – pol­ski ar­chi­tekt, kon­ser­wa­tor za­byt­ków i rzeź­biarz
  • Piotr Ko­wal­czuk – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, urzęd­nik i pe­da­gog
  • Piotr Ko­wal­czuk – pol­ski pro­fe­sor, oce­a­no­log

Wikipedia


kowalczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. uczeń ko­wa­la, cze­lad­nik ko­wal­ski

 (1.2) daw. syn ko­wa­la

Wiktionary

Ko­wal­czyk (forma żeń­ska: Ko­wal­czyk, Ko­wal­czy­ko­wa, Ko­wal­czy­ków­na, licz­ba mnoga: Ko­wal­czy­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko no­to­wa­ne od 1427 roku. Obec­nie jest to piąte pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści naz­wi­sko w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 22 stycz­nia 2025 r. naz­wi­sko to no­si­ło 48 449 Polek i 47 252 Po­la­ków. Łącz­nie naz­wi­sko to no­si­ło 95 701 oby­wa­te­li Pol­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kowalski mos., kowalstwo n., kowalicha ż., kowalik m., kowal m., kowalność ż., Kowadło n., kowadlnia ż., kowadło n., kowalka ż., kowanie n.

 czas. kować ndk.

 przym. kowalski, kowalny

Wiktionary


kowalencyjność

cha­rak­te­ry­sty­ka atomu okre­śla­ją­ca licz­bę par elek­tro­no­wych wspól­nych z in­ny­mi ato­ma­mi wcho­dzą­cy­mi razem z nim w skład związ­ku che­micz­ne­go; ko­wa­lent­ność


SJP.pl


kowalencyjny

w fi­zy­ce, che­mii: wią­za­nie ko­wa­len­cyj­ne - wią­za­nie pow­sta­łe przez kwan­to­we sprzę­że­nie pary elek­tro­nów po­cho­dzą­cych z dwóch są­sied­nich ato­mów; wią­za­nie ko­wa­lent­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy wią­za­nia che­micz­ne­go po­le­ga­ją­ce­go na współ­dzie­le­niu pary (lub par) elek­tro­nów przez dwa atomy

Wiktionary


kowalenko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Ko­wa­len­ko – bia­ło­ru­ski lek­ko­at­le­ta
  • An­driej Ko­wa­len­ko – ro­syj­ski ho­ke­i­sta, dzia­łacz ho­ke­jo­wy, olim­pij­czyk
  • An­drij Ko­wa­łen­ko – ukra­iń­ski pił­karz wodny
  • An­drij Ko­wa­łen­ko – ukra­iń­ski pły­wak
  • Igor Ko­wa­len­ko – ukra­iń­ski sza­chi­sta
  • Jan Ko­wa­len­ko – pra­wo­sław­ny du­chow­ny
  • Jan (Ko­wa­len­ko) (właśc. An­driej Ko­wa­len­ko) – pra­wo­sław­ny bi­skup
  • Je­le­na Ko­wa­len­ko – ro­syj­ska siat­kar­ka
  • Ni­kan­der (Ko­wa­len­ko) – pra­wo­sław­ny bi­skup
  • Sier­giej Ko­wa­len­ko – ra­dziec­ki ko­szy­karz
  • Wła­dy­sław Ko­wa­len­ko – pol­ski hi­sto­ryk, ar­che­o­log, ma­ry­ni­sta

Wikipedia


kowalentność

cha­rak­te­ry­sty­ka atomu okre­śla­ją­ca licz­bę par elek­tro­no­wych wspól­nych z in­ny­mi ato­ma­mi wcho­dzą­cy­mi razem z nim w skład związ­ku che­micz­ne­go; ko­wa­len­cyj­ność


SJP.pl


kowalentny

w fi­zy­ce, che­mii: wią­za­nie ko­wa­lent­ne - wią­za­nie pow­sta­łe przez kwan­to­we sprzę­że­nie pary elek­tro­nów po­cho­dzą­cych z dwóch są­sied­nich ato­mów; wią­za­nie ko­wa­len­cyj­ne


SJP.pl


kowalewianin

miesz­ka­niec Ko­wa­le­wa Po­mor­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kowalewianka

miesz­kan­ka Ko­wa­le­wa Po­mor­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kowalewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­wa­le­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Pa­rzę­czew
  • Ko­wa­le­wi­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Ko­wa­le­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo

Wikipedia


kowalewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­wa­le­wicz
  • Ben Ko­wa­le­wicz
  • Jan Ko­wa­le­wicz
  • Ste­fan Ko­wa­le­wicz
  • Ju­lian Ko­wa­le­wicz

Wikipedia


kowalewko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­wa­lew­ko – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Ko­wa­lew­ko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Ko­wa­lew­ko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Ko­wa­lew­ko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Stara Biała
  • Ko­wa­lew­ko – część wsi Ko­wa­le­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Mie­le­szyn
  • Ko­wa­lew­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki
  • Ko­wa­lew­ko – gro­ma­da w la­tach 1954–1959
  • Ko­wa­lew­ko – gro­ma­da w la­tach 1954–1959
  • Ko­wa­lew­ko-Fol­wark
  • Kowal, Ko­wa­la, Ko­wal­czy­ki, Ko­wa­le, Ko­wa­le­wo, Ko­wal­ki, Ko­wa­lo­wa, Ko­wa­lów, Ko­wa­lów­ka, Ko­wal­szczyz­na

Wikipedia


kowalewski

przy­miot­nik od: Ko­wa­le­wo Po­mor­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ko­wa­lew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Alek­san­der Ko­wa­lew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Anton Ko­wa­łew­ski – łyż­wiarz fi­gu­ro­wy
  • Bog­dan Ko­wa­lew­ski (ur. 1953) – gi­ta­rzy­sta ba­so­wy
  • Bro­ni­sław Ko­wa­lew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jan Ko­wa­lew­ski (1892–1965) – pod­puł­kow­nik
  • Jerzy Ko­wa­lew­ski (ur. 1944) – sko­czek do wody
  • Józef Ko­wa­lew­ski (1801–1878) – fi­lo­log
  • Krzysz­tof Ko­wa­lew­ski (1937–2021) – aktor
  • Le­o­nard Ko­wa­lew­ski (XX w.) – pre­zy­dent Włoc­ław­ka
  • Le­szek Ko­wa­lew­ski (1910–1943) – po­rucz­nik
  • Ma­ciej Ko­wa­lew­ski (ur. 1969) – aktor

Wikipedia


kowalicha

daw­niej: żona ko­wa­la; ko­wa­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żona ko­wa­la

 (1.2) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ko­wal­stwem

Wiktionary

Ko­wa­li­cha – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Dą­brów­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Mi­ło­sier­dzia Bo­że­go w Jó­ze­fo­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kowal m., kowalstwo n., kowadło n., kowalczyk mos., Kowadło n.

 przym. kowalski

 czas. wykuć

Wiktionary


kowalik

ptak leśny z rzędu wró­blo­wych, za­miesz­ku­ją­cy lasy Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, w Pol­sce pod ochro­ną; bar­giel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sitta eu­ro­pa­ea|ref=tak., mały leśny ptak z rzędu wró­blo­wych, zimą czę­sto spo­ty­ka­ny w karm­ni­kach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­wa­lik – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Ko­wa­lik lub Ko­wa­lik Piski – część mia­sta Ru­cia­ne­go-Nidy w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim
  • Ko­wa­li­ko­wa­te
  • ko­wa­lik al­gier­ski – ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych
  • ko­wa­lik ba­ham­ski – ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych
  • ko­wa­lik bia­ło­czel­ny – ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych
  • ko­wa­lik czar­no­gło­wy – ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych
  • ko­wa­lik duży – ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych
  • ko­wa­lik ka­ro­liń­ski – ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych
  • ko­wa­lik kor­sy­kań­ski – ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych
  • ko­wa­lik ma­lut­ki – ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych
  • ko­wa­lik skal­ny – ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈvalʲik, AS: kovalʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kowal mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bargiel

Wiktionary


kowaliński

naz­wi­sko


SJP.pl


kowalka

1. ko­bie­ta trud­nią­ca się ko­wal­stwem;
2. za­ję­cie, pro­fe­sja ko­wa­la; ko­wal­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­wal­ka – nie­o­fi­cjal­na nazwa czę­ści wsi Za­nie­myśl w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl
  • Ko­wal­ka (daw­niej Nowy Młot, Nowy Ha­me­rek, kaszb. Nowi Hômerk, niem. Ne­u­ham­mer) – przy­sió­łek wsi Kost­ko­wo w Pol­sce po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Gnie­wi­no

Wikipedia


kowalkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kowalno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. ko­wa­dło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈvalnɔ, AS: kovalno

Wiktionary


kowalność

zdol­ność me­ta­lu do zmia­ny kształ­tu pod wpły­wem kucia; kle­pal­ność, kuj­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­wal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kowalny

 przysł. kowalnie

 rzecz. kowal mzw./mos.

Wiktionary


kowalny

o me­ta­lach: da­ją­cy się łatwo kuć; kujny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. o me­ta­lu: na­da­ją­cy się do obrób­ki po­przez kucie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kowalski mos., kowalczyk mos., kowal mos., kowalność ż.

 czas. kuć ndk.

 przym. kowalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klepalny, kujny

Wiktionary


kowalowa

żona ko­wa­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­wa­lo­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wał­brzy­skim, w gmi­nie Mie­ro­szów
  • Ko­wa­lo­wa – przy­sió­łek wsi Lu­bień w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Lu­bień
  • Ko­wa­lo­wa – część wsi Trze­bu­nia w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Pcim
  • Ko­wa­lo­wa – część wsi Na­pra­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Jor­da­nów
  • Ko­wa­lo­wa – część wsi Osie­lec w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Jor­da­nów
  • Ko­wa­lo­wa – przy­sió­łek wsi Za­wo­ja w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja
  • Ko­wa­lo­wa – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Ry­gli­ce
  • Ko­wa­lo­wa – część wsi Iwla w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla
  • Kowal, Ko­wa­la, Ko­wal­czy­ki, Ko­wa­le, Ko­wa­lew­ko, Ko­wa­le­wo, Ko­wal­ki, Ko­wa­lów, Ko­wa­lów­ka, Ko­wal­szczyz­na

Wikipedia


kowalowate

ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych


SJP.pl

Ko­wa­lo­wa­te (Pyrr­ho­co­ri­dae) – ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych. Obej­mu­je ponad 360 ga­tun­ków.

Wikipedia


kowalować

rzad­ko: być ko­wa­lem, zaj­mo­wać się ko­wal­stwem


SJP.pl


kowalski

1. przy­miot­nik od: Kowal, Ko­wa­la, Ko­wa­le Olec­kie;
2. zwią­za­ny z ko­wa­lem lub ko­wal­stwem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­wal­stwem, do­ty­czą­cy ko­wal­stwa

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­wal­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie), Ko­wal­ska.

Ko­wal­ski (forma żeń­ska: Ko­wal­ska; licz­ba mnoga: Ko­wal­scy) – dru­gie pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści (po Nowak) naz­wi­sko w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 30.01.2023 naz­wi­sko to no­si­ło 68454 Polek i 67505 Po­la­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kowal mos., kowalowa ż., kowalstwo n., kowalicha ż., Kowalski m., kowalność ż., kowalczyk mos., kowalik mzw.

 przym. kowalowy, kowalny

Wiktionary


kowalstwo

1. dział tech­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się pro­ce­sa­mi obrób­ki przed­mio­tów me­ta­lo­wych przez kucie; ku­zien­nict­wo, kuź­nict­wo, prze­mysł kuź­ni­czy;
2. zawód, za­ję­cie ko­wa­la; ko­wal­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. fach ko­wa­la

 (1.2) rzem. pro­duk­cja kuź­ni­cza

Wiktionary

Ko­wal­stwo – rze­mio­sło wy­ko­ny­wa­ne przez ko­wa­la, przy uży­ciu na­rzę­dzi ko­wal­skich. Po­le­ga na wyt­wa­rza­niu przed­mio­tów przez kucie. Miej­sce pracy ko­wa­la na­zy­wa­ne jest kuź­nią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mirek trud­ni się ko­wal­stwem od cza­sów pod­sta­wów­ki.

 (1.2) Ist­nie­nie ro­dzi­mych rud sprzy­ja­ło roz­wo­jo­wi ko­wal­stwa ślą­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kowalczyk mos., kowal mos., Kowalski mos., kowalicha ż.

 przym. kowalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kuźnictwo

Wiktionary


kowaluk

naz­wi­sko


SJP.pl


kowalówka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­wa­lów­ka – część mia­sta Brze­szcze
  • Ko­wa­lów­ka – wieś w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Wie­ru­szów
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Beł­dów-Krzy­wa Wieś w po­wie­cie zgier­ski, w gmi­nie Alek­san­drów Łódz­ki
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Ropa w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Ropa
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Dobra w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Szcza­wa w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Ka­mie­ni­ca
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Żmią­ca w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie La­sko­wa
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Ol­szów­ka w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Po­dło­pień w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Tym­bark
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Po­rę­ba w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie My­śle­ni­ce
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Sko­miel­na Czar­na w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie To­kar­nia
  • Ko­wa­lów­ka – część wsi Wi­śnio­wa w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie Wi­śnio­wa

Wikipedia


kowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kować ndk.

 rzecz. kowadło n., Kowadło n., kowal mos./mzw.

Wiktionary


kowanówko

Ko­wa­nów­ko – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie obor­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki, nad Wełną.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

W Ko­wa­nów­ku znaj­du­je się szpi­tal re­ha­bi­li­ta­cyj­no-kar­dio­lo­gicz­ny.

Wikipedia


kowar

stop że­la­za, ko­bal­tu, niklu i man­ga­nu


SJP.pl

Kowar – stop że­la­za za­wie­ra­ją­cy prze­cięt­nie 30% niklu, 15% ko­bal­tu i 0,2% man­ga­nu o współ­czyn­ni­ku roz­sze­rzal­no­ści li­nio­wej po­rów­ny­wal­nym ze szkłem. Sto­so­wa­ny jest w elek­tro­ni­ce próż­nio­wej do pro­duk­cji elek­trod i ele­men­tów wta­pia­nych w szkło, np. w lam­pach elek­tro­no­wych.

Wikipedia


kowara

naz­wi­sko


SJP.pl


kowariancja

miara sta­ty­stycz­na okre­śla­ją­ca za­leż­ność dwóch zmien­nych lo­so­wych (dla zmien­nych nie­za­leż­nych ko­wa­rian­cja wy­no­si 0)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. stat. ilo­czyn współ­czyn­ni­ka ko­re­la­cji Pe­ar­so­na i od­chy­leń stan­dar­do­wych ko­re­lo­wa­nych zmien­nych lo­so­wych;

Wiktionary

Ko­wa­rian­cja, for­mu­la_1 – licz­ba okre­śla­ją­ca sto­pień za­leż­no­ści li­nio­wej mię­dzy zmien­ny­mi lo­so­wy­mi for­mu­la_2 i for­mu­la_3.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­wa­rian­cja zmien­nych nie­za­leż­nych jest równa zero.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔvarʲˈjãnt͡sʲja, AS: kovarʹi ̯ãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kowariantny, kowariancyjny

Wiktionary


kowariancyjny

→ ko­wa­rian­cja


SJP.pl

Patrz:

kowariancja

kowariantny

w ma­te­ma­ty­ce: po­zo­sta­ją­cy w sta­łej re­la­cji do cze­goś; współz­mien­ni­czy


SJP.pl


kowarka

ma­szy­na kuź­ni­cza wie­lo­bi­ja­ko­wa; młot­kow­ni­ca


SJP.pl


kowarowy

przy­miot­nik od: kowar


SJP.pl


kowarsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim;

Wiktionary

Ko­warsk (lit. "Ka­var­skas") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu uciań­skim, 15 km od Onikszt w re­jo­nie oniksz­tec­kim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ.varsk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kowarski

Wiktionary


kowarski

→ Ko­wa­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Kowar

 (1.2) do­ty­czą­cy Ko­war­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­li­cjan Szczęs­ny Ko­war­ski – pol­ski ma­larz, rzeź­biarz, pe­da­gog
  • Lew Ko­war­ski – fran­cu­ski fizyk ato­mo­wy pol­sko-ro­syj­skie­go po­cho­dze­nia
  • Ko­war­ski Grzbiet – grzbiet gór­ski w Kar­ko­no­szach

Wikipedia

Patrz:

Kowary

Wymowa:

IPA: kɔˈvar.ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kowary, Kowarsk

Wiktionary


kowary

stop że­la­za, ko­bal­tu, niklu i man­ga­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­wa­ry ( Schmie­de­berg im Rie­sen­ge­bir­ge) – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim, na po­gra­ni­czu Kar­ko­no­szy, Rudaw Ja­no­wic­kich i Kot­li­ny Je­le­nio­gór­skiej w Su­de­tach Za­chod­nich. Hi­sto­rycz­nie le­żą­ce na Dol­nym Ślą­sku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Py­ro­fil­lyt wy­stę­pu­je w oko­li­cach Kowar na Dol­nym Ślą­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈvarɨ, AS: kovary

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kowarski

Wiktionary


kowarzanin

miesz­ka­niec Kowar (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kowarzanka

miesz­kan­ka Kowar (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kowasz

naz­wi­sko


SJP.pl


kować

daw­niej: kuć


SJP.pl


kowboj

pa­sterz bydła, koni w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się spe­cy­ficz­nym, gł. skó­rza­nym ubio­rem: sze­ro­kim ka­pe­lu­szem, pasem z przy­pię­tą bro­nią; cow­boy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pa­sterz bydła w Ame­ry­ce;

Wiktionary

Kow­boj ( cow­boy) – pa­sterz bydła w Ame­ry­ce, zaj­mo­wał się rów­nież ho­dow­lą koni. Kow­bo­je obok In­dian, ban­dy­tów i sze­ry­fów stali się ulu­bio­ny­mi bo­ha­te­ra­mi we­ster­nów.

Ste­re­o­ty­po­wy (we­ster­no­wy) kow­boj był po­dzi­wia­nym przez in­nych sym­bo­lem war­to­ści i spra­wied­li­wo­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraz kow­bo­ja wy­lan­so­wa­ny przez Hol­ly­wo­od od­bie­ga od rze­czy­wi­sto­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔvbɔj, AS: kovboi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kowbojka ż.

 przym. kowbojski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cowboy

Wiktionary


kowbojka

skó­rza­ny but na ob­ca­sie ze spi­cza­stym czub­kiem i z wy­so­ką, za­o­krą­glo­ną u góry cho­lew­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pa­są­ca bydło w Ame­ry­ce

 (1.2) obuw. skó­rza­ny but na ob­ca­sie z wy­so­ką cho­lew­ką o spi­cza­stym czub­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­ryk sztu­ki chce, by pię­kna kow­boj­ka uda­wa­ła wnucz­kę we­te­ra­na II wojny świa­to­wej.

 (1.2) Ubie­rał ka­pe­lusz kow­boj­ski i kow­boj­ki i grał nam na har­mo­nij­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kowboj mos.

 przym. kowbojski

Wiktionary


kowbojki

skó­rza­ny but na ob­ca­sie ze spi­cza­stym czub­kiem i z wy­so­ką, za­o­krą­glo­ną u góry cho­lew­ką


SJP.pl


kowbojski

→ kow­boj; cow­bo­y­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kow­bo­ja­mi, do­ty­czą­cy kow­bo­jów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kowboj mos., kowbojka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cowboyski

Wiktionary


kowel

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, sie­dzi­ba re­jo­nu ko­wel­skim, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kowel – przy­sió­łek.

Kowel ( "Ковель") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu ko­wel­skie­go i hro­ma­dy Kowel.

Leży na głów­nej dro­dze mię­dzy War­sza­wą a Ki­jo­wem, około 65 km od gra­ni­cy pol­sko-ukra­iń­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ.vɛl

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kowelski

Wiktionary


kowelin

nie­bie­sko­gra­na­to­wy mi­ne­rał, siar­czek mie­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miner. nie­bie­sko­gra­na­to­wy mi­ne­rał, siar­czek mie­dzi;

Wiktionary

Ko­we­lin (także co­vel­lin, daw­niej uży­wa­no także nazwy ka­we­lin) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Roz­po­wszech­nio­ny, ale wy­stę­pu­ją­cy w nie­wiel­kich ilo­ściach.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska wło­skie­go mi­ne­ra­lo­ga, Ni­co­li Co­vel­lie­go (1790–1829), który od­krył ten mi­ne­rał w pro­duk­tach eks­ha­la­cji We­zu­wiu­sza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈvɛlʲĩn, AS: kovelʹĩn

Wiktionary


kowelski

przy­miot­nik od: Kowel (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


kowen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa wyz­naw­ców wicca lub innej re­li­gii ne­o­po­gań­skiej;

Wiktionary

Kowen – okre­ślo­na grupa wyz­naw­ców wicca. Pol­skie brzmie­nie tego ter­mi­nu sta­no­wi spol­szcze­nie z an­giel­skie­go "coven".

Wikipedia


kowenant

wa­ru­nek umow­ny okre­śla­ją­cy wy­mo­gi dla po­życz­ko­bior­cy


SJP.pl


kower

dawny prze­bój mu­zycz­ny lan­so­wa­ny przez no­we­go wy­ko­naw­cę w nowej aran­ża­cji; cover


SJP.pl


kowerkot

gęsta tka­ni­na weł­nia­na na pła­szcze i ko­stiu­my; co­ver­co­at


SJP.pl


kowid

po­tocz­nie: COVID-19 - ostra cho­ro­ba za­kaź­na ukła­du od­de­cho­we­go wy­wo­ła­na ko­ro­na­wi­ru­sem SARS-CoV-2; covid, co­vi­dek, co­vi­dzik, ko­ro­na­in­fek­cja, wu­han­ka


SJP.pl


kowidowy

→ COVID-19; co­vi­do­wy, COVID-owy


SJP.pl


kowidoza

sy­tu­a­cja wy­wo­ła­na pan­de­mią COVID-19 oraz zbyt in­ten­syw­ny­mi, uciąż­li­wy­mi dzia­ła­nia­mi ma­ją­cy­mi na celu jej ogra­ni­cze­nie; co­vi­do­za, pan­de­mio­za


SJP.pl


kowieski

przy­miot­nik od: Ko­wie­sy


SJP.pl


kowiesy

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­wie­sy – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Ko­wie­sy
  • Ko­wie­sy – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Bie­la­ny
  • Ko­wie­sy – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Mszczo­nów
  • Ko­wie­sy – gro­ma­da w po­wie­cie skier­nie­wic­kim
  • Ko­wie­sy – dawna gmina wiej­ska w woj. lu­bel­skim/war­szaw­skim

Wikipedia


kowieński

→ Kowno; kow­nień­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kowna, zwią­za­ny z Kow­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kowno n., Kowieńszczyzna ż., kownianin m., kownianka ż.

Wiktionary


kowiór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. staw (dla ka­czek, gęsi)

Wiktionary


kownacki

naz­wi­sko


SJP.pl

Kow­nac­ki, Kow­nac­ka – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ok. 3 tys. osób.

Wikipedia


kownianin

miesz­ka­niec Kowna


SJP.pl


kownianka

miesz­kan­ka Kowna


SJP.pl


kownieński

→ Kowno; ko­wień­ski


SJP.pl


kowno

mia­sto na Lit­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dru­gie naj­waż­niej­sze mia­sto Litwy, po­ło­żo­ne w środ­ko­wej Lit­wie u zbie­gu Niem­na i Wilii;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kowno (rejon miej­ski).

Kowno ( Ka­u­nas;, Коўна, Каунас, Ковно lub Ковна; ji­dysz ‏קאָוונע‎; Kowne) – dru­gie pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców mia­sto Litwy (319 790 miesz­kań­ców w 2023 roku) i naj­więk­szy oś­ro­dek prze­my­sło­wy kraju.

Kowno leży w środ­ko­wej czę­ści kraju, na Ni­zi­nie Środ­ko­wo­li­tew­skiej, nad Niem­nem, u uj­ścia Wilii, na za­chód od Zbior­ni­ka Ko­wień­skie­go; do 1918 było mia­stem gra­nicz­nym, współ­czes­ne le­wo­brzeż­ne dziel­ni­ce Kowna Alek­so­ta i Po­nie­moń le­ża­ły w Kró­le­stwie Pol­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Wilna do Kowna jest 100 ki­lo­me­trów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kowieńszczyzna ż., kownianin m., kownianka ż.

 przym. kowieński

Wiktionary


kowol

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ent. czar­ny żuk

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. etn. cho­re­ogr. cie­szyń­ski ta­niec lu­do­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My sie wdyc­ki boli tych ko­wo­li.

Wiktionary


kowolik

naz­wi­sko


SJP.pl


kowr

skró­to­wiec

 (1.1) = Kra­jo­wy Oś­ro­dek Wspar­cia Rol­nict­wa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzi­ba cen­tra­li KOWR mie­ści się w War­sza­wie.

Wiktionary


kowrow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie wło­dzi­mier­skim, nad Klaź­mą;

Wiktionary

Ko­wrow (ros. Ковров) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie wło­dzi­mier­skim, nad Klaź­mą (do­pływ Oki). 127,8 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kowrowski

Wiktionary


kowrowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­wro­wem, do­ty­czą­cy Ko­wro­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kowrow mrz.

Wiktionary


kowtun

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drij Kow­tun – ukra­iń­ski pił­karz
  • Jurij Kow­tun – ro­syj­ski pił­karz
  • Ołek­sij Kow­tun – ukra­iń­ski pił­karz
  • Mak­sim Kow­tun – ro­syj­ski łyż­wiarz fi­gu­ro­wy
  • Na­tal­ja Kow­tun – ro­syj­ska lek­ko­at­let­ka

Wikipedia


kowymiar

ko­wy­miar pod­prze­strze­ni - po­ję­cie od­no­szą­ce się do pod­prze­strze­ni wek­to­ro­wej


SJP.pl


kowzan

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ju­lian Kow­zan – poeta, hi­sto­ryk
  • Borys Kow­zan – so­wiec­ki lot­nik, puł­kow­nik
  • Fran­ci­szek Kow­zan – poeta, pow­sta­niec
  • Ta­de­usz Kow­zan – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, te­a­tro­log

Wikipedia


koza

1. zwie­rzę ho­dow­la­ne z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich; sa­mi­ca tego zwie­rzę­cia;
2. sa­mi­ca sarny i ko­zi­cy;
3. ryba z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych;
4. lu­do­wy in­stru­ment dęty; dudy, duda;
5. po­tocz­nie:
a) lek­ko­myśl­na, prze­sad­nie we­so­ła dziew­czy­na; kózka;
b) mały, me­ta­lo­wy pie­cyk;
c) areszt, wię­zie­nie;
d) miej­sce od­by­wa­nia kary szkol­nej;
e) smark, glut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ssak z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Capra|ref=tak.;

 (1.2) pot. przest. areszt, wię­zie­nie; także szkol­ny areszt i kara dla ucz­nia

 (1.7) pot. ra­dos­na, pełna wi­go­ru dziew­czy­na

 (1.9) łow. sa­mi­ca sarny (ro­dzaj nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­pre­o­lus|ref=tak.);

 (1.10) kulin. tra­dy­cyj­ny kur­piow­ski pla­cek sma­żo­ny na oleju ze zsia­dłe­go mleka, mąki, jajka, cukru i sody

 (1.11) daw. środ. deska z wy­sta­ją­cy­mi pod­pór­ka­mi i uchwy­ta­mi słu­żą­ca do prze­no­sze­nia ce­gieł na ple­cy­e­cach

 (1.12) hist. wojsk. nie­wiel­kie ko­ło­we dział­ko oblęż­ni­cze uży­wa­ne w XV-XVI wieku

 (1.13) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­bi­tis ta­e­nia|ref=tak., mała ryba rzecz­na z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koza do­mo­wa i inne ssaki z ro­dza­ju Capra, ro­dzi­ny krę­to­ro­gich:
    • koza śru­bo­ro­ga (mar­kur)
    • koza be­zo­a­ro­wa
  • rasy kozy do­mo­wej:
    • koza sa­a­neń­ska
    • koza bur­ska
  • koza – w gwa­rze my­śliw­skiej sa­mi­ca sarny lub ko­zi­cy
  • koza lub kózka – ga­tu­nek (lub pod­ga­tu­nek) ryby z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych (zwy­kle w od­nie­sie­niu do kozy po­spo­li­tej):
    • koza po­spo­li­ta
    • koza aral­ska (pod­ga­tu­nek kozy zło­ta­wej)
    • koza du­naj­ska
    • koza ka­spij­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koza jest zwie­rzę­ciem go­spo­dar­skim, gdyż daje mleko.

 (1.10) Na Nowy Rok w każ­dym domu pie­czo­no fa­fer­nu­chy i kozy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔza, AS: koza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kozioł m., koźlę n., koźlina ż., koziołek m., koziarz m., koźlak m., koźlarz m., koźlątko n.

:: zdrobn. kózka ż.

 przym. kozi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mamer, kić, pierdel, ciupa, więzienie

 (1.3) dudy, kobza

 (1.4) gil, gila, smark, glut

 (1.9) siuta

 (1.13) kózka

Wiktionary


kozacki

1. → Kozak (czło­nek lub po­to­mek lud­no­ści);
2. → kozak (żoł­nierz);
3. → kozak (ktoś od­waż­ny); choj­rac­ki;
4. po­tocz­nie: oce­nia­ny po­zy­tyw­nie, świet­ny, po­rząd­ny; gitny, gi­te­so­wy, fa­jo­wy, fa­jow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­za­ków (lud­no­ści ru­skiej/ukra­iń­skiej)

 (1.2) od­no­szą­cy się do ko­za­ków (od­dzia­łów woj­sko­wych)

 (1.3) pot. od­waż­ny

 (1.4) pot. nie­wia­ry­god­nie szyb­ki i zwin­ny

 (1.5) pot. bar­dzo wy­so­ki

 (1.6) pot. wy­śmie­ni­ty, re­we­la­cyj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lud­ność ko­zac­ka za­miesz­ki­wa­ła stepy po­ło­żo­ne na po­łud­nie od księstw ru­skich,

 (1.2) Ko­zac­ka jazda była wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie na kre­sach, w walce z Ta­ta­ra­mi i… Ko­za­ka­mi.

 (1.3) To był ko­zac­ki skok ma­lu­chem.

 (1.4) Ależ on ma ko­zac­kie ruchy!

 (1.5) Ta gra ma ko­zac­ki po­ziom trud­no­ści.

 (1.6) Ten numer był ko­zac­ki, stary!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈzat͡sʲci, AS: kozacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kozactwo n., Kozak m., kozak m., kozaczyzna ż.

 przysł. kozacko

Wiktionary


kozacko

przy­słó­wek

 (1.1) pot. od­waż­nie, bu­dząc po­dziw, ro­biąc wra­że­nie

 (1.2) pot. bar­dzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla mnie koleś ry­su­je ko­zac­ko. (z in­ter­ne­tu)

 (1.2) Te spod­nie są ko­zac­ko dro­gie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈzat͡skɔ, AS: kozacko

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) przym. kozacki

Wiktionary


kozackość

→ ko­zac­ki


SJP.pl

Patrz:

kozacki

kozactwo

ko­za­czyz­na; daw­niej:
1. od­dział woj­ska zło­żo­ny z Ko­za­ków;
2. ko­za­cy, woj­sko ko­zac­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. pot. miesz­kań­cy po­łud­nio­wo-wschod­niej Ukra­i­ny

 (1.2) daw. depr. woj­sko ko­zac­kie, od­dział (zwy­kle konny) zło­żo­ny z ko­za­ków

 (1.3) pot. prze­sad­ne, de­mon­stra­cyj­ne oka­zy­wa­nie od­wa­gi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­zact­wo też wodę a zie­mię tylko wszę­dy zo­sta­wia­ło, gor­szych je­szcze do­pu­szcza­jąc się od nas i od Ta­ta­rów okru­cieństw.

 (1.2) Zni­kły flan­kie­ry ko­zact­wa i dra­go­nów, co przez czte­ry z górą go­dzi­ny mio­ta­ły ty­ra­lier­ski ogień.

 (1.3) Uwa­ża­no, że swo­i­ste ko­zact­wo było nie­o­drod­ną cechą tego po­ko­le­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kozak mzw./mos., Kozak mos., kozaczek mos., kozaczę mos., kozaczysko mos., geogr. Kozaczyzna ż., kozakiernia ż., kozaczynka ż., kozakinka ż.

 czas. kozaczyć ndk., kozakować ndk., kozaczyć się ndk.

 przym. kozacki, kozaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kozacy, kozaczyzna

 (1.2) kozaczyzna

 (1.3) brawura, chojractwo, zuchwalstwo, kozakeria

Wiktionary


kozacy

1. po­tocz­nie: ktoś od­waż­ny, mężny
2. żoł­nierz lek­kiej jazdy ko­zac­kiej


SJP.pl

Ko­za­cy (ukr. "козаки́" / "ko­za­ky", ros. "каза́ки" a. "казаки́" / "ka­za­ki", z tur. "quazzāq", "awan­tur­nik") – grupa lud­no­ści o cha­rak­te­rze wie­lo­et­nicz­nym z do­mi­nu­ją­cym sub­stra­tem ru­skim, za­miesz­ku­ją­cej stepy po­ło­żo­ne na po­łud­nie od księstw ru­skich, okre­śla­ją­ca póź­niej także ro­dzaj osad­nict­wa woj­sko­we­go na za­sied­la­nych zie­miach po­gra­nicz­nych Rze­czy­po­spo­li­tej i Rosji.

Wikipedia


kozaczek

zdrob­nie­nie od: kozak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kozak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kozak m., Kozak m./ż.

Wiktionary


kozaczka

zdrob­nie­nie od: kozak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przen. pot. dziew­czy­na lub ko­bie­ta lu­bią­ca się po­pi­sy­wać bra­wu­rą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. kozak mos.

Wiktionary


kozaczki

zdrob­nie­nie od: kozak


SJP.pl

Ko­zacz­ki (ukr. Козачки) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie krze­mie­niec­kim na­le­żą­cym do ob­wo­du tar­no­pol­skie­go.

W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w miej­sco­wo­ści sta­cjo­no­wa­ła straż­ni­ca KOP „Ko­zacz­ki”.

1 sierp­nia 1943 roku (rzeź wo­łyń­ska) człon­ko­wie UPA za­mor­do­wa­li tutaj dwie Polki.

Wikipedia


kozaczok

[czy­taj: kozaCZOK] ta­niec po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie Za­chod­niej w dru­giej po­ło­wie lat sześć­dzie­sią­tych, opar­ty na róż­nych prze­rób­kach jed­nej z naj­bar­dziej zna­nych pie­śni ro­syj­skich - "Ka­tiu­sza"; ka­za­czok


SJP.pl


kozaczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ko­za­czuk – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Wła­dy­sław Ko­za­czuk – pol­ski hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści, woj­sko­wy

Wikipedia


kozaczy

przy­miot­nik od: kozak


SJP.pl


kozaczyzna

ko­zact­wo; daw­niej:
1. od­dział woj­ska zło­żo­ny z Ko­za­ków;
2. ko­za­cy, woj­sko ko­zac­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. pot. dawna lud­ność wspól­not woj­sko­wo-rol­ni­czych na Ukra­i­nie

 (1.2) daw. tryb życia wła­ści­wy ko­za­czyź­nie (1.1)

 (1.3) daw. depr. woj­sko ko­zac­kie, zbroj­ni ko­za­cy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­za­czyz­ny − te­ry­to­ria na­le­żą­ce do Ko­za­ków
  • Ko­za­czyz­na − wieś na Lit­wie
  • Ko­za­czyz­na – – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie czort­kow­skim na­le­żą­cym do ob­wo­du tar­no­pol­skie­go
  • Ko­za­czyz­na – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie zło­czow­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie teraz, w tej chwi­li, gdy wiózł bu­ła­wę Chmiel­nic­kie­mu, a ustęp­stwa ko­za­czyź­nie, zwąt­pił o wszyst­kim – uj­rzał oczy­wi­ście mar­ność swo­ich wy­si­leń.

 (1.2) W pier­wot­nej ko­za­czyź­nie ży­wioł ta­tar­ski sil­nie prze­ma­gał, do­pie­ro z cza­sem ru­skie­mu ustą­pił.

 (1.3) Przed ko­lej­nym na­tar­ciem jazdy ko­za­czyz­na wy­co­fa­ła się i schro­ni­ła za swym umoc­nio­nym ta­bo­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kozak mzw./mos., Kozak mos., kozaczek mos., kozaczę mos., kozaczysko mos., kozactwo n., geogr. Kozaczyzna ż., kozakiernia ż., kozaczynka ż., , kozakinka ż.

 czas. kozaczyć ndk., kozakować ndk.

 przym. kozacki, kozaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kozactwo

 (1.3) kozactwo

Wiktionary


kozaczyć

1. daw­niej: na­rzu­cać komuś ko­zac­ki tryb życia, ko­zac­kie oby­cza­je;
2. daw­niej: pę­dzić życie ty­po­we dla Ko­za­ka, żyć jak Kozak; ko­za­ko­wać;
3. po­tocz­nie: uda­wać ko­za­ka, sta­rać się być śmiał­kiem, ko­za­kiem, po­pi­sy­wać się od­wa­gą; ko­za­ko­wać


SJP.pl


kozaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kozak

1. po­tocz­nie: ktoś od­waż­ny, mężny
2. żoł­nierz lek­kiej jazdy ko­zac­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz lek­kiej po­moc­ni­czej jazdy w armii car­skiej, także w szla­chec­kiej Pol­sce oraz w Tur­cji i Pru­sach;

 (1.2) przen. chwac­ki, żywy, śmia­ły chło­pak lub dziew­czy­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) cho­re­ogr. ro­dzaj tańca ukra­iń­skie­go; mu­zy­ka skom­po­no­wa­na do wy­ko­ny­wa­nia tego tańca;

 (2.2) pot. grzyb koź­larz, Lec­ci­num Gray;

 (2.3) obuw. zwy­kle w lm. wy­so­ki zi­mo­wy but dam­ski ze skóry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­za­cy – lud za­miesz­ku­ją­cy wschod­nią Eu­ro­pę i Azję
    • Ko­za­cy du­naj­scy
    • Ko­za­cy za­po­ro­scy
    • Ko­za­cy doń­scy
    • Ko­za­cy ku­bań­scy
    • Ko­za­cy ter­scy
    • Ko­za­cy astra­chań­scy
    • Ko­za­cy ural­scy (ja­ic­cy)
    • Ko­za­cy Sied­mio­rze­cza
    • Ko­za­cy oren­bur­scy
    • Ko­za­cy sy­be­ryj­scy
    • Ko­za­cy nad­baj­kal­scy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed carem dum­nie ma­sze­ro­wał szwa­dron ko­za­ków.

 (1.2) Zenek wypił sam pół litra wódki, kozak z niego!

 (2.1) Z po­dzi­wem pa­trzy­li­śmy na ze­spół tań­czą­cy ko­za­ka.

 (2.3) Po­do­ba­ją mi się moje nowe ko­za­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔzak, AS: kozak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kozak mos., Kozaczka ż., kozaczyzna ż., kozaczysko m., kozaczyna m., kozaczynka ż., kozakiernia ż.

:: zdrobn. kozaczek m.

 czas. kozaczyć ndk.

 przym. kozacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kozuń

 (1.2) chojrak, chwat, gieroj, junak, mołojec, śmiałek, zuch

 (2.1) kazaczok

 (2.2) koźlarz, koźlarek

 (2.3) botek

Wiktionary


kozaki

1. po­tocz­nie: ktoś od­waż­ny, mężny
2. żoł­nierz lek­kiej jazdy ko­zac­kiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­za­ki – buty z wy­so­ką cho­lew­ką, no­szo­ne zimą
  • Ko­za­ki – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim, w gmi­nie Łu­ko­wa
  • Ko­za­ki – przy­sió­łek wsi Szcze­śni­ki, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Hańsk
  • Ko­za­ki – przy­sió­łek wsi Ko­niecz­ki, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Panki
  • Ko­za­ki – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • Ko­za­ki – część wsi To­ka­rzew, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrze­szow­skim, w gmi­nie Do­ru­chów
  • Ko­za­ki – część wsi Ko­tłów, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrze­szow­skim, w gmi­nie Mik­stat
  • Ko­za­ki – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Szczer­cze­wo
  • Ko­za­ki – chu­tor w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim, w siel­so­wie­cie Gu­do­ga­je
  • Ko­za­ki – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie miń­skim, w siel­so­wie­cie Ho­ra­nie
  • Ko­za­ki – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Raków.
  • Ko­za­ki – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Bil­dziu­gi

Wikipedia


kozakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­za­kie­wicz – współ­za­ło­ży­ciel ze­spo­łów Pi­dża­ma Porno i Stra­chy na Lachy
  • An­to­ni Ko­za­kie­wicz – pol­ski ma­larz
  • Da­niel Ko­za­kie­wicz – aktor i re­ży­ser fil­mo­wy
  • Da­riusz Ko­za­kie­wicz – pol­ski gi­ta­rzy­sta
  • Ita Ko­za­kie­wicz – dzia­łacz­ka Po­lo­nii na Łot­wie
  • Ja­ro­sław Ko­za­kie­wicz – pol­ski ar­ty­sta
  • Jerzy Ko­za­kie­wicz – pol­ski aktor
  • Mi­ko­łaj Ko­za­kie­wicz – so­cjo­log, po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Sta­ni­sław Ko­za­kie­wicz – fi­lo­ma­ta
  • Wła­dy­sław Ko­za­kie­wicz – lek­ko­at­le­ta-tycz­karz

Wikipedia


kozakować

ko­za­czyć;
1. daw­niej: pę­dzić życie ty­po­we dla Ko­za­ka, żyć jak Kozak;
2. po­tocz­nie: uda­wać ko­za­ka, sta­rać się być śmiał­kiem, ko­za­kiem, po­pi­sy­wać się od­wa­gą


SJP.pl


kozakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Józef Ko­za­kow­ski – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Wi­told Ko­za­kow­ski – pol­ski muzyk, na­u­czy­ciel

Wikipedia


kozanecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kozankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kozać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­ka­zy­wać, na­u­czać

Wiktionary


kozdra

naz­wi­sko


SJP.pl


kozdrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kozdrój

naz­wi­sko


SJP.pl


kozenin

Ko­ze­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Sław­no.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­ze­nin, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Sław­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


kozer

czło­wiek umie­ją­cy roz­ma­wiać, ga­wę­dzić in­te­re­su­ją­co, dow­cip­nie; ga­wę­dziarz; ca­u­se­ur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek roz­mow­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gawędziarz

Wiktionary


kozera

daw­niej:
1. powód, przy­czy­na;
2. kolor atu­to­wy (w grze w karty), także karta atu­to­wa;
3. awan­tu­ra, kłót­nia; dziś tylko w wy­ra­że­niu "nie bez ko­ze­ry" - nie bez po­wo­du, nie bez przy­czy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. powód, przy­czy­na

 (1.2) daw. awan­tu­ra, kłót­nia

 (1.3) daw. karc. kolor atu­to­wy, także karta atu­to­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈzɛra, AS: kozera

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) atut

Wiktionary


kozerka

1. miej­sce łą­cze­nia się koł­nie­rza ma­ry­nar­ki oraz klapy;
2. zdrob­nie­nie od: ko­ze­ra


SJP.pl


kozerny

daw­niej w kar­tach: atu­to­wy


SJP.pl


kozerski

naz­wi­sko


SJP.pl


kozeta

duża ko­zet­ka


SJP.pl

Ko­ze­ta (w ory­gi­na­le fran­cu­skim Co­set­te) – jedna z fik­cyj­nych bo­ha­te­rek po­wie­ści "Nędz­ni­cy" Wik­to­ra Hugo.

Wikipedia


kozetka

wy­ście­ła­na ka­nap­ka bez opar­cia, uży­wa­na w ga­bi­ne­tach le­kar­skich i szpi­ta­lach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wąski mebel bez opar­cia, przez­na­czo­ny do le­że­nia

Wiktionary

Ko­zet­ka (fr. "ca­u­set­te" – po­ga­węd­ka) – nie­wiel­ka dwu­o­so­bo­wa ka­na­pa, ma­ją­ca opar­cie z jed­nej lub z dwóch stron. Wpro­wa­dzo­na we Fran­cji w po­ło­wie XVIII wieku, roz­po­wszech­nio­na w XIX wieku.

W Pol­sce nazwa róż­nych le­ża­nek, np. le­żan­ki le­kar­skiej lub pro­ste­go łóżka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otu­li­ła się w wy­tar­te futro, umie­ści­ła się wy­god­niej na ko­zet­ce i po­wró­ci­ła do książ­ki.

 (1.1) Pod­cho­dzę do ko­zet­ki i ukła­dam się wy­god­nie. Za­my­kam oczy, ale na­tych­miast ot­wie­ram je na po­wrót, bo doz­na­ję nie­przy­jem­ne­go uczu­cia za­pa­da­nia się, zu­peł­nie jak po dużej dawce al­ko­ho­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈzɛtka, AS: kozetka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kozetkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Poznań|leżanka.

Wiktionary


kozi

zwią­za­ny z kozą, po­cho­dzą­cy od kozy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kozy, od­no­szą­cy się do kozy (o zwie­rzę­ciu)

 (1.2) po­cho­dzą­cy od kozy

 (1.3) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kozy, ma­ją­cy cechy kozy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kozie mleko, do nie­daw­na za­pom­nia­ne, zna­la­zło nie­daw­no za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle kos­me­tycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʑi, AS: koźi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koziczek mrz., koźlina ż., koźlątko n., koza ż., kozioł mzw., koźlę n., kózka ż., koziarz mos.

 przym. koźli

Wiktionary


koziak

naz­wi­sko


SJP.pl


kozianin

miesz­ka­niec Kóz (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kozianka

miesz­kan­ka Kóz (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zian­ka – część wsi Janik w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Kunów
  • Ko­zian­ka – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Iława

Wikipedia


koziara

naz­wi­sko


SJP.pl


koziarka

1. rzad­ko: pa­ster­ka kóz;
2. daw­niej: żona albo córka pa­ste­rza kóz


SJP.pl


koziarnia

po­mie­szcze­nie dla kóz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ziar­nia – po­mie­szcze­nie dla kóz
  • Ko­ziar­nia – część wsi Osiny w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce
  • Ko­ziar­nia – część wsi Stary Go­ni­wilk w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Że­le­chów
  • Ko­ziar­nia – część wsi Woj­sła­wi­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • Ko­ziar­nia – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Krze­szów
  • Ko­ziar­nia – ja­ski­nia w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Ko­ziar­nia – skała w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Ko­ziar­nia – szczyt w Gor­cach
  • Ko­ziar­nia – wąwóz w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym

Wikipedia


koziarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Ko­ziar­ski – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik.
  • Da­niel Ko­ziar­ski – pol­ski praw­nik, pi­sarz
  • Sta­ni­sław Ko­ziar­ski – pol­ski ge­o­graf

Wikipedia


koziarz

1. pa­sterz kóz;
2. osoba gra­ją­ca na kozie, du­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­dow­ca kóz

 (1.2) pa­sterz kóz

Wiktionary

Ko­ziarz, Ko­siarz (943 m) – szczyt w grzbie­cie głów­nym Pasma Ra­dzie­jo­wej w Be­ski­dzie Są­dec­kim. Znaj­du­je się w za­chod­nim końcu tego pasma, po­mię­dzy Ja­wo­rzyn­ką (936 m) a Su­chym Gro­niem (855 m). W pół­noc­no-za­chod­nim kie­run­ku stok Ko­zia­rza opada w widły dwóch źró­dło­wych cie­ków po­to­ku Klę­pow­ski, we wschod­nim kie­run­ku od Ko­zia­rza od­cho­dzi niski grzbiet od­dzie­la­ją­cy do­li­nę po­to­ku Kąty od do­li­ny Obidz­kie­go Po­to­ku. Na grzbie­cie tym i w do­li­nach po­to­ków ro­zło­żo­ne są przy­siół­ki Obi­dzy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koza ż., kózka ż., kozioł m., koziołek m., koźlak m., koźlę n., kozik m., koźlak m., kozina ż., koźlina ż.

:: fż. koziarka ż.

 przym. kozi, koźli, koźlęcy

Wiktionary


koziatek

naz­wi­sko


SJP.pl


kozibród

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), ros­ną­ca w wielu ga­tun­kach w Eu­ro­pie, Azji i Afry­ce


SJP.pl

Ko­zi­bród ("Tra­go­po­gon") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 124 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w re­gio­nie Morza Śro­dziem­ne­go oraz w po­zo­sta­łej czę­ści Eu­ro­py i Azji w stre­fie umiar­ko­wa­nej, ros­ną­ce w for­ma­cjach tra­wia­stych. Są to ro­śli­ny ziel­ne o tra­wia­stych (dłu­gich i wą­skich) li­ściach i kwia­tach sku­pio­nych w ko­szy­czek na szczy­cie pędu, ot­wie­ra­ją­cy się tylko rano.

Wikipedia


kozica

ssak gór­ski z ro­dzi­ny pu­sto­roż­ców; giem­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ru­pi­ca­pra ru­pi­ca­pra|ref=tak., ssak gór­ski o buj­nej sier­ści i pio­no­wo wy­ra­sta­ją­cych ro­gach, za­gię­tych ku ty­ło­wi u samca;

Wiktionary

Ko­zi­ca ("Ru­pi­ca­pra") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wspi­nacz­ki po gó­rach spot­ka­li­śmy kilka kozic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʑit͡sa, AS: koźica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koźlątko n.

Wiktionary


kozicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ko­zic­ki – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Ma­rian Ko­zic­ki – pol­ski jeź­dziec spor­to­wy
  • Sta­ni­sław Ko­zic­ki – pol­ski po­li­tyk i pu­bli­cy­sta
  • Sta­ni­sław Ko­zic­ki ps. „Ho­wer­la” – harc­mistrz, pod­po­rucz­nik
  • Ste­fan Ko­zic­ki – pol­ski pi­sarz, re­por­ta­ży­sta i sce­na­rzy­sta
  • Wła­dy­sław Ko­zic­ki – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki, poeta, dra­ma­turg i pu­bli­cy­sta
  • Maj­da­nek Ko­zic­ki – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim

Wikipedia


kozicowy

piwo ko­zi­co­we - re­gio­nal­ny napój kur­piow­ski


SJP.pl


koziczek

zdrob­nie­nie od: kozik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kozik

 (1.2) mały kozik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­siek wy­skro­bał ko­zicz­kiem fra­so­bli­we­go Pana Je­zu­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koza ż., kozik mrz.

 przym. kozi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kozik, nożyk

Wiktionary


koziczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zi­czyn – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Cy­bin­ka
  • Ko­zi­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Re­gi­min
  • Ko­zi­czyn – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek oso­bo­wy w Ko­zi­czy­nie, w gmi­nie Cy­bin­ka
  • Ko­zi­czyn – wieś na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Igna­li­no.
  • Ko­zi­czyn – wieś na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Igna­li­no

Wikipedia


koziczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kozidrak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zi­drak – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z lat 90. XX wieku naz­wi­sko to nosi mniej niż 50 osób w Pol­sce.
  • Beata Ko­zi­drak (ur. 1960) – pol­ska pio­sen­kar­ka, au­tor­ka tek­stów i kom­po­zy­tor­ka
  • Ja­ro­sław Ko­zi­drak (1955–2018) – pol­ski gi­ta­rzy­sta i kla­wi­szo­wiec, wo­ka­li­sta i kom­po­zy­tor, za­ło­ży­ciel ze­spo­łu Bajm

Wikipedia


koziegłowianin

miesz­ka­niec Ko­zie­głów (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


koziegłowianka

miesz­kan­ka Ko­zie­głów (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


koziegłowski

przy­miot­nik od: Ko­zie­gło­wy


SJP.pl


koziegłowy

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zie­gło­wy – mia­sto w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy
  • Ko­zie­gło­wy – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Czer­wo­nak (druga pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści wieś w Pol­sce)
  • Ko­zie­gło­wy – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Kle­czew
  • Ko­zie­gło­wy – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Ja­sie­niec
  • Ko­zie­gło­wy – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Po­krzyw­ni­ca
  • Ko­zie­gło­wy – gmina miej­sko-wiej­ska w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie mysz­kow­skim
  • Ko­zie­gło­wy – dawna gmina wiej­ska w gu­ber­ni piotr­kow­skiej
  • Ko­zie­gło­wy – dawna gmina wiej­ska głów­nie w woj. kie­lec­kim i ślą­skim
  • de­ka­nat Ko­zie­gło­wy
  • gmina Ko­zie­gło­wy
  • Ko­lo­nia Ko­zie­gło­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɛɡˈwɔvɨ, AS: koźegu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koziegłowski

Wiktionary


koziej

zwią­za­ny z kozą, po­cho­dzą­cy od kozy


SJP.pl

Ko­ziej – naz­wi­sko uży­wa­ne w Pol­sce.

Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku no­si­ło je w Pol­sce 1226 peł­no­let­nich osób. Naj­wię­cej w daw­nym woj. lu­bel­skim (482 osoby), za­moj­skim (117 osób) i chełm­skim (99 osób).

Wikipedia


kozielec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zie­lec (Ko­ze­łeć) – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie czer­ni­how­skim
  • Ko­zie­lec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz
  • : Ko­zie­lec – pro­jek­to­wa­ny re­zer­wat przy­ro­dy w oko­li­cy wsi
  • Ko­zie­lec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Nowe
  • Ko­zie­lec (skały) – Kar­ko­no­sze

Wikipedia


kozielecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kozielewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kozielice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zie­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo
  • Ko­zie­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Ko­zie­li­ce
  • Ko­zie­li­ce – dawna gmina wiej­ska w woj. szcze­ciń­skim
  • Ko­zie­li­ce – gro­ma­da w po­wie­cie py­rzyc­kim
  • Ko­zie­li­ce – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­zie­li­cach w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


kozielicki

przy­miot­nik od: Ko­zie­li­ce


SJP.pl


kozielsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w ob­wo­dzie ka­łu­skim Rosji;

Wiktionary

Ko­zielsk ( Козельск) – mia­sto w ob­wo­dzie ka­łu­skim Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kozielski

Wiktionary


kozielski

przy­miot­nik od:
1. Koźle;
2. Ko­zielsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­ziel­skiem, do­ty­czą­cy Ko­ziel­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz ko­ziel­ski (ur. ok. 1312, zm. po 1342) – ksią­żę ko­ziel­ski w la­tach 1336–po 1342
  • Be­ne­dykt Ko­ziel­ski (1918–2004) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny na Ślą­sku, wię­zień KL Aus­chwitz, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Sta­ni­sław Ko­ziel­ski (ur. 1948) – pol­ski in­for­ma­tyk z Po­li­tech­ni­ki Ślą­skiej
  • Ma­rian Ko­ziel­ski – pol­ski fizyk, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej
  • Ro­bert Ko­ziel­ski (ur. 1968) – pol­ski eko­no­mi­sta, były pił­karz, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go
  • Boris Ko­ziel­ski, właśc. Ber­nard Wol­fo­wicz Go­ło­wa­niew­ski (1902–1936) – funk­cjo­na­riusz ra­dziec­kich służb spe­cjal­nych, major bez­pie­czeń­stwa pań­stwo­we­go
  • (1729–1794) – ro­syj­ski fi­lo­zof
  • Pia­sto­wie by­tom­sko-ko­ziel­scy – linia dy­na­stii Pia­stów ślą­skich za­po­cząt­ko­wa­na przez Ka­zi­mie­rza by­tom­skie­go, pa­nu­ją­ca w księ­stwach by­tom­skim i ko­ziel­skim oraz w Sie­wie­rzu i Tosz­ku
  • Po­wiat kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­ski – po­wiat w Pol­sce, na te­re­nie wo­je­wództ­wa opol­skie­go, ut­wo­rzo­ny w 1999 roku w ra­mach re­for­my ad­mi­ni­stra­cyj­nej
  • Po­wiat ko­ziel­ski – po­wiat ist­nie­ją­cy w la­tach 1945–1975 na te­re­nie obec­ne­go po­wia­tu kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skie­go (woj. opol­skie)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kozielsk mrz.

Wiktionary


kozienice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­zie­ni­ce w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ko­zie­ni­ce – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ko­zie­nic­kim. Sie­dzi­ba władz po­wia­tu i miej­sko-wiej­skiej gminy Ko­zie­ni­ce. Po­ło­żo­ne nad lewym do­pły­wem Wisły – rzeką Za­goż­dżon­ką, na Ni­zi­nie Środ­ko­wo­ma­zo­wiec­kiej; hi­sto­rycz­nie – w Ma­ło­pol­sce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam już po uszy Ko­zie­nic i tych wy­ran­że­ro­wa­nych szkap puł­ko­wych, z któ­ry­mi muszę gry­wać w ma­ria­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɛ̇̃ˈɲit͡sɛ, AS: koźė̃ńice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kozienicki

Wiktionary


kozienicki

przy­miot­nik od: Ko­zie­ni­ce


SJP.pl


kozieniczanin

miesz­ka­niec Ko­zie­nic


SJP.pl


kozieniczanka

miesz­kan­ka Ko­zie­nic


SJP.pl


kozieniec

wro­dzo­na lub na­by­ta wada po­sta­wy nóg u konia, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się po­chy­le­niem stawu nad­garst­ko­we­go do przo­du; ko­zi­niec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zie­niec – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Sien­ni­ca Ró­ża­na
  • Ko­zie­niec – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Pot­wo­rów
  • Ko­zie­niec – wznie­sie­nie na Gar­bie Ten­czyń­skim w Czu­ło­wie w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim

Wikipedia


kozieradka

ro­śli­na ziel­na o jas­no­żół­tych kwia­tach, przy­po­mi­na z wy­glą­du ko­ni­czy­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tri­go­nel­la|ref=tak., ro­dzaj aro­ma­tycz­nych ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, uży­wa­nych jako przy­pra­wa i w ce­lach lecz­ni­czych;

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z na­sion ko­zie­rad­ki po­spo­li­tej (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tri­go­nel­la fo­e­num-gra­e­cum|ref=tak.)

Wiktionary

Ko­zie­rad­ka ("Tri­go­nel­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je ponad 100 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na wszyst­kich kon­ty­nen­tach Sta­re­go Świa­ta się­ga­jąc po wyspy Oce­a­nii. W Pol­sce jako przej­ścio­wo dzi­cze­ją­ce (efe­me­ro­fi­ty) spo­ty­ka­ne są dwa ga­tun­ki: ko­zie­rad­ka błę­kit­na ("T. ca­e­ru­lea") i po­spo­li­ta ("T. fo­e­num-gra­e­cum").

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do­da­wa­na do po­traw, ko­zie­rad­ka wzbo­ga­ca ich smak i po­bu­dza tra­wie­nie, dzia­ła­jąc przy tym re­ge­ne­ru­ją­co, prze­ciw­za­pal­nie i prze­ci­wa­ler­gicz­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kozierodka

Wiktionary


kozierkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kozietulski

naz­wi­sko


SJP.pl


kozieł

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­zieł – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Prasz­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

W 1929 r. wy­bu­do­wa­no ka­plicz­kę we wsi z wi­ze­run­kiem Maryi z dzie­ciąt­kiem Jezus, która stała się za­byt­kiem. Na po­cząt­ku 2015 r. wy­re­mon­to­wa­no i odś­wie­żo­no wy­gląd ka­plicz­ki.

Wikipedia


kozieński

przy­miot­nik od: Kozy


SJP.pl


kozik

ro­dzaj ma­łe­go no­ży­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały nóż ze skła­da­nym, spi­cza­stym ostrzem i drew­nia­nym trzon­kiem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kozik, cy­ga­nek – skła­da­ny nóż w drew­nia­nej opra­wie
  • Kozik – naz­wi­sko
  • Mar­cin Kozik – ma­te­ma­tyk i in­for­ma­tyk zwią­za­ny z Uni­wer­sy­te­tem Ja­giel­loń­skim
  • Jakub Kozik – ma­te­ma­tyk i in­for­ma­tyk zwią­za­ny z Uni­wer­sy­te­tem Ja­giel­loń­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chu­li­gan wyrył ko­zi­kiem na drew­nia­nej ławce plu­ga­wy napis.

 (1.1) Do dzie­sią­te­go roku życia zep­suł ze czte­ry ko­zi­ki, ale też stru­gał nimi dziw­ne rze­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʑik, AS: koźik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koźlątko n., koźlę n., koziarz mos., koziczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nożyk, scyzoryk, reg. pozn. hajtok

Wiktionary


kozikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kozina

mięso z kozy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zi­na (mięso)
  • Ko­zi­na – dwu­wierz­choł­ko­we wznie­sie­nie w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach Ka­mien­nych, w za­chod­niej czę­ści pasma Gór Su­chych
  • Ko­zi­na – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim
  • Ko­zi­na – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skie­go, w re­jo­nie ty­śmie­nic­kim
  • Ko­zi­na – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Hrpel­je-Ko­zi­na
  • Ko­zi­na – część mia­sta Wol­bro­mia
  • Ko­zi­na – część wsi Pod­ga­je w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Ko­zi­na – część wsi Do­nat­ko­wic w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • Irma Ko­zi­na
  • Jan Ko­zi­na
  • Straż­ni­ca KOP „Ko­zi­na”
  • Gmina Hrpel­je-Ko­zi­na

Wikipedia


koziniec

wro­dzo­na lub na­by­ta wada po­sta­wy nóg u konia, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się po­chy­le­niem stawu nad­garst­ko­we­go do przo­du; ko­zie­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. kozie łajno

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zi­niec – część mia­sta Czchów
  • Ko­zi­niec – część mia­sta Za­ko­pa­ne
  • Ko­zi­niec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie
  • Ko­zi­niec – część wsi Lisz­no-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec Fa­brycz­ny
  • Ko­zi­niec – część wsi Oże­gów w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce
  • Ko­zi­niec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Mu­charz
  • Ko­zi­niec – część wsi Przy­bradz w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wieprz
  • Ko­zi­niec – część wsi Nowy Borek w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Bła­żo­wa
  • Ko­zi­niec – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Ja­sio­nów­ka
  • Ko­zi­niec – do­pływ Ka­cza­wy
  • Ko­zi­niec – szczyt w sło­wac­kich Ta­trach Za­chod­nich
  • Ko­zi­niec – po­tocz­na nazwa szczy­tu Cu­ber­niok w Be­ski­dzie Ślą­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koziorz mos.

Wiktionary


koziobrody

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kozią brodę, po­dob­ną do ko­ziej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔˈbrɔdɨ, AS: koźobrody

Wiktionary


koziogłowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kozią głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔɡˈwɔvɨ, AS: koźogu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. koziogłów

Wiktionary


koziogłów

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ma­ją­cy kozią głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʑɔɡwuf, AS: koźogu̯uf

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koziogłowy

Wiktionary


koziokopytny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kozie ko­py­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔkɔˈpɨtnɨ, AS: koźokopytny

Wiktionary


kozionogi

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy kozie nogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla sie­bie zaś wy­na­lazł inny prze­myśl­ny in­stru­ment, pi­szczał­kę, sy­rinks (my jed­nak dalej w tej książ­ce usły­szy­my o niej jako o me­lan­cho­lij­nej zdo­by­czy ko­zio­no­gie­go Pana).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔ̃ˈnɔɟi, AS: koźõnoǵi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kozłonogi, koźlonogi, koziostopy

Wiktionary


koziooki

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kozie oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔˈːci, AS: koź•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. kozioki, rzad. kozooki

Wiktionary


koziorogi

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kozie rogi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔˈrɔɟi, AS: koźoroǵi

Wiktionary


koziorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Ko­zio­ro­wicz – pol­ski ko­szy­karz
  • Mi­chał Ko­zio­ro­wicz – pol­ski sza­chi­sta

Wikipedia


koziorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


koziorożec

zwie­rzę gór­skie o du­żych ro­gach za­gię­tych ku ty­ło­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ssak z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­zio­ro­żec – zwie­rzę krę­to­ro­gie z ro­dza­ju Capra:
    • ko­zio­ro­żec abi­syń­ski (Capra walie)
    • ko­zio­ro­żec al­pej­ski (Capra ibex ibex)
    • ko­zio­ro­żec ka­u­ka­ski (Capra ca­u­ca­si­ca)
    • ko­zio­ro­żec nu­bij­ski (Capra ibex nu­bia­na)
    • ko­zio­ro­żec pi­re­nej­ski (Capra py­re­na­i­ca)
    • ko­zio­ro­żec sy­be­ryj­ski (Capra ibex si­bi­ri­ca)
    • ko­zio­ro­żec wschod­nio­ka­u­ka­ski (Capra cy­lin­dri­cor­nis)
  • Ko­zio­ro­żec – gwia­zdo­zbiór
  • Ko­zio­ro­żec – jeden z astro­lo­gicz­nych zna­ków zo­dia­ku
  • Ko­zio­ro­żec – bel­gij­ska seria ko­mik­so­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łam wi­do­ków­kę z ko­zio­roż­cem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koziorożec m.

Wiktionary


koziorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. pa­sterz kóz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koziniec mrz.

Wiktionary


kozioróg

ko­zio­róg dę­bosz - chrząszcz ży­ją­cy w la­sach li­ścia­stych


SJP.pl


kozioł

1. sa­miec kozy;
2. sa­miec sarny, ro­gacz;
3. sie­dze­nie dla woź­ni­cy w po­jeź­dzie kon­nym;
4. drąż­ki drew­nia­ne zbite na skos w kształ­cie li­te­ry X, uży­wa­ne jako kon­struk­cja wspor­cza;
5. przy­rząd gim­na­stycz­ny uży­wa­ny do ćwi­czeń w sko­kach;
6. od­bi­cie piłki od ziemi;
7. lu­do­wy in­stru­ment dęty, od­mia­na dud


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. do­ro­sły sa­miec kozy;

 (1.2) zool. sa­miec sarny;

 (1.3) przen. czło­wiek upar­ty, nie­prze­jed­na­ny

 (1.4) sport. od­bi­cie piłki od ziemi;

 (1.5) muz. lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych;

 (1.6) przest. drew­nia­na kon­struk­cja do no­sze­nia ce­gieł na ple­cy­e­cach

 (1.7) bud. umoc­nie­nie ka­le­ni­cy dachu kry­te­go strze­chą

 (1.8) druk. dru­kar­ski stół z po­chy­łym bla­tem

 (1.9) sto­jak do pi­ło­wa­nia drew­na;

 (1.10) roln. sto­jak do su­sze­nia siana

 (1.11) sto­jak słu­żą­cy jako pod­po­ra lub za­po­ra

 (1.12) sie­dze­nie po­wo­żą­ce­go po­ja­zdem za­przę­go­wym

 (1.13) wojsk. ka­ra­bi­ny (lub inna broń długa) usta­wio­ne na sztorc i opar­te o sie­bie naw­za­jem

 (1.14) stpol. ro­dzaj moc­ne­go piwa

 (1.15) sport. przy­rząd gim­na­stycz­ny, uży­wa­ny w akro­ba­ty­ce

 (1.16) daw. przen. czło­wiek nied­ba­ły

 (1.17) kolej. wózek do prze­wo­że­nia wa­go­nów sze­ro­ko­to­ro­wych po to­rach węż­szych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zioł – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Ko­zioł – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w gmi­nie Kolno
  • Ko­zioł – osied­le w Sław­ko­wie
  • Ko­zioł koło Strze­mie­szyc – osied­le w Sław­ko­wie
  • Ko­zioł – gro­ma­da w po­wie­cie ko­leń­skim
  • Ko­zioł – góra w Gó­rach Wał­brzy­skich wy­so­kość 773 m n.p.m.
  • Ko­zioł – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ko­szyr­skim
  • An­drzej Ko­zioł (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ja­nusz Ko­zioł – pol­ski lek­tor fil­mo­wy, ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Mag­da­le­na Ko­zioł – pol­ska ju­docz­ka
  • Mar­cin Ko­zioł (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ma­riusz Ko­zioł – pol­ski wo­ka­li­sta, kom­po­zy­tor, aran­żer, in­stru­men­ta­li­sta, aktor, lek­tor te­le­wi­zyj­ny i ra­dio­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ko­le­ga za­brał złom z pyska upo­lo­wa­ne­go prze­ze mnie kozła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʑɔw, AS: koźou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koźlina ż., koźlątko n., koza ż., kozłowanie n.

:: zdrobn. koziołek m., koźlę n.

 czas. kozłować, koziołkować, przekoziołkować

 przym. koźli, kozi, koziołkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cap

 (1.2) rogacz

 (1.5) kozioł ślubny, kozioł weselny, kozioł wielkopolski

 (1.14) koźlak

Wiktionary


koziołeczek

zdrob­nie­nie od: ko­zio­łek


SJP.pl


koziołek

mały ko­zioł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. młody lub mały ko­zioł

 (1.2) zool. młody sa­miec sarny

 (1.3) ćwi­cze­nie fi­zycz­ne z prze­wro­tem ciała

 (1.4) lek­kie sie­dzi­sko woź­ni­cy

 (1.5) lud. drew­nia­na fi­gur­ka uży­wa­na pod­czas ob­cho­dów wsi i na za­ba­wie w ostat­ni wto­rek kar­na­wa­łu

 (1.6) techn. lekka kon­struk­cja pod­pie­ra­ją­ca

 (1.7) ornit. zob. kszyk.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • «mały, młody ko­zioł – sa­miec kozy lub sarny»
  • «małe, o lek­kiej kon­struk­cji sie­dze­nie dla woź­ni­cy; też: pod­wyż­sze­nie na­kła­da­ne na ko­zioł»
  • «nie­wiel­ki ko­zioł – kon­struk­cja»
  • «ina­czej fi­ko­łek»
  • Ko­zio­łek – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Skępe
  • Ko­zio­łek – część wsi Skrzyn­no w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Ko­zio­łek – znie­sio­na nazwa osady le­śnej w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Ko­zio­łek – ko­lo­nia wsi Żdża­ry w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Ko­zio­łek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Ko­zio­łek – część wsi Ru­si­nów w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Maj­dan Kró­lew­ski
  • Ko­zio­łek – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­zioł­ku, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • ko­zio­łek – skór­ny, bło­nia­sty wy­ro­stek w mał­żo­wi­nie usz­nej niek­tó­rych nie­to­pe­rzy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈʑɔwɛk, AS: koźou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koziołkowanie n., kozioł m., koźlątko n., koźlak m., koźlina ż., koza ż., koźlę n., koziarz mos.

 przym. koźli, koziołkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) capek, koźlak, koźlątko

 (1.3) fikołek

 (1.6) kawaleto, kobyłka

Wiktionary


koziołkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­bie­nie ko­zioł­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kozioł mzw., koziołeczek mzw., koziołek mzw., koźlątko n., koźlę n.

 czas. koziołkować ndk.

 przym. koziołkowy

Wiktionary


koziołkować

wy­ko­ny­wać całym cia­łem szyb­ki obrót przez głowę


SJP.pl


koziołkowy

przy­miot­nik od: ko­zio­łek


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ko­zioł­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy ko­zioł­ka, okre­śla­ją­cy ko­zioł­ka, uży­wa­ny przy ko­zioł­ku

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­zioł­ka, ma­ją­cy cechy ko­zioł­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kozioł mzw., koziołek mzw., koźlątko n., koźlę n., koziołkowanie n.

Wiktionary


koziułkowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek


SJP.pl

Ko­ziuł­ko­wa­te, ko­mar­ni­ce (Ti­pu­li­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek.

Ich od­nó­ża mogą oder­wać się od resz­ty ciała, co może je ra­to­wać po zła­pa­niu przez ptaki.

Więk­szość osią­ga do 60 mm dłu­go­ści, niek­tó­re tro­pi­kal­ne ga­tun­ki nawet ponad 100 mm. Sa­mi­ce mają wy­pu­kłe od stro­ny brzusz­nej od­wło­ki z po­wo­du zgro­ma­dzo­nych jaj oraz spi­cza­ste po­kła­deł­ka słu­żą­ce do ich skła­da­nia.

Wikipedia


koziułkowaty

o ce­chach ko­ziuł­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


koziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­ziń­ski v. Za­gło­ba, Zdan, Koj­leń­czyk (Ko­i­leń­czyk) – włas­ny

Wikipedia


kozodoje

ro­dzi­na pta­ków z rzędu lel­ko­wych; lel­ko­wa­te


SJP.pl


kozodój

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny kos­mo­po­li­tycz­nych pta­ków noc­nych lub zmierz­cho­wych o krót­kim, sze­ro­kim dzio­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ten, który doi kozy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. zob. lelek ko­zo­dój.

Wiktionary


kozojebca

wul­gar­nie: osoba z Bli­skie­go Wscho­du lub in­nych kra­jów mu­zuł­mań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. dosł. osoba upra­wia­ją­ca seks z kozą

 (1.2) wulg. obraź. miesz­ka­niec Afry­ki Pół­noc­nej albo Bli­skie­go Wscho­du i in­nych kra­jów mu­zuł­mań­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kozojebiec m., kozojeb m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kozojebiec, kozojeb

Wiktionary


kozok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. chło­pak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. mykol. koź­larz

 (2.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. etn. cho­re­ogr. cie­szyń­ski ta­niec lu­do­wy

Wiktionary


kozowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb kar­pioksz­tałt­nych; pi­sko­rzo­wa­te, kóz­ko­wa­te


SJP.pl


kozowoński

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. wo­nie­ją­cy kozą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔzɔˈvɔ̃j̃sʲci, AS: kozovõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


kozub

w bu­dow­nict­wie: część skle­pie­nia krzy­żo­we­go o rzu­cie po­zio­mym w po­sta­ci trój­ką­ta rów­no­ra­mien­ne­go; ko­zu­ba, ko­zu­bek, sio­deł­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. stara koza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zob. ko­zu­ba.

 (2.2) reg-pl|Czę­sto­cho­wa. ko­żuch na mleku

 (2.3) gw-pl|Kra­kow­skie, Pod­ha­le,Śląsk. ko­biał­ka na ja­go­dy z kory

 (2.4) gw-pl|Pod­ha­le,Śląsk Cie­szyń­ski. otwór w su­fi­cie umoż­li­wia­ją­cy uj­ście dymu z chaty lub sza­ła­su

 (2.5) gw-pl|Opole. część ko­ło­wrot­ka

 (2.6) gw-pl|Pszczy­na. wia­dro ze skóry uży­wa­ne przy ga­sze­niu po­ża­ru

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) gw-pl|Kra­ków, Biecz, Śląsk Cie­szyń­ski, Sie­radz. daw. stary, nie­do­łęż­ny czło­wiek

 (3.2) gw-pl|Orze­sze. czło­wiek niez­no­śny, upar­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kozub – miej­sco­wość w po­wie­cie wie­ru­szow­skim
  • Ernst Kozub – nie­miec­ki śpie­wak
  • Ka­zi­mierz Kozub – pol­ski po­li­tyk
  • Lon­gin Kozub – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Łu­kasz Kozub – pol­ski siat­karz
  • Woj­ciech Kozub (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Wia­cze­sław Kozub – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • Zbi­gniew Kozub – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Ko­zu­by – kilka pol­skich miej­sco­wo­ści
  • Ko­zu­bek – naz­wi­sko pol­skie

Wikipedia


kozuba

w bu­dow­nict­wie: część skle­pie­nia krzy­żo­we­go o rzu­cie po­zio­mym w po­sta­ci trój­ką­ta rów­no­ra­mien­ne­go; kozub, ko­zu­bek, sio­deł­ko


SJP.pl


kozubek

w bu­dow­nict­wie: część skle­pie­nia krzy­żo­we­go o rzu­cie po­zio­mym w po­sta­ci trój­ką­ta rów­no­ra­mien­ne­go; kozub, ko­zu­ba, sio­deł­ko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Ko­zu­bek – pol­ski pił­karz i tre­ner
  • Jan Ko­zu­bek – po­rucz­nik w pow­sta­niu war­szaw­skim
  • Lidia Ko­zu­bek – pol­ska pia­nist­ka i pe­da­gog
  • Mar­cin Ko­zu­bek – pol­ski łyż­wiarz fi­gu­ro­wy i sę­dzia
  • Roman Ko­zu­bek – gór­no­ślą­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki i wer­bi­sta
  • Sta­nis­lav Ko­zu­bek – cze­ski ko­larz
  • Ko­zu­bek – staw w Ka­to­wi­cach
  • Kozub
  • Ko­zu­by

Wikipedia


kozubowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Lud­wik Ko­zu­bow­ski (1803–1853) – pol­ski ar­chi­tekt
  • An­to­ni Ko­zu­bow­ski (1805–1880) – pol­ski le­karz i chi­rurg, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Fe­liks Ko­zu­bow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Wła­dy­sław Ko­zu­bow­ski (1876–1914) – pol­ski ofi­cer woj­sko­wy

Wikipedia


kozubski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ja­ro­sław Ko­zub­ski (ur. 1 stycz­nia 1928 w Wil­nie, zm. 18 lu­te­go 2010) – pol­ski eko­no­mi­sta i ma­te­ma­tyk.
  • Wło­dzi­mierz An­to­ni Ko­zub­ski (ur. 10 sierp­nia 1880 w Boch­ni, zm. 14 paź­dzier­ni­ka 1951 w War­sza­wie) – pol­ski praw­nik, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go, czło­nek To­wa­rzy­stwa Na­u­ko­we­go War­szaw­skie­go.
  • Hen­ryk Ko­zub­ski (ur. 10 grud­nia 1911 w Bie­czu, zm. 4 lu­te­go 2021) – pol­ski ma­larz i dzia­łacz spo­łecz­ny.

Wikipedia


kozubszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­zub­szczyz­na – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca.

Miej­sco­wość jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy Ko­nop­ni­ca. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 ko­lo­nia li­czy­ła 875 miesz­kań­ców.

W wy­ni­ku III ro­zbio­ru Pol­ski, do któ­re­go dosz­ło w 1795 roku, Ko­zub­szczyz­na zna­la­zła się na ob­sza­rze za­bo­ru au­striac­kie­go. W 1809 wieś zo­sta­ła włą­czo­na do Księ­stwa War­szaw­skie­go. W 1815 zna­la­zła się w Kró­le­stwie Kon­gre­so­wym w za­bo­rze ro­syj­skim.

Wikipedia


kozucha

pie­szczot­li­wie: koza; ko­zu­la, ko­zu­nia


SJP.pl


kozula

pie­szczot­li­wie: koza; ko­zu­nia, ko­zu­cha


SJP.pl

Ko­zu­la – osada ko­lo­nii Gra­ba­nów-Ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska. Leży na pół­noc od mia­sta Biała Pod­la­ska przy dro­dze do Ro­kit­na.

Jest to je­dy­na miej­sco­wość w Pol­sce skla­sy­fi­ko­wa­na jako "osada ko­lo­nii".

Wikipedia


kozulka

ko­zul­ka sos­nów­ka - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­zul­ka (Po­go­no­che­rus) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych
  • Ko­zul­ka – osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim
  • Ko­zul­ka – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim

Wikipedia


kozunia

pie­szczot­li­wie: koza; ko­zu­la, ko­zu­cha


SJP.pl


kozy

1. zwie­rzę ho­dow­la­ne z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich; sa­mi­ca tego zwie­rzę­cia;
2. sa­mi­ca sarny i ko­zi­cy;
3. ryba z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych;
4. lu­do­wy in­stru­ment dęty; dudy, duda;
5. po­tocz­nie:
a) lek­ko­myśl­na, prze­sad­nie we­so­ła dziew­czy­na; kózka;
b) mały, me­ta­lo­wy pie­cyk;
c) areszt, wię­zie­nie;
d) miej­sce od­by­wa­nia kary szkol­nej;
e) smark, glut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sza wieś w Pol­sce;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kozy w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Kozy (niem. Se­if­fers­dorf, Se­i­bers­dorf; wil. Zajwyśdiüf) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Kozy. Sie­dzi­ba gminy o tej samej naz­wie.

Kozy były w 2020 roku naj­więk­szą pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści wsią Pol­ski, li­cząc 12 881 miesz­kań­ców (co przy po­wierzch­ni 26,9 km² daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 484,2 osób na ki­lo­metr kwa­dra­to­wy).

Wikipedia


kozymaza

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, nu­kle­o­tyd peł­nią­cy ważną rolę w pro­ce­sach od­dy­cha­nia ko­mór­ko­we­go; di­nu­kle­o­tyd ni­ko­ty­no­a­mi­do­a­de­ni­no­wy


SJP.pl


kozyra

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­zy­ra – część wsi Anie­lów­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów. Nie ma soł­ty­sa, na­le­ży do so­łect­wa Anie­lów­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


kozyrek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. da­szek od czap­ki

Wiktionary


kozyriew

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­siej Ko­zy­riew – ro­syj­ski hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii
  • An­driej Ko­zy­riew – ro­syj­ski po­li­tyk
  • Grze­gorz (Ko­zy­riew) – pra­wo­sław­ny bi­skup
  • Sie­mion Ko­zy­riew – ra­dziec­ki dy­plo­ma­ta i po­li­tyk

Wikipedia


kozłek

ro­śli­na ziel­na o bia­łych lub jas­no­ró­żo­wych kwia­tach, sto­so­wa­na w sta­nach wy­czer­pa­nia ner­wo­we­go; wa­le­ria­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kozł­ko­wa­tych;

Wiktionary

Ko­złek, wa­le­ria­na ("Va­le­ria­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych "Ca­pri­fo­lia­ce­ae". Na­le­ży do niego ok. 425 ga­tun­ków ro­ślin. Wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej, głów­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej, nie­licz­ne ga­tun­ki obec­ne są w stre­fie rów­ni­ko­wej i na pół­ku­li po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔzwɛk, AS: kozu̯ek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waleriana

Wiktionary


kozłkowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, ros­ną­cych w Eu­raz­ji, obej­mu­ją­ca wiele ga­tun­ków, niek­tó­re wy­ko­rzy­sty­wa­ne w lecz­nict­wie i jako przy­pra­wy


SJP.pl

Kozł­ko­wa­te ("Va­le­ria­na­ce­ae" Batsch) – ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych na­le­żą­ca do rzędu szcze­ciow­ców ("Dip­sa­ca­les" Du­mort.). Na­le­ży tu 15–17 ro­dza­jów (w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go) sku­pia­ją­cych 315 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie na pół­ku­li pół­noc­nej, ale także w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, w Afry­ce, w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej.

Wikipedia


kozłkowaty

o ce­chach kozł­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kozłoduj

mia­sto w Buł­ga­rii


SJP.pl

Ko­zło­duj ( Козлодуй) – buł­gar­skie mia­sto nad Du­na­jem, w ob­wo­dzie Wraca. Około 14 tys. miesz­kań­ców.

W la­tach 80. XX wieku zbu­do­wa­no tam elek­trow­nię ato­mo­wą. Dziś dzia­ła­nie elek­trow­ni jest pod sta­łym na­dzo­rem. Ze wzglę­du na słabą ja­kość wy­ko­na­nia roz­wa­ża się moż­li­wość zam­knię­cia. Unia Eu­ro­pej­ska uważa czte­ry star­sze bloki elek­trow­ni w Ko­zło­du­ju za nie­bez­piecz­ne. Ich zam­knię­cie było jed­nym z wa­run­ków przy­stą­pie­nia Buł­ga­rii do UE w 2007 roku.

Wikipedia


kozłonogi

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy kozie nogi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔzwɔ̃ˈnɔɟi, AS: kozu̯õnoǵi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kozionogi, koźlonogi, koziostopy

Wiktionary


kozłow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Mi­czu­ryńsk (nazwa obo­wią­zu­ją­ca do 1932 roku);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kozłowski

Wiktionary


kozłowa

→ ko­zioł (sa­miec kozy); koźli


SJP.pl


kozłować

pro­wa­dzić piłkę, od­bi­ja­jąc ją ręką od po­dło­ża


SJP.pl


kozłowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Ko­zło­wo lub Ko­złów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kozłowo n., Kozłów m.

:: fż. kozłowianka ż.

 przym. kozłowski

Wiktionary


kozłowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Ko­zło­wo lub Ko­złów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kozłowo n., Kozłów m.

:: fm. kozłowianin m.

 przym. kozłowski

Wiktionary


kozłowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­zło­wi­ce (niem. "Ko­sel­witz") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Go­rzów Ślą­ski. Z Ko­zło­wi­ca­mi zwią­za­ne są trzy przy­siół­ki: Czer­wo­ne Osied­le, Dęby i Siwe Osied­le. W Czer­wo­nym Osied­lu znaj­du­je się ko­pal­nia iłów dol­no­ju­raj­skich, na bazie któ­rej dzia­ła ce­giel­nia.

Wikipedia


kozłowicki

przy­miot­nik od: Ko­zło­wi­ce


SJP.pl


kozłowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kozłowiec

omieg ko­zło­wiec - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zło­wiec – część wsi Wiel­ki Ko­morsk w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Ko­zło­wiec – część wsi Świąt­ko­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • Ko­zło­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Poś­więt­ne
  • Ko­zło­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Przy­su­cha
  • Ko­zło­wiec – osada w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Dzie­mia­ny
  • Ko­zło­wiec – część wsi Świr­na w woj. świę­to­krzy­skim w pow. ostro­wiec­kim w gmi­nie Bo­dze­chów
  • Ko­zło­wiec – gro­ma­da w po­wie­cie opo­czyń­skim, póź­niej w przy­su­skim
  • Ko­zło­wiec – pół­wy­sep w obrę­bie ak­we­nu je­zior Wdzydz­kich
  • RTCN Ko­zło­wiec
  • Ko­złó­wek

Wikipedia


kozłowo

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. wieś na Lit­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­zło­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Łasin
  • Ko­zło­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Świe­cie
  • Ko­zło­wo – wsi Bo­gu­cin w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki
  • Ko­zło­wo – część wsi Uni­ko­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Ko­zło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin
  • Ko­zło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Gzy
  • Ko­zło­wo – ko­lo­nia wsi Ja­szczuł­ty w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Dłu­go­sio­dło
  • Ko­zło­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Gro­dzisk
  • Ko­zło­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Sork­wi­ty
  • Ko­zło­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Ko­zło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skie, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no
  • Ko­zło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skie, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Opa­le­ni­ca

Wikipedia


kozłowski

przy­miot­nik od: Ko­zło­wo, Ko­złów, Ko­złów Bi­sku­pi, Ko­złów Szla­chec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Ko­zło­wo, Ko­złów

Wiktionary

Ko­złow­ski (forma żeń­ska Ko­złow­ska, licz­ba mnoga: Ko­złow­scy) – dwu­na­ste pod wzglę­dem licz­by no­szą­cych je osób naz­wi­sko w Pol­sce. We­dług bazy PESEL z 19 stycz­nia 2024 roku no­si­ło je 37 265 Polek i 36 640 Po­la­ków.

W wo­je­wództ­wie pod­la­skim i war­miń­sko-ma­zur­skim jest na dru­gim miej­scu pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści. Nosi je tam od­po­wied­nio: około 5560 i 7764 osób[].

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kozłow mrz., Kozłowo n., Kozłów m., kozłowianin m., kozłowianka ż.

Wiktionary


kozłowy

→ ko­zioł (sa­miec kozy); koźli


SJP.pl


kozłów

1. sa­miec kozy;
2. sa­miec sarny, ro­gacz;
3. sie­dze­nie dla woź­ni­cy w po­jeź­dzie kon­nym;
4. drąż­ki drew­nia­ne zbite na skos w kształ­cie li­te­ry X, uży­wa­ne jako kon­struk­cja wspor­cza;
5. przy­rząd gim­na­stycz­ny uży­wa­ny do ćwi­czeń w sko­kach;
6. od­bi­cie piłki od ziemi;
7. lu­do­wy in­stru­ment dęty, od­mia­na dud


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­złów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Ko­złów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • Ko­złów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Grę­bo­szów
  • Ko­złów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Ko­złów
  • Ko­złów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów
  • Ko­złów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Wy­śmie­rzy­ce
  • Ko­złów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Pa­ry­sów
  • Ko­złów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Ko­złów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ja­strzę­bia
  • Ko­złów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Dę­bi­ca
  • Ko­złów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie So­śni­co­wi­ce
  • Ko­złów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz

Wikipedia


kozłówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­złó­wek – część wsi Bi­stu­szo­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Ry­gli­ce
  • Ko­złó­wek – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. strzy­żow­skim, w gmi­nie Wi­śnio­wa
  • Ko­złó­wek – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Tar­łów
  • Ko­złó­wek – po­tocz­na nazwa osied­la Na Ko­złów­ce w Kra­ko­wie
  • Ko­złó­wek – uro­czy­sko w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca
  • Ko­złó­wek – wznie­sie­nie na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej

Wikipedia


koł

zgru­bie­nie od: kołek (ka­wa­łek ocio­sa­ne­go drew­na); kół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) przest. zob. kół.

 (1.2) daw. uczn. stud. gw-pl|War­sza­wa. ocena nie­do­sta­tecz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­ko­by w zie­mię wet­knął koł. → Jakby w zie­mię wet­knął pal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔw, AS: kou̯

Wiktionary

Powiązane:

 zdrobn. kołek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drąg, pal, kół

Wiktionary


koła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, w ob­wo­dzie mur­mań­skim, na Pół­wy­spie Kol­skim, ucho­dzi do Za­to­ki Kol­skiej Morza Ba­rent­sa w od­le­gło­ści;

 (1.2) geogr. mia­sto na pół­wy­spie Kola w Rosji, po­ło­żo­ne nad rzeką Koła (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Koła Apol­li­na
  • koła wodne
  • koła olim­pij­skie
  • Ko­ło­wie herbu Ju­no­sza – ród ma­gnac­ki
  • Vier­ra­den (pol. Koła) – dawne mia­sto, obec­nie dziel­ni­ca mia­sta Schwedt/Oder w Niem­czech
  • Koła (Rosja)
  • Koła – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, w ob­wo­dzie mur­mań­skim, na Pół­wy­spie Kol­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kolski

Wiktionary


kołaciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Ko­ła­ciń­ska – pol­ski le­karz
  • Rafał Ko­ła­ciń­ski – pol­ski kom­po­zy­tor i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Wła­dy­sław Ko­ła­ciń­ski – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia
  • Zbi­gniew Ko­ła­ciń­ski – pol­ski elek­tro­tech­nik

Wikipedia


kołacki

przy­miot­nik od: Ko­ła­ki Ko­ściel­ne


SJP.pl


kołacz

cia­sto we­sel­ne naz­wa­ne od ko­li­ste­go kształ­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) folk. spoż. ro­dzaj obrzę­do­we­go pie­czy­wa, pier­wot­nie o okrą­głym kształ­cie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­łacz – ro­dzaj pie­czy­wa
  • ko­łacz – ina­czej sę­kacz
  • ko­łocz ślą­ski – pla­cek po­pu­lar­ny na Gór­nym Ślą­sku
  • Ko­łacz – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Mrozy
  • Ko­łacz – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Ko­łacz – gro­ma­da w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim
  • Ko­łacz – wzgó­rze na Przed­gó­rzu Su­dec­kim
  • Ko­łacz – nie­ist­nie­ją­ca sta­cja ko­le­jo­wa w Ko­ła­czu, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim
  • Le­szek Ko­łacz – pol­ski ar­chi­tekt, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Roman Ko­łacz – pol­ski le­karz we­te­ry­na­rii, pro­fe­sor UP Wroc­ław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U wszyst­kich warstw na­ro­du pol­skie­go ko­łacz był w daw­nych wie­kach obrzę­do­wym cia­stem we­sel­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwat͡ʃ, AS: kou̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n., kołocz mrz.

:: zdrobn. kołaczyk mrz.

Wiktionary


kołaczek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ła­czek – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Ko­ła­czek – część wsi Budy-Grzy­bek w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Jak­to­rów
  • Ko­ła­czek – dawna nazwa ko­lo­nii Ko­ło­czek w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie Woł­czyn
  • Bar­ba­ra Ko­ła­czek (1931–2017) – pol­ska kar­to­graf­ka i ge­o­det­ka
  • Jan Ko­ła­czek-Pla­cen­ti­nus (1630–1683) – pol­ski fi­lo­zof, ma­te­ma­tyk i astro­nom
  • Na­ta­lia Ko­ła­czek (ur. 1989) – pol­ska skan­dy­na­wist­ka i tłu­macz­ka

Wikipedia


kołaczkowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­łacz­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kołaczkowo m.

:: fm. kołaczkowianin m.

 przym. kołaczkowski

Wiktionary


kołaczkowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­łacz­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Miedź­no
  • Ko­łacz­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Ko­łacz­ko­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Miej­ska Górka
  • Ko­łacz­ko­wi­ce – gro­ma­da
  • Ko­łacz­ko­wi­ce – dawna gmina

Wikipedia


kołaczkowicki

przy­miot­nik od: Ko­łacz­ko­wi­ce; ko­łacz­kow­ski


SJP.pl


kołaczkowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­łacz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Ko­łacz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Wit­ko­wo
  • Ko­łacz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Ko­łacz­ko­wo
  • Ko­łacz­ko­wo – gmina w po­wie­cie wrze­siń­skim
  • Ko­łacz­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie wrze­siń­skim
  • Ko­łacz­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Ko­łacz­ko­wo, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim

Wikipedia


kołaczkowski

1. przy­miot­nik od: Ko­łacz­ko­wi­ce; ko­łacz­ko­wic­ki;
2. przy­miot­nik od: Ko­łacz­ko­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ko­łacz­kow­ski – pol­ski urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Bar­tosz Ko­łacz­kow­ski – pol­ski praw­nik
  • Ed­ward Ko­łacz­kow­ski – pol­ski zie­mia­nin, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Hie­ro­nim Ko­łacz­kow­ski – pol­ski urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Jerzy Ko­łacz­kow­ski – pol­ski dy­ry­gent, kom­po­zy­tor, pu­bli­cy­sta
  • Ju­lian Ko­łacz­kow­ski – pol­ski in­ży­nier ko­lej­nict­wa, hi­sto­ryk sztu­ki, ko­lek­cjo­ner
  • Kle­mens Ko­łacz­kow­ski – pol­ski ge­ne­rał
  • Leon Ko­łacz­kow­ski – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mar­cin Ko­łacz­kow­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Ste­fan Ko­łacz­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, kry­tyk, pu­bli­cy­sta
  • Wła­dy­sław Ko­łacz­kow­ski – major ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Woj­ciech Ko­łacz­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy i kie­row­ca raj­do­wy

Wikipedia


kołaczowy

przy­miot­nik od: ko­łacz


SJP.pl


kołaczycanin

miesz­ka­niec Ko­ła­czyc (mia­sta w Pol­sce); Ko­ła­czy­cza­nin


SJP.pl


kołaczycanka

miesz­kan­ka Ko­ła­czyc (mia­sta w Pol­sce); Ko­ła­czy­czan­ka


SJP.pl


kołaczyce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Ko­ła­czy­ce – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­ła­czy­ce.

W la­tach 1954–1972 wów­czas wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­ła­czy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia


kołaczycki

→ Ko­ła­czy­ce


SJP.pl

Patrz:

Kołaczyce

kołaczyczanin

miesz­ka­niec Ko­ła­czyc (mia­sta w Pol­sce); Ko­ła­czy­ca­nin


SJP.pl


kołaczyczanka

miesz­kan­ka Ko­ła­czyc (mia­sta w Pol­sce); Ko­ła­czy­can­ka


SJP.pl


kołaczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ła­czyk – fik­cyj­na po­stać z bajki
  • Ko­ła­czyk – wzgó­rze w gru­pie Skał Kro­czyc­kich na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Ka­ta­rzy­na Dziu­bal­ska-Ko­ła­czyk – prof. Uni­wer­sy­te­tu im. Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu
  • Krzysz­tof Ko­ła­czyk – pol­ski pił­karz

Wikipedia


kołaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kołak

naz­wi­sko


SJP.pl


kołakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­ła­kow­ski – dzia­łacz opo­zy­cyj­ny, pie­śniarz i poeta
  • An­drzej Ko­ła­kow­ski – pol­ski fi­lo­zof
  • Hie­ro­nim Ko­ła­kow­ski – pol­ski le­karz, pro­fe­sor i rek­tor Aka­de­mii Za­moj­skiej
  • Jakub Ko­ła­kow­ski – pol­ski wind­sur­fer
  • Jerzy Ko­ła­kow­ski – pol­ski in­ży­nier, rek­tor Po­li­tech­ni­ki Czę­sto­chow­skiej
  • Kle­mens Ko­ła­kow­ski – pol­ski re­dak­tor i wy­daw­ca
  • Lech Ko­ła­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm V Ka­den­cji z ra­mie­nia Prawa i Spra­wied­li­wo­ści
  • Le­szek Ko­ła­kow­ski – pol­ski fi­lo­zof
  • Miron Ko­ła­kow­ski – pol­ski ad­wo­kat, dzia­łacz ka­to­lic­ki, poseł na Sejm PRL II ka­den­cji
  • Piotr Ko­ła­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Ro­bert Ko­ła­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm V Ka­den­cji z ra­mie­nia Prawa i Spra­wied­li­wo­ści
  • Roman Ko­ła­kow­ski – autor pio­se­nek, kom­po­zy­tor, poeta, pio­sen­karz, dy­rek­tor ar­ty­stycz­ny Prze­glą­du Pio­sen­ki Ak­tor­skiej we Wroc­ła­wiu

Wikipedia


kołat

rzad­ko: łomot, stu­kot, ko­ła­ta­nie


SJP.pl

Kołat – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Kikół.

Do 31 grud­nia 2024 miej­sco­wość była czę­ścią wsi Kołat-Ryb­ni­ki.

Wikipedia


kołata

1. ude­rza­jąc w coś, po­wo­do­wać przy­tłu­mio­ny od­głos; stu­kać, ło­mo­tać;
2. prze­no­śnie: usil­nie za­bie­gać, pro­sić o coś lub do­ma­gać się cze­goś;
3. ko­ła­tać się:
a) ude­rzać, obi­jać się o coś;
b) jadąc, trząść się na wy­bo­jach;
c) żyć w trud­nych wa­run­kach;
d) stale zmie­niać miej­sce po­by­tu;
e) o uczu­ciach, my­ślach itp.: ist­nieć w spo­sób nie­jas­ny, nie­spre­cy­zo­wa­ny;
f) o uczu­ciach, my­ślach itp.: ist­nieć mimo nies­przy­ja­ją­cych wa­run­ków


SJP.pl

Ko­ła­ta – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska. We wsi znaj­du­ją się Ro­dzin­ne Ogród­ki Dział­ko­we "Zie­lo­na Po­la­na".

Pier­wsza wzmian­ka o wsi ("Co­lat­ha") po­ja­wi­ła się w 1328. Było to gnia­zdo ro­dzi­ny Ko­łac­kich. Nazwa wy­wo­dzi­ła się od ro­dza­ju grze­chot­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


kołatanie

1. ude­rza­jąc w coś, po­wo­do­wać przy­tłu­mio­ny od­głos; stu­kać, ło­mo­tać;
2. prze­no­śnie: usil­nie za­bie­gać, pro­sić o coś lub do­ma­gać się cze­goś;
3. ko­ła­tać się:
a) ude­rzać, obi­jać się o coś;
b) jadąc, trząść się na wy­bo­jach;
c) żyć w trud­nych wa­run­kach;
d) stale zmie­niać miej­sce po­by­tu;
e) o uczu­ciach, my­ślach itp.: ist­nieć w spo­sób nie­jas­ny, nie­spre­cy­zo­wa­ny;
f) o uczu­ciach, my­ślach itp.: ist­nieć mimo nies­przy­ja­ją­cych wa­run­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­ła­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwaˈtãɲɛ, AS: kou̯atãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołatka ż.

 czas. kołatać ndk.

Wiktionary


kołatanka

1. re­gio­nal­nie: drew­nia­na kle­kot­ka; kła­pacz, kła­pacz­ka, trza­skacz, tyr­kaw­ka;
2. pod­ha­lań­skie danie z ugo­to­wa­nej kaszy jęcz­mien­nej wy­mie­sza­nej z bruk­wią i mio­dem


SJP.pl


kołatać

1. ude­rza­jąc w coś, po­wo­do­wać przy­tłu­mio­ny od­głos; stu­kać, ło­mo­tać;
2. prze­no­śnie: usil­nie za­bie­gać, pro­sić o coś lub do­ma­gać się cze­goś;
3. ko­ła­tać się:
a) ude­rzać, obi­jać się o coś;
b) jadąc, trząść się na wy­bo­jach;
c) żyć w trud­nych wa­run­kach;
d) stale zmie­niać miej­sce po­by­tu;
e) o uczu­ciach, my­ślach itp.: ist­nieć w spo­sób nie­jas­ny, nie­spre­cy­zo­wa­ny;
f) o uczu­ciach, my­ślach itp.: ist­nieć mimo nies­przy­ja­ją­cych wa­run­ków


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ko­łat­nąć, za­ko­ła­tać)

 (1.1) książk. ude­rzać za po­mo­cą ko­łat­ki w drzwi

 (1.2) wy­da­wać głu­chy od­głos po­przez ude­rza­nie

 (1.3) książk. za­bie­gać w ja­kiejś spra­wie u osoby lub in­sty­tu­cji

 (1.4) książk. przen. nie­pew­nie ist­nieć, za­led­wie dawać o sobie znać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­ła­tać się (dk. za­ko­ła­tać się)

 (2.1) przest. po­ru­szać się w tę i we w tę

 (2.2) książk. prze­mie­szczać się, jadąc z ogrom­ną trud­no­ścią

 (2.3) książk. prze­sta­wać to tu to tam, mio­tać się

 (2.4) książk. przen. nie­pew­nie ist­nieć, za­led­wie dawać o sobie znać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj do furty klasz­tor­nej ko­ła­ta­ła przy­gar­bio­na sta­rusz­ka, pro­sząc o wi­dze­nie z gwar­dia­nem.

 (1.1) Każdy bo­wiem, kto prosi, otrzy­mu­je; kto szuka, znaj­du­je; a ko­ła­czą­ce­mu ot­wo­rzą.

 (1.2) Młod­si mi­ni­stran­ci gło­śno ko­ła­czą drew­nia­ny­mi ko­łat­ka­mi w Wiel­ki Pią­tek pod­czas pro­ce­sji.

 (1.3) Ich in­spi­cjent­ka ko­ła­ta­ła już w tej spra­wie w ma­gi­stra­cie, ale nic nie wskó­ra­ła.

 (2.1) Cmen­tar­ny kwe­starz trzy­mał pusz­kę z kil­ko­ma ko­ła­ta­ją­cy­mi się mo­ne­ta­mi.

 (2.2) Dy­li­żans za­czął ko­ła­tać się po­wo­li drogą wzdłuż po­to­ku.

 (2.3) Pod ko­niec życia ko­ła­tał się nie­szczę­śnik od przy­tuł­ku do przy­tuł­ku po całej Ga­li­cji.

 (2.4) Tak to ko­ła­ta­ły się w jego sercu reszt­ki na­dziei.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołatanie n., kołatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) kolebać się, telepać się

 (2.3) włóczyć się

Wiktionary


kołatek

drob­ny, bru­nat­ny chrząszcz, któ­re­go larwy żyją w drew­nie i pro­duk­tach spo­żyw­czych


SJP.pl

Ko­ła­tek ("Ano­bium") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych (Ano­bii­dae).

Osią­ga­ją dłu­gość ciała ok. 4 mm. Drążą w drew­nie ko­ry­ta­rze, przez które wy­cho­dzą na zew­nątrz, obok wy­lo­tu ko­ry­ta­rza sa­mi­ce skła­da­ją jaja, a wy­klu­te larwy przez ko­ry­ta­rze prze­do­sta­ją się w głąb.

Wikipedia


kołatka

1. naj­czę­ściej me­ta­lo­wy przed­miot, mo­co­wa­ny na drzwiach wej­ścio­wych lub bra­mie, słu­żą­cy do stu­ka­nia;
2. drew­nia­ny in­stru­ment per­ku­syj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. czę­sto ozdob­ny przed­miot, zaz­wy­czaj me­ta­lo­wy, przy­mo­co­wa­ny przy drzwiach wej­ścio­wych słu­żą­cy do stu­ka­nia;

 (1.2) pot. drew­nia­ny przed­miot wie­sza­ny bydłu u szyi, wy­da­ją­cy głu­chy od­głos

 (1.3) rel. etn. lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, zło­żo­ny z rącz­ki i osa­dzo­nej na niej de­secz­ki, w którą przy po­trzą­sa­niu ude­rza ru­cho­my mło­te­czek; uży­wa­ny m.in. w Wiel­ki Pią­tek w ko­ście­le za­miast dzwon­ków

 (1.4) pot. muz. etn. lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, zło­żo­ny z rącz­ki, koła zę­ba­te­go i ocie­ra­ją­cej się o nie pod­czas krę­ce­nia de­secz­ki; uży­wa­ny m.in. w Wiel­ki Pią­tek w ko­ście­le za­miast dzwon­ków

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) D. i B. lp. od: ko­ła­tek

Wiktionary

Ko­łat­ka – drew­nia­ny in­stru­ment mu­zycz­ny wy­da­ją­cy przy po­trzą­sa­niu cha­rak­te­ry­stycz­ne dźwię­ki. Skła­da się z de­secz­ki osa­dzo­nej na rącz­ce oraz za­mo­co­wa­ne­go na za­wia­sie młot­ka, który ude­rza­jąc w de­secz­kę wy­da­je kle­ko­czą­cy dźwięk.

Drew­nia­ne ko­łat­ki, w okre­sie Tri­du­um Pas­chal­ne­go, od hymnu „Glo­ria” (Chwa­ła na wy­so­ko­ści) w cza­sie mszy w Wiel­ki Czwar­tek, aż do tego sa­me­go hymnu Wi­gi­lii Pas­chal­nej, pod­czas li­tur­gii za­stę­pu­ją mil­czą­ce w tym cza­sie dzwo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Mi­ni­stran­ci za­miast dzwon­ków użyli pod­czas pro­ce­sji ko­ła­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈwatka, AS: kou̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołatanie n., kołatek mzw., zakołatanie n.

 czas. kołatać ndk., zakołatać dk.

 przym. kołatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antaba

 (1.4) terkotka

Wiktionary


kołatki

ro­dzi­na chrzą­szczy, któ­rych larwy że­ru­ją w drew­nie i szysz­kach drzew igla­stych, a także w su­chym drew­nie, np. w me­blach; ko­łat­ko­wa­te


SJP.pl

Ko­łat­ki, to drew­nia­ne de­secz­ki z przy­mo­co­wa­ny­mi do nich mło­tecz­ka­mi. Sto­so­wa­ne pod­czas ob­cho­dów Tri­du­um Pas­chal­ne­go za­miast dzwon­ków mi­ni­stranc­kich.

Kle­ko­cząc ha­ła­śli­wie ko­łat­ka­mi (kle­kot­ka­mi) mło­dzież ob­cho­dzi­ła kie­dyś wieś oz­naj­mia­jąc w Wiel­ki Pią­tek na­dej­ście ża­ło­by.

Wikipedia


kołatkowate

ro­dzi­na chrzą­szczy, któ­rych larwy że­ru­ją w drew­nie i szysz­kach drzew igla­stych, a także w su­chym drew­nie, np. w me­blach


SJP.pl

Ko­łat­ko­wa­te (Ano­bii­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy.

Przed­sta­wi­cie­le ro­dzi­ny to małe kil­ku­mi­li­me­tro­we owady o wyt­wor­nym wy­glą­dzie, wśród któ­rych czę­sto wy­stę­pu­je dy­mor­fizm płcio­wy. Łat­wiej jest je usły­szeć niż zo­ba­czyć. Ich nazwa wzię­ła się od noc­nych pie­śni mi­łos­nych wy­ko­ny­wa­nych przez samce sy­gna­li­zu­ją­cych swoją obec­ność sa­mi­com.

Wikipedia


kołatkowaty

o ce­chach ko­łat­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


kołatnąć

1. spo­wo­do­wać ude­rze­niem przy­tłu­mio­ny od­głos; stu­knąć, ło­mot­nąć;
2. ko­łat­nąć się:
a) ude­rzyć, obić się o coś;
b) za­trząść się na wy­bo­jach pod­czas jazdy;
c) o uczu­ciach, my­ślach itp.: za­ist­nieć w spo­sób nie­jas­ny, nie­spre­cy­zo­wa­ny;
d) o uczu­ciach, my­ślach itp.: za­ist­nieć mimo nies­przy­ja­ją­cych wa­run­ków


SJP.pl


kołbacz

wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, słyn­na ze wzglę­du na ze­spół klasz­tor­ny cy­ster­sów


SJP.pl

Koł­bacz (niem. "Kol­batz") – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Stare Czar­no­wo, nad Pło­nią, 3,5 km na za­chód od Mied­wia, 2 km na wschód od Wzgórz Bu­ko­wych. We­dług da­nych z 2006 za­miesz­ka­na przez 1400 osób.

Ko­mu­ni­ka­cyj­nie miej­sco­wość po­ło­żo­na przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 120 oraz 2 km na wschód od drogi wo­je­wódz­kiej nr 119 pro­wa­dzą­cej ze Szcze­ci­na (Płoni) do gra­ni­cy wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go z lu­bu­skim Przy­sta­nek PKS.

Wikipedia


kołbasiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


kołbaskowianin

miesz­ka­niec Koł­ba­sko­wa


SJP.pl


kołbaskowianka

miesz­kan­ka Koł­ba­sko­wa


SJP.pl


kołbaskowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Koł­ba­sko­wo (do 1945 niem. "Kol­bit­zow", daw. "Col­bit­zow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo, na Wznie­sie­niach Szcze­ciń­skich. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Koł­ba­sko­wo. Po­ło­żo­na jest w od­le­gło­ści 10 km od Szcze­ci­na.

Wikipedia


kołbaskowski

przy­miot­nik od: Koł­ba­sko­wo


SJP.pl


kołbiel

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Koł­biel (nazwa hi­sto­rycz­na: Stara Wieś Pier­wsza) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie Koł­biel. Sie­dzi­ba gminy Koł­biel oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Świę­tej Trój­cy. Oś­ro­dek sztu­ki lu­do­wej znany m.in.

Wikipedia


kołbielanin

miesz­ka­niec Koł­bie­la


SJP.pl


kołbielanka

miesz­kan­ka Koł­bie­la


SJP.pl


kołbielski

przy­miot­nik od: Koł­biel


SJP.pl


kołchoz

rol­ni­cza spół­dziel­nia pro­duk­cyj­na w Związ­ku Ra­dziec­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. spół­dziel­cze go­spo­dar­stwo rolne w Związ­ku So­cja­li­stycz­nych Re­pu­blik Ra­dziec­kich;

 (1.2) przen. prze­lud­nio­ne miej­sce po­by­tu o ni­skim kom­for­cie

 (1.3) przen. ba­ła­gan, stan w koł­cho­zie (1.2)

Wiktionary

Koł­choz (ros. колхоз) – rol­ni­cza spół­dziel­nia pro­duk­cyj­na, przed­się­bior­stwo rol­ni­cze cha­rak­te­ry­stycz­ne dla by­łe­go ZSRR.

"Koł­choz" to skró­to­wiec od nazwy "kol­lek­tiw­no­je cho­ziaj­stwo" ("коллективное хозяйство"), tzn. "go­spo­dar­stwo ko­lek­tyw­ne". W re­pu­bli­kach związ­ko­wych ZSRR wy­stę­po­wa­ły lo­kal­ne od­po­wied­ni­ki, np. "koł­hosp" na Ukra­i­nie ra­dziec­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koł­cho­zy pow­sta­wa­ły w wy­ni­ku przy­mu­so­we­go prze­ję­cia ziemi od in­dy­wi­du­al­nych rol­ni­ków na rzecz pań­stwa.

 (1.1) Mój dzia­dek był kie­row­ni­kiem koł­cho­zu.

 (1.2) Cią­gle ktoś wcho­dzi lub wy­cho­dzi, mam dość sie­dze­nia w tym koł­cho­zie.

 (1.3) Istny koł­choz macie na tym pod­da­szu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwxɔs, AS: kou̯χos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołchoźnictwo n., kołchoźnik m., kołchoźnica ż., kołchoźniczka ż.

 przym. kołchoźniczy, kołchozowy, kołchoźniany, kołchoźny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bajzel

Wiktionary


kołchozowy

→ koł­choz; koł­choź­nia­ny, koł­choź­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy koł­cho­zu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołchoz mrz., kołchoźnik mos./mrz.

 przym. kołchoźniczy

Wiktionary


kołchoźniany

→ koł­choz; koł­choź­ny, koł­cho­zo­wy (czę­ściej)


SJP.pl


kołchoźnica

człon­ki­ni koł­cho­zu; koł­choź­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­nii koł­cho­zu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołchoz mrz., kołchoźnik mos./mrz.

 przym. kołchoźniczy

Wiktionary


kołchoźnictwo

ze­spół koł­cho­zów; ogół koł­choź­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół koł­choź­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołchoz mrz., kołchoźnik mos./mrz.

Wiktionary


kołchoźniczka

człon­ki­ni koł­cho­zu; koł­choź­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: koł­choź­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołchoz mrz., kołchoźnik mos./mrz.

Wiktionary


kołchoźniczy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy koł­choź­ni­ka, zwią­za­ny z koł­choź­ni­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzeń­stwu udało się przetr­wać pobyt w ka­zach­stań­skim ste­pie, cięż­ką pracę w koł­choź­ni­czej bry­ga­dzie, głód i mróz.

 (1.1) Moja bab­cia nie lu­bi­ła kon­ce­lebr, mó­wi­ła, że to msze „koł­choź­ni­cze”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołchoz m., kołchoźnik m., kołchoźnica ż.

 przym. kołchozowy

Wiktionary


kołchoźnik

czło­nek koł­cho­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek koł­cho­zu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. gło­śnik po­łą­czo­ny z ra­dio­wę­złem prze­wo­do­wo słu­żą­cy do trans­mi­to­wa­nia au­dy­cji ra­dio­wychfakt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żar­to­wa­li­śmy sobie z bo­ha­te­rów tej li­te­ra­tu­ry. Sta­cha­now­cy, do­jar­ki, koł­choź­ni­cy, rę­ba­cze-gór­ni­cy, fre­ze­rzy - po­sta­ci nie­mal po­są­go­we, wal­czą­ce z wro­giem kla­so­wym, który dzia­łał w ukry­ciu, pod­stęp­nie i bez par­do­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołchoz mrz., kołchoźnictwo n.

:: fż. kołchoźnica ż., kołchoźniczka ż.

 przym. kołchozowy, kołchoźniany, kołchoźny, kołchoźniczy

Wiktionary


kołchoźny

→ koł­choz; koł­choź­nia­ny, koł­cho­zo­wy (czę­ściej)


SJP.pl


kołcz

naz­wi­sko


SJP.pl


kołczan

po­jem­nik na strza­ły lub bełty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dłuż­ny po­jem­nik na strza­ły no­szo­ny na pasku u boku lub na ple­cy­e­cach;

Wiktionary

Koł­czan, łubie – fu­te­rał na strza­ły do łuku, w daw­nych cza­sach wy­ko­ny­wa­ny z drew­na lub skóry, wzmac­nia­ny i ozda­bia­ny me­ta­lo­wy­mi oku­cia­mi; no­szo­ny głów­nie u pasa. W Pol­sce we­dług in­for­ma­cji po­da­nych w "Opi­sie oby­cza­jów..." ks. J. Ki­to­wi­cza, uży­wa­ny do II po­ło­wy XVIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W koł­cza­nie zo­sta­ła ostat­nia strza­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwt͡ʃãn, AS: kou̯čãn

Wiktionary


kołczanowy

→ koł­czan


SJP.pl

Patrz:

kołczan

kołczewo

Koł­cze­wo (do 1945 niem. "Kol­zow") – wieś let­ni­sko­wa w Pol­sce, po­ło­żo­na w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin.

W la­tach 1945–1954 i 1973–1976 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Koł­cze­wo. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Koł­cze­wo. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


kołczygłowianin

miesz­ka­niec Koł­czy­głów


SJP.pl


kołczygłowianka

miesz­kan­ka Koł­czy­głów


SJP.pl


kołczygłowski

przy­miot­nik od: Koł­czy­gło­wy, gmina w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl


kołczygłowy

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Koł­czy­gło­wy (ka­szub. "Kòłczëgłowë", niem. "Alt Kol­zi­glow", przed 1939 pol. "Koł­ci­gło­wy", tuż po woj­nie "Stare Koł­ci­gło­wy") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Koł­czy­gło­wy. Jest sie­dzi­bą gminy i ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


kołczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kołderka

zdrob­nie­nie od: koł­dra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: koł­dra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kryj nóżki koł­der­ką, byś nie zmarzł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołdra ż.

Wiktionary


kołderkowy

→ koł­der­ka


SJP.pl

Patrz:

kołderka

kołdowo

Koł­do­wo (niem. "Kal­dau", ka­szub. "Kòłdowò") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 25.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Koł­do­wo". W skład so­łect­wa wcho­dzą rów­nież miej­sco­wo­ści Dąbki, Mu­rzy­no­wo, No­wo­siół­ki i Pia­sko­wo.

Wikipedia


kołdra

wa­to­wa­ne, pu­cho­we lub weł­nia­ne przy­kry­cie bę­dą­ce czę­ścią po­ście­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment po­ście­li skła­da­ją­cy się z tka­ni­ny oraz wy­peł­nie­nia, słu­żą­cy do okry­wa­nia ciała pod­czas snu

Wiktionary

Koł­dra – zszy­te razem dwie war­stwy tka­ni­ny, z wy­peł­nie­niem izo­lu­ją­cym ciepl­nie.

Koł­dra służy do okry­wa­nia ciała, naj­czę­ściej pod­czas snu. Izo­lu­ją­cym wy­peł­nie­niem może być włó­kno syn­te­tycz­ne, pie­rze, puch ptasi lub wełna. Wy­peł­nie­nie koł­dry, w prze­ci­wień­stwie do wy­peł­nie­nia pie­rzy­ny, jest po­przez pi­ko­wa­nie lub po­dział koł­dry na ko­mo­ry unie­ru­cha­mia­ne, tak by po­zo­sta­wa­ło rów­no­mier­nie ro­zło­żo­ne na całej po­wierzch­ni koł­dry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ściel zaś cała skła­da­ła się z pary po­du­szek, prze­ście­ra­dła, koł­dry i sien­ni­ka, słomą albo sia­nem, albo siecz­ką wyp­cha­ne­go (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwdra, AS: kou̯dra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kołderka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sztebdeka

Wiktionary


kołdrowy

→ koł­dra


SJP.pl

Patrz:

kołdra

kołdrzarski

do­ty­czą­cy wy­ro­bu koł­der


SJP.pl


kołdrzarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem lub na­pra­wą koł­der


SJP.pl


kołdrzyna

po­tocz­nie: marna, licha koł­dra


SJP.pl


kołdun

ro­dzaj ma­łe­go pie­roż­ka z na­dzie­niem mięs­nym, po­cho­dze­nia li­tew­skie­go


SJP.pl


kołduny

po­tra­wa z nie­wiel­kich pie­roż­ków na­dzie­wa­nych mię­sem, po­da­wa­na zwy­kle jako do­da­tek do ro­so­łu lub bar­szczu, rza­dziej jako sa­mo­ist­ne danie


SJP.pl

Koł­du­ny (kał­du­ny) – małe lub śred­niej wiel­ko­ści pie­ro­gi, tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni li­tew­skiej oraz bia­ło­ru­skiej, a także pol­skiej. Naj­bar­dziej kla­sycz­nym na­dzie­niem koł­du­nów jest sie­ka­na su­ro­wa wo­ło­wi­na, łój wo­ło­wy, du­szo­na ce­bu­la i przy­pra­wy. Cia­sto na koł­du­ny wy­ra­bia­ne jest z mąki, wody, jajek i nie­wiel­kiej ilo­ści masła. Po ule­pie­niu koł­du­ny są go­to­wa­ne w wo­dzie albo ro­so­le bądź pie­czo­ne.

Wikipedia


kołecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hu­bert Ko­łec­ki – pol­ski praw­nik
  • Sta­ni­sław Ko­łec­ki – pol­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Szy­mon Ko­łec­ki – pol­ski sztan­gi­sta i za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)

Wikipedia


kołeczek

zdrob­nie­nie od: kołek


SJP.pl


kołeczkowy

→ ko­łe­czek


SJP.pl

Patrz:

kołeczek

kołek

po­dłuż­ny ka­wa­łek ocio­sa­ne­go drew­na; także: gład­ki swo­rzeń drew­nia­ny lub me­ta­lo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ocio­sa­ny ka­wa­łek drew­na o po­dłuż­nej for­mie

 (1.2) mech. wysz­li­fo­wa­ny swo­rzeń

 (1.3) bud. drew­nia­ny lub pla­sti­ko­wy walec wci­ska­ny do ścia­ny, w który wkrę­ca­na jest śruba

 (1.4) pot. tępak, głu­pek

 (1.5) muz. walec na­cią­ga­ją­cy stru­ny w in­stru­men­tach

 (1.6) rzem. szew­ski gwóźdź

 (1.7) żegl. pręt do na­krę­ca­nia lin

 (1.8) gw-pl|Ma­zu­ry. ko­ło­wro­tek

Wiktionary

Kołek – ele­ment poś­red­ni­czą­cy w po­łą­cze­niu koł­ko­wym, jako ele­ment usta­la­ją­cy lub pod­pie­ra­ją­cy. Może być stoż­ko­wy lub wal­co­wy, gład­ki lub kar­bo­wa­ny, pełny lub sprę­ży­sty. Dla po­trzeb bu­do­wy ma­szyn wy­ko­nu­je się kołki me­ta­lo­we - głów­nie sta­lo­we. W me­blar­stwie ma­te­ria­łem na kołki jest głów­nie drew­no i two­rzy­wa sztucz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wrzu­cił do ogni­ska długo i na­mięt­nie stru­ga­ny kołek i pod­niósł głowę.

 (1.1) Brał ze sobą na­sze­go Burka, wbi­jał kołek w zie­mię i przy­wią­zy­wał zwie­rza­ka, żeby go pil­no­wał przed hand­la­rza­mi dusz.

 (1.1) Czemu sto­isz jak kołek! Za­bierz stąd więź­nia!

 (1.3) W żel­bet ta­kie­go kołka nie wbi­jesz. No nie, ale takie kołki tyn­ko­we, no.

 (1.4) Dać ta­kie­mu koł­ko­wi tro­chę wła­dzy i strach się bać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołeczek mrz., kół mrz.

 przym. kołkowy

 czas. kołowacieć

Wiktionary


kołem

na­o­ko­ło, do­o­ko­ła, wokół kogoś, cze­goś; kół­kiem


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) ota­cza­jąc coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n.

 przyim. koło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dookoła

Wiktionary


kołkastla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wę­glar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔwˈkastla, AS: kou̯kastla

Wiktionary


kołkowaty

sztyw­ny, niez­grab­ny; po­dob­ny do kołka


SJP.pl


kołkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kołkowy

przy­miot­nik od: kołek


SJP.pl


kołmogorow

naz­wi­sko, np. An­driej Ni­ko­ła­je­wicz Koł­mo­go­row (1903-87), ma­te­ma­tyk ro­syj­ski


SJP.pl


kołnierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część ubra­nia ota­cza­ją­ca szyję;

 (1.2) wy­stęp na po­wierzch­ni ele­men­tu kon­struk­cyj­ne­go ota­cza­ją­cy go na całym ob­wo­dzie, który służy do po­łą­czeń;

 (1.3) u niek­tó­rych zwie­rząt pas sier­ści lub piór od­mien­nej barwy, który ota­cza szyję

 (1.8) bud. pas bla­chy wokół ko­mi­na za­bez­pie­cza­ją­cy przed wil­go­cią

Wiktionary

Koł­nierz – wy­koń­cze­nie ubio­ru przy szyi, wy­ko­na­ne z tej samej tka­ni­ny i na stałe po­łą­czo­ne z ubio­rem lub z in­ne­go ma­te­ria­łu, przy­szy­wa­ne, przy­pi­na­ne lub na­kła­da­ne. Sto­so­wa­ne od XIV wieku.

Krój koł­nie­rzy zmie­niał się znacz­nie na prze­strze­ni wie­ków. Po­cząt­ko­wo po­ja­wił się w stro­ju mę­skim w dru­giej po­ło­wie XVI wieku, jako część sze­ro­kiej szaty spię­tej w talii pasem, zwa­nej ho­up­pe­lan­de.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja ulu­bio­na ko­szu­la ma zie­lo­ny koł­nierz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwʲɲɛʃ, AS: kou̯ʹńeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołnierzówka ż.

:: zdrobn. kołnierzyk m., kołnierzyczek m.

 przym. kołnierzowy

 przysł. kołnierzowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kragel

Wiktionary


kołnierzowaty

przy­po­mi­na­ją­cy koł­nierz


SJP.pl


kołnierzowy

przy­miot­nik od: koł­nierz


SJP.pl


kołnierzyczek

zdrob­nie­nie od: koł­nie­rzyk


SJP.pl


kołnierzyk

mały koł­nierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: koł­nierz

Wiktionary

Zo­bacz też: Koł­nie­rzyk (baśń).

Koł­nie­rzyk lub pier­ścień – struk­tu­ra pow­sta­ją­ca na ko­mór­ce ko­ni­diot­wór­czej pod­czas wyt­wa­rza­nia za­rod­ni­ków ko­ni­dial­nych (ko­ni­dio­ge­ne­zy). Struk­tu­ry te pow­sta­ją na an­ne­li­dach – ko­mór­kach ko­ni­diot­wór­czych mo­gą­cych po­przez pącz­ko­wa­nie wyt­wa­rzać ko­ni­dia wie­lo­krot­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na po­czer­wie­niał. Mię­śnie jego szyi na­pi­na­ły się, gdy się krztu­sił. Szar­pał za koł­nie­rzyk i wo­dził wy­ba­łu­szo­ny­mi ze stra­chu oczy­ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔwʲˈɲɛʒɨk, AS: kou̯ʹńežyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołnierz m.

 przym. kołnierzowy

Wiktionary


kołnierzykowaty

1. ma­ją­cy kształt koł­nie­rzy­ka, przy­po­mi­na­ją­cy koł­nie­rzyk;
2. ko­mór­ka koł­nie­rzy­ko­wa­ta - wy­stę­pu­ją­ca w wew­nętrz­nej war­stwie ciała gąbek ko­mór­ka o kształ­cie cy­lin­drycz­nym, za­o­pa­trzo­na w wić i cha­rak­te­ry­stycz­ny, ota­cza­ją­cy ją koł­nie­rzyk plaz­ma­tycz­ny, wy­chwy­tu­ją­ca z wody cząst­ki po­kar­mo­we; cho­a­no­cyt


SJP.pl


kołnierzykowy

1. → koł­nie­rzyk;
2. wi­ciow­ce koł­nie­rzy­ko­we - klad jed­no­ko­mór­ko­wych, wod­nych or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych;
3. trzmiel koł­nie­rzy­ko­wy - ga­tu­nek trzmie­la


SJP.pl


koło

1. część pła­szczyz­ny ogra­ni­czo­na okrę­giem;
2. zam­knię­ta linia krzy­wa przy­po­mi­na­ją­ca okręg;
3. okrą­gła, spod­nia część po­ja­zdu, umoż­li­wia­ją­ca ruch przez to­cze­nie;
4. okrą­gły ele­ment ma­szyn i urzą­dzeń, słu­żą­cy prze­no­sze­niu ruchu obro­to­we­go;
5. przed­miot w kształ­cie koła ge­o­me­trycz­ne­go;
6. grupa osób po­dob­nych pod wzglę­dem ja­kichś wa­run­ków; grono, krąg;
7. grupa osób o wspól­nych dą­że­niach lub za­in­te­re­so­wa­niach; sto­wa­rzy­sze­nie, zrze­sze­nie, zwią­zek;
8. śred­nio­wiecz­ne na­rzę­dzie tor­tur;
9. krąg ludzi trzy­ma­ją­cych się za ręce;
10. po­tocz­nie: ty­siąc zło­tych; patyk, patol, kafel;
11. po­tocz­nie: ko­lok­wium; kolo;
12. w daw­nej Pol­sce: obra­du­ją­cy sej­mik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geom. okrąg wraz z od­cię­tym wew­nątrz niego frag­men­tem pła­szczyz­ny;

 (1.2) pot. linia o kształ­cie brze­gu koła (1.1), okrąg

 (1.3) przed­miot o takim kształ­cie, zwy­kle część ma­szy­ny lub urzą­dze­nia, zwła­szcza po­ja­zdu;

 (1.4) okre­ślo­na grupa osób, sto­wa­rzy­sze­nie ludzi o po­dob­nych ce­lach

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. rower

 (1.6) forma za­ba­wy lub tańca, gdy uczest­ni­cy trzy­ma­ją się za ręce

 (1.7) pot. duże pie­nią­dze (zwy­kle jeden mi­lion ja­kiejś wa­lu­ty)

 (1.8) posp. pot. ko­lok­wium

 (1.9) daw. pot. zero

przy­i­mek

 (2.1) obok, przy, bli­sko cze­goś

 (2.2) około

Wiktionary

Koło – zbiór wszyst­kich punk­tów pła­szczyz­ny, któ­rych od­le­głość od usta­lo­ne­go punk­tu na tej pła­szczyź­nie, na­zy­wa­ne­go "środ­kiem koła", jest mniej­sza lub równa dłu­go­ści "pro­mie­nia koła".

Rów­no­waż­na de­fi­ni­cja: część pła­szczyz­ny ogra­ni­czo­na przez pe­wien okrąg; okrąg ten za­wie­ra się w kole i jest za­ra­zem jego brze­giem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jaki jest wzór na pole koła?

 (1.2) Pro­ce­sja za­to­czy­ła koło wokół rynku i skie­ro­wa­ła się w stro­nę ko­ścio­ła.

 (1.3) Sa­mo­chód ma czte­ry koła.

 (1.4) Koło na­u­ko­we stu­den­tów so­cjo­lo­gii za­pra­sza na wy­kład.

 (1.5) Je­cho­łech do cia na kole.

 (1.7) — Ile kosz­to­wał cię re­mont domu? — A, szko­da gadać, pra­wie pół koła (= pra­wie 500 000).

 (1.9) — Są­dzisz, że nam do­su­ną, blon­dy­necz­ko?… Wy­rzuć te myśli, mel­du­ję ci, za­łat­wi­my ich sześć koło.

 (2.1) Sklep jest zaraz koło przy­stan­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwɔ, AS: kou̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleina ż., kołowanie n., kolarstwo n., kolarz m., zakole n.

:: zdrobn. kółko n., kółeczko n.

 czas. kołować, skołować, kołowacieć

 przym. kołowy, bezkołowy

 przysł. kołem, koleśno

 przyim. wokół

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) okrąg, krąg, stpol. cerkiel

 (1.4) krąg, grono

 (1.7) bańka

 (1.8) kolo

 (2.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk kole

Wiktionary


kołobieg

słup z za­mo­co­wa­nym na szczy­cie ru­cho­mym kołem z lin­ka­mi, słu­żą­cy do ćwi­czeń gim­na­stycz­nych lub za­ba­wy; krąż­nik


SJP.pl


kołobrulion

gruby ze­szyt z kart­ka­mi spię­ty­mi spi­ra­lą lub za­my­ka­ją­cy­mi się pier­ście­nia­mi


SJP.pl

Ko­ło­bru­lion albo ko­ło­no­tat­nik – okre­śle­nie ze­szy­tu, któ­re­go kart­ki przy­mo­co­wa­ne są do okład­ki ru­cho­my­mi kó­łecz­ka­mi lub spi­ra­lą.

Do dzi­siaj ko­ło­bru­lio­ny są w sprze­da­ży i można je kupić w skle­pach z ar­ty­ku­ła­mi szkol­ny­mi.

Wikipedia


kołobrzeg

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce; mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Ko­ło­brzeg ( Kol­berg) – mia­sto w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go, sie­dzi­ba po­wia­tu ko­ło­brze­skie­go oraz gminy wiej­skiej Ko­ło­brzeg, u uj­ścia Par­sę­ty do Morza Bał­tyc­kie­go, przy dro­dze kra­jo­wej nr 11 i dro­dze ek­spre­so­wej nr S6. Czwar­ty oś­ro­dek miej­ski wo­je­wództ­wa (pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców), uz­dro­wi­sko z dzie­się­cio­ma let­ni­mi ką­pie­li­ska­mi mor­ski­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Tylko niech pan dok­tor na­pi­sze do Ko­ło­brze­gu. — Mogę tylko do­pi­sać, że pa­cjent­ka bar­dzo prosi o miej­sco­wość nad­mor­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈwɔbʒɛk, AS: kou̯obžek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołobrzeżanin m., kołobrzeżanka ż.

 przym. kołobrzeski

Wiktionary


kołobrzeski

przy­miot­nik od: Ko­ło­brzeg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­ło­brze­gu, zwią­za­ny z Ko­ło­brze­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Die­cez­ja ko­sza­liń­sko-ko­ło­brze­ska pow­sta­ła 28 czerw­ca 1972 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kołobrzeg m., kołobrzeżanin mos., kołobrzeżanka ż.

Wiktionary


kołobrzeżanin

miesz­ka­niec Ko­ło­brze­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­ło­brze­gu

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ko­ło­brze­gu, uro­dzo­na w Ko­ło­brze­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­ra­mi ko­ło­brze­ża­nie wy­le­ga­ją na aleje par­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɔbʒɛˈʒãɲĩn, AS: kou̯obžežãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kołobrzeg mrz.

:: fż. kołobrzeżanka ż.

 przym. kołobrzeski

Wiktionary


kołobrzeżanka

miesz­kan­ka Ko­ło­brze­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­ło­brze­gu

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ko­ło­brze­gu, uro­dzo­na Ko­ło­brze­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­star­sza ko­ło­brze­żan­ka odzy­ska twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɔbʒɛˈʒãnka, AS: kou̯obžežãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kołobrzeg mrz.

:: fm. kołobrzeżanin mos.

 przym. kołobrzeski

Wiktionary


kołocz

pro­sto­kąt­ne cia­sto z na­dzie­niem z sera, maku lub ja­błek, po­pu­lar­ne na Gór­nym Ślą­sku; ko­łacz ślą­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cia­sto z ma­kiem, serem lub jabł­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołacz m.

Wiktionary


kołoczek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. droż­dżów­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ło­czek – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie Woł­czyn.
  • Ko­ło­czek – wznie­sie­nie w miej­sco­wo­ści Kro­czy­ce na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A ko­łocz­ki to nic in­ne­go jak zmniej­szo­na wer­sja ko­ło­cza, czyli po pro­stu droż­dżów­ki.

Wiktionary


kołodko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Ko­łod­ko – pol­ski po­li­tyk, pro­fe­sor nauk eko­no­micz­nych, mi­ni­ster fi­nan­sów
  • Jew­gie­ni­ja Ko­łod­ko – ro­syj­ska lek­ko­at­let­ka

Wikipedia


kołodno

Ko­łod­no (bia­ło­rus. Калодна) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Gró­dek.

Wieś za­cho­wa­ła cha­rak­ter dwu­wyz­na­nio­wy. Rzym­sko­ka­to­lic­cy miesz­kań­cy wsi przy­na­le­żą do pa­ra­fii Świę­tej Trój­cy w Su­pra­ślu, a pra­wo­sław­ni do pa­ra­fii św. Anny w po­bli­skim Kró­lo­wym Mo­ście.

Wikipedia


kołodróbka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie za­le­szczyc­kim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Ko­ło­drób­ka – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie czort­kow­skim na­le­żą­cym do ob­wo­du tar­no­pol­skie­go.

W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym sta­cjo­no­wa­ła w miej­sco­wo­ści pla­ców­ka Stra­ży Cel­nej „Ko­ło­drób­ka”, a potem straż­ni­ca KOP „Ko­ło­drób­ka”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kołodróbecki

Wiktionary


kołodyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­ło­dyń­ski (ur. 1937) – pol­ski fil­moz­naw­ca
  • Cze­sław Ko­ło­dyń­ski – pol­ski le­karz, rzeź­biarz
  • Cze­sław Ko­ło­dyń­ski (1941-2014) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Do­ro­ta Ko­ło­dyń­ska – pol­ska che­micz­ka
  • Do­ro­ta Ko­ło­dyń­ska (sce­no­graf­ka) – pol­ska sce­no­graf­ka, ko­stiu­mo­graf­ka
  • Iwan Ma­ze­pa-Ko­ło­dyń­ski (1639-1709) – pol­ski szlach­cic, het­man
  • Mar­cin Ko­ło­dyń­ski (1980-2001) – pol­ski aktor

Wikipedia


kołodziej

rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy drew­nia­ne czę­ści wozów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zaw. rzem. rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy i na­pra­wia­ją­cy koła do wozów;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) środ. sport. w ko­lar­stwie: rower marki Whe­e­ler

Wiktionary

Ko­ło­dziej, stel­mach (z niem. "Stell­ma­cher") – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem drew­nia­nych wozów i kół.

Po zbu­do­wa­niu drew­nia­nej czę­ści wozu prze­ka­zy­wa­no go do oku­cia ko­wa­lo­wi (który wy­ko­ny­wał czę­ści me­ta­lo­we).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈwɔd͡ʑɛ̇j, AS: kou̯oʒ́ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołodziejstwo n.

 przym. kołodziejski

Wiktionary


kołodziejak

naz­wi­sko


SJP.pl


kołodziejczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ko­ło­dziej­czak (ur. 1967) – pol­ski ko­szy­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Mag­da­le­na Ko­ło­dziej­czak (ur. 1958) – pol­ska po­li­tyk, praw­nicz­ka i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Mi­chał Ko­ło­dziej­czak (ur. 1988) – pol­ski rol­nik i po­li­tyk
  • Piotr Ko­ło­dziej­czak (ur. 1957) – pol­ski pi­sarz, kom­po­zy­tor i dzien­ni­karz
  • To­masz Ko­ło­dziej­czak (ur. 1967) – pol­ski pi­sarz scien­ce fic­tion
  • Timothée Ko­lo­dziej­czak (ur. 1991) – fran­cu­ski pił­karz po­cho­dze­nia pol­skie­go
  • Ko­ło­dziej­czyk

Wikipedia


kołodziejczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ło­dziej­czyk – naz­wi­sko
  • Adam Ko­ło­dziej­czyk – pol­ski lek­ko­at­le­ta płot­karz
  • Ar­ka­diusz Ko­ło­dziej­czyk – pol­ski hi­sto­ryk
  • Da­riusz Ko­ło­dziej­czyk – pol­ski hi­sto­ryk, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go i In­sty­tu­tu Hi­sto­rii PAN
  • Da­riusz Ko­ło­dziej­czyk – po­li­tyk i przed­się­bior­ca
  • Ed­mund Ko­ło­dziej­czyk – kra­kow­ski bi­blio­graf, na­u­czy­ciel
  • Józef Ko­ło­dziej­czyk – pol­ski kra­joz­naw­ca, pe­da­gog, czło­nek ho­no­ro­wy PTTK
  • Ka­ta­rzy­na Ko­ło­dziej­czyk (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Kry­sty­na Ko­ło­dziej­czyk – pol­ska ak­tor­ka
  • Mar­cin Ko­ło­dziej­czyk – pol­ski dzien­ni­karz
  • Ma­rian Ko­ło­dziej­czyk – pol­ski ar­ty­sta gra­fik
  • Marta Ko­ło­dziej­czyk – pol­ska ju­docz­ka

Wikipedia


kołodziejek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa Ko­ło­dzie­jek – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Hen­ryk Ko­ło­dzie­jek – pol­ski pilot woj­sko­wy

Wikipedia


kołodziejewo

Ko­ło­dzie­je­wo (niem. "Al­tra­den") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ja­ni­ko­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­ło­dzie­je­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


kołodziejnia

miej­sce pro­duk­cji i na­pra­wy drew­nia­nych czę­ści wozów, warsz­tat pracy ko­ło­dzie­ja


SJP.pl


kołodziejski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­ło­dziej­ski (forma żeń­ska: Ko­ło­dziej­ska; licz­ba mnoga: Ko­ło­dziej­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Nazwa oso­bo­wo­ści po­cho­dzi od śred­nio­wiecz­ne­go za­wo­du ko­ło­dziej. Ponad 70% osób o tym naz­wi­sku miesz­ka w całej do­li­nie Wisły oraz w Pol­sce cen­tral­nej.

Wikipedia


kołodziejówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie pod­wo­ło­czy­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ło­dzie­jów­ka – dawna gmina
  • Ko­ło­dzie­jów­ka – skała w gór­nej czę­ści wą­wo­zu Babie Doły, w gra­ni­cach wsi Są­spów w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wi­ce-Prze­gi­nia
  • Ko­ło­dzie­jów­ka – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ty­śmie­nic­kim na Ukra­i­nie
  • Ko­ło­dzie­jów­ka – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie pod­wo­ło­czy­skim na Ukra­i­nie
  • Ko­ło­dzie­jów­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Ko­ło­dzie­jów­ka, w re­jo­nie tar­no­pol­skim, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, na Ukra­i­nie
  • Ko­ło­di­jiw­ka
  • Ko­ło­dy­jów­ka

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kołodziejówecki

Wiktionary


kołodziński

naz­wi­sko


SJP.pl


kołogniot

ma­szy­na do roz­drab­nia­nia, ko­ło­tok


SJP.pl


kołokolnia

dzwon­ni­ca przy cerk­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. rel. wolno sto­ją­ca lub wto­pio­na w bryłę bu­dyn­ku dzwon­ni­ca cer­kiew­na

Wiktionary


kołomański

naz­wi­sko


SJP.pl


kołomaź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. smar

Wiktionary


kołomieński

→ Ko­łom­na (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­łom­ną, do­ty­czą­cy Ko­łom­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kołomna ż.

Wiktionary


kołomna

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, nad Oką, przy uj­ściu rzeki Mosk­wy;

Wiktionary

Ko­łom­na (ros. Коломна) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, nad Oką, przy uj­ściu rzeki Mosk­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mosk­wa wpły­wa do Oki w mie­ście Ko­łom­na.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kołomieński

Wiktionary


kołomyja

prze­sta­rza­le: za­mie­sza­nie, zamęt, ko­ło­wa­ciz­na; ko­ło­myj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­mie­sza­nie, zamęt z ja­kie­goś po­wo­du

Wiktionary

Ko­ło­my­ja (ukr. Коломия) – mia­sto na za­chod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu ko­ło­myj­skie­go i hro­ma­dy Ko­ło­my­ja.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy, odzie­żo­wy, obuw­ni­czy, me­ta­lo­wy, spo­żyw­czy, drzew­ny oraz pa­pier­ni­czy. Mia­sto jest cen­trum hu­cul­skiej sztu­ki lu­do­wej, znaj­du­je się tu m.in. mu­ze­um et­no­gra­ficz­ne i mu­ze­um pi­sa­nek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Trze­ba iść spać. Wy­star­czy wra­żeń jak na dzi­siaj. Trze­ba wy­po­cząć. – Ja, Grześ, nie zasnę. – Ja­go­da, trze­ba się kłaść spać. Nie ma co dłu­żej sie­dzieć. – Ja mam we łbie ko­ło­my­ję.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozgardiasz

Wiktionary


kołomyjka

1. prze­sta­rza­le: za­mie­sza­nie, zamęt, ko­ło­wa­ciz­na; ko­ło­my­ja;
2. ukra­iń­ski ta­niec gó­ral­ski;
3. mu­zy­ka lub pio­sen­ka zwią­za­na z tym tań­cem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ło­myj­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. zam­brow­skim, w gmi­nie Rutki
  • Ko­ło­myj­ka (mu­zy­ka)
  • Ko­ło­myj­ka (rzeka)

Wikipedia


kołomyjski

przy­miot­nik od: Ko­ło­my­ja (mia­sto na Ukra­i­nie lub wieś w Pol­sce)


SJP.pl


kołomąt

re­gio­nal­nie: zamęt, za­mie­sza­nie; ko­ło­męt


SJP.pl

Ko­ło­mąt – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 175 miesz­kań­ców.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ło "Pań­stwo­we Go­spo­dar­stwo Rolne Ko­ło­mąt".

Wikipedia


kołomąć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Ko­ło­mąć (niem. "Kol­de­manz") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce, nad Je­zio­rem Ko­ło­mąc­kim.

W la­tach 1946–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­ło­mąć jest po­ło­żo­ny nad Je­zio­rem Ko­ło­mąc­kim.

 (1.1) W Ko­ło­mą­ciu znaj­du­je się stary cmen­tarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈwɔ̃mɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kou̯õmõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołomącianin m., kołomącianka ż.

 przym. kołomącki

Wiktionary


kołomęt

re­gio­nal­nie: zamęt, za­mie­sza­nie; ko­ło­mąt


SJP.pl


kołonotatnik

no­tat­nik z kart­ka­mi spię­ty­mi spi­ra­lą lub za­my­ka­ją­cy­mi się pier­ście­nia­mi; ko­ło­no­tes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) notes, któ­re­go kart­ki spię­te są me­ta­lo­wą lub pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wą spi­ra­lą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mi­sarz wy­cią­gnął swój ko­ło­no­tat­nik i po­ło­żył go na biur­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɔ̃nɔˈtatʲɲik, AS: kou̯õnotatʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołobrulion

Wiktionary


kołonotes

notes z kart­ka­mi spię­ty­mi spi­ra­lą lub za­my­ka­ją­cy­mi się pier­ście­nia­mi; ko­ło­no­tat­nik


SJP.pl


kołosowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kołosz

pająk z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych


SJP.pl


kołotocznik

ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, o żół­tych lub po­ma­rań­czo­wych kwia­tach, ros­ną­ca w te­re­nach gó­rzy­stych; wo­ło­we oko


SJP.pl

Ko­ło­tocz­nik, bup­tal­mum ("Bupht­hal­mum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie na ob­sza­rze od Fran­cji i Wiel­kiej Bry­ta­nii na za­cho­dzie po Niem­cy i Węgry na wscho­dzie, na po­łud­niu we Wło­szech), pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce oraz na Bli­skim Wscho­dzie. Rosną w wid­nych la­sach i w miej­scach ka­mie­ni­stych, czę­sto na ska­łach wa­pien­nych.

Wikipedia


kołotok

ma­szy­na do roz­drab­nia­nia; ko­ło­gniot


SJP.pl


kołotokowy

przy­miot­nik od: ko­ło­tok


SJP.pl


kołowa

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ż. lp. od: ko­ło­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) sport. (w piłce ręcz­nej) za­wod­nicz­ka gra­ją­ca bez­poś­red­nio przed linią pola bram­ko­we­go, po­mię­dzy obroń­ca­mi dru­ży­ny prze­ciw­nej, zob. obro­to­wa.

 (2.2) rel. w żeń­skim za­ko­nie kla­u­zu­ro­wym za­kon­ni­ca nie prze­by­wa­ją­ca na stałe za kla­u­zu­rą

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Kon­tuz­ja Kul­wiń­skiej. Ko­ło­wa Vi­sta­lu nie zagra przez dwa ty­god­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n., kołowy mos.

 przym. kołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) obrotowa

Wiktionary


kołowacieć

1. o zwie­rzę­tach: do­sta­wać ko­ło­wa­ciz­ny;
2. tra­cić orien­ta­cję na sku­tek ja­kie­goś za­mie­sza­nia;
3. po­tocz­nie: sztyw­nieć, dręt­wieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­ło­wa­cieć)

 (1.1) nie­po­ko­jąc się, po­ru­szać się w kółko

 (1.2) pot. tra­cić w czymś ro­zez­na­nie i orien­ta­cję

 (1.3) sta­wać się odręt­wia­łym i sztyw­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n., kółko n., kółeczko n., kołek m., kół m., kołowacenie n., skołowacenie n., zakole n., kołowy mos.

 czas. skołowacieć dk., kołować ndk.

 przym. kołowy, kolisty, kółeczkowy, skołowaciały

 przysł. koliście

 przyim. koło

Wiktionary


kołowacizna

1. cięż­ka cho­ro­ba niek­tó­rych zwie­rząt, głów­nie owiec i kóz; ce­nu­ro­za
2. po­tocz­nie: za­mie­sza­nie, zamęt, ko­ło­myj­ka


SJP.pl

Ko­ło­wa­ciz­na (z Co­e­nu­ro­sis) – en­zo­o­tycz­na, pa­so­żyt­ni­cza pa­sa­żo­wal­na en­ce­fa­lo­pa­tia gąb­cza­sta do­ty­ka­ją­ca głów­nie owce. Cho­ro­ba roz­wi­ja się u ży­wi­cie­li poś­red­nich niek­tó­rych ga­tun­ków ta­siem­ców (Ta­e­nia mul­ti­ceps, Ta­e­nia se­ria­lis, lub Ta­e­nia bra­u­ni). Wy­wo­łu­je ją ce­nu­rus, dru­gie sta­dium lar­wal­ne tych ta­siem­ców. Za­ka­że­nia u ludzi są rzad­kie w wy­ni­ku przy­pad­ko­we­go spo­ży­cia jaj ta­siem­ca.

Wikipedia


kołowanie

1. za­ta­czać kręgi; krą­żyć;
2. o sa­mo­lo­cie: po­ru­szać się na ko­łach po lot­ni­sku;
3. po­tocz­nie: nad­kła­dać drogi; błą­dzić, klu­czyć;
4. po­tocz­nie: mówić wy­kręt­nie, uży­wać wy­bie­gów; ba­ła­mu­cić, oszu­ki­wać;
5. ko­ło­wać się -
a) krę­cić się; wi­ro­wać;
b) po­tocz­nie: oszu­ki­wać jeden dru­gie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­ło­wać.

Wiktionary

Ko­ło­wa­nie ( ta­xiing, rza­dziej ta­xy­ing) – ruch stat­ku po­wietrz­ne­go po po­wierzch­ni lot­ni­ska przy uży­ciu mocy włas­nej, wy­łą­cza­jąc start i lą­do­wa­nie.

Sta­no­wi ma­ne­wro­wa­nie stat­ku po­wietrz­ne­go o włas­nym na­pę­dzie po do­bie­gu lub przed ro­zbie­giem (ewen­tu­al­nie, tylko w celu lo­kal­ne­go prze­mie­szcze­nia się na te­re­nie portu lot­ni­cze­go) po­przez prze­ta­cza­nie się na ziemi lub ana­lo­gicz­nie, prze­mie­szcza­nie się w wo­dzie w przy­pad­ku wod­no­sa­mo­lo­tu, z wy­szcze­gól­nie­niem he­li­kop­te­rów po­zba­wio­nych pod­wo­zia ko­ło­we­go (na pło­zach), które to ko­łu­ją po­przez unie­sie­nie się w po­wie­trze niez­nacz­nie i prze­mie­szcza­nie się w po­wie­trzu, także niez­nacz­nie nad na­wierzch­nią (metr) pola wzlo­tów lub pola ma­ne­wro­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɔˈvãɲɛ, AS: kou̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kołować

 rzecz. koleina ż., koło n., kolarz mos., kołowy mos.

 przyim. koło

 przym. kołowy

Wiktionary


kołowatek

ko­ło­wa­tek jas­no­czuł­ki, ko­ło­wa­tek pla­mi­sty - ga­tun­ki błon­ków­ki z ro­dzi­ny na­stecz­ni­ków


SJP.pl


kołowatość

stan odu­rze­nia, otę­pie­nia; ogłu­pie­nie


SJP.pl


kołowaty

1. po­dob­ny kształ­tem do koła;
2. po­dob­ny do kołu; sztyw­ny, zdrew­nia­ły, zdręt­wia­ły;
3. sko­ło­wa­ny, odu­rzo­ny;
4. chory na ko­ło­wa­ciz­nę


SJP.pl


kołować

1. za­ta­czać kręgi; krą­żyć;
2. o sa­mo­lo­cie: po­ru­szać się na ko­łach po lot­ni­sku;
3. po­tocz­nie: nad­kła­dać drogi; błą­dzić, klu­czyć;
4. po­tocz­nie: mówić wy­kręt­nie, uży­wać wy­bie­gów; ba­ła­mu­cić, oszu­ki­wać;
5. ko­ło­wać się -
a) krę­cić się; wi­ro­wać;
b) po­tocz­nie: oszu­ki­wać jeden dru­gie­go


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o sa­mo­lo­cie: po­ru­szać się po ziemi na ko­łach

 (1.2) pot. oszu­ki­wać, zwo­dzić

 (1.3) za­ta­czać kręgi wokół cze­goś, zwy­kle w po­wie­trzu

 (1.4) pot. mówić w po­kręt­ny spo­sób

 (1.5) pot. nad­kła­dać drogi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­ło­wać się

 (2.1) pot. oszu­ki­wać się naw­za­jem

 (2.2) krę­cić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Nie było wia­tru, długo więc ko­ło­wał w po­wie­trzu, lą­du­jąc wresz­cie na ścież­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈwɔvat͡ɕ, AS: kou̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleśność ż., koleina ż., koło n., kółko n., kołowanie n., kolarz mos.

 przyim. koło

 czas. kołowacieć

 przysł. koleśno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rolować, kiwać, nabierać, kantować; pot. nabijać w butelkę, robić w balona, robić w bambuko, robić w jajo, robić w konia, wpuszczać w maliny; posp. wykręcać wała; wulg. robić w chuja; eufem. robić w człona

Wiktionary


kołowiec

sta­tek ko­ło­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ło­wiec – ro­dzaj stat­ku wod­ne­go
  • ko­ło­wiec – ro­dzaj stat­ku po­wietrz­ne­go

Wikipedia


kołowo

1. ma­ją­cy kształt koła; ko­li­sty;
2. bie­gną­cy po linii ob­wo­du koła;
3. po­ru­sza­ny za po­mo­cą kół;
4. zwią­za­ny z po­ja­zda­mi po­ru­sza­ją­cy­mi się na ko­łach


SJP.pl

Zo­bacz też: Ko­ło­wo (Bia­ło­ruś).

Ko­ło­wo (do 1945 r. niem. "Kolow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Stare Czar­no­wo.

Wieś jest po­ło­żo­na w obrę­bie Po­la­ny Ko­łow­skiej w cen­tral­nej czę­ści Pu­szczy Bu­ko­wej.

Wikipedia


kołowość

→ ko­ło­wy


SJP.pl

Patrz:

kołowy

kołowrotek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ko­ło­wrót

 (1.2) wędk. przy­rząd węd­kar­ski w for­mie szpu­li z rącz­ką słu­żą­cy do na­wi­ja­nia i roz­wi­ja­nia za­pa­su żyłki, zwy­kle bę­dą­cy czę­ścią wędki spin­nin­go­wej;

 (1.3) mech. włók. daw. urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne słu­żą­ce do przę­dze­nia nici;

 (1.4) mech. obro­to­we urzą­dze­nie umie­szcza­ne przy wej­ściach do miejsc, gdzie trze­ba prze­pu­szczać ludzi po­je­dyn­czo

 (1.5) mech. urzą­dze­nie w for­mie ru­cho­me­go bębna słu­żą­ce do bie­ga­nia ho­do­wa­nym w domu gry­zo­niom i innym małym zwie­rzę­tom

 (1.6) pot. przen. zamęt, czę­sto zwią­za­ny z na­tło­kiem wy­da­rzeń lub obo­wiąz­ków

Wiktionary

Ko­ło­wro­tek – urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne do wyt­wa­rza­nia przę­dzy z włó­kien. Daw­niej bar­dziej po­wszech­ne, szcze­gól­nie w wyt­wór­stwie cha­łup­ni­czym, obec­nie dość rzad­ko uży­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pod­sta­wo­wa za­sa­da po­wo­dze­nia, to takie zmon­to­wa­nie ze­sta­wu (spła­wik, cię­ża­rek), by ryba bio­rąc nie wy­czu­ła najm­niej­sze­go oporu. Ło­wiąc z grun­tu bez spła­wi­ka ra­dził­bym po­sze­rzyć otwór cię­żar­ka, zo­sta­wić ot­war­ty ka­błąk ko­ło­wrot­ka.

 (1.3) W porze bajek i pie­śni, późną je­sie­nią, palce wy­cią­ga­ły z motka wełny przę­dzę, przy mia­ro­wym stu­ka­niu pe­da­łu ko­ło­wrot­ków.

 (1.5) Cho­mik po­tra­fi bie­gać w ko­ło­wrot­ku nawet kilka go­dzin i prze­mie­rzyć do ośmiu ki­lo­me­trów w ciągu jed­nej nocy.

 (1.6) Ale mam dziś ko­ło­wro­tek w pracy! Od rana ury­wa­ją się te­le­fo­ny, mam trzy spot­ka­nia z klien­ta­mi i je­szcze ten ra­port na jutro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołowrót mrz.

 przym. kołowrotkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bramka obrotowa, turnikiet

 (1.5) bieżnia, karuzela

Wiktionary


kołowrotowy

przy­miot­nik od: ko­ło­wrót


SJP.pl


kołowrót

1. ma­szy­na pro­sta do prze­mie­szcza­nia cię­ża­rów przy po­mo­cy liny lub łań­cu­cha na­wi­ja­nych na bęben;
2. zmien­ność i pow­ta­rzal­ność zja­wisk, czyn­no­ści;
3. ro­dzaj ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne­go;
4. dawne wrota, któ­rych skrzy­dła mo­co­wa­no do słupa poś­rod­ku drogi;
5. śred­nio­wiecz­ne na­rzę­dzie tor­tur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mech. drew­nia­na oś z korbą, np. do wy­cią­ga­nia ze stud­ni wia­dra z wodą

 (1.2) mech. urzą­dze­nie za­pew­nia­ją­ce prze­pu­szcza­nie ludzi po jed­nej oso­bie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ło­wrót (ma­szy­na pro­sta)
  • Ko­ło­wrót (ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne)
  • Ko­ło­wrót (sym­bol)
  • Ko­ło­wrót – część wsi Są­spów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wi­ce-Prze­gi­nia
  • Ko­ło­wrót – część wsi Wola Rze­czyc­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Ra­do­myśl nad Sanem
  • Ko­ło­wrót – prze­łęcz w pół­noc­no-wschod­nim ra­mie­niu Szyn­dziel­ni, w Pa­śmie Klim­czo­ka i Szyn­dziel­ni
  • Ko­ło­wrót – spię­trze­nie grzbie­tu, od­cho­dzą­ce­go w kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim od ma­sy­wu Szyn­dzieln

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kołowrotek mrz.

Wiktionary


kołowy

1. ma­ją­cy kształt koła; ko­li­sty;
2. bie­gną­cy po linii ob­wo­du koła;
3. po­ru­sza­ny za po­mo­cą kół;
4. zwią­za­ny z po­ja­zda­mi po­ru­sza­ją­cy­mi się na ko­łach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o kształ­cie koła

 (1.2) taki, który bie­gnie po linii ob­wo­du koła

 (1.3) po­ru­sza­ny za po­mo­cą kół

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) sport. (w piłce ręcz­nej) zob. obro­to­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ka­mi­lo­wi Sy­prza­ko­wi, ko­ło­we­mu Orlen Wisły Płock, na we­e­ken­do­wym tur­nie­ju w hisz­pań­skim Ovie­do roz­le­cia­ły się buty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n., kołowa ż., kołowanie n.

:: zdrobn. kółko n.

 przyim. koło

 czas. kołowacieć

 przysł. koleśno

Wiktionary


kołozeszyt

ze­szyt z kart­ka­mi spię­ty­mi spi­ra­lą lub za­my­ka­ją­cy­mi się pier­ście­nia­mi


SJP.pl


kołoząbianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­ło­zą­bia (w Cie­cha­now­skiem)

 (1.2) miesz­kan­ka Ko­ło­zę­bu (w El­blą­skiem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­ło­zą­bian­ki i ko­ło­zą­bia­nie wspól­nie przy­go­to­wa­li wie­niec do­żyn­ko­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Kołoząb m.

::: fm. kołoząbianin m.

:: przym. kołoząbski

 (1.2)

:: rzecz. Kołoząb m.

::: fm. kołoząbianin m.

:: przym. kołozębski

Wiktionary


kołp

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w ob­wo­dach le­nin­gradz­kim i no­wo­grodz­kim Rosji, prawy do­pływ Sudy

Wiktionary


kołpaczek

zdrob­nie­nie od: koł­pak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od koł­pak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołpak m.

Wiktionary


kołpak

1. wy­so­ka czap­ka; kło­buk;
2. po­kry­wa osłon­na w kształ­cie pół­ku­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. wy­pu­kła po­kry­wa osła­nia­ją­ca np. pia­stę koła sa­mo­cho­do­we­go od zew­nętrz­nej stro­ny, pia­stę śmi­gła w sa­mo­lo­cie itp.;

 (1.2) hist. wy­so­ka czap­ka bez dasz­ka o cy­lin­drycz­nym lub stoż­ko­wa­tym kształ­cie, fu­trza­na lub ob­szy­ta fu­trem, no­szo­na w śred­nio­wie­czu przez Ta­ta­rów, po­pu­lar­na w Pol­sce od XV do XIX w.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koł­pak – zwy­cza­jo­wa nazwa pła­chet­ki zwy­czaj­nej (p. koł­pa­ko­wa­tej, Cor­ti­na­rius ca­pe­ra­tus), ja­dal­ne­go grzy­ba
  • koł­pak – ro­dzaj na­kry­cia głowy
  • koł­pak – osło­na felgi sa­mo­cho­do­wej.
  • koł­pak pa­ro­wy
  • Koł­pa­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kołpaczek m.

Wiktionary


kołpakowaty

po­dob­ny kształ­tem do koł­pa­ka


SJP.pl


kołpakowy

→ koł­pak


SJP.pl

Patrz:

kołpak

kołsut

naz­wi­sko


SJP.pl


kołton

naz­wi­sko


SJP.pl


kołtryna

wło­ski ro­dzaj ta­pe­ty po­wszech­ny w Pol­sce w XVII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. szt. obi­cie ścien­ne lub za­sło­na z tka­ni­ny lub pa­pie­ru sto­so­wa­ne w pol­skich dwo­rach szla­chec­kich XVI-XVIII wieku;

Wiktionary

Koł­try­na (wł. "col­tre", "col­tri­na") – obi­cie ścien­ne lub za­sło­na z tka­ni­ny lub pa­pie­ru, ozdo­ba po­cho­dze­nia wło­skie­go spo­ty­ka­na w pol­skich dwo­rach szla­chec­kich w XVI-XVIII wieku.

Do pro­duk­cji koł­tryn sto­so­wa­no tka­ni­ny jed­wab­ne, ba­weł­nia­ne i lnia­ne lub pa­pier.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kołtryniarz mos.

Wiktionary


kołtryniarski

do­ty­czą­cy koł­try­nia­rza, wy­ro­bu koł­tryn


SJP.pl


kołtryniarstwo

dawne rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się wyt­wa­rza­niem obić ścien­nych lub za­słon z pa­pie­ru lub tka­ni­ny, bę­dą­cych de­ko­ra­cją ścian pa­ła­ców, dwo­rów i nie­kie­dy ko­ścio­łów


SJP.pl


kołtryniarz

dawny rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem obić ścien­nych lub za­słon z pa­pie­ru lub tka­ni­ny, bę­dą­cych de­ko­ra­cją ścian pa­ła­ców, dwo­rów i nie­kie­dy ko­ścio­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rzem. szt. ar­ty­sta rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem dru­ko­wa­nych i ma­lo­wa­nych obić, tapet;

Wiktionary

Koł­try­niarz, szpa­ler­nik (jęz. niem. "Spal­lie­rer", jęz. łac. "au­le­a­rius", "au­le­a­rum con­fec­tor", "colth­ri­na­rius", "au­le­a­rum ina­u­ra­to­rum con­fec­tor") – daw­niej rze­mieśl­nik, ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem dru­ko­wa­nych i ma­lo­wa­nych obić, tapet.

Koł­try­nia­rze, szpa­ler­ni­cy byli pod ko­niec XVI w. w Pol­sce ma­la­rza­mi obić i tapet, daw­niej no­szą­cych nazwy koł­tryn, szpa­le­rów, kur­dy­ba­nów, obić tka­nych, skó­rza­nych, od XVIII w. pa­pie­ro­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kołtryna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpalernik

Wiktionary


kołtrynowy

przy­miot­nik od: koł­try­na


SJP.pl


kołtun

po­gard­li­wie o czło­wie­ku za­co­fa­nym, ogra­ni­czo­nym in­te­lek­tu­al­nie; ob­sku­rant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kłąb wło­sów skle­jo­nych łojem;

 (1.2) pot. po­tar­ga­ne i brud­ne włosy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. czło­wiek za­co­fa­ny i ogra­ni­czo­ny

Wiktionary

Koł­tun ( Plica po­lo­ni­ca „koł­tun pol­ski”, Plica ne­u­ro­pat­hi­ca, Po­lish plait), zwany także gwoźdź­cem, goźdź­cem lub pliką – skle­jo­ny łojem i wy­dzie­li­ną wy­się­ko­wą (np. z po­wo­du wsza­wi­cy) pęk wło­sów na gło­wie, pow­sta­ły na sku­tek braku hi­gie­ny lub nie­ko­rzy­sta­nia ze szczot­ki bądź grze­bie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koty per­skie trze­ba czę­sto cze­sać, bo ina­czej im się robią koł­tu­ny.

 (1.1) Naj­dłuż­szy za­cho­wa­ny koł­tun znaj­du­je się w mu­ze­um w Kra­ko­wie.

 (1.2) Jak ty wy­glą­dasz?! Uma­luj się cho­ciaż i zrób coś z tym koł­tu­nem na gło­wie!

 (2.1) W tej mie­ści­nie to same koł­tu­ny miesz­ka­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwtũn, AS: kou̯tũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołtuneria ż., kołtuństwo n.

:: fż. kołtunka ż.

 czas. kołtunić, kołtunić się, kołtunieć

 przym. kołtuniasty, kołtuński, kołtunowaty

 przysł. kołtuńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lwów|chyra.

 (2.1) drobnomieszczanin, filister, obskurant

Wiktionary


kołtuneria

drob­no­mie­szczań­ska mo­ral­ność, za­kła­ma­nie, obłu­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. po­gard. men­tal­ność, mo­ral­ność i po­sta­wa wła­ści­wa koł­tu­no­wi

 (1.2) książk. po­gard. zbio­ro­wość ludzi za­co­fa­nych, ciem­nych i nie­to­le­ran­cyj­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czym mo­że­my po­chwa­lić się przed świa­tem? Naj­bar­dziej to je­ste­śmy znani ze swo­jej koł­tu­ne­rii, bi­go­te­rii i głu­po­ty…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołtun m., kołtunka ż., kołtuństwo n., kołtunienie n.

 czas. kołtunić ndk., skołtunić dk., kołtunieć ndk., skołtunieć dk.

 przym. kołtuński, kołtunowy, kołtunowaty

 rzecz. kołtuńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zacofanie; książk. kołtuństwo, ciemnota, dulszczyzna, obskurantyzm, wstecznictwo; przest. filisterstwo; pot. ciemniactwo

 (1.2) książk. kołtuństwo, ciemnota, ciemnogród

Wiktionary


kołtuniak

naz­wi­sko


SJP.pl


kołtuniasty

1. ma­ją­cy koł­tun;
2. po­dob­ny do koł­tu­na: zmierz­wio­ny, splą­ta­ny


SJP.pl


kołtunka

po­gard­li­wie o ko­bie­cie za­co­fa­nej, ogra­ni­czo­nej in­te­lek­tu­al­nie


SJP.pl


kołtunowaty

1. o wło­sach, sier­ści: zmierz­wio­ny, zbity w kłaki, roz­czo­chra­ny;
2. po­gard­li­wie o czło­wie­ku: taki jak u koł­tu­na, koł­tuń­ski


SJP.pl


kołtunowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kołtunowy

przy­miot­nik od: koł­tun


SJP.pl


kołtuny

po­tocz­nie: włosy


SJP.pl


kołtuński

za­co­fa­ny, ob­sku­ranc­ki


SJP.pl


kołtuństwo

ciem­no­ta, za­co­fa­nie, głu­po­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. po­gard. men­tal­ność, mo­ral­ność i po­sta­wa wła­ści­wa koł­tu­no­wi

 (1.2) książk. po­gard. zbio­ro­wość ludzi za­co­fa­nych, ciem­nych i nie­to­le­ran­cyj­nych

Wiktionary

Koł­tuń­stwo, także «koł­tu­ne­ria» jako grupa spo­łecz­na – obraź­li­we okre­śle­nie z prze­ło­mu XIX i XX wieku oz­na­cza­ją­ce ludzi o za­co­fa­nych, wstecz­nych, nie­to­le­ran­cyj­nych po­glą­dach. Nieg­dyś na­zy­wa­ło się nim także ludzi wie­rzą­cych w prze­są­dy i za­bo­bo­ny.

Twór­ca li­te­ra­tu­ry XVIII wieku We­spaz­jan Ko­chow­ski upa­try­wał w koł­tu­nie sensu wyż­sze­go – znaku szcze­gól­nej opie­ki i wy­bra­nia przez Boga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nia o Mag­da­le­nie Sa­moz­wa­niec to (…) ko­pal­nia wie­dzy o pi­sar­ce, która przez całe życie pió­rem wal­czy­ła z hi­po­kryz­ją, za­kła­ma­niem i koł­tuń­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołtun m., kołtunka ż., kołtuneria ż., kołtunienie n.

 czas. kołtunić ndk., skołtunić dk., kołtunieć ndk., skołtunieć dk.

 przym. kołtuński, kołtunowy, kołtunowaty

 rzecz. kołtuńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zacofanie; książk. kołtuneria, ciemnota, dulszczyzna, obskurantyzm, wstecznictwo; przest. filisterstwo; pot. ciemniactwo

 (1.2) książk. kołtuneria, ciemnota, ciemnogród

Wiktionary


kołudzki

1. → Ko­łu­da Wiel­ka (osada w Pol­sce);
2. owca ko­łudz­ka - rasa owiec wy­ho­do­wa­na w osa­dzie Ko­łu­da Wiel­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paweł Ko­łudz­ki – ka­to­lic­ki du­chow­ny i urzęd­nik
  • Wa­len­ty Ko­łudz­ki – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia


kołwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Kraju Perm­skim Rosji, ucho­dzi do Wi­sze­ry jako jej prawy do­pływ

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kołwa – rzeka w Rosji, do­pływ Usy
  • Kołwa – rzeka w Rosji, do­pływ Wi­sze­ry

Wikipedia


kołychliwy

daw­niej: chwiej­ny, ko­ły­szą­cy się


SJP.pl


kołyma

rzeka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na wscho­dzie Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej w Ja­ku­cji;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­ły­ma (łagry).

Ko­ły­ma ( Колыма́) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ma­ga­dań­skim i Ja­ku­cji; dłu­gość 2129 km, dłu­gość ciągu rzecz­ne­go Kułu-Ko­ły­ma 2600 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 644 000 km²; śred­ni rocz­ny prze­pływ przy uj­ściu 3800 m³/s.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan­re­gion wschod­ni (stre­fa wpły­wów ZSRR) się­gał po Ko­ły­mę i Baj­kał, na po­łud­niu zaś Ha­us­ho­fer włą­czył do niego Iran, Af­ga­ni­stan i Pół­wy­sep In­dyj­ski z Burmą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kołymski

Wiktionary


kołymski

1. przy­miot­nik od: Ko­ły­ma (rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej);
2. przy­miot­nik od: Góry Ko­łym­skie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­ły­mą (rzeką w Rosji az­ja­tyc­kiej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kołyma ż.

Wiktionary


kołysanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­ły­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołysanka ż., kołyska ż.

 czas. kołysać ndk.

Wiktionary


kołysanka

1. utwór mu­zycz­ny o ko­ły­szą­cym ryt­mie;
2. pio­sen­ka śpie­wa­na przy usy­pia­niu dziec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pio­sen­ka śpie­wa­na małym dzie­ciom, żeby łat­wiej zas­nę­ły;

Wiktionary

Ko­ły­san­ka – krót­ka pio­sen­ka, śpie­wa­na w celu uś­pie­nia dziec­ka. Jest to forma wy­wo­dzą­ca się z tra­dy­cji pie­śni lu­do­wej. Po­sia­da mia­ro­wy rytm i me­lo­dię imi­tu­ją­cą ko­ły­sa­nie, prze­waż­nie w me­trum 3/4 lub 6/8. Od­mia­na po­ez­ji dzie­cię­cej, rów­nież forma li­te­rac­ka. Łączy w sobie aspekt psy­cho­lo­gicz­no-kul­tu­ro­wy, słowo i mu­zy­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­mow­lę spo­koj­nie zas­nę­ło, słu­cha­jąc pię­knej ko­ły­san­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɨˈsãnka, AS: kou̯ysãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołyska ż., kołysanie n., ukołysanie n., rozkołys m.

 czas. kołysać ndk., ukołysać dk.

Wiktionary


kołysankowy

przy­miot­nik od: ko­ły­san­ka


SJP.pl


kołysać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ko­ły­sać)

 (1.1) wpra­wiać w ruch wa­ha­dło­wy

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uko­ły­sać)

 (2.1) usy­piać dziec­ko, bu­ja­jąc je

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­ły­sać się (dk. za­ko­ły­sać się)

 (3.1) po­ru­szać się wa­ha­dło­wo w przód i w tył lub na boki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatr ko­ły­sał fa­la­mi.

 (2.1) Mama ko­ły­sze dziec­ko do snu.

 (3.1) Most wi­szą­cy ko­ły­sze się nie­bez­piecz­nie w tę i z po­wro­tem, a dla tych z nas, któ­rzy cier­pią na akro­fo­bię, która jest wy­ra­fi­no­wa­nym sło­wem na lęk wy­so­ko­ści, po­ru­sza­nie się w po­wie­trzu na wy­so­ko­ści 15 me­trów sta­no­wi pewne wyz­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołysanie n., kołyska ż., kołysanka ż., ukołysanie n., zakołysanie n.

 czas. ukołysać dk., zakołysać dk.

 ims. kołysany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bujać, huśtać, chwiać, gibać, kolebać, reg. śl. kolybać

 (2.1) bujać, kolebać, lulać, reg. śl. hulać-lulać, reg. śl. kolybać

 (3.1) bujać się, chwiać się, huśtać się, kiwać się, kolebać się, wahać się

Wiktionary


kołyseczka

zdrob­nie­nie od: ko­ły­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­ły­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɨˈsɛt͡ʃka, AS: kou̯ysečka

Wiktionary


kołyska

1. dzie­cin­ne łó­żecz­ko do huś­ta­nia, ko­ły­sa­nia; ko­leb­ka;
2. urzą­dze­nie do prze­wra­ca­nia sa­mo­cho­dów na bok;
3. w woj­sku: część dzia­ła umoż­li­wia­ją­ca prze­su­nię­cie się lufy wzglę­dem pod­sta­wy w cza­sie strza­łu;
4. drew­nia­na kon­struk­cja do wo­do­wa­nia stat­ków z po­chyl­ni, bu­do­wa­na pod ich dnem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sprzęt do ko­ły­sa­nia ma­łych dzie­ci np. łó­żecz­ko na bie­gu­nach;

 (1.2) wojsk. część łoża dzia­ła lub wiel­ko­ka­li­bro­we­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go, na któ­rej spo­czy­wa lufa;

 (1.3) uchyl­ny wózek słu­żą­cy do wo­do­wa­nia stat­ku z po­chyl­ni

 (1.4) kon­struk­cja do sta­wia­nia łodzi i jach­tów na na­brze­żu

 (1.5) sprzęt do prze­wra­ca­nia sa­mo­cho­dów na bok np. w celu prze­pro­wa­dze­nia kon­ser­wa­cji

 (1.6) górn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do prze­rzu­ca­nia urob­ku z przo­du w tył

 (1.7) środ. sport. pad siat­ka­rza na plecy po od­bi­ciu ni­skiej piłki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ły­ska (broń palna) – część broni pal­nej
  • Ko­ły­ska (góra) – góra w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim
  • Ko­ły­ska (ko­leb­ka) – sprzęt do ko­ły­sa­nia dzie­ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nia­nia wło­ży­ła dziec­ko do ko­ły­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈwɨska, AS: kou̯yska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołysanka ż., kołysanie n., rozkołys mrz.

 czas. kołysać ndk., ukołysać dk., rozkołysać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolebka

Wiktionary


kołyskowy

przy­miot­nik od: ko­ły­ska


SJP.pl


kołyszący

→ ko­ły­sać


SJP.pl

Patrz:

kołysać

kołówka

po­tocz­nie: jed­no­o­sio­wa przy­cze­pa tran­spor­to­wa


SJP.pl


kołłątaj

naz­wi­sko, np. Hugo Koł­łą­taj (1750-1812), pol­ski ksiądz, po­li­tyk, pi­sarz i fi­lo­zof


SJP.pl

Koł­łą­taj (ros. i ukr. Коллонтай, Колонтай, biał. Калантай) – pol­skie naz­wi­sko po­cho­dze­nia ru­skie­go, pier­wot­nie Koł­łon­taj (Ko­łon­taj). W XV i XIV wieku naz­wi­sko wy­stę­po­wa­ło rów­nież w wa­rian­tach "Ko­łon­ta­jew" i "Ko­łon­ta­je­wicz", a w XVI wieku po­ja­wi­ła się wer­sja spol­szczo­na "Koł­łą­taj""." Naz­wi­sko obec­nie wy­stę­pu­je za­rów­no w Pol­sce, jak i w Rosji, na Ukra­i­nie i na Bia­ło­ru­si.

Wikipedia


kołłątajowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Koł­łą­ta­ja lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


koń

1. ssak nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­ny ho­do­wa­ny jako zwie­rzę do­mo­we, po­cią­go­we lub wierz­cho­we;
2. fi­gu­ra sza­cho­wa w kształ­cie głowy konia; konik, sko­czek;
3. za­baw­ka dzie­cię­ca wy­o­bra­ża­ją­ca konia;
4. po­dłuż­na skrzyn­ka do ćwi­czeń gim­na­stycz­nych;
5. żar­to­bli­wie: penis; kuśka, banan, pta­szek;
6. koń me­cha­nicz­ny - jed­nost­ka mocy sil­ni­ka;
7. koń tro­jań­ski - zło­śli­we opro­gra­mo­wa­nie o de­struk­tyw­nym dzia­ła­niu, in­sta­lu­ją­ce się i dzia­ła­ją­ce w ukry­ciu; tro­jan;
8. koń pla­mi­sty - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych; koń pstry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Equus ca­bal­lus|L.|ref=tak., ho­do­wa­ne jako po­cią­go­we lub do jazdy wierz­chem;

 (1.2) sport. przy­rząd gim­na­stycz­ny w for­mie skrzy­ni na czte­rech no­gach

 (1.3) szach. pot. sko­czek sza­cho­wy;

 (1.4) dzie­cię­ca za­baw­ka wy­o­bra­ża­ją­ca konia (1.1)

 (1.5) przen. grub. męski czło­nek

 (1.6) przest. wojsk. koń (1.1) wraz z jeźdź­cem, żoł­nierz konny

 (1.7) daw. uczn. stud. gw-pl|War­sza­wa. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.8) daw. więz. prze­sył­ka spu­szcza­na na sznu­rze przez okno celi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. osoba spe­ku­lu­ją­ca bi­le­ta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konie to naj­pię­kniej­sze zwie­rzę­ta na świe­cie!

 (1.2) Nigdy nie umia­łem ska­kać przez konia.

 (1.3) Może pan zbić ko­niem białą wieżę.

 (1.5) Prze­stań walić konia, ty zbo­czeń­cu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃ɲ, AS: kõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniuszy m., konnica ż., koniarz m., koniuch m., konny m., konina ż., koniowate nmos.

:: zdrobn. konik m., koniczek m.

 przym. koński, konny, koniowaty

 przysł. konno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rumak; gwara. kóń, konicek; pejor. muc, szkapa, szkapina, marcha, chabeta, bronowłok, wywłoka; gwara. chmyz, harhar; żart. rosynant

 (1.3) skoczek

 (1.4) konik

 (1.5) penis; wulg. kutas; slang. kapucyn

 (2.1) konik

Wiktionary


końcoworoczny

do­ty­czą­cy końca roku


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z koń­cem roku, do­ty­czą­cy końca roku, od­by­wa­ją­cy się w koń­ców­ce roku – zwy­kle roku szkol­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. końcoroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. końcoroczny

Wiktionary


końcowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest koń­co­we; cecha tych, któ­rzy są koń­co­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. końcowy

 przysł. końcowo

 rzecz. końcówka ż.

Wiktionary


końcowy

bę­dą­cy na końcu cze­goś, koń­czą­cy coś; ostat­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ten przed de­fi­ni­tyw­nym koń­cem; bli­ski koń­co­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W koń­co­wej czę­ści aktu doj­dzie do zbrod­ni i zu­peł­nie od­wró­ci się sto­su­nek kie­row­ni­ka do pra­cow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃j̃nˈt͡sɔvɨ, AS: kõĩ ̯ncovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniec m., zakończenie n., końcóweczka ż., końcówka ż., końcowość ż.

 czas. kończyć

 przysł. końcowo

 przym. skończony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) finalny, ostatni

Wiktionary


kończanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|koń­czać.

Wiktionary

Koń­cza­nie ( Канчані; Кончани) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Sło­bo­da.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kończać ndk.

Wiktionary


kończasty

prze­sta­rza­łe: ostro za­koń­czo­ny; spi­cza­sty


SJP.pl


kończać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. konać, umie­rać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃j̃n͇t͡ʃat͡ɕ, AS: kõĩ ̯ṇčać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kończanie n.

Wiktionary


kończenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|koń­czyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grusz­ka nie ra­dził sobie z koń­cze­niem ata­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kõĩ ̯ṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kończyć

 rzecz. zakończenie n., dokończenie n., końcówka ż.

Wiktionary


kończewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Koń­cze­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża
  • Koń­cze­wi­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. mal­bor­skim, w gmi­nie Mi­ło­radz
  • Koń­cze­wi­ce – gro­ma­da
  • Koń­cze­wi­ce – dawny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Koń­cze­wi­ce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim

Wikipedia


kończyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Koń­czy­ce – część mia­sta Za­brze
  • Koń­czy­ce – część mia­sta Radom
  • Koń­czy­ce – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Do­ma­niów
  • Koń­czy­ce – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Nowe
  • Koń­czy­ce – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Nowe
  • Koń­czy­ce – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce
  • Koń­czy­ce – wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Nisko
  • Koń­czy­ce – dawna gmina
  • Koń­czy­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Koń­czy­cach Ma­łych
  • Koń­czy­ce – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie piń­skim, w siel­so­wie­cie Du­bo­ja
  • Koń­czy­ce Małe
  • Koń­czy­ce Wiel­kie

Wikipedia


kończyk

ko­niu­szek, brze­żek


SJP.pl


kończyna

na­rząd ruchu krę­gow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. na­rząd ruchu u krę­gow­ców

 (1.2) daw. za­koń­cze­nie, kres, gra­ni­ca

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Koń­czy­ny”. Zo­bacz też: Koń­czy­ny (Ka­me­du­ły).

Koń­czy­na – część ciała krę­gow­ców. U ryb pa­rzy­ste płet­wy brzusz­ne (łac. "pinna ven­tra­lis") i płet­wy pier­sio­we (łac. "pinna pec­to­ra­lis") biorą tylko niez­nacz­ny udział w prze­mie­szcza­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie po­łą­czył nerwy i ścię­gna koń­czy­ny z ser­wo­u­kła­da­mi, które miały re­a­go­wać na skur­cze mię­śni i elek­trycz­ne im­pul­sy ner­wo­we wy­sy­ła­ne przez mózg i ciało pa­cjen­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɨ̃na, AS: kõĩ ̯ṇčỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniec m., końcówka ż.

Wiktionary


kończynowy

przy­miot­nik od: koń­czy­na


SJP.pl


kończysta

1. kłyk­ci­ny koń­czy­ste - grud­ki i bro­daw­ki skór­ne w oko­li­cy od­by­tu, ka­na­łu od­by­tu i oko­li­cach na­rzą­dów płcio­wych; bro­daw­ki płcio­we, bro­daw­ki we­ne­rycz­ne;
2. daw­niej: ostro za­koń­czo­ny, spi­cza­sty


SJP.pl

Koń­czy­sta (słow. "Končistá", niem. "Konts­chi­sta", węg. "Konc­sisz­ta") – dwu­wierz­choł­ko­wy szczyt (2537 m, we­dług wcze­śniej­szych po­mia­rów 2538 m) w po­łud­nio­wej, bocz­nej grani Tatr Wy­so­kich od­cho­dzą­cej od Zmarz­łe­go Szczy­tu ("Popradský Ľadový štít"). Po­czą­wszy od Prze­łę­czy koło Drąga ("Sedlo pod Drúkom"), grań ta na­zy­wa­na jest Gra­nią Koń­czy­stej ("hrebeň Končistej").

Wikipedia


kończysto

→ koń­czy­sty


SJP.pl

Patrz:

kończysty

kończysty

1. kłyk­ci­ny koń­czy­ste - grud­ki i bro­daw­ki skór­ne w oko­li­cy od­by­tu, ka­na­łu od­by­tu i oko­li­cach na­rzą­dów płcio­wych; bro­daw­ki płcio­we, bro­daw­ki we­ne­rycz­ne;
2. daw­niej: ostro za­koń­czo­ny, spi­cza­sty


SJP.pl


kończyć

do­pro­wa­dzać coś do końca


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) wy­ko­ny­wać coś, co zo­sta­ło za­czę­te, do końca

 (1.2) przen. za­bi­jać; nie­prze­chod­ni umie­rać

 (1.3) zry­wać z czymś, prze­sta­wać coś robić

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) do­cho­dzić do końca, wy­czer­py­wać się

 (2.2) prze­ry­wać jakiś stan

 (2.3) mieć ko­niec, za­koń­cze­nie

 (2.4) dawać jako wynik, po­wo­do­wać, mieć kon­sek­wen­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie koń­czę czy­tać książ­kę.

 (1.2) Kończ waść, wsty­du oszczędź!

 (1.3) Od jutra koń­czę z pa­le­niem pa­pie­ro­sów.

 (2.1) Muszę zna­leźć sta­cję ben­zy­no­wą, bo w sa­mo­cho­dzie koń­czy się pa­li­wo.

 (2.2) Jutro koń­czy mi się waż­ność mo­je­go pasz­por­tu, nie będę mógł wy­je­chać za gra­ni­cę.

 (2.3) Wiesz, jak koń­czy się ostat­ni od­ci­nek tego se­ria­lu? Wy­ja­śnia się, kto był mor­der­cą?

 (2.3) Film koń­czy się sceną we­se­la.

 (2.3) Pier­wsza część toru koń­czy się ostrym za­krę­tem.

 (2.4) Nie­od­po­wie­dzial­ne za­cho­wa­nie w miej­scu pracy nie­rzad­ko koń­czy się wy­pad­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: kõĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 (1) czas. kończyć się, dokańczać/dokończyć, ukańczać/ukończyć, wykańczać/wykończyć, zakańczać/zakończyć; zobacz też: koniec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestawać, wypełniać, dopełniać, finalizować

 (1.2) zabijać

 (1.3) zrywać, przestawać

Wiktionary


końcóweczka

zdrob­nie­nie od: koń­ców­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od koń­ców­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃j̃nt͡suˈvɛt͡ʃka, AS: kõĩ ̯ncuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. końcówka ż., koniec mrz.

 przym. końcowy

Wiktionary


końcówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. koń­co­wa część cze­goś

 (1.2) pot. ostat­ni frag­ment filmu, spek­ta­klu, roz­gry­wek spor­to­wych

 (1.3) jęz. gram. koń­co­wy ele­ment wy­ra­zu pod­le­ga­ją­cy od­mia­nie

 (1.4) techn. stała lub wy­mien­na część, sta­no­wią­ca za­koń­cze­nie urzą­dze­nia

 (1.5) in­form. przest. ter­mi­nal

 (1.6) szach. ostat­nia faza par­tii sza­chów, gdy w grze po­zo­sta­ło nie­wie­le bie­rek;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koń­ców­ka:
  • Koń­ców­ka – część wsi Har­bu­to­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Suł­ko­wi­ce
  • Koń­ców­ka – część wsi Pal­cza w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Bu­dzów
  • Koń­ców­ka – sztu­ka te­a­tral­na
  • Koń­ców­ka flek­syj­na
  • Ko­niec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skle­py odzie­żo­we wy­prze­da­ją koń­ców­ki ko­lek­cji.

 (1.2) Z ca­łe­go filmu naj­bar­dziej po­do­ba­ła mi się koń­ców­ka.

 (1.3) W po­da­nych wy­ra­zach wy­dziel temat i koń­ców­kę.

 (1.4) Maj­ster pod­wa­żył wieko pusz­ki koń­ców­ką śru­bo­krę­tu.

 (1.5) Na na­szym wy­dzia­le były czte­ry koń­ców­ki po­dłą­czo­ne do głów­ne­go kom­pu­te­ra w cen­trum obli­cze­nio­wym.

 (1.6) Koń­ców­ki sza­cho­we z róż­no­barw­ny­mi goń­ca­mi czę­sto koń­czą się re­mi­sem nawet wów­czas, gdy jedna ze stron ma prze­wa­gę w pio­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃j̃nˈt͡sufka, AS: kõĩ ̯ncufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniec m., kończenie n., kończyna ż., skończenie n., końcowość ż., skończoność ż., zakończenie n., zakańczanie n., wykańczanie n., wykończenie n., ukończenie n.

:: zdrobn. końcóweczka ż.

 czas. kończyć ndk., skończyć dk., zakończyć dk., zakańczać ndk., zakończyć dk., ukończyć dk.

 przym. końcowy, skończony

 przysł. końcowo, skończenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przyrostek fleksyjny

 (1.6) endszpil

Wiktionary


końcówkowy

przy­miot­nik od: koń­ców­ka


SJP.pl


końdzia

zdrob­nie­nie od: Ku­ne­gun­da (imię żeń­skie); Kun­dzia


SJP.pl


koński

do­ty­czą­cy konia, zwią­za­ny z ko­niem


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do konia

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ko­niem, do­ty­czą­cy konia

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla konia, ma­ją­cy cechy konia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagły tupot koń­skich kopyt był jakby oc­knie­niem z dziw­ne­go snu.

 (1.1) Jej kroki na ko­cich łbach bęb­nią jak nie­daw­no ko­py­ta koń­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃j̃sʲci, AS: kõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Końskie n./nmos., koniarz mos., koniowate nmos., koniucha mos., koniuch mos., konisko n., koń m., konik m., konina ż., konnica ż., koniuszy m., koniuszanka ż.

 przym. konny, koniowaty

Wiktionary


końskie

do­ty­czą­cy konia, zwią­za­ny z ko­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w gmi­nie Dyd­nia;

Wiktionary

Koń­skie – mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu ko­nec­kie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Koń­skie. Na­le­ży do ziemi san­do­mier­skiej hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski. Po­ło­żo­ne jest na pół­noc­nym skra­ju Wy­ży­ny Kie­lec­ko-San­do­mier­skiej, wśród Lasów Ko­nec­kich. Po­wia­to­wy oś­ro­dek prze­my­sło­wy (prze­mysł me­ta­lur­gicz­ny, wyt­wór­nie pły­tek ce­ra­micz­nych) i hand­lo­wy. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. kie­lec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od Lip­ska do Koń­skich była to szosa jed­no­kie­run­ko­wa, dzi­wacz­ny kręty pro­dukt fan­taz­ji dro­gow­ców, wy­ma­ga­ją­cy od kie­row­cy od­wa­gi i doś­wiad­cze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃j̃sʲcɛ, AS: kõĩ ̯sʹḱe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konecczanin mos., konecczanka ż.

 przym. konecki, koński

Wiktionary


końskowola

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Koń­sko­wo­la – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, sie­dzi­ba gminy Koń­sko­wo­la.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 li­czy­ła 2188 miesz­kań­ców.

Koń­sko­wo­la uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską 8 czerw­ca 1532. Zo­sta­ła po­zba­wio­na praw miej­skich 31 maja 1870, two­rząc wiej­ską gminę Koń­sko­wo­la w po­wie­cie no­wo­a­lek­san­dryj­skim, wstęp­nie w gra­ni­cach do­tych­cza­so­we­go mia­sta, a w la­tach 1925–1954 obej­mu­jąc także są­sied­nie wsie.

Wikipedia


końskowolanin

miesz­ka­niec Koń­sko­wo­li (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


końskowolanka

miesz­kan­ka Koń­sko­wo­li (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


końskowolski

przy­miot­nik od: Koń­sko­wo­la, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim


SJP.pl


kośba

ko­sze­nie zboża lub trawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ko­sze­nie traw, zbóż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku nie pla­no­wa­ća­nu­je­my kośby. Nie mamy pie­nię­dzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosiarz mos., kosa ż., kosiarka ż., kosior m., kosisko n.

 czas. kosić ndk., skosić dk., wykosić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszenie, żęcie, żniwa, reg. kosowica

Wiktionary


kośbiarz

re­gio­nal­nie: ko­siarz


SJP.pl


kośc.

skrót od: ko­ściel­ny


SJP.pl


kości

1. gra ha­zar­do­wa, po­le­ga­ją­ca na rzu­ca­niu sze­ścia­ni­ka­mi, któ­rych ścian­ki oz­na­cza się cy­fra­mi od 1 do 6;
2. pot. ciało czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gra ha­zar­do­wa sze­ścien­ny­mi kost­ka­mi

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D., C., Ms. i W. lp.; M., D., B. i W. lm. od: kość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɕt͡ɕi, AS: kośći

Wiktionary


kościan

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­ścian – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu ko­ściań­skie­go oraz gminy wiej­skiej Ko­ścian.

Mia­sto kró­lew­skie, na­le­żą­ce do sta­ro­stwa ko­ściań­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ło w po­wie­cie ko­ściań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2025, mia­sto li­czy­ło 22,956 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­ścian to mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɕt͡ɕãn, AS: kośćãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kościanianin m., kościanianka ż.

 przym. kościański

Wiktionary


kościanianin

miesz­ka­niec Ko­ścia­na


SJP.pl


kościanianka

miesz­kan­ka Ko­ścia­na


SJP.pl


kościanożółty

żółty o ko­ścia­nym od­cie­niu


SJP.pl


kościany

wy­ko­na­ny ze zwie­rzę­cych kości


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z kości

 (1.2) daw. ko­ści­sty

Wiktionary

Ko­ścia­ny – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tanie ko­ścia­ne bran­so­le­ty po­stu­ki­wa­ły na jej śnia­dych, szczu­płych ra­mio­nach.

 (1.1) Aby za­ło­żyć oczko, pod­no­szą się ostrzem ko­ścia­nem końce kory pod na­cię­ciem po­przecz­nem […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈɕt͡ɕãnɨ, AS: kośćãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kość ż., kostka ż., kościec m., kostucha ż., kostniak mrz.

 przym. kostny, kościsty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kostny

Wiktionary


kościański

przy­miot­nik od: Ko­ścian


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­ścia­na, zwią­za­ny z Ko­ścia­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kościan m., kościanianin m., kościanianka ż.

Wiktionary


kościec

szkie­let;
1. twar­da kon­struk­cja ciała zwie­rząt i ludzi, skła­da­ją­ca się z kości i chrzą­stek; układ kost­ny;
2. ze­spół naj­waż­niej­szych ele­men­tów ja­kiejś ca­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. mocna kost­na i czę­ścio­wo chrzęst­na kon­struk­cja ana­to­micz­na sta­no­wią­ca pod­po­rę dla ciała or­ga­niz­mu i na­da­ją­ca jemu kształt

 (1.2) pot. ze­spół istot­nych ele­men­tów okre­ślo­nej ca­ło­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • szkie­let, układ kost­ny – układ szkie­le­to­wy zwie­rząt i pro­ti­stów zwie­rzę­cych
  • Alagaësia – fik­cyj­na kra­i­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­cho­wał się nie­mal cały ko­ściec od­kry­te­go wczo­raj au­stra­lo­pi­te­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɕt͡ɕɛt͡s, AS: kośćec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kość ż., kostka ż., kostniak mrz.

 przym. kośćcowy, kościany, kostny, kościsty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkielet, układ szkieletowy

 (1.2) istota rzeczy, rdzeń

Wiktionary


kościecha

naz­wi­sko


SJP.pl


kościelak

naz­wi­sko


SJP.pl


kościelcowy

→ Ko­ście­lec (nazwa kilku szczy­tów w Pol­sce)


SJP.pl


kościelczanin

miesz­ka­niec Ko­ściel­ca (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kościelczanka

miesz­kan­ka Ko­ściel­ca (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kościelec

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. nazwa kilku szczy­tów w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ście­lec – część mia­sta Chrza­nów
  • Ko­ście­lec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Kro­to­szy­ce
  • Ko­ście­lec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Pa­kość
  • Ko­ście­lec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Ko­ście­lec – przy­sió­łek wsi Bu­ko­wo w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim; w gmi­nie Stary Targ
  • Ko­ście­lec – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Rę­dzi­ny
  • Ko­ście­lec – część wsi Szew­na w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bo­dze­chów
  • Ko­ście­lec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie My­cie­lin
  • Ko­ście­lec – część wsi Dą­bro­wi­ce Stare w woj. wiel­ko­pol­skim, pow. kol­skim, w gmi­nie Ko­ście­lec
  • Ko­ście­lec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Ko­ście­lec
  • Ko­ście­lec – gmina w po­wie­cie kol­skim
  • Ko­ście­lec – dawna gmina w po­wie­cie piń­czow­skim

Wikipedia


kościelecki

→ Ko­ście­lec (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­ściel­ca, zwią­za­ny z Ko­ściel­cem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kościelec m., kościelczanin m., kościelczanka ż.

Wiktionary


kościeliski

przy­miot­nik od: Ko­ście­li­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­ście­li­ska, zwią­za­ny z Ko­ście­li­skiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pią­tek po­je­cha­li­śmy do Ko­ście­li­skiej, w so­bo­tę do Cho­cho­łow­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kościelisko n., Kościelisko n., kościeliszczanin mos., kościeliszczanka ż., kościół mrz.

Wiktionary


kościelisko

przy­miot­nik od: Ko­ście­li­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­che­ol. miej­sce gdzie stał lub miał stać ko­ściół; ruiny ko­ścio­ła;

 (1.2) daw. miej­sce obok ko­ścio­ła

 (1.3) daw. plac, cmen­tarz ko­ściel­ny

Wiktionary

Ko­ście­li­sko – wieś pod­ha­lań­ska w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim, sie­dzi­ba gminy Ko­ście­li­sko.

W la­tach 1973–1977 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Ko­ście­li­sko-Witów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kościelna ż., kościół mrz., kościelny mos., Kościelisko n., kościeliszczanin mos., kościeliszczanka ż.

 przym. kościelny, kościeliski

Wiktionary


kościeliszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­ście­li­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1845 ko­ście­li­szcza­nie mają włas­ną pa­ra­fię ka­to­lic­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kościelisko n., Kościelisko n.

:: fż. kościeliszczanka ż.

 przym. kościeliski

Wiktionary


kościeliszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­ście­li­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kościelisko n., Kościelisko n.

:: fm. kościeliszczanin mos.

 przym. kościeliski

Wiktionary


kościelna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca w ko­ście­le

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: ko­ściel­ny

Wiktionary

Ko­ściel­na (niem. "Kirch­berg", 513 m n.p.m.) – szczyt w pół­noc­nej czę­ści Gór Kru­czych, w Su­de­tach Środ­ko­wych, sta­no­wią­cy ich pół­noc­ne za­koń­cze­nie. Ma dwa wierz­choł­ki o wy­so­ko­ści 513 i 511 m n.p.m. (ten niż­szy zwany jest "Górą Par­ko­wą").

Masyw Ko­ściel­nej wzno­si się w wi­dłach Bobru i Zadr­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­strant po­pro­sił panią ko­ściel­ną o roz­pa­le­nie ka­dzi­dła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kościół mrz., Kościół mrz., kościółek mrz., kościelisko n.

:: fm. kościelny mos.

 przym. kościelny, kościołowy

 przysł. kościelnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakrystianka

Wiktionary


kościelniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cy­prian Ko­ściel­niak (ur. 1948) – gra­fik fil­mo­wy
  • Ire­ne­usz Ko­ściel­niak (ur. 1974) – pił­karz
  • Jacek Ko­ściel­niak (ur. 1963) – po­li­tyk, poseł na Sejm RP V ka­den­cji
  • Krzysz­tof Ko­ściel­niak (ur. 1965) – ksiądz, pro­fe­sor
  • Mał­go­rza­ta Ko­ściel­niak (ur. 1973) – dzien­ni­kar­ka
  • Mie­czy­sław Ko­ściel­niak (1912–1993) – ma­larz, gra­fik i ry­sow­nik
  • Ta­de­usz Ko­ściel­niak – (1910–1996) – pol­ski ma­larz, gra­fik i ry­sow­nik;
  • Wła­dy­sław Ko­ściel­niak (1916–2015) – ma­larz, gra­fik i ry­sow­nik
  • Woj­ciech Ko­ściel­niak (ur. 1965) – aktor, re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Zdzi­sław Ko­ściel­niak – rzeź­biarz

Wikipedia


kościelnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ko­ściel­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kościół mrz., Kościół mrz., kościelna ż., kościelny mos., kościółek mrz., kościółeczek mrz.

 przym. kościelny, kościołowy, przykościelny, wewnątrzkościelny, wokółkościelny

Wiktionary


kościelnik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ściel­nik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­bań­skim, w gmi­nie Lubań
  • Ko­ściel­nik – przy­sió­łek wsi Błąd­ko­wo w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Dobra.
  • Ko­ściel­nik – dawna gmina
  • Ko­ściel­nik – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­ściel­ni­ku, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim

Wikipedia


kościelność

daw­niej: spra­wy re­li­gij­ne, do­ty­czą­ce Ko­ścio­ła


SJP.pl


kościelny

męż­czyz­na wy­ko­nu­ją­cy w ko­ście­le drob­ne czyn­no­ści po­moc­ni­cze; za­kry­stian


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z okre­ślo­nym ko­ścio­łem (in­sty­tu­cją)

 (1.2) zwią­za­ny z re­gu­ła­mi okre­ślo­ne­go ko­ścio­ła (in­sty­tu­cji)

 (1.3) ar­chit. szt. zwią­za­ny z bu­dyn­kiem ko­ścio­ła

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) kośc. męż­czyz­na po­ma­ga­ją­cy w ko­ście­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś cho­dzi­łam do ko­ścio­ła, mam chrzest, ko­mu­nię i bierz­mo­wa­nie, ale na pewno nie wezmę ślubu ko­ściel­ne­go (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔɕˈt͡ɕɛlnɨ, AS: kośćelny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kościół mrz., Kościół mrz., kościółek mrz., kościelisko n.

:: fż. kościelna ż.

 przym. kościołowy, kościółkowy

 przysł. kościelnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.?) przest. cyrkwny

 (2.1) zakrystian

Wiktionary


kościelski

naz­wi­sko


SJP.pl


kościernica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ścier­ni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Bia­ło­gard
  • Ko­ścier­ni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Ko­ścier­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim
  • Ko­ścier­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie ko­sza­liń­skim
  • Ko­ścier­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ko­ścier­ni­cy, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim

Wikipedia


kościerski

przy­miot­nik od: Ko­ście­rzy­na; ko­ście­rzyń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­ście­rzy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kościerzyna ż., Kościerzynianin m., Kościerzynianka ż.

 przym. kościerzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kościerzyński

Wiktionary


kościerzyce

Ko­ście­rzy­ce (niem. "Gross Ne­u­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Lub­sza, nad rzeką Odrą.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba gminy Ko­ście­rzy­ce. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­ście­rzy­ce.

Wikipedia


kościerzyna

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim;

Wiktionary

Ko­ście­rzy­na (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku Kòscérzna; Be­rent, daw­niej "Bern") – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, któ­re­go jest sie­dzi­bą.

We­dług da­nych po­cho­dzą­cych z Głów­ne­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go z 30 czerw­ca 2021 r., Ko­ście­rzy­na li­czy­ła 23 698 miesz­kań­ców i była pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści pięt­na­stym mia­stem w wo­je­wództ­wie po­mor­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 17 kwiet­nia do Ko­ście­rzy­ny wje­cha­ły po­cią­gi „Jeleń” i „Niedź­wia­dek”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔɕt͡ɕɛˈʒɨ̃na, AS: kośćežỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kościerzynianin m., Kościerzynianka ż.

 przym. kościerski, kościerzyński

Wiktionary


kościerzynianin

miesz­ka­niec Ko­ście­rzy­ny


SJP.pl


kościerzynianka

miesz­kan­ka Ko­ście­rzy­ny


SJP.pl


kościerzyński

przy­miot­nik od: Ko­ście­rzy­na; ko­ścier­ski


SJP.pl


kościesza

naz­wi­sko


SJP.pl


kościk

naz­wi­sko


SJP.pl


kościkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kościogubny

ko­mór­ki ko­ścio­gub­ne - ko­mór­ki od­po­wia­da­ją­ce za ni­szcze­nie zbęd­nych ko­mó­rek kost­nych w celu umoż­li­wie­nia pra­wi­dło­we­go wzro­stu kości; oste­o­kla­sty


SJP.pl


kościotrup

1. szkie­let czło­wie­ka;
2. w kul­tu­rze: per­so­ni­fi­ka­cja śmier­ci - wy­o­bra­że­nie śmier­ci w po­sta­ci ko­ścio­tru­pa, np. ta­niec szkie­le­tów; szkie­let, ko­stu­cha, ko­stu­sia, śmierć;
3. po­tocz­nie: ktoś bar­dzo chudy, wy­nędz­nia­ły; szkie­let, chu­dzie­lec, chu­dzi­na, chu­der­lak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) szkie­let ludz­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. bar­dzo chudy, mi­zer­ny czło­wiek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ścio­trup (sym­bol)
  • Ko­ścio­trup (cza­so­pis­mo)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔɕˈt͡ɕɔtrup, AS: kośćotrup

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kościotrupi

 rzecz. trupięgi nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kościej

Wiktionary


kościotrupek

po­tocz­nie: ko­bie­ta prze­bra­na za ko­ścio­tru­pa


SJP.pl


kościotrupi

taki, który do­ty­czy ko­ścio­tru­pa, przy­po­mi­na swoim wy­glą­dem ko­ścio­tru­pa - szkie­let czło­wie­ka; wy­nędz­nia­ły, bar­dzo chudy


SJP.pl


kościotrupka

po­tocz­nie: ko­bie­ta prze­bra­na za ko­ścio­tru­pa


SJP.pl


kościotwórczy

two­rzą­cy kości


SJP.pl


kościozrost

wro­dzo­ny zrost kości pow­sta­ły wsku­tek za­bu­rze­nia w two­rze­niu się szcze­lin sta­wo­wych; sy­no­sto­za


SJP.pl

Ko­ścioz­rost ( sy­no­sto­sis) – naj­moc­niej­sze po­łą­cze­nie mię­dzy­kost­ne, roz­wi­ja­ją­ce się z wie­kiem a za­cho­dzą­ce w obrę­bie wię­zoz­ro­stów i chrząst­koz­ro­stów. W ko­ścioz­rost mogą przeksz­tał­cać się także stawy, np. stawy kości krzy­żo­wej, a pa­to­lo­gicz­nie czę­sto i inne, na przy­kład po zła­ma­niu. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą ko­ścioz­ro­stu jest cał­ko­wi­ty zanik ru­cho­mo­ści.

Wikipedia


kościołeczek

zdrob­nie­nie od: ko­ścio­łek


SJP.pl


kościołek

mały ko­ściół; ko­śció­łek


SJP.pl

Ko­ścio­łek lub Ko­śció­łek (słow. "Kostolík", niem. "Ka­pel­le", węg. "Kápolna", 2261 m n.p.m.) – odo­sob­nio­na ska­li­sta tur­nia w gór­nej czę­ści Do­li­ny Ba­ty­żo­wiec­kiej w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich. Na po­łud­nie od ścian Ba­ty­żo­wiec­kie­go Szczy­tu z dna do­li­ny wy­pię­trza się krót­ki i po­cząt­ko­wo sze­ro­ki grzbiet o kie­run­ku pro­sto­pa­dłym do głów­nej grani Tatr.

Wikipedia


kościołowy

po­tocz­nie:
1. odś­więt­ny, np. ubra­nie ko­ścio­ło­we
2. zwia­za­ny z re­li­gią i ko­ścio­łem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. iron. sprzy­ja­ją­cy Ko­ścio­ło­wi ka­to­lic­kie­mu, zwią­za­ny z Ko­ścio­łem ka­to­lic­kim, ma­ją­cy or­to­dok­syj­nie ka­to­lic­kie po­glą­dy

 (1.2) pot. żart. ko­ściel­ny

 (1.3) pot. żart. uży­wa­ny przy odś­więt­nych okaz­jach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­trzeb­ny jest kan­dy­dat pra­wi­co­wy, ko­ścio­ło­wy i jed­no­cze­śnie kom­pe­tent­ny i wtedy elek­to­rat o pra­wi­co­wych po­glą­dach bę­dzie ro­zbi­ty, a le­wi­co­wy i cen­tro­wy da głosy na prze­ciw­ni­ka No­wa­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kościół m., kościół, m., kościelny m.

:: zdrobn. kościółek m.

 przym. kościelny, przykościelny, wewnątrzkościelny

 przysł. kościelnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prokościelny, klerykalny, parafiański, religiancki, bigoteryjny, dewocyjny, świętoszkowaty, ultrakatolicki; pot. moherowy; wulg. żart. świętojebliwy

 (1.3) odświętny, niedzielny, galowy

Wiktionary


kościoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dwie tur­nie w Poś­red­niej Grani w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: Ko­ściół

Wiktionary

Ko­ścio­ły (słow. "Ko­sto­ly") – grupa turni w Zim­no­wodz­kiej Grani w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich. Wzno­szą się one po­mię­dzy Ciem­nia­stą Prze­łę­czą ("Bránička") na pół­noc­nym za­cho­dzie a Ry­wo­ciń­ską Prze­łę­czą ("Sedlo za Oštepmi") na po­łud­nio­wym wscho­dzie i gó­ru­ją nad Do­li­ną Małej Zim­nej Wody ("Malá Studená do­li­na") oraz Do­li­ną Sta­ro­le­śną ("Veľká Studená do­li­na"). Naj­wy­bit­niej­sze tur­nie Ko­ścio­łów to Mały Ko­ściół (2095 m n.p.m.) i Wiel­ki Ko­ściół (2151 m).

Wikipedia


kościsko

zgru­bie­nie od: kość


SJP.pl


kościste

naj­więk­sza pod­gro­ma­da ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl


kościstość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przy­miot­ni­ko­wy od|ko­ści­sty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kość ż., kostucha ż.

:: zdrobn. kostka ż., kosteczka ż.

 przym. kostny, kościsty

Wiktionary


kościsty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o ciele lub o czę­ści ciała: o wy­dat­nych, wy­sta­ją­cych ko­ściach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo mi przy­jem­nie poz­nać, — rzekł Marks, wy­cią­ga­jąc długą, ko­ści­stą rękę, bar­dzo po­dob­ną do wro­niej nogi.

 (1.1) Na ko­niec, po go­dzi­nie pi­sa­nia pod­niósł twarz znad bi­bu­ły, spoj­rzał na szyby za­la­ne de­szczem i koń­cem dłu­gie­go, ko­ści­ste­go palca po­wiódł po brze­gu za­czer­wie­nio­nej po­wie­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kość ż., kościstość ż., kostucha ż., kostka ż., kosteczka ż., kościec m.

 przym. kostny, kostkowy, kościany, ościsty

Wiktionary


kościuch

naz­wi­sko


SJP.pl


kościuk

naz­wi­sko


SJP.pl


kościukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kościum

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Kresy Pół­noc­ne, Pod­la­sie. gar­ni­tur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmar­łe­go cho­wa­no prze­waż­nie w czar­nym ubra­niu, czę­sto był to ko­ścium ślub­ny, bo mó­wio­no, że ubra­nie ślub­ne po­win­no wy­star­czyć aż do śmier­ci.

 (1.1) — Chodź, Antoś, ze mną do Her­se­go na Wo­łów­kie, to mi nowy ko­ścium fond­niesz, bo mi już z kiec­ki obra­za pu­blicz­na wy­ła­zi!

 (1.1) Pot zimny wde­rzył na głowa, fybra trząść jego po­cze­ła— ale w ta pora we drzwiach po­ja­wił sie ja­ki­ści młody czło­wiek w gra­na­to­wym ko­ściu­mie (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. garnitur.; gw-pl|Podlasie. kostium

Wiktionary


kościuszko

naz­wi­sko, np. Ta­de­usz Bo­na­wen­tu­ra Ko­ściusz­ko (1746-1817), ge­ne­rał pol­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­dzie:
    • Kon­stan­ty (Ko­stiusz­ko) Fio­do­ro­wicz (XV/XVI w.) – se­kre­tarz wiel­kich ksią­żąt li­tew­skich w la­tach 1492–1509, pro­to­pla­sta rodu Ko­stiusz­ków-Ko­ściusz­ków
    • Alek­san­der Jan Ko­ściusz­ko (ur. 1629, zm. 1711) – pra­dzia­dek Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki
    • Am­bro­ży Ka­zi­mierz Ko­ściusz­ko (ur. 1667, zm. ok. 1720) – dzia­dek Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki
    • Lud­wik Ta­de­usz Ko­ściusz­ko (ur. 1700, zm. 1758) – puł­kow­nik, oj­ciec Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki
    • Ta­de­usz Ko­ściusz­ko (ur. 1746, zm. 1817) – ge­ne­rał, bo­jow­nik o wol­ność Pol­ski i Sta­nów Zjed­no­czo­nych
    • Jan Ko­ściusz­ko (ur. 1954) – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy i wy­ści­go­wy, przed­się­bior­ca, re­sta­u­ra­tor, fi­lan­trop
    • Mi­chał Ko­ściusz­ko (ur. 1985) – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy
    • Karol Ko­ściusz­ko-Wa­lu­szyń­ski (ur. 1847, zm. 1907) – pol­ski ar­che­o­log, ba­dacz Cher­so­ne­zu na Kry­mie
  • Nazwy ge­o­gra­ficz­ne oraz miej­sca naz­wa­ne imie­niem Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki:
    • W Pol­sce:
      • Ko­piec Ko­ściusz­ki w Kra­ko­wie

Wikipedia


kościuszkowa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ko­ściusz­ki lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kościuszkowiec

żoł­nierz pier­wszej dy­wiz­ji im. Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki, ut­wo­rzo­nej w ZSRR do walki z Niem­ca­mi hit­le­row­ski­mi w okre­sie dru­giej wojny świa­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz 1. Pol­skiej Dy­wiz­ji Pie­cho­ty im. Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki sfor­mo­wa­nej w Siel­cach nad Oką w maju 1943 roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rocz­ni­cę bitwy pod Grun­wal­dem ko­ściusz­kow­cy zło­ży­li przy­się­gę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kościuszków m., Kościuszkowo n., Kościuszki nmos.

 przym. kościuszkowski, Kościuszkowski

Wiktionary


kościuszkowski

1. taki, jak u Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki, np. nos ko­ściusz­kow­ski - nos za­dar­ty w cha­rak­te­ry­stycz­ny spo­sób;
2. do­ty­czą­cy in­su­rek­cji z 1794 roku, pow­sta­nia ko­ściusz­kow­skie­go, np. dukat ko­ściusz­kow­ski - mo­ne­ta bita przez wła­dze pow­stań­cze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­de­u­szem Ko­ściusz­ką i jego dzia­łal­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bitwa pod Bło­niem miała miej­sce pod­czas in­su­rek­cji ko­ściusz­kow­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kościuszkowiec mos.

 przym. Kościuszkowski

Wiktionary


kościuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ko­ściusz­ki lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kościów

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ko­ściów – pol­ski kom­po­zy­tor, al­to­wio­li­sta, pe­da­gog i pi­sarz
  • Zbi­gniew Ko­ściów – pol­ski pi­sarz i pe­da­gog mu­zycz­ny, ba­dacz kul­tu­ry mu­zycz­nej

Wikipedia


kościół

1. ogół wyz­naw­ców ja­kiejś re­li­gii; Ko­ściół;
2. in­sty­tu­cja ko­ściel­na, zwła­szcza ka­to­lic­ka, re­pre­zen­to­wa­na przez du­chow­nych; Ko­ściół;
3. bu­dy­nek, miej­sce mod­lit­wy chrze­ści­jan, w któ­rym od­by­wa­ją się uro­czy­sto­ści re­li­gij­ne i od­pra­wia­ne są msze świę­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. rel. świą­ty­nia chrze­ści­jań­ska;

 (1.2) pot. przen. czas na­bo­żeń­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ściół – bu­dy­nek przez­na­czo­ny dla celów kultu
  • Ko­ściół – re­li­gij­na or­ga­ni­za­cja wyz­naw­ców i ich du­cho­wień­stwa
  • Ko­ściół – w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej: wspól­no­ta wie­rzą­cych za­ło­żo­na przez Je­zu­sa Chry­stu­sa, sta­no­wią­ca Lud Boży, Ciało Chry­stu­sa i Świą­ty­nię Ducha Świę­te­go
  • Ko­ściół – for­ma­cja skal­na w Wą­wo­zie Kra­ków w pol­skich Ta­trach Za­chod­nich
  • Ko­ścio­ły – dwie tur­nie w Poś­red­niej Grani w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich
  • Ko­ściół – wło­ski film z 1989 r., reż. Mi­che­le Soavi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (1.2) Zo­ba­czę się z nią po ko­ście­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɕt͡ɕuw, AS: kośćuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kościół m., kościelny m.

:: zdrobn. kościółek m., kościółeczek m.

 przym. kościelny, kościołowy, przykościelny, wewnątrzkościelny, wokółkościelny, kościeliski, kościółkowy

 przysł. kościelnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom Boży, zbór, cerkiew, reg. śl. kośćůu

Wiktionary


kościółeczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bar­dzo mały ko­ściół

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kościelnie

 rzecz. kościół mrz., kościółek mrz., Kościół mrz.

Wiktionary


kościółek

mały ko­ściół; ko­ścio­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ko­ściół

 (1.2) mały ko­ściół

 (1.3) bot. lud. dziu­ra­wiec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­śció­łek (Gu­mio­nek) – ska­li­sty szczyt w Pie­ni­nach Czorsz­tyń­skich
  • Ko­śció­łek (Ko­ścio­łek) – tur­nia w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich
  • Ko­śció­łek – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu Ełc­kim
  • Ko­śció­łek – wznie­sie­nie w gmi­nie Ja­sio­nów­ka, po­wie­cie mo­niec­kim, wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Ko­śció­łek – wznie­sie­nie w gmi­nie Wi­da­wa, po­wie­cie ła­skim, wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Ko­śció­łek – wznie­sie­nie u uj­ścia stru­gi Jeleń do rzeki Tanew we wsi Su­siec w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Su­siec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­cu­siu, idź z ba­bu­nią do ko­ściół­ka po śnia­dan­ku.

 (1.2) We wsi Nowa Biela stał ongiś mo­drze­wio­wy ko­śció­łek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔɕˈt͡ɕuwɛk, AS: kośćuu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kościół m., kościółeczek m., Kościół m., kościelny m., kościelna ż.

 przym. kościelny, kościołowy, antykościelny, kościółkowy

 przysł. kościelnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kościółeczek

Wiktionary


kościółkowość

po­tocz­nie: prze­sad­na po­boż­ność


SJP.pl


kościółkowy

→ ko­śció­łek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­ściół­ka

Wiktionary

Patrz:

kościółek

kościński

naz­wi­sko


SJP.pl


kośi

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. stre­fa w re­gio­nie Pur­wań­ćal, w Ne­pa­lu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɕi, AS: kośi

Wiktionary


kośka

naz­wi­sko


SJP.pl


kośla

naz­wi­sko


SJP.pl


koślacz

naz­wi­sko


SJP.pl


koślaczek

ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych o kar­mi­no­wo­czer­wo­nych kwia­tach


SJP.pl

Ko­śla­czek ("Ana­camp­tis" Rich.) – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go za­li­cza się tu 1 lub 11–15 ga­tun­ków. Róż­ni­ce w uję­ciu ro­dza­ju pow­sta­ły po od­kry­ciu za­gnież­dże­nia linii roz­wo­jo­wej ga­tun­ku ty­po­we­go wśród grupy tak­so­nów wcze­śniej za­li­cza­nych do ro­dza­ju stor­czyk ("Or­chis").

Wikipedia


koślak

1. po­gard­li­wie: osoba z wadą po­sta­wy;
2. krzy­wa noga;
3. kul­fon; gryz­moł


SJP.pl


koślarz

re­gio­nal­nie: ja­dal­ny grzyb o ru­do­po­ma­rań­czo­wym lub jas­no­brą­zo­wym ka­pe­lu­szu i wys­mu­kłej, bia­łej nodze; koź­lak, koź­larz


SJP.pl


koślawiec

po­tocz­nie o czło­wie­ku ko­śla­wym, niez­grab­nym


SJP.pl


koślawiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ko­śla­wo


SJP.pl


koślawka

ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych; krzy­wo­nóg


SJP.pl


koślawość

→ ko­śla­wy


SJP.pl

Patrz:

koślawy

koślawy

po­tocz­nie:
1. krzy­wy, po­wy­krę­ca­ny;
2. ma­ją­cy krzy­we nogi;
3. pełen błę­dów, uste­rek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) krzy­we­go kształ­tu, ze znieksz­tał­ce­niem

 (1.2) anat. kątem skie­ro­wa­ny do wew­nątrz, osią od­chy­lo­ny na zew­nątrz od osi sy­me­trii ciała

 (1.3) o róż­nej dłu­go­ści nóg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha, ha, ha, ale ten ogó­rek ko­śla­wy! Je­szcze ta­kie­go nie wi­dzia­łam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔɕˈlavɨ, AS: koślavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koślawość ż.

 przysł. koślawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywy, niezgrabny, powykręcany, skrzywiony, wygięty, wykręcony, zdeformowany

 (1.2) krzywonogi

 (1.3) kulawy

Wiktionary


kośmicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kośmider

naz­wi­sko


SJP.pl


kośmin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­śmin – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych
  • Ko­śmin – dziel­ni­ca mia­sta Pi­ła­wa Górna, w pow. dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Pi­ła­wa Górna
  • Ko­śmin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ży­rzyn
  • Ko­śmin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Gró­jec

Wikipedia


kośminek

Ko­śmi­nek – dziel­ni­ca Lu­bli­na we wschod­niej czę­ści mia­sta. Skła­da się z wła­ści­we­go Ko­śmin­ka, Maj­dan­ka, osied­li Maki i Wyz­wo­le­nie-Po­łud­nie.

Wikipedia


kośnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kost­ni­ca

Wiktionary


kośnik

ptak leśny z ro­dzi­ny ko­śni­ków; ho­a­cyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roln. ko­siarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Opist­ho­co­mus ho­a­zin|Müller|ref=tak., śred­niej wiel­ko­ści tro­pi­kal­ny ptak z ro­dzi­ny ho­a­cy­nów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ho­a­cyn, ko­śnik czu­ba­ty
  • Ko­śnik – część wsi Mokr­sko w woj. łódz­kim, pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Mokr­sko
  • Ko­śnik – część mia­sta Draw­no w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Draw­no
  • Ko­śnik – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Draw­no
  • Ko­śnik – al­ter­na­tyw­na nazwa stru­gi Ko­śnej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kosa ż.

 czas. kosić ndk., skosić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) hoacyn

Wiktionary


kośno

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kośno – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Olsz­tyń­skim, po­ło­żo­ne w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Kośno – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Cho­szczeń­skim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik
  • Kośno – dawna osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda.

Wikipedia


kośny

na­da­ją­cy się do ko­sze­nia lub przez­na­czo­ny do ko­sze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny, na­da­ją­cy się do ko­sze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­styn Kośny – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny
  • Bo­le­sław Kośny – pow­sta­niec ślą­ski
  • Mak­sy­mi­lian Kośny – pol­ski le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔɕnɨ, AS: kośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosiarz mos., kosynier mos., kosa

 czas. wykaszać

Wiktionary


kośwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim i Kraju Perm­skim

Wiktionary


kość

1. część szkie­le­tu krę­gow­ców, zbu­do­wa­na z tkan­ki kost­nej;
2. sze­ścian z zaz­na­czo­ny­mi punk­ta­mi przez­na­czo­ny do gry; * forma na­rzęd­ni­ka l.mn. "ko­ścia­mi" moż­li­wa tylko w wy­ra­że­niu "pocz­ci­wy/dobry/ucz­ci­wy z ko­ścia­mi" - praw­dzi­wie, do grun­tu pocz­ci­wy, dobry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. część szkie­le­tu ludzi lub zwie­rząt;

 (1.2) elek­tron. pot. układ sca­lo­ny

 (1.3) in­form. pot. nie­wiel­ki po­dze­spół na płyt­ce dru­ko­wa­nej

 (1.4) wie­lo­ścian z ocz­ka­mi słu­żą­cy do gry;

 (1.5) zob. kości.

Wiktionary

Kość (łac. "os", lm ossa; gr. "ostéon") – na­rząd bu­du­ją­cy układ kost­ny. Nauką zaj­mu­ją­cą się kość­mi jest oste­o­lo­gia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kość udowa jest ko­ścią długą.

 (1.1) Ta do­pie­ro jest ko­ścią z moich kości i cia­łem z mego ciała!

 (1.2) Dzi­siej­sze kości są bar­dzo wy­daj­ne.

 (1.4) Rzuć kość­mi dwa razy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔɕt͡ɕ, AS: kość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ość, kościec m., kostucha ż., okostna ż.

:: zdrobn. kostka ż., kosteczka ż.

 czas. kostnieć, skostnieć

 przym. kostny, kościsty, kościany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnat

 (1.2) scalak, chip

 (1.4) kostka, kostka do gry

Wiktionary


kośćcowy

przy­miot­nik od: ko­ściec


SJP.pl


koźbiał

naz­wi­sko


SJP.pl


koźlak

1. ja­dal­ny grzyb o ru­do­po­ma­rań­czo­wym lub jas­no­brą­zo­wym ka­pe­lu­szu i wys­mu­kłej, bia­łej nodze; kozak; koź­larz;
2. ga­tu­nek moc­ne­go i ciem­ne­go piwa ze słodu jęcz­mien­ne­go;
3. koźlę, ko­zio­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. zool. ko­zio­łek, koźlę

 (1.2) mykol. zob. koź­larz.

 (1.3) mykol. reg. zob. ma­ślak zwy­czaj­ny.

 (1.4) kulin. spoż. ro­dzaj moc­ne­go piwa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koź­lak – typ wia­tra­ka
  • Koź­lak – osada w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, po­wie­cie wę­go­rzew­skim, gmi­nie Budry.
  • koź­lak – (po­tocz­nie) ro­dzaj grzy­ba z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych, zob. koź­larz
  • koź­lak – ga­tu­nek piwa
    • Koź­lak – marka piwa bro­wa­ru Amber

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔʑlak, AS: koźlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. koźlarek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kozak, koźlarek

 (1.3) maślarz, maśloch, maślicha, maślórka, maśluk, pępek, ślimak, sośniak

Wiktionary


koźlakowy

→ koź­lak


SJP.pl

Patrz:

koźlak

koźlanin

miesz­ka­niec Koźla


SJP.pl


koźlanka

miesz­kan­ka Koźla


SJP.pl

Koź­lan­ka – osada leśna w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec.

Do 2023 miej­sco­wość była czę­ścią wsi Rąb­czyn.

W la­tach 1975–1998 Koź­lan­ka ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


koźlarek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


koźlarz

ja­dal­ny grzyb o ru­do­po­ma­rań­czo­wym lub jas­no­brą­zo­wym ka­pe­lu­szu i wys­mu­kłej, bia­łej nodze; kozak, koź­lak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. grzyb z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lec­ci­num|Gray|ref=Lec­ci­num. z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi kosm­ka­mi na trzo­nie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʑlaʃ, AS: koźlaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koźlak m.

:: zdrobn. koźlarek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kozak, koźlarek, koźlak

Wiktionary


koźle

→ ko­zioł (sa­miec kozy); ko­zło­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Koźle – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków
  • Koźle – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły
  • Koźle – dawne mia­sto, od 1975 część mia­sta Kę­dzie­rzyn-Koźle
  • Koźle – gro­ma­da w po­wie­cie brze­zim­skim
  • Koźle – wznie­sie­nie w Be­ski­dzie Małym (ina­czej: Kró­li­cza Góra)

Wikipedia


koźli

→ ko­zioł (sa­miec kozy); ko­zło­wy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do kozła

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy kozła, okre­śla­ją­cy kozła, uży­wa­ny przy koźle

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kozła, ma­ją­cy cechy kozła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na bło­cie zo­ba­czył koźle ślady.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koźlę n., kozioł mzw., koziołek mzw., koziarz mos., koźlina ż.

 przym. kozi

Wiktionary


koźlice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Koź­li­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Rudna
  • Koź­li­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Ga­wo­rzy­ce
  • Koź­li­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Zgo­rze­lec
  • Koź­li­ce – część wsi So­mi­ny w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce
  • Koź­li­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Koź­li­ce w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, po­wie­cie lu­biń­skim, gmi­nie Rudna

Wikipedia


koźlik

naz­wi­sko


SJP.pl

Koź­lik – wy­stęp umie­szczo­ny w przed­niej czę­ści łoża ka­ra­bi­nu słu­żą­cy do usta­wia­nia broni w „kozły”.

Aby usta­wić broń w „kozły”, opie­ra­no ka­ra­bi­ny kol­ba­mi o zie­mię i za­cze­pia­no je o sie­bie naw­za­jem koź­li­ka­mi. Czę­sto funk­cję koź­li­ka pełni wy­cior lub za­ło­żo­ny na broń ba­gnet (np. w ka­ra­bi­nie Lebel – ba­gnet Mle 1886 wy­po­sa­żo­ny w peł­nią­cy funk­cję koź­li­ka hak jelca).

Wikipedia


koźlina

mięso z kozy lub kozła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mięso z kozy, kozła lub koź­lę­cia

 (1.2) skrzy­żo­wa­ne drągi na szczy­cie strze­chy wzmac­nia­ją­ce po­szy­cie

 (1.3) pot. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Salix vi­mi­na­lis|L.|ref=tak., wierz­ba wi­cio­wa, ga­tu­nek wierz­by

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔʑˈlʲĩna, AS: koźlʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koza ż., kozioł m., koźlę n., koziołek m., koźlątko n., koziarz mos.

 przym. kozi, koźli, koźlęcy

Wiktionary


koźlonogi

ma­ją­cy nogi kozła, np. faun, satyr koź­lo­no­gi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy kozie nogi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔʑlɔ̃ˈnɔɟi, AS: koźlõnoǵi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kozłonogi, kozionogi, koziostopy

Wiktionary


koźlątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: koźlę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: koźlę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza koza Kasia uro­dzi­ła wios­ną dwa koź­ląt­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔʑˈlɔ̃ntkɔ, AS: koźlõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koza ż., kózka ż., kozioł m., koziołek m., koźlak m., koźlę n., koźlarz m., koźlina ż., kozica ż., kozik m., koziołkowanie n., kozłowanie n.

 czas. koziołkować ndk., kozłować ndk.

 przym. kozi, koźlęcy, koziołkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kózka ż., koziołek m., koźlak m., koźlę n.

Wiktionary


koźlę

1. młode kozy do­mo­wej, młoda ko­zi­ca, sarna;
2. młody jeleń, ko­zio­ro­żec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. młode kozy do­mo­wej

 (1.2) zool. młode mniej­szych zwie­rząt ko­pyt­nych, np. sarny, mu­flo­na, ko­zi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kozioł m., koza ż., koźlina ż., koziołek m., koźlak m., kózka ż., koźlarz m., kozłowanie n., kozik m., koziołkowanie n., przekoziołkowanie n., kozłowanie n.

:: zdrobn. koźlątko n.

 czas. kozłować ndk., koziołkować ndk., przekoziołkować dk.

 przym. kozi, koźlęcy, koziołkowy, koźli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koźlak

Wiktionary


koźlęcy

przy­miot­nik od: koźlę


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do koź­lę­cia

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy koź­lę­cia, okre­śla­ją­cy koź­lę­cia, uży­wa­ny przy koź­lę­ciu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla koź­lę­cia, ma­ją­cy cechy koź­lę­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usły­sze­li­śmy koź­lę­cy bek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koźlątko n., koźlę n., koziarz mos., koźlina ż.

Wiktionary


koźmian

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­je­tan Koź­mian (1771–1856) – poeta pol­ski, kry­tyk li­te­rac­ki, pa­mięt­ni­karz
  • Jan Koź­mian (1814–1877) – ksiądz pu­bli­cy­sta i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Sta­ni­sław Eg­bert Koź­mian (1811–1885) – pol­ski tłu­macz, wsła­wił się prze­kła­da­mi ut­wo­rów Wil­lia­ma Szek­spi­ra
  • Sta­ni­sław Koź­mian (1836–1922) – po­li­tyk kon­ser­wa­tyw­ny, re­ży­ser, kry­tyk te­a­tral­ny, pu­bli­cy­sta i hi­sto­ryk

Wikipedia


koźmice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Koź­mi­ce ( Ko­se­mitz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Cie­pło­wo­dy.

Wikipedia


koźmin

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie;
3. część Ja­worz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa czę­ści mia­sta i sze­re­gu wsi w Pol­sce;

 (1.2) geogr. wieś na Ukra­i­nie;

 (1.3) zob. Koź­min Wiel­ko­pol­ski.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Koź­min – część mia­sta Ja­worz­no
  • Koź­min – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Zgo­rze­lec
  • Koź­min – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Skar­sze­wy
  • Koź­min – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Obrzyc­ko
  • Koź­min – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Bru­dzew
  • Koź­min – gro­ma­da w po­wie­cie kro­to­szyń­skim
  • Koź­min – gro­ma­da w po­wie­cie tu­rec­kim
  • Koź­min – dawna gmina
  • Koź­min – wieś na Ukra­i­nie
  • Koź­min Wiel­ko­pol­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będąc w Koź­mi­nie, zro­bi­li­śmy za­ku­py.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koźminianin mos., koźminianka ż.

 przym. koźmiński

Wiktionary


koźminczanin

miesz­ka­niec Koź­min­ka (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


koźminczanka

miesz­kan­ka Koź­min­ka (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


koźminecki

zwią­za­ny z Koź­min­kiem, do­ty­czą­cy Koź­min­ka


SJP.pl


koźminek

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Koź­mi­nek – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Koź­mi­nek.

Prawa miej­skie od 1369. W 1555 zo­stał zwo­ła­ny róż­no­wier­czy synod w Koź­min­ku, na któ­rym pol­scy bra­cia cze­scy i kal­wi­ni­ści za­war­li krót­kotr­wa­łą unię. Koź­mi­nek utra­cił prawa miej­skie (mia­sto zo­sta­ło prze­mia­no­wa­ne na osadę) 31 maja 1870; prawa miej­skie Koź­mi­nek uzy­skał po­now­nie 1 stycz­nia 2021.

Wikipedia


koźminianin

miesz­ka­niec Koź­mi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Koź­mi­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Koź­mi­na, uro­dzo­na w Koź­mi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Grze­siek jest ro­do­wi­tym koź­mi­nia­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koźmin mrz.

:: fż. koźminianka ż.

 przym. koźmiński

Wiktionary


koźminianka

miesz­kan­ka Koź­mi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Koź­mi­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Koź­mi­na, uro­dzo­na w Koź­mi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koźmin mrz.

:: fm. koźminianin mos.

 przym. koźmiński

Wiktionary


koźminiec

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Koź­mi­niec – (niem. "De­utsch Kosch­min") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Do­brzy­ca.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Koź­mi­niec, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Do­brzy­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


koźmiński

zwią­za­ny z Koź­mi­nem, do­ty­czą­cy Koź­mi­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Koź­mi­na, zwią­za­ny z Koź­mi­nem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Koź­miń­ski (1932-2026) – pro­fe­sor nauk przy­rod­ni­czych, kli­ma­to­log
  • An­drzej Koź­miń­ski (ur. 1943) – pro­fe­sor za­rzą­dza­nia
  • Ho­no­rat Koź­miń­ski (1829–1916) – ka­pu­cyn, za­ło­ży­ciel wielu zgro­ma­dzeń za­kon­nych
  • Jan Ksa­we­ry Koź­miń­ski (znany rów­nież jako Jan Ksa­we­ry Poraj-Koź­miń­ski) (1892–1940) – pol­ski ma­larz i ilu­stra­tor.
  • Karol Koź­miń­ski (1888–1967) – pol­ski pi­sarz
  • Leon Koź­miń­ski (1904–1993) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Ma­ciej Koź­miń­ski herbu Poraj (zm. 1748), wo­je­wo­da ka­li­ski, kasz­te­lan ka­li­ski, kasz­te­lan poz­nań­ski.
  • Ma­ciej Koź­miń­ski herbu Poraj – ka­pi­tan szta­bo­wy
  • Marek Koź­miń­ski (ur. 1971) – pol­ski pił­karz, gra­ją­cy jako obroń­ca
  • Sta­ni­sław Koź­miń­ski
  • Zbi­gniew Koź­miń­ski – dzia­łacz pił­kar­ski
  • Koź­miń­ski – po­pu­lar­na nazwa Aka­de­mii Leona Koź­miń­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszedł do bu­dyn­ku koź­miń­skie­go ra­tu­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koźmin mrz., koźminianin mos., koźminianka ż.

Wiktionary


koźniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Koź­niew­ski – pol­ski kon­struk­tor sa­mo­lo­tów i śmi­głow­ców
  • Ka­zi­mierz Koź­niew­ski – hi­sto­ryk har­cer­stwa, pro­za­ik i pu­bli­cy­sta
  • Ta­de­usz Koź­niew­ski – pol­ski far­ma­ce­u­ta i che­mik

Wikipedia


koża

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. skóra zwie­rzę­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʒa, AS: koža

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuża

Wiktionary


kożdy

za­i­mek upo­wszech­nia­ją­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. każdy

Wiktionary


kożekrzył

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. nie­to­perz

Wiktionary


kożuch

1. wierzch­nie ubra­nie ze skóry ow­czej lub ba­ra­niej;
2. futro, skóra zwie­rzę­cia o dłu­gim wło­siu wy­ko­rzy­sty­wa­na naj­czę­ściej na ubra­nia wierzch­nie;
3. osad pow­sta­ją­cy na go­rą­cym mleku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. kraw. wy­pra­wio­na skóra zwie­rzę­ca o dłu­gim wło­sie; cie­pła odzież wierzch­nia z ta­kiej skóry (naj­czę­ściej wło­sem do wew­nątrz)

 (1.2) wierzch­nia, gęst­sza lub stę­ża­ła war­stwa ja­kie­goś płynu

 (1.3) ekol. drob­na ro­ślin­ność, li­ście lub za­nie­czy­szcze­nie po­kry­wa­ją­ce po­wierzch­nię wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia no­si­ła ko­żuch i chust­kę w kwia­ty.

 (1.2) Zdej­mij sobie ten ko­żuch z mleka, jak nie lu­bisz.

 (1.3) Staw zo­stał po­kry­ty przez ko­żuch z rzęsy drob­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔʒux, AS: kožuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kożuszkarz mos., kożusznik mos., kożuchowanie n., kożuchówka ż., Kożuchów mrz.

:: zdrobn. kożuszek mrz.

:: zgrub. kożuszysko n.

 czas. kożuchować ndk.

 przym. kożuchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) futro, skóra zwierzęca, skóra

Wiktionary


kożuchować

szcze­pić drze­wa owo­co­we po­przez wsu­nię­cie krót­ko przy­cię­te­go zrazu tuż za korę pod­kład­ki


SJP.pl


kożuchowianin

miesz­ka­niec Ko­żu­cho­wa


SJP.pl


kożuchowianka

miesz­kan­ka Ko­żu­cho­wa


SJP.pl


kożuchowski

przy­miot­nik od: Ko­żu­chów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Ko­żu­chow­ski (1911-1943) – ka­pi­tan dy­plo­mo­wa­ny ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go, ci­cho­ciem­ny
  • Jan Ko­żu­chow­ski
  • Mał­go­rza­ta Ko­żu­chow­ska (ur. 1971) – pol­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na oraz pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na
  • Sta­ni­sław Ko­żu­chow­ski (1712-1776) – pod­cza­szy or­łow­ski, kon­fe­de­rat bar­ski, poseł na sejm
  • To­masz Ko­żu­chow­ski (ur. 1965) – pol­ski per­ku­si­sta
  • Ko­żu­chów
  • Po­wiat ko­żu­chow­ski
  • Ko­żu­chow­ski Młyn
  • Wólka Ko­żu­chow­ska

Wikipedia


kożuchowy

przy­miot­nik od: ko­żuch


SJP.pl


kożuchów

1. wierzch­nie ubra­nie ze skóry ow­czej lub ba­ra­niej;
2. futro, skóra zwie­rzę­cia o dłu­gim wło­siu wy­ko­rzy­sty­wa­na naj­czę­ściej na ubra­nia wierzch­nie;
3. osad pow­sta­ją­cy na go­rą­cym mleku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­żu­chów ( Fre­y­stadt in Schle­sien) – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bu­skie­go, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­żu­chów, którą two­rzą mia­sto Ko­żu­chów i 22 wsie. Hi­sto­rycz­nie na Dol­nym Ślą­sku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈʒuxuf, AS: kožuχuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kożuchowski

 rzecz. kożuch mrz.

Wiktionary


kożuchówka

Zo­bacz też: Ko­żu­chów­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ko­żu­chów­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Krzyw­da.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


kożuszany

przy­miot­nik

 (1.1) rzem. zro­bio­ny z ko­żu­cha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kożusznik mos.

Wiktionary


kożuszek

zdrob­nie­nie od: ko­żuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrob­nie­nie od|ko­żuch.

 (1.2) mały ko­żuch, ma­łe­go roz­mia­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdej­mij, pro­szę, Sta­sio­wi ten ko­żu­szek z mleka.

 (1.2) Po ile ma pan te dzie­cię­ce ko­żusz­ki z ow­czej skóry?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kożuch mrz., kożusznik mos.

 przym. kożuchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) futerko, skórka

Wiktionary


kożuszeć

rzad­ko: za­mie­niać się w stę­ża­łą masę, po­kry­wać się ko­żu­chem


SJP.pl


kożuszkarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem ko­żu­chów; ko­żusz­nik


SJP.pl


kożuszkowy

→ ko­żu­szek


SJP.pl

Patrz:

kożuszek

kożusznictwo

zawód ko­żusz­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie ku­śnie­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kożusznik mos.

Wiktionary


kożusznik

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem ko­żu­chów; ko­żusz­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy ko­żu­chy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ko­żusz­nik (ur. 1951) – pol­ska psy­cho­loż­ka
  • Bo­gu­sław Ko­żusz­nik (1910–1996) – pol­ski le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny
  • Ja­nusz Ko­żusz­nik (ur. 1951) – pol­ski ry­sow­nik, sa­ty­ryk i ilu­stra­tor
  • Ta­de­usz Ko­żusz­nik (1914–1988) – pol­ski aktor
  • mól ko­żusz­nik – mały motyl nocny z ro­dzi­ny mo­lo­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym re­gio­nie nadal można zna­leźć ko­żusz­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈʒuʃʲɲik, AS: kožušʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kożuch m., kożuszek m., kożuszysko n., kożuchowanie n., kożuszkarz m., kożusznictwo n., kożuszyna ż.

 czas. kożuchować ndk.

 przym. kożuchowy, kożuszany, kożuszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kożuszkarz

Wiktionary


kożuszyna

lichy, nędz­ny ko­żuch


SJP.pl


kożuszysko

zgru­bie­nie od: ko­żuch


SJP.pl


kp

1. sym­bol ki­lo­pon­da, jed­nost­ki siły
2. [czy­taj: ka-pe] skrót od: ko­deks pracy (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie); k.p.


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = sport. klub pił­kar­ski

 (1.2) = szt. Ko­mi­tet Pa­ry­ski (grupa ar­ty­stycz­na)

 (1.3) = księg. kasa przyj­mie (druk wpła­ty)

 (1.4) = praw. ko­deks pracy;

 (1.5) = hist. Kró­le­stwo Pol­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kp – dwuz­nak
  • kp – sym­bol jed­nost­ki siły o naz­wie ki­lo­pon­dem lub ki­lo­gram siły
  • KP – ker­nel panic
  • Krzyż Par­ty­zanc­ki – pol­skie pań­stwo­we odz­na­cze­nie woj­sko­we
  • KP (Klasa pan­ce­rza) – współ­czyn­nik sto­so­wa­ny w grach fa­bu­lar­nych.
  • KP (kasa przyj­mie) – pok­wi­to­wa­nie od­bio­ru go­tów­ki przez kasę firmy.
  • KP – po­ję­cie sta­ty­stycz­ne z za­kre­su woj­sko­wo­ści (Kill Pro­ba­bi­li­ty)
  • Kry­ty­ka Po­li­tycz­na – pol­ski kwar­tal­nik
  • K.P. (Ko­mi­tet Pa­ry­ski) – grupa ma­la­rzy z kra­kow­skiej ASP (zo­bacz: ka­pizm)
  • KP – Kom­pa­nia Pi­wo­war­ska
  • KP – Ko­deks pracy
  • Korea Pół­noc­na – pań­stwo w Azji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To­ruń­ski KP

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈpɛ, AS: ka‿pe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapizm m., kapista m., kapistka ż.

Wiktionary


kpc

[czy­taj: ka-pe-ce] skrót od: ko­deks po­stę­po­wa­nia cy­wil­ne­go (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie); k.p.c.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kpc – ko­deks po­stę­po­wa­nia cy­wil­ne­go
  • kpc – ki­lo­par­sek
  • KPC – β-lak­ta­ma­zy o skraj­nie roz­sze­rzo­nym spek­trum ak­tyw­no­ści

Wikipedia


kpch

skrót od: Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Chin


SJP.pl


kpeir

skró­to­wiec

 (1.1) = Kra­jo­wa Par­tia Eme­ry­tów i Ren­ci­stów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿pɛ‿ː‿i‿ˈɛr, AS: ka‿p•‿e‿i‿er

Wiktionary


kph

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) harc. koło przy­ja­ciół har­cer­stwa

 (1.2) społ. Kam­pa­nia Prze­ciw Ho­mo­fo­bii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KPH – Koło Przy­ja­ciół Har­cer­stwa
  • KPH – Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Hisz­pa­nii
  • KPH – Kam­pa­nia Prze­ciw Ho­mo­fo­bii

Wikipedia


kpiarski

książ­ko­wo: wy­ra­ża­ją­cy kpinę, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kpia­rza; zło­śli­wy, iro­nicz­ny, kpią­cy, drwią­cy


SJP.pl


kpiarstwo

kpie­nie, szy­dze­nie, wy­śmie­wa­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kpie­nie, na­i­gra­wa­nie się, wy­śmie­wa­nie kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkpʲjarstfɔ, AS: kpʹi ̯arstfo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kpić

 rzecz. kiep m./mrz./mos., kpiarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szydzenie

Wiktionary


kpiarz

książ­ko­wo: osoba skłon­na do kpin, szy­dzą­ca z in­nych; szy­der­ca, prze­śmiew­ca, drwin­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek skłon­ny do kpin, na­śmie­wa­ją­cy się z in­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kpʲjaʃ, AS: kpʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kpiarstwo n., kpina ż., kiep m./mrz./mos.

 czas. kpić ndk.

 przym. kpiarski

 przysł. kpiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowcipniś, żartowniś

Wiktionary


kpienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kpić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kpić

 rzecz. kpina ż.

Wiktionary


kpina

drwi­na, szy­der­stwo, żart


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drwi­na, szy­der­stwo, żart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To są ja­kieś kpiny!

 (1.1) Nie­for­tun­na wy­po­wiedź nie­ra­dzą­ce­go sobie z ję­zy­kiem obcym urzęd­ni­ka pań­stwo­we­go była z jed­nej stro­ny dy­plo­ma­tycz­nym zgrzy­tem, z dru­giej – obiek­tem kpin, żar­tów i niez­li­czo­nych memów.

 (1.1) Czy­tel­ni­cy (ci z urzę­du) wę­szy­li aluz­je, kpinę z no­we­go ładu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkpʲĩna, AS: kpʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kpiarz m., kpienie n., kiep m./mrz./mos.

 czas. kpić ndk., zakpić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drwina, ironia, sarkazm, szyderstwo; książk. persyflaż

Wiktionary


kpinka

zdrob­nie­nie od: kpina


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. kpina

Wiktionary


kpinkarz

osoba lu­bią­ca żar­to­wać, kpić z kogoś; żar­tow­niś


SJP.pl


kpinkowaty

skłon­ny do kpi­nek; drwin­ko­wa­ty


SJP.pl


kpinkować

prze­sta­rza­łe: z lekka kpić z kogoś lub cze­goś; pod­śmie­wać się


SJP.pl


kpiny

drwi­na, szy­der­stwo, żart


SJP.pl


kpiący

książ­ko­wo: wy­ra­ża­ją­cy kpinę; drwią­cy, iro­nicz­ny, kpiar­ski, zło­śli­wy


SJP.pl


kpić

szy­dzić, na­i­gra­wać się, żar­to­wać albo drwić z kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) od­no­sić się z lek­ce­wa­że­niem, żar­to­wać, wy­śmie­wać, drwić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gom­bro­wicz kpi sobie z jej ofi­cjal­nej re­pre­zen­ta­cji i ze śro­do­wi­ska ro­da­ków, za­sty­głych w sar­mac­kiej men­tal­no­ści, oby­cza­ju i ce­re­mo­nial­no­ści…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kpʲit͡ɕ, AS: kpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kpina ż., kpienie n., kpiarz m., kpiarstwo n., kiep m./mrz./mos.

 przym. kpiarski, kpiący

 przysł. kpiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szydzić

Wiktionary


kpk

[czy­taj: ka-pe-ka] skrót od: ko­deks po­stę­po­wa­nia kar­ne­go (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie); k.p.k.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks po­stę­po­wa­nia kar­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KPK (k.p.k., kpk) – skró­to­wiec nazw ko­dek­sów:
    • ko­deks po­stę­po­wa­nia kar­ne­go (1928) – w pol­skiej pro­ce­du­rze kar­nej od 1929 do 1983
    • ko­deks po­stę­po­wa­nia kar­ne­go (1969) – w pol­skiej pro­ce­du­rze kar­nej od 1970 do 1998
    • ko­deks po­stę­po­wa­nia kar­ne­go (1997) – w pol­skiej pro­ce­du­rze kar­nej od 1998
    • ko­deks prawa ka­no­nicz­ne­go – w pra­wie Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go od 1983
  • KPK – Ko­ściół Pol­sko­ka­to­lic­ki w RP
  • KPK – Ko­mu­nal­ne Przed­się­bior­stwo Ko­mu­ni­ka­cyj­ne w Bia­łym­sto­ku
  • KPK – Ko­zie­nic­ki Park Kra­jo­bra­zo­wy
  • KPK – Kra­jo­wy Punkt Kon­tak­to­wy
  • KPK – Kon­gres Po­lo­nii Ka­na­dyj­skiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈka, AS: ka‿pe‿ka

Wiktionary


kplm.

skrót

 (1.1) = wojsk. ka­pel­mistrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod sprę­ży­stym kie­run­kiem por. kplm. Wój­ci­ka or­kie­stra ta po­sta­wi­ła sobie za jeden z chlub­nych celów pro­pa­gan­dę mu­zy­ki sym­fo­nicz­nej i to w naj­po­waż­niej­szym tego słowa zna­cze­niu.

Wiktionary


kpn

[czy­taj: ka-pe-EN] skrót od:
1. Kon­fe­de­ra­cja Pol­ski Nie­pod­le­głej;
2. Kam­pi­no­ski Park Na­ro­do­wy;
3. Kar­ko­no­ski Park Na­ro­do­wy;
4. Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Nie­miec


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = polit. Kon­fe­de­ra­cja Pol­ski Nie­pod­le­głej;

 (1.2) = adm. Kam­pi­no­ski Park Na­ro­do­wy;

 (1.3) = adm. Kar­ko­no­ski Park Na­ro­do­wy;

 (1.4) = żart. ko­niak pę­dzo­ny nocą (bim­ber)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­fe­de­ra­cja Pol­ski Nie­pod­le­głej
  • Kadra Pol­ski Nie­pod­le­głej
  • Kam­pi­no­ski Park Na­ro­do­wy
  • Kar­ko­no­ski Park Na­ro­do­wy
  • KPN – ho­len­der­skie przed­się­bior­stwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój oj­ciec dzia­łał w KPN-ie je­szcze za cza­sów PRL-u.

 (1.2) W 2000 roku KPN zo­stał wpi­sa­ny na świa­to­wą listę re­zer­wa­tów bios­fe­ry UNESCO.

 (1.3) Pol­ski KPN two­rzy z cze­skim KRNAP-em spój­ny ob­szar chro­nio­nej przy­ro­dy.

 (1.4) Jak skoń­czy się nam wódka, to sko­czy­my po KPN na metę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈɛ̃n, AS: ka‿pe‿ẽn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. KPN-owiec mos., kapeenowiec mos.

:: przym. KPN-owski, kapeenowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kapeenówka

Wiktionary


kpn-owiec

czło­nek KPN-u; ka­pe­e­no­wiec


SJP.pl


kpn-owski

→ KPN (Kon­fe­de­ra­cja Pol­ski Nie­pod­le­głej); ka­pe­e­now­ski


SJP.pl


kpo

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = ekon. polit. Kra­jo­wy Plan Od­bu­do­wy;

Wiktionary


kpp

skrót od:
1. Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Pol­ski;
2. Kon­fe­de­ra­cja Pra­co­daw­ców Pol­skich;
3. Ko­men­da Po­wia­to­wa Po­li­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) = Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Pol­ski;

 (1.2) = kwa­li­fi­ko­wa­na pier­wsza pomoc

 (1.3) = Karta Praw Pod­sta­wo­wych;

 (1.4) = ko­men­da po­wia­to­wa po­li­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Pol­ski – pol­ska par­tia po­li­tycz­na okre­su II RP
  • Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Pol­ski – pol­ska par­tia po­li­tycz­na okre­su PRL
  • Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Pol­ski – pol­ska par­tia po­li­tycz­na okre­su III RP
  • Karta praw pod­sta­wo­wych – zbiór praw czło­wie­ka uchwa­lo­ny przez pań­stwa Unii Eu­ro­pej­skiej w 2001
  • kwa­li­fi­ko­wa­na pier­wsza pomoc – zbiór czyn­no­ści ra­tun­ko­wych udzie­la­nych przez ra­tow­ni­ka
  • Kwar­tal­nik Prawa Pry­wat­ne­go
  • Kwar­tal­nik Prawa Pu­blicz­ne­go
  • Kwar­tal­nik Prawa Po­dat­ko­we­go
  • Kyary Pamyu Pamyu – ja­poń­ska mo­del­ka, wo­ka­list­ka, blo­ger­ka i przed­się­bior­czy­ni
  • Klub Pań­stwow­ców Pol­skich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wojną na­le­żał do KPP i był zwią­za­ny z ru­cha­mi ro­bot­ni­czy­mi.

 (1.2) Wła­śnie Po­mor­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Prze­woź­ni­ków Dro­go­wych wy­star­to­wa­ło ze szko­le­niem na kat. C lub D dla ra­tow­ni­ków me­dycz­nych i ra­tow­ni­ków KPP.

 (1.3) Pro­fe­sor zwró­cił też uwagę, że za­kres sto­so­wa­nia KPP ogra­ni­cza się do tego, co jest przed­mio­tem unij­nych re­gu­la­cji.

 (1.4) Dziś o pół­no­cy za­koń­czy­ła się osiem­na­sto­go­dzin­na akcja „Po­miar”, prze­pro­wa­dza­na przez Re­fe­rat Ruchu Dro­go­we­go KPP w Ol­ku­szu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈpɛ, AS: ka‿pe‿pe

Wiktionary


kpp-owiec

czło­nek KPP (Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Pol­ski); ka­pe­po­wiec


SJP.pl


kpp-owski

→ KPP (Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Pol­ski); ka­pe­pow­ski


SJP.pl


kpr

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Klub Piłki Ręcz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie tre­nu­ję w KPR w Ostro­wie Wiel­ko­pol­skim.

Wiktionary


kpr.

skrót od: ka­pral (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. ka­pral

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapral mos.

Wiktionary


kprm

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = adm. Kan­ce­la­ria Pre­ze­sa Rady Mi­ni­strów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sta­no­wi­sku se­kre­ta­rza stanu w KPRM po­li­tyk za­ra­bia 18 ty­się­cy brut­to.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿pɛ‿ːr‿ˈɛ̃m, AS: ka‿p•‿er‿ẽm

Wiktionary


kprp

skró­to­wiec

 (1.1) = Kan­ce­la­ria Pre­zy­den­ta Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej

Wiktionary


kps

skrót

 (1.1) = kom­pu­te­ro­pis

Wiktionary


kpsw

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. ko­deks po­stę­po­wa­nia w spra­wach o wy­kro­cze­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­ko­no­ska Pań­stwo­wa Szko­ła Wyż­sza w Je­le­niej Górze
  • Ka­szub­sko-Po­mor­ska Szko­ła Wyż­sza w Wej­he­ro­wie
  • Ku­jaw­sko-Po­mor­ska Szko­ła Wyż­sza w Byd­go­szczy

Wikipedia


kpt

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki albo mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Kra­kow­ski Park Tech­no­lo­gicz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadąc do KPT, słu­cha­li­śmy z Jur­kiem radia.

Wiktionary


kpt.

skrót od: ka­pi­tan (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. ka­pi­tan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitan mos.

Wiktionary


kpw

skrót od: Ko­mi­sja Pa­pie­rów War­to­ścio­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krup­no­ka­li­bir­nyj Pu­le­miot Wła­di­mi­ro­wa – ra­dziec­ki wiel­ko­ka­li­bro­wy ka­ra­bin ma­szy­no­wy
  • Won pół­noc­no­ko­re­ań­ski – skrót we­dług kon­wen­cji ISO 4217
  • KPW Poz­nań – dawna nazwa klubu spor­to­we­go z Poz­na­nia
  • Ko­men­da Portu Wo­jen­ne­go Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej
  • Krąg Pła­skie­go Węzła
  • Ko­mi­sja Pa­pie­rów War­to­ścio­wych – dzia­ła­ją­ca w Pol­sce w la­tach 1991-2006
  • Ko­deks po­stę­po­wa­nia w spra­wach o wy­kro­cze­nia
  • Ko­le­jo­we Przy­spo­so­bie­nie Woj­sko­we
  • Kom­bat Pro Wrest­ling – pol­ska fe­de­ra­cja wrest­lin­gu
  • Kro­ni­ka pol­skiej Wi­ki­pe­dii

Wikipedia


kpzb

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. polit. Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Za­chod­niej Bia­ło­ru­si;

Wiktionary


kpzr

skrót od: Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Związ­ku Ra­dziec­kie­go


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. polit. Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Związ­ku Ra­dziec­kie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te spra­wy wy­bu­chły po uciecz­ce Świa­tły. Ale wła­śnie wtedy na­stą­pi­ła fala kry­ty­ki wew­nątrz par­tii, po­wiał jakiś nowy prąd, Chru­szczow wy­gło­sił swój słyn­ny re­fe­rat na XX zjeź­dzie KPZR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿pɛ‿zɛt‿ˈɛr, AS: ka‿pe‿zet‿er

Wiktionary


kpzu

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. polit. Ko­mu­ni­stycz­na Par­tia Za­chod­niej Ukra­i­ny;

Wiktionary


kpł

skrót od: Księ­ga Ka­płań­ska - trze­cia księ­ga Pisma Świę­te­go, na­le­żą­ca do Sta­re­go Te­sta­men­tu, za­li­cza­na do Pię­ciok­się­gu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Ka­płań­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kpł 1:12 lub Kpł 1,12 itp. → Księ­ga Ka­płań­ska, roz­dział 1, wer­set 12

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa kapˈwãj̃ska, AS: ḱśẽŋga kapu̯ãĩ ̯ska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 3 Mojż.

Wiktionary


kr

sym­bol kryp­to­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl


kr.

skrót od: Kra­ków


SJP.pl


kra

tafla lodu dry­fu­ją­ca na po­wierzch­ni wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tafla lodu od­dzie­lo­na od resz­ty po­kry­wy lo­do­wej na rzece, je­zio­rze itp.; także: o zbio­ro­wi­sku ta­kich tafli;

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. wyraz dźwię­ko­na­śla­dow­czy, zwy­kle pow­ta­rza­ny, na­śla­du­ją­cy niski, gar­dło­wy dźwięk wy­da­wa­ny przez kruki i wrony

Wiktionary

Kra jest okre­śle­niem zja­wi­ska ge­o­lo­gicz­ne­go lub hy­dro­lo­gicz­ne­go, w któ­rym wol­no­pły­ną­ce (dry­fu­ją­ce) po ob­sza­rach ob­ni­żo­nej lep­ko­ści po­wierzch­nio­we frag­men­ty ("płyty") róż­nych kształ­tów i roz­mia­rów mo­gą­ce prze­mie­szczać się po­zio­mo, two­rzą się po­przez odła­my­wa­nie od po­kry­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kra, AS: kra

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

 czas. krakać ndk.

 rzecz. krakanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) krra, kraa, krak

Wiktionary


kraa

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. rzad. ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca głosy kru­ko­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. kra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kra, krra, krak

Wiktionary


kraal

obron­na osada ple­mion afry­kań­skich


SJP.pl

Kraal – tra­dy­cyj­ny ro­dzaj osady w Afry­ce, głów­nie w kra­jach po­ło­żo­nych nad Wiel­ki­mi Je­zio­ra­mi (np. Rwan­da, An­go­la). Roz­róż­nia się:

Współ­cze­śnie nazwą kra­a­la okre­śla się prze­de wszyst­kim za­gro­dę dla bydła, która daw­niej znaj­do­wa­ła się w środ­ku osady.

Wikipedia


krab

sko­ru­piak z po­drzę­du o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. sko­ru­piak cie­płych mórz;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ar­chit. w go­ty­ku ozdo­ba w kształ­cie li­ścia lub pąka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kraby (Bra­chy­u­ra) – sko­ru­pia­ki
  • Krab – mgła­wi­ca w gwia­zdo­zbio­rze Byka
  • Krab – pol­ski sa­mo­chód wy­ści­go­wy
  • AHS Krab – pol­ska ar­ma­to­ha­u­bi­ca
  • Krab – ro­syj­ski pod­wod­ny sta­wiacz min

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo strasz­na to prze­cie myśl dla ludz­kie­go ro­zu­mu i niez­no­śne czu­cie dla serca matki sie­ro­cej, iż jej syn wa­łę­sa się na dnie morza, nie mogąc zna­leźć spo­czyn­ku, mio­ta­ny i tar­ga­ny, z miej­sca na miej­sce przez ta­jem­ni­cze i strasz­li­we oce­a­nu pot­wo­ry, ja­ko­by w duszy sza­ta­na wy­śnio­ne - przez dia­bły mor­skie i re­ki­ny, przez gło­wo­no­gi ośmior­ni­ce, przez gru­bo­sko­ru­pe lan­gu­sty, ohyd­ne kraby, ośliz­głe mię­cza­ki, uk­wia­ły i je­żow­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krap, AS: krap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krabik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) żabka

Wiktionary


krabi

→ krab; kra­bo­wy


SJP.pl

Zo­bacz też: Krabi (Var­stu).

Krabi (język taj­ski: กระบี่) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Taj­lan­dii, po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Morza An­da­mań­skie­go. Sto­li­ca pro­win­cji Krabi. Liczy około 25 ty­się­cy miesz­kań­ców. Po­pu­lar­ny ku­rort ze wzglę­du na pię­kne plaże, wy­sep­ki i moż­li­wo­ści nur­ko­wa­nia.

Wikipedia


krabik

mały krab


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: krab

 (1.2) mały krab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krab m.

 przym. krabowy

Wiktionary


krabojad

1. ga­tu­nek foki; kra­bo­jad foczy, foka kra­bo­jad;
2. ga­tu­nek ptaka z rzędu siew­ko­wych; kra­bo­żer;
3. lis kra­bo­jad - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; maj­kong, maj­kong kra­bo­żer­ny


SJP.pl

Kra­bo­jad ("Lo­bo­don") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny fo­ko­wa­tych (Pho­ci­dae).

Wikipedia


krabojady

1. ga­tu­nek foki; kra­bo­jad foczy, foka kra­bo­jad;
2. ga­tu­nek ptaka z rzędu siew­ko­wych; kra­bo­żer;
3. lis kra­bo­jad - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; maj­kong, maj­kong kra­bo­żer­ny


SJP.pl


krabon

krab pa­cy­ficz­ny osią­ga­ją­cy wagę do 7 kg


SJP.pl


krabony

grupa sko­ru­pia­ków z rzędu dzie­się­cio­no­gów


SJP.pl


kraboszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. rel. maska no­szo­na przez sło­wiań­skich pogan pod­czas świąt poś­wię­co­nym zmar­łym;

Wiktionary

Kra­bosz­ka (ze stcz. "kraboška") – obrzę­do­wa maska po­ja­wia­ją­ca się w obrzę­dach za­dusz­nych w re­li­gii Sło­wian.

Wikipedia


krabownik

sieć do po­ło­wu kra­bów


SJP.pl


krabowy

→ krab; krabi


SJP.pl


krabołów

sta­tek przy­sto­so­wa­ny do po­ło­wu i przet­wór­stwa kra­bów pa­cy­ficz­nych


SJP.pl


krabożer

ga­tu­nek ptaka z rzędu siew­ko­wych; kra­bo­jad


SJP.pl

Kra­bo­żer ("Dro­mas ar­de­o­la") – ga­tu­nek ptaka, bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny kra­bo­że­rów (Dro­ma­di­dae), na­le­żą­cej do rzędu siew­ko­wych. Ba­da­nia, któ­rych wy­ni­ki opu­bli­ko­wa­no w 2010 wy­ka­za­ły, że ro­dzi­na ta jest naj­bli­żej spo­krew­nio­na ze żwi­row­co­wa­ty­mi. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.

Wikipedia


krabożerny

1. maj­kong kra­bo­żer­ny - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; maj­kong, lis kra­bo­jad;
2. makak kra­bo­żer­ny - ga­tu­nek ssaka na­czel­ne­go z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów; makak kra­bo­jad, makak ja­waj­ski, makak dłu­go­o­go­nia­sty;
3. szop kra­bo­żer­ny - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny szo­po­wa­tych; szop ra­ko­jad


SJP.pl


krabożery

ga­tu­nek ptaka z rzędu siew­ko­wych; kra­bo­jad


SJP.pl


kraby

1. po­drząd raków dzie­się­cio­no­gich o sze­ro­kim, po­kry­tym pan­ce­rzem gło­wo­tu­ło­wiu i sil­nie zre­du­ko­wa­nym od­wło­ku; licz­ne ga­tun­ki ja­dal­ne
2. go­tyc­ki motyw de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie zwi­nię­te­go li­ścia lub pącz­ka; żabki


SJP.pl

Kraby (Bra­chy­u­ra, z ję­zy­ka grec­kie­go "krót­ki od­włok/ogon") – grupa krót­ko­od­wło­ko­wych sko­ru­pia­ków z rzędu dzie­się­cio­no­gów (De­ca­po­da).

Kraby są naj­licz­niej­szą (opi­sa­no 10 500 ga­tun­ków) grupą dzie­się­cio­no­gów, u któ­rej pier­wsza para od­nó­ży krocz­nych przeksz­tał­ci­ła się w szczyp­ce. Wiel­kość ciała bar­dzo zróż­ni­co­wa­na, o roz­pię­to­ści od­nó­ży od kilku mi­li­me­trów ("Pin­not­he­res pisum") do pra­wie 4 m (ja­poń­ski krab pa­cy­ficz­ny).

Wikipedia


krach

1. ban­kruct­wo, plaj­ta, za­ła­ma­nie eko­no­micz­ne
2. po­tocz­nie: nie­po­wo­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. ban­kruct­wo, upa­dek go­spo­dar­czy, za­ła­ma­nie eko­no­micz­ne

 (1.2) ekon. nagły, gwał­tow­ny spa­dek kursu walut, akcji, obli­ga­cji lub in­nych ak­ty­wów;

 (1.3) przen. klę­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krach gieł­do­wy
  • krach go­spo­dar­czy
  • Wiel­ki Krach
  • Wiel­ki krach gra­wi­ta­cyj­ny
  • Krach – utwór mu­zycz­ny pol­skie­go ze­spo­łu 2 plus 1 z 1983 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krax, AS: kraχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upadłość, bankructwo, plajta, kryzys

 (1.3) fiasko, porażka, przegrana, niepowodzenie, klapa, upadek

Wiktionary


krachla

bu­tel­ka z ka­błą­ko­wym zam­knię­ciem i por­ce­la­no­wym kor­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kra­ków. sprzę­ży­no­we me­cha­nizm z pa­łą­kiem i por­ce­la­no­wym kor­kiem słu­żą­cy do za­my­ka­nia bu­tel­ki lub sło­i­ka;

 (1.2) kra­ków. bu­tel­ka z zam­knię­ciem (1.1)

Wiktionary

Krach­la – ro­dzaj bu­tel­ki o róż­nej po­jem­no­ści z zam­knię­ciem ka­błą­ko­wym (pa­łą­ko­wym), z por­ce­la­no­wym kor­kiem. Bu­tel­ki po­cząt­ko­wo uży­wa­ne były do prze­cho­wy­wa­nia oran­ża­dy, współ­cze­śnie sto­so­wa­ne są zaz­wy­czaj w pi­wo­war­stwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W krach­lach oczy­wi­ście nic nie ma, lecz nie zna­la­złem też oran­ża­dy na cu­krze.

Wiktionary


kraciak

lu­do­wy wyrób tkac­ki


SJP.pl


kraciany

daw­niej: kra­cia­sty - ma­ją­cy wzór w kratę, zro­bio­ny z krat


SJP.pl


kraciasty

ma­ją­cy wzór w kratę; zro­bio­ny z krat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o wzo­rze w kratę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­do­był z kie­sze­ni swo­jej kra­cia­stej ma­ry­nar­ki nie­wiel­ki no­te­sik w siwej ob­wo­lu­cie z pla­sti­ku i od­cze­pił od niego dłu­go­pis.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krata ż.

Wiktionary


kraczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kradmo

przy­słó­wek

 (1.1) stpol. po kry­jo­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkradmɔ, AS: kradmo

Wiktionary


kradnik

pu­stosz krad­nik - nie­wiel­ki, jas­no­brą­zo­wy chrząszcz z ro­dzi­ny pu­sto­szo­wa­tych


SJP.pl


kradzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kraść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: kraʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kraść

 temsłow. -kradztwo

Wiktionary


kradziej

po­tocz­nie: zło­dziej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot., czę­sto żart. zło­dziej, ktoś, kto krad­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Co ty żeś tam Ja­sio­wi na­ga­dał, co? Że kto co wziął ze szko­ły, co? — Bo ze mnie kra­dzie­ja robi!

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. -kradztwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. złodziej.

Wiktionary


kradziejka

→ kra­dziej


SJP.pl

Patrz:

kradziej

kradzież

1. bez­praw­ne po­zba­wia­nie kogoś jego włas­no­ści; zło­dziej­stwo, ra­bu­nek, gra­bież;
2. daw­niej: rzecz ukra­dzio­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­ję­cie cu­dzej włas­no­ści bez zgody wła­ści­cie­la i bez pod­sta­wy praw­nej

Wiktionary

Zo­bacz też: Kra­dzież (film).

Kra­dzież ("art. 278 kk") – zabór cu­dzej rze­czy w celu przy­wła­szcze­nia. Pod po­ję­ciem za­bo­ru ro­zu­mie się fi­zycz­ne wy­ję­cie rze­czy spod władzt­wa wła­ści­cie­la. Do­ty­czy to rów­nież przed­mio­tu po­zo­sta­wio­ne­go przez niego w zna­nym mu miej­scu w za­mia­rze póź­niej­sze­go jej za­bra­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie koń­czą się dy­sku­sje, czy ścią­ga­nie pio­se­nek z In­ter­ne­tu jest kra­dzie­żą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrad͡ʑɛʃ, AS: kraʒ́eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kradzieżność ż.

 czas. wkraść się, okraść, okradać, kraść ndk., ukraść dk.

 temsłow. -kradztwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywłaszczenie, złodziejstwo; pot. capnięcie, chapnięcie, gwizdnięcie; starop|chąsba.

Wiktionary


kradzieżność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. skłon­ność do do­ko­ny­wa­nia kra­dzie­ży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈd͡ʑɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: kraʒ́ežność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kradzież ż., okradanie n.

 przym. kradzieżny

 czas. wkraść się

Wiktionary


kradzieżowy

rzad­ko: zwią­za­ny z kra­dzie­żą, po­cho­dzą­cy z kra­dzie­ży


SJP.pl


kradziony

po­cho­dzą­cy z kra­dzie­ży


SJP.pl


kraft

śro­do­wi­sko­wo:
1. rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją piwa rze­mieśl­ni­cze­go;
2. mały bro­war pro­du­ku­ją­cy piwo rze­mieśl­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzem. spoż. dział, typ bro­war­nict­wa obej­mu­ją­cy nie­wiel­kie, nie­za­leż­ne bro­wa­ry wa­rzą­ce tra­dy­cyj­ny­mi me­to­da­mi, czę­sto z uży­ciem ory­gi­nal­nych skład­ni­ków

 (1.2) rzem. nie­wiel­ki, nie­za­leż­ny bro­war wa­rzą­cy tra­dy­cyj­ny­mi me­to­da­mi, czę­sto z uży­ciem ory­gi­nal­nych skład­ni­ków

 (1.3) piwo po­cho­dzą­ce z kraf­tu (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kraft (ok. 1455–1509) – nie­miec­ki rzeź­biarz i ar­chi­tekt
  • Antonín Kraft (1749–1820) – cze­ski kom­po­zy­tor i wio­lon­cze­li­sta
  • Erika Kraft (ur. 1931) – nie­miec­ka łyż­wiar­ka fi­gu­ro­wa
  • Han­ne­lo­re Kraft (ur. 1961) – nie­miec­ka po­li­tyk, pre­mier Na­dre­nii Pół­noc­nej-West­fa­lii
  • Ivon­ne Kraft (ur. 1970) – nie­miec­ka ko­lar­ka gór­ska
  • Jurij Kraft (ur. 1964) – ukra­iń­ski pił­karz i tre­ner
  • Karen Kraft (ur. 1969) – ame­ry­kań­ska wio­ślar­ka, me­da­list­ka olim­pij­ska
  • Maja Kraft (ur. 1983) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Mikuláš Kraft (1778–1853) – cze­ski kom­po­zy­tor i wio­lon­cze­li­sta
  • Randy Kraft (ur. 1945) – ame­ry­kań­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Ste­fan Kraft (ur. 1993) – au­striac­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • Tho­mas Kraft (ur. 1988) – nie­miec­ki pił­karz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kraftowy

 przysł. kraftowo

Wiktionary


kraftowy

1. → kraft;
2. piwo kraf­to­we - piwo uwa­rzo­ne przez mały i nie­za­leż­ny bro­war; piwo rze­mieśl­ni­cze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kraf­tem, do­ty­czą­cy kraf­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mó­wiąc o bro­wa­rze kraf­to­wym, na­le­ży mieć na myśli miej­sce, w któ­rym wła­ści­ciel sam opra­co­wu­je tech­no­lo­gię, a póź­niej sam ją wdra­ża w życie, wa­rząc piwo fi­zycz­nie u sie­bie na miej­scu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraft m.

 przysł. kraftowo

Wiktionary


kraftwerk

nie­miec­ki ze­spół mu­zycz­ny


SJP.pl

Kraft­werk (niem. „si­łow­nia” (w zna­cze­niu: „elek­trow­nia”), wy­mo­wa: [ˈkʁaftvɛɐk]) – nie­miec­ki ze­spół two­rzą­cy mu­zy­kę elek­tro­nicz­ną, wy­wo­dzą­cy się ze sceny kra­u­troc­ko­wej, za­ło­żo­ny w 1970 roku przez Ralfa Hüttera i Flo­ria­na Schne­i­de­ra. Od po­ło­wy lat 70. do po­ło­wy lat 80. do grupy na­le­że­li także Wolf­gang Flür i Karl Bar­tos, two­rząc tym samym kwar­tet uz­na­wa­ny za „kla­sycz­ny” skład Kraft­werk.

Wikipedia


kragel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. koł­nierz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ko­lo­rat­ka

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. daw. koł­nierz na­szy­ty na mun­du­rze

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. pe­le­ry­na bę­dą­ca ele­men­tem pła­szcza

Wiktionary


kragiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kra­gel.

Wiktionary


kraglik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kra­gel.

Wiktionary


kragujevac

mia­sto w Ser­bii; Kra­gu­je­wac


SJP.pl

Zo­bacz też: Kra­gu­je­vac (Bo­śnia i Her­ce­go­wi­na).

Kra­gu­je­vac (cyr. Крагујевац) – mia­sto w Ser­bii, sto­li­ca okrę­gu szu­ma­dij­skie­go i sie­dzi­ba mia­sta Kra­gu­je­vac. Po­ło­żo­ne jest nad rzeką Le­pe­ni­cą, 125 km na po­łud­nie od Bel­gra­du. W 2011 roku li­czy­ło 150 835 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kragujewac

mia­sto w Ser­bii; Kra­gu­je­vac


SJP.pl


kragujewacki

→ Kra­gu­je­wac


SJP.pl

Patrz:

Kragujewac

kraik

zdrob­nie­nie od: kraj


SJP.pl


kraina

1. część pań­stwa sta­no­wią­ca et­no­gra­ficz­ną, ge­o­gra­ficz­ną i ad­mi­ni­stra­cyj­ną ca­łość;
2. ob­szar wy­róż­nia­ją­cy się po­ło­że­niem ge­o­gra­ficz­nym, typem ro­ślin­no­ści, fauny itp.;
3. sfera czy­ichś doz­nań, uczuć, myśli;
4. miej­sce, czę­sto wy­my­ślo­ne, zwią­za­ne z ja­ki­miś po­sta­cia­mi, wspom­nie­nia­mi itp.;
5. kraj, oj­czyz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. ob­szar wy­dzie­lo­ny ze wzglę­du na jakąś cechę, np. wspól­ną hi­sto­rię, cechy śro­do­wi­ska itp., rejon, re­gion;

 (1.2) książk. sfera doz­nań, uczuć, myśli

 (1.3) przen. miej­sce, czę­sto wy­my­ślo­ne, zwią­za­ne z ja­ki­miś po­sta­cia­mi, wspom­nie­nia­mi itp.

 (1.4) książk. ob­szar pań­stwa

Wiktionary

Kra­i­na – część pań­stwa, ob­szar sta­no­wią­cy pewną ca­łość pod wzglę­dem ge­o­gra­ficz­nym, hi­sto­rycz­nym lub et­nicz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teraz wjeż­dża­my do ko­lej­nej kra­i­ny hi­sto­rycz­nej – pro­szę zwró­cić uwagę na cha­rak­te­ry­stycz­ny styl ar­chi­tek­tu­ry lu­do­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjĩna, AS: krai ̯ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrainizacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) region, obszar, ziemia

 (1.3) świat

 (1.4) kraj, państwo

Wiktionary


krainka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kra­i­na

 (1.2) pszcz. pot. pszczo­ła kra­iń­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta gmina to mała, prze­pię­kna kra­in­ka z dużą ilo­ścią uro­czych za­kąt­ków, stwo­rzo­na do we­e­ken­do­we­go wy­po­czyn­ku.

 (1.2) Kra­in­ki to jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych pod­ga­tun­ków pszczół miod­nych w na­szym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjĩŋka, AS: krai ̯ĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraina ż.

 przym. kraiński

Wiktionary


kraiński

zwią­za­ny z Kra­i­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kra­i­ną, do­ty­czą­cy Kra­i­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kra­iń­ski (ur. 1964) – muzyk roc­ko­wy
  • Ed­mund Kra­iń­ski herbu Je­li­ta (1804–1887) – pow­sta­niec z pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go, dzia­łacz spo­łecz­no-po­li­tycz­ny
  • Jerzy Kra­iń­ski herbu Je­li­ta (1920–2012) – ma­ry­narz, woj­sko­wy
  • Krzysz­tof Kra­iń­ski (1556–1618) – kaz­no­dzie­ja kal­wiń­ski, pi­sarz te­o­lo­gicz­ny
  • Maria Kra­iń­ska, de domo Fol­ty­no­wicz, herbu Je­li­ta (1920–2002) – pie­lę­gniar­ka, ama­zon­ka
  • Ma­u­ry­cy Kra­iń­ski herbu Je­li­ta (1804–1885) – zie­mia­nin ga­li­cyj­ski
  • Roman Cy­riak Kra­iń­ski herbu Je­li­ta (ok. 1770 – ok. 1840) – zie­mia­nin ga­li­cyj­ski, ofi­cer
  • Sta­ni­sław Kra­iń­ski (1905–1940) – ka­pi­tan Woj­ska Pol­skie­go, zgi­nął w Ka­ty­niu
  • Win­cen­ty Kra­iń­ski (1786–1885) – pi­sarz i pe­da­gog
  • Win­cen­ty Kra­iń­ski (1884–1924) – zie­mia­nin ga­li­cyj­ski
  • Wła­dy­sław Kra­iń­ski (1841–1926) – zie­mia­nin ga­li­cyj­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krainka ż., Kraina ż.

Wiktionary


kraj

1. okre­ślo­ny ob­szar sta­no­wią­cy ca­łość pań­stwo­wą; pań­stwo, oj­czyz­na,
2. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w pań­stwach o ustro­ju fe­de­ra­cyj­nym,
3. oko­li­ce, kra­i­na, stro­ny,
4. prze­sta­rza­le: kra­niec, skraj, kra­wędź, brzeg; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "kraja" moż­li­wa tylko w przy­sło­wiu "moja chata z kraja" - to mnie nie do­ty­czy, to nie mój pro­blem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. kra­i­na, ob­szar ge­o­gra­ficz­ny;

 (1.2) geogr. adm. polit. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w niek­tó­rych pań­stwach (Cze­chy, Sło­wa­cja)

 (1.3) pań­stwo (ob­szar pań­stwa)

 (1.4) kra­niec, ko­niec

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kra­jać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kraj – ob­szar pań­stwa
  • kraj – oj­czyz­na
  • kraj – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go niek­tó­rych państw świa­ta:
    • kraj – w Cze­chach,
    • kraj – na Sło­wa­cji,
    • kraj – w Rosji i ZSRR,
    • kraj (związ­ko­wy) – w Niem­czech oraz Au­strii
  • „Kraj” – wy­da­wa­ny w Kra­ko­wie XIX-wiecz­ny dzien­nik o pro­fi­lu li­be­ral­no-an­ty­kle­ry­kal­nym,
  • „Kraj” – ty­god­nik wy­da­wa­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku w Pe­ters­bur­gu.
  • „Kraj” (dwu­ty­god­nik) – a potem mie­sięcz­nik wy­da­wa­ny od 1991 w Auc­kland w Nowej Ze­lan­dii, na­stęp­nie od 1996 do 2001 w Bris­ba­ne, QLD Au­stra­lia (). Od 1994 rów­nież Ofi­cy­na Wy­daw­ni­cza Kraj. Wy­daw­cą był Wi...
  • ang. state, hiszp. esta­do, port. esta­do tłu­ma­czo­ne są na pol­ski jako stan
  • niem. das Land tłu­ma­czo­ny jako kraj lub kraj (związ­ko­wy)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sach za­bo­rów ob­szar Pol­ski był na­zy­wa­ny Kra­jem Przy­wi­ślań­skim.

 (1.3) Przez jakie kraje prze­jeż­dża­li­ście w dro­dze na urlop?

 (1.4) Kraj tej sukni jest bar­dzo po­szar­pa­ny.

 (2.1) Kraj równo, nie rób ta­kich zyg­za­ków!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraj, AS: krai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. kraina ż., krajobraz m., krajan m.

 (1.3) przym. krajowy, wewnątrzkrajowy; rzecz. krajowiec m.

 (1.4) czas. krajać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) państwo

 (1.2) kraina, region

 (1.3) województwo, okręg, region

Wiktionary


kraj.

skrót

 (1.1) = kra­jo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rada szkol­na nie tylko nie ma prawa z fun­du­szu kra­jo­we­go kwot bu­dże­tem nie­ob­ję­tych, ale w ogóle nie przy­słu­żą jej żadne prawo asy­gno­wa­nia czy to z fun­du­szu kra­jo­we­go czy z fun­du­szów pod za­rzą­dem Wy­dzia­łu kraj. po­zo­sta­ją­cych. Nie przy­słu­żą jej także prawo asy­gno­wa­nia z fun­du­szu kraj. i z fun­du­szu szkol­ne­go kwot na cele szkol­ne przez­na­czo­nych.

 (1.1) Oprócz nie­licz­nych ar­ty­ku­łów umie­szczo­nych w Zbio­rze Wia­do­mo­ści do An­tro­pol. Kraj. i niek­tó­rych cza­so­pis­mach, oraz kilku zbio­rów pie­śni daw­niej wy­da­nych, w li­te­ra­tu­rze na­szej nie wię­cej od­na­leźć nie można

Wiktionary


kraja

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3 os. lp. ter. od: kra­jać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kraja – dziel­ni­ca Ble­i­che­ro­de
  • Marie Kraja – al­bań­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Nor­bert Kraja – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Kraja – szwedz­ka grupa mu­zycz­na

Wikipedia


krajacz

1. przy­rząd lub urzą­dze­nie do kra­ja­nia lub na­ci­na­nia cze­goś, np. kra­jacz do wa­rzyw, kra­jacz do śrub;
2. pra­cow­nik dru­kar­ni lub in­tro­li­ga­tor­ni zaj­mu­ją­cy się przy­ci­na­niem pa­pie­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd ku­chen­ny słu­żą­cy do kra­ja­nia wa­rzyw lub serów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) druk. pra­cow­nik dru­kar­ni lub in­tro­li­ga­tor­ni zaj­mu­ją­cy się przy­ci­na­niem pa­pie­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrajat͡ʃ, AS: krai ̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krajalnica ż., krajarka ż., krajanie n.

:: fż. krajaczka ż.

 czas. krajać ndk.

Wiktionary


krajaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: kra­jacz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­tyl­da jest kra­jacz­ką w dru­kar­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjat͡ʃka, AS: krai ̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. krajacz.

Wiktionary


krajak

nóż sto­lar­ski do na­ci­na­nia drew­na lub prze­ci­na­nia szkła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nóż sto­lar­ski

Wiktionary


krajalnia

miej­sce, gdzie kroi się ma­te­riał na ubra­nia, bla­chę itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. dział, po­mie­szcze­nie lub bu­dy­nek w za­kła­dzie przez­na­czo­ny do kra­ja­nia, kro­je­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) po­nad­to ruszy piła tar­czo­wa, siecz­kar­nia, kra­jal­nia bu­ra­ków oraz elek­trycz­na do­jar­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krajać

 rzecz. krojenie n.

Wiktionary


krajalnica

urzą­dze­nie do kro­je­nia (np. kra­jal­ni­ca do wa­rzyw, mięsa, pie­czy­wa)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do kro­je­nia, np. chle­ba, węd­lin, sera;

Wiktionary

Kra­jal­ni­ca – urzą­dze­nie słu­żą­ce do kro­je­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych (chle­ba, węd­lin). Na­rzę­dziem tną­cym jest ostra, wol­no­o­bro­to­wa tar­cza. Kra­jal­ni­ca po­sia­da pro­wad­ni­cę umoż­li­wia­ją­cą kro­je­nie pla­strów rów­nej gru­bo­ści. Więk­szość kra­jal­nic ma re­gu­lo­wa­ną gru­bość cię­cia usta­wia­ną po­krę­tłem. Uru­cha­mia­na jest zaz­wy­czaj, dla za­pew­nie­nia bez­pie­czeń­stwa użyt­kow­ni­ka, dwoma lub wię­cej przy­ci­ska­mi umiej­sco­wio­ny­mi tak, by utrud­nić ich na­ci­śnię­cie przez dzie­ci, co ma za­po­biec ich oka­le­cze­niu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrajalʲˈɲit͡sa, AS: krai ̯alʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrawacz mos./mrz., krojenie n., krajacz, krajarka, krajanie

 czas. krajać, kroić

Wiktionary


krajalniczy

zwią­za­ny z kro­je­niem ma­te­ria­łów włó­kien­ni­czych


SJP.pl


krajalny

da­ją­cy się po­kro­ić


SJP.pl


krajan

osoba po­cho­dzą­ca z tego sa­me­go re­jo­nu, miej­sco­wo­ści lub kraju; zio­mek, swo­jak, rodak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek po­cho­dzą­cy z tej samej oko­li­cy, miej­sco­wo­ści lub kraju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrajãn, AS: krai ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraj m., krajowiec m., krajówka ż.

:: fż. krajanka ż.

 przym. krajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodak, ziomek, swojak

Wiktionary


krajaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kra­jan­ka

Wiktionary


krajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kra­jać.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od: kra­jan

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krajać ndk.

 rzecz. krajacz mos./mrz.

Wiktionary


krajanka

1. ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z tej samej oko­li­cy;
2. ma­ka­ron w for­mie krót­kich pa­sków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z tego sa­me­go kraju, re­gio­nu

 (1.2) techn. w prze­my­śle, po­kro­jo­ny su­ro­wiec przez­na­czo­ny do dal­sze­go przet­wa­rza­nia

 (1.3) spoż. ar­ty­ku­ły żyw­no­ścio­we fa­brycz­nie po­kro­jo­ne w krót­kie paski lub kost­kę

 (1.4) pot. kulin. żyw­ność po­kro­jo­na w krót­kie paski lub kost­kę kra­ja­ne­go w krót­kie paski

 (1.10) kulin. spoż. twa­róg o zwar­tej struk­tu­rze, do­brze na­da­ją­cy się do kro­je­nia, ufor­mo­wa­ny w kost­kę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kra­jan­ka – ro­dzaj ma­ka­ro­nu kra­ja­ne­go w krót­kie paski (wstąż­ki) lub nitki
  • kra­jan­ka – ro­dzaj klu­sek (kru­to­nów) przy­go­to­wa­nych z ugo­to­wa­nej kaszy kra­kow­skiej lub kaszy manny
  • Kra­jan­ka – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Cza­sta­ry
  • Kra­jan­ka – stru­mień w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Dęb­ni­ca Ka­szub­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­sor­to­wa­ne, umyte i obra­ne ziem­nia­ki kroi się me­cha­nicz­nie w paski lub ta­lar­ki (pla­ste­ra­stry) na kra­jal­ni­cy z po­zio­mo wi­ru­ją­cy­mi no­ża­mi. Kra­jan­ka może być wstęp­nie blan­szo­wa­na (w temp. 95÷100 ℃) lub kie­ro­wa­na do su­sze­nia bez­poś­red­nio po kro­je­niu.

 (1.2) Ponad 900 ki­lo­gra­mów kra­jan­ki ty­to­nio­wej o sza­cun­ko­wej war­to­ści bli­sko 600 ty­się­cy zło­tych prze­chwy­ci­li funk­cjo­na­riu­sze z pla­ców­ka­a­ców­ki Stra­ży Gra­nicz­nej w Au­gu­sto­wie.

 (1.3, 1.6) Ma­ka­ron można kupić w trzech kształ­tach: ni­tecz­ki, kra­ja­necz­ka i kra­jan­ka.

 (1.10) (…) Na wety za­sta­wia­ją półki, / Tam w pię­knych pi­ra­mi­dach kra­jan­ki, go­mół­ki, / Ta­tar­skie ziele w cu­krze, im­bier chiń­ski w mio­dzie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjãnka, AS: krai ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. kraj m., krajowiec m., kraik m., krajówka ż.

:: fm. krajan m.

 przym. krajowy

 (1.6)

 rzecz.

:: zdrobn. krajaneczka ż.

 (1.2-10)

 rzecz. krojenie n., krajalnica ż., krojenie n., pokrojenie n., krajanie n., krojczy m., krajarka ż., wykrój m., krój m., wykrajanie n., wykrawanie n., wykrojenie n.

 czas. kroić ndk., krajać ndk., pokroić dk., wykrajać ndk., wykrawać ndk., wykroić dk.

Wiktionary


krajareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kra­jar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krajarka ż.

Wiktionary


krajarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do kro­je­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kra­jar­ka – urzą­dze­nie do kro­je­nia uło­żo­nych w war­stwę ma­te­ria­łów włó­kni­stych (pa­pie­ru, wy­ro­bów włó­kien­ni­czych, skór)
    • kra­jar­ka in­tro­li­ga­tor­ska
    • no­ży­ce gi­lo­ty­no­we
  • kra­jar­ka do jaj, kra­jal­ni­ca do jaj
  • kra­jal­ni­ca

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krajacz mos./mrz.

Wiktionary


krajać

1. kroić;
a) ciąć na sztu­ki, od­dzie­lać ka­wa­łek od resz­ty;
b) ciąć na ka­wał­ki; roz­ci­nać;
2. po­tocz­nie: prze­pro­wa­dzać ope­ra­cję;
3. ło­wiec­kie: (o zwie­rzę­tach) prze­dzie­rać się przez gąszcz;
4. kra­jać się - być kra­ja­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kroić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kra­jać się

 (2.1) roz­dzie­rać się (tylko w wy­ra­że­niu serce się kraje)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia za­wsze kra­ja­ła chleb bar­dzo cien­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrajät͡ɕ, AS: krai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrawacz mos./mrz., kraj, skraj, krajacz, krajczy, krajalnica, krajanie

 czas. kroić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kroić

Wiktionary


krajcar

srebr­na, potem mie­dzia­na mo­ne­ta bita nieg­dyś w Au­strii i po­łud­nio­wych Niem­czech; graj­car


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hist. nu­mizm. dawna drob­na mo­ne­ta au­striac­ka lub po­łud­nio­wo­nie­miec­ka o war­to­ści jed­nej set­nej reń­skie­go;

Wiktionary

Kraj­car, graj­car – mo­ne­ta srebr­na. Bita od XIII wieku po­cząt­ko­wo w Ty­ro­lu. Od XVI wieku mo­ne­ta zdaw­ko­wa w kra­jach habs­bur­skich (równa 1/60 zło­te­go reń­skie­go, w la­tach 1857–1892 1/100 reń­skie­go).

Pol­ska nazwa mo­ne­ty była spol­szcze­niem nie­miec­kie­go okre­śle­nia tego pie­nią­dza – "Kre­u­zer" (daw­niej "Cre­ut­zer"), które z kolei na­wią­zy­wa­ło do wi­ze­run­ku krzy­ża (niem. "Kreuz"), jaki po­ja­wił się na pier­wszych tego typu mo­ne­tach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krajcarowy

Wiktionary


krajczostwo

urząd, funk­cja kraj­cze­go (daw­ne­go urzęd­ni­ka dwor­skie­go)


SJP.pl


krajczy

do XIII w. urzęd­nik dwor­ski obo­wią­za­ny do kra­ja­nia po­traw po­da­wa­nych pa­nu­ją­ce­mu


SJP.pl

Nie mylić z: Kroj­czy.

Kraj­czy (łac. "struc­tor men­sae", "in­ci­sor") – urzęd­nik dwor­ski pier­wot­nie ma­ją­cy obo­wią­zek kra­ja­nia po­traw na stół kró­lew­ski, potem tytuł ho­no­ro­wy.

Wikipedia


krajenczanin

miesz­ka­niec Kra­jen­ki (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krajenczanka

miesz­kan­ka Kra­jen­ki (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krajenecki

przy­miot­nik od: Kra­jen­ka


SJP.pl


krajenka

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Kra­jen­ka (niem. "Kro­jan­ke") – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kra­jen­ka.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2016 mia­sto li­czy­ło 3733 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈjɛ̃ŋka, AS: krai ̯ẽŋka

Wiktionary


krajer

1. jed­no­masz­to­wy ża­glo­wiec tran­spor­to­wy, uży­wa­ny w XIII–XVI wieku na Bał­ty­ku;
2. trój­masz­to­wy ża­glo­wiec hand­lo­wy, uży­wa­ny w XIX wieku na Bał­ty­ku


SJP.pl

Kra­jer – ża­glo­wiec 1-3 masz­to­wy, uży­wa­ny w XV-XIX wieku na Morzu Bał­tyc­kim; po­dob­ny do kogi, lecz od niej mniej­szy.

Wikipedia


krajewice

Kra­je­wi­ce (niem. "Kra­je­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń.

Wieś szla­chec­ka Kra­ie­wi­ce po­ło­żo­na była w 1581 roku w po­wie­cie ko­ściań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość na­le­ża­ła do wsi więk­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Kröben (krob­skim) w re­jen­cji poz­nań­skiej.

Wikipedia


krajewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kra­jew­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • An­drzej Kra­jew­ski (ur. 1949) – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta.
  • Artur Kra­jew­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Hen­ryk Kra­jew­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Ju­liusz Kra­jew­ski (1905–1992) – ma­larz, czło­nek grupy „Czap­ka Fry­gij­ska”
  • Karol Le­sław Kra­jew­ski (1929–2021) – pol­ski in­ży­nier, wy­kła­dow­ca Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej
  • Kon­rad Kra­jew­ski (1899-1977) – pol­ski woj­sko­wy, ge­ne­rał bry­ga­dy Lu­do­we­go Woj­ska Pol­skie­go
  • Kon­rad Kra­jew­ski (ur. 1963) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, dok­tor te­o­lo­gii, kar­dy­nał
  • Marek Kra­jew­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Mi­chał Kra­jew­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Mi­ro­sław Kra­jew­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Rafał Kra­jew­ski (1834–1864) – dy­rek­tor Wy­dzia­łu Spraw Wew­nętrz­nych w pow­sta­niu stycz­nio­wym

Wikipedia


krajeński

zwią­za­ny z Kraj­ną


SJP.pl


krajiczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. krom­ka

Wiktionary


krajina

re­gion na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, przy gra­ni­cy Bośni


SJP.pl

Kra­ji­na – re­gion na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, głów­nie na te­ry­to­rium Chor­wa­cji, przy gra­ni­cy Bośni. Sta­no­wi swo­i­sty po­most mię­dzy rol­ni­czą pół­no­cą a wy­brze­żem Chor­wa­cji – jest więk­szą czę­ścią tzw. "Chor­wa­cji Cen­tral­nej".

Kil­ka­dzie­siąt ki­lo­me­trów na po­łud­nie od Za­grze­bia uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu zmie­nia się wy­raź­nie – roz­po­czy­na­ją się góry, cią­gną­ce się stąd aż do sa­me­go Morza Adria­tyc­kie­go.

Wikipedia


krajiński

→ Kra­ji­na


SJP.pl

Patrz:

Krajina

krajka

1. ko­lo­ro­wy pas lub wstąż­ka tkane z gru­bych nici;
2. brzeg tka­ni­ny w innym ko­lo­rze niż cała tka­ni­na


SJP.pl

Kraj­ki – brze­go­we frag­men­ty tka­ni­ny w po­sta­ci pa­sków o sze­ro­ko­ści od 8 do 20 mm, bie­gną­cych wzdłuż po obu jej stro­nach. Ich struk­tu­ra i wy­gląd są zwy­kle inne od resz­ty tka­ni­ny. Za­bez­pie­cza­ją tka­ni­nę za­rów­no w pro­ce­sie tka­nia, jak i wy­koń­cze­nia.

Wy­ko­ny­wa­ne są na ogół z tej samej przę­dzy, z któ­rej wy­ko­na­na jest cała os­no­wa.

Wikipedia


krajkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kraj­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin
  • Kraj­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż
  • Kraj­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na
  • Kraj­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie sier­pec­kim
  • Kraj­ko­wo - re­zer­wat przy­ro­dy w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na

Wikipedia


krajna

1. pol­ska kra­i­na hi­sto­rycz­na;
2. re­gion w Sło­we­nii;
3. re­gion w Chor­wa­cji


SJP.pl

Kraj­na (hist. "Skraj­na", "Kra­i­na", Cra­y­en) – re­gion hi­sto­rycz­no-et­no­gra­ficz­ny w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, sta­no­wią­cy część Wiel­ko­pol­ski.

Wikipedia


krajnik

ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny wień­czą­cy mur w for­mie po­zio­me­go (zwy­kle pro­fi­lo­wa­ne­go) pasa, wy­su­nię­te­go przed lico muru, sto­so­wa­ny m.in. do ochro­ny ele­wa­cji przed ście­ka­ją­cą wodą, w ce­lach de­ko­ra­cyj­nych; ko­ro­na, ucios


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kraj­nik (je­zio­ro) – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Lub­nie­wi­ce
  • Kraj­nik (wieś) – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Gry­fi­no
  • Kraj­nik (sta­ro­sta wo­ło­ski) – osoba bę­dą­ca zwierzch­ni­kiem wszyst­kich osad wo­ło­skich znaj­du­ją­cych się w obrę­bie śred­nio­wiecz­ne­go sta­ro­stwa

Wikipedia


krajobraz

1. frag­ment prze­strze­ni, który mo­że­my zo­ba­czyć
2. w sztu­ce: przed­sta­wie­nie rze­czy­wi­ste­go lub fan­ta­stycz­ne­go wi­do­ku na­tu­ry; pej­zaż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­gląd ziemi w okre­ślo­nym miej­scu, widok oko­li­cy;

 (1.2) książk. przen. fakty, wy­da­rze­nia cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ja­kichś zja­wisk, two­rzą­ce je

 (1.3) szt. przed­sta­wie­nie ma­lar­skie wi­do­ku na­tu­ry

Wiktionary

Kra­jo­braz – wie­loz­nacz­ny ter­min sto­so­wa­ny w róż­nych dzie­dzi­nach nauki (ge­o­gra­fia, eko­lo­gia, bio­lo­gia, ar­chi­tek­tu­ra, ge­o­che­mia). Na­jo­gól­niej za kra­jo­braz uważa się ogół cech przy­rod­ni­czych i an­tro­po­ge­nicz­nych wy­róż­nia­ją­cych okre­ślo­ny teren, ze­spół ty­po­wych cech da­ne­go te­re­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­o­dłącz­nym ele­men­tem nad­bu­żań­skie­go kra­jo­bra­zu są licz­ne przy­droż­ne krzy­że, sta­wia­ne naj­czę­ściej przy wjeź­dzie do wsi czy przy „świę­tych źró­deł­kach”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjɔbras, AS: krai ̯obras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krajobrazista m.

:: zdrobn. krajobrazik m., krajobrazek m.

 przym. krajobrazowy

 przysł. krajobrazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pejzaż, obraz

 (1.3) pejzaż, landszaft

Wiktionary


krajobrazek

zdrob­nie­nie od: kra­jo­braz


SJP.pl


krajobrazik

zdrob­nie­nie od: kra­jo­braz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kra­jo­braz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kra­jo­braz, lecz tylko mały kra­jo­bra­zik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krajobraz m.

Wiktionary


krajobrazista

ma­larz ma­lu­ją­cy kra­jo­bra­zy


SJP.pl


krajobrazowo

przy­słó­wek

 (1.1) jako kra­jo­braz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­by­ła się wy­ciecz­ka (…) która zwie­dzi­ła pię­kne kra­jo­bra­zo­wo, a cie­ka­we na­u­ko­wo oko­li­ce do­li­ny gór­ne­go Hronu (Zie­mia Zwo­leń­ska) i jego do­pły­wów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krajobraz mrz.

Wiktionary


krajobrazowy

przy­miot­nik od: kra­jo­braz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kra­jo­bra­zem, do­ty­czą­cy kra­jo­bra­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nie­dzie­lę po­je­cha­li­śmy do parku kra­jo­bra­zo­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krajobraz mrz.

Wiktionary


krajograficzny

daw­niej, żar­to­bli­wie: opi­su­ją­cy kraj, kra­jo­braz


SJP.pl


krajopis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. ge­o­graf

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjɔpʲis, AS: krai ̯opʹis

Wiktionary


krajowa

→ kraj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, hi­sto­rycz­na sto­li­ca re­gio­nu Ol­te­nia;

Wiktionary

Kra­jo­wa (rum. "Cra­io­va") – mia­sto w Ru­mu­nii (Wo­ło­szczyz­na), hi­sto­rycz­na sto­li­ca re­gio­nu Ol­te­nia, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny i naj­więk­sze mia­sto okrę­gu Dolj. Leży na lewym brze­gu rzeki Jiu.

Liczy 298 928 miesz­kań­ców (dane z 2009 r.) i jest szó­stym co do wiel­ko­ści mia­stem Ru­mu­nii. Węzeł ko­le­jo­wy i port lot­ni­czy.

Wikipedia

Patrz:

kraj

Przykłady

 (1.1) W 1939 r. w Kra­jo­wie prze­by­wał in­ter­no­wa­ny pre­zy­dent Pol­ski Igna­cy Mo­ścic­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krajowski

Wiktionary


krajowianin

miesz­ka­niec Kra­jo­wy (mia­sta w Ru­mu­nii)


SJP.pl


krajowianka

miesz­kan­ka Kra­jo­wy (mia­sta w Ru­mu­nii)


SJP.pl


krajowiec

rdzen­ny miesz­ka­niec da­ne­go kraju; au­toch­ton, abo­ry­gen, tu­by­lec, tu­zie­miec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od za­wsze miesz­ka­ją­cy w danym kraju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy An­gli­cy i Fran­cu­zi wy­je­cha­li, zo­sta­li już sami kra­jow­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraj mrz., krajan mos., krajowość ż., krajówka ż.

 przym. krajowy

Wiktionary


krajowo-zagraniczny

do­ty­czą­cy kraju i za­gra­ni­cy, po­cho­dzą­cy z kraju i za­gra­ni­cy, taki jak w kraju i za­gra­ni­cy


SJP.pl


krajowski

przy­miot­nik od: Kra­jo­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kra­jo­wą, do­ty­czą­cy Kra­jo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krajowa ż.

Wiktionary


krajowy

→ kraj


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kon­kret­nym kra­jem; uzy­ska­ny, wyt­wo­rzo­ny w tym kraju, dzie­ją­cy się wew­nątrz kraju

Wiktionary

Patrz:

kraj

Wymowa:

IPA: kraˈjɔvɨ, AS: krai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraj mrz., krajowiec mos., krajówka ż., krajowość ż., krajan mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ojczysty, ojczyźniany

Wiktionary


krajoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie wie­dzy o kraju oj­czy­stym lub re­gio­nie


SJP.pl


krajoznawczy

zwią­za­ny z wie­dzą o kraju oj­czy­stym lub re­gio­nie w za­kre­sie róż­nych dzie­dzin: ge­o­gra­fii, przy­ro­dy, ar­chi­tek­tu­ry itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kra­joz­naw­stwem; przez­na­czo­ny do wy­ko­rzy­sta­nia w kra­joz­naw­stwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kon­kur­sie kra­joz­naw­czym wzię­ła udział mło­dzież z pier­wszych klas li­ce­al­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krajoznawca mos., krajoznawstwo n.

Wiktionary


krajoznawczyni

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie wie­dzy o kraju oj­czy­stym lub re­gio­nie


SJP.pl


krajoznawstwo

wie­dza o kraju oj­czy­stym lub re­gio­nie w za­kre­sie róż­nych dzie­dzin: ge­o­gra­fii, przy­ro­dy, ar­chi­tek­tu­ry itp.


SJP.pl

Kra­joz­naw­stwo – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na poz­na­wa­niu kraju lub re­gio­nu, gro­ma­dze­niu wie­dzy na jego temat i jej po­pu­la­ry­zo­wa­niu. Może być roz­pa­try­wa­ne jako forma ak­tyw­no­ści poz­naw­czej, ruch spo­łecz­ny oraz dzie­dzi­na kul­tu­ry. Z kra­joz­naw­stwem zwią­za­ne są m.in. po­dró­żo­pi­sar­stwo, poz­na­wa­nie ge­o­gra­fii oraz do­ku­men­to­wa­nie przy­ro­dy, hi­sto­rii i kul­tu­ry od­wie­dza­nych miejsc.

Wikipedia


krajski

naz­wi­sko


SJP.pl


krajuszek

koń­co­wy ka­wa­łek, sam brzeg cze­goś


SJP.pl


krajzega

re­gio­nal­nie: sto­ło­wa pi­lar­ka tar­czo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. sto­ło­wa pi­lar­ka tar­czo­wa

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła tar­czo­wa z bla­tem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. trajzega, reg. cyrkulatka

 (1.2) gw. Górny Śląsk krajzyga

Wiktionary


krajzyga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła tar­czo­wa z bla­tem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk krajzega

Wiktionary


krajówka

po­tocz­nie:
1. droga kra­jo­wa;
2. lot kra­jo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mot. droga kra­jo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krajowy

 rzecz. krajan mos., kraj m., krajowiec mos.

Wiktionary


krak

crack;
1. po­chod­na ko­ka­i­ny w for­mie wol­nej za­sa­dy, przez­na­czo­na do pa­le­nia;
2. pro­gram kom­pu­te­ro­wy do ła­ma­nia za­bez­pie­czeń w pro­gra­mach i grach kom­pu­te­ro­wych;
3. plik kom­pu­te­ro­wy po­zba­wio­ny za­bez­pie­czeń przed ko­pio­wa­niem


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca głosy kru­ko­wa­tych

Wiktionary

Krak I "(Kra­kus lub Grac­chus)" – le­gen­dar­ny wład­ca Po­la­ków, za­ło­ży­ciel Kra­ko­wa. We­dług Ka­dłub­ka, któ­re­go świa­dect­wo jest naj­star­sze, miał być jed­nym z ksią­żąt czy na­miest­ni­ków Po­la­ków wal­czą­cych z Ga­la­mi w Pa­no­nii lub Ka­ryn­tii (kro­ni­karz nie stwier­dza tego wprost), po czym zo­stał wy­bra­ny kró­lem i dał po­czą­tek zor­ga­ni­zo­wa­ne­mu pań­stwu pol­skie­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krak, AS: krak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kra, krra, kraa

Wiktionary


krak.

skrót od: kra­kow­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = kra­kow­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraków mrz.

 przym. krakowski

Wiktionary


krakacz

żar­to­bli­wie: czło­wiek lub ptak, który kra­cze


SJP.pl


krakanie

od­głos wy­da­wa­ny przez kruka, wronę i niek­tó­re inne ptaki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kra­kać.

 (1.2) dźwięk pow­sta­ją­cy pod­czas czyn­no­ści kra­ka­nia (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈkãɲɛ, AS: krakãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krakać ndk., wykrakać dk.

Wiktionary


krakatau

wul­kan w In­do­nez­ji


SJP.pl

Kra­ka­tau, na­zy­wa­na też Kra­ka­toa lub Kra­ka­tao – wyspa wul­ka­nicz­na, znaj­du­ją­ca się w Cie­śni­nie Sun­daj­skiej, po­mię­dzy wy­spa­mi Su­ma­tra i Jawa w In­do­nez­ji.

Wyspa jest ak­tyw­nym wul­ka­nem kla­sy­fi­ko­wa­nym jako stra­to­wul­kan.

Wikipedia


krakauer

[czy­taj: kra­ka­łer] lek­ce­wa­żą­co: miesz­ka­niec Kra­ko­wa


SJP.pl


krakauerka

[czy­taj: kra­ka­łer­ka] lek­ce­wa­żą­co: miesz­kan­ka Kra­ko­wa


SJP.pl


krakauerolog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca hi­sto­rii Kra­ko­wa

Wiktionary


krakauerski

→ kra­ka­u­er [czy­taj: kra­ka­łer­ski]


SJP.pl


krakać

1. o pta­kach (kru­kach, wro­nach): wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny skrzek;
2. mówić, że coś się źle skoń­czy


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wron i kru­ków dźwięk

 (1.2) przen. wy­gła­szać pe­sy­mi­stycz­ne sądy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wrona gdzie­nieg­dzie kra­cze i pu­cha­ją pu­cha­cze. (Adam Mic­kie­wicz)

 (1.2) Nie kracz, dla­cze­go mia­ło­by się nie udać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrakat͡ɕ, AS: krakać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krakanie n., zakrakanie n., wykrakanie n.

 czas. zakrakać, wykrakać

Wiktionary


krakelura

spę­ka­nia na obra­zach, rzeź­bach, wy­ro­bach ce­ra­micz­nych itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. kon­ser­wat. sia­tecz­ka spę­kań, która two­rzy się z cza­sem na po­wierzch­ni obra­zów olej­nych, fre­sków, szkli­wio­nej ce­ra­mi­ki;

Wiktionary

Kra­ke­lu­ra ( cra­qu­e­lu­re) – cha­rak­te­ry­stycz­na siat­ka spę­kań two­rzą­ca się na po­wierzch­ni obra­zu olej­ne­go. Może pow­sta­wać w war­stwie wer­nik­su, ale także w war­stwach ma­lar­skich, a nawet w grun­cie. Pow­sta­je w wy­ni­ku upły­wu czasu, nie­wła­ści­we­go prze­cho­wy­wa­nia i dzia­ła­nia czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych bądź wsku­tek tech­nicz­nych wad wy­ko­na­nia (nie­pra­wi­dło­we­go przy­go­to­wa­nia farb lub za­pra­wy). Ry­su­nek kra­ke­lur i ich głę­bo­kość jest po­moc­ni­czym źró­dłem usta­leń w ba­da­niach nad au­ten­tycz­no­ścią dzie­ła.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) rzad. krakelaż

Wiktionary


kraken

le­gen­dar­ny pot­wór mor­ski przy­po­mi­na­ją­cy ośmior­ni­cę lub ka­ła­mar­ni­cę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. le­gen­dar­ny pot­wór mor­ski za­ta­pia­ją­cy stat­ki, zwy­kle przed­sta­wia­ny jako ogrom­na ośmior­ni­ca;

Wiktionary

Kra­ken – le­gen­dar­ny stwór mor­ski. Praw­do­po­dob­nie źró­dłem le­gend są spot­ka­nia z ka­ła­mar­ni­cą ol­brzy­mią.

Pisał o nim Pli­niusz Star­szy – pot­wór miał blo­ko­wać Cie­śni­nę Gi­bral­tar­ską, nie prze­pu­szcza­jąc prze­pły­wa­ją­cych tam­tę­dy okrę­tów. W epoce no­wo­żyt­nej pier­wszy opi­sał to mon­strum Erik Pon­top­pi­dan w swoim dzie­le "Hi­sto­ria na­tu­ral­na Nor­we­gii" (1752).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrakɛ̃n, AS: krakẽn

Wiktionary


kraker

(in­for­ma­ty­ka) crac­ker;
1. osoba wła­mu­ją­ca się do sieci kom­pu­te­ro­wych w ce­lach niez­god­nych z pra­wem;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się ła­ma­niem za­bez­pie­czeń apli­ka­cji kom­pu­te­ro­wych


SJP.pl


krakers

kru­che, sło­na­we ciast­ko; cra­kers


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kulin. suche, cien­kie, kru­che, sło­na­we ciast­ko;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Kra­ker­sy”. Zo­bacz też: Kra­ker­sy (ze­spół mu­zycz­ny).

Kra­kers (crac­kers) – cien­kie, chru­pią­ce, sło­na­we ciast­ko.

Kra­ker­sy mogą za­wie­rać do­dat­ki sma­ko­we takie jak ser, ce­bu­la, zioła czy też pi­kant­ne przy­pra­wy. Po­dob­nie jak prec­le, kra­ker­sy są spo­ży­wa­ne jako prze­ką­ska lub jako mały do­da­tek do wina, piwa, sera i tym po­dob­nych. Można uży­wać ich rów­nież jako pod­sta­wy do tar­ti­nek.

Wikipedia


krakersik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kra­kers; mały kra­kers

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pu­je­my małą pu­szecz­kę ka­wio­ru, na­kła­da­my na kra­ker­si­ki lub ba­becz­ki odro­bi­nę, ozda­bia­my małym trój­ką­ci­kiem cy­try­ny obra­nej ze skór­ki. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈkɛrʲɕik, AS: krakerʹśik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. krakers.

Wiktionary


krakerski

→ kra­ker


SJP.pl

Patrz:

kraker

krakersowy

→ kra­kers


SJP.pl

Patrz:

krakers

krakersy

kru­che, sło­na­we ciast­ko; cra­kers


SJP.pl


kraking

pro­ces tech­no­lo­gicz­ny roz­kła­du cięż­kich frak­cji ropy naf­to­wej, po­le­ga­ją­cy na pę­ka­niu dłu­gich łań­cu­chów wę­glo­wych w wę­glo­wo­do­rach, spo­sób otrzy­my­wa­nia m.in. ben­zy­ny syn­te­tycz­nej; crac­king; kra­ko­wa­nie


SJP.pl

Kra­king, kra­ko­wa­nie ( crac­king – pę­ka­nie) – grupa pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych sto­so­wa­nych w celu prze­ro­bu cięż­kich frak­cji ropy naf­to­wej na ben­zy­nę i oleje.

Kra­king po­le­ga na ini­cjo­wa­niu kon­tro­lo­wa­ne­go roz­kła­du dłu­gich wę­glo­wo­do­rów ali­fa­tycz­nych za­war­tych w cięż­kich frak­cjach, ta­kich jak mazut i frak­cje ole­jo­we, otrzy­my­wa­nych w pro­ce­sie ra­fi­na­cji ropy naf­to­wej, na związ­ki o krót­szych łań­cu­chach wę­glo­wych, ta­kich jakie wy­stę­pu­ją w ben­zy­nie i oleju na­pę­do­wym.

Wikipedia


krakingowy

→ kra­king; crac­kin­go­wy


SJP.pl


krakowanie

pro­ces tech­no­lo­gicz­ny roz­kła­du cięż­kich frak­cji ropy naf­to­wej, po­le­ga­ją­cy na pę­ka­niu dłu­gich łań­cu­chów wę­glo­wych w wę­glo­wo­do­rach, spo­sób otrzy­my­wa­nia m.in. ben­zy­ny syn­te­tycz­nej; kra­king; crac­king


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kra­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krakować

Wiktionary


krakować

łamać za­bez­pie­cze­nia opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go; crac­ko­wać


SJP.pl


krakowczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Kra­kow­czyk − pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


krakowiaczek

zdrob­nie­nie od: kra­ko­wiak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od kra­ko­wiak (osoba)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zdrobn. od kra­ko­wiak (ta­niec)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krakowiak m., Krak mzw./mos.

Wiktionary


krakowiak

pol­ski ta­niec lu­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kra­ko­wa

 (1.2) etn. po­stać w kra­kow­skim stro­ju lu­do­wym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) cho­re­ogr. jeden z pol­skich tań­ców lu­do­wych;

 (2.2) muz. mu­zy­ka do kra­ko­wia­ka (2.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kra­ko­wiak – ta­niec lu­do­wy
  • kra­ko­wiak – mu­zycz­na forma ta­necz­na
  • kra­ko­wiak – miesz­ka­niec oko­lic Kra­ko­wa (miesz­ka­niec Kra­ko­wa to kra­ko­wia­nin)
  • kra­ko­wiak – męż­czyz­na ubra­ny w kra­kow­ski strój lu­do­wy
  • Kra­ko­wia­cy – grupa et­no­gra­ficz­na
  • Kra­ko­wiak – naz­wi­sko
  • „Kra­ko­wiak” – pse­u­do­nim Ja­nu­sza Treli, pol­skie­go gang­ste­ra, człon­ka tzw. „grupy ka­to­wic­kiej”
  • ORP Kra­ko­wiak (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Pesa Kra­ko­wiak – kra­kow­ska wer­sja tram­wa­ju Pesa Twist

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈkɔvʲjak, AS: krakovʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krak mos., Kraków mrz., krakowianka ż., krakowianin mos., krakus mos., krakuska ż.

:: zdrobn. krakowiaczek mos./mzw.

 przym. krakowski, podkrakowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krakowianin, krakus

Wiktionary


krakowiakowy

→ kra­ko­wiak (pol­ski ta­niec lu­do­wy)


SJP.pl


krakowian

pro­sto­kąt­na ta­bli­ca licz­bo­wa o m wier­szach i n ko­lum­nach, in­dek­so­wa­na od­wrot­nie niż w przy­pad­ku ma­cie­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. ta­bli­ca za­stę­pu­ją­ca w obli­cze­niach ma­cierz;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. zob. kra­ko­wia­nin.

Wiktionary

Kra­ko­wian – ta­bli­ca za­stę­pu­ją­ca ma­cierz w obli­cze­niach ręcz­nych za­pro­po­no­wa­na przez Ta­de­u­sza Ba­na­chie­wi­cza. Ma ina­czej zde­fi­nio­wa­ne mno­że­nie, w kra­ko­wia­nach mnoży się przez sie­bie ko­lum­ny, dzię­ki temu do wy­kry­wa­nia błę­dów obli­czeń można sto­so­wać sumy kon­trol­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈkɔvʲjãn, AS: krakovʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krak m., Kraków m., krakowianin m., krakowianka ż., krakowiak m., krakowiaczek m., krakus m., krakuska ż., krakówek m.

 przym. krakowski

Wiktionary


krakowianeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kra­ko­wian­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krakowianka ż.

Wiktionary


krakowianin

miesz­ka­niec Kra­ko­wa; po­tocz­nie: Kra­kus, Kra­ko­wiak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kra­ko­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kra­ko­wa, uro­dzo­na w Kra­ko­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na chwa­łę przesz­łym po­ko­le­niom / Przy­tu­lił się do gro­sza grosz, / By, ku kra­ko­wian za­chwy­ce­niu, / Cu­deń­ka rzeź­bił pan Wit Stwosz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrakɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: krakovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraków mrz., Krak m., krakówek mrz., krakus mos., krakowiak mos., krakowian m.

:: fż. krakowianka ż.

 przym. krakowski

 przysł. krakowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krakus, krakowiak

Wiktionary


krakowianizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. re­gio­na­lizm kra­kow­ski

Wiktionary


krakowianka

miesz­kan­ka Kra­ko­wa; Kra­ku­ska (po­tocz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kra­ko­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kra­ko­wa, uro­dzo­na w Kra­ko­wie

Wiktionary

Kra­ko­wian­ka – stru­ga dłu­go­ści około 4,5 km, do­pływ Miel­ni­cy, ma­ją­cy źró­dła na Wzgó­rzach Trzeb­nic­kich w Kra­ko­wia­nach (gmina Dłu­go­łę­ka). Od nazwy tej miej­sco­wo­ści bie­rze się nazwa stru­gi. Pły­nie przez te­re­ny rol­ni­cze. Ucho­dzi do Miel­ni­cy po­mię­dzy Bie­rzy­ca­mi a Mi­cha­ło­wi­ca­mi (gmina Dłu­go­łę­ka).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok wej­ścia do su­kien­nic stały dwie kra­ko­wian­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraków mrz., Krak m., krakówek mrz., Krakowianin m., Krakowianka ż., Krakowskie n., krakus mos., krakowiak mos., krakowian m.

:: fm. krakowianin m.

 przym. krakowski, krakowianowy

 przysł. krakowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krakuska

Wiktionary


krakowianowy

do­ty­czą­cy kra­ko­wia­na


SJP.pl


krakowice

hi­po­te­tycz­na me­tro­po­lia, która mo­gła­by pow­stać przez po­łą­cze­nie Kra­ko­wa z Ka­to­wi­ca


SJP.pl

Kra­ko­wi­ce – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce.

Wikipedia


krakowski

przy­miot­nik od: Kra­ków, Kra­kow­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kra­ko­wem, do­ty­czą­cy Kra­ko­wa

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Kra­ko­wa lub kra­ko­wian, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Kra­ko­wo­wi lub kra­ko­wia­nom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około go­dzi­ny dzie­sią­tej na rynku kra­kow­skim po­ja­wił się Ta­de­usz Ko­ściusz­ko, po czym od­czy­ta­no akt pow­sta­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈkɔfsʲci, AS: krakofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krakowian mrz., Kraków m., Krakówek m., Krak m., krakowianin m., krakowianka ż., krakowiak m., krakus m., krakuska ż., krakowiaczek m., Krakowskie n., krakowskość ż., krakówek mrz.

 przysł. z krakowska, po krakowsku, krakowsko

 skr. krak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. krak.

Wiktionary


krakowskie

przy­miot­nik od: Kra­ków, Kra­kow­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion w po­łud­nio­wej Pol­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Kra­kow­skiem wy­stą­pi­ły licz­ne pod­to­pie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraków mrz., krakowiak mos./mrz., krakowianin mos., krakowianka ż., krakusek mos., krakuska ż.

 przym. krakowski

Wiktionary


krakowsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób kra­kow­ski, po kra­kow­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej kra­kow­sko wy­glą­da­ły szop­ki wy­ko­na­ne przez dzie­ci z Rabki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraków mrz., Krakowskie n., krakowiak mos./mzw., krakowianin mos., krakowianka ż., krakowskość ż., krakus mos., krakusek mos., krakuska ż.

 przym. krakowski

 przysł. z krakowska

Wiktionary


krakowskość

1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Kra­ko­wa lub miesz­kań­ców Kra­ko­wa;
2. po­cho­dze­nie z Kra­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kra­kow­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O kra­kow­sko­ści szop­ki świad­czy obec­ność laj­ko­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraków mrz., krakus mos.

 przym. krakowski

 przysł. z krakowska, po krakowsku, krakowsko

Wiktionary


kraksa

wy­pa­dek ze znacz­ny­mi usz­ko­dze­nia­mi po­ja­zdów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wy­pa­dek, w wy­ni­ku któ­re­go bę­dą­cy w ruchu po­jazd zo­sta­je usz­ko­dzo­ny lub ro­zbi­ty; także. nie­szczę­śli­we lą­do­wa­nie sa­mo­lo­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krak­sa ko­lar­ska – zda­rze­nie lo­so­we w spor­cie ko­lar­skim
  • Krak­sa (La Piu bella se­ra­ta della mia vita) – film fran­cu­sko-wło­ski z 1972 roku
  • Krak­sa – pol­ski krót­ko­me­tra­żo­wy film do­ku­men­tal­ny z 1963 roku
  • Krak­sa (Ava­riya) – ra­dziec­ki film kry­mi­nal­ny z 1965 roku
  • Krak­sa – opo­wia­da­nie szwaj­car­skie­go pi­sa­rza Frie­dri­cha Dürrenmatta
  • Krak­sa (Ava­riya) – ra­dziec­ki film z 1974 roku, adap­ta­cja opo­wia­da­nia F. Dürrenmatta
  • Krak­sa (Crash) – po­wieść J. G. Bal­lar­da
  • Krak­sa – sin­gel Bry­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W krak­sie brały udział trzy po­ja­zdy – dwa oso­bo­we oraz jeden do­staw­czy.

Wiktionary


krakus

żoł­nierz lek­kiej jazdy pol­skiej z okre­su Księ­stwa War­szaw­skie­go i pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec Kra­ko­wa

 (1.2) hist. wojsk. żoł­nierz lek­kiej ka­wa­le­rii pol­skiej z okre­su Księ­stwa War­szaw­skie­go i pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go;

 (1.3) hist. wojsk. w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym: uczest­nik woj­sko­we­go przy­spo­so­bie­nia kon­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­kus (Krak) – le­gen­dar­ny wład­ca
  • ZPiT AGH „Kra­kus” – ze­spół pie­śni i tańca
  • Kra­kus – wódka
  • kra­ku­si – ro­dzaj pol­skiej lek­kiej ka­wa­le­rii
  • „Kra­kus” – pismo wy­da­wa­ne w la­tach 1891–1895
  • Fort cy­ta­de­lo­wy 33 „Kra­kus” – fort w Kra­ko­wie
  • Kra­kus - marka pro­duk­tów spo­żyw­czych firmy Ani­mex
  • stat­ki i okrę­ty:
    • „Kra­kus” – ho­low­nik pol­skiej Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej z lat 1920–1939
    • „Kra­kus” – pol­ski ho­low­nik z lat 1926–1929, póź­niej­szy „Lech”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten za­go­rza­ły kra­kus za­rze­kał się, że nigdy nie po­je­dzie do War­sza­wy.

 (1.2) Co za śmia­łość, co za siła, / Zaz­drość wi­dzieć tych wia­ru­sów; / Gdy­bym chłop­cem się ro­dzi­ła, / Tobym posz­ła do Kra­ku­sów, (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrakus, AS: krakus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraków mrz., Krakowskie n., krakowiak mos./mzw., krakowianin mos., krakowianka ż., krakowskość ż.

:: zdrobn. krakusek mos.

:: fż. krakuska ż.

 przym. krakowski

 przysł. krakowsko, z krakowska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krakowiak, krakowianin

Wiktionary


krakuska

1. męska czap­ka bez dasz­ka, wy­ko­na­na z sukna, ob­szy­ta ba­ran­kiem, ele­ment stro­ju kra­kow­skie­go;
2. daw­niej: każda ro­ga­tyw­ka ob­szy­ta fu­trem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. miesz­kan­ka Kra­ko­wa lub Kra­kow­skie­go

 (1.2) etn. męska czap­ka bez dasz­ka wy­ko­na­na z sukna, w ko­lo­rze czer­wo­nym, ob­szy­ta ba­ran­kiem, zaz­wy­czaj z piór­kiem; ele­ment stro­ju kra­kow­skie­go

 (1.3) daw. każda ro­ga­tyw­ka ob­szy­ta fu­trem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To praw­dzi­wa kra­ku­ska od po­ko­leń.

 (1.2) Janek za­ło­żył czer­wo­ną kra­ku­skę i po­ma­sze­ro­wał dalej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈkuska, AS: krakuska

Wiktionary

Powiązane:

 zob. krakus.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rogatywka, konfederatka

Wiktionary


krakwa

ptak łowny z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Anas stre­pe­ra|ref=tak., ga­tu­nek kacz­ki pły­wa­ją­cej;

Wiktionary

Krak­wa, kacz­ka krak­wa ("Ma­re­ca stre­pe­ra") – ga­tu­nek śred­nie­go lub du­że­go wę­drow­ne­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję i Ame­ry­kę Pół­noc­ną, zimą także Afry­kę. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrakfa, AS: krakfa

Wiktionary


kraków

crack;
1. po­chod­na ko­ka­i­ny w for­mie wol­nej za­sa­dy, przez­na­czo­na do pa­le­nia;
2. pro­gram kom­pu­te­ro­wy do ła­ma­nia za­bez­pie­czeń w pro­gra­mach i grach kom­pu­te­ro­wych;
3. plik kom­pu­te­ro­wy po­zba­wio­ny za­bez­pie­czeń przed ko­pio­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, dawna sto­li­ca Pol­ski;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 46977;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lm. od Krak

Wiktionary

Kra­ków, Sto­łecz­ne Kró­lew­skie Mia­sto Kra­ków – mia­sto na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej Pol­sce nad Wisłą, dru­gie co do licz­by miesz­kań­ców. For­mal­na sto­li­ca Pol­ski do 1795 r. i mia­sto ko­ro­na­cyj­ne oraz ne­kro­po­lia kró­lów Pol­ski. Od 1000 r. nie­przer­wa­nie sto­li­ca die­cez­ji kra­kow­skiej (jed­nej z pię­ciu w ów­czes­nej Pol­sce), a od 1925 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Kra­ko­wa przy­był wier­ny współ­pra­cow­nik zmar­łe­go króla, ar­cy­bi­skup gnieź­nień­ski, Woj­ciech Ja­strzę­biec.

 (1.2) Kra­ków po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrakuf, AS: krakuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krakowian mrz., Krak mos., krakowianin mos., krakowianka ż., krakowiak mrz., krakus mos., krakuska ż., krakowiaczek mrz., Krakowskie n., krakówek mrz., krakowskość ż., Krakowiany lm nm., Krakowiec mrz.

 przym. krakowski, podkrakowski

 przysł. z krakowska, po krakowsku, krakowsko

 skr. krak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Krak; skr. K-ów, krk; żart. Krakówek; peryfr. gród Kraka, podwawelski gród

Wiktionary


krakówek

z nie­chę­cią o miesz­kań­cach Kra­ko­wa; Kra­kó­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) iron. wpły­wo­wa grupa osób zwią­za­nych z Kra­ko­wem, elita to­wa­rzy­ska i opi­niot­wór­cza Kra­ko­wa

Wiktionary

Kra­kó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Drzy­cim.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 112 miesz­kań­ców. Jest dwu­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Drzy­cim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kraków ż., krakowianin m., krakus m., krakowianka ż., krakowian mrz.

 przym. krakowski

Wiktionary


krall

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Diana Krall – (ur. 1964) ka­na­dyj­ska wo­ka­list­ka i pia­nist­ka jaz­zo­wa
  • Hanna Krall – (ur. 1935) pol­ska pi­sar­ka i dzien­ni­kar­ka
  • Krall i Se­id­ler – wyt­wór­nia for­te­pia­nów i pia­nin

Wikipedia


kralowe

Hra­dec Kra­lo­we - mia­sto w Cze­chach; Hra­dec Králové


SJP.pl


kram

1. mały skle­pik z dro­bym to­wa­rem; stra­gan;
2. po­tocz­nie:
a) stos rze­czy w nie­ła­dzie;
b) za­mie­sza­nie, zamęt, kło­pot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ro­dzaj pro­wi­zo­rycz­ne­go skle­pu za­in­sta­lo­wa­ne­go w budce lub ro­zło­żo­ne­go na ławie;

 (1.2) pot. stos nie­u­po­rząd­ko­wa­nych, na­gro­ma­dzo­nych rze­czy

 (1.3) przen. za­mie­sza­nie, kło­pot

Wiktionary

Zo­bacz też: Kram (ze­spół mu­zycz­ny) i Kram (Bo­śnia i Her­ce­go­wi­na).

Kram, stra­gan lub sto­i­sko hand­lo­we – mały, pro­wi­zo­rycz­ny sklep w for­mie budki albo stołu lub ławy z to­wa­rem. Pier­wot­nie zwy­kle drew­nia­ny. Me­ta­lo­wy stra­gan w for­mie roz­kła­da­nej budki, któ­rej część po ro­zło­że­niu two­rzy za­da­sze­nie, okre­śla­ny jest jako szczę­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ale kramu mi na­ro­bi­łeś po­dej­mu­jąc tych ko­le­gów w domu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krãm, AS: krãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kramarz m., kramarka ż., kramarzenie n.

:: zdrobn. kramik m.

 czas. kramarzyć

 przym. kramarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stragan, stoisko; gw. Górny Śląsk rómel

 (1.2) bałagan, bajzel

 (1.3) kłopot

Wiktionary


kramarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kramarka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­mar­ka – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Kra­mar­ka – po­la­na w Be­ski­dzie Są­dec­kim

Wikipedia


kramarski

stra­ga­niar­ski, stra­ga­no­wy;
1. zwią­za­ny z pro­wa­dze­niem kramu (stra­ga­nu);
2. odz­na­cza­ją­cy się ni­skim po­zio­mem ar­ty­stycz­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kra­ma­rza, kra­mar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kram mrz.

 czas. kramarzyć

Wiktionary


kramarstwo

1. hand­lo­wa­nie drob­ny­mi to­wa­ra­mi; zawód kra­ma­rza;
2. ogół kra­ma­rzy


SJP.pl


kramarz

1. osoba pro­wa­dzą­ca kram; stra­ga­niarz
2. prze­no­śnie o poś­wię­ca­ją­cym coś dla zysku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel kramu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kra­marz – daw­niej ku­piec, osoba pro­wa­dzą­ca kram
  • Kra­marz – pol­ski film oby­cza­jo­wy z 1990 r. w re­ży­se­rii An­drze­ja Ba­rań­skie­go z Ro­ma­nem Kło­sow­skim w roli głów­nej
  • Jo­lan­ta Ele­o­no­ra Kra­marz – pol­ska psy­cho­log
  • Mie­czy­sław Kra­marz – pol­ski woj­sko­wy i po­li­cjant
  • Wła­dy­sław Kra­marz – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kram mrz.

 czas. kramarzyć

Wiktionary


kramarzyć

1. prze­sta­rza­łe: pro­wa­dzić kram, sprze­da­wać na stra­ga­nie;
2. kra­ma­rzyć się - spie­rać się, tar­go­wać się o coś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. zaj­mo­wać się sprze­da­żą to­wa­rów w nie­wiel­kich ilo­ściach

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kra­ma­rzyć się (dk. brak)

 (2.1) przest. wy­mie­niać zda­nia, nie zga­dza­jąc się z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dalej wzno­si­ły się szopy i budy z her­ba­tą, z woj­ło­ka­mi, z por­ce­la­ną chiń­ską, z fu­tra­mi, prze­no­śne szyn­ki, za­sie­ki ce­dro­wych orze­chów, a kra­ma­rzy­li tam Chiń­czy­cy po­łud­niow­cy, […]

 (2.1) Otrzy­ma­wszy te wy­ja­śnie­nia Ce­za­ry, po­u­czo­ny i po­krze­pio­ny na duchu, już się o nic nie kra­ma­rzył.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kram mrz., kramarka ż., kramarstwo n., kramarz m.

 przym. kramarski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kłócić się, spierać się

Wiktionary


kramatorsk

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­niej Ukra­i­nie;

Wiktionary

Kra­ma­torsk ( Краматорськ) – mia­sto we wschod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie do­niec­kim, nad rzeką Ka­zen­nyj Toreć (do­pływ Dońca). W 2026 roku li­czy­ło 58 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈma.tɔrsk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kramatorski

Wiktionary


kramatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kra­ma­tor­skiem, do­ty­czą­cy Kra­ma­tor­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ło­wie maja byłem obec­ny pod­czas roz­mo­wy J. Sta­li­na z do­wód­cą Fron­tu i do­sko­na­le za­pa­mię­ta­łem, że Na­czel­ny Do­wód­ca wy­ra­ził po­waż­ną obawę co do kra­ma­tor­skie­go zgru­po­wa­nia nie­przy­ja­cie­la.

 (1.1) Ale i od­wrot­nie, ka­pi­tał fi­nan­so­wy Kró­le­stwa an­ga­żo­wał się też za gra­ni­cą, na te­re­nie Ukra­i­ny. Bank Hand­lo­wy w War­sza­wie prze­jął część akcji Kra­ma­tor­skie­go To­wa­rzy­stwa Me­ta­lur­gicz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kramatorsk mrz.

Wiktionary


krambambula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ro­dzaj słod­kiej wódki zio­ło­wej, kre­so­wej na­lew­ki przy­rzą­dza­nej z róż­nych skład­ni­ków ro­ślin­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kram­bam­bu­la – sta­ro­bia­ło­ru­ska na­lew­ka
  • Kram­bam­bu­la – bia­ło­ru­ski ze­spół roc­ko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu wódki, z któ­rych jedna przed­niej­sza, po­dob­na nieco do przechrz­czo­nej kram­bam­bu­li.

Wiktionary


kramek

naz­wi­sko


SJP.pl


kramer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Kra­mer (1898–1946) – nie­miec­ki zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Bog­dan Kra­mer (ur. 1944) – pol­ski że­glarz lo­do­wy, olim­pij­czyk
  • Clare Kra­mer (ur. 1974) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Chris Kra­mer (ur. 1975) – ka­na­dyj­ski aktor
  • Eric Allan Kra­mer (ur. 1962) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Hans Kra­mer (?–1577) – nie­miec­ki ar­chi­tekt i for­ty­fi­ka­tor
  • He­in­rich Kra­mer (ok. 1430–1505) – nie­miec­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Jack Kra­mer (1921–2009) – ame­ry­kań­ski te­ni­si­sta
  • Joey Kra­mer (ur. 1950) – ame­ry­kań­ski per­ku­si­sta
  • Josef Kra­mer (1906–1945) – nie­miec­ki zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Ken Kra­mer (ur. 1942) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Max Kra­mer (1920–?) – nie­miec­ki zbrod­niarz na­zi­stow­ski

Wikipedia


kramik

zdrob­nie­nie od: kram


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kram

 (1.2) mały kram

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kra­mi­ku od­pu­sto­wym le­ża­ły za­baw­ko­we pi­sto­le­ty – kor­kow­ce i na ka­pi­szo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kram m., kramikarz

 przym. kramikarski

Wiktionary


kramnik

naz­wi­sko


SJP.pl

Kram­nik – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, w gmi­nie Du­be­nin­ki, przy je­zio­rze Po­błę­dzie i na wschod­niej gra­ni­cy Pu­szczy Ro­minc­kiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


krampocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kilof

Wiktionary


krampus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dia­beł

Wiktionary

Kram­pus (niem. "Kram­pen" – „pazur”) wy­wo­dzi się z au­striac­ko-ba­war­skie­go fol­klo­ru al­pej­skie­go, uwa­ża­ny za pół kozę, pół de­mo­na. W trak­cie Świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia karze dzie­ci, które źle się za­cho­wy­wa­ły przez cały rok, w prze­ci­wień­stwie do Świę­te­go Mi­ko­ła­ja, który na­gra­dza dzie­ci za dobre za­cho­wa­nie. Po­pu­lar­ny m.in. w Niem­czech, Au­strii, w pół­noc­nych Wło­szech, w Chor­wa­cji i Sło­we­nii. Kram­pus ob­cho­dzi swoje świę­to 5 grud­nia, tak zwane "Kram­pus­nacht" (niem. „Noc Kram­pu­sa”), dzień przed Mi­ko­łaj­ka­mi.

Wikipedia


kramsk

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Kramsk w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Kramsk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Kramsk. Sie­dzi­ba gminy Kramsk. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1440 roku, zde­gra­do­wa­ny przed 1550 ro­kiem. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


kramski

→ Kramsk (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kram­ska, zwią­za­ny z Kram­skiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kramsk m., kramszczanin m., kramszczanka ż.

Wiktionary


kran

1. zawór kur­ko­wy; kurek;
2. urzą­dze­nie do pod­no­sze­nia i prze­mie­szcza­nia cię­ża­rów;
3. kran zdję­cio­wy: wózek (czę­sto na to­rach) wy­po­sa­żo­ny w dłu­gie ramię (lub wy­się­gnik) za­koń­czo­ny plat­for­mą, na któ­rej znaj­du­je się ekipa ope­ra­tor­ska wraz z ka­me­rą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj za­wo­ru poz­wa­la­ją­cy na re­gu­la­cję prze­pły­wu cie­czy lub gazu;

 (1.2) techn. ro­dzaj dźwi­gu słu­żą­ce­go do prze­mie­szcza­nia ka­me­ry z ope­ra­to­rem lub samej ka­me­ry pod­czas krę­ce­nia zdjęć

 (1.3) techn. dźwig, żuraw

Wiktionary

Zo­bacz też: Kran (miej­sco­wość).

Kran, bądź kurek – ro­dzaj za­wo­ru (a ra­czej po­tocz­na jego nazwa) z jed­nym wol­nym króć­cem poz­wa­la­ją­cym na wolny od­pływ cie­czy (cza­sem gazu) z in­sta­la­cji wo­do­cią­go­wej. Czę­sto sta­no­wi część ba­te­rii kra­nów po­łą­czo­nych ze sobą, poz­wa­la­ją­cych na re­gu­la­cję prze­pły­wu z róż­nych in­sta­la­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uszczel­nij w końcu ten kran, bo ten be­zu­stan­ny dźwięk ka­pa­nia do­pro­wa­dza mnie do szału!

 (1.2) Uję­cia wy­ko­ny­wa­ne z ka­me­ry za­mo­co­wa­nej na kra­nie są bar­dzo in­te­re­su­ją­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krãn, AS: krãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kranówa ż., kranówka ż.

:: zdrobn. kranik m.

 przym. kranowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurek, zawór, bateria, reg. śl. kokotek

 (1.3) zob. dźwig.

Wiktionary


kranc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Zie­le­no­gradsk;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kranecki

Wiktionary


krancek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­wa­łek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mosz sam kran­cek wusz­tu, bajs­nij se.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk koncek, gw. Śląsk Cieszyński ożmytek

Wiktionary


kranianka

po­tocz­nie: woda z kranu; kra­nów­ka, kra­nó­wa, kra­ni­czan­ka


SJP.pl


kraniczanka

po­tocz­nie: woda z kranu; kra­nów­ka, kra­nó­wa, kra­nian­ka


SJP.pl


kraniec

miej­sce, gdzie coś się koń­czy; brzeg; skraj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ko­niec, gra­ni­ca cze­goś

Wiktionary

Kra­niec – wzgó­rze, wznie­sie­nie, po­ło­żo­ne w obrę­bie Wzgórz Trzeb­nic­kich, w mi­kro­re­gio­nie Wzgórz Skrzy­piń­skich. Wierz­cho­łek znaj­du­je się w gmi­nie Wołów, w obrę­bie ewi­den­cyj­nym wsi Gró­dek. W jego po­bli­żu prze­bie­ga gra­ni­ca ze wsią Stru­pi­na le­żą­cą w gmi­nie Pru­si­ce. Po­ło­żo­ny jest na wy­so­ko­ści bezwz­ględ­nej wy­no­szą­cej 178 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pod­sta­wie sprze­da­ży bi­le­tów bę­dzie­my mogli roz­lo­ko­wać an­ta­go­ni­stycz­nie na­sta­wio­ne grupy po prze­ciw­le­głych krań­cach Sta­dio­nu Ślą­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrãɲɛt͡s, AS: krãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krańcowość ż.

 przym. krańcowy

 przysł. krańcowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) limit, bariera, skraj, brzeg, krawędź

Wiktionary


kranik

zdrob­nie­nie od kran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zdrobn. kran

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sia­łem od­krę­cić kra­nik, żeby do­pro­wa­dzić pa­li­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrãɲik, AS: krãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kranówka ż., kran mrz., kranówa ż.

 przym. kranowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaworek, kurek

Wiktionary


kraniografia

obra­zo­wa­nie lub opis bu­do­wy czasz­ki


SJP.pl


kraniolit

ro­dzaj musz­li ska­mie­nia­łej


SJP.pl


kraniolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie kra­nio­lo­gii


SJP.pl


kraniologia

1. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem czasz­ki, dział an­tro­po­lo­gii i zo­o­lo­gii;
2. prze­sta­rza­ła, błęd­na te­o­ria, we­dług któ­rej po­szcze­gól­ne czę­ści mózgu od­po­wia­da­ją za kon­kret­ne cechy psy­chicz­ne czło­wie­ka, a na pod­sta­wie bu­do­wy czasz­ki można je okre­ślić; fre­no­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. an­trop. nauka zaj­mu­ją­ca się bu­do­wą czasz­ki czło­wie­ka i in­nych na­czel­nych;

Wiktionary

Kra­nio­lo­gia (gr. "kra­nion" ‘czasz­ka’) – dział ana­to­mii po­rów­naw­czej zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą czasz­ki (u czło­wie­ka i in­nych na­czel­nych) oraz jej kształ­to­wa­niem się w roz­wo­ju osob­ni­czym i fi­lo­ge­ne­tycz­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kraniolog m., kraniolożka ż.

 przym. kraniologiczny

 przysł. kraniologicznie

Wiktionary


kraniometr

przy­rząd słu­żą­cy do ba­da­nia wy­mia­rów czasz­ki


SJP.pl


kraniometria

tech­ni­ka po­mia­rów cza­szek, dział kra­nio­lo­gii


SJP.pl

Kra­nio­me­tria (gr. "kra­nion" ‘czasz­ka’) – w an­tro­po­lo­gii fi­zycz­nej tech­ni­ka po­mia­ru czasz­ki, ma­ją­ca za­sto­so­wa­nie w an­tro­po­me­trii, rów­nież w or­to­don­cji.

W ba­da­niach kra­nio­me­trycz­nych wy­ko­nu­je się po­mia­ry okre­ślo­nych od­cin­ków mię­dzy zde­fi­nio­wa­ny­mi punk­ta­mi, po­mia­ry kątów i łuków czasz­ki w celu okre­śle­nia prze­cięt­nych cha­rak­te­ry­stycz­nych wy­mia­rów (wy­ra­żo­nych w war­to­ściach bezwz­ględ­nych), słu­żą­cych np. do obli­cza­nia tzw. wskaź­ni­ków an­tro­po­lo­gicz­nych.

Wikipedia


kraniometryczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kra­nio­me­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraniometria ż.

Wiktionary


kranioplastyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ope­ra­cja ma­ją­ca na celu sko­ry­go­wa­nie znieksz­tał­ceń czasz­ki

Wiktionary


kranioskopia

dział an­tro­po­sko­pii zaj­mu­ją­cy się opi­sem cech ja­ko­ścio­wych czasz­ki


SJP.pl


kraniostenoza

wada wro­dzo­na, przedw­czes­ne za­ro­śnię­cie szwów czasz­ko­wych; kra­nio­sy­no­sto­za, cra­nio­ste­no­sis


SJP.pl


kraniosynostoza

wada wro­dzo­na, przedw­czes­ne za­ro­śnię­cie szwów czasz­ko­wych; kra­nio­ste­no­za, cra­nio­ste­no­sis


SJP.pl

Kra­nio­sy­no­sto­za – wada wro­dzo­na po­le­ga­ją­ca na przedw­czes­nym za­ro­śnię­ciu jed­ne­go bądź kilku szwów czasz­ko­wych, mo­gą­ca pro­wa­dzić do de­for­ma­cji głowy. Może się two­rzyć je­szcze przed na­ro­dzi­na­mi lub w pier­wszych mie­sią­cach po po­ro­dzie.

W pier­wot­nym przedw­czes­nym za­ra­sta­niu szwów wraz ze wzro­stem mózgu do­cho­dzi do wzro­stu czasz­ki tylko w tych od­cin­kach szwów, które po­zo­sta­ją nie­skost­nia­łe. Jeśli jed­no­cze­śnie za­ro­śnie przedw­cze­śnie kilka szwów, może dojść do wzro­stu ci­śnie­nia śród­czasz­ko­we­go.

Wikipedia


kraniotabes

nie­do­sta­tecz­ne uwap­nie­nie po­ty­licz­no-cie­mie­nio­wej czę­ści czasz­ki u nie­mow­ląt


SJP.pl


kraniotomia

w me­dy­cy­nie: ope­ra­cyj­ne ot­war­cie czasz­ki


SJP.pl

Kra­nio­to­mia – ope­ra­cyj­ne ot­war­cie czasz­ki w celu uzy­ska­nia do­stę­pu ne­u­ro­chi­rur­gicz­ne­go do móz­go­wia. W kra­nio­to­mii część kości czasz­ki usu­nię­ta przy jej ot­wie­ra­niu jest umie­szcza­na z po­wro­tem na miej­scu, co odróż­nia kra­nio­to­mię od kra­niek­to­mii.

Wikipedia


krankasa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ubez­pie­czal­nia, kasa cho­rych

Wiktionary


krankfoter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pie­lę­gniarz

Wiktionary


krankszychta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzień wolny z po­wo­du cho­ro­by, ab­sen­cja cho­ro­bo­wa

Wiktionary


kranowy

przy­miot­nik od: kran


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kra­nem, do­ty­czą­cy kranu, po­cho­dzą­cy z kranu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kran mrz., kranik mrz., kranówa ż., kranówka ż.

Wiktionary


kranówa

po­tocz­nie: woda z kranu; kra­nów­ka, kra­nian­ka, kra­ni­czan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: kra­nów­ka

 (1.2) po­gard. o kra­nów­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie pij kra­nó­wy, napij się kom­po­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kran mrz., kranik mrz., kranówka ż.

 przym. kranowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kranówka

Wiktionary


kranówka

po­tocz­nie: woda z kranu; kra­nó­wa, kra­nian­ka, kra­ni­czan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. woda pro­sto z kranu, zwy­kle do picia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć nie po­win­no się teraz pić kra­nów­ki.

 (1.1) Kra­nów­ką miesz­kań­cy Żor pod­le­wa­ją grząd­ki i ra­ba­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kran mrz., kranik mrz.

:: zgrub. kranówa ż.

 przym. kranowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrub. kranówa

Wiktionary


krapkowice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim;

Wiktionary

( Krap­pitz, Krap­ko­vi­ce, Chrap­ko­vi­ce) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Krap­ko­wi­ce. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, w Kot­li­nie Ra­ci­bor­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa­ją przez nie rzeki Odra i Oso­bło­ga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wik­to­ro­wi za­le­ża­ło na kup­nie dział­ki w Krap­ko­wi­cach nad Odrą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrapkɔˈvʲit͡sɛ, AS: krapkovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krapkowiczanin m., krapkowiczanka ż.

 przym. krapkowicki

Wiktionary


krapkowicki

przy­miot­nik od: Krap­ko­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Krap­ko­wic, zwią­za­ny z Krap­ko­wi­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez mia­sto prze­pły­wa Odra, stąd są tu także osady rzecz­ne ke­no­zo­i­ku, a sama rzeka two­rzy tzw. prze­łom krap­ko­wic­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krapkowice nmos., krapkowiczanin m., krapkowiczanka ż.

Wiktionary


krapkowiczanin

miesz­ka­niec Krap­ko­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krapkowiczanka

miesz­kan­ka Krap­ko­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kraplak

czer­wo­ny barw­nik sto­so­wa­ny w ma­lar­stwie ar­ty­stycz­nym


SJP.pl


krapowy

czer­wień kra­po­wa - farba z grupy laków sto­so­wa­na daw­niej w ma­lar­stwie ar­ty­stycz­nym, otrzy­my­wa­na z ko­rze­nia ma­rzan­ny far­biar­skiej


SJP.pl


krapsztać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Wi­leń­szczyz­na. dłu­bać (w nosie)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny krapsz­tać się

 (2.1) gw-pl|Wi­leń­szczyz­na. zwle­kać, guz­drać się, długo się zbie­rać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krapszta mos.

Wiktionary


krarupizacja

dawna me­to­da zwięk­sze­nia in­duk­cyj­no­ści toru prze­wo­do­we­go przez oto­cze­nie każ­de­go prze­wo­du war­stwą ma­te­ria­łu ma­gne­tycz­ne­go; kra­ru­pi­za­cję opra­co­wał w 1902 roku elek­tro­tech­nik duń­ski - C.E. Kra­rup


SJP.pl


kras

1. pro­ces roz­pu­szcza­nia skał przez wody po­wierzch­nio­we i po­dziem­ne;
2. cha­rak­te­ry­stycz­na rzeź­ba te­re­nu, formy mor­fo­lo­gicz­ne po­wierzch­nio­we i po­dziem­ne zwią­za­ne z pro­ce­sem kra­so­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pro­ces roz­pu­szcza­nia skał wa­pien­nych;

 (1.2) geol. formy skal­ne pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku krasu (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kras – wieś w żu­pa­nii istryj­skiej, w mie­ście Buzet
  • Kras – wieś w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, w gmi­nie Do­brinj
  • Kras – alu­wial­na ró­wień w Kro­ścien­ku nad Du­naj­cem
  • Anna Kras – pol­ska ju­docz­ka
  • Josip Kraš – chor­wac­ki ko­mu­ni­sta i par­ty­zant
  • Kras – pła­sko­wyż w Sło­we­nii i Wło­szech
  • kras – zja­wi­sko roz­pu­szcza­nia skał kra­so­wie­ją­cych przez wodę z dwut­len­kiem węgla
  • Cras

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krasowienie, krasologia

 przym. krasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krasowienie

Wiktionary


krasa

ina­czej uroda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet., także. stpol., gw-pl|Pod­ha­le,Spisz,Śląsk Cie­szyń­ski,Bra­sław­szczyz­na. pię­kno, uroda, powab

 (1.2) daw., także. gw-pl|San,Kur­pie. barwa, kolor

 (1.3) daw. kolor czer­wo­ny

 (1.4) gw-pl|Syców. zob. okra­sa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczy­tach gór ta­trzań­skich / Są łąki pełne krasy, / Ha­la­mi zwą się one, / A sie­dzą tam Ju­ha­sy.

 (1.1) (…) wo­ko­ło nich cią­gnę­ły się lasy / Li­tew­skie, tak po­waż­ne i tak pełne krasy!

 (1.2) Na li­cach ró­ża­na krasa, / Pier­si jak ja­błusz­ka mlecz­ne, / Rybią ma płet­wę do pasa; / Pły­nie pod chró­sty na­drzecz­ne.

 (1.3) A róża ko­cha­ła, / Z ko­cha­nia więd­nia­ła, / Krasa jej li­stecz­ków po­bla­dła; (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasula ż., kraska ż., okrasa ż., krasawica ż.

 czas. krasić

 przym. krasy, krasiaty

Wiktionary


krasanka

ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny kra­san­ko­wa­tych


SJP.pl


krasankowate

o ce­chach kra­san­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl

Kra­san­ko­wa­te (Cer­co­pi­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du cy­ka­doksz­tałt­nych. Obej­mu­je około 1500 opi­sa­nych ga­tun­ków. Nimfy że­ru­ją, chro­niąc się za po­mo­cą pie­ni­stej wy­dzie­li­ny. Owady do­ro­słe czę­sto mają ja­skra­wy wzór w ubar­wie­niu.

Wikipedia


krasankowaty

o ce­chach kra­san­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


krasawica

pię­kna ko­bie­ta, dziew­czy­na; ślicz­not­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. pię­kna ko­bie­ta, pię­kna dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­kiej ja kra­sa­wi­cy na oczy nie wi­dział…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrasaˈvʲit͡sa, AS: krasavʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasa ż.

Wiktionary


krasice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­si­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Mstów
  • Kra­si­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Kra­si­czyn
  • Kra­si­ce – gro­ma­da w po­wie­cie czę­sto­chow­skim
  • Kra­si­ce – dawna gmina

Wikipedia


krasicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kra­sic­ki – pol­ski aktor i dy­rek­tor te­a­trów;
  • Fry­de­ryk Kra­sic­ki – poseł na Sejm II RP, oj­ciec Jana;
  • Igna­cy Kra­sic­ki – bi­skup, poeta, dra­ma­turg i pu­bli­cy­sta;
  • Jan Kra­sic­ki – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, syn Fry­de­ry­ka;
  • Jerzy Kra­sic­ki – pol­ski pro­za­ik;
  • Ka­zi­mierz Kra­sic­ki – jeden z ostat­nich dy­plo­ma­tów II Rze­czy­po­spo­li­tej.
  • Kra­sic­ki Hra­bia – herb hra­biow­ski ro­dzi­ny Kra­sic­kich.

Wikipedia


krasiczyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pod­kar­pac­ka wieś gmin­na (daw­niej mia­stecz­ko) opo­dal Prze­my­śla, po­ło­żo­na nad Sanem

Wiktionary

Zo­bacz też: Kra­si­czyn (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Kra­si­czyn – wieś (daw­niej mia­stecz­ko) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, sie­dzi­ba gminy Kra­si­czyn. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży 10 km na za­chód od Prze­my­śla.

Leży na pra­wym brze­gu Sanu, u uj­ścia do niego nie­wiel­kie­go Ko­mar­skie­go Po­to­ku, u pod­nó­ża Po­gó­rza Prze­my­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­da­li­śmy ślub na Zamku w Kra­si­czy­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasicki m., Krasicka ż.

 przym. krasiczyński

Wiktionary


krasiczynianin

miesz­ka­niec Kra­si­czy­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


krasiczynianka

miesz­kan­ka Kra­si­czy­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


krasiczyński

→ Kra­si­czyn


SJP.pl

Patrz:

Krasiczyn

krasiejowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kra­sie­jo­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kra­sie­jo­wa, uro­dzo­na w Kra­sie­jo­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uho­no­ru­je­my zna­nych kra­sie­jo­wian, pu­bli­ku­jąc ich bio­gra­fie.

 (1.2) Dzia­dek Ma­ry­si, kra­sie­jo­wia­nin z dzia­da pra­dzia­da, chciał być po­cho­wa­ny na miej­sco­wym cmen­ta­rzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasiejów mrz.

:: fż. krasiejowianka ż.

 przym. krasiejowski

Wiktionary


krasiejowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kra­sie­jo­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kra­sie­jo­wa, uro­dzo­na w Kra­sie­jo­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasiejów mrz.

:: fm. krasiejowianin mos.

 przym. krasiejowski

Wiktionary


krasiejowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kra­sie­jo­wa, zwią­za­ny z Kra­sie­jo­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­na ek­spo­zy­cja ska­mie­nia­ło­ści kra­sie­jow­skich oraz ich re­kon­struk­cji znaj­du­je się w Mu­ze­um Ewo­lu­cji PAN w War­sza­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasiejowianin mos., krasiejowianka ż., Krasiejów mrz.

Wiktionary


krasiejów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Ozi­mek;

 (1.2) geogr. część wsi Jan­ko­wi­ce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Kuź­nia Ra­ci­bor­ska

Wiktionary

Kra­sie­jów (niem. "Kras­che­ow", "Schönhorst") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Ozi­mek.

Wieś leży około 5 km na wschód od drogi kra­jo­wej nr 46 Opole-Lu­bli­niec-Czę­sto­cho­wa i sie­dzi­by gminy – Ozim­ka, na po­łud­nie od drogi wo­je­wódz­kiej nr 453 Bier­dza­ny-Za­wadz­kie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na bazie ska­mie­nia­ło­ści z Kra­sie­jo­wa usta­no­wio­no 14 no­wych tak­so­nów (…)

 (1.2) Miesz­ka­jąc pod Kra­sie­jo­wem mie­li­śmy bli­sko do przy­chod­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasiejowianin mos., krasiejowianka ż.

 przym. krasiejowski

Wiktionary


krasieński

→ Kras­ne


SJP.pl

Patrz:

Krasne

krasikoń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ko­ni­czy­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniczyna, kraśka, rasikoń, rosikoń

Wiktionary


krasin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­sin – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Kra­sin – wieś na Ukra­i­nie
  • Le­o­nid Bo­ry­so­wicz Kra­sin (1870–1926) – dzia­łacz bol­sze­wic­ki, ko­mi­sarz lu­do­wy prze­my­słu i hand­lu oraz tran­spor­tu i hand­lu za­gra­nicz­ne­go RFSRR, dy­plo­ma­ta
  • Wik­tor Kra­sin (1929–2017) – ro­syj­ski eko­no­mi­sta, dy­sy­dent i obroń­ca praw czło­wie­ka w ZSRR
  • „Kra­sin” – lo­do­ła­ma­cze ra­dziec­ki
    • Kra­sin – ro­syj­ski oraz ra­dziec­ki lo­do­ła­macz, zbu­do­wa­ny w 1916 roku w An­glii. Obec­nie sta­tek mu­ze­um w Pe­ters­bur­gu

Wikipedia


krasiniec

część wsi Szczu­ki


SJP.pl

Kra­si­niec – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Pło­nia­wy-Bra­mu­ra.

Do 2023 miej­sco­wość była czę­ścią wsi Szczu­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia


krasiniecki

przy­miot­nik od: Kra­si­niec


SJP.pl


krasić

okra­szać;
1. za­pra­wiać po­tra­wę okra­są; oma­szczać;
2. zdo­bić, upięk­szać; do­pra­wiać;
3. far­bo­wać, po­wo­du­jąc de­ko­ra­cyj­ny re­zul­tat


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) poet. zdo­bić, upięk­szać, po­le­wać po wierz­chu

 (1.2) kulin. do­da­wać okra­sę

 (1.3) reg. far­bo­wać jajka wiel­ka­noc­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia za­wsze kra­si­ła ziem­niak skwar­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkraɕit͡ɕ, AS: kraśić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krasny

 czas. okraszać ndk., okrasić dk.

 rzecz. krasa ż., kraszenie n., kraszanka ż., okrasa

Wiktionary


krasiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­siń­scy:
    • Adam Sta­ni­sław (1810–1891) – bi­skup wi­leń­ski i pi­sarz pol­ski.
    • Adam (1870–1909) – pi­sarz i re­dak­tor, IV or­dy­nat opi­no­gór­ski.
    • An­drzej (ur. 1946) – pol­ski fizyk te­o­re­tycz­ny.
    • Cyryl (1905–1992) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, te­o­log i be­ne­dyk­tyn, autor ksią­żek o kul­tu­rze i me­dy­cy­nie ty­be­tań­skiej.
    • Ed­ward (1925–2004) – pol­ski rzeź­biarz.
    • Grze­gorz (ur. 1975) – w la­tach 1994-2003 re­pre­zen­tant Pol­ski w rzu­cie oszcze­pem. Wie­lo­krot­ny mistrz Pol­ski ju­nio­rów, mło­dzie­żow­ców oraz se­nio­rów.
    • Ja­nusz (1928–2012) – pol­ski pro­za­ik, dra­ma­to­pi­sarz i re­por­ta­ży­sta.
    • John Burke Kra­sin­ski (ur. 1979) – ame­ry­kań­ski aktor ko­me­dio­wy.
    • Józef (1914–1998) − pilot woj­sko­wy, in­ży­nier lot­nict­wa, odz­na­czo­ny Krzy­żem Srebr­nym Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri.
    • Wa­le­rian Sko­ro­bo­ha­ty (1795–1855) – hra­bia, hi­sto­ryk i pu­bli­cy­sta.
    • Zdzi­sław (1930–2016) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy, eko­no­mi­sta.

Wikipedia


kraska

ptak z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ra­cias gar­ru­lus|ref=tak., ptak o ja­skra­wym upie­rze­niu, naj­czę­ściej owa­do­żer­ny;

 (1.2) gw-pl|Ma­zo­wsze. kra­szan­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kra­ska – ptak z ro­dzi­ny kra­sek, zwy­kle w od­nie­sie­niu do ga­tun­ku kra­ska zwy­czaj­na (Co­ra­cias gar­ru­lus)
  • Kra­ska – wieś w Pol­sce wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Kra­ska – część mia­sta Łomża
  • Kra­ska – rzeka, prawy do­pływ Je­zior­ki
  • Kra­ska – stru­ga, lewy do­pływ Je­zior­ki
  • Kra­ska – szczyt w Gó­rach Opaw­skich
  • Kra­ska – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie rat­now­skim
  • Kra­ska – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Kra­ska
  • Kra­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkraska, AS: kraska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasa ż., kraszanka ż., kraski nmos., kraskowate nmos., kraskowe nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kraska zwyczajna

Wiktionary


kraski

ro­dzi­na pta­ków z rzędu kra­sko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ra­cii­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu kra­sko­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kra­ski – ro­dzi­na pta­ków
  • Kra­ski – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Kra­ski Dolne – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Kra­ski Górne – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Kra­ski-Śle­si­ce – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Kra­ski – sta­cja ko­le­jo­wa w Kra­skach (po­wiat łę­czyc­ki)
  • Kra­ski – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie woł­ko­wy­skim
  • Kra­ski − wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Ko­ma­je
  • Kra­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­ral­nie kra­ski po­lu­ją na owady w locie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraska ż.

Wiktionary


kraskowate

rząd pta­ków obej­mu­ją­cy ponad 200 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie z wy­jąt­kiem re­jo­nów oko­ło­bie­gu­no­wych; kra­sko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ra­cii­for­mes|ref=tak., rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do rzędu kra­sko­wa­tych na­le­żą ptaki zróż­ni­co­wa­ne pod wzglę­dem trybu życia i mor­fo­lo­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraska ż., kraskowe lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kraskowe

Wiktionary


kraskowaty

o ce­chach kra­sko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kraskowe

rząd pta­ków obej­mu­ją­cy ponad 200 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie z wy­jąt­kiem re­jo­nów oko­ło­bie­gu­no­wych; kra­sko­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ra­cii­for­mes|ref=tak., rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­or­nit­hes|ref=tak.;

Wiktionary

Kra­sko­we, kra­sko­wa­te (Co­ra­cii­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu kra­sko­wych za­li­cza się ptaki zróż­ni­co­wa­ne pod wzglę­dem trybu życia i mor­fo­lo­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraska ż., kraskowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kraskowate

Wiktionary


kraskowszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kra­skow­szczyz­na – osada po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, w gmi­nie Du­bi­cze Cer­kiew­ne.

W la­tach 1975–1998 ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Lu­do­wa nazwa brzmi Kor­chi i po­cho­dzi od naz­wi­ska Korch, rodu miesz­ka­ją­ce­go w tej wsi.

Wikipedia


kraskowy

1. → kra­ska;
2. o ce­chach kra­sko­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


krasków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­sków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Mar­ci­no­wi­ce
  • Kra­sków – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie Klucz­bork
  • Kra­sków – znie­sio­na nazwa ko­lo­nii w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie Klucz­bork
  • Kra­sków – przy­sió­łek wsi Prze­pió­rów, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Iwa­ni­ska
  • Kra­sków – przy­sió­łek wsi Gró­jec, w woj. świę­to­krzy­skim w pow. ostro­wiec­kim w gmi­nie Ćmie­lów

Wikipedia


kraskówka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kra­sek


SJP.pl


krasnal

kras­no­lu­dek, kras­na­lek;
1. ma­lut­ka isto­ta ba­śnio­wa z brodą i w spi­cza­stej czap­ce, po­ma­ga­ją­ca lu­dziom;
2. żar­to­bli­wie: osoba ni­skie­go wzro­stu; mi­krus, skrzat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) folk. liter. baj­ko­wy bro­da­ty ludek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pot. o małym dziec­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kras­no­lud
  • kras­no­lu­dek
  • Kras­no­lud (Śró­dzie­mie)
  • kras­nal ogro­do­wy – fi­gur­ka przez­na­czo­na do de­ko­ra­cji ogro­du przy­do­mo­we­go
  • wroc­ław­skie kras­na­le – fi­gur­ki kras­na­li umie­szcza­ne na uli­cach Wroc­ła­wia od 2005 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod ło­pia­no­wym li­ściem ukry­ły się dwa kras­na­le.

 (2.1) Nasze kras­na­le do­sta­ły dziś na pod­wie­czo­rek ciast­ka z po­syp­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnolud m., krasnoludek m.

:: zdrobn. krasnalek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chochlik, gnom, skrzat

 (2.1) brzdąc, malec

Wiktionary


krasnalek

kras­no­lu­dek, kras­nal;
1. ma­lut­ka isto­ta ba­śnio­wa z brodą i w spi­cza­stej czap­ce, po­ma­ga­ją­ca lu­dziom;
2. żar­to­bli­wie: osoba ni­skie­go wzro­stu; mi­krus, skrzat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: kras­nal

Wiktionary

Patrz:

krasnal

Przykłady

 (1.1) Za żerd­ką płotu skrył się kras­na­lek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnal m., krasnoludek mzw.

Wiktionary


krasnalka

kras­no­lu­dek, kras­nal;
1. ma­lut­ka isto­ta ba­śnio­wa z brodą i w spi­cza­stej czap­ce, po­ma­ga­ją­ca lu­dziom;
2. żar­to­bli­wie: osoba ni­skie­go wzro­stu; mi­krus, skrzat


SJP.pl

Patrz:

krasnal

krasnalowy

→ kras­nal


SJP.pl

Patrz:

krasnal

krasne

1. pię­kny, uro­dzi­wy, przy­stoj­ny;
2. po­e­tyc­ko: czer­wo­ny, ja­skra­wo­czer­wo­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kras­ne – część mia­sta Re­jo­wiec Fa­brycz­ny
  • Kras­ne – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec Fa­brycz­ny
  • Kras­ne – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Woj­sła­wi­ce
  • Kras­ne – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Uści­mów
  • Kras­ne – część wsi Ma­za­nów w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów nad Wisłą
  • Kras­ne – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Stary Za­mość
  • Kras­ne – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Kras­ne
  • Kras­ne – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Ada­mów­ka
  • Kras­ne – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Kras­ne
  • Kras­ne – część wsi Wólka Niedź­wiedz­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Ma­ło­pol­ski
  • Kras­ne – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Lipsk
  • Kras­ne – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Su­praśl

Wikipedia


krasnoarmiejec

żoł­nierz Armii Czer­wo­nej (wojsk lą­do­wych Sił Zbroj­nych ZSRR); czer­wo­no­ar­mie­jec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz Armii Czer­wo­nej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwonoarmiejec, czerwonoarmista

Wiktionary


krasnoborowik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


krasnobrodzianin

miesz­ka­niec Kras­no­bro­du (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krasnobrodzianka

miesz­kan­ka Kras­no­bro­du (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


krasnobrodzki

przy­miot­nik od: Kras­no­bród


SJP.pl


krasnobrzuchy

łą­ków­ka kras­no­brzu­cha - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny papug wschod­nich


SJP.pl


krasnobród

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;

Wiktionary

Kras­no­bród – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, nad Wie­przem, na te­re­nie Kras­no­brodz­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kras­no­bród. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2019 Kras­no­bród li­czył 3101 miesz­kań­ców.

Po­ło­żo­ne hi­sto­rycz­nie w daw­nej ziemi chełm­skiej. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1572 po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ru­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krasˈnɔbrut, AS: krasnobrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnobrodzianin m., krasnobrodzianka ż.

 przym. krasnobrodzki

Wiktionary


krasnodar

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, port nad rzeką Kubań, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na Kraju Kras­no­dar­skie­go;

Wiktionary

Kras­no­dar (ros. Краснодар), do 1920 Je­ka­te­ry­no­dar (ros. Екатеринодар, "Je­ka­tie­ri­no­dar", do­słow­nie „dar Ka­ta­rzy­ny”) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, po­ło­żo­ne nad rzeką Kubań, około 100 km od Morza Azow­skie­go i Morza Czar­ne­go, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na Kraju Kras­no­dar­skie­go. W 2021 roku li­czy­ło 1 099 344 miesz­kań­ców. Mia­sto jest głów­nym oś­rod­kiem prze­my­sło­wym i kul­tu­ral­nym, a także wę­złem ko­mu­ni­ka­cyj­nym re­gio­nu ku­bań­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krasnodarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Jekaterynodar (przed 1920)

Wiktionary


krasnodarski

przy­miot­nik od: Kras­no­dar (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kras­no­da­rem, do­ty­czą­cy Kras­no­da­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasnodar mrz.

Wiktionary


krasnodrzew

krzew po­cho­dzą­cy z Andów, któ­re­go li­ście za­wie­ra­ją ko­ka­i­nę (od 0,3 do 1,25%); krzew ko­ka­i­no­wy; koka


SJP.pl

Kras­no­drzew ("Eryth­ro­xy­lum" P.Brow­ne) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny kras­no­drze­wo­wa­tych. Wy­róż­nia­nych jest 259 ga­tun­ków. Za­sięg ich obej­mu­je wszyst­kie kon­ty­nen­ty w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Kilka z nich po­sia­da dużą za­war­tość ko­ka­i­ny (np. "E. coca" i "E. no­vo­gra­na­ten­se"). Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "E. are­o­la­tum" Lin­na­e­us (Syst. Nat. ed. 10. 1035. 1759).

Wikipedia


krasnodrzewowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca około 90 ga­tun­ków drzew i krze­wów stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej


SJP.pl

Kras­no­drze­wo­wa­te, czer­wi­ko­wa­te ("Eryth­ro­xy­la­ce­ae" Kunth in Humb.) – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ró­żo­wych. Sku­pia około 240 ga­tun­ków zgru­po­wa­nych w czte­rech ro­dza­jach, z czego ogrom­na więk­szość (230) na­le­ży do ro­dza­ju kras­no­drzew "Eryth­ro­xy­lum".

Wikipedia


krasnodrzewowaty

o ce­chach kras­no­drze­wo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


krasnodzioby

ło­wiec kras­no­dzio­by, nur­ni­czek kras­no­dzio­by - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma kras­ny (czer­wo­ny) dziób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrasnɔˈd͡ʑɔbɨ, AS: krasnoʒ́oby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwonodzioby

Wiktionary


krasnodębski

naz­wi­sko


SJP.pl

Kras­no­dęb­ski (albo "Sła­wę­cin") – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Pobóg.

Wikipedia


krasnogonek

kras­no­go­nek oliw­ko­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych


SJP.pl


krasnogwardiejsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Gat­czy­na (ofi­cjal­na nazwa mia­sta w la­tach 1929-1944);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krasnogwardiejski

Wiktionary


krasnogwardiejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Kras­nog­war­diej­skiem, do­ty­czą­cy Kras­nog­war­diej­ska (współcz. Gat­czy­na)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasnogwardiejsk mrz.

Wiktionary


krasnogłowy

dzię­ciur kras­no­gło­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych


SJP.pl


krasnojarsk

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej na Sy­be­rii, sto­li­ca Kraju Kras­no­jar­skie­go;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kras­no­jarsk (me­te­o­ryt).

Kras­no­jarsk ( Красноярск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto Sy­be­rii, po­ło­żo­ne nad rzeką Je­ni­sej; sto­li­ca Kraju Kras­no­jar­skie­go; 1 093 771 miesz­kań­ców (2020). Wraz z aglo­me­ra­cją liczy 1 211 756 miesz­kań­ców (stan na 2025), dzię­ki czemu sta­no­wi 12. mia­sto w Rosji pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Papa chciał mnie wy­słać z Kras­no­jar­ska, bo uważa, że wszyst­kie tam­tej­sze panny, moje przy­ja­ciół­ki, są prze­raź­li­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krasˈnɔjarsk, AS: krasnoi ̯arsk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krasnojarski

Wiktionary


krasnojarski

przy­miot­nik od: Kras­no­jarsk (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kras­no­jar­ska, zwią­za­ny z Kras­no­jar­skiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrasnɔˈjarsʲci, AS: krasnoi ̯arsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasnojarsk m.

Wiktionary


krasnokamsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w Kraju Perm­skim, nad Kamą;

Wiktionary

Kras­no­kamsk ( Краснока́мск) – mia­sto w Rosji, w Kraju Perm­skim, nad Kamą.

W 1929 zde­cy­do­wa­no o lo­ka­li­za­cji kom­bi­na­tu ce­lu­lo­zo­wo-pa­pier­ni­cze­go, w 1933 Kras­no­kamsk stał się osied­lem typu miej­skie­go. Prawa miej­skie od 1938 r. Kom­bi­nat roz­po­czął pro­duk­cję w 1936 i był naj­więk­szy w Eu­ro­pie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krasnokamski

Wiktionary


krasnokamski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kras­no­kam­skiem, do­ty­czą­cy Kras­no­kam­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasnokamsk mrz.

Wiktionary


krasnokwiat

ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; he­mant; he­man­tus


SJP.pl

Kras­nok­wiat ("Ha­e­mant­hus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. Obej­mu­je 22 ga­tun­ki. Wszyst­kie wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej Afry­ce. Część ga­tun­ków tra­dy­cyj­nie tu za­li­cza­nych, nieco sze­rzej roz­po­wszech­nio­nych, róż­nią­cych się m.in. licz­bą chro­mo­so­mów (tu za­li­cza­ne ro­śli­ny mają ich 16) wy­o­dręb­nio­no w ro­dzaj "Sca­do­xus" (18 chro­mo­so­mów).

Wikipedia


krasnolica

uro­dzi­wa ko­bie­ta; pię­kność


SJP.pl


krasnolicowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z rzędu li­liow­ców


SJP.pl

Kras­no­li­co­wa­te ("Al­stro­e­me­ria­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z rzędu li­liow­ców ("Li­lia­les"). Za­sięg ich obej­mu­je głów­nie Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą, się­ga­ją na pół­noc po Mek­syk, poza tym rosną w Au­stra­lii i na Nowej Ze­lan­dii. W węż­szym uję­ciu sy­ste­ma­tycz­nym ro­dzi­na obej­mu­je tylko trzy ro­dza­je po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skie (ple­mię "Al­stro­e­me­rie­ae"), w szer­szym za­li­cza się tu także dwa dal­sze ro­dza­je (ple­mię "Lu­zu­ria­ge­ae") spo­ty­ka­ne po obu stro­nach Pa­cy­fi­ku (takie uję­cie przyj­mu­je sy­stem APG III i APG IV).

Wikipedia


krasnolicy

ma­ją­cy pię­kne lub ru­mia­ne lica


SJP.pl


krasnolud

1. w li­te­ra­tu­rze, fil­mach i grach fan­ta­sy: czło­nek rasy gór­ni­czej zaj­mu­ją­cej się głów­nie ko­wal­stwem, wy­o­bra­ża­ny jako krępy osob­nik z długą brodą;
2. ek­spre­syw­nie: kras­no­lu­dek - baj­ko­wa isto­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit. folk. po­dob­na do ni­skie­go czło­wie­ka isto­ta z mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej i ger­mań­skiej;

 (1.2) przed­sta­wi­ciel fan­ta­stycz­nej rasy po­cho­dzą­cej od kras­no­lu­dów (1.1)

 (1.3) zgrub. od kras­no­lu­dek

Wiktionary

Kras­no­lud (szwed. "dvärg", norw. "dverg", niem. "Zwerg", ang. "dwarf") – isto­ty z mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej i ger­mań­skiej, obec­ne póź­niej także w fol­klo­rze nie­miec­kim i skan­dy­naw­skim, a współ­cze­śnie w li­te­ra­tu­rze, fil­mach i grach fan­ta­sy.

Wzo­ro­wa­ne na isto­tach z nor­dyc­kich mitów kras­no­lu­dy pier­wszy wpro­wa­dził do li­te­ra­tu­ry fan­ta­sy J.R.R. Tol­kien.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kras­no­lud łyp­nął na niego i uśmiech­nął się prze­bie­gle.

 (1.2) Gry peł­ni­ły ważną rolę w hi­sto­rii za­rów­no kras­no­lu­dów, jak i trol­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnoludzkość ż.

:: zdrobn. krasnoludek m.

:: fż. krasnoludka ż.

 przym. krasnoludzki, krasnoludkowy, krasnoludowy, krasnoludzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karzeł

Wiktionary


krasnoludek

kras­na­lek, kras­nal;
1. ma­lut­ka isto­ta ba­śnio­wa z brodą i w spi­cza­stej czap­ce, po­ma­ga­ją­ca lu­dziom;
2. żar­to­bli­wie: osoba ni­skie­go wzro­stu; mi­krus, skrzat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) baj­ko­wy, do­brot­li­wy czło­wie­czek, bar­dzo małej po­stu­ry, tra­dy­cyj­nie z długą brodą, ubra­ny w czer­wo­ny ku­bra­czek i takąż szpi­cza­stą czap­kę;

 (1.2) przen. ab­strak­cyj­ny powód, wi­no­waj­ca lub spraw­ca

Wiktionary

Kras­no­lu­dek, kras­nal, gnom, skrzat – przy­jaz­na lu­dziom isto­ta po­ja­wia­ją­ca się czę­sto w li­te­ra­tu­rze pol­skiej i za­gra­nicz­nej, szcze­gól­nie w ba­śniach. Kras­no­lud­ki wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją ma­łych ludzi. Prze­waż­nie są przed­sta­wia­ne w szpi­cza­stych czer­wo­nych cza­pecz­kach, od ko­lo­ru któ­rych po­cho­dzi ich pol­ska nazwa. Wy­stę­pu­ją za­rów­no w ba­śnio­wej tra­dy­cji pol­skiej, jak i in­nych na­ro­dów eu­ro­pej­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wia­dał dzia­dek, że jego sa­me­go Kras­no­lud­ki tak śpie­wać uczy­ły i za­wsze im okru­szy­ny chle­ba albo i twa­ro­gu na ławie zo­sta­wiał, bo z ziemi takie jeść nie chcą, jako że swój honor mają.

 (1.2) To kras­no­lud­ki na­mó­wi­ły nas do wódki, • to kras­no­lud­ki wszyst­kie­mu winne są.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnal m., krasnalek m.

:: zgrub. krasnolud m.

:: fż. krasnoludka ż.

 przym. krasnoludzki, krasnoludkowy, krasnoludzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krasnal, krasnalek

Wiktionary


krasnoludka

ba­śnio­wa isto­ta żeń­ska; kras­nal­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­i­ma­gi­no­wa­na żeń­ska forma kras­no­lud­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opłot­ka­mi przez ogró­dek • wraca pier­wszy kras­no­lu­dek. • Skąd ty wra­casz, mój ma­lut­ki? • Wra­cam od swej kras­no­lud­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnoludek mzw., krasnolud m./ż.

Wiktionary


krasnoludkowy

przy­miot­nik od: kras­no­lu­dek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kras­no­lud­kiem, do­ty­czą­cy kras­no­lud­ka

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do kras­no­lud­ka, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnoludek m., krasnolud m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krasnoludzki

 (2.1) krasnoludzki

Wiktionary


krasnoludowy

→ kras­no­lud; kras­no­lu­dzi, kras­no­ludz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kras­no­lu­dem, do­ty­czą­cy kras­no­lu­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnolud m.

Wiktionary


krasnoludzi

→ kras­no­lud; kras­no­ludz­ki, kras­no­lu­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ty­po­wy dla kras­no­lu­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­du­ję ostat­nio wię­cej kras­no­lu­dzich lek­tyk – po­wie­dział. – No wiesz, tych nie­sio­nych przez dwa trol­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnolud, krasnoludek

Wiktionary


krasnoludzki

→ kras­no­lud; kras­no­lu­dzi, kras­no­lu­do­wy


SJP.pl


krasnoludzkość

→ kras­no­ludz­ki


SJP.pl

Patrz:

krasnoludzki

krasnopierśny

afry­kan­ka kras­no­pier­śna - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


SJP.pl


krasnopiórka

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych; wzdrę­ga


SJP.pl


krasnopióry

1. ma­ją­cy pię­kne lub czer­wo­ne pióra;
2. cu­do­wron­ka kras­no­pió­ra - ga­tu­nek ptaka z rzędu wró­blo­wych, wy­stę­pu­ją­cy na Nowej Gwi­nei i po­bli­skich wy­spach


SJP.pl


krasnopol

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kras­no­pol – dawny fol­wark w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Hol­sza­ny.
  • Kras­no­pol – dawna ko­lo­nia na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Jazno.
  • Kras­no­pol – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Jazno.
  • Kras­no­pol – wieś w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie je­zio­ro­skim, w sta­ro­stwie Tur­mont.
  • Kras­no­pol – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Kras­no­pol – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim
  • Kras­no­pol – gro­ma­da
  • Kras­no­pol – wieś w re­jo­nie ber­dy­czow­skim ob­wo­du ży­to­mier­skie­go
    • Kras­no­pol – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1867–1923, z sie­dzi­bą w Kras­no­po­lu
  • Kras­no­pol – wieś w re­jo­nie ho­ło­wa­niw­skim
  • Kras­no­pol – wieś w re­jo­nie ko­ro­steń­skim
  • Kras­no­pol – dawna nazwa miej­sco­wo­ści Ni­żan­ko­wi­ce na Ukra­i­nie

Wikipedia


krasnopolski

przy­miot­nik od: Kras­no­pol


SJP.pl


krasnorost

glon mor­ski, zwy­kle o czer­wo­nych ple­chach


SJP.pl


krasnorosty

gro­ma­da wy­spe­cja­li­zo­wa­nych glo­nów, obej­mu­ją­ca około 5000 ga­tun­ków


SJP.pl

Kras­no­ro­sty ("Rho­dop­hy­ta") – typ (gro­ma­da) wy­spe­cja­li­zo­wa­nych glo­nów na­le­żą­cych do kró­le­stwa ro­ślin, li­czą­cy ok. 5 ty­się­cy ga­tun­ków wy­raź­nie odręb­nych od pro­ti­stów. W ak­tu­al­nych uję­ciach jeden z trzech kla­dów ba­zo­wych su­per­gru­py Ar­cha­e­pla­sti­da. Jak sama nazwa kras­no­ro­stów wska­zu­je, oprócz chlo­ro­fi­lu ("a" i "d") za­wie­ra­ją także inne barw­ni­ki, a mia­no­wi­cie czer­wo­ną fi­ko­e­ry­try­nę i nie­bie­ską fi­ko­cy­ja­ni­nę.

Wikipedia


krasnosielc

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kras­no­sielc – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc, nad rzeką Orzyc.

Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1824, zde­gra­do­wa­ny w 1870.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kras­no­sielc. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia


krasnosielecki

przy­miot­nik od: Kras­no­sielc


SJP.pl


krasnosok

po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski krzew przy­po­mi­na­ją­cy tar­ni­nę, w któ­re­go li­ściach znaj­du­je się ko­ka­i­na; kras­no­drzew po­spo­li­ty, krzew ko­ka­i­no­wy, czer­wik


SJP.pl


krasnosokowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce; czer­wi­ko­wa­te


SJP.pl


krasnosokowaty

o ce­chach kras­no­so­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


krasnostawianin

miesz­ka­niec Kras­ne­go­sta­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kras­ne­go­sta­wu

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kras­ne­go­sta­wu, uro­dzo­na w Kras­nym­sta­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­go­rocz­nym ple­bi­scy­te­bi­scy­cie ko­lej­ny raz wy­grał kras­no­sta­wia­nin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasnystaw mrz.

:: fż. krasnostawianka ż.

 przym. krasnostawski

Wiktionary


krasnostawianka

miesz­kan­ka Kras­ne­go­sta­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kras­ne­go­sta­wu

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kras­ne­go­sta­wu, uro­dzo­na w Kras­nym­sta­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasnystaw mrz.

:: fm. krasnostawianin mos.

 przym. krasnostawski

Wiktionary


krasnostawski

przy­miot­nik od: Kras­ny­staw


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kras­ne­go­sta­wu, zwią­za­ny z Kras­nym­sta­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kra­śni­czyn na­le­ży do po­wia­tu kras­no­staw­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krasnystaw mrz., krasnostawianin mos., krasnostawianka ż.

Wiktionary


krasnoturjinsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim, na Uralu;

Wiktionary

Kras­no­tur­jinsk ( Краснотурьинск) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim, na Uralu.

W mie­ście funk­cjo­nu­ją dwie linie tram­wa­jo­we.

W Kras­no­tur­jin­sku uro­dził się nie­miec­ki ho­ke­i­sta ro­syj­skie­go po­cho­dze­nia, Edu­ard Le­wan­dow­ski.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Krasnoturyjsk

Wiktionary


krasnouchy

mo­ty­lik kras­no­u­chy - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych


SJP.pl


krasnowo

Kras­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny.

Do 1954 roku miej­sco­wość na­le­ża­ła do gminy Kras­no­wo. W la­tach 1954–1971 wieś na­le­ża­ła do gro­ma­dy Jo­de­lisz­ki, po jej znie­sie­niu i na­le­ża­ła była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kras­no­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


krasnowodsk

daw­niej: Turk­men­ba­szy (mia­sto por­to­we w Turk­me­ni­sta­nie); Kras­no­wodzk


SJP.pl


krasnowodzk

daw­niej: Turk­men­ba­szy (mia­sto por­to­we w Turk­me­ni­sta­nie); Kras­no­wodsk


SJP.pl


krasnowodzki

przy­miot­nik od: Kras­no­wodzk


SJP.pl


krasnowolski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Kras­no­wol­ski (1855–1911) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca i po­lo­ni­sta
  • Bo­gu­sław Kras­no­wol­ski (ur. 1943) – pol­ski na­u­ko­wiec, wy­kła­dow­ca te­o­rii kon­ser­wa­cji za­byt­ków, dr hab.
  • Jan Kras­no­wol­ski (ur. 1972) – pol­ski pro­za­ik, tłu­macz
  • Józef Kras­no­wol­ski (1879–1939) – pol­ski ma­larz
  • Sta­ni­sław Kras­no­wol­ski (1947–2020) – pol­ski bio­fi­zyk i dzia­łacz opo­zy­cji

Wikipedia


krasnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krasny

1. pię­kny, uro­dzi­wy, przy­stoj­ny;
2. po­e­tyc­ko: czer­wo­ny, ja­skra­wo­czer­wo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) poet. także reg-pl|Kresy. czer­wo­ny

 (1.2) poet. pię­kny

 (1.3) reg-pl|Kresy. dobry

 (1.4) daw. reg-pl|Kresy. świe­ży

 (1.5) daw. reg-pl|Kresy. barw­ny

 (1.6) daw. reg-pl|Kresy. walny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A Pan­te­ra za­wią­zał na cien­kiej szyj­ce kras­ną ki­taj­kę „od uroku”.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krasić

Wiktionary


krasnystaw

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim;

Wiktionary

Kras­ny­staw – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu kras­no­staw­skie­go, przy uj­ściu rzeki Żół­kiew­ki do Wie­prza. Po­ło­żo­ne na te­re­nie Dzia­łów Gra­bo­wiec­kich i Wy­nio­sło­ści Gieł­czew­skiej.

Herb mia­sta przed­sta­wia dwa kar­pie na nie­bie­skim tle, umie­szczo­ne na­prze­mian­le­gle jeden nad dru­gim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po prze­pro­wadz­ce do Kras­ne­go­sta­wu Ma­rian zer­wał z Mirą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krasˈnɨstaf, AS: krasnystaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasnostawianin mos., krasnostawianka ż.

 przym. krasnostawski

Wiktionary


krasocin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kra­so­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Kra­so­cin. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś w po­wie­cie chę­ciń­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go była w la­tach 70. XVI wieku włas­no­ścią kasz­te­la­na san­do­mier­skie­go Sta­ni­sła­wa Sza­frań­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim.

Wikipedia


krasociński

przy­miot­nik od: Kra­so­cin


SJP.pl


krasomowca

daw­niej: kra­so­mów­ca - czło­wiek umie­ją­cy pię­knie prze­ma­wiać; ora­tor, retor


SJP.pl


krasomowczy

daw­niej: kra­so­mów­czy - do­ty­czą­cy sztu­ki pię­kne­go mó­wie­nia; re­to­rycz­ny, ora­tor­ski, elok­went­ny, wy­mow­ny


SJP.pl


krasomowstwo

daw­niej: kra­so­mów­stwo - umie­jęt­ność spraw­ne­go, jas­ne­go wy­ra­ża­nia swo­ich myśli, sztu­ka pię­kne­go mó­wie­nia; ora­tor­stwo, re­to­ry­ka


SJP.pl


krasomówca

czło­wiek mi­strzow­sko wła­da­ją­cy sło­wem, umie­ją­cy pię­knie prze­ma­wiać; ora­tor, retor, mówca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która po­tra­fi pię­knie prze­ma­wiać, po mi­strzow­sku włada sło­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwy­cięz­ca kon­kur­su „Kra­so­mów­ca roku” za­chwy­cił wszyst­kich swoim wy­stą­pie­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrasɔ̃ˈmuft͡sa, AS: krasõmufca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasomówstwo n.

:: fż. krasomówczyni ż.

 przym. krasomówczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orator, retor, kaznodzieja

Wiktionary


krasomówczy

taki, który do­ty­czy kra­so­mów­cy lub kra­so­mów­stwa - sztu­ki pię­kne­go mó­wie­nia; re­to­rycz­ny, ora­tor­ski, elok­went­ny, wy­mow­ny


SJP.pl


krasomówczyni

ko­bie­ta umie­ją­ca pię­knie prze­ma­wiać; ora­tor­ka


SJP.pl


krasomówstwo

umie­jęt­ność spraw­ne­go, jas­ne­go wy­ra­ża­nia swo­ich myśli, sztu­ka pię­kne­go mó­wie­nia; ora­tor­stwo, re­to­ry­ka, elok­wen­cja, wy­mow­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­jęt­ność elok­went­ne­go prze­ma­wia­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasomówca mos.

Wiktionary


krasopani

1. kra­so­pa­ni po­ziom­ków­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych;
2. kra­so­pa­ni hera - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych


SJP.pl


krasowacieć

o ska­łach: ule­gać roz­pu­szcza­niu przez wody po­wierzch­nio­we i po­dziem­ne; kra­so­wieć


SJP.pl


krasowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


krasowieć

o ska­łach: ule­gać roz­pu­szcza­niu przez wody po­wierzch­nio­we i po­dziem­ne; kra­so­wa­cieć


SJP.pl


krasowość

dzia­łal­ność kra­so­wa


SJP.pl


krasowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Kra­sow­ski (ur. 1955, El­bląg) – po­li­tyk, poseł na Sejm X ka­den­cji
  • Jerzy Kra­sow­ski (ofi­cer) (1918–2011)
  • Jerzy Kra­sow­ski (1925–2008) – aktor, re­ży­ser, kie­row­nik ar­ty­stycz­ny, dy­rek­tor te­a­tru
  • Kry­sty­na Sku­szan­ka-Kra­sow­ska 1924–2011) – re­ży­ser te­a­tral­na oraz dy­rek­tor te­a­trów
  • Krzysz­tof Zbi­gniew Kra­sow­ski (ur. 1955) – praw­nik, spe­cja­li­sta w za­kre­sie hi­sto­rii pań­stwa i prawa
  • Mar­cin Kra­sow­ski (ur. 1970) – wo­ka­li­sta reg­gae
  • Ołena Kra­sowś­ka (ur. 1976) – ukra­iń­ska lek­ko­at­let­ka
  • Ro­bert Kra­sow­ski (ur. 1966) – hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii, pu­bli­cy­sta, wy­daw­ca
  • Ste­fa­nia Kra­sow­ska (1886–1964) – le­gio­nist­ka
  • Te­re­sa Maria Kra­sow­ska (ur. 1950) – praw­nik i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Kras­sow­ski

Wikipedia


krasowy

przy­miot­nik od: kras


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ge­o­lo­gicz­nym zja­wi­skiem krasu, do­ty­czą­cy krasu

Wiktionary

Kra­so­wy (niem. "Kras­sow") – dziel­ni­ca My­sło­wic, po­ło­żo­na na po­łud­niu mia­sta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W gra­ni­cach To­ma­szo­wa leży re­zer­wat Nie­bie­skie Źró­dła. Są to uni­ka­to­we wy­wie­rzy­ska kra­so­we - po­dob­ne można zna­leźć je­szcze tylko w Ho­lan­dii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kras m., Kras m., krasowienie n., krasologia ż., krasolog m.

 czas. krasowieć ndk.

Wiktionary


krasoń

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kra­soń (1933–2015) – pol­sko-ame­ry­kań­ski ge­o­log
  • Ja­nusz Kra­soń (ur. 1956) – po­li­tyk
  • Ka­ta­rzy­na Sta­ni­sła­wa Kra­soń – pol­ska pe­da­gog, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk hu­ma­ni­stycz­nych, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny Ka­te­dry Pe­da­go­gi­ki Mu­zy­ki Wy­dzia­łu Kom­po­zy­cji, In­ter­pre­ta­cji, Edu­ka­cji i Jazzu Aka­de­mii Mu...
  • Ka­ta­rzy­na Jo­an­na Kra­soń – pol­ska pe­da­gog, pro­fe­sor ty­tu­lar­ny w dzie­dzi­nie nauk spo­łecz­nych
  • Ka­zi­mierz Kra­soń (ur. 1907, zm. 1991) – puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Łu­kasz Kra­soń (ur. 1988) – pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz na rzecz osób nie­peł­no­spraw­nych
  • Piotr Kra­soń (ur. 1956) – ma­te­ma­tyk

Wikipedia


kraspedodon

ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go


SJP.pl

Kra­spe­do­don ("Cra­spe­do­don lon­ze­en­sis") to di­no­za­ur znany je­dy­nie na pod­sta­wie trzech zębów zna­le­zio­nych w osa­dach grupy Lonzée (górna kreda: ?ko­niak-san­ton) oko­lic wsi Lonzée (Bel­gia, pro­win­cja Namur). Przez wiele lat, od od­kry­cia, uwa­ża­no, że zęby na­le­żą do or­ni­to­po­da z grupy igu­a­no­do­nów.

Wikipedia


krassowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Kras­sow­ski (ur. 1917, zm. 1985) – ar­chi­tekt, hi­sto­ryk ar­chi­tek­tu­ry, hi­sto­ryk sztu­ki.
  • Flo­rian Kras­sow­ski (ur. 1816, zm. 1889) – pol­ski le­karz, pu­bli­cy­sta.
  • Jan Kras­sow­ski (zm. 1827), du­chow­ny grec­ko­ka­to­lic­ki.
  • Jan Ma­rian Kras­sow­ski (ur. 1883, zm. 1947) – pol­ski astro­nom.
  • Ma­ciej Kras­sow­ski (1730–1790) – pol­ski szlach­cic, poseł na sejm elek­cyj­ny w 1764, pod­cza­szy wiel­ki ko­ron­ny i pod­wo­je­wo­dzi raw­ski.
  • Piotr Kras­sow­ski – bu­dow­ni­czy i ar­chi­tekt epoki re­ne­san­su.
  • Sta­ni­sław Kras­sow­ski (ur. 1896, zm. 1966) – ofi­cer in­ten­dent Woj­ska Pol­skie­go, pod­puł­kow­nik Pol­skich Sił Zbroj­nych.
  • Wi­told Kras­sow­ski (ur. 1956) – pol­ski fo­to­graf.

Wikipedia


krassus

wódz rzym­ski, 115-53 p.n.e.


SJP.pl


krasucki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­tol Kra­suc­ki – bia­ło­ru­ski po­li­tyk
  • Flo­rian Kra­suc­ki (1928–1997) – pol­ski na­u­ko­wiec, prof. zw. dr hab. inż. Po­li­tech­ni­ki Ślą­skiej
  • Fran­cie­la Kra­suc­ki (ur. 1988) – bra­zy­lij­ska lek­ko­at­let­ka
  • Henri Kra­suc­ki (1924–2003) – uczest­nik fran­cu­skie­go ruchu oporu
  • Jerzy Kra­suc­ki (ur. 1942) – pol­ski pił­karz
  • Lud­wik Kra­suc­ki (1925–2004) – pol­ski dzien­ni­karz i sce­na­rzy­sta
  • Sta­ni­sław Kra­suc­ki (ur. 1937) – pol­ski pił­karz
  • Wi­told Kra­suc­ki (ur. 1959) – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


krasula

żar­to­bli­wie o kro­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. krowa w czar­nym i bia­łym ko­lo­rze

 (1.2) pieszcz. żart. krowa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kra­su­la – pot. krowa w czar­nym i bia­łym ko­lo­rze
  • Kra­su­la – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, w re­jo­nie ba­ra­now­skim
  • Kra­su­la – potok, do­pływ Po­to­ku Lu­boń­skie­go, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Kra­su­la i my – fran­cu­sko-hisz­pań­ski se­rial ani­mo­wa­ny
  • Wi­ki­pe­dia:Skarb­ni­ca Wi­ki­pe­dii/Słow­nik ge­o­gra­ficz­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go/Kra­su­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Co dzień wy­ga­niał kra­su­le na pa­stwi­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈsula, AS: krasula

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krasy

 rzecz. krasa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mućka

Wiktionary


krasuski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kra­su­ski (ur. 1976) – pol­ski in­ży­nier in­for­ma­tyk
  • Alek­san­der Kra­su­ski (1890–1940) – pol­ski le­karz i hi­sto­ryk
  • Bal­ta­zar Kra­su­ski (1913–1999) – ka­na­dyj­ski biz­nes­men pol­skie­go po­cho­dze­nia, me­ce­nas sztu­ki
  • Eu­ge­niusz Kra­su­ski (1878–1944) – pol­ski che­mik, dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny
  • Fe­liks Kra­su­ski (1837–1885) – pol­ski rzeź­biarz, za­ma­cho­wiec na ge­ne­ra­ła Fio­do­ra Berga
  • Hie­ro­nim Kra­su­ski (zm. przed 29 paź­dzier­ni­ka 1703) – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Jerzy Kra­su­ski (1930–2009) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Mi­chał Kra­su­ski (ur. 2000) – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


krasy

1. daw­niej: pię­kny, kras­ny, czer­wo­ny;
2. o maści konia: czar­ny z bia­ły­mi plam­ka­mi; sro­ka­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. kras­ny, pię­kny

 (1.2) gwara. sro­ka­ty (o uma­szcze­niu)

 (1.3) reg-pl|Kresy. ko­lo­ro­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: krasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasa ż., krasula ż., kraszanka ż.

Wiktionary


krasz

po­tocz­nie: osoba, w któ­rej ktoś się za­u­ro­czył; crush


SJP.pl


kraszanka

jajko kurze za­bar­wio­ne na jeden kolor, bę­dą­ce tra­dy­cyj­ną ozdo­bą wiel­ka­noc­ne­go stołu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. wiel­ka­noc­ne, jed­no­li­cie ko­lo­ro­we jajko, bez de­se­ni

 (1.2) daw. pię­kna ko­bie­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈʃãnka, AS: krašãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrasa ż., kraszenie n., okraszenie n., kraska ż., Krasula ż., okraszanie n.

 czas. krasić ndk., okrasić dk., okraszać ndk.

 przym. krasy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malowanka, byczek

Wiktionary


kraszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kra­sić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krasić

 rzecz. kraszanka ż.

Wiktionary


kraszewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­sze­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ma­sło­wi­ce
  • Kra­sze­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Kra­sze­wi­ce
  • Kra­sze­wi­ce – gmina w po­wie­cie ostrze­szow­skim
  • Kra­sze­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ostrze­szow­skim
  • Kra­sze­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim

Wikipedia


kraszewicki

→ Kra­sze­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Kraszewice

kraszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­sze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Oj­rzeń
  • Kra­sze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. mal­bor­skim, w gmi­nie Stare Pole
  • Kra­sze­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Iłowo-Osada
  • Kra­sze­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski
  • Kra­sze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie cie­cha­now­skim
  • Kra­sze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie lidz­bar­skim

Wikipedia


kraszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Fe­liks Kra­szew­ski (ur. 1797, zm. 1870) – pol­ski po­li­tyk zie­miań­ski, poseł do poz­nań­skie­go sejmu pro­win­cjo­nal­ne­go i par­la­men­tu pru­skie­go
  • Char­les S. Kra­szew­ski (ur. 1962) – ame­ry­kań­ski sla­wi­sta, tłu­macz
  • Ja­ro­sław Wac­ław Kra­szew­ski (ur. 1968) – pol­ski ge­ne­rał bry­ga­dy
  • Józef Igna­cy Kra­szew­ski (ur. 1812, zm. 1887) – pol­ski pi­sarz, wy­daw­ca i hi­sto­ryk
  • Ka­je­tan Kra­szew­ski (ur. 1827, zm. 1896) – pol­ski li­te­rat
  • Ka­zi­mierz Kra­szew­ski (ur. 1910, zm. 1990) – pol­ski ko­man­dor pilot
  • Lu­cjan Kra­szew­ski (ur. 1820, zm. 1892) – pol­ski ma­larz, ry­sow­nik i fo­to­gra­fik
  • Marek Kra­szew­ski (ur. 1967) – pol­ski za­pa­śnik, wi­ce­mistrz Eu­ro­py w za­pa­sach, wie­lo­krot­ny me­da­li­sta Mi­strzostw Pol­ski
  • Ry­szard Kra­szew­ski (ur. 1937, zm. 2012) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm X ka­den­cji
  • Ta­de­usz Kra­szew­ski (ur. 1903, zm. 1973) – pol­ski pi­sarz
  • Ta­de­usz Mi­chał Kra­szew­ski (ur. 1912, zm. 1993) – pol­ski le­karz
  • Wi­told Józef Eu­ge­niusz Kra­szew­ski (ur. 1874, zm. 1943) – pol­ski uczo­ny, pro­fe­sor tech­no­lo­gii che­micz­nej

Wikipedia


kraszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kraszowice

Kra­szo­wi­ce (daw­niej Kro­is­chwitz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec, na po­gra­ni­czu Po­gó­rza Izer­skie­go i Po­gó­rza Ka­czaw­skie­go w Su­de­tach.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba gminy Kra­szo­wi­ce. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła do gro­ma­dy Kra­szo­wi­ce i była sie­dzi­bą jej władz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

Wikipedia


krasław

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­niej Łot­wie, sto­li­ca gminy Kra­sław;

Wiktionary

Kra­sław ( Krāslava, Kru­os­lo­va, Kres­lau) – mia­sto na wschod­niej Łot­wie, sto­li­ca no­vad­su Kra­sław. 10 854 miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł lniar­ski oraz drzew­ny. W po­bli­żu znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Krāslava. Mia­sto leży nad Dźwi­ną, w gór­nym biegu rzeki, na wschód od mia­sta Dy­ne­burg.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krasławski

Wiktionary


krat

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|krata.

Wiktionary


krata

1. krzy­żu­ją­ce się, prze­pla­ta­ją­ce się pręty me­ta­lo­we ma­ją­ce sta­no­wić przesz­ko­dę trud­ną do przej­ścia; ogro­dze­nie, brama itp. wy­ko­na­ne z ta­kich prę­tów;
2. wzór two­rzo­ny przez pro­sto­pad­le krzy­żu­ją­ce się linie; ma­te­riał w taki wzór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. krzy­żu­ją­ce się pręty me­ta­lo­we lub drew­nia­ne; ażu­ro­we zam­knię­cie ot­wo­ru (wej­ścio­we­go, okien­ne­go) lub ro­dzaj ogro­dze­nia kon­kret­nej prze­strze­ni wew­nątrz lub na zew­nątrz bu­dow­li

 (1.2) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do od­dzie­la­nia ciał sta­łych ze ście­ków

 (1.3) mat. nazwa struk­tu­ry ma­te­ma­tycz­nej

 (1.4) wzór na pa­pie­rze, tka­ni­nie itp., skrzy­żo­wa­nie barw­nych linii

 (1.5) ma­te­riał z kratą (1.4)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krata – nazwa struk­tu­ry ma­te­ma­tycz­nej
  • krata – nazwa ele­men­tu bu­dow­la­ne­go
  • krata – nazwa urzą­dze­nia do wstęp­ne­go oczy­szcza­nia ście­ków
  • krata – nazwa na­rzę­dzia tor­tur
  • Krata – pismo in­ter­no­wa­nych wy­da­wa­ne w Oś­rod­ku Odo­sob­nie­nia Kiel­ce-Pia­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrata, AS: krata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kratownica ż., skratek m.

:: zdrobn. kratka ż., krateczka ż.

 czas. kratować, kratkować

 przym. kratowy, kraciasty

Wiktionary


krateczka

zdrob­nie­nie od: krat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: krat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był wy­stro­jo­ny bar­dzo sta­ran­nie, spod ba­ra­ni­cy wy­sta­wał mu koł­nierz wspa­nia­łej ko­szu­li w kra­tecz­kę i węzeł mod­ne­go włócz­ko­we­go kra­wa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈtɛt͡ʃka, AS: kratečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krata ż.

Wiktionary


krategus

krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; głóg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. przest. głóg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U nas wios­na, za oknem zie­lo­no, kra­te­gu­sy, cisy, hor­ten­sje pu­szcza­ją nowe ga­łąz­ki i za­sta­na­wiam się, czy prze­ży­ją.

Wiktionary


kratek

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|krat­ka.

Wiktionary


krater

1. za­głę­bie­nie na szczy­cie wul­ka­nu; wylot ka­na­łu, któ­rym wy­do­sta­je się lawa i gazy;
2. za­głę­bie­nie spo­wo­do­wa­ne ude­rze­niem me­te­o­ry­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. lej­ko­wa­te za­głę­bie­nie na szczy­cie stoż­ka wul­ka­nicz­ne­go, przez który wy­do­by­wa się lawa i gazy wul­ka­nicz­ne;

 (1.2) geol. owal­ne za­głę­bie­nie spo­wo­do­wa­ne upad­kiem me­te­o­ry­tu;

 (1.3) hist. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji ro­dzaj na­czy­nia uży­wa­ne­go do mie­sza­nia wina z wodą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kra­ter wul­ka­nicz­ny – za­głę­bie­nie na szczy­cie stoż­ka wul­ka­nicz­ne­go
  • kra­ter ude­rze­nio­wy – owal­ne za­głę­bie­nie spo­wo­do­wa­ne upad­kiem me­te­o­ry­tu
  • kra­ter – na­czy­nie uży­wa­ne w sta­ro­żyt­nej Gre­cji
  • Kra­ter (ze­spół) – ze­spół gra­ją­cy thrash metal

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wul­ka­no­lo­dzy po­wo­li zbli­ża­li się do kra­wę­dzi kra­te­ru.

 (1.2) Ge­o­lo­dzy od­kry­li kra­ter, który pow­stał w wy­ni­ku upad­ku aste­ro­i­dy 65 mi­lio­nów lat temu.

 (1.3) Mu­ze­um po­sia­da dużą ko­lek­cję sta­ro­grec­kich kra­te­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkratɛr, AS: krater

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraterozaur m.

:: zdrobn. kraterek m.

 przym. kraterowy

Wiktionary


kraterotwórczy

ma­ją­cy wpływ na two­rze­nie się kra­te­ru


SJP.pl


kraterowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kra­ter


SJP.pl


kraterowy

przy­miot­nik od: kra­ter


SJP.pl


kraterozaur

ro­dzaj czwo­ro­noż­ne­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z grupy ste­go­za­u­rów


SJP.pl

Kra­te­ro­za­ur, "Cra­te­ro­sa­u­rus" – czwo­ro­noż­ny, ro­śli­no­żer­ny, mało znany di­no­za­ur na­le­żą­cy do grupy ste­go­za­u­rów.

Wikipedia


kratka

1. zdrob­nie­nie od: krata;
2.
a) wzór pow­sta­ły ze skrzy­żo­wa­nych linii lub pa­sków;
b) ma­te­riał o takim wzo­rze;
3. kwa­dra­cik ut­wo­rzo­ny przez krzy­żu­ją­ce się linie;
4. po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; ośmio­pak, sze­ścio­pak, six-pack, ABS, krat­ka, dzie­się­cio­pak, ka­lo­ry­fer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: krata

 (1.2) wzór na danym ma­te­ria­le (np. pa­pie­rze, tka­ni­nie), zło­żo­ny z ukła­du linii krzy­żu­ją­cych się pod kątem pro­stym lub uło­żo­nych w pio­no­we i po­zio­me pasy kwa­dra­tów

 (1.3) na­dru­ko­wa­ny, mały, pusty pro­sto­kąt

 (1.4) czę­ścio­wo zam­knię­ty wlot ka­na­li­za­cji de­szczo­wej, wy­wietrz­ni­ka itp.

 (1.5) tylko w lm.: pot. przen. wię­zie­nie

 (1.6) pot. znak #, hash­tag

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krat­ka (sym­bol) – znak na kla­wia­tu­rze (#).
  • Krat­ka (film) – pol­ski film oby­cza­jo­wy wy­pro­du­ko­wa­ny w 1996 roku w re­ży­se­rii Pawła Ło­ziń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkratka, AS: kratka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krata ż., kratownica ż., skratki nmos.

 czas. kratkować, kratować, zakratować

Wiktionary


kratko

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od krat­ka

Wiktionary


kratkowanie

krat­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|krat­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekratkowanie n.

 czas. kratkować ndk.

Wiktionary


kratkowiec

motyl z po­dro­dzi­ny ru­sa­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. praw. ad­wo­kat, który spe­cja­li­zu­je się w spra­wach kar­nych

Wiktionary


kratkowy

1. taki, który jest w krat­kę, ma krat­ki; krat­ko­wa­ny;
2. śro­do­wi­sko­wo: ad­wo­kac­ki, są­do­wy


SJP.pl


kratofania

ob­ja­wie­nie się bo­skiej mocy, prze­jaw mocy i wła­dzy bó­stwa


SJP.pl

Kra­to­fa­nia (z gr. "kra­tós" ‘siła’ lub ‘moc’, "phaínein" ‘uka­zy­wać’) – ro­dzaj hie­ro­fa­nii, w któ­rej do­cho­dzi do ob­ja­wie­nia, ma­ni­fe­sta­cji mocy sa­crum.

Za kra­to­fa­nię mogą być uwa­ża­ne zja­wi­ska spo­dzie­wa­ne i czę­sto po­ja­wia­ją­ce się, jak np. na­ro­dzi­ny dziec­ka, wzej­ścia ro­ślin, ale także wy­da­rze­nia nie­spo­dzie­wa­ne: klę­ski, czy zda­rze­nia po­czy­ty­wa­ne za cuda. Przez swą dwo­ja­ką na­tu­rę mogą stać się za­rów­no przed­mio­tem ludz­kiej czci, jak i bo­jaź­ni.

Wikipedia


kratogen

w ge­o­lo­gii: plat­for­ma kon­ty­nen­tal­na nie­ob­ję­ta ru­cha­mi gó­rot­wór­czy­mi; kra­ton


SJP.pl


kraton

w ge­o­lo­gii: plat­for­ma kon­ty­nen­tal­na nie­ob­ję­ta ru­cha­mi gó­rot­wór­czy­mi; kra­to­gen


SJP.pl

Kra­ton (z gr. κράτος "krátos" – „po­tę­ga, moc”) – naj­star­sza, ut­war­dzo­na część sko­ru­py ziem­skiej, nie­pod­le­ga­ją­ca już w za­sa­dzie frag­men­ta­cji. Naj­więk­sze współ­czes­ne kra­to­ny to: Sinia – plat­for­ma chiń­ska, An­go­ria – plat­for­ma sy­be­ryj­ska, kra­ton wschod­nio­e­u­ro­pej­ski; kra­to­ny Kongo, Ka­la­ha­ri i sa­ha­ryj­ski, a w Ame­ry­ce m.in.: kra­ton pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski i ama­zoń­ski. Kra­to­ny bu­du­ją, obok pasów fał­do­wych, znacz­ną część po­wierzch­ni kon­ty­nen­tów.

Wikipedia


kratowanie

kraty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kra­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kratować

Wiktionary


kratować

wsta­wiać kraty w jakiś otwór, za­bez­pie­czać kra­ta­mi; okra­to­wy­wać


SJP.pl


kratownica

1. ogro­dze­nie lub prze­gro­da z krzy­żu­ją­cych się prę­tów;
2. kon­struk­cja kra­to­wa; sztyw­na kon­struk­cja ma­ją­ca po­stać kraty, peł­nią­ca funk­cję dźwi­ga­ra w mo­stach, da­chach, dźwi­gach itp. lub szkie­le­tu w ka­dłu­bach sa­mo­cho­dów, sa­mo­lo­tów;
3. krata z drew­nia­nych li­stew ukła­da­na na dnie łodzi, jach­tu, chro­nią­ca przed zbie­ra­ją­cą się wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­ska prze­gro­da z krzy­żu­ją­cych się prę­tów

 (1.2) bud. ro­dzaj sztyw­nej kon­struk­cji zło­żo­nej prę­tów;

 (1.3) żegl. krat­ka z li­ste­wek na po­dło­dze jach­tu

Wiktionary

Kra­tow­ni­ca, krata – ro­dzaj kon­struk­cji prę­to­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkratɔvʲˈɲit͡sa, AS: kratovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kratka ż., krata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krata

 (1.3) greting

Wiktionary


kratownicowy

→ kra­tow­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

kratownica

kratowy

przy­miot­nik od: krata


SJP.pl


kratyzm

Kra­tyzm, te­o­ria kra­tyz­mu (gr. "kra­tos" – siła, moc) – ter­min wpro­wa­dzo­ny przez Wła­dy­sła­wa Wit­wic­kie­go (twór­cę te­o­rii kra­tyz­mu).

Za­ląż­ki te­o­rii kra­tyz­mu po­ja­wi­ły się już w pracy dok­tor­skiej Wit­wic­kie­go "Ana­li­za psy­cho­lo­gicz­na am­bi­cji". Za­wie­ra ona naj­waż­niej­sze tezy, które na­stęp­nie zo­sta­ły od­po­wied­nio roz­wi­nię­te.

Wikipedia


kraul

naj­szyb­szy styl pły­wac­ki; crawl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. spo­sób pły­wa­nia po­le­ga­ją­cy na na­prze­mien­nych, za­gar­nia­ją­cych ru­chach rąk oraz nóg pra­cu­ją­cych jak no­ży­ce;

Wiktionary

Kraul, wła­ści­wie kraul na pier­siach – naj­szyb­szy i naj­po­pu­lar­niej­szy styl pły­wac­ki. Styl ten jest tak po­pu­lar­ny wśród za­wod­ni­ków, że wiele osób utoż­sa­mi kraul, ze sty­lem do­wol­nym. Kraul wy­ma­ga ide­al­nej ko­or­dy­na­cji od­de­chu i pracy rąk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krawl, AS: krau̯l

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kraulowy

 rzecz. kraulista m.

Wiktionary


kraulista

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy pły­wa­nie kra­u­lem (craw­lem): craw­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. pły­wak pły­wa­ją­cy kra­u­lem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraul m.

:: fż. kraulistka ż.

 przym. kraulowy

Wiktionary


kraulistka

→ kra­u­li­sta; craw­list­ka


SJP.pl


kraulować

po­tocz­nie: pły­wać kra­u­lem


SJP.pl


kraulowy

przy­miot­nik od: kraul - naj­szyb­szy styl pły­wac­ki; craw­lo­wy


SJP.pl


kraus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bert Kraus (ur. 1980) – ho­len­der­ski kick-boxer
  • Al­fred Kraus (1922-?) – zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Al­fre­do Kraus (1927-1999) – hisz­pań­ski śpie­wak, tenor
  • Au­gust Kraus (1868-1934) – nie­miec­ki rzeź­biarz
  • Bri­git­te Kraus (ur. 1956) – nie­miec­ka lek­ko­at­let­ka
  • Chri­stian Kraus (1753-1807) – nie­miec­ki fi­lo­zof
  • En­gel­bert Kraus (1934-2016) – pił­karz nie­miec­ki
  • Ernst Kraus (1863-1941) – nie­miec­ki śpie­wak ope­ro­wy
  • Franz Xaver Kraus (1903-1948) – zbrod­niarz hit­le­row­ski
  • Frie­drich Kraus (1858-1936) – au­striac­ki le­karz, in­ter­ni­sta
  • Jan Józef Kraus (1894-1940) – ofi­cer pie­cho­ty, ka­wa­ler Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Ja­ni­na Kraus (ur. 1952) – pol­ska po­li­tyk

Wikipedia


kraushar

naz­wi­sko


SJP.pl


krauszów

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Kra­u­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ.

Wieś du­chow­na, włas­ność opact­wa cy­ster­sów szczy­rzyc­kich po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie są­dec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


krautrock

[czy­taj: krałt rok] od­mia­na ek­spe­ry­men­tal­ne­go rocka pro­gre­syw­ne­go pow­sta­ła w dru­giej po­ło­wie lat 60. XX wieku na te­re­nie Nie­miec


SJP.pl

Kra­u­trock – od­mia­na ek­spe­ry­men­tal­ne­go rocka pow­sta­ła w dru­giej po­ło­wie lat 60. XX wieku na te­re­nie Nie­miec.

Wśród jej cech cha­rak­te­ry­stycz­nych wy­mie­nia­ne są (oprócz miej­sca pow­sta­nia) in­spi­ra­cje mu­zy­ką awan­gar­do­wą i psy­cho­de­licz­ną, no­wa­tor­skie w tam­tym okre­sie uży­cie tech­nik elek­tro­nicz­nych, me­cha­nicz­ne brzmie­nie, ro­zbu­do­wa­ne kom­po­zy­cje i im­pro­wi­za­cje.

Wikipedia


krautrockowy

→ kra­u­trock [czy­taj: krałt ro­ko­wy]


SJP.pl


krauz

naz­wi­sko


SJP.pl


krauza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. słoik

Wiktionary


krauze

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­u­ze – pol­skie naz­wi­sko.
  • Alek­san­der Kra­u­ze – pol­ski ko­szy­karz
  • An­drzej Kra­u­ze – pol­ski gra­fik
  • An­to­ni Kra­u­ze – pol­ski re­ży­ser (zm. 2018)
  • Ar­mands Kra­u­ze – ło­tew­ski po­li­tyk i mi­ni­ster rol­nict­wa
  • Au­gust Kra­u­ze (Kra­u­se) – pol­ski i nie­miec­ki urzęd­nik, bur­mistrz Włoc­ław­ka i Gdyni (zm. 1957)
  • En­ri­que Kra­u­ze (En­ri­que Kra­u­ze Kle­in­bort) – mek­sy­kań­ski hi­sto­ryk, pi­sarz, sn Helen
  • Ewa Kra­u­ze – pol­ska ko­stiu­mo­graf
  • Helen Kle­in­bort Kra­u­ze – mek­sy­kań­ska pi­sar­ka i dzien­ni­kar­ka po­cho­dze­nia ży­dow­sko-pol­skie­go
  • Igna­cy Kra­u­ze – pol­ski du­chow­ny (zm. 1984)
  • Jan Kra­u­ze – pol­ski pro­fe­sor, rek­tor AGH (zm. 1969)
  • Jan Kra­u­ze – poseł na Sejm Usta­wo­daw­czy w Kro­mie­ry­żu (1848)

Wikipedia


krava

po­tocz­nie: krav maga - iz­ra­el­ski sy­stem walki wręcz i sa­mo­o­bro­ny, ba­zu­ją­cy na odru­chach obron­nych czło­wie­ka; krav­ka


SJP.pl


kravitz

[czy­taj: kra­wic] naz­wi­sko


SJP.pl


kravka

po­tocz­nie: krav maga - iz­ra­el­ski sy­stem walki wręcz i sa­mo­o­bro­ny, ba­zu­ją­cy na odru­chach obron­nych czło­wie­ka; krava


SJP.pl


krawaciarka

→ kra­wa­ciarz


SJP.pl

Patrz:

krawaciarz

krawaciarstwo

1. wyrób kra­wa­tów;
2. zawód po­le­ga­ją­cy na wy­ro­bie kra­wa­tów


SJP.pl


krawaciarz

1. wyt­wór­ca kra­wa­tów;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: urzęd­nik lub pra­cow­nik kor­po­ra­cji;
3. po­tocz­nie: osoba chęt­nie cho­dzą­ca w kra­wa­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba czę­sto no­szą­ca kra­wat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawat mrz.

Wiktionary


krawacik

zdrob­nie­nie od: kra­wat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kra­wat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adaś wy­stą­pi w nowym ubran­ku i kra­wa­ci­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawat m.

Wiktionary


krawacz

szew­ski nóż do kra­ja­nia skór; kra­wal­nik


SJP.pl


krawak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. czło­nek hi­sto­rycz­nej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Ra­ci­bórz i oko­li­ce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­re­ny nad górną Odrą na Gór­nym Ślą­sku za­miesz­ki­wa­li Kra­wa­ki i Ra­ci­bo­rza­nie.

Wiktionary


krawal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hałas, zgiełk, awan­tu­ra, bi­ja­ty­ka

Wiktionary


krawalnica

deska, na któ­rej szewc przy­kra­wa skórę


SJP.pl


krawalnik

szew­ski nóż do kra­ja­nia skór; kra­wacz


SJP.pl


krawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kra­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krawać ndk.

Wiktionary


krawat

1. wąski, ozdob­ny pasek ma­te­ria­łu wią­za­ny wokół szyi na koł­nie­rzu ko­szu­li;
2. u zwie­rząt: pio­no­wy pas bia­łej sier­ści na szyi i pier­siach;
3. w spor­tach walki: chwyt za szyję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. pasek ma­te­ria­łu no­szo­ny na szyi przez męż­czyzn, rza­dziej przez ko­bie­ty;

 (1.2) sport. w za­pa­sach: nie­doz­wo­lo­ny chwyt za szyję

 (1.3) żegl. wąski pas płót­na sto­so­wa­ny do przy­wią­zy­wa­nia opu­szczo­ne­go i zwi­nię­te­go żagla do bomu

 (1.4) pot. wąski pasek bia­łej sier­ści na szyi niek­tó­rych zwie­rząt (naj­czę­ściej u psów i kotów)

 (1.5) środ. sport. węzeł sto­so­wa­ny we wspi­nacz­ce m.in. do łą­cze­nia ka­ra­bin­ka i taśmy albo lonży do łącz­ni­ka uprzę­ży

 (1.6) żegl. krót­ki od­ci­nek linki na jach­cie bez spe­cjal­ne­go przez­na­cze­nia

 (1.7) przen. więz. stry­czek

Wiktionary

Kra­wat (fr. "cra­va­te") – ozdo­ba mę­skie­go lub dam­skie­go stro­ju, bę­dą­ca wą­skim pa­skiem ma­te­ria­łu wią­za­nym wokół szyi na koł­nie­rzu ko­szu­li. Współ­czes­ny kra­wat wy­wo­dzi się od dłu­gich, ko­lo­ro­wych chust lub szarf no­szo­nych daw­niej na szyi w Chor­wa­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie umiem wią­zać kra­wa­tów.

 (1.4) Mój kotek jest pra­wie cały czar­ny – ma tylko mały, biały kra­wat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkravat, AS: kravat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawaciarz m., krawaciarka ż., krawaciarstwo n., krawatówka ż.

:: zdrobn. krawacik m.

 przym. krawatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kraków|krawatka.; gw. Górny Śląsk binder, ślips, szlips; daw. szyjnica, halsztuch; gwara. uczniowska: kurwacik; żart. zwis męski

 (1.3) sejzing

 (1.5) główka skowronka

Wiktionary


krawatka

po­tocz­nie lub gwa­ro­wo: wąski, ozdob­ny pasek ma­te­ria­łu wią­za­ny wokół szyi na koł­nie­rzu ko­szu­li; kra­wat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­pie­ro­wa ety­kie­ta na szyj­ce bu­tel­ki piwa umie­szczo­na nad ety­kie­tą głów­ną;

 (1.2) me­ta­lo­wy ele­ment, słu­żą­cy do za­wie­sze­nia wi­sior­ka na łań­cusz­ku, rze­my­ku itp.

 (1.3) gw-pl|Kra­ków. kra­wat

Wiktionary

Kra­wat­ka to pa­pie­ro­wa ety­kie­ta na szyj­ce bu­tel­ki piwa umie­szczo­na po­wy­żej ety­kie­ty głów­nej, za­wie­ra­ją­ca logo i nazwę bro­wa­ru oraz ewen­tu­al­nie inne dane.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈvatka, AS: kravatka

Wiktionary


krawatomuszka

po­łą­cze­nie musz­ki i kra­wa­ta; musz­nik


SJP.pl


krawatowy

przy­miot­nik od: kra­wat


SJP.pl


krawać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. kra­jać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkravat͡ɕ, AS: kravać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawanie n., krawiectwo n., krawcowa ż., krawiec

 przym. krawiecki

Wiktionary


krawcewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kraw­ce­wicz (1909–1962) – pol­ski lot­nik, ka­pi­tan PSP, ka­wa­ler or­de­rów
  • Lu­cy­na Kraw­ce­wicz (ur. 1938) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, oszczep­nicz­ka (olim­pij­ka) oraz sza­chist­ka
  • Sta­ni­sław Kraw­ce­wicz (1930–1987) – pol­ski pe­da­gog, prof. dr hab.
  • Wie­sław Kraw­ce­wicz – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Paweł Kraw­cze­wicz (1907–1945) – pol­ski brat za­kon­ny, Sługa Boży, mę­czen­nik za wiarę

Wikipedia


krawcowa

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się szy­ciem;
2. żona kraw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się kra­wiect­wem

 (1.2) żona kraw­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę pójść do kraw­co­wej, aby zwę­zi­ła mi su­kien­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krafˈt͡sɔva, AS: krafcova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawiectwo n., krawczyk m.

:: fm. krawiec m.

 czas. kroić ndk., krawać ndk., wykrawać ndk.

 przym. krawiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwaczka; gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński szwoczka

Wiktionary


krawczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ciej Kraw­czak – pol­ski pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Ta­de­usz Kraw­czak – pol­ski hi­sto­ryk
  • Vol­ker Kraw­czak – nie­miec­ki ba­si­sta he­a­vy­me­ta­lo­wy

Wikipedia


krawczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kraw­czuk (1922-2023) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Łe­o­nid Kraw­czuk (1934–2022) – pre­zy­dent Ukra­i­ny w la­tach 1991–1994
  • Elż­bie­ta Kraw­czuk-Try­liń­ska (1960–2017) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Agniesz­ka Kraw­czuk (ur. 1983) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Łu­kasz Kraw­czuk (ur. 1989) – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


krawczyk

prze­sta­rza­łe: ter­mi­na­tor kra­wiec­ki, cze­lad­nik w za­kła­dzie kra­wiec­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. cze­lad­nik kraw­ca

 (1.2) daw. syn kraw­ca

Wiktionary

Zo­bacz też: Kraw­czyk - ptak.

Kraw­czyk (forma żeń­ska: Kraw­czyk, Kraw­czy­ko­wa, Kraw­czy­ków­na; licz­ba mnoga: Kraw­czy­ko­wie) – naz­wi­sko na­le­żą­ce do grupy 20 naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk uży­wa­nych w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 17.01.2015 r. no­si­ło je 40 878 Polek i 40 572 Po­la­ków. Naj­wię­cej osób no­szą­cych to naz­wi­sko miesz­ka w War­sza­wie i jej oko­li­cach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krawiec mos., krawiectwo n., krawcowa ż.

 przym. krawiecki

 czas. kroić

Wiktionary


krawczykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krawczyni

re­gio­nal­nie: ko­bie­ta trud­nią­ca się za­wo­do­wo szy­ciem odzie­ży; kraw­co­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. kraw­co­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawiec mos.

Wiktionary


krawczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kraw­czyń­ski (1946–2016) – pol­ski kon­struk­tor i wy­na­laz­ca, twór­ca pier­wsze­go w Pol­sce jo­y­stic­ka, pio­nier gier te­le­wi­zyj­nych
  • Karol Kraw­czyń­ski (1915–1988) – pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Ka­zi­mierz Kraw­czyń­ski (1853–?) – urzęd­nik po­dat­ko­wy
  • Ma­ciej Kraw­czyń­ski (ur. 1967) – pol­ski oku­li­sta i ge­ne­tyk
  • Mar­cin Kraw­czyń­ski (ur. 1969) – psy­cho­log i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, pro­fe­sor w Aka­de­mii Nauk Sto­so­wa­nych w Gdań­sku i Aka­de­mii Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go i Spor­tu w Gdań­sku
  • Ma­rian Kraw­czyń­ski (1920–2009) – ofi­cer, puł­kow­nik, pra­cow­nik (śled­czy) Mi­ni­ster­stwa Bez­pie­czeń­stwa Pu­blicz­ne­go, autor aktu oskar­że­nia w pro­ce­sie rot­mi­strza Wi­tol­da Pi­lec­kie­go
  • Ma­rian Ire­ne­usz Kraw­czyń­ski (ur. 1934) – pol­ski le­karz pe­dia­tra, pro­fe­sor me­dy­cy­ny
  • Sta­ni­sław Kraw­czyń­ski (ur. 1955) – pol­ski dy­ry­gent
  • Sta­ni­sław Kraw­czyń­ski (1884–1940) – pol­ski le­karz gi­ne­ko­log, po­li­tyk
  • Sier­giej Kraw­czyn­ski (1851–1895) – ro­syj­ski na­rod­nik, dzia­łacz anar­chi­stycz­ny, re­wo­lu­cjo­ni­sta, pi­sarz
  • Wie­sław Kraw­czyń­ski (1884–1962) – pol­ski in­ży­nier le­śnict­wa
  • Zdzi­sław Kraw­czyń­ski (1893–1965) – dok­tor fi­lo­zo­fii, pe­da­gog

Wikipedia


krawiec

osoba za­wo­do­wo szy­ją­ca ubra­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się szy­ciem ubrań i in­nych rze­czy z tka­nin;

Wiktionary

Kra­wiec – rze­mieśl­nik, zaj­mu­ją­cy się szy­ciem (ręcz­nie – igłą lub ma­szy­ną) bie­liz­ny oraz odzie­ży, z tka­ni­ny, dzia­ni­ny i sukna.

Kra­wiec jest to rze­mieśl­nik szy­ją­cy odzież na miarę dla in­dy­wi­du­al­ne­go od­bior­cy. Kra­wiec mia­ro­wy wy­ko­nu­je cały cykl tech­no­lo­gicz­ny od opra­co­wa­nia sza­blo­nu do go­to­we­go wy­ro­bu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy można się dzi­wić, że blady syn dam­skie­go kraw­ca, ofia­ra nawet w siat­ków­ce i kujon, a co gor­sza lizus, jak mó­wi­li, bo byłem za­wsze pier­wszy na znak pro­fe­so­rów, dzia­łał wszyst­kim na nerwy i pro­wo­ko­wał drwi­ny?

 (1.1) Muszę pójść do kraw­ca, aby skró­cił mi su­kien­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkravʲjɛt͡s, AS: kravʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawiectwo n.

:: zdrobn. krawczyk m.

:: fż. krawcowa ż., reg. krawczyni ż.

 czas. kroić ndk., krawać ndk., wykrawać ndk., wykroić dk.

 przym. krawiecki

Wiktionary


krawiecki

przy­miot­nik od: kra­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kra­wiect­wem, do­ty­czą­cy kra­wiect­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś wyraz „krój” jest dość mocno sko­ja­rzo­ny ze zna­cze­niem kra­wiec­kim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈvʲjɛt͡sʲci, AS: kravʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawiec m., krawczyk m., krawcowa ż., krawiectwo n.

 czas. kroić, krawać, wykrawać

Wiktionary


krawiectwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się szy­ciem ubrań i in­nych wy­ro­bów

Wiktionary

Kra­wiect­wo – dzie­dzi­na rze­mio­sła i prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się szy­ciem odzie­ży i bie­liz­ny z tka­nin i dzia­nin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈvʲjɛt͡stfɔ, AS: kravʹi ̯ectfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawiec m., krawczyk m., krawcowa ż.

 czas. kroić, krawać, wykrawać

 przym. krawiecki

Wiktionary


krawy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. krwa­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkravɨ, AS: kravy

Wiktionary


krawędziak

czte­ro­stron­nie pła­ska belka o za­o­krą­glo­nych na­ro­żach, sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; kra­węż­niak


SJP.pl


krawędziowy

przy­miot­nik od: kra­wędź


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kra­wę­dzią, do­ty­czą­cy kra­wę­dzi; po­ło­żo­ny na lub wzdłuż kra­wę­dzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawędź ż., krawędziak m., krawężnik m., krawędziarka ż., krawędziówka ż.

 przysł. krawędziowo

Wiktionary


krawędź

1. linia zet­knię­cia się dwóch po­wierzch­ni lub wąski pas ja­kiejś po­wierzch­ni przy samym jej brze­gu
2. me­ta­lo­wy ochra­niacz na­kła­da­ny na brzeg narty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce wyz­na­cza­ją­ce ostry lub ek­stre­mal­ny ko­niec cze­goś

 (1.2) geom. od­ci­nek łą­czą­cy dwa są­sied­nie wierz­choł­ki wie­lo­ścia­nu lub po­wierzch­ni wie­lo­ścien­nej;

 (1.3) mat. po­łą­cze­nie mię­dzy dwoma wierz­choł­ka­mi grafu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kra­wędź wie­lo­ścia­nu
  • kra­wędź grafu
  • kra­wędź na­tar­cia, kra­wędź spły­wu – lot­nict­wo
  • kra­wędź ero­zyj­na, kra­wędź pa­syw­na, Kra­wędź Ro­man­che – uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu
  • kra­wędź tka­ni­ny – tkact­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Linia cią­gła wyz­na­cza­ją­ca kra­wędź jezd­ni oz­na­cza zakaz za­trzy­my­wa­nia się.

 (1.2) Dla wie­lo­ścia­nów wy­pu­kłych suma licz­by wierz­choł­ków i ścian jest za­wsze o dwa więk­sza od licz­by kra­wę­dzi.

 (1.3) Graf pla­nar­ny to taki, który da się przed­sta­wić na pła­szczyź­nie bez prze­ci­na­nia się kra­wę­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkravɛ̃ɲt͡ɕ, AS: kravẽńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawędziak m., krawężnik m., krawędziarka ż., krawędziówka ż.

 przym. krawędziowy

 przysł. krawędziowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzeg, kontur, obrys, kant, skraj, kraj, rant, obrzeże, rąbek, kraniec

Wiktionary


krawężniak

czte­ro­stron­nie pła­ska belka o za­o­krą­glo­nych na­ro­żach, sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; kra­wę­dziak


SJP.pl


krawężnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. kro­kiew w na­ro­żu dachu

 (1.2) ro­dzaj piły

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Piła krzy­wi­ca jest piłą ra­mo­wą, tak jak i (…) kra­węż­ni­ca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krokiew narożna

Wiktionary


krawężnik

be­to­no­wy pas od­dzie­la­ją­cy chod­nik od jezd­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ele­ment bu­dow­la­ny od­dzie­la­ją­cy chod­nik od jezd­ni i wyz­na­cza­ją­cy gra­ni­cę mię­dzy chod­ni­kiem a jezd­nią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. obraź. po­li­cjant pra­cu­ją­cy w dro­gów­ce lub pa­tro­lu pie­szym

Wiktionary

Kra­węż­nik – zew­nętrz­na część chod­ni­ka od­dzie­la­ją­ca go od jezd­ni. Na przej­ściach dla pie­szych jest on ob­ni­żo­ny, by ułat­wić pie­szym wej­ście na po­ziom chod­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacuś spadł z ro­we­ru i ro­zbił sobie ko­la­no o kra­węż­nik.

 (2.1) Był­bym wcze­śniej, ale kra­węż­nik za­trzy­mał mnie tuż przed domem i wle­pił man­dat za brak świa­teł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik, AS: kravẽũ̯žʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krawędź ż., krawędziak m.

 przym. krawężnikowy, krawędziowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk borsztajn, gw. Kujawy burtnik

Wiktionary


krawężnikowy

→ kra­węż­nik


SJP.pl

Patrz:

krawężnik

krałza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. słoik z gwin­tem na za­kręt­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. krałzka ż.

Wiktionary


krańcować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. transp. koń­czyć trasę lub bieg

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) pot. do­pro­wa­dzać coś do końca, koń­czyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mie­li­śmy wyz­na­czo­ne miej­sca przy­stan­ków […]. Zda­rza­ło się, że krań­co­wa­li­śmy na tych sa­mych pęt­lach. Jeśli zda­rzy­ło się, że gdzieś nasze trasy się prze­ci­na­ły, to za­wsze sobie ma­cha­li­śmy jak praw­dzi­wi kie­row­cy.

 (1.1) Łódź, krań­ców­ka Ko­wal­szczyz­ny/Wed­ma­no­wej przy ulicy Lo­do­wej. Do 1983 roku krań­co­wa­ła tutaj linia 77bis. Cóż, in­fra­struk­tu­ra sa­ni­tar­na od tego czasu tro­chę ucier­pia­ła, po­zo­sta­wia­jąc po sobie tylko dwa nagie kible.

 (1.1) Jest to jeden z waż­niej­szych wę­złów prze­siad­ko­wych w pół­noc­nej czę­ści Wroc­ła­wia. Spo­ty­ka się tu duża ilość linii au­to­bu­so­wych z Psie­go Pola oraz z Kar­ło­wic i trzy linie tram­wa­jo­we, z czego dwie z nich mają tutaj pętlę. Oprócz tram­wa­jów krań­cu­ją tu także au­to­bu­sy 105, 132 i 930.

 (1.1) 10 stycz­nia 2022 roku ze­spół uzy­skał miano pętli ulicz­nej – za­czę­ła krań­co­wać tutaj nowa linia 263, pod­jeż­dża­jąc przez De­re­nio­wą i Ci­szew­skie­go, a wra­ca­jąc przez Pi­lec­kie­go.

 (1.1) 1 stycz­nia 2021 roku […] od­wie­szo­no kur­so­wa­nie lo­kal­nej linii „L20”, co spo­wo­do­wa­ło przy­wró­ce­nie pod­sta­wo­wej trasy do Ot­woc­ka, ale już do ulicy Orlej przy sta­cji PKP, gdzie [linia 702] krań­cu­je przy prze­pię­knej drew­nia­nej wia­cie w stylu Świ­der­ma­jer.

 (1.1) Są­sia­du­ją­ca pra­wie z moją ulicą pętla tram­wa­jo­wa przy Kie­lec­kiej przed wojną była koń­cem torów tram­wa­jo­wych w tej czę­ści War­sza­wy, za­wra­ca­ła tam linia numer 3, kiedy wpro­wa­dzi­łem się do swego obec­ne­go miesz­ka­nia – krań­co­wał tam tram­waj 16, teraz za­wra­ca tam 33, po­przez takie zmia­ny nu­me­rów i tras ko­mu­ni­ka­cyj­nych można opo­wie­dzieć całe hi­sto­rie, nie tram­wa­jów i au­to­bu­sów, ale ludzi i ich cza­sów.

 (2.1) Ja tu bra­cie krań­cu­ję już drugi wyrok, a za ty­dzień za­czy­nam trze­ci, na wolkę nie wy­sko­czę.

 (2.1) Więc pro­po­nu­ję krań­co­wać ba­je­rę w tym te­ma­cie, i wró­cić do głów­ne­go wątku. Wszel­kie dar­cie kotów czy inne gorz­kie żale pro­szę kie­ro­wać na PW.

Wiktionary


krańcowo

przy­słó­wek

 (1.1) skraj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraniec m., krańcowość ż.

 przym. krańcowy

Wiktionary


krańcowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest krań­co­we; cecha tych, któ­rzy są krań­co­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trój­ka była je­dy­nym stop­niem uży­wa­nym przez pro­fe­so­ra Ja­stre­bo­wa, który miał za­sa­dę trzy­mać się w tym wzglę­dzie zło­te­go środ­ka, uni­ka­jąc wszel­kich krań­co­wo­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krańcowy

 przysł. krańcowo

 rzecz. kraniec mrz.

Wiktionary


krańcowy

przy­miot­nik

 (1.1) mak­sy­mal­nie od­bie­ga­ją­cy od głów­ne­go nurtu, normy

 (1.2) znaj­du­ją­cy się na krań­cu czego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraniec mrz., krańcowość ż., krańcówka ż.

 przysł. krańcowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekstremalny, radykalny, skrajny

 (1.2) graniczny, końcowy, ostatni, skrajny

Wiktionary


krańcówka

1. w gwa­rze łódz­kiej: pętla tram­wa­jo­wa lub au­to­bu­so­wa;
2. za­koń­cze­nie trasy bez pętli do za­wra­ca­nia;
3. wy­łącz­nik krań­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź. ostat­ni przy­sta­nek tram­wa­jo­wy lub au­to­bu­so­wy

 (1.2) łódź. pętla linii tram­wa­jo­wej lub au­to­bu­so­wej

 (2.1) elektr. typ łącz­ni­ka elek­trycz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krań­ców­ka – w gwa­rze łódz­kiej, pętla lub przy­sta­nek koń­co­wy linii ko­mu­ni­ka­cji tram­wa­jo­wej lub au­to­bu­so­wej
  • krań­ców­ka – typ łącz­ni­ka elek­trycz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­sia­dam na krań­ców­ce.

 (1.2) Jak doj­dziesz do krań­ców­ki tram­wa­jo­wej, mu­sisz skrę­cić w lewo w ulicę War­szaw­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krańcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) łącznik krańcowy

Wiktionary


kraśko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kraś­ko (ur. 1954)
  • Piotr Kraś­ko (ur. 1971)
  • Ry­szard Kraś­ko (ur. 1931, zm. 1980)
  • Ta­de­usz Kraś­ko (ur. 1940, zm. 2019)
  • Win­cen­ty Kraś­ko (ur. 1916, zm. 1976)

Wikipedia


kraśnia

tłuszcz pło­wej zwie­rzy­ny


SJP.pl


kraśniak

kra­śniak ciem­ny - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny wor­cza­ko­wa­tych


SJP.pl


kraśnianin

miesz­ka­niec Kras­ne­go (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kraśnianka

miesz­kan­ka Kras­ne­go (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kraśnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­śni­ca – osied­le w Szcze­ci­nie
  • Kra­śni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Kra­śni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Go­li­na
  • Kra­śni­ca – część wsi Zosin w wo­je­wództ­wie lu­bel­skie, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ho­ro­dło
  • Kra­śni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie opo­czyń­skim
  • Kra­śni­ca – wieś w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Kra­śni­ca – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Na­rocz.

Wikipedia


kraśnicki

przy­miot­nik od: Kra­śnik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kra­śni­ka, zwią­za­ny z Kra­śni­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­li­niak kra­śnic­ki zwany rów­nież wódką ma­li­nów­ką przy­go­to­wy­wa­ny jest z owo­ców po­cho­dzą­cych tylko z tego re­gio­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraśnik m., kraśniczanin m., kraśniczanka ż.

Wiktionary


kraśniczanin

miesz­ka­niec Kra­śni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kra­śni­ka

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kra­śni­ka, uro­dzo­na w Kra­śni­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kraśnik m.

:: fż. kraśniczanka ż.

 przym. kraśnicki

Wiktionary


kraśniczanka

miesz­kan­ka Kra­śni­ka


SJP.pl


kraśniczek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych


SJP.pl


kraśniczyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kra­śni­czyn – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Kra­śni­czyn, nad rzeką Woj­sław­ką (prawy do­pływ Wie­prza). Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Kra­śni­czyn.

Kra­śni­czyn uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1500 ro­kiem. Prawa miej­skie do 3 lipca 1821 roku.

Wikipedia


kraśniczyński

przy­miot­nik od: Kra­śni­czyn


SJP.pl


kraśniej

czer­wie­nić się


SJP.pl


kraśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ków: kra­śny, kras­ny


SJP.pl


kraśniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kraśnieć

czer­wie­nić się


SJP.pl


kraśnik

ga­tu­nek mo­ty­la dzien­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;

Wiktionary

Kra­śnik – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu kra­śnic­kie­go, po­ło­żo­ne 49 km na po­łud­nio­wy za­chód od Lu­bli­na. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Kra­śnik po­ło­żo­ny jest w Ma­ło­pol­sce, po­cząt­ko­wo na­le­żał do ziemi san­do­mier­skiej, a na­stęp­nie do ziemi lu­bel­skiej. Mia­sto szla­chec­kie po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie urzę­dow­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkraɕɲik, AS: kraśńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kraśniczanin m., kraśniczanka ż.

 przym. kraśnicki

Wiktionary


kraśniki

ga­tu­nek mo­ty­la dzien­ne­go


SJP.pl


kraśnikowate

ro­dzi­na mo­ty­li obej­mu­ją­ca ponad 800 ga­tun­ków; kra­śni­ki


SJP.pl

Kra­śni­ko­wa­te (Zy­ga­e­ni­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li z po­drzę­du Glos­sa­ta i in­fra­rzę­du mo­ty­li róż­nos­krzy­dłych, obej­mu­ją­ca ponad 1000 opi­sa­nych ga­tun­ków. Kos­mo­po­li­tycz­na, ale głów­nie tro­pi­kal­na i sub­tro­pi­kal­na.

Wikipedia


kraśnikowaty

o ce­chach kra­śni­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


kraśnię

re­gio­nal­nie: gnom, kras­no­lu­dek


SJP.pl


kraśny

1. tłu­sty;
2. prze­sta­rza­łe: czer­wo­ny;
3. daw­niej: pię­kny, ja­skra­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) łow. do­brze odży­wio­ny; w do­brej kon­dy­cji

 (1.2) przest. czer­wo­ny

 (1.3) daw. ja­skra­wy

 (1.4) daw. pię­kny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) war. krasny

 (1.1) łojny, sadlisty, tłusty

Wiktionary


kraść

przy­wła­szczać bez­praw­nie cudzą włas­ność


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) brać coś na włas­ność bez zgody i wie­dzy wła­ści­cie­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na osied­lu niez­na­na szaj­ka krad­nie ro­we­ry.

 (1.1) Zło­dzie­je mają nie­zły tupet i wy­o­braź­nię, krad­ną świe­żo po­sa­dzo­ne ro­śli­ny przed ka­me­ra­mi mo­ni­to­rin­gu.

 (1.1) Nie krad­nij.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraɕt͡ɕ, AS: kraść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kradzenie n., kradzież ż.

 czas. rozkraść, okradać ndk., okraść dk., wkradać się ndk., wkraść się dk., zakradać się ndk., zakraść się dk., ukraść dk., skraść dk.

 przyr. -kradztwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywłaszczać, zagarniać, pot. kosić, reg. pozn. iść na skibę

Wiktionary


krażowski

naz­wi­sko


SJP.pl


krciny

rze­czow­nik

 (1.1) daw. chrzci­ny (obrzęd)

 (1.2) daw. uro­czy­stość zwią­za­na z obrzę­dem chrzcin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥ʲt͡ɕĩnɨ, AS: kr̦ʹćĩny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) chrzest, daw. krzciny, daw. chrciny

Wiktionary


krd

[czy­taj: ka-er-DE] skrót od: Kra­jo­wy Re­jestr Dłu­gów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kra­jo­wy Re­jestr Dłu­gów
  • Kra­jo­wa Re­pre­zen­ta­cja Dok­to­ran­tów

Wikipedia


kreacja

1. akt two­rze­nia cze­goś, po­wo­ły­wa­nie do ist­nie­nia;
2. efekt ta­kie­go two­rze­nia, zwła­szcza dzie­ło sztu­ki; utwór;
3. szcze­gól­ny, ory­gi­nal­ny spo­sób odt­wo­rze­nia przez ak­to­ra ja­kiejś po­sta­ci te­a­tral­nej lub fil­mo­wej;
4. ele­ganc­ki, ory­gi­nal­ny strój lub fry­zu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rola ak­to­ra w fil­mie lub w sztu­ce te­a­tral­nej, zwy­kle ory­gi­nal­ny lub wy­bit­ny spo­sób odt­wo­rze­nia po­sta­ci

 (1.2) ele­ganc­ki i ory­gi­nal­ny strój, szcze­gół stro­ju lub ucze­sa­nia o wa­lo­rach ar­ty­stycz­nych, zwy­kle ko­bie­cy

 (1.3) akt two­rze­nia cze­goś

 (1.4) przest. wyt­wór kre­a­cji (1.3)

 (1.5) daw. mia­no­wa­nie kogoś czymś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kre­a­cja par w fi­zy­ce
  • kre­a­cja pie­nią­dza w eko­no­mii
  • Kre­a­cja – sztu­ka Ire­ne­u­sza Iry­dań­skie­go
  • kre­a­cja ak­tor­ska
  • kre­a­cja – strój
  • kre­a­cja – sztu­ka te­a­tral­na Ire­ne­u­sza Ire­dyń­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Moja sio­stra do wie­czo­ro­wych kre­a­cji lubi za­kła­dać na uszy duże kol­czy­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈat͡sʲja, AS: kreacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreacyjność ż., kreacjonizm m., kreacjonista m., kreator m., kreowanie n., kreacjonistka ż., kreatywność ż.

 czas. wykreować, kreować ndk.

 przym. kreacyjny, kreatywny, kreacjonistyczny

 przysł. kreatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ubiór, ubranie

 (1.3) tworzenie, stwarzanie, stworzenie, kreowanie

 (1.4) utwór, dzieło, wytwór, twór, twórczość

 (1.5) mianowanie

Wiktionary


kreacjonista

zwo­len­nik, pro­pa­ga­tor kre­a­cjo­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik kre­a­cjo­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreacja ż., kreacjonizm mrz.

:: fż. kreacjonistka ż.

 przym. kreacjonistyczny

Wiktionary


kreacjonistka

→ kre­a­cjo­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka kre­a­cjo­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

kreacjonista

Wymowa:

IPA: ˌkrɛat͡sʲjɔ̇̃ˈɲistka, AS: kreacʹi ̯o̊̃ńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreacja ż., kreacjonizm m.

:: fm. kreacjonista m.

 czas. kreować ndk.

 przym. kreacjonistyczny

Wiktionary


kreacjonistyczny

→ kre­a­cjo­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kre­a­cjo­niz­mem, do­ty­czą­cy kre­a­cjo­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

kreacjonizm

Powiązane:

 rzecz. kreacjonizm mrz., kreacjonista mos., kreacjonistka ż., kreacja ż.

Wiktionary


kreacjonizm

1. w bio­lo­gii: dawny po­gląd, we­dług któ­re­go przy­ro­da pow­sta­ła w akcie twór­czym Boga i po­zo­sta­je niez­mien­na co do ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt;
2. kon­cep­cja w sztu­ce, we­dług któ­rej dzie­ło jest wy­łącz­nie two­rem wy­o­braź­ni ar­ty­sty;
3. w te­o­lo­gii ka­to­lic­kiej: kon­cep­cja, we­dług któ­rej Bóg stwa­rza duszę ludz­ką każ­do­ra­zo­wo przy pow­sta­wa­niu isto­ty ludz­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­gląd, we­dług któ­re­go świat i życie pow­sta­ły w wy­ni­ku stwo­rze­nia przez isto­tę wyż­szą (np. Boga);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kre­a­cjo­nizm te­o­lo­gicz­ny – obok ma­te­ria­liz­mu i ema­na­tyz­mu jeden z trzech po­glą­dów o po­cho­dze­niu Wszechś­wia­ta.
  • kre­a­cjo­nizm – ze­spół po­glą­dów o po­cho­dze­niu świa­ta, ce­chu­je go kon­kor­dyzm, próba uz­god­nie­nia hi­sto­rii wszechś­wia­ta z li­te­ral­nym od­czy­ta­niem bi­blij­ne­go opisu stwo­rze­nia świa­ta.
    • kre­a­cjo­nizm mło­dej Ziemi
  • kre­a­cjo­nizm ewo­lu­cyj­ny – uz­gad­nia po­gląd o ewo­lu­cji Wszechś­wia­ta z re­li­gij­ną kon­cep­cją stwo­rze­nia.
  • kre­a­cjo­nizm – po­gląd o po­cho­dze­niu duszy.
  • kre­a­cjo­nizm – prąd li­te­rac­ki I po­ło­wy XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród zwy­kłych Ame­ry­ka­nów za­ska­ku­ją­co wielu jest zwo­len­ni­ka­mi kre­a­cjo­niz­mu, a ewo­lu­cjo­ni­ści czę­sto są w mniej­szo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɛaˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: kreacʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreacja ż., kreacjonista m., kreacjonistka ż.

 czas. kreować ndk.

 przym. kreacjonistyczny

Wiktionary


kreacyjność

zdol­ność do two­rze­nia; twór­czość


SJP.pl


kreacyjny

→ kre­a­cja


SJP.pl

Patrz:

kreacja

kreator

autor cze­goś, twór­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. autor cze­goś, twór­ca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) in­form. pro­gram ułat­wia­ją­cy użyt­kow­ni­ko­wi wy­ko­na­nie okre­ślo­nej pro­ce­du­ry

Wiktionary

Kre­a­tor – nie­miec­ki ze­spół mu­zycz­ny wy­ko­nu­ją­cy thrash metal, pow­sta­ły w 1982 pod nazwą Ty­rant, póź­niej znany jako Tor­men­tor. Pod obec­ną nazwą dzia­ła od 1984.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nak­że, jest pań­stwo, które naz­wa­ne jest kre­a­to­rem po­li­ty­ki go­spo­dar­czej świa­ta. Tym pań­stwem są nie­wąt­pli­wie Stany Zjed­no­czo­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreacja ż., kreatywność ż.

:: fż. kreatorka ż.

 czas. kreować ndk., wykreować dk.

 przym. kreacyjny, kreatywny

 przysł. kreatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) twórca

 (2.1) asystent

Wiktionary


kreatorka

au­tor­ka cze­goś; twór­czy­ni


SJP.pl


kreatura

osoba bu­dzą­ca wstręt, odra­zę swoim po­stę­po­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ktoś podły, bez skru­pu­łów, kto budzi odra­zę swoim za­cho­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty nędz­na kre­a­tu­ro! Jak mo­głeś mnie zdra­dzić?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɛaˈtura, AS: kreatura

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łajdak

Wiktionary


kreaturalny

rzad­ko: pre­zen­tu­ją­cy w isto­cie ludz­kie to, co pod­le­ga cier­pie­niom, ska­za­ne jest na śmierć i zni­szcze­nie


SJP.pl


kreaturka

zdrob­nie­nie od: kre­a­tu­ra


SJP.pl


kreatyna

zwią­zek azotu wy­da­la­ny wraz z mo­czem z or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny obec­ny w mię­śniach or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych oraz w ludz­kim, poś­red­ni­czą­cy w ma­ga­zy­no­wa­niu i uwal­nia­niu ener­gii nie­zbęd­nej do wielu pro­ce­sów che­micz­nych za­cho­dzą­cych w ko­mór­kach, w tym do syn­te­zy bia­łek mię­śnio­wych; sto­so­wa­ny jako su­ple­ment przy zwięk­sza­niu masy mię­śnio­wej;

Wiktionary

Nie mylić z: kre­a­ty­ni­ną lub ke­ra­ty­na­mi.

Kre­a­ty­na, kwas β-me­ty­lo­gu­a­ni­dy­no­oc­to­wy – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty struk­tu­ral­ne gu­a­ni­dy­ny i kwasu oc­to­we­go. W or­ga­niz­mach zwie­rzę­cych two­rzy się w trak­cie prze­mia­ny ma­te­rii, wy­stę­pu­je głów­nie w mię­śniach i ścię­gnach. Kre­a­ty­na zo­sta­ła od­kry­ta w 1832 roku przez Mi­che­la Eugène’a Chev­re­u­la jako skład­nik mię­śnia szkie­le­to­we­go, a nazwę na­da­no jej od grec­kie­go słowa kreas („mięso”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] kre­a­ty­na w mię­śniach nie po­cho­dzi wy­łącz­nie z en­do­gen­nej syn­te­zy, może być też po­zy­ski­wa­na ze źró­deł zew­nętrz­nych, jak wi­ta­mi­ny.

 (1.1) Pod­wyż­sze­nie stę­że­nia fos­fo­kre­a­ty­ny w mię­śniach spor­to­wiec może osią­gnąć prze­de wszyst­kim przez spo­ży­wa­nie bia­łek o dużej za­war­to­ści ami­nok­wa­sów: ar­gi­ni­ny, me­tio­ni­ny i le­u­cy­ny, z któ­rych or­ga­nizm syn­te­ty­zu­je kre­a­ty­nę, po­da­wa­ną rów­nież jako odżyw­kę.

Wiktionary


kreatynina

po­chod­na kre­a­ty­ny, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy we krwi i w moczu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. bez­wod­nik kre­a­ty­ny, me­ta­bo­lit sta­no­wią­cy pa­ra­metr do oceny wy­dol­no­ści nerek;

Wiktionary

Kre­a­ty­ni­na (z gr. "kreas", czyli mięso) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na (bez­wod­nik) kre­a­ty­ny wy­stę­pu­ją­ca we krwi i moczu, pro­dukt me­ta­bo­liz­mu.

Kre­a­ty­ni­na jest wy­da­la­na z or­ga­niz­mu przez nerki z mo­czem, sta­no­wiąc oprócz mocz­ni­ka jeden z głów­nych związ­ków azo­to­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie pa­cjent ma dzi­siaj stę­że­nie kre­a­ty­ni­ny w su­ro­wi­cy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna, AS: kreatỹńĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa systematyczna: 2-imino-1-metyloimidazolidyn-4-on

 wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C4H7N3O.

Wiktionary


kreatyninowy

→ kre­a­ty­ni­na


SJP.pl

Patrz:

kreatynina

kreatynowy

→ kre­a­ty­na


SJP.pl

Patrz:

kreatyna

kreatywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kre­a­tyw­ny, twór­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɛaˈtɨvʲɲɛ, AS: kreatyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kreatywny

 rzecz. kreatywność ż., kreacja ż., kreator m.

 czas. kreować

Wiktionary


kreatywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kre­a­tyw­nie


SJP.pl


kreatywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kre­a­tyw­ny; bar­dziej kre­a­tyw­ny


SJP.pl


kreatywność

→ kre­a­tyw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kre­a­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są kre­a­tyw­ni

Wiktionary

Kre­a­tyw­ność (po­sta­wa twór­cza; od cre­a­tus „twór­czy”) – pro­ces umy­sło­wy po­cią­ga­ją­cy za sobą pow­sta­wa­nie no­wych idei, kon­cep­cji lub no­wych sko­ja­rzeń, po­wią­zań z ist­nie­ją­cy­mi już ide­a­mi i kon­cep­cja­mi. My­śle­nie kre­a­tyw­ne to my­śle­nie pro­wa­dzą­ce do uzy­ska­nia ory­gi­nal­nych i sto­sow­nych roz­wią­zań. Al­ter­na­tyw­na, bar­dziej co­dzien­na de­fi­ni­cja kre­a­tyw­no­ści mówi, że jest to po pro­stu zdol­ność two­rze­nia cze­goś no­we­go.

Wikipedia

Patrz:

kreatywny

Przykłady

 (1.1) Kształ­to­wa­nie wi­ze­run­ku wroga jest czyn­no­ścią tak starą jak two­rze­nie ma­lo­wi­deł na­skal­nych. Dziś jed­nak pro­blem po­le­ga nie tyle na kre­a­tyw­no­ści twór­ców, ile ra­czej na na­du­ży­wa­niu owych ne­ga­tyw­nych wi­ze­run­ków w prak­ty­ce po­li­tycz­nej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreacja ż., kreator m., kreatorka ż., kreowanie n.

 czas. kreować ndk.

 przym. kreatywny

 przysł. kreatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) twórczość, pomysłowość

Wiktionary


kreatywny

1. zdol­ny do two­rze­nia cze­goś no­we­go, ory­gi­nal­ne­go; twór­czy, po­my­sło­wy;
2. ma­ją­cy na celu two­rze­nie cze­goś no­we­go, ory­gi­nal­ne­go, np. kre­a­tyw­na dy­sku­sja, de­cyz­ja


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) twór­czy, wno­szą­cy coś no­we­go, od­kryw­cze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­naw­cą tego pro­jek­tu po­win­na zo­stać osoba od­po­wie­dzial­na i kre­a­tyw­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɛaˈtɨvnɨ, AS: kreatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreacja ż., kreatywność ż., kreator m.

 przysł. kreatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomysłowy

Wiktionary


krebs

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krebs – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Pitts­burg
  • Char­les J. Krebs (ur. 1936) – ame­ry­kań­ski zo­o­log, eko­log
  • Edwin G. Krebs (1918–2009) – ame­ry­kań­ski bio­che­mik i le­karz, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla
  • Emil Krebs (1867–1930) – nie­miec­ki po­li­glo­ta
  • Fritz Krebs (1896–1917) – nie­miec­ki lot­nik, as my­śliw­ski
  • Hans Krebs (1898–1945) – nie­miec­ki ge­ne­rał
  • Hans Adolf Krebs (1900–1981) – nie­miec­ki bio­che­mik i le­karz po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla
  • Hel­mut Krebs (1913–2007) – nie­miec­ki śpie­wak, tenor
  • Jo­hann Lud­wig Krebs (1713–1780) – nie­miec­ki or­ga­ni­sta i kom­po­zy­tor (syn Jo­han­na To­bia­sa)
  • Jo­hann To­bias Krebs (1690–1762) – nie­miec­ki or­ga­ni­sta i kom­po­zy­tor (oj­ciec Jo­han­na Lud­wi­ga)
  • Karl Au­gust Krebs (1804–1880) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i dy­ry­gent
  • Kon­rad Krebs (1492–1540) – nie­miec­ki ar­chi­tekt

Wikipedia


krecha

1. gruba kre­ska;
2. śro­do­wi­sko­wo: cien­ka linia nar­ko­ty­ku w prosz­ku; kre­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. kre­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na świe­żo ma­lo­wa­nej ścia­nie ktoś na­ry­so­wał czer­wo­ną kre­chę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛxa, AS: kreχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., krycha ż., kreślarz mos., kresa ż., kreska ż.

 przym. kreskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. krycha

Wiktionary


krechtać

o krek­tu­nach: wy­da­wać ury­wa­ny, po­je­dyn­czy ton w okre­sie toków; krek­tać


SJP.pl


krechtun

młody głu­szec kogut, nie bio­rą­cy je­szcze czyn­ne­go udzia­łu w to­kach; krek­tun


SJP.pl


kreci

→ kret


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kreta; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do kreta

Wiktionary

Patrz:

kret

Wymowa:

IPA: ˈkrɛt͡ɕi, AS: kreći

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kret mzw., kretowisko n., kretowina ż.

Wiktionary


krecik

zdrob­nie­nie od: kret


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od kret

Wiktionary

Kre­cik ( Krtek) – cze­cho­sło­wac­ki, na­stęp­nie cze­ski cykl fil­mów ani­mo­wa­nych dla dzie­ci. Stwo­rzył go Zdeněk Miler.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzie­ciń­stwie uwiel­bia­łem oglą­dać filmy ani­mo­wa­ne o przy­go­dach kre­ci­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛt͡ɕik, AS: krećik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kret.

Wiktionary


krecz

w te­ni­sie: pod­da­nie meczu z po­wo­du kon­tuz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. w te­ni­sie ziem­nym: wy­co­fa­nie się za­wod­ni­ka w trak­cie meczu, zwy­kle, choć nie za­wsze, z po­wo­du kon­tuz­ji

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kreczować ndk., skreczować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrecz

Wiktionary


kreczmar

Krecz­mar – pol­skie naz­wi­sko. W 2014 r. w Pol­sce było nie­speł­na 30 osób o tym naz­wi­sku.

Wikipedia


kreczować

w te­ni­sie ziem­nym: pod­da­wać mecz bez walki


SJP.pl


kreda

1. mięk­ka, roz­cie­ral­na, wa­pien­na skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się gł. z wę­gla­no­wych szkie­le­tów or­ga­niz­mów mor­skich;
2. biała sub­stan­cja wyt­wo­rzo­na ze skały o tej samej naz­wie;
3. po­tocz­nie: pa­pier kre­do­wa­ny;
4. trze­ci, ostat­ni okres ery me­zo­zo­icz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. miner. mięk­ka skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się z wę­gla­nu wap­nia;

 (1.2) eduk. kru­chy, naj­czę­ściej biały ma­te­riał z kredy (1.1) do pi­sa­nia po ta­bli­cy lub kar­to­nie

 (1.3) sport. kost­ka z kredy (1.1) uży­wa­na do sma­ro­wa­nia koń­ców­ki kija bi­lar­do­we­go

 (1.4) geol. okres ge­o­lo­gicz­ny trwa­ją­cy od około 145 do 66 mln lat temu, w któ­rym two­rzy­ły się po­kła­dy kredy (1.1);

 (1.5) szt. tech­ni­ka ry­sun­ku z uży­ciem kredy (1.2);

 (1.6) pot. pa­pier kre­do­wy

 (1.7) daw. pot. kre­dyt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kreda − ostat­ni okres ery me­zo­zo­icz­nej, trwa­ją­cy około 80 mi­lio­nów lat (od 145,5 ± 4,0 do 65,5 ± 0,3 mln lat temu)
  • kreda − skała osa­do­wa pow­sta­ła na dnie mórz i oce­a­nów
    • kreda je­zior­na − skała osa­do­wa pow­sta­ła na dnie je­zior
  • kreda − tech­ni­ka ar­ty­stycz­na
  • Kreda − je­zio­ro w pół­noc­no-za­chod­niej Sło­we­nii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kredę łatwo skru­szyć.

 (1.2) Dzie­ci ry­so­wa­ły ko­lo­ro­wą kredą po chod­ni­ku.

 (1.4) Młod­sze łań­cu­chy Gór Ska­li­stych wy­pię­trzy­ły się w póź­niej­szym okre­sie kredy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛda, AS: kreda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kredka ż., kredowanie n., kredkowanie n., kredówka ż.

 czas. kredować ndk., kredkować ndk.

 przym. kredowy, kredkowy

Wiktionary


kredencarz

kre­den­sarz, kre­den­cerz; daw­niej:
1. słu­żą­cy opie­ku­ją­cy się kre­den­sem w pa­ła­cach i na dwo­rach;
2. sługa ser­wu­ją­cy trun­ki; pod­cza­szy


SJP.pl


kredencerz

kre­den­carz, kre­den­sarz; daw­niej:
1. słu­żą­cy opie­ku­ją­cy się kre­den­sem w pa­ła­cach i na dwo­rach;
2. sługa ser­wu­ją­cy trun­ki; pod­cza­szy


SJP.pl


kredencja

sto­lik na na­czy­nia li­tur­gicz­ne i inne przed­mio­ty uży­wa­ne pod­czas mszy


SJP.pl

Kre­den­cja (łac. "cre­den­tio" – mały stół) lub kre­dens - sto­lik (cza­sem półka) usta­wio­ny w pre­zbi­te­rium, na któ­rym usta­wia się na­czy­nia li­tur­gicz­ne uży­wa­ne pod­czas li­tur­gii, głów­nie kie­lich, pa­te­nę, am­puł­ki, pu­ry­fi­ka­terz.

Na kre­den­cji dia­kon może przy­go­to­wać wodę i wino do Eu­cha­ry­stii.

Wikipedia


kredens

mebel skła­da­ją­cy się z sza­fek i szu­flad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebl. dwu­czę­ścio­wy mebel ku­chen­ny do prze­cho­wy­wa­nia na­czyń i przy­bo­rów sto­ło­wych;

 (1.2) daw. po­mie­szcze­nie dla prze­cho­wy­wa­nia sto­ło­wej za­sta­wy i dla usłu­gu­ją­cej służ­by ku­chen­nej

 (1.5) daw. ot­war­ty list po­le­ca­ją­cy

Wiktionary

Kre­dens – mebel przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia na­czyń i in­ne­go wy­po­sa­że­nia sto­ło­we­go; rów­nież osob­ne po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do tego celu i dla osób usłu­gu­ją­cych przy stole.

Znany już od po­cząt­ku XV wieku jako mebel skrzy­nio­wy słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia sprzę­tu sto­ło­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po skoń­czo­nej ko­la­cji mama jak za­wsze scho­wa­ła więk­szość na­czyń do kre­den­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛdɛ̃w̃s, AS: kredẽũ̯s

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. bifyj

 (1.5) list kredencjalny

Wiktionary


kredensarz

kre­den­carz, kre­den­cerz; daw­niej:
1. słu­żą­cy opie­ku­ją­cy się kre­den­sem w pa­ła­cach i na dwo­rach;
2. sługa ser­wu­ją­cy trun­ki; pod­cza­szy


SJP.pl


kredensik

zdrob­nie­nie od: kre­dens


SJP.pl


kredensowy

przy­miot­nik od: kre­dens


SJP.pl


kredka

1. ko­lo­ro­wy gra­fit w opraw­ce uży­wa­ny do pi­sa­nia lub ry­so­wa­nia;
2. ołó­wek kos­me­tycz­ny do brwi lub rzęs;
3. szmin­ka do ust


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ołó­wek z ko­lo­ro­wym gra­fi­tem słu­żą­cy do ry­so­wa­nia lub pi­sa­nia

 (1.2) szt. la­secz­ka z bar­wio­nej masy słu­żą­ca do ry­so­wa­nia lub pi­sa­nia

 (1.3) ołó­wek kos­me­tycz­ny do obry­so­wy­wa­nia po­wiek, ust

 (1.4) mała kreda

Wiktionary

Kred­ka – przy­rząd do pi­sa­nia i ry­so­wa­nia, wy­ko­na­ny z ko­lo­ro­we­go pa­ste­lu, węgla drzew­ne­go, kredy lub in­ne­go ma­te­ria­łu.

We­dług Słow­ni­ka ję­zy­ka pol­skie­go słowo „kred­ka” oz­na­cza: „ko­lo­ro­wy gra­fit w drew­nia­nej lub pla­sti­ko­wej opraw­ce, słu­żą­cy do ry­so­wa­nia i pi­sa­nia” lub też „ko­lo­ro­wą la­secz­kę z masy przy­po­mi­na­ją­cej wosk, słu­żą­cą do ry­so­wa­nia i pi­sa­nia”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja kred­ka jest zła­ma­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛtka, AS: kretka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kredkowy, kredowy

 rzecz. kreda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kryklok

Wiktionary


kredki

pu­deł­ko z kred­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) slang. młodz. awan­tu­ra, afera

 (1.2) slang. młodz. zła, nie­bez­piecz­na, nie­u­da­na sy­tu­a­cja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) D. lp. M. B. W. lm. zob. kred­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­sza­łeś o tym, że Tomka wy­rzu­ci­li z budy? Ale kred­ki!

 (1.2) Nie mamy hajsu? No to kred­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛtʲci, AS: kretʹḱi

Wiktionary


kredkować

1. po­tocz­nie: ko­lo­ro­wać coś kred­ką;
2. w la­tach 1939-1945: wy­pi­sy­wać kredą na mu­rach hasła prze­ciw­ko oku­pan­to­wi


SJP.pl


kredkowe

przy­miot­nik od: kred­ka


SJP.pl


kredkowy

przy­miot­nik od: kred­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy kred­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kredka ż., kreda ż.

Wiktionary


kredo

credo;
1. wyz­na­nie wiary;
2. prze­no­śnie: wyz­na­wa­ne przez kogoś po­glą­dy i sy­stem war­to­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. credo.

Wiktionary


kredować

pow­le­kać ma­szy­no­wo pa­pier (z jed­nej lub z obu stron) cien­ką war­stwą mie­sza­ni­ny bia­łe­go pig­men­tu mi­ne­ral­ne­go (zwy­kle siar­cza­nu ba­ro­we­go i ka­o­li­nu) oraz kleju dla na­da­nia mu dużej gład­ko­ści (waż­nej np. w druku wie­lo­barw­nym)


SJP.pl


kredowobiało

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem kre­do­wo­bia­łej barwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W słoń­cu kre­do­wo­bia­ło ja­rzy­ły się kły sło­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kredowobiały

Wiktionary


kredowobiały

ma­ją­cy kolor zim­nej bieli; kre­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy od­cień zim­nej bieli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­ra­zi­łam się – jej twarz była kre­do­wo­bia­ła, usta sine, a wiel­kie oczy wy­da­wa­ły się ot­war­tą bramą do sza­leń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kredowobiało

Wiktionary


kredowy

przy­miot­nik od: kreda


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kredy, zro­bio­ny z kredy

 (1.2) biały, jasny, blady

 (1.3) geol. do­ty­czą­cy kredy (okre­su ge­o­lo­gicz­ne­go), wy­stę­pu­ją­cy lub pow­sta­ły w kre­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ale album pach­niał je­dy­nie dobrą cie­lę­cą skórą i kre­do­wym, cięż­kim pa­pie­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreda ż., kredka ż.

Wiktionary


kredyciara

pe­jo­ra­tyw­nie: kre­ty­do­bior­czy­ni


SJP.pl


kredyciarz

po­tocz­nie: z nie­chę­cią o kre­dy­to­bior­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba, która za­cią­gnę­ła kre­dyt, czę­sto w od­nie­sie­niu do kre­dy­tu hi­po­tecz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­żę się, że za kilka lat znów zacz­nie się zbio­ro­wy la­ment w stylu „oszu­ka­li nas”, „my nie wie­dzie­li­śmy, że tak bę­dzie” albo „nikt wtedy nie mógł tego prze­wi­dzieć”. Bzdu­ra. Ostrze­ga­no fran­kow­ców przed 2008 ro­kiem. Tak samo jak teraz ostrze­ga­my kre­dy­cia­rzy zło­to­wych za­dłu­ża­ją­cych się po korek w re­kor­do­wo tanim pie­nią­dzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kredyt m.

:: zdrobn. kredycik

 przym. kredytowy

Wiktionary


kredycik

zdrob­nie­nie od: kre­dyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kre­dyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kre­dyt, lecz tylko mały kre­dy­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kredyt m., kredytorstwo n., kredytor m., kredyciarz mos.

 przym. kredytowy

Wiktionary


kredyt

1. od­stą­pie­nie okre­ślo­nej war­to­ści w pie­nią­dzu lub w to­wa­rach na wa­run­kach zwro­tu rów­no­war­to­ści w usta­lo­nym ter­mi­nie;
2. prze­sta­rza­le: za­u­fa­nie, wiara


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. od­stą­pie­nie okre­ślo­nej war­to­ści w pie­nią­dzach lub w to­wa­rach pod wa­run­kiem zwro­tu rów­no­war­to­ści i od­se­tek w usta­lo­nym ter­mi­nie

 (1.2) sf. wspól­na wa­lu­ta róż­nych ukła­dów pla­ne­tar­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kre­dyt ban­ko­wy
  • kre­dyt hi­po­tecz­ny
  • kre­dyt in­we­sty­cyj­ny
  • kre­dyt kon­so­li­da­cyj­ny
  • kre­dyt kon­sump­cyj­ny
  • kre­dyt lom­bar­do­wy
  • kre­dyt obro­to­wy
  • kre­dyt to­wa­ro­wy (kre­dyt ku­piec­ki, kre­dyt hand­lo­wy)
  • kre­dyt w ra­chun­ku bie­żą­cym
  • kre­dyt w ra­chun­ku kre­dy­to­wym
  • kre­dyt spo­łecz­ny
  • kre­dyt kon­su­menc­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pu­szczal­na jest mię­dzy­ban­ko­wa wy­mia­na in­for­ma­cji o udzie­lo­nych kre­dy­tach, obro­tach i sta­nach ra­chun­ków ban­ko­wych, w za­kre­sie, w jakim są one po­trzeb­ne w związ­ku z udzie­la­niem kre­dy­tów, po­ży­czek, po­rę­czeń i gwa­ran­cji ban­ko­wych.

 (1.2) Dzię­ki kre­dy­tom, które za chwi­lę wygra, spła­ci co bar­dziej na­glą­ce długi, za­pła­ci pier­wszą tran­szę za sta­tek, znów bę­dzie w ruchu i prze­ko­na się, jakie to cuda ma do za­o­fe­ro­wa­nia ga­lak­ty­ka oso­bie o jego wy­jąt­ko­wych zdol­no­ściach i wraż­li­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛdɨt, AS: kredyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kredytor m., kredytowanie n., skredytowanie n.

:: zdrobn. kredycik mrz.

 czas. kredytować ndk., skredytować dk.

 przym. kredytowy, kredytorski

Wiktionary


kredytobiorca

osoba otrzy­mu­ją­ca, bio­rą­ca kre­dyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) osoba za­cią­ga­ją­ca kre­dyt

Wiktionary

Kre­dy­to­bior­ca – osoba fi­zycz­na, praw­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­po­sia­da­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej, która otrzy­ma­ła od kre­dy­to­daw­cy kre­dyt.

W pol­skim pra­wie po­ję­cie kre­dy­to­bior­cy od­no­si się tylko do kre­dy­tu ban­ko­we­go; osoba fi­zycz­na, która za­cią­gnę­ła kre­dyt kon­su­menc­ki w ro­zu­mie­niu Usta­wy o kre­dy­cie kon­su­menc­kim, jest okre­śla­na mia­nem kon­su­men­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­do­in­for­mo­wa­ny kre­dy­to­bior­ca traci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współkredytobiorca m.

Wiktionary


kredytobiorczyni

→ kre­dy­to­bior­ca


SJP.pl

Patrz:

kredytobiorca

kredytodawca

osoba udzie­la­ją­ca kre­dy­tu


SJP.pl

Kre­dy­to­daw­ca – osoba fi­zycz­na, praw­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­po­sia­da­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej, która udzie­la kre­dy­to­bior­cy kre­dy­tu.

W pol­skich wa­run­kach praw­nych kre­dy­to­daw­cą może być:

Bank bę­dą­cy kre­dy­to­daw­cą ma prawo do pro­wa­dze­nia czyn­no­ści zwią­za­nych z oceną sy­tu­a­cji fi­nan­so­wej i go­spo­dar­czej kre­dy­to­bior­cy oraz kon­tro­li wy­ko­rzy­sta­nia i spła­ty kre­dy­tu.

Wikipedia


kredytodawczyni

→ kre­dy­to­daw­ca


SJP.pl

Patrz:

kredytodawca

kredytor

daw­niej: osoba udzie­la­ją­ca kre­dy­tu; wie­rzy­ciel, kre­dy­to­daw­ca


SJP.pl


kredytorka

→ kre­dy­tor


SJP.pl

Patrz:

kredytor

kredytorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z kre­dy­to­rem, do­ty­czą­cy kre­dy­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kredytor mos., kredyt mrz.

 przym. kredytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. wierzycielski

Wiktionary


kredytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kre­dy­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekredytowanie n., kredyt mrz.

 czas. kredytować ndk.

Wiktionary


kredytować

1. udzie­lać komuś kre­dy­tu, dawać coś na kre­dyt;
2. ku­po­wać coś na kre­dyt


SJP.pl


kredytowiec

po­tocz­nie: kre­dy­to­daw­ca


SJP.pl


kredytowy

→ kre­dyt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kre­dy­tu, do­ty­czą­cy sprze­da­ży bez pie­nię­dzy

Wiktionary

Patrz:

kredyt

Wymowa:

IPA: ˌkrɛdɨˈtɔvɨ, AS: kredytovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kredyt mrz., kredycik mrz., kredyciarz mos.

 przym. kredytorski

Wiktionary


kredyty

1. od­stą­pie­nie okre­ślo­nej war­to­ści w pie­nią­dzu lub w to­wa­rach na wa­run­kach zwro­tu rów­no­war­to­ści w usta­lo­nym ter­mi­nie;
2. prze­sta­rza­le: za­u­fa­nie, wiara


SJP.pl


kredytywa

pismo uwie­rzy­tel­nia­ją­ce


SJP.pl


kredytówka

po­tocz­nie: karta kre­dy­to­wa


SJP.pl


krefeld

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Kre­feld (do 1929 "Cre­feld") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Düsseldorf, po­ło­żo­ne na po­łud­nio­wy za­chód od Za­głę­bia Ruhry w po­bli­żu Renu.

Wikipedia


krefeldzki

→ Kre­feld


SJP.pl

Patrz:

Krefeld

kreft

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian­na Kreft – pol­ska za­wod­nicz­ka mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Ga­li­na Kreft – ra­dziec­ka ka­ja­kar­ka
  • Jo­an­na Kreft-Baka – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Krefft

Wikipedia


krefta

naz­wi­sko


SJP.pl


kreisky

[czy­taj: KRAJski] naz­wi­sko


SJP.pl


kreja

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Kreja – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca
  • Ire­ne­usz Kreja – pol­ski in­ży­nier

Wikipedia


krejczi

naz­wi­sko, np. Karel Krej­czi - cze­ski hi­sto­ryk, bo­he­mi­sta i po­lo­ni­sta; Krej­czy


SJP.pl


krejczy

naz­wi­sko, np. Karel Krej­czy - cze­ski hi­sto­ryk, bo­he­mi­sta i po­lo­ni­sta; Krej­czi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rzem. kra­wiec

Wiktionary


krejwiany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krej­wia­ny – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Puńsk
  • Krej­wia­ny – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Rutka-Tar­tak

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krejwiański

Wiktionary


krejzol

po­tocz­nie: osoba zwa­rio­wa­na, sza­le­niec


SJP.pl


krejzolka

→ krej­zol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. slang. sza­lo­na, niez­rów­no­wa­żo­na dziew­czy­na lub ko­bie­ta

Wiktionary

Patrz:

krejzol

Powiązane:

 rzecz. krejzolek m., krejzik m.

:: fm. krejzol m.

 przym. krejzolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świruska

Wiktionary


krekora

naz­wi­sko


SJP.pl


krektać

o krek­tu­nach: wy­da­wać ury­wa­ny, po­je­dyn­czy ton w okre­sie toków; krech­tać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­krek­tać)

 (1.1) zool. łow. o mło­dym samcu głusz­ca: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny, chra­pli­wy od­głos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po chwi­li z ło­po­tem i trza­skiem skrzy­deł przy­by­wać po­czę­ły na to­ko­wi­sko inne głusz­ce i sa­do­wić się, i krek­tać, i prze­sia­dać z ga­łę­zi na gałąź.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krektanie n.

 czas. zakrektać dk.

Wiktionary


krektun

młody głu­szec kogut, nie bio­rą­cy je­szcze czyn­ne­go udzia­łu w to­kach; krech­tun


SJP.pl


krekucha

dzika kacz­ka wy­ho­do­wa­na w nie­wo­li, uży­wa­na do wa­bie­nia ka­czo­rów; kry­ku­cha


SJP.pl


krem

1. pre­pa­rat kos­me­tycz­ny w po­sta­ci maści;
2. pro­dukt cu­kier­ni­czy, do­da­tek do ciast i lodów
3. prze­cie­ra­na zupa z ja­rzyn
4. kolor kre­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. stała lub pół­tłu­sta emul­sja na­kła­da­na na skórę w der­ma­to­lo­gii i kos­me­ty­ce;

 (1.2) kulin. ro­dzaj de­se­ru;

 (1.3) kulin. cuk. spoż. masa do prze­kła­da­nia ciast i cia­stek

 (1.4) kulin. spoż. ro­dzaj gę­stej zupy z wa­rzyw lub grzy­bów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • krem – kos­me­tyk do pie­lę­gna­cji i ochro­ny skóry
  • krem – po­stać leku
  • krem – ro­dzaj de­se­ru ze­sta­la­ne­go że­la­ty­ną
  • krem – masa do prze­kła­da­nia ciast i cia­stek
  • krem – ro­dzaj zupy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed pój­ściem na pla­ża­a­żę pos­ma­ruj skórę kre­mem do opa­la­nia.

 (1.3) Mam ocho­tę na ciast­ko z kre­mem.

 (1.4) Dzi­siaj po­le­cam krem z kurek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃m, AS: krẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kremówka ż., kremowanie n., nakremowanie n.

:: zdrobn. kremik mrz.

 czas. kremować ndk., nakremować dk.

 przym. kremowy

Wiktionary


krem-żel

śro­dek kos­me­tycz­ny lub lecz­ni­czy o ce­chach kremu i żelu; że­lo­krem


SJP.pl


kremacja

pa­le­nie zwłok w celu ich po­grze­ba­nia; kre­mo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spa­le­nie ciała zmar­łej osoby

 (1.2) forma po­grze­bu obej­mu­ją­ca kre­ma­cję (1.1)

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „cia­ło­pa­le­nie”. Zo­bacz też: ca­ło­pa­le­nie.

Kre­ma­cja ( cre­ma­re „spa­lić”), cia­ło­pa­le­nie – forma po­grze­bu zwłok zmar­łe­go, po­le­ga­ją­ca na spa­le­niu ciała, znana i uz­na­wa­na przez wiele re­li­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilka dni po wy­pad­ku zwło­ki pod­da­no kre­ma­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃ˈmat͡sʲja, AS: krẽmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krematorium n., kremowanie n., skremowanie n.

 czas. kremować ndk., skremować dk.

 przym. kremacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spopielenie

Wiktionary


kremacyjny

zwią­za­ny z kre­ma­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kre­ma­cją, do­ty­czą­cy kre­ma­cji, spa­le­nia ciała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kremacja ż.

Wiktionary


kremator

pra­cow­nik za­kła­du po­grze­bo­we­go, ob­słu­gu­ją­cy piec kre­ma­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik za­kła­du po­grze­bo­we­go, ob­słu­gu­ją­cy piec kre­ma­cyj­ny

Wiktionary


krematorium

po­mie­szcze­nie do pa­le­nia zwłok ludz­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bu­dy­nek, w któ­rym spo­pie­la się zwło­ki ludz­kie;

Wiktionary

Kre­ma­to­rium ( cremo „palę”), także: spo­pie­lar­nia – urzą­dze­nie, w któ­rym prze­pro­wa­dza się po­śmiert­ne spa­le­nie ("kre­ma­cję") zwłok przed po­chów­kiem. Kre­ma­cja od­by­wa się w tem­pe­ra­tu­rze 900–1100 °C. Spa­la­nie trwa ponad go­dzi­nę. Prócz po­pio­łów wy­dzie­la się woda i dwut­le­nek węgla.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie prze­wi­du­je się tam wy­bu­do­wa­nia kre­ma­to­rium, które wciąż nie może pow­stać w ka­pli­cy przy ul. Ku Słoń­cu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm, AS: krẽmatorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kremacja ż., kremowanie n.

 czas. kremować ndk., skremować dk.

 przym. krematoryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spopielarnia

Wiktionary


krematorka

→ kre­ma­tor


SJP.pl

Patrz:

kremator

krematorzysta

osoba peł­nią­ca na­dzór nad uśmier­ca­niem ludzi w ko­mo­rach ga­zo­wych w hit­le­row­skich obo­zach za­gła­dy


SJP.pl


kremer

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kre­mer, pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji
  • An­drzej Sta­ni­sław Kre­mer (1961-2010), pol­ski praw­nik, dy­plo­ma­ta
  • Anne Kre­mer (ur. 1975), luk­sem­bur­ska te­ni­sist­ka
  • Armin Kre­mer (ur. 1968), nie­miec­ki kie­row­ca raj­do­wy
  • Ger­hard Kre­mer (Ge­rard Mer­ka­tor) (1512–1594), fla­mandz­ki ma­te­ma­tyk i ge­o­graf
  • Gidon Kre­mer, łot.: Gi­dons Krēmers (ur. 1947), ło­tew­ski skrzy­pek i dy­ry­gent
  • Henry Kre­mer – bry­tyj­ski prze­my­sło­wiec
    • Na­gro­da Kre­me­ra, seria na­gród za osią­gnię­cia w lo­tach na mię­śnio­lo­tach
  • Jo­hann Paul Kre­mer (1883–1965), nie­miec­ki zbrod­niarz wo­jen­ny, pro­fe­sor ana­to­mii
  • Józef Kre­mer (1806–1875), po­li­hi­stor: fi­lo­zof, este­tyk, hi­sto­ryk sztu­ki
  • Karol Kre­mer (1812-1860), pol­ski ar­chi­tekt i kon­ser­wa­tor za­byt­ków

Wikipedia


kremik

zdrob­nie­nie od: krem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: krem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze tylko na­ło­ży­my kre­mik i mo­że­my iść na spa­ce­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛ̃mʲik, AS: krẽmʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krem m.

 czas. kremować (się) ndk., nakremować (się) dk.

Wiktionary


kreml

gród wa­row­ny lub for­te­ca w obrę­bie daw­nych miast ru­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wa­row­nia w obrę­bie daw­nych miast ru­skich ;

Wiktionary

Kreml ( кремль) – wa­row­nia lub twier­dza sy­tu­o­wa­na w obrę­bie miast ru­skich, zwana wcze­śniej die­tiń­cem.

Bu­do­wa­na zwy­kle na wznie­sie­niu, obej­mo­wa­ła: sie­dzi­bę wład­cy, cerk­wie, ar­se­nał, ko­sza­ry oraz bu­dyn­ki o funk­cjach urzę­do­wych lub pań­stwo­wych. W XVIII wieku, w związ­ku z ro­zbu­do­wą miast, krem­le stra­ci­ły swoje obron­ne zna­cze­nie, peł­niąc je­dy­nie funk­cje re­pre­zen­ta­cyj­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krem­le bu­do­wa­ne były zwy­kle na wznie­sie­niach i mie­ści­ły sie­dzi­bę wład­cy, cerk­wie oraz bu­dyn­ki o funk­cjach urzę­do­wych lub pań­stwo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreml mrz.

 przym. kremlowski

Wiktionary


kremlinolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie krem­li­no­lo­gii (so­wie­to­lo­gii); so­wie­to­log


SJP.pl


kremlinologia

dzie­dzi­na nauk po­li­tycz­nych zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z ustro­jem ko­mu­ni­stycz­nym, w szcze­gól­no­ści pro­ble­ma­mi po­li­tycz­no-ustro­jo­wy­mi Związ­ku Ra­dziec­kie­go; so­wie­to­lo­gia


SJP.pl


kremlolog

ba­dacz za­gad­nień zwią­za­nych z ustro­jem ko­mu­ni­stycz­nym, w szcze­gól­no­ści pro­ble­mów po­li­tycz­no-ustro­jo­wych Związ­ku Ra­dziec­kie­go; so­wie­to­log, krem­li­no­log


SJP.pl


kremlowski

zwią­za­ny z Krem­lem, wła­dza­mi ro­syj­ski­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zwią­za­ny z Krem­lem, naj­wyż­szy­mi wła­dza­mi Rosji (a wcze­śniej ZSRR)

 (1.2) zwią­za­ny z krem­lem lub Krem­lem (ze­spo­ła­mi bu­dyn­ków)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłem w Mosk­wie, kiedy krem­low­scy dy­gni­ta­rze nie­u­dol­nie oba­la­li cara ko­mu­ni­stycz­ne­go im­pe­rium Mi­cha­i­ła Gor­ba­czo­wa, gdy ten, chcąc ra­to­wać pań­stwo przed ban­kruct­wem, do­pro­wa­dził je do osta­tecz­ne­go upad­ku.

 (1.1) Usi­ło­wa­ła coś po­wie­dzieć, ale za­krzy­czał ją dy­spo­zy­cyj­ny krem­low­ski po­li­to­log Sier­giej Mar­kow, głów­ny zwo­len­nik tezy o „spi­sku ame­ry­kań­sko-pol­skim” z pro­fe­so­rem Zbi­gnie­wem Brze­ziń­skim w roli głów­nej.

 (1.2) 31 lipca 1991 roku, czyli dru­gie­go dnia szczy­tu, chwi­lę po tym, jak zegar na krem­low­skiej wieży wybił 15.30, Ge­or­ge Bush i Mi­cha­ił Gor­ba­czow po­ja­wi­li się w ogro­dzie zi­mo­wym Wiel­kie­go Pa­ła­cu Krem­low­skie­go.

 (1.2) Na­po­le­on tym­cza­sem wkro­czył do Mosk­wy 15 wrze­śnia i sta­nął kwa­te­rą w Krem­lu, zamku carów mo­skiew­skich. I znowu, jak przed dwoma wie­ka­mi, ko­py­ta koni pol­skich zadź­wię­cza­ły na pod­wor­cach krem­low­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreml mrz., kreml mrz.

 przym. prokremlowski

Wiktionary


kremogen

Kre­mo­ge­ny – prze­cie­ry (drob­no prze­tar­te owoce lub wa­rzy­wa), które pod­da­no za­bie­gom usz­la­chet­nia­ją­cym, ma­ją­cym na celu za­cho­wa­nie w jak naj­więk­szym stop­niu war­to­ści odżyw­czej uży­te­go do ich pro­duk­cji su­row­ca.

Przy­kła­dem za­bie­gu usz­la­chet­nia­ją­ce­go jest do­da­tek prze­ci­wut­le­nia­czy w cza­sie roz­pa­rza­nia, prze­de wszyst­kim kwasu askor­bi­no­we­go.

Wikipedia


kremogenowy

→ kre­mo­gen


SJP.pl

Patrz:

kremogen

kremonka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Cre­mo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cremona ż.

:: fm. kremończyk mos.

 przym. kremoński

Wiktionary


kremować

1. palić ciało zmar­łe­go czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia zgod­nie z okre­ślo­nym zwy­cza­jem;
2. przeksz­tał­cać pro­dukt spo­żyw­czy w jed­no­li­tą, gęstą, mięk­ką masę po­przez ucie­ra­nie lub ubi­ja­nie;
3. na­kła­dać krem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­kre­mo­wać, po­kre­mo­wać)

 (1.1) kos­met. med. sma­ro­wać ciało kre­mem

 (1.2) rzad. kulin. sma­ro­wać kre­mem pro­dukt spo­żyw­czy, wy­peł­niać kre­mem

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skre­mo­wać)

 (2.1) spo­pie­lać zwło­ki; pod­da­wać kre­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krematorium n., krem mrz., kremowanie n., kremacja ż.

Wiktionary


kremowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z kre­mem mlecz­nym lub śmie­ta­no­wym

Wiktionary


kremowo

przy­miot­nik

 (1.1) w ko­lo­rze kre­mo­wym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kremowy

 rzecz. kremówka ż.

Wiktionary


kremowobeżowy

be­żo­wy o kre­mo­wym od­cie­niu


SJP.pl


kremowobiały

biały o kre­mo­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały o kre­mo­wym od­cie­niu

Wiktionary


kremowobrązowy

brą­zo­wy o kre­mo­wym od­cie­niu


SJP.pl


kremowość

→ kre­mo­wy


SJP.pl

Patrz:

kremowy

kremowożółty

żółty o kre­mo­wym od­cie­niu


SJP.pl


kremowy

1. zro­bio­ny z kremu, za­wie­ra­ją­cy krem;
2. bla­do­żół­ty, śmie­tan­ko­wy; écru


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy krem lub zro­bio­ny z kremu

 (1.2) bla­do­żół­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kre­mo­we na­dzie­nie w tym ciast­ku było prze­sło­dzo­ne i za tłu­ste.

 (1.2) Do ka­wiar­ni wesz­ła dziew­czy­na w kre­mo­wej su­kien­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃ˈmɔvɨ, AS: krẽmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krem m., kremówka ż.

 przysł. kremowo

 przym. kremowo

Wiktionary


kremończyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Cre­mo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszym wy­da­rze­niem nie bu­dzą­cym wąt­pli­wo­ści w życiu Stra­di­va­rie­go jest wy­ko­na­nie skrzy­piec po­cho­dzą­cych z najw­cze­śniej­sze­go okre­su dzia­łal­no­ści, wew­nątrz któ­rych znaj­du­je się kart­ka z na­pi­sem: „An­to­nio Stra­di­va­ri kre­moń­czyk uczeń Ni­co­la Ama­tie­go wy­ko­na­ne w 1666 r.”''

 (1.1) Kre­moń­czy­cy (z nie­na­wi­ści do kre­mij­czy­ków sta­nę­li wtedy po stro­nie ce­sa­rza wraz z pa­wij­czy­ka­mi i lo­dij­czy­ka­mi) zbu­do­wa­li prze­po­tęż­ne ma­chi­ny oblęż­ni­cze — które kosz­to­wa­ły życie więk­szej licz­by oble­ga­ją­cych niż oblę­żo­nych, ale tak to już jest.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cremona ż.

:: fż. kremonka ż.

 przym. kremoński

Wiktionary


kremoński

przy­miot­nik od: Cre­mo­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Cre­mo­ną, do­ty­czą­cy Cre­mo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­do­wał in­stru­men­ty wzo­ru­jąc się na mo­de­lach bre­sciań­skich i kre­moń­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cremona ż., kremończyk mos., kremonka ż.

Wiktionary


krempa

daw­niej: wy­wi­nię­ty brzeg ka­pe­lu­sza


SJP.pl


krempacz

daw­niej: kilof


SJP.pl


krempaski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Krem­pach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krempachy, krempaszanin, krempaszanka

Wiktionary


krempiński

przy­miot­nik od: Kremp­na; kremp­ski


SJP.pl


kremplina

bi­stor; we włó­kien­nict­wie:
1. skę­dzie­rza­wio­na przę­dza syn­te­tycz­na o dużej pu­szy­sto­ści;
2. tka­ni­na, dzia­ni­na z tej przę­dzy;
3. po­tocz­nie: odzież z ta­kiej dzia­ni­ny


SJP.pl

Krem­pli­na (z crim­ple­ne) – nazwa hand­lo­wa nie­roz­cią­gli­we­go włó­kna po­lie­stro­we­go i dzia­ni­ny z niego pro­du­ko­wa­nej. Po­ja­wi­ła się na rynku w 1959 r.. W Pol­sce była po­pu­lar­na w la­tach 60. i 70., po­dob­nie jak bi­stor, jej cień­szy od­po­wied­nik.

Jest nie­prze­wiew­na i od­por­na na gnie­ce­nie, wy­ka­zu­je ogra­ni­czo­ną roz­cią­gli­wość Wy­ko­rzy­sty­wa­na do szy­cia gar­ni­tu­rów, spod­ni i su­kie­nek.

Wikipedia


kremplinowy

przy­miot­nik od: krem­pli­na


SJP.pl


krempna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kremp­na (daw­niej też "Kręp­na"; j. ru­siń­ski Крампна) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Kremp­na. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kremp­na. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia


krempnianin

miesz­ka­niec Kremp­nej


SJP.pl