kastelik

naz­wi­sko


SJP.pl


kastelka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzy­necz­ka

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. krat­ka (deseń)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastla ż.

Wiktionary


kastet

na­kła­da­ne na dłoń pier­ście­nie me­ta­lo­we uży­wa­ne w celu wzmoc­nie­nia ude­rze­nia pię­ścią; szpa­dry­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj do­dat­ko­wej broni do walki na pię­ści w kształ­cie ze­spo­jo­nych ze sobą pier­ście­ni;

Wiktionary

Ka­stet lub szpa­dry­na – broń obu­cho­wa miaż­dżą­ca, uży­wa­na w walce wręcz. Ka­stet zaz­wy­czaj jest od­le­wa­ny z me­ta­lu (głów­nie ze stali i alu­mi­nium, cho­ciaż ist­nie­ją także ka­ste­ty wy­ra­bia­ne z two­rzyw sztucz­nych dla zmniej­sze­nia wagi i nie­za­u­wa­że­nia przez wy­kry­wa­cze me­ta­lu). Ma on formę ze­spo­jo­nych ze sobą pier­ście­ni za­kła­da­nych na palce.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kastecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpadryna, bokser, slang. przestęp. pierścionek, podkowa

Wiktionary


kasting

ca­sting;
1. wy­bie­ra­nie osób do filmu, re­kla­my, po­ka­zu mody itp.;
2. spot­ka­nie, na któ­rym wy­bie­ra się takie osoby


SJP.pl


kastingowiec

osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca ca­sting; ca­stin­go­wiec


SJP.pl


kastingowy

→ ka­sting; ca­stin­go­wy


SJP.pl


kastla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzy­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastelka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kasta, krzinka

Wiktionary


kastlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. drew­nia­no-ka­mien­ny kaszt ko­pal­nia­ny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. szaf­ka

Wiktionary


kastor

gruba tka­ni­na pil­śnio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. mi­trzym. ubó­stwio­ny heros, pa­tron że­gla­rzy i żoł­nie­rzy, syn Tyn­da­re­o­sa (lub Zeusa) i Ledy, prze­nie­sio­ny (wraz z bra­tem Po­li­de­u­ke­sem) na fir­ma­ment jako gwia­zdo­zbiór Bliź­niąt; ,

 (1.2) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. druga naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Bliź­niąt;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­stor – gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Bliź­niąt
  • Ka­stor (Dio­sku­ro­wie) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z Dio­sku­rów
  • Ka­stor – w mi­to­lo­gii rzym­skiej jeden z Dio­sku­rów (Ka­sto­rów)
  • Ka­stor – imię mę­skie
  • Ka­stor – król Ga­la­cji, Pa­fla­go­nii i Małej Ar­me­nii, syn Ka­sto­ra Tar­kon­da­riu­sa
  • Ka­stor z Tek­to­sa­gów (Ka­stor Tar­kon­da­rius) – te­trar­cha cel­tyc­kich Tek­to­sa­gów
  • Ka­stor i Pol­luks – tra­ge­dia li­rycz­na
  • Ka­stor & Pol­lux – dwa wie­żow­ce we Frank­fur­cie nad Menem
  • Świą­ty­nia Ka­sto­ra i Pol­luk­sa – świą­ty­nia na Forum Ro­ma­num poś­wię­co­na Ka­sto­ro­wi i Pol­luk­so­wi
  • Kla­u­diusz, Ni­ko­strat, Ka­stor i Sym­fo­rian – świę­ci Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i mę­czen­ni­cy chrze­ści­jań­scy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­stor i Po­li­de­u­kes (Pol­luks) ucho­dzi­li za opie­ku­nów że­gla­rzy, zwła­szcza jako naj­ja­śniej­sze gwia­zdy w gwia­zdo­zbio­rze Bliź­niąt wska­zu­ją­ce kie­ru­nek że­glu­gi albo jako ognie świę­te­go Elma.

 (1.2) Mam na imię Ka­stor i je­stem ma­ry­na­rzem z Gdań­ska.

 (1.2) Ka­sto­ro­wie imie­ni­ny ob­cho­dzą 13 lu­te­go.

 (2.1) Ka­stor jest gwia­zdą 40 razy ja­śniej­szą od Słoń­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkastɔr, AS: kastor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Kastorek mos., Kastek mos., Kastuś mos., Kastunio mos.

 przym. Kastorowy

Wiktionary


kastorek

zdrob­nie­nie od: Ka­stor (imię mę­skie)


SJP.pl


kastoreum

wy­su­szo­ny "strój bo­bro­wy" sto­so­wa­ny w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym, daw­niej trak­to­wa­ny jako pa­na­ce­um


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­su­szo­ny strój bo­bro­wy;

Wiktionary

Ka­sto­re­um (strój bo­bro­wy) – żół­ta­wa wy­dzie­li­na gru­czo­łów skór­nych bobra eu­ro­pej­skie­go ("Ca­stor fiber") oraz ka­na­dyj­skie­go ("Ca­stor ca­na­den­sis"). Aro­ma­tycz­nym skład­ni­kiem tej sub­stan­cji jest prze­de wszyst­kim ka­sto­ra­mi­na. Służy tym zwie­rzę­tom do na­tłu­szcza­nia futra i – w po­łą­cze­niu z mo­czem – do zna­cze­nia swo­je­go te­ry­to­rium. Bobry obu płci mają parę gru­czo­łów, znaj­du­ją­cych się w dwóch wnę­kach pod skórą mię­dzy mied­ni­cą a na­sa­dą ogona, oraz parę wor­ków, w któ­rych gro­ma­dzi się ich wy­dzie­li­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­sto­re­um daw­niej sto­so­wa­ne było w me­dy­cy­nie jako pa­na­ce­um.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkastɔˈrɛwũm, AS: kastoreu̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strój bobrowy

Wiktionary


kastorkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­stor­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kastorostwo

Ka­stor z mał­żon­ką; Ka­sto­ro­wie


SJP.pl


kastorowie

Ka­stor z mał­żon­ką; Ka­sto­ro­stwo


SJP.pl


kastorowy

przy­miot­nik od: ka­stor


SJP.pl


kastowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co jest ka­sto­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasta ż.

 przym. kastowy

 przysł. kastowo

Wiktionary


kastowy

przy­miot­nik od: kasta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kastą, do­ty­czą­cy kast; po­dzie­lo­ny na kasty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otrzy­ma­wszy ogła­dę damy z to­wa­rzy­stwa, stała się jed­no­cze­śnie ofia­rą spo­łe­czeń­stwa ka­sto­we­go. (…) Dla mło­dych męż­czyzn ze śro­do­wi­ska, które opu­ści­ła, była zbyt uczo­na, dla epu­ze­rów ze śro­do­wi­ska, o któ­rym ma­rzy­ła, po­zo­sta­ła zbyt wiel­ką pro­stacz­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasta ż., kastowość ż.

 przysł. kastowo

Wiktionary


kastra

skrzy­nia z czte­re­ma uchwy­ta­mi, w któ­rej spo­rzą­dza się za­pra­wę mu­rar­ską; kal­fas


SJP.pl

Ka­stra ( ca­stra – czwo­ro­bok obron­ny rzym­skie­go obozu) – skrzy­nia mu­rar­ska wy­ko­na­na z drew­na lub me­ta­lu, przez­na­czo­na do przy­go­to­wy­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia za­pra­wy mu­rar­skiej. Ma pła­skie dno i pa­rzy­ste uchwy­ty po obu stro­nach, słu­żą­ce do prze­no­sze­nia. Uchwy­ty są zro­bio­ne z desek two­rzą­cych skrzy­nię i poza nią wy­sta­ją­cych.

Wikipedia


kastracja

1. u zwie­rząt i czło­wie­ka: ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie gonad (jąder lub jaj­ni­ków) lub zni­szcze­nie ko­mó­rek roz­rod­czych pro­mie­nia­mi Ro­ent­ge­na; ka­stro­wa­nie, trze­bie­nie, wy­trze­bie­nie;
2. u ro­ślin: usu­nię­cie z kwia­tu słup­ków lub prę­ci­ków, sto­so­wa­ne zwy­kle przed sztucz­nym za­py­le­niem;
3. u pszczół: za­ha­mo­wa­nie czyn­no­ści gonad u ro­bot­nic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. usu­nię­cie chi­ru­gicz­ne gru­czo­łów płcio­wych lub zni­szcze­nie ko­mó­rek roz­rod­czych pro­mie­nia­mi rent­ge­now­ski­mi;

 (1.2) bot. usu­nię­cie nie­doj­rza­łych prę­ci­ków ro­ślin, po­prze­dza­ją­ce sztucz­ne za­py­le­nie

Wiktionary

Ka­stra­cja, zwana też wy­trze­bie­niem – jedna z metod ubez­płod­nie­nia, po­le­ga­ją­ca na chi­rur­gicz­nej am­pu­ta­cji w obrę­bie zaz­wy­czaj pier­wszo­rzęd­nych (usu­nię­cie gonad), też łącz­nie z dru­go­rzęd­ny­mi cech płcio­wych zaz­wy­czaj osob­ni­ków mę­skich zwie­rząt (za­rów­no do­mo­wych, ho­dow­la­nych, jak i dzi­kich) i ludzi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈstrat͡sʲja, AS: kastracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kastracyjny

 rzecz. kastrat m., kastrowanie n.

 czas. kastrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzebienie, wytrzebienie

Wiktionary


kastracyjny

→ ka­stra­cja


SJP.pl

Patrz:

kastracja

kastrat

1. ka­stro­wa­ny męż­czyz­na; eu­nuch; rze­za­niec
2. w daw­nych Wło­szech: śpie­wak ka­stro­wa­ny tuż przed mu­ta­cją dla za­cho­wa­nia wy­so­kie­go głosu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który zo­stał pod­da­ny ka­stra­cji

 (1.2) hist. muz. śpie­wak pod­da­ny ka­stra­cji przed mu­ta­cją, by nadal mógł śpie­wać so­pra­nem lub altem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) wet. zo­o­techn. sa­miec zwie­rzę­cia, który zo­stał pod­da­ny ka­stra­cji

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­strat (gmina Kuršumlija).

Ka­strat (łac. "ca­stra­tio" 'trze­bie­nie') – w epoce ba­ro­ku ter­mi­nem tym okre­śla­no męż­czyz­nę śpie­wa­ka, głów­nie ope­ro­we­go, któ­re­mu przed okre­sem doj­rze­wa­nia chi­rur­gicz­nie usu­nię­to jądra i który dy­spo­no­wał ro­dza­jem wy­so­kie­go głosu zbli­żo­ne­go do so­pra­nu lub altu, jed­nak do­no­śniej­sze­go, o znacz­nie moc­niej­szym brzmie­niu. Prak­ty­ka ka­stra­cji w tym celu sto­so­wa­na była mię­dzy XVI a XVIII wie­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Baron z po­dzi­wem słu­chał śpie­wu ka­stra­ta.

 (2.1) Nasz kot jest ka­stra­tem, dzię­ki temu jest spo­koj­niej­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkastrat, AS: kastrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastracja ż., kastrowanie n.

:: zdrobn. kastracik n.

 czas. kastrować ndk., wykastrować dk.

 przym. kastrowany, wykastrowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eunuch, przest. rzezaniec, przest. trzebieniec, przest. ćwik

 (2.1) trzebieniec

Wiktionary


kastratka

wy­ste­ry­li­zo­wa­na kotka


SJP.pl


kastrator

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ka­stro­wa­niem zwie­rząt


SJP.pl


kastratorka

→ ka­stra­tor


SJP.pl

Patrz:

kastrator

kastrol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ron­del

Wiktionary


kastrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wet. usu­wa­nie jąder

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkastrɔˈvãɲɛ, AS: kastrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykastrowanie n., kastracja ż., kastrator m., kastrat m.

 czas. kastrować ndk., wykastrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzebienie, czyszczenie

Wiktionary


kastrować

am­pu­to­wać ge­ni­ta­lia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) usu­wać męż­czyź­nie lub sam­co­wi jądra lub w inny spo­sób po­zba­wiać zdol­no­ści roz­rod­czych, do­ko­ny­wać ka­stra­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈstrɔvat͡ɕ, AS: kastrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastrowanie n., wykastrowanie n., kastracja ż., kastrat m., kastrownik m., kastrator m.

 czas. dk. wykastrować

 przym. kastracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. sterylizować; przest. rzezać

Wiktionary


kastryzm

sy­stem spo­łecz­no-po­li­tycz­ny pow­sta­ły na Kubie po doj­ściu do wła­dzy Fi­de­la Ca­stro; ca­stryzm


SJP.pl


kastylia

kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Ka­sty­lia ( Ca­stil­la, Ca­stel­la) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Hisz­pa­nii, na roz­le­głym pła­sko­wy­żu Me­se­ta na wy­so­ko­ści 600-1000 m n.p.m. Nazwa po­cho­dzi od licz­nych zam­ków wy­stę­pu­ją­cych w jej gra­ni­cach w śred­nio­wie­czu. Ka­sty­lia była ko­leb­ką ję­zy­ka ka­sty­lij­skie­go, który jest utoż­sa­mia­ny ze współ­czes­nym ję­zy­kiem hisz­pań­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy Luk­so­ru od przesz­ło stu lat żyli z bo­ga­tych tu­ry­stów. Tym­cza­sem w owym mart­wym „mię­dzy­se­zo­nie” tu­ry­stów było za­led­wie troje: stara mi­lio­ner­ka ame­ry­kań­ska, gruby Hisz­pan, wła­ści­ciel wiel­kich dóbr ziem­skich w Ka­sty­lii, oraz ja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylijczyk mos., Kastylijka ż., kastylijski mrz.

 przym. kastylijski, kastylski

Wiktionary


kastylijczyk

miesz­ka­niec Ka­sty­lii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­sty­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pier­wszej bit­wie Ka­sty­lij­czy­cy po­ko­na­ni, mu­sie­li ustą­pić Le­oń­czy­kom (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylia ż., kastylijski mrz.

:: fż. Kastylijka ż.

 przym. kastylijski, kastylski

Wiktionary


kastylijka

miesz­kan­ka Ka­sty­lii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­sty­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylia ż., kastylijski mrz.

:: fm. Kastylijczyk mos.

 przym. kastylijski, kastylski

Wiktionary


kastylijski

przy­miot­nik od: Ka­sty­lia; ka­styl­ski (rza­dziej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­sty­lią, do­ty­czą­cy Ka­sty­lii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. jęz. śred­nio­wiecz­ny język ro­mań­ski uży­wa­ny przez miesz­kań­ców Ka­sty­lii, który stał się pod­sta­wą współ­czes­ne­go ję­zy­ka hisz­pań­skie­go;

 (2.2) współcz. jęz. współ­czes­ny język hisz­pań­ski w odróż­nie­niu od in­nych ję­zy­ków uży­wa­nych w Hisz­pa­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj Pio był nie­po­praw­nym dziec­kiem szlach­ci­ca z do­bre­go ka­sty­lij­skie­go domu.

 (2.1) Pier­wsze tek­sty li­te­rac­kie w ka­sty­lij­skim po­cho­dzą z XI (je­de­na­ste­go) wieku.

 (2.2) Prze­tłu­macz te dwa zda­nia na ka­sty­lij­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylia ż., Kastylijczyk mos., Kastylijka ż., kastylijskość ż.

 przym. kastylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kastylski

Wiktionary


kastylka

ka­styl­ka sprę­ży­sta - drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych


SJP.pl


kastylski

przy­miot­nik od: Ka­sty­lia; ka­sty­lij­ski (czę­ściej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­sty­lią, do­ty­czą­cy Ka­sty­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylia ż., kastylijski mrz., Kastylijczyk mos., Kastylijka ż.

 przym. kastylijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kastylijski

Wiktionary


kasycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ka­sy­ta­mi, do­ty­czą­cy Ka­sy­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­wie­ści fiń­skie­go pi­sa­rza Miki Wal­ta­rie­go „Egip­cja­nin Si­nu­he” jeden z bo­ha­te­rów, po­dró­żu­ją­cy po Ba­bi­lo­nii w cza­sach pa­no­wa­nia ka­syc­kie­go wład­cy Bur­na­bu­ria­sza, zo­sta­je obra­ny „fał­szy­wym kró­lem”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kasyta mos.

Wiktionary


kasyda

forma po­ez­ji sta­ro­a­rab­skiej za­cho­wa­na do XX wieku


SJP.pl

Ka­sy­da ( ‏قصيدة‎), ina­czej po­e­mat ce­lo­wy – kla­sycz­na forma po­ez­ji arab­skiej – wiersz sty­chicz­ny, czyli bez po­dzia­łu na stro­fy, skła­da­ją­cy się z od kil­ku­dzie­się­ciu do stu kilku dwu­dziel­nych wer­sów zwa­nych baj­ta­mi, mo­no­ryt­micz­ny i mo­no­ry­micz­ny. Jako forma li­te­rac­ka pow­stał w przed­mu­zuł­mań­skiej Ara­bii i po­cząt­ko­wo był prze­ka­zy­wa­ny ust­nie, z cza­sem za­pi­sy­wa­ny.

Wikipedia


kasyniarski

→ ka­sy­niarz


SJP.pl

Patrz:

kasyniarz

kasyniarz

po­tocz­nie: wła­ści­ciel ka­sy­na gry


SJP.pl


kasyno

1. bu­dy­nek, lokal roz­ryw­ko­wy przez­na­czo­ny do gier ha­zar­do­wych;
2. ro­dzaj klubu, w któ­rym co jakiś czas od­by­wa­ją się spot­ka­nia to­wa­rzy­skie, naj­czę­ściej kółka za­in­te­re­so­wań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eks­klu­zyw­ny lokal roz­ryw­ko­wy przez­na­czo­ny do le­gal­ne­go upra­wia­nia ha­zar­du;

 (1.2) wojsk. lokal ga­stro­no­micz­ny w ko­sza­rach woj­sko­wych lub na te­re­nie gar­ni­zo­nu przez­na­czo­ny dla woj­sko­wych i ich ro­dzin;

 (1.3) ar­chit. ogrod. nie­wiel­ki pa­wi­lon ogro­do­wy

Wiktionary

Ka­sy­no – lokal roz­ryw­ko­wy przez­na­czo­ny do upra­wia­nia gier ha­zar­do­wych. Czę­sto zbu­do­wa­ny obok albo bę­dą­cy czę­ścią ho­te­li, re­sta­u­ra­cji, stat­ków wy­ciecz­ko­wych i in­nych atrak­cji tu­ry­stycz­nych. Zwy­kle gra od­by­wa się na spe­cjal­ne że­to­ny, które gra­ją­cy po­wi­nien za­ku­pić przy wej­ściu. Ewen­tu­al­na wy­gra­na rów­nież jest w że­to­nach, które przy wyj­ściu ob­słu­ga ka­sy­na wy­mie­nia na pie­nią­dze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wi­łem za­grać w ka­sy­nie w po­ke­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsɨ̃nɔ, AS: kasỹno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom gry

Wiktionary


kasynowy

przy­miot­nik od: ka­sy­no


SJP.pl


kasyteryt

mi­ne­rał, dwut­le­nek cyny; ka­mień cyn­ko­wy


SJP.pl

Ka­sy­te­ryt – mi­ne­rał na­le­żą­cy do gro­ma­dy tlen­ków. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich, wy­stę­pu­ją­cych tylko w niek­tó­rych re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od grec­kiej nazwy "kas­si­te­ros" oz­na­cza­ją­cej cynę, na­wią­zu­ją­cej do skła­du che­micz­ne­go.

Wikipedia


kasyterytowy

→ ka­sy­te­ryt


SJP.pl

Patrz:

kasyteryt

kasz.

skrót

 (1.1) = ka­szub­ski

Wiktionary


kasza

1. pro­dukt spo­żyw­czy z oczy­szczo­nych ziarn zbóż; krupy, po­tra­wa z tych zia­ren;
2. coś syp­kie­go przy­po­mi­na­ją­ce­go kaszę;
3. po­tocz­nie: za­mie­sza­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. spre­pa­ro­wa­ne ziar­na zbóż (np. gryki, jęcz­mie­nia) przy­go­to­wa­ne do go­to­wa­nia;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z kaszy (1.1)

Wiktionary

Kasza – ja­dal­ne na­sio­na zbóż lub zbóż rze­ko­mych, czę­sto w po­sta­ci lekko roz­drob­nio­nej (lecz nie tak bar­dzo jak mąka) lub tylko po­zba­wio­nej twar­dej łuski. Dzię­ki wy­so­kiej za­war­to­ści skro­bi mają wy­so­ką war­tość odżyw­czą.

Kasze otrzy­ma­ne z ziar­na, które zo­sta­ło je­dy­nie obłu­szczo­ne i ewen­tu­al­nie wy­po­le­ro­wa­ne, za­cho­wu­ją­ce w przy­bli­że­niu jego kształt, na­zy­wa­ne są kru­pa­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za to w miej­sce kaszy lub ryżu, na­sy­pa­łem wy­łu­szczo­nych zia­ren ku­ku­ry­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃa, AS: kaša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszanka ż., kaszak m., Kaszów m., Kaszowo n., Kaszówka ż., kaszotto n.

:: zdrobn. kaszka ż.

 przym. kaszkowy, kaszany

Wiktionary


kaszak

tor­biel gru­czo­łu ło­jo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. nie­zło­śli­wy guz skór­ny pow­sta­ją­cy wsku­tek za­czo­po­wa­nia uj­ścia gru­czo­łu ło­jo­we­go tuż pod skórą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­szak – w me­dy­cy­nie, tor­biel za­sto­i­no­wa two­rzą­ca się w obrę­bie miesz­ków wło­so­wych i gru­czo­łów ło­jo­wych.
  • ka­szak – w kuch­ni lu­bel­skiej, bułka na­dzia­na kaszą gry­cza­ną i twa­ro­giem
  • Grze­gorz Ka­szak – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kasza ż.

Wiktionary


kaszalot

naj­więk­szy z wie­lo­ry­bów na­le­żą­cy do po­drzę­du wa­le­ni zę­bow­ców; pot­wal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phy­se­ter ma­cro­cep­ha­lus|Lin­na­e­us|ref=tak., waleń z ro­dzi­ny ka­sza­lo­to­wa­tych o dużej gło­wie i po­tęż­nej po­zio­mej płet­wie ogo­no­wej;

 (1.2) grub. brzyd­ka dziew­czy­na lub ko­bie­ta

Wiktionary

Ka­sza­lot ("Phy­se­ter") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny ka­sza­lo­to­wa­tych (Phy­se­te­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sy­re­na de­li­kat­nie wy­cią­gnę­ła z płet­wy ka­sza­lo­ta zła­ma­ny har­pun.

 (1.2) Na par­ko­wej ławce sie­dzia­ły trzy ka­sza­lo­ty, łap­czy­wie liżąc lody swymi sze­ro­ki­mi ję­zo­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃalɔt, AS: kašalot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszalotowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potwal

 (1.2) pot. paszczur, koczkodan, ropucha, baba-jaga, czupiradło; neutr. brzydula

Wiktionary


kaszalotowate

o ce­chach ka­sza­lo­to­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phy­se­te­ri­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na du­żych ssa­ków mor­skich w obrę­bie in­fra­rzę­du wa­le­ni;

Wiktionary

Ka­sza­lo­to­wa­te (Phy­se­te­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du zę­bow­ców (Odon­to­ce­ti) w obrę­bie po­drzę­du wa­le­ni (Ce­ta­cea).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ro­dzi­ny ka­sza­lo­to­wa­tych na­le­ży jeden wy­stę­pu­ją­cy współ­cze­śnie ro­dzaj – ka­sza­lot.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszalot mzw.

Wiktionary


kaszalotowaty

o ce­chach ka­sza­lo­to­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


SJP.pl


kaszan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wym Ira­nie w osta­nie Is­fa­han;

Wiktionary

Ka­szan (per­ski: ‏كاشان‎, "Kāshān") – mia­sto w środ­ko­wym Ira­nie (ostan Is­fa­han), na po­łud­nie od je­zio­ra Namak, ok. 260 ki­lo­me­trów na po­łud­nie od sto­li­cy – Te­he­ra­nu. Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła 216 tys.

Na te­re­nie mia­sta zna­le­zio­no ślady osad­nict­wa ludz­kie­go sprzed 6000 p.n.e. Wy­ko­pa­li­ska Tepe Sialk obej­mu­ją naj­star­szy na świe­cie zig­gu­rat, da­to­wa­ny na III ty­siąc­le­cie p.n.e. Ka­szan jest pier­wszą dużą oazą na dro­dze Kom-Ker­man, wio­dą­cej wzdłuż naj­więk­szych pu­styń Iranu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ce­ra­mi­kę z Ka­sza­nu po­da­ro­wał mu­ze­um pry­wat­ny ko­lek­cjo­ner.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaszański

Wiktionary


kaszana

1. po­tocz­nie: sy­tu­a­cja kło­pot­li­wa lub zaw­sty­dza­ją­ca; wpad­ka, wstyd;
2. kisz­ka ka­sza­na - wyrób gar­ma­że­ryj­ny zro­bio­ny z kaszy i krwi zwie­rzę­cej; ka­szan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. ka­szan­ka, ka­sza­na kisz­ka

 (1.2) pot. pejor. zaw­sty­dza­ją­ca, że­nu­ją­ca lub kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja

 (1.3) pot. pejor. rzecz bez­war­to­ścio­wa

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: ka­sza­ny

Wiktionary

Ka­sza­na (bułg. "Кашана") – schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne w Sta­rej Pła­ni­nie w Buł­ga­rii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naje się ka­sza­ny i śpi, spa­ślak jeden!

 (1.2) Po ka­sza­nie u tre­ne­ra, cze­ka­ło ich je­szcze spot­ka­nie z pre­ze­sem.

 (1.3) Chór ćwi­czył mie­siąc tę pio­sen­kę, a i tak wysz­ła ka­sza­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃãna, AS: kašãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszanka ż.

 przym. kaszany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaszanka

 (1.2) kaszanka, kicha, obciach, przypał, siara, wpadka

 (1.3) kaszanka, kicha, kiszka

Wiktionary


kaszaneczka

zdrob­nie­nie od: ka­szan­ka


SJP.pl


kaszanka

wyrób gar­ma­że­ryj­ny przy­go­to­wy­wa­ny z krwi zwie­rzę­cej i kaszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wyrób węd­li­niar­ski z go­to­wa­nej kaszy lub ryżu i krwi zwie­rzę­cej oraz nie­kie­dy po­dro­bów;

Wiktionary

Ka­szan­ka (kisz­ka, kisz­ka ka­sza­na, gwar. krup­niak, śl. krup­niok, ka­szok) – wyrób węd­li­niar­ski z kaszy i krwi oraz po­dro­bów: wą­tro­by, płuc, ozo­rów, skó­rek wie­przo­wych, tłu­szczu. W Pol­sce krup­nio­ki ślą­skie uzy­ska­ły w czerw­cu 2016 eu­ro­pej­ski cer­ty­fi­kat Chro­nio­ne Oz­na­cze­nie Ge­o­gra­ficz­ne. Wyrób ten po­pu­lar­ny jest także w kuch­ni sło­wac­kiej, wę­gier­skiej i nie­miec­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na nie­dziel­ne śnia­da­nie je się kisz­kę ka­szan­kę w gru­bych pla­ste­ra­strach, przys­ma­żo­ną na smal­cu, i zru­mie­nio­ne kar­to­fle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃãnka, AS: kašãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasza ż., kaszka ż.

:: zgrub. kaszana ż.

 przym. kaszany, kaszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiszka kaszana; kraków|kiszka., reg. śl. krupniok, reg. śl. kaszok

Wiktionary


kaszankowy

→ ka­szan­ka


SJP.pl

Patrz:

kaszanka

kaszany

przy­miot­nik od: kasza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kaszą, do­ty­czą­cy kaszy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kaszy

 (2.2) zro­bio­ny z kaszy, za­wie­ra­ją­cy kaszę

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. od: ka­sza­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszanka ż., kaszana ż., kasza ż., kaszka ż.

 przym. kaszowy

Wiktionary


kaszarnia

za­kład prze­ra­bia­ją­cy ziar­no na kaszę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład, który pro­du­ku­je kaszę

Wiktionary


kaszarnictwo

dział prze­my­słu spo­żyw­cze­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją kasz; ka­szar­stwo


SJP.pl


kaszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­sza­nem, do­ty­czą­cy Ka­sza­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszan mrz.

Wiktionary


kaszel

gwał­tow­ne wypch­nię­cie po­wie­trza z płuc po­łą­czo­ne z ro­dza­jem chrzą­ka­nia, pow­sta­ją­ce przez po­draż­nie­nie za­koń­czeń ner­wo­wych w os­krze­lach, tcha­wi­cy, krta­ni, gard­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nagłe wy­rzu­ce­nie po­wie­trza z płuc po­łą­czo­ne z za­chryp­nię­ciem, spo­do­wa­ne po­draż­nie­niem ukła­du od­de­cho­we­go;

Wiktionary

Ka­szel – re­ak­cja odru­cho­wa na po­draż­nie­nie za­koń­czeń ner­wo­wych w bło­nie ślu­zo­wej gór­nych dróg od­de­cho­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­zię­bie­niu czę­sto to­wa­rzy­szy ka­szel i katar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃɛl, AS: kašel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszlak mzw., kaszlenie n., kaszlnięcie n.

:: zdrobn. kaszelek mrz.

 czas. kaszleć ndk., kaszlnąć dk.

 przym. kaszlowy

Wiktionary


kaszelek

zdrob­nie­nie od: ka­szel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekspr. o kasz­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani upor­czy­wy ka­sze­lek wcale nie wróży ni­cze­go do­bre­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszel mrz., kaszlak mzw., kaszlenie n., kaszlnięcie n.

 czas. kaszleć ndk., kaszlnąć dk.

 przym. kaszlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaszel

Wiktionary


kaszerować

w in­tro­li­ga­tor­stwie: okle­jać okład­ki ksią­żek lub in­nych dru­ków efek­tow­ny­mi pa­pie­ra­mi w celu ich wzmoc­nie­nia i usz­tyw­nie­nia


SJP.pl


kaszeta

1. efekt na­da­ją­cy obra­zo­wi ki­no­we­mu lub te­le­wi­zyj­ne­mu wra­że­nie pa­no­ra­micz­no­ści za po­mo­cą do­da­nych na dole i na górze obra­zu czar­ne­go mar­gi­ne­su;
2. ramka pro­jek­to­ra do two­rze­nia ta­kie­go efek­tu


SJP.pl

Ka­sze­ta – ramka umie­szcza­na w ka­me­rze bądź pro­jek­to­rze za­sła­nia­ją­ca pe­wien ob­szar wyś­wiet­la­ne­go obra­zu. Uży­wa­na w celu uzy­ska­nia róż­nych for­ma­tów obra­zu na stan­dar­do­wej ta­śmie 35 mm. Za­sto­so­wa­nie ka­sze­ty umoż­li­wia re­je­stra­cję obra­zu „pa­no­ra­micz­ne­go”, ale od­by­wa się to kosz­tem jego roz­dziel­czo­ści – obraz z naś­wiet­lo­nej czę­ści ma mniej­sze wy­mia­ry, a więc ziar­no emul­sji fo­to­gra­ficz­nej jest pro­por­cjo­nal­nie więk­sze.

Wikipedia


kaszetka

opa­ko­wa­nie leku w prosz­ku, wy­ko­na­ne z opłat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. opa­ko­wa­nie do sprosz­ko­wa­ne­go leku wy­ko­na­ne z opłat­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opłatek

Wiktionary


kaszetkowy

przy­miot­nik od: ka­szet­ka


SJP.pl


kaszetować

na­da­wać fil­mo­wi wyś­wiet­la­ne­mu na stan­dar­do­wym ekra­nie pa­no­ra­micz­ną formą po­przez ut­wo­rze­nie za po­mo­cą od­po­wied­niej ramki czar­ne­go mar­gi­ne­su u góry i u dołu obra­zu


SJP.pl


kaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kaszgar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto za­chod­nich Chi­nach, w re­gio­nie au­to­no­micz­nym Sin­ciang, na za­chod­nim skra­ju Kot­li­ny Kasz­gar­skiej, nad rzeką Kasz­gar (1.2);

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w za­chod­nich Chi­nach, w re­gio­nie Sin­ciang;

Wiktionary

Kasz­gar (chiń. 喀什; pi­ny­in "Kāshí"; ujg. قەشقەر, "Qesh­qer") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w za­chod­nich Chi­nach, w re­gio­nie au­to­no­micz­nym Sin­ciang, na za­chod­nim skra­ju Kot­li­ny Kasz­gar­skiej, nad rzeką Kasz­gar. Sie­dzi­ba pre­fek­tu­ry Kasz­gar. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła około 506 640[]. Uz­na­wa­ne za naj­le­piej za­cho­wa­ne mu­zuł­mań­skie mia­sto re­gio­nu, głów­ny oś­ro­dek kul­tu­ry uj­gur­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kaszgarczyk mos., Kaszgarka ż., Kaszgaria ż.

 przym. kaszgarski

Wiktionary


kaszgarczyk

miesz­ka­niec Kasz­ga­rii (kra­i­ny w Chi­nach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kasz­ga­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszgaria ż., Kaszgar mrz.

:: fż. Kaszgarka ż.

 przym. kaszgarski

Wiktionary


kaszgaria

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Chi­nach


SJP.pl


kaszgarka

miesz­kan­ka Kasz­ga­rii (kra­i­ny w Chi­nach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kasz­ga­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszgar mrz., Kaszgaria ż.

:: fm. Kaszgarczyk mos.

 przym. kaszgarski

Wiktionary


kaszgarski

przy­miot­nik od: Kasz­gar (mia­sto w Xin­jiang)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kasz­ga­rią, do­ty­czą­cy Kasz­ga­rii

 (1.2) zwią­za­ny z Kasz­ga­rem, do­ty­czą­cy Kasz­ga­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszgarczyk mos., Kaszgaria ż., Kaszgar mrz., Kaszgarka ż.

Wiktionary


kaszka

1. zdrob­nie­nie od: kasza;
2. po­tocz­na nazwa by­li­ny z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych o drob­nych bia­łych kwia­tach, uży­wa­nej czę­sto do przy­bie­ra­nia bu­kie­tów; ły­szczec wie­cho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kasza

 (1.2) kasza manna

 (1.3) kulin. deser na bazie mleka i kaszy man­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasza ż., kaszanka ż.

 przym. kaszany

Wiktionary


kaszka-daria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie;

Wiktionary

Kasz­ka-daria ( Qash­qa­da­ryo; Кашкадарья – "Kasz­ka­dar­ja") – rzeka we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie w Azji Cen­tral­nej. Dłu­gość – 378 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 8780 km², śred­ni rocz­ny prze­pływ – 24,9 m³/s (266 km od punk­tu koń­co­we­go). Reżim śnież­no-de­szczo­wy z wio­sen­nym mak­si­mum i let­nim mi­ni­mum.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaszkadaryjski

Wiktionary


kaszkadaryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kasz­ka-darią, do­ty­czą­cy Kasz­ka-darii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszka-daria ż.

Wiktionary


kaszkajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kasz­ka­ja­mi, do­ty­czą­cy Kasz­ka­jów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kasz­kaj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszkaj mos., Kaszkajka ż.

Wiktionary


kaszkawał

doj­rze­wa­ją­cy twar­dy ser pod­puszcz­ko­wy pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go lub kro­wie­go, z masy pa­rzo­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. twar­dy, doj­rze­wa­ją­cy, jas­no­żół­ty ser z grupy serów pa­rzo­nych, tra­dy­cyj­nie wy­ra­bia­ny na Bał­ka­nach z mleka ow­cze­go, kro­wie­go lub mie­sza­ne­go

Wiktionary

Kasz­ka­wał (tur. "kaşkaval", bułg. i maced. "кашкавал", serb. "качкаваљ" / "kačkavalj", rum. "caşcaval") – ser pod­puszcz­ko­wy, doj­rze­wa­ją­cy, twar­dy, pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go lub kro­wie­go z masy pa­rzo­nej, w kształ­cie cy­lin­dra o śred­ni­cy 30 cm i wy­so­ko­ści 10–12 cm oraz wadze ok. 8 kg.

Wikipedia


kaszkiecik

zdrob­nie­nie od: kasz­kiet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kasz­kiet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kasz­kiet, lecz tylko mały kasz­kie­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszkiet m.

Wiktionary


kaszkiecikowy

przy­miot­nik od: kasz­kie­cik


SJP.pl


kaszkiet

męska czap­ka z dasz­kiem i sze­ro­kim, okrą­głym den­kiem; ro­dzaj hełmu uży­wa­ne­go przez dzie­więt­na­sto­wiecz­nych żoł­nie­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. męska, lekko usz­tyw­nio­na, pła­ska czap­ka z dasz­kiem

 (1.2) hist. w XIX w.: żoł­nier­skie na­kry­cie głowy, chro­nią­ce przed cię­ciem pa­ła­sza, wy­ko­na­ne ze skóry lub filcu;

Wiktionary

Kasz­kiet (z cas­qu­et­te) – różne ro­dza­je mę­skie­go na­kry­cia głowy:

Kasz­kie­ty wpro­wa­dzo­no w XVIII wieku w wielu ar­miach, m.in. w pol­skiej, w woj­sku pru­skim za­stą­pi­ły one ka­pe­lu­sze trój­gra­nia­ste (tri­kor­ny). Od­mia­na pol­ska miała je­dy­nie da­szek z przo­du, na­to­miast pru­ska była za­sad­ni­czo ka­pe­lu­szem o ron­dzie pod­nie­sio­nym z przo­du i z tyłu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (Jan Te­te­ra) chłop wy­so­ki, chudy, wy­trzy­ma­ły, ślepy na jedno oko, z oka­za­łą czu­pry­ną (…) Kasz­kiet wy­sza­rza­ny, przy­kle­pa­ny jak ta­lerz na wierz­chu głowy, ka­po­ta pra­wie z sa­mych łat zło­żo­na, ta­kież spod­nie i po­dar­te buty – oto ubiór jego w dni po­wszed­nie i świę­ta.

 (1.2) Po dłu­giej do­pie­ro chwi­li uspo­ka­jać się za­czął z wolna ję­cząc i śmie­jąc się na prze­mian, a zdją­wszy kasz­kiet żoł­nier­ski ocie­rał pot z krót­ko po­strzy­żo­nych, czar­nych wło­sów i za­pa­dłych skro­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃʲcɛt, AS: kašʹḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kaszkiecik m., kaszkiecina ż.

 przym. kaszkietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) daw. kaskiet

 (1.1) gwara. kaśkiet

Wiktionary


kaszkietowy

przy­miot­nik od: kasz­kiet


SJP.pl


kaszkietówka

czap­ka z dasz­kiem przy­po­mi­na­ją­ca kasz­kiet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czap­ka z dasz­kiem

Wiktionary


kaszkowaty

ziar­ni­sty, po­dob­ny do kasz­ki


SJP.pl


kaszkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kaszkowy

przy­miot­nik od: kasz­ka


SJP.pl


kaszlaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kasz­lak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszlak m.

Wiktionary


kaszlak

po­tocz­nie: kasz­lą­ca osoba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. mot. fiat 126p

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Jo­an­na do­wie­dzia­ła się, że Piotr ma tylko kasz­la­ka, na­tych­miast zer­wa­ła z nim zna­jo­mość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃlak, AS: kašlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszel m.

:: zdrobn. kaszlaczek m.

 czas. kaszleć

 przym. kaszlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maluch

Wiktionary


kaszlarka

ma­szy­na do usu­wa­nia tłu­szczu z jelit zwie­rzę­cych, uży­wa­na w prze­my­śle węd­li­niar­skim


SJP.pl


kaszlać

gwał­tow­nie i gło­śno wy­rzu­cać po­wie­trze z płuc; ka­słać; kasz­leć


SJP.pl


kaszlenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­ne wy­rzu­ca­nie po­wie­trza z płuc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszel mrz., kaszelek mrz., kaszlak mzw., kaszlnięcie n.

 czas. kaszleć ndk., kaszlnąć dk.

 przym. kaszlowy

Wiktionary


kaszleć

gwał­tow­nie i gło­śno wy­rzu­cać po­wie­trze z płuc; ka­słać; kasz­lać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. kaszl­nąć)

 (1.1) gwał­tow­nie wy­rzu­cać po­wie­trze z płuc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dnia 6 kwiet­nia 1949 roku znaj­do­wa­łem się w szpi­ta­lu obo­zo­wym w Cze­la­biń­sku, bo byłem bar­dzo cięż­ko chory na za­pa­le­nie płuc. Cho­ro­by tej można było uni­knąć. Co­dzien­nie cho­dzi­łem na ro­bo­tę, lecz byłem bar­dzo sil­nie prze­zię­bio­ny, kasz­la­łem upor­czy­wie i czu­łem się fa­tal­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃlɛt͡ɕ, AS: kašleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszel m., kaszlnięcie n., kaszlenie n., daw. kaszlanie, daw. kaszlenie, kaszlak m., daw. kaszlacz m., daw. kasłacz m.

:: zgrub. daw. kaszlisko n.

 przym. kaszlowy, daw. kaszliwy

 czas. kaszlnąć, wykasłać/wykasłać się, wykaszleć/wykaszleć się, rozkasłać się, rozkaszleć się, odkasływać, odkaszlnąć, pokasływać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasłać; przest. kaszlać; reg. śl. charlać; reg. pozn. churchać, churchlać; slang. kucać; gwara. kaślać

Wiktionary


kaszlikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kaszlnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kaszl­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaʃl̥ʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: kašl̦ʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kaszlnąć, kaszleć

 przym. kaszlowy

 rzecz. kaszel mrz., kaszelek mrz., kaszlenie n.

Wiktionary


kaszlnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kasz­leć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kasz­leć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃl̥nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kašl̦nõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kaszleć

 rzecz. kaszlnięcie n., kaszel mrz., kaszelek mrz., kaszlenie n.

 przym. kaszlowy

Wiktionary


kaszlować

usu­wać tłuszcz z jelit zwie­rzę­cych przez­na­czo­nych do pro­duk­cji węd­lin


SJP.pl


kaszlowy

przy­miot­nik od: ka­szel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z kasz­lem, do­ty­czą­cy kasz­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszel m., daw. kaszlisko n., kaszlnięcie n., kaszlenie n., daw. kaszlanie, daw. kaszlenie, kaszlak m., daw. kaszlacz m., daw. kasłacz m.

 przym. daw. kaszliwy

 czas. kaszleć, kaszlnąć, wykasłać/wykasłać się, wykaszleć/wykaszleć się, rozkasłać się, rozkaszleć się, odkasływać, odkaszlnąć, pokasływać

Wiktionary


kaszmir

cien­ka i mięk­ka tka­ni­na z wełny otrzy­my­wa­nej z kozy kasz­mir­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. mięk­ka tka­ni­na z wełny kóz kasz­mir­skich;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kasz­mir – re­gion w In­diach
  • Dżam­mu i Kasz­mir – stan w pół­noc­nych In­diach
  • Dżam­mu i Kasz­mir – re­gion le­żą­cy na po­gra­ni­czu pół­noc­nych Indii, Pa­ki­sta­nu oraz Chin
  • kasz­mir – ro­dzaj tka­ni­ny
  • Kash­mir

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sab chce rudy dywan na za­wsze? – upew­nił się dra­piąc zgię­tym pal­cem nad uchem, włosy trze­szcza­ły sucho. – Bę­dzie drogi, praw­dzi­wy kasz­mir.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszmirski mrz., Kaszmir m., Kaszmirczyk m., Kaszmirka ż.

 przym. kaszmirowy, kaszmirski

Wiktionary


kaszmirczyk

miesz­ka­niec Kasz­mi­ru (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kasz­mi­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszmir mrz., kaszmir mrz.

:: fż. Kaszmirka ż.

 przym. kaszmirski, kaszmirowy

Wiktionary


kaszmirka

miesz­kan­ka Kasz­mi­ru (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka Kasz­mi­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszmir mrz., kaszmir mrz.

:: fm. Kaszmirczyk mos.

 przym. kaszmirski, kaszmirowy

Wiktionary


kaszmirowy

zro­bio­ny z kasz­mi­ru - cien­kiej i mięk­kiej tka­ni­ny (np. dywan kasz­mi­ro­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) włók. wy­ko­na­ny z kasz­mi­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­łam de­szczo­wą su­kien­kę, pu­lo­wer z wełny arań­skich owiec oraz ró­żo­we kasz­mi­ro­we skar­pet­ki – pu­lo­wer i skar­pe­ty do­sta­łam na Boże Na­ro­dze­nie od Helen.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszmirski mrz., kaszmir mrz., Kaszmir mrz., Kaszmirczyk mos., Kaszmirka ż.

 przym. kaszmirski

Wiktionary


kaszmirski

przy­miot­nik od: Kasz­mir (kra­i­na hi­sto­rycz­na w In­diach)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Kasz­mi­ru, wła­ści­wy Kasz­mi­ro­wi, wy­ko­na­ny w Kasz­mi­rze

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kasz­mir­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu przez zie­lo­ną gra­ni­cę prze­cho­dzą tylko kasz­mir­scy mu­dża­he­di­ni, któ­rzy za­chę­ca­ni przez Pa­ki­stan wal­czą z Hin­du­sa­mi w Kasz­mi­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaʃˈmʲirsʲci, AS: kašmʹirsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszmirczyk mos., Kaszmir m., kaszmir m., Kaszmirka ż.

 przym. kaszmirowy

Wiktionary


kaszojad

po­gard­li­wie: dziec­ko, nie­mow­lę


SJP.pl


kaszojadka

po­gard­li­wie: mała dziew­czyn­ka


SJP.pl


kaszotto

ri­sot­to z kaszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. jed­no­garn­ko­we danie z kaszy du­szo­nej lub za­pie­ka­nej ze źró­dłem biał­ka, wa­rzy­wa­mi i przy­pra­wa­mi;

Wiktionary

Ka­szot­to – danie jed­no­da­nio­we, zwane jed­no­garn­ko­wym, spo­rzą­dza­ne z kaszy du­szo­nej lub za­pie­ka­nej z mię­sem (lub jego za­mien­ni­ka­mi) i wa­rzy­wa­mi, z do­dat­kiem pi­kant­nych przy­praw.

Nazwa „ka­szot­to” jest ne­o­lo­giz­mem pow­sta­łym w ana­lo­gii do za­kot­wi­czo­ne­go w pol­szczyź­nie ita­lia­niz­mu "ri­sot­to".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad było grzy­bo­we ka­szot­to z se­i­ta­nem.

 (1.1) W końcu mało to razy pró­bo­wa­li­ście ka­szot­ta z su­szo­ny­mi do­dat­ka­mi, mało to razy roz­cza­ro­wa­ni sy­pa­li­ście ko­lej­ną ły­żecz­kę soli, li­cząc, że pod­bi­je smak?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃɔtːɔ, AS: kašo•to

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasza ż., kaszka ż.

 przym. kaszkowy, kaszany

Wiktionary


kaszowaty

po­dob­ny do kaszy


SJP.pl


kaszowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Sta­ni­sław Ka­szow­ski – pol­ski urzęd­nik i poseł na Sejm
  • Jan Ka­szow­ski – pol­ski urzęd­nik i woj­sko­wy
  • Ja­ro­sław Ka­szow­ski – pol­ski pił­karz
  • Lud­wik Ka­szow­ski – ka­to­lic­ki ge­o­graf, ge­o­mor­fo­log i du­chow­ny
  • Piotr Ka­szow­ski – pol­ski urzęd­nik i sa­ty­ryk

Wikipedia


kaszowy

→ kasza


SJP.pl

Patrz:

kasza

kaszrut

ko­szer­ność


SJP.pl


kaszt

pod­po­ra stro­pu wy­ro­bi­ska gór­ni­cze­go; kasz­ta, stos


SJP.pl

Kaszt – pod­po­ra stro­pu w ko­pal­ni w po­sta­ci rusz­to­wa­nia z belek, uło­żo­nych naj­czę­ściej po­zio­mo i two­rzą­cych „stud­nię”, która może być pusta lub wy­peł­nio­na ru­mo­szem ka­mien­nym.

Two­rzo­ne w ten spo­sób sztucz­ne fi­la­ry słu­ży­ły zwła­szcza do pod­pie­ra­nia wy­so­kich komór, skrzy­żo­wań ścian, ob­sza­rów za wy­ro­bi­skiem.

Wikipedia


kaszta

1. skrzyn­ka z prze­gród­ka­mi, w któ­rych mie­szczą się czcion­ki i ma­te­riał ju­stun­ko­wy;
2. pod­po­ra stro­pu wy­ro­bi­ska gór­ni­cze­go; kaszt, stos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. szu­fla­da ze­cer­ska z prze­gród­ka­mi (krób­ka­mi), za­wie­ra­ją­cy­mi czcion­ki i ju­stu­nek;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kasz­ta (wład­ca Kusz).

Kasz­ta – szu­fla­da dru­kar­ska (naj­czę­ściej drew­nia­na, choć zda­rza­ły się me­ta­lo­we) wy­su­wa­na z re­ga­łu, po­dzie­lo­na na prze­gród­ki (krób­ki), w któ­rych mie­szczą się czcion­ki i ju­stu­nek. W kasz­cie znaj­do­wał się kom­plet zna­ków da­ne­go kroju pisma, zaś w re­ga­le kom­plet od­mian i wiel­ko­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nowe czcion­ki od razu zdo­by­ły sobie po­pu­lar­ność i zna­la­zły się w kasz­tach ze­cer­skich dru­karń ca­łe­go kraju. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃta, AS: kašta

Wiktionary


kasztan

1. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych, o du­żych, lan­ce­to­wa­tych, czę­sto owło­sio­nych li­ściach i ja­dal­nych owo­cach, oto­czo­nych kol­cza­stą po­kry­wą, po­cho­dzą­ce z Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej;
2. owoc tego drze­wa, spo­ży­wa­ny po upie­cze­niu, ugo­to­wa­niu lub zmie­lo­ny na mąkę do wy­pie­ku chle­ba; maron;
3. po­tocz­nie: kasz­ta­no­wiec - drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny kasz­ta­now­co­wa­tych, o du­żych, dło­nia­stych li­ściach i bro­daw­ko­wa­tych lub kol­cza­stych owo­cach za­wie­ra­ją­cych duże, ciem­no­brą­zo­we na­sio­na (kasz­ta­ny), po­cho­dzą­ce ze stre­fy umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej;
4. owoc kasz­ta­now­ca;
5. koń maści kasz­ta­no­wa­tej (ko­lo­rem przy­po­mi­na­ją­cej owoc kasz­ta­now­ca); koń kasz­ta­no­wa­ty, ci­sa­wy;
6. kil­ku­na­sto­cen­ty­me­tro­wa na­rośl wy­stę­pu­ją­ca na koń­czy­nach zwie­rząt ko­pyt­nych, ut­wo­rzo­na przez zro­go­wa­cia­ły na­skó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­sta­nea|Mill.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów lub drzew z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych;

 (1.2) pot. zob. kasz­ta­no­wiec.

 (1.3) ru­do­brą­zo­wy kolor, kolor kasz­ta­na (2.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. owoc (orzech) kasz­ta­na (1.1)

 (2.2) na­sie­nie kasz­ta­now­ca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) jeźdz. koń o maści kasz­ta­no­wej – ru­do­brą­zo­wej sier­ści, skó­rze oraz ta­kiej samej grzy­wie i ogo­nie

Wiktionary

Kasz­tan ("Ca­sta­nea") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych ("Fa­ga­ce­ae"). Obej­mu­je 8 ga­tun­ków. W Eu­ro­pie dziko wy­stę­pu­je tylko kasz­tan ja­dal­ny ("C. sa­ti­va"), w Ame­ry­ce Pół­noc­nej – kasz­tan ame­ry­kań­ski ("C. den­ta­ta"), a po­zo­sta­łe ga­tun­ki kasz­ta­nów rosną w Ja­po­nii i Chi­nach. W Pol­sce upra­wia­ny i dzi­cze­ją­cy jest kasz­tan ja­dal­ny "C. sa­ti­va" (jest za­do­mo­wio­nym an­tro­po­fi­tem).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­dzie­li­śmy razem pod kasz­ta­nem.

 (1.3) Masz ładny kolor swe­tra – ślicz­ny kasz­tan.

 (1.3) Ewa po­far­bo­wa­ła sobie włosy na kasz­tan.

 (2.1) W Pa­ry­żu naj­lep­sze kasz­ta­ny są na placu Pi­gal­le.

 (2.2) Wczo­raj w parku na­zbie­ra­łem kasz­ta­nów.

 (3.1) Kon­kurs ujeż­dże­nia wy­grał za­wod­nik na kasz­ta­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃtãn, AS: kaštãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasztanka ż., kasztanowiec m., kasztaniak m.

:: zdrobn. kasztanek m.

 czas. kasztanić, wykasztanić, przykasztanić, odkasztanić się

 przym. kasztanowy, kasztanowaty, kasztanowcowy, kasztankowy

 przysł. kasztanowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) maron

 (3.1) kasztanek, reg-pl|Mazury|bronak., reg-pl|Mazury|brunak.

Wiktionary


kasztanek

klacz o ru­do­brą­zo­wej sier­ści


SJP.pl


kasztanić

po­tocz­nie:
1. od­da­wać kał; kup­kać;
2. gadać bred­nie, bzdu­ry; pie­przyć


SJP.pl


kasztanka

klacz o ru­do­brą­zo­wej sier­ści


SJP.pl

Kasz­tan­ka (ex Fan­taz­ja, ur. w 1909 lub 1910 w Cza­plach Ma­łych, zm. 23 li­sto­pa­da 1927 w Miń­sku Ma­zo­wiec­kim) – klacz mar­szał­ka Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go.

Wikipedia


kasztankowy

→ kasz­ta­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. ru­da­wo­brą­zo­wy

Wiktionary

Patrz:

kasztanek

Powiązane:

 rzecz. kasztan m.

 przym. kasztanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasztanowy

Wiktionary


kasztanolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście jak kasz­tan

Wiktionary


kasztanowatoczerwony

czer­wo­ny o kasz­ta­no­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czer­wo­ny o od­cie­niu kasz­ta­no­wa­tym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wy­po­ży­czal­ni były też kasz­ta­no­wa­to­czer­wo­ne pe­ru­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʃtãnɔvatɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: kaštãnovatočervõny

Wiktionary


kasztanowatordzawy

rdza­wy o kasz­ta­no­wym od­cie­niu; kasz­ta­no­wor­dza­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rdza­wy o od­cie­niu kasz­ta­no­wa­tym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʃtãnɔvatɔˈrd͡zavɨ, AS: kaštãnovatorʒavy

Wiktionary


kasztanowaty

ma­ją­cy kolor kasz­ta­na (owocu kasz­ta­now­ca), kasz­ta­no­wy, ru­da­wo­brą­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. lekko kasz­ta­no­wy

 (1.2) jeźdz. o koniu: o brą­zo­wo­żół­tej sier­ści oraz grzy­wie i ogo­nie tej samej barwy lub ja­śniej­szej

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pier­wszy ryd­wan cią­gnę­ły konie kasz­ta­no­wa­te, drugi ryd­wan – konie kare

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʃtãnɔˈvatɨ, AS: kaštãnovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasztan m., kasztanek m., kasztanka ż., kasztanowiec m., kasztanowcowate nmos.

 przym. kasztanowy, kasztanowcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rudawobrązowy

 (1.2) przest. cisawy

Wiktionary


kasztanowcowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu myd­leń­cow­ców


SJP.pl

Kasz­ta­now­co­wa­te ("Hip­po­ca­sta­na­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin wy­róż­nia­na w niek­tó­rych (zwła­szcza daw­niej­szych) sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych w obrę­bie rzędu myd­leń­cow­ców ("Sa­pin­da­les"). Zgod­nie ze współ­czes­ną wie­dzą wy­o­dręb­nie­nie za­li­cza­nych tu ro­dza­jów w ran­dze ro­dzi­ny, zmie­nia myd­leń­co­wa­te w tak­son pa­ra­fi­le­tycz­ny. Dla­te­go w no­wszych sy­ste­mach ro­dzi­na kasz­ta­now­co­wa­tych nie jest wy­róż­nia­na.

Wikipedia


kasztanowcowaty

o ce­chach kasz­ta­now­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kasztanowcowiaczek

szro­tó­wek kasz­ta­now­co­wia­czek - in­wa­zyj­ny ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ki­bit­ni­ko­wa­tych, szkod­nik kasz­ta­now­ców


SJP.pl


kasztanowcowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z kasz­ta­now­ca

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści kasz­ta­now­ca

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią kasz­ta­now­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʃtãnɔfˈt͡sɔvɨ, AS: kaštãnofcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasztanowiec, kasztan

 przym. kasztanowy, kasztanowaty

Wiktionary


kasztanowiec

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny kasz­ta­now­co­wa­tych, o du­żych, dło­nia­stych li­ściach i bro­daw­ko­wa­tych lub kol­cza­stych owo­cach za­wie­ra­ją­cych duże, ciem­no­brą­zo­we na­sio­na (kasz­ta­ny), po­cho­dzą­ce ze stre­fy umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej; kasz­tan (po­tocz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ae­scu­lus|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew o du­żych, dło­nia­stych li­ściach i kol­cza­stych owo­cach za­wie­ra­ją­cych duże, brą­zo­we na­sio­na;

Wiktionary

Kasz­ta­no­wiec ("Ae­scu­lus" L.) – ro­dzaj drzew, rza­dziej krze­wów na­le­żą­cych do ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych ("Sa­pin­da­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go od 12 do ok. 19–20 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w na­tu­rze w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie (jeden ga­tu­nek – kasz­ta­no­wiec po­spo­li­ty "A.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dzie­dziń­cu mojej sta­rej szko­ły ro­śnie ro­zło­ży­sty kasz­ta­no­wiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛt͡s, AS: kaštãnovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasztan m., kasztanek m., kasztanka ż., kasztanówka ż., kasztaniak m., kasztanowate nmos., kasztanowcowiaczek m., kasztanienie n., wykasztanienie n.

 czas. kasztanić ndk., wykasztanić dk.

 przym. kasztanowy, kasztanowaty, kasztanowcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kasztan

Wiktionary


kasztanowobrązowy

brą­zo­wy o kasz­ta­no­wym od­cie­niu


SJP.pl


kasztanowogłowy

la­sów­ka kasz­ta­no­wo­gło­wa, kacyk kasz­ta­no­wo­gło­wy - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


kasztanowordzawy

rdza­wy o kasz­ta­no­wym od­cie­niu; kasz­ta­no­wa­tor­dza­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor rdza­wy o od­cie­niu kasz­ta­no­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy świ­sta­ki mie­wa­ją kasz­ta­no­wor­dza­we fu­ter­ko?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʃtãnɔvɔˈrd͡zavɨ, AS: kaštãnovorʒavy

Wiktionary


kasztanowy

1. od­no­szą­cy się do kasz­ta­na, kasz­ta­now­ca lub do owocu któ­re­goś z tych drzew;
2. o ko­lo­rze kasz­ta­na (owocu kasz­ta­now­ca), kasz­ta­no­wa­ty, ru­da­wo­brą­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy drzew kasz­ta­na lub kasz­ta­now­ca

 (1.2) farm. kulin. spoż. do­ty­czą­cy owo­ców kasz­ta­na lub kasz­ta­now­ca, zro­bio­ny z owo­ców kasz­ta­na lub kasz­ta­now­ca

 (1.3) ma­ją­cy kolor ru­da­wo­brą­zo­wy, taki jak kolor owocu kasz­ta­now­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na Wę­grzech i Sło­wa­cji prze­tar­ta masa kasz­ta­no­wa przez­na­czo­na jest do bez­poś­red­nie­go spo­ży­cia lub uży­wa­na jako do­da­tek do wy­ro­bów cu­kier­ni­czych i mięs.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʃtãˈnɔvɨ, AS: kaštãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasztan mzw./mrz., kasztanek mrz., kasztanka ż., kasztanowiec mrz., kasztanowcowate nmos., kasztanowienie n.

:: czas. kasztanowieć ndk.

 przym. kasztankowy, kasztanowaty, kasztankowaty

 przysł. kasztanowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) rudawobrązowy, rudobrązowy; rzad. kasztankowy

Wiktionary


kasztanowłosy

ma­ją­cy kasz­ta­no­we włosy


SJP.pl


kasztanówka

to­rzy­śniad kasz­ta­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny tro­ci­niar­ko­wa­tych


SJP.pl

Kasz­ta­nów­ka ( Каштаноўка; Каштановка; pol. hist. "Kon­stan­ty­nów­ka") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Wo­ło­żyn. Od za­cho­du gra­ni­czy z Wo­ło­ży­nem.

Wikipedia


kasztel

1. nie­du­ża twier­dza, wa­row­ny zamek, gród, który zaj­mo­wał przed­sta­wi­cie wła­dzy lub pan fe­u­dal­ny; wa­row­nia, for­te­ca;
2. wy­so­ka nad­bu­dów­ka na dzio­bie i rufie daw­nych ża­glow­ców, za­wie­ra­ją­ca po­mie­szcze­nia dla ofi­ce­rów oraz sta­no­wi­ska lek­kich dział


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. gród wa­row­ny, zamek lub stołp

 (1.2) żegl. wy­so­ka nad­bu­dów­ka w czę­ści dzio­bo­wej lub ru­fo­wej daw­nych okrę­tów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kasz­tel – ro­dzaj dworu, także sie­dzi­ba kasz­te­la­na
  • kasz­tel – nad­bu­dów­ka na daw­nych ża­glow­cach (kasz­tel dzio­bo­wy i ru­fo­wy)
  • for­kasz­tel – ro­dzaj nad­bu­dów­ki na śred­nio­wiecz­nych okrę­tach
  • Kasz­tel – część wsi Sied­li­ska Żmi­grodz­kie w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Nowy Żmi­gród.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­cie­ka­wie­ni ma­ry­na­rze po­bie­gli na kasz­tel ru­fo­wy, skąd naj­le­piej widać było ka­per­ski sta­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasztelan m., kasztelanka ż., kasztelanic m., kasztelania ż.

:: zdrobn. kasztelik m.

 przym. kasztelowy

Wiktionary


kasztelan

1. w Pol­sce do XIII wieku: urzęd­nik lo­kal­ny zaj­mu­ją­cy się ścią­ga­niem danin na rzecz pa­nu­ją­ce­go, obro­ną i są­dow­nict­wem na ob­sza­rze, na któ­rym znaj­do­wał się zamek, gród wa­row­ny;
2. w cza­sach póź­niej­szych: do­stoj­nik ty­tu­lar­ny, który miał za­pew­nio­ne miej­sca w se­na­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy gro­dem, zam­kiem lub kasz­te­la­nią

 (1.2) hist. w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce urzęd­nik ziem­ski za­sia­da­ją­cy w ra­dzie kró­lew­skiej, na­stęp­nie w se­na­cie;

Wiktionary

Kasz­te­lan (łac. "ca­stel­la­nus") – urząd znany w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie, oz­na­cza­ją­cy za­rząd­cę zamku (łac. "ca­stel­lum") i jego oko­lic.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­cie­lem Al­wer­ni był Krzysz­tof Ko­ry­ciń­ski, herbu Topór, kasz­te­lan woj­nic­ki, wła­ści­ciel Po­rę­by Że­go­ty.

 (1.1) W za­mian nowy kasz­te­lan zo­bo­wią­zał się co roku łożyć na re­mont i kon­ser­wa­cję za­byt­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasztel mrz., kasztelanka ż., kasztelanic m., kasztelania ż.

 przym. kasztelański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grododzierżca

Wiktionary


kasztelania

1. ob­szar, na któ­rym wła­dzę ad­mi­ni­stra­cyj­ną, woj­sko­wą oraz są­do­wą spra­wo­wał kasz­te­lan - przed­sta­wi­cie­la pa­nu­ją­ce­go;
2. wła­dza, god­ność kasz­te­la­na; kasz­te­lań­stwo


SJP.pl

Kasz­te­la­nia (daw­niej: okręg gro­do­wy) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go śred­nie­go szcze­bla w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce, wcho­dzą­ca w skład danej ziemi lub pro­win­cji. Oś­rod­kiem kasz­te­la­nii był kasz­tel (zamek, zna­czą­cy gród lub dwór obron­ny). W II po­ło­wie XIV–XV wieku, kasz­te­la­nia zo­sta­ła za­stą­pio­na przez sy­stem po­wia­to­wy.

Wikipedia


kasztelanic

w daw­nej Pol­sce: syna kasz­te­la­na - przed­sta­wi­cie­la pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn kasz­te­la­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dzie­li też, jako pan kasz­te­la­nic Mo­stow­ski uciekł z Tar­cho­mi­na, że od wczo­raj puł­kow­nik Baur szuka go po War­sza­wie.

 (1.1) Prze­by­wa­ła u swej córki Te­re­sy, żony kasz­te­la­ni­ca Sie­mia­now­skie­go w Ko­zło­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasztel mrz., kasztelan m., kasztelanka ż.

Wiktionary


kasztelanka

w daw­nej Pol­sce: córka kasz­te­la­na - przed­sta­wi­cie­la pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. córka kasz­te­la­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kasz­te­lan­ka – córka kasz­te­la­na
  • Kasz­te­lan­ka (Byd­goszcz)
  • Kasz­te­lan­ka (film)
  • Kasz­te­lan­ka – obraz Jana Ma­tej­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawno, dawno temu przej­ście było miej­scem spot­kań za­ko­cha­nych - mło­dziut­kiej kasz­te­lan­ki opo­row­skiej i prze­o­ra za­ko­nu pa­u­li­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasztelan mos., kasztelania ż., kasztelanowa ż., kasztelanic mos., kasztel mrz.

Wiktionary


kasztelanowa

mał­żon­ka kasz­te­la­na


SJP.pl


kasztelanowy

→ kasz­te­lan (daw­niej); kasz­te­lań­ski


SJP.pl


kasztelański

1. do­ty­czą­cy kasz­te­la­na - przed­sta­wi­cie­la pa­nu­ją­ce­go;
2. do­ty­czą­cy kasz­te­la­nii - ob­sza­ru, na któ­rym wła­dzę spra­wo­wał kasz­te­lan


SJP.pl


kasztelaństwo

wła­dza, god­ność kasz­te­la­na; kasz­te­la­nia


SJP.pl


kasztelowy

przy­miot­nik od: kasz­tel


SJP.pl


kasztowy

→ kasz­ta, → kaszt


SJP.pl

Patrz:

kaszta, → kaszt

kaszub

czło­nek za­chod­nio­sło­wiań­skiej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Po­mo­rze Gdań­skie i wschod­nią część Po­mo­rza Za­chod­nie­go; Ka­szu­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel Sło­wian z pół­no­cy Pol­ski;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­szub – miesz­ka­niec Ka­szub
  • Ka­szub – pol­ski rajd sa­mo­cho­do­wy
  • Ka­szub – nazwa po­cią­gu re­la­cji Gdy­nia-Kra­ków
  • ORP Ka­szub – nazwa okrę­tów pol­skiej Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako dziec­ko miesz­ka­łam wśród Ka­szu­bów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃup, AS: kašup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszubski mrz., Kaszuba mos., Kaszuby nmos., kaszubskość ż., kaszubszczyzna ż., kaszubizm mrz.

:: fż. Kaszubka ż.

 przym. kaszubski

 przysł. kaszubsko

 czas. kaszubić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kaszuba

Wiktionary


kaszuba

czło­nek za­chod­nio­sło­wiań­skiej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Po­mo­rze Gdań­skie i wschod­nią część Po­mo­rza Za­chod­nie­go; Ka­szub


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel Sło­wian rodem z pół­no­cy Pol­ski;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­szu­ba – osada w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bia­ło­stoc­ka
  • Ka­szu­ba (Ka­szu­ba Leśna) – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy
  • Ka­szu­ba – pol­ski okręt hy­dro­gra­ficz­ny „Po­mo­rza­nin”, który w la­tach 1922–1924 słu­żył jako sta­tek hand­lo­wy pod nazwą „Ka­szu­ba”
  • Agniesz­ka Ka­szu­ba (ur. 1998) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, skocz­ki­ni o tycz­ce
  • An­drzej Ka­szu­ba – pol­ski le­karz, der­ma­to­log
  • An­drzej Ka­szu­ba (1952–2012) – pol­ski in­ży­nier i dzia­łacz opo­zy­cyj­ny
  • Anna Ka­szu­ba-Dęb­ska – pol­ska ar­tyst­ka
  • Bar­ba­ra Ka­szu­ba (ur. 1983) – pol­ska kom­po­zy­tor­ka
  • Bar­tek Ka­szu­ba (ur. 2002) – pol­ski wo­ka­li­sta
  • Beata Ka­szu­ba (ur. 1972) – pol­ska pły­wacz­ka
  • Elż­bie­ta Ka­szu­ba (ur. 1960) – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Jakub Ka­szu­ba – dom­nie­ma­ny za­bój­ca króla pol­skie­go Prze­my­sła II

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako dziec­ko miesz­ka­łam wśród Ka­szu­bów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃuba, AS: kašuba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszubski mrz., Kaszuby nmos.

:: fż. Kaszubka ż.

 czas. kaszubić ndk.

 przym. kaszubski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kaszub

Wiktionary


kaszubista

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ka­szu­bi­sty­ki


SJP.pl


kaszubistka

→ ka­szu­bi­sta


SJP.pl

Patrz:

kaszubista

kaszubistyka

nauka o kul­tu­rze ka­szub­skiej, ję­zy­ku ka­szub­skim


SJP.pl

Ka­szu­bi­sty­ka – dy­scy­pli­na fi­lo­lo­gicz­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry, kul­tu­ry i dzie­jów Ka­szu­bów. Hi­sto­rycz­nie wy­wo­dzi się ze sla­wi­sty­ki.

Wikipedia


kaszubizm

wyraz, zwrot, forma, kon­struk­cja skład­nio­wa lub cecha fo­ne­tycz­na wła­ści­we dia­lek­to­wi ka­szub­skie­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dia­lek­tyzm ka­szub­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszub mos., kaszubski mrz.

 przym. kaszubski

Wiktionary


kaszubić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) jęz. fonet. mówić z ak­cen­tem ka­szub­skim; zwł. wy­ma­wiać s, z, c, dz za­miast ś, ź, ć, dź

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszuba mos., kaszubienie n., Kaszub mos., Kaszubka ż., Kaszuby nmos.

Wiktionary


kaszubka

→ Ka­szub


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­sta­wi­ciel­ka Sło­wian z pół­no­cy Pol­ski

Wiktionary

Patrz:

Kaszub

Przykłady

 (1.1) Po Mu­ze­um Ka­szub­skim w Kar­tu­zach opro­wa­dza­ła nas uro­cza Ka­szub­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃupka, AS: kašupka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszubski mrz., Kaszub mos., Kaszuby nmos., Kaszuba mos.

 przym. kaszubski

 czas. kaszubić

Wiktionary


kaszubowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kaszubski

przy­miot­nik od: Ka­szu­by


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­szub lub Ka­szu­bów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. nazwa ję­zy­ka;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­szub­skie tru­skaw­ki bar­dzo do­brze sma­ku­ją.

 (2.1) Na Ka­szu­bach mówi się po ka­szub­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃupsʲci, AS: kašupsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaszuby nmos., Kaszub mos., Kaszuba mos., Kaszubka ż., kaszubskość ż., kaszubszczyzna ż., kaszubizm mrz.

 przysł. kaszubsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kaszubszczyzna

Wiktionary


kaszubskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ka­szub­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ka­szub­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ka­szub­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃupskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: kašupskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


kaszubskość

→ ka­szub­ski


SJP.pl

Patrz:

kaszubski

kaszubszczyzna

mowa i kul­tu­ra Ka­szu­bów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język ka­szub­ski

 (1.2) etn. to, co ka­szub­skie, zwią­za­ne z Ka­szu­ba­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spory co do przy­na­leż­no­ści ka­szub­szczyz­ny do dia­lek­tów ję­zy­ka pol­skie­go trwa­ją od dawna i je­szcze nie zo­stał w tej spra­wie za­war­ty kom­pro­mis.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaszubski

 rzecz. kaszubski mrz., Kaszub mos.

Wiktionary


kaszuby

re­gion kul­tu­ro­wy w pół­noc­nej Pol­sce, część Po­mo­rza za­miesz­ka­ła przez rdzen­ną lud­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej Pol­sce;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Rud­nik;

 (1.3) geogr. część wsi Mur­czyn, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Żnin

Wiktionary

Ka­szu­by ( Kaszëbë lub Kaszëbskô) – re­gion kul­tu­ro­wy w pół­noc­nej Pol­sce, bę­dą­cy czę­ścią Po­mo­rza Gdań­skie­go. Za­miesz­ku­ją tam m.in. Ka­szu­bi (au­toch­to­nicz­ni Po­mo­rza­nie) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem ka­szub­skim, który ma w Pol­sce od 2005 sta­tus ję­zy­ka re­gio­nal­ne­go. Obec­nie obej­mu­je po­wia­ty: kar­tu­ski, by­tow­ski, lę­bor­ski, pucki, gdań­ski, wej­he­row­ski, słup­ski, człu­chow­ski, ko­ścier­ski, choj­nic­ki oraz mia­sta: Gdy­nię, Gdańsk i Sopot.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już trze­ci raz je­dzie­my na Ka­szu­by.

 (1.1) Na te­re­nie Ka­szub znaj­du­ją się dwu­ję­zycz­ne ta­bli­ce z naz­wa­mi miej­sco­wo­ści.

 (1.2) Miesz­ka­my w Ka­szu­bach od trzech lat.

 (1.3) Do­jeż­dża­my do na­szych Ka­szu­bów.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Kaszub mos., Kaszubka ż., kaszubszczyzna ż.

 (1.2) (1.3)

 rzecz. kaszubianin mos., kaszubianka ż.

 przym. kaszubski

Wiktionary


kaszyca

skrzy­nia z bali drew­nia­nych lub żel­be­to­wych wy­peł­nio­na ka­mie­nia­mi, bę­dą­ca czę­ścią skła­do­wą bu­dow­li wod­nych


SJP.pl

Ka­szy­ca – duża skrzy­nia, nieg­dyś drew­nia­na, obec­nie żel­be­to­wa, wy­peł­nio­na gru­zem, ka­mie­nia­mi itp., sto­so­wa­na jako ele­ment fun­da­men­tów bu­dow­li hy­dro­tech­nicz­nych lub jako ele­ment umoc­nień den­nych lub brze­go­wych. Do po­ło­wy lat pięć­dzie­sią­tych XX wieku naj­czę­ściej sto­so­wa­na przy bu­do­wie zapór oraz prze­pu­stów wod­nych o dużej po­wierzch­ni.

Wikipedia


kaszycki

naz­wi­sko


SJP.pl


kaszycowy

→ ka­szy­ca


SJP.pl

Patrz:

kaszyca

kaszyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie twer­skim;

Wiktionary

Ka­szyn ( Кашин) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie twer­skim nad Ka­szyn­ką.

Ka­szyn po­ło­żo­ne jest ok. 180 km na pół­noc od Mosk­wy i 150 km na pół­noc­ny wschód od Tweru, sie­dzi­ba ob­wo­du. Licz­ba miesz­kań­ców w 2007 wy­no­si­ła ok. 15,8 tys., po­wierzch­nia 11 km², a gę­stość za­lud­nie­nia 1436 osób/1 km². Mia­sto leży na wy­so­ko­ści 125 m n.p.m.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaszyński

Wiktionary


kaszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­szy­nem, do­ty­czą­cy Ka­szy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Ka­szyń­ski – pol­ski woj­sko­wy, ci­cho­ciem­ny
  • Ma­riusz Ka­szyń­ski – pol­ski pi­sarz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kaszyn mrz.

Wiktionary


kaszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­szów – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Ka­szów – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stara Błot­ni­ca
  • Ka­szów – gro­ma­da
  • Ka­szo­wo

Wikipedia


kasłanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­słać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekasłanie n.

 czas. kasłać ndk.

Wiktionary


kasłać

gwał­tow­nie i gło­śno wy­rzu­cać po­wie­trze z płuc; kasz­lać; kasz­leć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ka­słać)

 (1.1) fizj. med. mieć napad kasz­lu; wy­da­wać serię krót­kich, gwał­tow­nych dźwię­ków z gar­dła, zwy­kle w wy­ni­ku po­draż­nie­nia dróg od­de­cho­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Boh­dan ka­słał przez całą noc, co mart­wi­ło jego ro­dzi­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasłanie n.

 czas. wykasłać dk., wykasływać ndk., zakasłać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kaszleć, kaszlać

Wiktionary


kat

osoba wy­ko­nu­ją­ca wy­ro­ki śmier­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­ko­nu­ją­ca wy­ro­ki są­do­we ska­zu­ją­ce na chło­stę, tor­tu­ry lub śmierć;

 (1.2) przen. ktoś, kto ka­to­wał, znę­cał się nad kimś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kata

Wiktionary

Kat – czło­wiek, który za­wo­do­wo zaj­mu­je się głów­nie wy­ko­ny­wa­niem wy­ro­ków, ska­zu­ją­cych na kary tor­tur, oka­le­cze­nia i na karę śmier­ci. Poza tor­tu­ra­mi, trak­to­wa­ny­mi jako śro­dek karny, kaci zaj­mo­wa­li się rów­nież za­da­wa­niem cier­pie­nia w celu wy­mu­sze­nia zez­nań.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku roz­cza­ro­wa­niu tłumu eg­ze­ku­cję na rynku od­wo­ła­no z po­wo­du cho­ro­by kata.

 (1.2) [...] Po­la­cy doj­rze­li do eu­ro­pej­skie­go my­śle­nia i włas­nej gorz­kiej świa­do­mo­ści, że byli nie tylko ofia­ra­mi, ale i ka­ta­mi w tej woj­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kat, AS: kat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacica, katowa, katownia, katówka, katownik, katowczyk, katusza, katusz, podkaci, kaciapa

:: zdrobn. kacik, kacię

:: zgrub. kacisko

 czas. katować, zakatować

 przym. katowski, kaci, zakatowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oprawca; daw. ceklarz, małodobry

 (1.2) oprawca, siepacz

Wiktionary


kat.

skrót od: ka­to­lic­ki


SJP.pl

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = ka­te­go­ria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­szu­ku­je­my do pracy kie­row­ców z pra­wem jazdy kat. C+E oraz D.

 (1.1) Wła­śnie Po­mor­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Prze­woź­ni­ków Dro­go­wych wy­star­to­wa­ło ze szko­le­niem na kat. C lub D dla ra­tow­ni­ków me­dycz­nych i ra­tow­ni­ków KPP.

Wiktionary


kata

1. kon­ku­ren­cja w ka­ra­te;
2. ćwi­cze­nie pre­zen­tu­ją­ce tech­ni­kę walki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­so­ce sfor­ma­li­zo­wa­ny ro­dzaj ćwi­czeń sto­so­wa­nych w wielu tra­dy­cyj­nych sztu­kach i spor­tach walki;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kata – wieś w Esto­nii oraz Kata Tjuta – grupę mo­no­li­tów w Au­stra­lii.

Kata (układ for­mal­ny) (jap. 型, 形 kata; stan­dar­do­wa forma ruchu, po­sta­wy itp. w sztu­kach walki i spor­cie) – ja­poń­skie słowo oz­na­cza­ją­ce wy­so­ce sfor­ma­li­zo­wa­ny ro­dzaj ćwi­czeń sto­so­wa­nych w wielu tra­dy­cyj­nych sztu­kach i spor­tach walki, szcze­gól­nie z grupy budō, jak rów­nież ta­ek­won­do (gdzie noszą one nazwę "tul" w wer­sji ITF, "po­om­se" w WTF a "hy­e­ong" w niek­tó­rych in­nych or­ga­ni­za­cjach), ta­i­ji­qu­an i in­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na are­nie za­koń­czył się pokaz kata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkata, AS: kata

Wiktionary


katabas

po­gard­li­wie: ksiądz, du­chow­ny; księ­ży­na, su­kien­ko­wy, kle­cha, suk­ma­niarz, labuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. obraź. ksiądz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtabas, AS: katabas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katabaza ż.

 przym. katabasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klecha, księżyna

Wiktionary


katabasis

[czy­taj: ka­ta­bas-is] ka­ta­ba­za;
1. w tra­ge­dii an­tycz­nej: ob­ni­że­nie na­pię­cia akcji po przy­go­dzie;
2. w an­tycz­nym epo­sie: motyw zej­ścia bo­ha­te­ra do świa­ta po­dziem­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. topos li­te­rac­ki zej­ścia bo­ha­te­ra do świa­ta umar­łych;

 (1.2) teatr. spa­dek na­pię­cia akcji w tra­ge­dii an­tycz­nej

 (1.3) muz. mu­zycz­na fi­gu­ra re­to­rycz­na od­da­ją­ca grozę po­przez formę zstę­pu­ją­cej me­lo­dii

 (1.4) rel. Chry­stu­so­we zstą­pie­nie do ot­chła­ni;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ta­ba­sis (chrze­ści­jań­stwo)
  • Ka­ta­ba­sis – mu­zycz­na fi­gu­ra re­to­rycz­na
  • Ka­ta­ba­za – topos li­te­rac­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. katabaza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katabaza

 (1.2) katabaza

 (1.3) katabaza

 (1.4) zstąpienie

Wiktionary


katabasowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­ta­ba­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katabas mos.

Wiktionary


katabatyczny

ruch ka­ta­ba­tycz­ny: gwał­tow­ne opa­da­nie mas po­wie­trza wzdłuż za­ni­ka­ją­cych fron­tów at­mos­fe­rycz­nych lub zbo­czy gór­skich


SJP.pl


katabaza

ka­ta­ba­sis;
1. w tra­ge­dii an­tycz­nej: ob­ni­że­nie na­pię­cia akcji po przy­go­dzie;
2. w an­tycz­nym epo­sie: motyw zej­ścia bo­ha­te­ra do świa­ta po­dziem­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. teatr. zob. ka­ta­ba­sis.

 (1.2) rel. zob. ka­ta­ba­sis.

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­ta­ba­za (po­wieść).

Ka­ta­ba­za (gr. "κατάβασις" 'zej­ście' od "κατά" 'w dół' i "βαίνω" 'iść') – li­te­rac­ki topos zej­ścia bo­ha­te­ra do świa­ta umar­łych.

Motyw ten wie­lo­krot­nie po­ja­wia się w mi­to­lo­gii grec­kiej, cho­ciaż jest obec­ny także w tra­dy­cji in­nych krę­gów kul­tu­ro­wych, np.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. katabas mos., katabasis ż.

Wiktionary


kataboliczny

od­no­szą­cy się do ka­ta­bo­liz­mu, po­le­ga­ją­cy na ka­ta­bo­liz­mie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z pro­ce­sem, pod­czas któ­re­go do­cho­dzi do roz­pa­du związ­ków che­micz­nych z wy­dzie­le­niem ener­gii i cie­pła

Wiktionary


katabolizm

pro­ces prze­mia­ny ma­te­rii po­le­ga­ją­cy na roz­pa­dzie or­ga­nicz­nych związ­ków wiel­ko­czą­stecz­ko­wych na mniej­sze, w wy­ni­ku któ­re­go wyz­wa­la się ener­gia che­micz­na i cie­pło, np. re­ak­cja od­dy­cha­nia ko­mór­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. pro­ces, pod­czas któ­re­go do­cho­dzi do roz­pa­du związ­ków che­micz­nych z wy­dzie­le­niem ener­gii i cie­pła;

Wiktionary

Ka­ta­bo­lizm (z gr. "καταβολή" od "κᾰτᾰ" 'w dół' i "βάλλειν" 'rzut') – ogół re­ak­cji che­micz­nych me­ta­bo­liz­mu pro­wa­dzą­cy do roz­pa­du zło­żo­nych związ­ków che­micz­nych na prost­sze czą­stecz­ki. Prze­ci­wień­stwo ana­bo­liz­mu. Re­ak­cja eg­zo­e­ner­ge­tycz­na, uwal­nia­ją­ca ener­gię, sub­stra­ty muszą być o wyż­szym po­zio­mie ener­gii, a pro­duk­ty o niż­szym. Na­le­żą tu:

Wikipedia


katachreza

1. nowe zna­cze­nie słowa pow­sta­łe wsku­tek prze­nie­sie­nia nazwy jed­nej rze­czy na inną, która nie była dotąd naz­wa­na;
2. prze­no­śnia ut­wo­rzo­na na za­sa­dzie od­le­głych sko­ja­rzeń, któ­rej nie można brać do­słow­nie ze wzglę­du na jej alo­gicz­ność


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ta­chre­za – w ję­zy­koz­naw­stwie
  • ka­ta­chre­za – fi­gu­ra re­to­rycz­na

Wikipedia


katadromiczny

ka­ta­dro­micz­ne ryby - ryby spły­wa­ją­ce do mórz w celu od­by­cia tarła


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) icht. taki, który od­by­wa wę­drów­kę z prą­dem rzeki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. katadromowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katadromowy

Wiktionary


katafalk

po­dest na trum­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­wyż­sze­nie, na któ­rym sta­wia się trum­nę pod­czas na­bo­żeń­stwa ża­łob­ne­go;

Wiktionary

Ka­ta­falk (wł. "ca­ta­fal­co") – pod­wyż­sze­nie, na któ­rym sta­wia się trum­nę ze zwło­ka­mi pod­czas uro­czy­sto­ści po­grze­bo­wych.

Ka­ta­falk jest pro­stą kon­struk­cją, naj­czę­ściej drew­nia­ną, po­ma­lo­wa­ną na czar­no, obitą kirem lub przy­kry­tą ca­łu­nem, nie­zdo­bio­ną. De­ko­ra­cje sta­wia­ne przy nim pod­czas ża­łob­nych ce­re­mo­nii, głów­nie pod­czas uro­czy­stych po­grze­bów, noszą nazwę "ca­strum do­lo­ris".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gró­barz z po­mo­cą pa­rob­cza­ków po­sta­wił trum­nę na ka­ta­fal­ku i za­pa­lił dwa­dzie­ścia czte­ry świec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtafalk, AS: katafalk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. katafalkowy

Wiktionary


katafalkowy

przy­miot­nik od: ka­ta­falk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­ta­fal­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katafalk m.

Wiktionary


katafatyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. teol. przyj­mu­ją­cy tezy afir­ma­tyw­ne o Bogu, czym lub jakim jest

Wiktionary


kataforetyczny

→ ka­ta­fo­re­za


SJP.pl

Patrz:

kataforeza

kataforeza

che­micz­no-fi­zycz­ne zja­wi­sko elek­tro­fo­re­zy z prze­mie­szcza­niem się czą­stek w kie­run­ku ka­to­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. elektr. zja­wi­sko za­cho­dzą­ce w pły­nach pod wpły­wem pola elek­trycz­ne­go, po­le­ga­ją­ce na ruchu do­dat­nio na­ła­do­wa­nych czą­stek w kie­run­ku ka­to­dy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kataforetyczny

Wiktionary


katafrakta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. cięż­koz­broj­ny jeź­dziec, zwy­kle do­sia­da­ją­cy opan­ce­rzo­ne­go wierz­chow­ca, wal­czą­cy w sze­re­gach armii sta­ro­żyt­nych i śred­nio­wiecz­nych państw od wy­brze­ży Morza Śró­dziem­ne­go po Per­sję;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. katafrakt

Wiktionary


katagen

faza cyklu wło­so­we­go, w trak­cie któ­rej włos obu­mie­ra


SJP.pl


katageneza

Ka­ta­ge­ne­za – zja­wi­ska dia­ge­ne­zy po­se­dy­men­ta­cyj­nej za­cho­dzą­ce w wa­run­kach odręb­nych od wa­run­ków se­dy­men­ta­cji; kiedy osad zo­stał już przy­kry­ty po­kła­dem in­ne­go osadu. Ka­ta­ge­ne­za za­cho­dzi pod wpły­wem zwięk­szo­ne­go ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry, ale je­szcze zbyt ni­skich do wy­wo­ła­nia me­ta­mor­fiz­mu.

Wikipedia


kataifi

1. ro­dzaj po­szar­pa­nych nitek, uży­wa­nych do go­to­wa­nia wielu bli­skows­chod­nich wy­pie­ków i de­se­rów;
2. cia­sto w for­mie cien­kich nitek


SJP.pl


katajew

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iwan Ka­ta­jew – ro­syj­ski pi­sarz
  • Jew­gie­nij Ka­ta­jew – ra­dziec­ki po­li­tyk
  • Jew­gie­nij Pie­trow (wł. Jew­gie­nij Ka­ta­jew) – ra­dziec­ki pi­sarz i pu­bli­cy­sta
  • Nur­żan Ka­ta­jew – ka­zach­ski za­pa­śnik
  • Wa­len­tin Ka­ta­jew – ro­syj­ski pi­sarz, dra­ma­turg i sce­na­rzy­sta
  • Wła­di­mir Ka­ta­jew – ra­dziec­ki ho­ke­i­sta i tre­ner ho­ke­jo­wy

Wikipedia


katajka

po­tocz­nie: dio­do­wa lampa ro­we­ru


SJP.pl


katakali

dra­mat te­a­tral­ny wy­wo­dzą­cy się z Ke­ra­li; kat­ha­ka­li


SJP.pl


katakana

jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana;

Wiktionary

Ka­ta­ka­na (jap. かたかな, カタカナ, 片仮名) – jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana. Dru­gim z nich jest hi­ra­ga­na. Każ­de­mu zna­ko­wi ka­ta­ka­ny od­po­wia­da znak hi­ra­ga­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ta­ka­na jest uży­wa­na głów­nie do za­pi­su słów za­po­ży­czo­nych z ję­zy­ków ob­cych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈkãna, AS: katakãna

Wiktionary


katakaustyczny

→ ka­ta­ka­u­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

katakaustyka

kataklaza

pro­ces odksz­tał­ca­nia i roz­drab­nia­nia skał zwię­złych za­cho­dzą­cy w sko­ru­pie ziem­skiej pod wpły­wem ci­śnie­nia gó­rot­wór­cze­go


SJP.pl

Ka­ta­kla­za – typ me­ta­mor­fiz­mu dy­na­micz­ne­go. Pro­ces za­cho­dzą­cy w sko­ru­pie ziem­skiej pod wpły­wem ci­śnie­nia gó­rot­wór­cze­go po­le­ga­ją­cy na tek­to­nicz­nym kru­sze­niu, obra­ca­niu i prze­mie­szcza­niu zia­ren mi­ne­ral­nych w skale i samej skały, bez jej prze­bu­do­wy che­micz­nej i kry­sta­lo­gra­ficz­nej. Naj­łat­wiej ka­ta­kla­zie ule­ga­ją skały twar­de i kru­che, mało po­dat­ne na re­ak­cje che­micz­ne, np. gra­ni­ty, gnej­sy, kwar­cy­ty.

Wikipedia


kataklazyt

skała pow­sta­ła w wy­ni­ku ka­ta­kla­zy


SJP.pl

Ka­ta­kla­zyt – skała me­ta­mor­ficz­na, ka­ta­kla­stycz­na. Jest to sil­nie prze­o­bra­żo­na skała sta­no­wią­ca, pro­dukt me­ta­mor­fiz­mu dys­lo­ka­cyj­ne­go, zmie­lo­na tek­to­nicz­nie skała pier­wot­na. Pow­sta­je w obrę­bie stref tek­to­nicz­nych (usko­ków) na dro­dze czy­sto me­cha­nicz­nej, w wy­ni­ku pro­ce­su zwa­ne­go ka­ta­kla­zą.

Wikipedia


kataklizm

1. klę­ska ży­wio­ło­wa wy­wo­łu­ją­ca ogrom­ne zni­szcze­nia, np. trzę­sie­nie ziemi, potop;
2. dra­ma­tycz­ne wy­da­rze­nia o ni­szczy­ciel­skim od­dzia­ły­wa­niu, np. wojna, re­wo­lu­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwał­tow­ne zmia­ny w przy­ro­dzie wy­wo­łu­ją­ce znacz­ne zni­szcze­nia, spu­sto­sze­nie

 (1.2) polit. wstrząs spo­łecz­ny lub po­li­tycz­ny po­wo­du­ją­cy duże zni­szcze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzę­sie­nie ziemi w Li­zbo­nie nie było ani pier­wszym, ani ostat­nim z wiel­kich eu­ro­pej­skich ka­ta­kliz­mów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katastrofa, klęska

 (1.2) klęska, przewrót

Wiktionary


kataklizmowy

przy­miot­nik od: ka­ta­klizm


SJP.pl


kataks

bar­czat­ka ka­taks - ró­żo­wo-bru­nat­ny motyl z ro­dzi­ny bar­czat­ko­wa­tych, w Pol­sce praw­nie chro­nio­ny


SJP.pl


katakumb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rzad. po­dziem­na ne­kro­po­lia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|ka­ta­kum­ba. także. D. plu­ral|ka­ta­kum­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katakumba ż., katakumbowość ż., katakumby lm nm.

 przym. katakumbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katakumby; daw. katakumba

Wiktionary


katakumba

1. po­dziem­ny cmen­tarz sta­ro­chrze­ści­jań­ski, który słu­żył też czę­sto jako ka­pli­ca
2. po­dzie­mie ko­ścio­łów lub bu­dyn­ków cmen­tar­nych, gdzie się sta­wia trum­ny z cia­ła­mi zmar­łych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­dziem­na ne­kro­po­lia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] wsu­ną­wszy umar­łe­go w ka­ta­kum­bę, zas­kle­pia­ją go.

 (1.1) Obie­ca­łeś, że zwie­dzi­my któ­rąś z rzym­skich ka­ta­kumb.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katakumbowość ż., katakumb mrz., katakumby lm nm.

 przym. katakumbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katakumby; daw. rzad. katakumb

Wiktionary


katakumbowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ka­ta­kum­bo­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bezs­przecz­nie o ka­ta­kum­bo­wo­ści ma­lo­wi­deł świad­czy ich te­ma­ty­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katakumb mrz., katakumba ż., katakumby lm nm.

 przym. katakumbowy

Wiktionary


katakumbowy

przy­miot­nik od: ka­ta­kum­by


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ta­kum­ba­mi, do­ty­czą­cy ka­ta­kumb

 (1.2) przen. po­dziem­ny, nie­le­gal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie spo­sób pod­czas jed­nej wy­ciecz­ki za­poz­nać się z całym sy­ste­mem ka­ta­kum­bo­wych ko­ry­ta­rzy.

 (1.1) Wło­ski album z ma­lar­stwem ka­ta­kum­bo­wym kosz­to­wał for­tu­nę.

 (1.2) W Chi­nach nie usta­ją prze­śla­do­wa­nia tak zwa­ne­go „Ko­ścio­ła ka­ta­kum­bo­we­go”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katakumbowość ż., katakumba ż., katakumb mrz., katakumby lm nm.

Wiktionary


katakumby

1. po­dzie­mia ko­ścio­łów lub bu­dyn­ków cmen­tar­nych, gdzie się sta­wia trum­ny z cia­ła­mi zmar­łych
2. po­dziem­ne cmen­ta­rze sta­ro­chrze­ści­jań­skie, które słu­ży­ły także jako ka­pli­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) cmen­tarz po­dziem­ny w po­sta­ci sy­ste­mu ko­ry­ta­rzy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|ka­ta­kumb. także. plu­ral|ka­ta­kum­ba.

Wiktionary

Ka­ta­kum­by (gr. κατά "kata" – pod, na dole τύμβος "tym­bos" – grób, mo­gi­ła) – cmen­tarz po­dziem­ny (sta­ro­żyt­ny etru­ski, rzym­ski, ży­dow­ski i sta­ro­chrze­ści­jań­ski) w po­sta­ci nie­re­gu­lar­nie roz­pla­no­wa­ne­go sy­ste­mu ko­ry­ta­rzy bie­gną­cych zaz­wy­czaj w kilku kon­dy­gna­cjach, roz­ga­łę­zia­ją­cych się, roz­sze­rza­ją­cych w ko­mo­ry, wy­drą­żo­nych bar­dzo głę­bo­ko w ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­star­sze na świe­cie por­tre­ty apo­sto­łów Pio­tra, Pawła, An­drze­ja i Jana zna­leź­li ar­che­o­lo­dzy w rzym­skich ka­ta­kum­bach świę­tej Tekli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈkũmbɨ, AS: katakũmby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katakumbowość ż., katakumb mrz., katakumba ż.

 przym. katakumbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. katakumba; daw. rzad. katakumb

Wiktionary


katal

jed­nost­ka ak­tyw­no­ści ka­ta­li­tycz­nej en­zy­mów i po­zo­sta­łych ka­ta­li­za­to­rów w ukła­dzie SI


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. jed­nost­ka miary ak­tyw­no­ści ka­ta­li­tycz­nej w ukła­dzie SI, sto­so­wa­na do opisu ak­tyw­no­ści en­zy­mów; jeden katal to taka ak­tyw­ność ka­ta­li­za­to­ra, która po­wo­du­je prze­mia­nę 1 mola sub­stra­tu w 1 se­kun­dę

Wiktionary

|Wiel­kosc =

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mikrokatal mrz., nanokatal mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol: kat

Wiktionary


katalaksja

ład wyt­wo­rzo­ny przez grę sił ryn­ko­wych, dzię­ki ludz­kiej ak­tyw­no­ści, która sto­su­je się do reguł prawa włas­no­ści, szkód i kon­trak­tu (po­ję­cie wpro­wa­dzo­ne przez Ha­y­e­ka)


SJP.pl


katalaza

enzym przyś­pie­sza­ją­cy roz­kład pow­sta­ją­ce­go w ży­wych ko­mór­kach nadt­len­ku wo­do­ru


SJP.pl

Ka­ta­la­za (EC 1.11.1.6) – enzym z grupy ok­sy­do­re­duk­taz ka­ta­li­zu­ją­cy pro­ces roz­kła­du nadt­len­ku wo­do­ru do wody i tlenu. Otrzy­ma­na po raz pier­wszy w po­sta­ci kry­sta­licz­nej w 1937 roku przez J.B. Sum­ne­ra. Znacz­ne jej ilo­ści wy­stę­pu­ją w ko­mór­kach zwie­rzę­cych np. w wą­tro­bie, nerce, le­u­ko­cy­tach i ery­tro­cy­tach (krwin­kach czer­wo­nych), w bak­te­riach tle­no­wych oraz w pe­rok­sy­so­mach ko­mó­rek ro­ślin­nych fo­to­syn­te­zu­ją­cych. Jest do­brym en­zy­mem mar­ke­ro­wym dla pe­rok­sy­so­mów.

Wikipedia


kataleksa

skró­ce­nie ostat­niej stopy wersu o sy­la­bę krót­ką bądź nie­ak­cen­to­wa­ną


SJP.pl

Ka­ta­lek­sa – w wier­szu ilo­cza­so­wym zja­wi­sko skró­ce­nia stopy koń­czą­cej wers lub człon wer­so­wy o jedną lub dwie sy­la­by sta­no­wią­ce część lub ca­łość tezy.

W wier­szu sy­la­bo­to­nicz­nym zja­wi­sko skró­ce­nia stopy koń­czą­cej wers lub człon wer­so­wy o jedną lub dwie sy­la­by nie­ak­cen­to­wa­ne.

Wikipedia


katalekty

w li­te­ra­tu­rze: zbiór uryw­ków i frag­men­tów ut­wo­rów, także zbiór ut­wo­rów ulot­nych, drob­nych


SJP.pl


katalektyczny

→ ka­ta­lek­sa


SJP.pl

Patrz:

kataleksa

katalepsja

zesz­tyw­nie­nie mię­śni, odręt­wie­nie ciała w nie­na­tu­ral­nej po­zy­cji, wy­stę­pu­ją­ce w niek­tó­rych cho­ro­bach psy­chicz­nych, hip­no­zie lub przy za­tru­ciach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ze­spół ob­ja­wów za­bu­rzeń psy­chicz­nych wy­ra­ża­ją­cy się za­ni­kiem wy­ko­ny­wa­nia ru­chów do­wol­nych, za­sty­ga­niem cho­re­go w nie­na­tu­ral­nych uło­że­niach ciała

Wiktionary

Nie mylić z: ka­ta­plek­sją.

Ka­ta­lep­sja, stan ka­ta­lep­tycz­ny (łac. "ca­ta­lep­sis" z gr. "κατάληψις" "chwy­ta­nie" od prze­drost­ka "kata" 'pod, w dół' uży­wa­ne­go rów­nież jako wzmoc­nie­nie oraz gr. "lêpsis" 'napad') – spe­cy­ficz­ne zesz­tyw­nie­nie mię­śni, po­łą­czo­ne z za­sty­ga­niem po­sta­wy ciała oraz po­ło­że­niem koń­czyn i wy­gię­ciem szyi, także w nie­na­tu­ral­nych po­zy­cjach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ob­ja­wy przy­po­mi­na­ją­ce ka­ta­lep­sję można wy­wo­łać po­przez hip­no­zę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kataleptyczny

Wiktionary


kataleptyczka

ko­bie­ta dot­knię­ta ka­ta­lep­sją, za­sty­ga­ją­ca nagle w nie­na­tu­ral­nych po­zy­cjach w sta­nie odręt­wie­nia


SJP.pl


kataleptyczny

przy­miot­nik od: ka­ta­lep­sja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny z ka­ta­lep­sją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katalepsja ż., kataleptyk mos.

Wiktionary


kataleptyk

osoba dot­knię­ta ka­ta­lep­sją, za­sty­ga­ją­ca w nie­na­tu­ral­nych po­zy­cjach w sta­nie odręt­wie­nia


SJP.pl


katalitycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) chem. w spo­sób ka­ta­li­tycz­ny, w spo­sób opar­ty na ka­ta­li­zie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataliza ż., katalizator mrz., katalizowanie n., skatalizowanie n.

 czas. katalizować ndk., skatalizować dk.

 przym. katalityczny

Wiktionary


katalityczny

od­no­szą­cy się do ka­ta­li­zy, po­le­ga­ją­cy na ka­ta­li­zie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ka­ta­li­zą, do­ty­czą­cy ka­ta­li­zy, po­le­ga­ją­cy na ka­ta­li­zie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku ka­ta­li­tycz­ne­go od­wo­dor­nie­nia etanu otrzy­mu­je się eten.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatalʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: katalʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataliza ż., katalizator mrz., katalizowanie n., skatalizowanie n.

 czas. katalizować ndk., skatalizować dk.

 przysł. katalitycznie

 przym. katalitycznie

Wiktionary


kataliza

przyś­pie­sze­nie re­ak­cji che­micz­nej spo­wo­do­wa­ne do­da­niem ka­ta­li­za­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zja­wi­sko przyś­pie­sze­nia lub spo­wol­nie­nia re­ak­cji che­micz­nej za­cho­dzą­ce pod wpły­wem ka­ta­li­za­to­ra;

Wiktionary

Ka­ta­li­za – zja­wi­sko przy­spie­sze­nia szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej pod wpły­wem nie­wiel­kiej (w sto­sun­ku do ilo­ści re­a­gen­tów) ilo­ści ka­ta­li­za­to­ra, który sam nie ulega trwa­łym przeksz­tał­ce­niom, lecz tylko two­rzy z in­ny­mi sub­stra­ta­mi związ­ki lub kom­plek­sy przej­ścio­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ta­li­za ma istot­ne zna­cze­nie dla wielu pro­ce­sów prze­my­sło­wych, ta­kich jak np. pro­duk­cja amo­nia­ku, kwasu siar­ko­we­go, two­rzyw sztucz­nych lub przet­wór­stwo ropy naf­to­wej (kra­king, hy­dro­kra­king, re­for­ming i in.).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katalizator mrz., katalizowanie n., skatalizowanie n.

 czas. katalizować ndk., skatalizować dk.

 przym. katalityczny, katalitycznie

 przysł. katalitycznie

Wiktionary


katalizator

1. sub­stan­cja zwięk­sza­ją­ca szyb­kość re­ak­cji che­micz­nych;
2. ka­ta­li­za­tor kon­tak­to­wy - ka­ta­li­za­tor w ukła­dach cie­kłych i ga­zo­wych; kon­takt;
3. prze­no­śnie: czyn­nik przy­spie­sza­ją­cy lub wy­wo­łu­ją­cy ja­kieś wy­da­rze­nia, np. ka­ta­li­za­tor prze­mian spo­łecz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja przy­spie­sza­ją­ca prze­bieg re­ak­cji che­micz­nej;

 (1.2) techn. urzą­dze­nie za­wie­ra­ją­ce ka­ta­li­za­tor (1.1)

 (1.3) przen. książk. czyn­nik bę­dą­cy przy­czy­ną cze­goś, przyś­pie­sza­ją­cy coś

Wiktionary

Ka­ta­li­za­tor – sub­stan­cja che­micz­na, która do­da­na do ukła­du po­wo­du­je zmia­nę ścież­ki ki­ne­tycz­nej re­ak­cji che­micz­nej, na taką, która ma niż­szą ener­gię ak­ty­wa­cji, czego efek­tem jest wzrost szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej. W trak­cie pro­ce­sów z udzia­łem ka­ta­li­za­to­ra re­ak­cja che­micz­na prze­bie­ga drogą o ener­gii mniej­szej w sto­sun­ku do re­ak­cji bez udzia­łu ka­ta­li­za­to­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do bu­tel­ki zo­stał na­la­ny per­hy­drol, do niego płyn do mycia na­czyń. Teraz do­da­je­my ka­ta­li­za­tor, dwu­chro­mian po­ta­su.

 (1.2) Muszę wy­mie­nić w sa­mo­cho­dzie ka­ta­li­za­tor na nowy.

 (1.3) Nikt nie prze­wi­dział suk­ce­su In­ter­ne­tu i te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej, nikt też nie prze­wi­dział głę­bo­ko­ści spo­łecz­nych zmian, któ­rych ka­ta­li­za­to­rem stały się nowe tech­no­lo­gie ko­mu­ni­ka­cyj­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatalʲiˈzatɔr, AS: katalʹizator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataliza ż., katalizowanie n., skatalizowanie n.

 czas. katalizować ndk., skatalizować dk.

 przym. katalityczny, katalitycznie

 przysł. katalitycznie

Wiktionary


katalizo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ka­ta­li­za

Wiktionary


katalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. wy­wo­ły­wa­nie ka­ta­li­zy, pod­da­wa­nie ka­ta­li­zie, ule­ga­nie ka­ta­li­zie

 (1.2) przen. wy­wo­ły­wa­nie ja­kichś zmia­ny lub ich przyś­pie­sza­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataliza ż., katalizator mrz., skatalizowanie n.

 czas. katalizować ndk., skatalizować dk.

 przym. katalityczny, katalitycznie

 przysł. katalitycznie

Wiktionary


katalizować

1. pod­da­wać ka­ta­li­zie, wy­wo­ły­wać ka­ta­li­zę;
2. o zja­wi­skach życia spo­łecz­ne­go: wy­wo­ły­wać, przyś­pie­szać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) chem. wy­wo­ły­wać ka­ta­li­zę, pod­da­wać ka­ta­li­zie, ule­gać ka­ta­li­zie

 (1.2) przen. wy­wo­ły­wać ja­kieś zmia­ny lub je przyś­pie­szać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) β-D-ga­lak­to­zy­da­za jest en­zy­mem ka­ta­li­zu­ją­cym re­ak­cje hy­dro­li­zy wią­zań O-gli­ko­zy­do­wych w β-D-ga­lak­to­zy­dach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataliza ż., katalizator mrz., katalizowanie n., skatalizowanie n.

 czas. skatalizować dk.

 przym. katalityczny, katalitycznie

 przysł. katalitycznie

Wiktionary


kataliński

1. → Ca­ta­li­na (wyspa w Ka­li­for­nii);
2. my­szak ka­ta­liń­ski - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych;
3. grze­chot­nik ka­ta­liń­ski - ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny żmi­jo­wa­tych


SJP.pl


katalog

1. upo­rząd­ko­wa­ny wykaz, spis przed­mio­tów okre­ślo­ne­go zbio­ru, naj­czę­ściej ksią­żek;
2. w in­for­ma­ty­ce: upo­rząd­ko­wa­ny zbiór pli­ków kom­pu­te­ro­wych; fol­der


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spis za­war­to­ści bi­blio­te­ki

 (1.2) fol­der lub księ­ga za­wie­ra­ją­ca spis to­wa­rów wraz z ich ce­na­mi

 (1.3) in­form. plik in­ter­pre­to­wa­ny przez sy­stem pli­ków jako lista od­wo­łań do in­nych pli­ków;

 (1.4) daw. no­tat­nik na­u­czy­ciel­ski przez­na­czo­ny do wpi­sy­wa­nia ocen

 (1.5) usy­ste­ma­ty­zo­wa­ny zbiór do­ku­men­tów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ta­log – wykaz opi­sów ka­ta­lo­go­wych ma­te­ria­łów bi­blio­tecz­nych, znaj­du­ją­cych się w jed­nej lub wielu bi­blio­te­kach
  • ka­ta­log – wy­daw­nict­wo to­wa­rzy­szą­ce wy­sta­wie
  • ka­ta­log – fol­der lub księ­ga za­wie­ra­ją­ca spis to­wa­rów wraz z ich ce­na­mi
  • ka­ta­log – plik in­ter­pre­to­wa­ny przez sy­stem pli­ków jako lista od­wo­łań do in­nych pli­ków
  • ka­ta­log in­ter­ne­to­wy, ka­ta­log WWW – zbiór lin­ków po­se­gre­go­wa­nych te­ma­tycz­nie np. Open Di­rec­to­ry Pro­ject
  • ka­ta­log róż­nych obiek­tów astro­no­micz­nych
  • Ka­ta­log – płyta kom­pi­la­cyj­na szwedz­kie­go ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Bat­hor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza bi­blio­te­ka ma tylko dwa ka­ta­lo­gi: al­fa­be­tycz­ny i te­ma­tycz­ny.

 (1.2) Piotr za­mó­wił ze­staw szwedz­kich mebli z ka­ta­lo­gu.

 (1.3) Sy­stem pli­ków to spo­sób za­pi­su pli­ków i ka­ta­lo­gów umoż­li­wia­ją­cy póź­niej­sze ich od­czy­ta­nie.

 (1.3) Wirus usu­nął mi wszyst­kie pliki z ka­ta­lo­gu c:\win­dows!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtalɔk, AS: katalok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katalogizacja ż., katalogowanie n.

 czas. katalogować ndk.

 przym. katalogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spis, rejestr

 (1.2) zestawienie, wykaz, prospekt

 (1.3) folder, plik

Wiktionary


katalogi

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ka­ta­log.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈlɔɟi, AS: kataloǵi

Wiktionary


katalogizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ka­ta­lo­go­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katalog m., katalogowanie n.

 przym. katalogowy

Wiktionary


katalogowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­ta­lo­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. katalogować

 rzecz. katalog m., katalogizacja ż.

 przym. katalogowy

Wiktionary


katalogować

cza­sow­nik

 (1.1) two­rzyć ka­ta­log

 (1.2) umie­szczać coś w ka­ta­lo­gu, po­rząd­ko­wać ka­ta­log

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatalɔˈɡɔvat͡ɕ, AS: katalogovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katalog m., katalogowanie n.

 czas. skatalogować dk.

 przym. katalogowy

Wiktionary


katalogowy

przy­miot­nik od: ka­ta­log


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ja­kimś ka­ta­lo­giem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatalɔˈɡɔvɨ, AS: katalogovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katalog m., katalogowanie n., katalogizacja ż.

 czas. katalogować ndk., skatalogować dk.

Wiktionary


katalonia

re­gion au­to­no­micz­ny i kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii i po­łud­nio­wej Fran­cji

 (1.2) geogr. wspól­no­ta au­to­no­micz­na w Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Ka­ta­lo­nia (kat. "Ca­ta­lu­nya" [], hiszp. "Cataluña", oksyt. "Ca­ta­lon­ha") – wspól­no­ta au­to­no­micz­na Hisz­pa­nii. W szer­szym zna­cze­niu – re­gion ge­o­gra­ficz­ny i kra­i­na hi­sto­rycz­na na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim z oś­rod­kiem kul­tu­ral­nym i ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Bar­ce­lo­nie.

Hym­nem Ka­ta­lo­nii jest pieśń "Els Se­ga­dors". Świę­tem na­ro­do­wym jest dzień 11 wrze­śnia – data zdo­by­cia Bar­ce­lo­ny przez woj­ska Bur­bo­nów w 1714 r. pod­czas wojny o suk­ce­sję (wy­da­rze­nie to sta­no­wi­ło po­raż­kę Ka­ta­loń­czy­ków).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pół­noc­na Ka­ta­lo­nia była czę­ścią Hisz­pa­nii.

 (1.2) Par­la­ment Ka­ta­lo­nii za­a­pro­bo­wał w środę zakaz kor­ri­dy w tym au­to­no­micz­nym re­gio­nie w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈlɔ̃ɲja, AS: katalõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataloński mrz., Katalończyk mos., Katalonka ż.

 przym. kataloński

Wiktionary


katalonka

miesz­kan­ka Ka­ta­lo­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej na­ro­do­wo­ści ka­ta­loń­skiej, miesz­kan­ka Ka­ta­lo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katalonia ż.

:: fm. Katalończyk mos.

 przym. kataloński

Wiktionary


katalończyk

miesz­ka­niec Ka­ta­lo­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba płci mę­skiej na­ro­do­wo­ści ka­ta­loń­skiej, miesz­ka­niec Ka­ta­lo­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część Ka­ta­loń­czy­ków po­czu­wa się do na­ro­do­wo­ści ka­ta­loń­skiej, część - do hisz­pań­skiej, a część - do obyd­wu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈlɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: katalõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katalonia ż.

:: fż. Katalonka ż.

 przym. kataloński

Wiktionary


kataloński

przy­miot­nik od: Ka­ta­lo­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ta­lo­nią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ka­ta­lo­nii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część Ka­ta­loń­czy­ków po­czu­wa się do na­ro­do­wo­ści ka­ta­loń­skiej, część - do hisz­pań­skiej, a część - do obyd­wu.

 (2.1) Około 40% miesz­kań­ców Alg­he­ro po­słu­gu­je się na co dzień ar­cha­icz­ną od­mia­ną ka­ta­loń­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci, AS: katalõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katalonia ż., Katalończyk mos., Katalonka ż.

Wiktionary


katalońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ka­ta­loń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ka­ta­loń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ka­ta­loń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈlɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: katalõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


katalońskość

→ ka­ta­loń­ski


SJP.pl

Patrz:

kataloński

katalożek

zdrob­nie­nie od: ka­ta­log


SJP.pl


katalpa

drze­wo z ro­dzi­ny bi­gno­nio­wa­tych o ser­co­wa­tych li­ściach; sur­mia


SJP.pl


katamaran

jed­nost­ka pły­wa­ją­ca (sta­tek, jacht) o dwóch ka­dłu­bach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek zbu­do­wa­ny z dwóch ka­dłu­bów, które są po­łą­czo­ne ze sobą rów­no­le­gle

Wiktionary

Ka­ta­ma­ran – sta­tek wodny ma­ją­cy dwa po­łą­czo­ne sztyw­no ka­dłu­by umie­szczo­ne rów­no­le­gle wzglę­dem sie­bie. Ka­ta­ma­ra­ny bu­do­wa­ne są w róż­nych roz­mia­rach, od du­żych jed­no­stek oce­a­nicz­nych po małe, nie­prze­kra­cza­ją­ce 5 m dłu­go­ści jach­ty. Mogą być za­rów­no jed­nost­ka­mi sil­ni­ko­wy­mi, jak i na­pę­dza­ny­mi ża­gla­mi lub wio­sła­mi. Ka­ta­ma­ra­ny mogą na­le­żeć do grupy jach­tów mie­czo­wych, ba­la­sto­wych, jak i ba­la­sto­wo-mie­czo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­ki ka­ta­ma­ran wpły­nął do portu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatãˈmarãn, AS: katãmarãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukadłubowiec

Wiktionary


katamaranowy

przy­miot­nik od: ka­ta­ma­ran


SJP.pl


katamita

chło­piec trzy­ma­ny w celu za­spo­ka­ja­nia per­wer­sji sek­su­al­nej


SJP.pl


katamnestyczny

→ ka­tam­ne­za


SJP.pl

Patrz:

katamneza

katamneza

ob­ser­wa­cja i opis cho­ro­by pa­cjen­ta po za­koń­cze­niu le­cze­nia


SJP.pl

W me­dy­cy­nie oraz psy­cho­lo­gii kli­nicz­nej ka­tam­ne­za (ba­da­nie ka­tam­ne­stycz­ne) do­ty­czy:

1. hi­sto­rii cho­ro­by (za­bu­rze­nia) pa­cjen­ta od chwi­li za­pad­nię­cia na nią.

2. ba­da­nie sku­tecz­no­ści i dal­szych losów prze­pro­wa­dzo­ne­go le­cze­nia do­ko­ny­wa­ne po opu­szcze­niu pla­ców­ki opie­ki zdro­wot­nej/za­koń­cze­niu kon­tak­tu.

Wikipedia


katana

1. ja­poń­ska sza­bla jed­no­siecz­na o wy­gię­tej głow­ni, no­szo­na przez sa­mu­ra­jów;
2. lekka kurt­ka, zwy­kle dżin­so­wa lub sztruk­so­wa;
3. kurt­ka woj­sko­wo no­szo­na w XVII i XVIII wieku w Pol­sce przez żoł­nie­rzy ob­cych for­ma­cji;
4. w stro­ju lu­do­wym: krót­ki kaf­tan ko­bie­cy, z przo­du sznu­ro­wa­ny, z dużym koł­nie­rzem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj mie­cza ja­poń­skie­go;

 (1.2) pot. nazwa krót­kiej kurt­ki, naj­czę­ściej dżin­so­wej

 (1.3) reg. wierzch­nie okry­cie, ma­ry­nar­ka

 (1.4) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ubran­ko dla dziec­ka

 (1.5) gw-pl|Poz­nań. kac

 (1.6) gw-pl|Tu­rośń Ko­ściel­na. od­mia­na ziem­nia­ków pol­skich

Wiktionary

Ka­ta­na (jap. 刀 ka­ta­na) – ja­poń­ska długa siecz­na broń biała, na­le­żą­ca do grupy tzw. "mie­czy ja­poń­skich" (nihon-tō).

Ka­ta­na jest bro­nią o jed­no­siecz­nej, za­krzy­wio­nej (w róż­nym stop­niu) głow­ni (o dłu­go­ści po­wy­żej 60 cm), za­koń­czo­nej ścię­tym szty­chem ("kis­sa­ki").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wziął tę ka­ta­nę i roz­ciął fi­ran­kę na pół.

 (1.2) Cho­dził za­wsze w tych sa­mych dżin­sach i wy­tar­tej ka­ta­nie.

 (1.6) Mam dwa­dzie­ścia kilo ka­ta­ny i trzy­dzie­ści kilo ce­bu­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtãna, AS: katãna

Wiktionary

Synonimy:

reg. katanka

Wiktionary


katanga

1. pro­win­cja De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga;
2. dawne pań­stwo afry­kań­skie ist­nie­ją­ce w la­tach 1960-1963


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. górny bieg Pod­ka­mien­nej Tun­guz­ki, rzeki w Rosji;

 (1.2) geogr. hist. pań­stwo ist­nie­ją­ce w Afry­ce w la­tach 1960-1963;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­tan­ga – pro­win­cja De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga
  • Ka­tan­ga – dawne pań­stwo afry­kań­skie ist­nie­ją­ce w la­tach 1960–1963
  • Wy­ży­na Ka­tan­ga
  • Rzeka Ka­tan­ga – górny od­ci­nek rzeki Pod­ka­mien­na Tun­guz­ka

Wikipedia

Powiązane:

 (1.2)

:: rzecz. Katangijczyk mos., Katangijka ż.

:: przym. katangijski

Wiktionary


katangijczyk

miesz­ka­niec Ka­tan­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­tan­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katanga ż.

:: fż. Katangijka ż.

 przym. katangijski

Wiktionary


katangijka

miesz­kan­ka Ka­tan­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­tan­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katanga ż.

:: fm. Katangijczyk mos.

 przym. katangijski

Wiktionary


katangijski

przy­miot­nik od: Ka­tan­ga (dawna pro­win­cja De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­tan­gą, do­ty­czą­cy Ka­tan­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katanga ż., Katangijczyk mos., Katangijka ż.

Wiktionary


katania

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we we Wło­szech, po­ło­żo­ne na wschod­nim wy­brze­żu Sy­cy­lii nad Za­to­ką Ka­tań­ską, znaj­du­je się u pod­nó­ża Etny;

Wiktionary

Ka­ta­nia (wł. "Ca­ta­nia") – mia­sto i port we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Ka­ta­nia, u pod­nó­ża Etny.

We­dług da­nych na rok 2023 gminę za­miesz­ki­wa­ły 298 762 osoby (1633,5 os./km²).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzę­sie­nie ziemi w Li­zbo­nie nie było ani pier­wszym, ani ostat­nim z wiel­kich eu­ro­pej­skich ka­ta­kliz­mów. Po­dob­ne ka­ta­stro­fy zda­rza­ły się w roku 1421, kiedy woda wdar­ła się na pol­de­ry nad Mozą i za­to­pi­ła dzie­siąt­ki po­ło­żo­nych na ni­zi­nie ho­len­der­skich wio­sek; w grud­niu roku 1631, kiedy wy­buch We­zu­wiu­sza we Wło­szech po­cią­gnął za sobą śmierć 18 ty­się­cy ludzi; czy w roku 1669, kiedy go­rą­ca lawa z Etny za­la­ła sy­cy­lij­ski port Ka­ta­nię.

 (1.1) Rów­nież na uni­wer­sy­te­cie w Ka­ta­nii, za­ło­żo­nym przez króla ara­goń­skie­go Al­fon­sa w 1434 roku, do­mi­no­wa­ły te­o­lo­gia, fi­lo­zo­fia, re­to­ry­ka, gra­ma­ty­ka, me­dy­cy­na i prawo, na­to­miast po­mi­ja­no hi­sto­rię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katańczyk mos.

 przym. katański

Wiktionary


katanka

1. po­tocz­nie: kurt­ka;
2. kurt­ka z krót­ki­mi po­ła­mi, no­szo­na w woj­sku pol­skim w XVIII wieku;
3. lu­do­wy wierzch­ni strój ko­bie­cy


SJP.pl


kataplazm

okład sto­so­wa­ny w ce­lach lecz­ni­czych lub jako za­bieg kos­me­tycz­ny; ka­ta­plaz­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) med. lecz­ni­czy okład

Wiktionary

Ka­ta­plazm (z gr. "katáplasma" - pla­ster) – ro­dzaj go­rą­ce­go i wil­got­ne­go okła­du z wo­recz­ka wy­peł­nio­ne­go otrę­ba­mi, owsem, pia­skiem, sie­mie­niem lnia­nym, solą, kaszą lub roz­gnie­cio­ny­mi ziem­nia­ka­mi. W daw­nych cza­sach ka­ta­plaz­my na­kła­da­no na za­pa­le­nia, szcze­gól­nie ropne, a także w przy­pad­ku kolki żół­cio­wej lub ner­ko­wej.

Wikipedia


kataplazma

okład sto­so­wa­ny w ce­lach lecz­ni­czych lub jako za­bieg kos­me­tycz­ny; ka­ta­plazm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. go­rą­cy okład;

Wiktionary


katapleksja

nagłe, na­pa­do­we, chwi­lo­we zwiot­cze­nie mię­śni przy za­cho­wa­nej przy­tom­no­ści


SJP.pl

Nie mylić z: ka­ta­lep­sja.

Ka­ta­plek­sja (gr. "kata" 'pod, w dół', uży­wa­ne także jako wzmoc­nie­nie oraz "plēssein" 'ude­rzyć, pal­nąć, zra­nić') – za­bu­rze­nie ne­u­ro­lo­gicz­ne, bę­dą­ce nagłą, krót­kotr­wa­łą i od­wra­cal­ną utra­tą na­pię­cia mię­śnio­we­go (skut­ku­ją­ce­go czę­sto osu­nię­ciem się cho­re­go na zie­mię). Ob­ja­wia się także nie­spo­dzie­wa­ny­mi na­pa­da­mi snu w ciągu dnia oraz wy­pa­da­niem przed­mio­tów z rąk.

Wikipedia


katapulcista

czło­wiek ob­słu­gu­ją­cy ka­ta­pul­tę


SJP.pl


katapulta

ma­szy­na mio­ta­ją­ca po­ci­ski wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie w sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. oblęż­ni­cza ma­chi­na wo­jen­na uży­wa­na w sta­ro­żyt­no­ści i w śred­nio­wie­czu do mio­ta­nia cięż­kich po­ci­sków;

 (1.2) lotn. wojsk. urzą­dze­nie skra­ca­ją­ce drogę star­tu sa­mo­lo­tów z lot­ni­skow­ca;

 (1.3) lotn. urzą­dze­nie wy­rzu­ca­ją­ce fotel z pi­lo­tem w przy­pad­ku awa­rii sa­mo­lo­tu

 (1.4) pot. każda inna wy­rzut­nia

Wiktionary

Ka­ta­pul­ta (łac. "cătăpultă", lm "ca­ta­pul­tae") – ne­u­ro­ba­li­stycz­na ma­chi­na mio­ta­ją­ca po­ci­ski, wy­ko­rzy­stu­ją­ca ener­gię aku­mu­lo­wa­ną w skrę­co­nych po­wro­zach lub zwie­rzę­cych je­li­tach. Nazwa ła­ciń­ska jest po­chod­ną grec­kie­go καταπέλτης (katapeltēs), od κατα (kata) „w dół, prze­ciw” i πάλλω (pallō) „ci­skać”. Nazwy tej używa się za­rów­no do ma­chin strze­la­ją­cych stro­mo­to­ro­wo, jak i pła­sko­to­ro­wo, które póź­niej za­czę­ły być okre­śla­ne odręb­ny­mi ter­mi­na­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkataˈpulta, AS: katapulta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katapultowanie n.

 czas. katapultować ndk.

 przym. katapultowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fotel wyrzucany

Wiktionary


katapultowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lotn. awa­ryj­ne opu­szcze­nie sa­mo­lo­tu przy po­mo­cy ka­ta­pul­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatapultɔˈvãɲɛ, AS: katapultovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katapulta ż.

 czas. katapultować ndk.

 przym. katapultowy

Wiktionary


katapultować

w lot­nict­wie:
1. wy­rzu­cić, wy­rzu­cać z sa­mo­lo­tu fotel lub ka­bi­nę pi­lo­ta, uży­wa­jąc ka­ta­pul­ty;
2. użyć, uży­wać ka­ta­pul­ty do star­tu sa­mo­lo­tu;
3. ka­ta­pul­to­wać się - zo­stać wy­rzu­co­nym, być wy­rzu­ca­nym z sa­mo­lo­tu wraz z fo­te­lem lub ka­bi­ną dzię­ki uży­ciu ka­ta­pul­ty


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ka­ta­pul­to­wać)

 (1.1) wy­rzu­cić kogoś lub coś z dużą siłą przy uży­ciu ka­ta­pul­ty, me­cha­niz­mu wy­rzu­to­we­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ka­ta­pul­to­wać się (dk. wy­ka­ta­pul­to­wać się)

 (2.1) być wy­rzu­ca­nym za po­mo­cą ka­ta­pul­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katapulta ż., katapultowanie n.

Wiktionary


katapultowy

przy­miot­nik od: ka­ta­pul­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ta­pul­tą lub ka­ta­pul­to­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje ska­ne­ry wresz­cie od­naj­du­ją Świt, uno­szą­cą się w fo­te­lu ka­ta­pul­to­wym nie­o­po­dal po­wierzch­ni skały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katapultowanie n., katapulta ż.

Wiktionary


katar

czło­nek ruchu re­li­gij­ne­go pow­sta­łe­go we Wło­szech i Fran­cji w XI wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj broni bia­łej, po­cho­dzą­cej z Indii;

 (1.2) med. za­pa­le­nie błony ślu­zo­wej, zwy­kle w od­nie­sie­niu do nosa;

 (1.3) pot. prze­zię­bie­nie, któ­re­mu to­wa­rzy­szy katar (1.2)

 (1.4) pot. śluz, wy­dzie­li­na z nosa, sku­tek ka­ta­ru (1.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. czło­nek ruchu re­li­gij­ne­go zwa­ne­go ka­ta­ryz­mem;

Wiktionary

Katar ( ‏قطر‎ (wym. [ˈqɑtˤɑr]) – trl. "Qaţar", trb. "Katar"), ofi­cjal­nie Pań­stwo Katar ( ‏دولة قطر‎ – trl. "Daw­lat Qaţar", trb. "Da­u­lat Katar") – pań­stwo po­ło­żo­ne w Azji Po­łud­nio­wo-Za­chod­niej we wschod­niej czę­ści Pół­wy­spu Arab­skie­go (na pół­wy­spie Katar) nad Za­to­ką Per­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) My­śla­łem, że to coś po­waż­niej­sze­go, a to zwy­kły katar. Już za 2-3 dni wrócę do pracy.

 (1.4) Uwa­żaj! Katar cie­knie ci z nosa!

 (2.1) Ka­ta­rzy wie­rzy­li w du­a­lizm świa­ta, dzie­ląc go na ma­te­rial­ny, stwo­rzo­ny przez złego Boga lub sza­ta­na, i du­cho­wy, stwo­rzo­ny przez do­bre­go Boga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkatar, AS: katar

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

:: rzecz. zakatarzanie n., zakatarzenie n.

::: zdrobn. katarek mrz.

:: przym. zakatarzony, katarowy, kataralny

:: czas. zakatarzać ndk., zakatarzyć dk.

 (1.4)

:: rzecz. kataryzm mrz.

:: przym. katarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nieżyt

 (1.3) przeziębienie

Wiktionary


katarakta

1. próg skal­ny w ło­ży­sku, ko­ry­cie rzeki, pow­sta­ły wsku­tek róż­nej od­por­no­ści skał na eroz­ję, utrud­nia­ją­cy spływ i po­wo­du­ją­cy nagły spa­dek wód; poroh;
2. cho­ro­ba oka ob­ja­wia­ją­ca się zmęt­nie­niem so­czew­ki, po­łą­czo­na z czę­ścio­wą lub zu­peł­ną utra­tą wzro­ku; zaćma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. próg skal­ny na rzece, zbu­do­wa­ny z bar­dzo twar­dych skał, po­wo­du­ją­cy gwał­tow­ny spa­dek wód;

 (1.2) med. zob. zaćma.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ta­rak­ta – typ wo­do­spa­du
  • ka­ta­rak­ta – zaćma, cho­ro­ba oczu
  • ka­ta­rak­ta – ro­dzaj za­wo­ru

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na całym Nilu wy­stę­pu­je 6 ka­ta­rakt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈrakta, AS: katarakta

Wiktionary


kataraktowy

przy­miot­nik od: ka­ta­rak­ta


SJP.pl


kataralny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ta­ru - nie­ży­to­we­go za­pa­le­nia błony ślu­zo­wej na­rzą­du, zwy­kle nosa, np. stan ka­ta­ral­ny; ka­ta­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od katar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈralnɨ, AS: kataralny

Wiktionary


katarasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


katarczyk

oby­wa­tel Ka­ta­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ka­ta­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2007, sto­su­nek Ka­tar­czy­ków do nie-Ka­tar­czy­ków w sile ro­bo­czej wy­no­sił 1 do 12.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtart͡ʃɨk, AS: katarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katar mrz.

:: fż. Katarka ż.

 przym. katarski

Wiktionary


katarek

zdrob­nie­nie od: katar (nie­ży­to­we za­pa­le­nie błony ślu­zo­wej nosa)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: katar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ciu­siu, masz ka­ta­rek i nie mo­żesz iść na sa­necz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katar mrz.

Wiktionary


katarina

obce imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ta­ri­na – szwedz­kie imię żeń­skie
  • Ka­ta­ri­na – po­stac fik­cyj­na
  • Ka­ta­ri­na II – album Eka­ta­ri­ny Ve­li­kiej
  • Ca­ta­ri­na
  • Kat­ha­ri­na
  • MV Ka­ta­ri­na

Wikipedia


katarinhos

[czy­taj: ka­ta­ri­nios] po­tocz­nie w spor­cie: re­pre­zen­ta­cja Ka­ta­ru


SJP.pl


katarka

człon­ki­ni ruchu re­li­gij­ne­go pow­sta­łe­go we Wło­szech i Fran­cji w XI wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ka­ta­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtarka, AS: katarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katar m.

:: fm. Katarczyk m.

 przym. katarski

Wiktionary


katarktyczny

→ kat­har­sis; ka­tar­tycz­ny


SJP.pl


katarob

or­ga­nizm ży­ją­cy tylko w czy­stej, chłod­nej wo­dzie o dużej za­war­to­ści tlenu; ka­ta­ro­biont


SJP.pl


katarobiont

or­ga­nizm ży­ją­cy tylko w czy­stej, chłod­nej wo­dzie o dużej za­war­to­ści tlenu; ka­ta­rob


SJP.pl


katarobiontyczny

→ ka­ta­ro­biont


SJP.pl

Patrz:

katarobiont

katarowie

ruch re­li­gij­no-spo­łecz­ny ak­tyw­ny na po­łud­niu Eu­ro­py od XII do XIV wieku, któ­re­go przed­sta­wi­cie­le uz­na­wa­li ist­nie­nie dobra i zła, odrzu­ca­li or­ga­ni­za­cję Ko­ścio­ła, pro­pa­go­wa­li czy­stość mo­ral­ną i asce­zę; ka­ta­rzy, al­bi­gen­si


SJP.pl


katarowy

rzad­ko: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ta­ru - nie­ży­to­we­go za­pa­le­nia błony ślu­zo­wej na­rzą­du, zwy­kle nosa, np. ka­ta­ro­wy obrzęk; ka­ta­ral­ny


SJP.pl


katarski

1. do­ty­czą­cy Ka­ta­ru, pań­stwa w Azji
2. do­ty­czą­cy ka­ta­ra - człon­ka sekty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Katar

 (1.2) hist. rel. od­no­szą­cy się do sekty ka­ta­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­nie ne­ga­tyw­ną rolę w pod­grze­wa­niu na­stro­jów an­ty­iz­ra­el­skich ode­gra­ła ka­tar­ska, pa­na­rab­ska sieć Al-Dża­zi­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtarsʲci, AS: katarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katarka ż., Katarczyk mos., Katar mrz.

Wiktionary


katartyczny

→ kat­har­sis; ka­tark­tycz­ny


SJP.pl


kataryna

zgru­bie­nie od: ka­ta­ryn­ka


SJP.pl

Ka­ta­ry­na (ur. 25 paź­dzier­ni­ka 1971) – pse­u­do­nim Ka­ta­rzy­ny Mo­ni­ki Sadło, au­tor­ki jed­ne­go z pol­skich blo­gów na temat po­li­ty­ki. Od stycz­nia 2013 do grud­nia 2019 była pu­bli­cyst­ką ty­god­ni­ka „Do Rze­czy”.

Wikipedia


kataryniarka

→ ka­ta­ry­niarz


SJP.pl

Patrz:

kataryniarz

kataryniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ulicz­ny gra­jek gra­ją­cy na ka­ta­ryn­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pu­szcza­no bab, śpie­wa­ją­cych pie­śni po­boż­ne, ani dzia­da, który grał na klar­ne­cie, ani ka­ta­ry­nia­rzy. (B. Prus: Ka­ta­ryn­ka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈrɨ̃ɲaʃ, AS: katarỹńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katarynka ż., kataryniarka ż.

 przym. katarynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. lajerman

Wiktionary


katarynka

in­stru­ment mu­zycz­ny, pow­ta­rza­ją­cy tę samą me­lo­dię, zbu­do­wa­ny z po­kry­te­go kol­ca­mi wałka me­lo­dycz­ne­go, mie­chów i pi­szcza­łek, po­ru­sza­ny korbą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne, na­pę­dza­ne korbą, odt­wa­rza­ją­ce mu­zy­kę za­pi­sa­ną na spe­cjal­nych kar­tach dziur­ko­wa­nych, które ste­ru­ją pi­szczał­ka­mi;

 (1.2) daw. la­tar­nia czar­nok­się­ska, la­tar­nia ma­gicz­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ta­ryn­ka – in­stru­ment mu­zycz­ny
  • Ka­ta­ryn­ka – pol­ska no­we­la
  • Pod Ka­ta­ryn­ką – grupa pol­skich fu­tu­ry­stów
  • Ka­ta­ryn­ka – pol­ski film oby­cza­jo­wy z 1967 roku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kataryniarstwo n., kataryniarz m., kataryniarka ż., kataryniarczyk m.

:: zgrub. kataryna ż.

 przym. kataryniarski, katarynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozytywka, daw. pozytyw, pozytywa; daw. war. katrynka; gw. Górny Śląsk lajerka, lajera

Wiktionary


katarynkowaty

jed­no­staj­ny, pow­ta­rza­ją­cy me­lo­dię


SJP.pl


katarynkowość

cecha cze­goś zło­żo­ne­go z jed­na­ko­wo lub po­dob­nie brzmią­cych ele­men­tów, pow­ta­rza­nych wie­lo­krot­nie; mo­no­ton­ność, mo­no­to­nia


SJP.pl


katarynkowy

1. → ka­ta­ryn­ka;
2. zło­żo­ny z jed­na­ko­wo lub po­dob­nie brzmią­cych ele­men­tów, pow­ta­rza­nych wie­lo­krot­nie; mo­no­ton­ny


SJP.pl


kataryzm

dok­try­na re­li­gij­no-spo­łecz­na roz­wi­ja­ją­ca się w XI-XIII wieku głów­nie we Fran­cji i Wło­szech, nie­uz­na­ją­ca skła­da­nia przy­siąg, służ­by w woj­sku, od­da­wa­nia czci krzy­żo­wi i idei czyść­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. śred­nio­wiecz­ny ruch re­li­gij­ny, zwal­cza­ny przez Ko­ściół ka­to­lic­ki

Wiktionary


katarzy

ruch re­li­gij­no-spo­łecz­ny ak­tyw­ny na po­łud­niu Eu­ro­py od XII do XIV wieku, któ­re­go przed­sta­wi­cie­le uz­na­wa­li ist­nie­nie dobra i zła, odrzu­ca­li or­ga­ni­za­cję Ko­ścio­ła, pro­pa­go­wa­li czy­stość mo­ral­ną i asce­zę; al­bi­gen­si, ka­ta­ro­wie


SJP.pl

Ka­ta­rzy (ka­ta­ro­wie) (od gr. καθαροί, „czy­ści”) lub al­bi­gen­si (od fran­cu­skie­go mia­sta Albi, gdzie ruch był obec­ny) – przed­sta­wi­cie­le du­a­li­stycz­ne­go ruchu re­li­gij­ne­go dzia­ła­ją­ce­go w XI–XIII wieku w po­łud­nio­wej Fran­cji i pół­noc­nych Wło­szech, skie­ro­wa­ne­go prze­ciw ustro­jo­wi fe­u­dal­ne­mu i hie­rar­chii ko­ściel­nej.

Wikipedia


katarzyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski;

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w gmi­nie Prze­decz;

Wiktionary

– żeń­skie imię wy­wo­dzą­ce się z grec­kie­go Αἰκατερίνη ("Aikaterínē"), no­szo­ne­go przez św. Ka­ta­rzy­nę Alek­san­dryj­ską; do pol­szczyz­ny tra­fi­ło za poś­red­nict­wem ła­ci­ny ("Cat­ha­ri­na"). Ety­mo­lo­gia imie­nia jest nie­pew­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ka­ta­rzy­na i je­stem kraw­co­wą z Łodzi.

 (1.1) Ka­ta­rzy­na Fi­gu­ra jest pol­ską ak­tor­ką, która z hu­mo­rem i pasją kre­u­je po­sta­cie ko­biet ek­scen­trycz­nych i nie­o­bli­czal­nych żon.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 25 li­sto­pa­da przy­pa­da wspom­nie­nie św. Ka­ta­rzy­ny Alek­san­dryj­skiej, pa­tron­ki ka­ta­rzy­nek, kraw­co­wych, bie­liź­nia­rek, przą­dek, mo­dy­stek, fryz­je­rów, dziew­cząt, mę­ża­tek, ko­ło­dzie­jów, mły­na­rzy, garn­ca­rzy, pol­skich ko­le­ja­rzy, stu­den­tów i uczo­nych oraz chro­nią­cej od bólu głowy.

 (1.1) Ka­ta­rzy­ny dzień swej pa­tron­ki, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 25 li­sto­pa­da, a także 2 i 13 lu­te­go, 22 i 24 marca, 29 i 30 kwiet­nia, 15 wrze­śnia oraz 31 grud­nia.

 (1.2-3) Miesz­kam w Ka­ta­rzy­nie od uro­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈʒɨ̃na, AS: katažỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katarzynka ż., katarzynki nmos., Katarzynów mrz., Katarzynki nmos.

:: zdrobn. Katarzynka ż., Kasia ż., Kaśka ż., Kasieńka ż., Kasiunia ż., Kasiuńka ż.

:: zgrub. Kacha ż., Kachna ż.

 przym. Katarzynin, Katarzynowy, Kasin, Kasiowy, Kaśczyn, Kaśkowy, katarzynkowy, katarzyński

 przysł. katarzynkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Katarzynka, Kasia, Kaśka, Kasieńka, Kasiunia, Kasiuńka; zgrub. Kacha, Kachna

Wiktionary


katarzynin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ta­rzy­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Ka­ta­rzy­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako Ka­ta­rzy­no­wo na­le­ża­ła do wsi mniej­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Ko­sten re­jen­cji poz­nań­skiej.

Wikipedia


katarzyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ta­rzy­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


katarzynka

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: pier­nik o brze­gach wy­ci­na­nych w pół­ko­la;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Ka­ta­rzy­ny Dzie­wi­cy i Mę­czen­ni­cy;
3. tylko w licz­bie mno­giej: daw­niej, wie­czór ka­wa­ler­skich prze­po­wied­ni i wróżb ma­try­mo­nial­nych, ob­cho­dzo­ny w noc z 24 na 25 li­sto­pa­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go w XVI w. przez bł. Re­gi­nę Prot­mann

 (1.2) kulin. tanie ciast­ko pier­ni­ko­we

 (1.3) etn. zob. ka­ta­rzyn­ki.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ta­rzyn­ka – jedna z dziel­nic To­ru­nia
  • Ka­ta­rzyn­ka – łódka pły­wa­ją­ca po Wiśle w To­ru­niu w la­tach 1969–2000
  • Ka­ta­rzyn­ka – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • Ka­ta­rzyn­ka – sta­tu­et­ka w ple­bi­scy­cie To­ru­nia­nin Roku Ga­ze­ty Wy­bor­czej
  • Ka­ta­rzyn­ka Toruń – mło­dzie­żo­wy klub ko­szy­kar­ski pro­wa­dzo­ny przez Bo­ni­fa­ce­go Kar­now­skie­go, ojca Prze­my­sła­wa
  • inna nazwa sto­kó­wek prąż­ko­wa­nych
  • Ka­ta­rzyn­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 25 li­sto­pa­da przy­pa­da wspom­nie­nie św. Ka­ta­rzy­ny Alek­san­dryj­skiej, pa­tron­ki ka­ta­rzy­nek, kraw­co­wych, bie­liź­nia­rek, przą­dek, mo­dy­stek, fryz­je­rów, dziew­cząt, mę­ża­tek, ko­ło­dzie­jów, mły­na­rzy, garn­ca­rzy, pol­skich ko­le­ja­rzy, stu­den­tów i uczo­nych oraz chro­nią­cej od bólu głowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katarzynki nmos., Katarzyna ż., Katarzynka ż., Kaśka ż.

Wiktionary


katarzynki

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: pier­nik o brze­gach wy­ci­na­nych w pół­ko­la;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Ka­ta­rzy­ny Dzie­wi­cy i Mę­czen­ni­cy;
3. tylko w licz­bie mno­giej: daw­niej, wie­czór ka­wa­ler­skich prze­po­wied­ni i wróżb ma­try­mo­nial­nych, ob­cho­dzo­ny w noc z 24 na 25 li­sto­pa­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) etn. lu­do­wa za­ba­wa w wi­gi­lię dnia św. Ka­ta­rzy­ny, tra­dy­cyj­nie or­ga­ni­zo­wa­na przez sa­mych ka­wa­le­rów, po­łą­czo­na z wró­że­niem; od­po­wied­nik an­drze­jek, na któ­rych daw­niej ba­wi­ły się tylko panny;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|ka­ta­rzyn­ka.

Wiktionary

Ka­ta­rzyn­ki – pol­ski zwy­czaj świą­tecz­ny, ob­cho­dzo­ny przez ka­wa­le­rów od­po­wied­nik an­drze­jek. Ka­ta­rzyn­ki były ob­cho­dzo­ne w nocy z 24/25 li­sto­pa­da, tj. w wi­gi­lię św. Ka­ta­rzy­ny Alek­san­dryj­skiej, w tym cza­sie od­by­wa­ły się wróż­by ma­try­mo­nial­ne mło­dych męż­czyzn do­ty­czą­ce ożen­ku i po­szu­ki­wa­nia part­ner­ki, wróż­by te były głów­nie zwią­za­ne ze snami.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Katarzyna ż., Kasia ż., Kaśka ż., Katarzynka ż., katarzynka ż., Katarzynki nmos., Kachna ż.

 przym. katarzynkowy, Katarzynowy, Kasiny

Wiktionary


katarzynkowy

→ ka­ta­rzyn­ki


SJP.pl

Patrz:

katarzynki

katarzysko

zgru­bie­nie od: katar


SJP.pl


katarzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


katastasis

ele­ment tra­ge­dii an­tycz­nej: spię­trze­nie dra­ma­tycz­nych wy­da­rzeń po­prze­dza­ją­cych jakąś ka­ta­stro­fę; ka­ta­sta­za


SJP.pl


katastaza

ele­ment tra­ge­dii an­tycz­nej: spię­trze­nie dra­ma­tycz­nych wy­da­rzeń po­prze­dza­ją­cych jakąś ka­ta­stro­fę; ka­ta­sta­sis


SJP.pl


kataster

urzę­do­wy spis grun­tów i bu­dyn­ków; ka­da­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) geod. wy­ko­ny­wa­ny dla celów po­dat­ko­wych spis obiek­tów i osza­co­wa­nie przy­cho­dów

 (1.2) fi­nans. po­da­tek na­ło­żo­ny w wy­ni­ku ka­ta­stru (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ta­ster nie­ru­cho­mo­ści
    • ewi­den­cja grun­tów i bu­dyn­ków
    • Pier­wszy ka­ta­ster grun­to­wy Ga­li­cji
    • Drugi ka­ta­ster grun­to­wy Ga­li­cji
    • Ka­ta­ster Ka­ro­liń­ski
    • Ka­ta­ster No­wo­mar­chij­ski Lud­wi­ka Star­sze­go
  • ka­ta­ster wodny
  • po­da­tek ka­ta­stral­ny
  • war­tość ka­ta­stral­na nie­ru­cho­mo­ści
  • re­jestr pu­blicz­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kadaster mrz.

 przym. kadastralny, kadastralny, katastralny

 czas. katastrować, kadastrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadaster

Wiktionary


katastralny

zwią­za­ny z urzę­do­wym re­je­strem i wy­ce­ną nie­ru­cho­mo­ści; ka­da­stral­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: ka­ta­ster (ka­da­ster)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [Ge­o­de­ta], spraw­dza­jąc mapy ka­ta­stral­ne, od­krył, że gra­ni­ca prze­bie­ga­ła nie­wła­ści­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈstralnɨ, AS: katastralny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kadastralny

 czas. katastrować, kadastrować

 rzecz. kataster m., kadaster m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadastralny

Wiktionary


katastrefa

naj­głęb­sza war­stwa sko­ru­py ziem­skiej o tem­pe­ra­tu­rze po­wy­żej 500 stop­ni Cel­sju­sza


SJP.pl


katastrofa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tra­gicz­ny wy­pa­dek, któ­re­go skut­kiem jest cza­sa­mi śmierć wielu ludzi

 (1.2) przen. wy­jąt­ko­we nie­szczę­ście

Wiktionary

Ka­ta­stro­fa ( καταστροφή "katastrophḗ" „prze­wrót”) – nagłe i nie­o­cze­ki­wa­ne wy­da­rze­nie nio­są­ce ze sobą ne­ga­tyw­ne skut­ki: stra­ty ma­te­rial­ne oraz cięż­kie urazy lub śmierć ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ka­ta­stro­fie Ti­ta­ni­ca zgi­nę­ło pół­to­ra ty­sią­ca ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkataˈstrɔfa, AS: katastrofa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katastroficzność ż., katastrofizm m., katastrofista m., katastrofalność ż., katastrofistka ż.

 przym. katastrofalny, katastroficzny

 przysł. katastrofalnie, katastroficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kataklizm, klęska

 (1.2) tragedia

Wiktionary


katastrofalność

1. cecha cze­goś, co do­pro­wa­dzi­ło lub może do­pro­wa­dzić do ka­ta­stro­fy;
2. cecha cze­goś oce­nia­ne­go jako bar­dzo złe


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ta­stro­fal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katastrofa ż., katastrofizm m., katastrofista m., katastrofistka ż., katastroficzność ż.

 przym. katastrofalny, katastroficzny

 przysł. katastrofalnie, katastroficznie

Wiktionary


katastrofalny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ka­ta­stro­fy, tra­gicz­ny

 (1.2) przen. roz­pacz­li­wy, bez­na­dziej­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez Pol­skę przesz­ła ka­ta­stro­fal­na w skut­kach burza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatastrɔˈfalnɨ, AS: katastrofalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katastrofa ż., katastrofalność ż., katastrofizm m., katastrofista m., katastroficzność ż., katastrofistka ż.

 przym. katastroficzny

 przysł. katastrofalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fatalny, nieszczęśliwy, tragiczny, niebezpieczny

 (1.2) beznadziejny

Wiktionary


katastroficzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ta­stro­ficz­ne; cecha tych, któ­rzy są ka­ta­stro­ficz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katastrofa ż., katastrofizm m., katastrofista m., katastrofistka ż., katastrofalność ż.

 przym. katastrofalny, katastroficzny

 przysł. katastrofalnie, katastroficznie

Wiktionary


katastroficzny

przy­miot­nik od: ka­ta­stro­fa, ka­ta­stro­fizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. na­ce­cho­wa­ny pe­sy­mi­stycz­ną po­sta­wą ży­cio­wą, za­po­wia­da­ją­cy, obra­zu­ją­cy nie­u­chron­ną ka­ta­stro­fę

 (1.2) filoz. liter. zwią­za­ny z ka­ta­stro­fiz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty to masz za­wsze takie ka­ta­stro­ficz­ne wizje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatastrɔˈfʲit͡ʃnɨ, AS: katastrofʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katastrofa ż., katastrofizm m., katastrofista m., katastrofistka ż., katastroficzność ż., katastrofalność ż.

 przym. katastrofalny

 przysł. katastrofalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apokaliptyczny, złowieszczy, złowróżbny

Wiktionary


katastrofista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ce­chu­ją­cy się ka­ta­stro­fiz­mem, zwo­len­nik ka­ta­stro­fiz­mu (zwła­szcza pi­sarz lub fi­lo­zof)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ta­stro­fi­ści zaz­wy­czaj przyj­mo­wa­li cy­klicz­ną kon­cep­cję czasu hi­sto­rycz­ne­go, kon­cen­tru­jąc się na fazie schył­ko­wej bli­skie­go im ak­sjo­lo­gicz­nie cyklu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katastrofa ż., katastrofizm m.

:: fż. katastrofistka ż.

 przym. katastrofalny, katastroficzny

 przysł. katastrofalnie

Wiktionary


katastrofistka

→ ka­ta­stro­fi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ce­chu­ją­ca się ka­ta­stro­fiz­mem

Wiktionary

Patrz:

katastrofista

Przykłady

 (1.1) Oczy­wi­ście Wi­sła­wa Szym­bor­ska nie jest ka­ta­stro­fist­ką, ale chyba tylko dla­te­go, że pa­trzy na to wszyst­ko z iro­nicz­ne­go dy­stan­su, z hu­mo­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katastrofa ż., katastrofizm m.

:: fm. katastrofista m.

 przym. katastrofalny, katastroficzny

 przysł. katastrofalnie, katastroficznie

Wiktionary


katastrofistyczny

→ ka­ta­stro­fi­sta; ka­ta­stro­ficz­ny


SJP.pl


katastrofizm

1. pe­sy­mi­stycz­na po­sta­wa ży­cio­wa opie­ra­ją­ca się na prześ­wiad­cze­niu o bli­skiej ka­ta­stro­fie, nie­u­chron­nej za­gła­dzie współ­czes­ne­go świa­ta;
2. w ge­o­lo­gii: te­o­ria, we­dług któ­rej gło­szą­ca, w dzie­jach Ziemi do­cho­dzi­ło do gwał­tow­nych za­bu­rzeń zmie­nia­ją­cych jej bu­do­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pe­sy­mi­stycz­ny ogląd na życie bu­do­wa­ny na prześ­wiad­cze­niu o nie­u­chron­no­ści za­gła­dy/klę­ski i spo­wo­do­wa­ne­go nią kry­zy­su

 (1.2) liter. nurt w li­te­ra­tu­rze wy­ra­ża­ją­cy prze­ko­na­nie o nie­u­chron­no­ści nad­cho­dzą­cej za­gła­dy

 (1.3) geol. te­o­ria do­ty­czą­ca dzie­jów Ziemi i gło­szą­ca, że wy­stę­po­wa­ły w nich okre­so­wo gwał­tow­ne za­bu­rze­nia ge­o­lo­gicz­ne wpły­wa­ją­ce na zmia­ny w bu­do­wie Ziemi i zni­szcze­nie w świe­cie or­ga­nicz­nym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ta­stro­fizm (kul­tu­ra) – de­ka­denc­ka po­sta­wa wy­ra­ża­ją­ca prześ­wiad­cze­nie o nie­u­ni­knio­nej, gwał­tow­nej za­gła­dzie obec­nej formy świa­ta i cy­wi­li­za­cji
  • Ka­ta­stro­fizm (ge­o­lo­gia) – te­o­ria ge­o­lo­gicz­na i bio­lo­gicz­na, w myśl któ­rej gwał­tow­ne prze­mia­ny ge­o­lo­gicz­ne, nie­ma­ją­ce od­po­wied­ni­ków w zda­rze­niach ob­ser­wo­wa­nych współ­cze­śnie, do­pro­wa­dza­ją do fun­da­men­tal...

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ów nowy ka­ta­stro­fizm Ba­czyń­skie­go opar­ty jest o ota­cza­ją­cą go na co dzień rze­czy­wi­stość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katastrofa ż., katastrofista m., katastrofistka ż., katastrofizacja ż., katastrofalność ż., katastroficzność ż.

 przym. katastroficzny, katastrofalny

Wiktionary


katastrować

spo­rzą­dzać ka­ta­ster - urzę­do­wy re­jestr nie­ru­cho­mo­ści; ka­da­stro­wać


SJP.pl


katatermometr

przy­rząd do po­mia­ru chło­dzą­ce­go wpły­wu oto­cze­nia


SJP.pl

Ka­ta­ter­mo­metr – przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru ochła­dza­nia bio­lo­gicz­ne­go.

Pier­wszy ka­ta­ter­mo­metr skon­stru­o­wał L. Hill w 1913 roku. Przy­rząd jest ter­mo­me­trem al­ko­ho­lo­wym ze zbior­nicz­kiem o po­wierzch­ni 23 cm². Po­mia­ru do­ko­nu­je się po­przez ogrza­nie zbior­nicz­ka ter­mo­me­tru do od­po­wied­niej tem­pe­ra­tu­ry, a na­stęp­nie mie­rze­nie czas spad­ku tem­pe­ra­tu­ry z 38 °C do 35 °C.

Wikipedia


katatonia

ze­spół za­bu­rzeń psy­chicz­nych wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w schi­zo­fre­nii, ob­ja­wia­ją­cy się za­ha­mo­wa­niem ruchu lub gwał­tow­ny­mi ru­cha­mi


SJP.pl

Ka­ta­to­nia, także ze­spół ka­ta­to­nicz­ny (od gr. "katá"- w zło­że­niach oz­na­cza­ją­ce „w dół” lub sto­so­wa­ne jako wzmoc­nie­nie; "to­ni­kós" „na­pię­ty”) – ze­spół psy­cho­pa­to­lo­gicz­ny, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­stę­po­wa­niem zwięk­szo­nej lub zmniej­szo­nej ak­tyw­no­ści ru­cho­wej, któ­rym to­wa­rzy­szy utrud­nie­nie lub znie­sie­nie kon­tak­tu osoby z oto­cze­niem. Sam ter­min ka­ta­to­nia oz­na­cza wzrost spo­czyn­ko­we­go na­pię­cia mię­śni, za­ni­ka­ją­cy pod­czas wy­ko­ny­wa­nia ru­chów bier­nych lub czyn­nych.

Wikipedia


katatoniczka

ko­bie­ta cier­pią­ca na ka­ta­to­nię


SJP.pl


katatoniczny

do­ty­czą­cy ka­ta­to­nii


SJP.pl


katatonik

osoba z za­bu­rze­nia­mi psy­chicz­ny­mi, ob­ja­wia­ją­cy­mi się za­ha­mo­wa­niem ruchu lub gwał­tow­ny­mi ru­cha­mi


SJP.pl


katatymia

w psy­cho­lo­gii: zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na do­sto­so­wy­wa­niu sądów do prze­ży­wa­nych uczuć i pra­gnień


SJP.pl

Ka­ta­ty­mia (łac. "ka­tat­hy­mia") – my­śle­nie ży­cze­nio­we. Do­ty­czy sto­sun­ku uczuć do sądów. Po­le­ga na ży­cze­nio­wym przeksz­tał­ca­niu spo­strze­żeń. Sądy wy­da­ją się praw­dzi­we, jeśli od­po­wia­da­ją prze­ży­wa­nym uczu­ciom. Przy­kła­do­wo: osoba cze­ka­ją­ca na kogoś już sły­szy kroki osoby, któ­rej ocze­ku­je; ska­zań­co­wi wy­da­je się, że go unie­win­nio­no.

Wikipedia


katatymiczny

do­ty­czą­cy ka­ta­ty­mii


SJP.pl


katawbijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ca­taw­bą, do­ty­czą­cy Ca­taw­by

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Catawba ż.

Wiktionary


katańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­ta­nii; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­tań­czy­cy, pod­czas pro­ce­sji, dźwi­ga­ją wy­sa­dza­ny klej­no­ta­mi re­lik­wiarz w kształ­cie po­pier­sia świę­tej [Ka­ta­rzy­ny] (…)

 (1.1) W po­wie­ści ka­tań­czy­ka Gio­van­nie­go Vergi jeden z bo­ha­te­rów pyta dru­gie­go: „Jak to, po­wia­dasz pan, żeś Sy­cy­lij­czyk, a jesz chleb z rana?”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katania ż.

 przym. katański

Wiktionary


katański

przy­miot­nik od: Ka­ta­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ta­nią, do­ty­czą­cy Ka­ta­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­tań­ski kro­ni­karz za­no­to­wał, że ów wie­czór 21 kwiet­nia był cie­pły, po­god­ny, tłumy zbie­gły się na po­wi­ta­nie wodza, ten zaś prze­je­chał uli­ca­mi w ot­war­tej ka­re­cie, z ob­na­żo­ną szpa­dą, po­trzą­sał złotą grzy­wą i swoim pię­knym gło­sem ob­wie­szczał wojnę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katania ż., katańczyk mos.

Wiktionary


katchina

nad­przy­ro­dzo­na isto­ta, duch na­tu­ry z wie­rzeń In­dian Pu­e­blo; ka­chi­na


SJP.pl


kate

Kate ( KDE Ad­van­ced Text Edi­tor) – za­a­wan­so­wa­ny edy­tor tek­stu za­war­ty w śro­do­wi­sku KDE.

Kate jest czę­ścią KDEBase od wy­da­nia KDE 2.2 (15 sierp­nia 2002). Dzię­ki tech­no­lo­gii KParts, ist­nie­je moż­li­wość osa­dza­nia Kate w in­nych apli­ka­cjach KDE jako kom­po­nent edy­cyj­ny.

Wikipedia


katecheta

na­u­czy­ciel zasad re­li­gii chrze­ści­jań­skiej; ka­te­chi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba du­chow­na lub świec­ka na­u­cza­ją­ca re­li­gii

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­te­che­ta (mie­sięcz­nik).

Ka­te­che­ta – na­u­czy­ciel re­li­gii w szko­le.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz ksiądz ka­te­che­ta ma na imię Paweł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛˈxɛta, AS: kateχeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katechista mos., katechetyka ż., katecheza ż., katechizacja ż., katechetyczność ż., katechizm m., katechizowanie n., katechizmowość ż., katechumen mos.

:: fż. katechetka

 czas. katechizować ndk., skatechizować dk.

 przym. katechetyczny, katechizacyjny, katechizmowy

 przysł. katechetycznie, katechizmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. katechista; środ. uczn. krecik

Wiktionary


katechetka

→ ka­te­che­ta; ka­te­chist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. eduk. ko­bie­ta stanu du­chow­ne­go lub świec­kie­go na­u­cza­ją­ca zasad re­li­gii chrze­ści­jań­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­cie­le (…) re­pre­zen­to­wa­li wszyst­kie pro­wa­dzo­ne w szko­le przed­mio­ty, był także na­u­czy­ciel bi­blio­te­karz i na­u­czy­ciel pe­da­gog świet­li­cy i ka­te­chet­ka za­kon­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛˈxɛtka, AS: kateχetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katechetyka ż., katecheza ż., katechizm m., katechizacja ż., katechumen m., katechumenka ż., katechumenat m., katechizowanie n.

:: fm. katecheta m.

 czas. skatechizować, katechizować ndk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary


katechetyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ka­te­che­tycz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warto też po­sta­rać się, aby współ­czes­ne ko­ścio­ły odzy­ska­ły swoją ka­te­che­tycz­ność, o utra­cie któ­rej nie­raz wspo­mi­nał pa­pież Be­ne­dykt XVI.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katecheta m., katechetka ż., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż.

 czas. katechizować ndk., skatechizować dk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary


katechetyczny

zwią­za­ny z ka­te­che­zą, ka­te­chiz­mem, ka­te­chi­zo­wa­niem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­te­che­zą, do­ty­czą­cy ka­te­che­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­nie od­bę­dzie się w salce ka­te­che­tycz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katecheta m., katechetka ż., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż., katechetyczność ż., katechizowanie n.

 czas. katechizować ndk., skatechizować dk.

 przym. katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary


katechetyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. nauka o ka­te­chi­zo­wa­niu

Wiktionary

Ka­te­che­ty­ka ( "katēchēsis", "katēchéō" – na­u­czam ust­nie) – dział te­o­lo­gii pa­sto­ral­nej do­ty­czą­cy ka­te­che­zy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksiądz Jacek wy­kła­da ka­te­che­ty­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katechizowanie n., katechizacja ż., katecheta m., katechetka ż., katechetyczność ż., katechizm mrz.

 czas. katechizować ndk., skatechizować dk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary


katecheza

na­u­cza­nie zasad wiary chrze­ści­jań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. na­u­cza­nie zasad wiary chrze­ści­jań­skiej;

 (1.2) rel. eduk. lek­cja lub wy­kład zasad wiary chrze­ści­jań­skiej

Wiktionary

Ka­te­che­za (z gr. "katēchēsis", "katēchéō") – for­ma­cja chrze­ści­jań­ska, ma­ją­ca na celu prze­ka­za­nie wiary oso­bom nie­ochrz­czo­nym oraz ochrz­czo­nym dzie­ciom i mło­dzie­ży, oraz wszyst­kim, któ­rzy nie doś­wiad­czy­li wta­jem­ni­cze­nia chrze­ści­jań­skie­go lub chcą roz­wi­nąć swoją wiarę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­te­che­za w sal­kach miała swoje plusy i mi­nu­sy.

 (1.2) Po ka­te­che­zie posz­li­śmy na kre­mów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheta m., katechetka ż., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż., katechetyczność ż.

 czas. katechizować ndk., skatechizować dk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katechizacja

 (1.2) religia

Wiktionary


katechina

barw­nik otrzy­my­wa­ny z ka­te­chu, uży­wa­ny do bar­wie­nia tka­nin oraz bar­wie­nia i gar­bo­wa­nia skór mięk­kich


SJP.pl


katechinowy

→ ka­te­chi­na


SJP.pl

Patrz:

katechina

katechista

na­u­czy­ciel zasad re­li­gii chrze­ści­jań­skiej; ka­te­che­ta


SJP.pl

Ka­te­chi­sta – chrze­ści­ja­nin usta­no­wio­ny przez wła­dze ko­ściel­ne do po­słu­gi prze­ka­zy­wa­nia wiary.

Wikipedia


katechistka

→ ka­te­chi­sta; ka­te­chet­ka


SJP.pl


katechizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­pla­no­wa­ny pro­ces na­u­cza­nia ka­te­che­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zesz­ło­rocz­ne sym­poz­jum było poś­wię­co­ne ka­te­chi­za­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katecheta m., katechetka ż., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizowanie n., katechetyczność ż.

 czas. katechizować ndk., skatechizować dk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katecheza

Wiktionary


katechizacyjny

zwią­za­ny z ka­te­chi­za­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z ka­te­chi­za­cją, do­ty­czą­cy ka­te­chi­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Misia wi­dzia­ła ten pla­kat w oś­rod­ku ka­te­chi­za­cyj­nym w Rzy­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katecheta m., katechetka ż., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż., katechizowanie n., skatechizowanie n., katechetyczność ż.

 czas. katechizować ndk., skatechizować dk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy

Wiktionary


katechizm

1. wy­kład zasad wiary chrze­ści­jań­skiej, uło­żo­ny w for­mie pytań i od­po­wie­dzi;
2. książ­ka za­wie­ra­ją­ca ten wy­kład;
3. prze­no­śnie: pod­sta­wo­we wia­do­mo­ści z ja­kie­go­kol­wiek za­kre­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. po­dręcz­nik do ka­te­che­zy

 (1.2) rel. wy­kład pod­sta­wo­wych zasad dok­try­ny chrze­ści­jań­skiej;

 (1.3) przen. pod­sta­wo­we za­sa­dy cze­goś

Wiktionary

Ka­te­chizm ( κατηχητικός, "katēchētikós" – na­u­cza­nie) – do­ku­ment wy­kła­da­ją­cy dok­try­nę wyz­na­nia re­li­gij­ne­go, zwła­szcza chrze­ści­jań­skie­go; pod­sta­wa ka­te­che­zy.

Naj­star­szym tek­stem za­li­cza­nym do ka­te­chiz­mów jest Di­da­che z II wieku. Od tego czasu swoje ka­te­chiz­my wy­da­ły m.in. Ko­ściół ka­to­lic­ki, Ko­ścio­ły pra­wo­sław­ne i lu­te­rań­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­te­che­ta ro­zdał ucz­niom no­wiu­sień­kie ka­te­chiz­my.

 (1.2) To bab­cia z dziad­kiem na­u­czy­li go ka­te­chiz­mu.

 (1.3) Był to swego ro­dza­ju ka­te­chizm nur­ko­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katecheta m., katechetka ż., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż., katechizowanie n., katechetyczność ż.

 czas. skatechizować, katechizować ndk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary


katechizmowy

przy­miot­nik od: ka­te­chizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­te­chiz­mem, do­ty­czą­cy ka­te­chiz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W opi­sie za­war­ty zo­stał ka­te­chiz­mo­wy obraz raju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katecheta m., katechetka ż., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż., katechetyczność ż., katechizowanie n.

 czas. katechizować ndk., skatechizować dk.

 przym. katechetyczny, katechizacyjny

Wiktionary


katechizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­te­chi­zo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwię­zi­li księ­ży za ka­te­chi­zo­wa­nie.

 (1.1) Oj­ciec Wi­to­sław całe swoje życie poś­wię­cił ka­te­chi­zo­wa­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheta m., katechetka ż., katechista m., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż.

 czas. katechizować ndk., skatechizować dk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katechizacja, katecheza

Wiktionary


katechizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­te­chi­zo­wać)

 (1.1) rel. na­u­czać ka­te­chiz­mu, pro­wa­dzić ka­te­che­zę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­boszcz ka­te­chi­zu­je w kla­sach dru­gich pod­sta­wów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katecheta m., katechetka ż., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż., katechetyczność ż., katechizowanie n.

 czas. skatechizować dk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary


katechol

po­li­fe­nol wy­stę­pu­ją­cy m.in. w dymie pa­pie­ro­so­wym


SJP.pl


katecholamina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ty­ro­zy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hor­mon wyt­wa­rza­ny przez nad­ner­cza

Wiktionary


katechon

w te­o­lo­gii: siła pow­strzy­mu­ją­ca na­dej­ście an­ty­chry­sta i apo­ka­lip­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. bi­blij­na siła pow­strzy­mu­ją­cą na­dej­ście an­ty­chry­sta i cza­sów apo­ka­lip­sy;

 (1.2) polit. przen. siła po­li­tycz­na, wła­dza któ­rej przy­pi­su­je się pow­strzy­my­wa­nie wiel­kie­go zła, przez co le­gi­ty­mi­zu­je się każde jej dzia­ła­nia, nawet te sprzecz­ne z pra­wem i okrut­ne

Wiktionary

Ka­te­chon (gr. τὸ κατέχον, tj. ten, który pow­strzy­mu­je) – no­wo­te­sta­men­to­we po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce siłę pow­strzy­mu­ją­cą na­dej­ście an­ty­chry­sta i apo­ka­lip­sy; ter­min ten funk­cjo­nu­je także w fi­lo­zo­fii po­li­ty­ki.

Po­ję­cie to po­ja­wia się w Bi­blii je­dy­nie raz we frag­men­cie 2. Listu do Te­sa­lo­ni­czan św. Pawła:

Wikipedia

Powiązane:

 przym. katechoniczny

Wiktionary


katechu

wy­ciąg z kory i drew­na az­ja­tyc­kich drzew tro­pi­kal­nych; ca­te­chu


SJP.pl

Ka­te­chu (nazwa z jęz. ma­laj­skie­go) – wy­su­szo­ny ek­strakt wodny z drew­na i kory, otrzy­my­wa­ny przez łu­go­wa­nie.

Drew­no sta­no­wią­ce su­ro­wiec wyj­ścio­wy po­zy­sku­je się m.in. z aka­cji ka­te­chu ("Aca­cia ca­te­chu") oraz "Aca­cia suma". Ka­te­chu służy do bar­wie­nia ba­weł­ny i jed­wa­biu oraz wstęp­ne­go gar­bo­wa­nia skór. Za­wie­ra m.in. ka­te­chi­ny. Do­da­ny do in­nych garb­ni­ków ułat­wia ich pe­ne­tra­cję i roz­ja­śnia­nia skórę. Jest też sto­so­wa­ny do kon­ser­wa­cji sieci ry­bac­kich i żagli oraz w lecz­nict­wie.

Wikipedia


katechumen

czło­wiek do­ro­sły przy­go­to­wu­ją­cy się do przy­ję­cia chrztu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. do­ro­sła osoba przy­go­to­wu­ją­ca się do przy­ję­cia chrztu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy w pa­ra­fii trzech ka­te­chu­me­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛˈxũmɛ̃n, AS: kateχũmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katechumenat m.

:: fż. katechumenka ż.

 przym. katechumenalny

Wiktionary


katechumenalny

→ ka­te­chu­me­nat, → ka­te­chu­men; ka­te­chu­me­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­te­chu­me­na­tem, do­ty­czą­cy ka­te­chu­me­na­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katechumenat m., katechumen m., katechumenka ż.

Wiktionary


katechumenat

1. przy­go­to­wy­wa­nie, ka­te­che­za do­ro­słych do przy­ję­cia chrztu;
2. czas tego przy­go­to­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. w chrze­ści­jań­stwie: okres przy­go­to­wa­nia do przy­ję­cia sa­kra­men­tu chrztu w życiu do­ro­słym;

 (1.2) rel. teol. w chrze­ści­jań­stwie: przy­go­to­wa­nie do przy­ję­cia sa­kra­men­tu chrztu w życiu do­ro­słym (nauki, skru­ti­nia i obrzę­dy);

Wiktionary

Ka­te­chu­me­nat ( ca­te­chu­me­na­tus, od ca­te­chu­me­nus, gr. κατηχούμενος "ka­te­chu­me­nos": na­u­cza­ny, in­stru­o­wa­ny) – w chrze­ści­jań­stwie przy­go­to­wa­nie do przy­ję­cia chrztu, zwane także wta­jem­ni­cze­niem chrze­ści­jań­skim. Po­przez słu­cha­nie Słowa Bo­że­go w cza­sie li­tur­gii, spe­cjal­ne ka­te­che­zy wta­jem­ni­cza­ją­ce w życie chrze­ści­jań­skie, eg­zor­cyz­my, posty i inne prak­ty­ki asce­tycz­ne ka­te­chu­me­ni pro­wa­dze­ni są do oso­bi­ste­go na­wró­ce­nia i prze­mia­ny mo­ral­nej życia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile mie­się­cy trwał twój ka­te­chu­me­nat?

 (1.2) Pa­pież poś­wię­cił sze­reg ka­te­chez ka­te­chu­me­na­to­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katechumen m., katechumenka ż., katechetka ż., katechetyczność ż., katecheza ż., katechizm mrz., katechizacja ż., katechizowanie n.

 przym. katechumenalny, katechizmowy, katechetyczny, katechizacyjny

 czas. katechizować, skatechizować

Wiktionary


katechumeniczny

→ ka­te­chu­me­nat, → ka­te­chu­men; ka­te­chu­me­nal­ny


SJP.pl


katechumenka

ko­bie­ta przy­go­to­wu­ją­ca się do przy­ję­cia chrztu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. forma żeń­ska od: ka­te­chu­men

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛxũˈmɛ̃nka, AS: kateχũmẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katechumenat m.

:: fm. katechumen m.

 przym. katechumenalny

Wiktionary


katechumenowy

przy­miot­nik od: ka­te­chu­men


SJP.pl


katedra

1. stół wy­kła­dow­cy, zwy­kle znaj­du­ją­cy się na pod­wyż­sze­niu;
2. bu­dy­nek sa­kral­ny;
3. jed­nost­ka zaj­mu­ją­ca się dzia­łal­no­ścią na­u­ko­wo-dy­dak­tycz­ną, naj­czę­ściej na uni­wer­sy­te­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. głów­ny ko­ściół die­cez­ji;

 (1.2) grec­kie krze­sło z opar­cia­mi, tron

 (1.3) sze­ro­ki stół wy­kła­dow­cy, po­dium pod tym sto­łem

 (1.4) jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na uczel­ni, mniej­sza od wy­dzia­łu

Wiktionary

Ka­te­dra (ko­ściół ka­te­dral­ny, bi­sku­pi; łac. "ecc­le­sia cat­he­dra­lis", z gr. καθέδρα, "kat­he­dra" – krze­sło, sie­dzi­ba) – głów­ny ko­ściół die­cez­ji, sie­dzi­ba bi­sku­pa die­cez­jal­ne­go.

Po­tocz­nie ter­min sto­so­wa­ny rów­nież wobec ar­chi­ka­tedr, kon­ka­tedr, pro­ka­tedr i ko­ścio­łów pa­triar­chal­nych, a nie­kie­dy także jako swo­bod­ne okre­śle­nie naj­waż­niej­sze­go lub naj­star­sze­go ko­ścio­ła miej­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedną z atrak­cji wy­ciecz­ki jest zwie­dza­nie ka­te­dry.

 (1.2) Na ka­te­drze Moj­że­sza za­sied­li ucze­ni w Pi­śmie i fa­ry­ze­u­sze.

 (1.3) Pro­fe­sor jest tak niski, że gdy sią­dzie za ka­te­drą, w ogóle go nie widać!

 (1.4) Na któ­rej ka­te­drze pi­szesz pracę ma­gi­ster­ską?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtɛdra, AS: katedra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. archikatedra ż., prokatedra ż., konkatedra ż., katedralista m.

 przym. katedralny, wokółkatedralny, przykatedralny, prokatedralny, konkatedralny

Wiktionary


katedralny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do ka­te­dry, zwią­za­ny z ka­te­drą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W środę wy­stą­pi chór ka­te­dral­ny z Ka­to­wic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katedra ż.

Wiktionary


katedrowy

przy­miot­nik od: ka­te­dra


SJP.pl


kategoria

1. jedno z pod­sta­wo­wych pojęć fi­lo­zo­fii i in­nych nauk, wpro­wa­dza­ją­ce struk­tu­rę w ba­da­nej te­o­rii;
2. klasa obiek­tów ma­ją­cych okre­ślo­ne cechy i po­wią­za­nych wza­jem­ny­mi re­la­cja­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) każdy z ro­dza­jów, na które po­dzie­lo­na jest zbio­ro­wość we­dług pew­nej kla­sy­fi­ka­cji

 (1.2) każde z pod­sta­wo­wych pojęć da­ne­go sy­ste­mu fi­lo­zo­ficz­ne­go, bądź nauki

Wiktionary

Ka­te­go­ria (z gr. "ka­te­go­re­in" – orze­kać) – pod­sta­wo­wy zbiór przed­mio­tów; ele­ment wy­czer­pu­ją­ce­go po­dzia­łu wszyst­kich bytów na naj­bar­dziej ogól­ne ga­tun­ki i ro­dza­je. Ter­min zo­stał ut­wo­rzo­ny przez Ary­sto­te­le­sa, który wy­róż­nił dzie­sięć ka­te­go­rii: ka­te­go­rię sub­stan­cji i dzie­więć ka­te­go­rii przy­pa­dło­ścio­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Usta­wa dzie­li drogi na na­stę­pu­ją­ce ka­te­go­rie: drogi kra­jo­we, wo­je­wódz­kie, po­wia­to­we, gmin­ne.

 (1.1) Dzię­ki po­zy­ska­niu no­we­go sprzę­tu łódz­kie lot­ni­sko po­zy­skać może wyż­szą ka­te­go­rię bez­pie­czeń­stwa po­ża­ro­we­go.

 (1.2) Wy­róż­nia­my takie ka­te­go­rie eko­no­micz­ne jak: praca, pro­duk­cja, wy­mia­na, rynek, pie­niądz, towar, cena, płaca, do­chód, popyt, podaż, ka­pi­tał, pro­cent, zysk, itd.

 (1.2) Niek­tó­rzy stu­den­ci nie znają pod­sta­wo­wych ka­te­go­rii dzie­dzi­ny, którą stu­diu­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛˈɡɔrʲja, AS: kategorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kategoryzacja ż., kategoryczność ż., kategoryzowanie n., skategoryzowanie n.

 czas. kategoryzować ndk., skategoryzować dk.

 przym. kategoryczny

 przysł. kategorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) typ, klasa, rodzaj, mat. klasa, stat. skupienie, stat. klaster, poziom, ranga, rząd, stopień, szczebel, gatunek

 (1.2) pojęcie

Wiktionary


kategorialny

od­no­szą­cy się do ka­te­go­rii


SJP.pl


kategorie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ka­te­go­ria.

Wiktionary


kategorycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­te­go­rycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ka­za­ła ka­te­go­rycz­nie dło­nią, żeby sie­dział, a sama posz­ła ciem­nym ko­ry­ta­rzem przez mrocz­ną sień na ganek, gdzie świe­ci­ła zie­lo­no wi­no­rośl i za­pal­czy­wie ćwier­ka­ły wró­ble.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛɡɔˈrɨt͡ʃʲɲɛ, AS: kategoryčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kategoryczny

 rzecz. kategoryczność ż., kategoria ż.

Wiktionary


kategoryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­te­go­rycz­nie


SJP.pl


kategoryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­te­go­rycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ka­te­go­rycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kategoryczny

 przysł. kategorycznie

 rzecz. kategoria ż., kategoryzowanie n.

Wiktionary


kategoryczny

sta­now­czy, zde­cy­do­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zde­cy­do­wa­ny i nie­do­pu­szcza­ją­cy sprze­ci­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szej fir­mie obo­wią­zu­je ka­te­go­rycz­ny zakaz pa­le­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: kategoryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kategoryczność ż., kategoria ż., kategoryzowanie n.

 przysł. kategorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stanowczy, bezwzględny, definitywny, ostateczny

Wiktionary


kategoryzacja

1. po­dział po­wią­za­nych i ma­ją­cych wspól­ne cechy obiek­tów na klasy, ka­te­go­rie;
2. przy­pi­sa­nie obiek­tu do ta­kiej klasy;
3. w psy­cho­lo­gii: przy­pi­sa­nie oso­bie, u któ­rej zi­den­ty­fi­ko­wa­no jakąś cechę ty­po­wą dla pew­nej ka­te­go­rii ludzi, in­nych cech osób z tej ka­te­go­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dział na ka­te­go­rie, kla­sy­fi­ka­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z per­spek­ty­wy ka­te­go­ry­za­cji trze­ba więc pod­kre­ślić, że men­tal­ność post­ko­mu­ni­stycz­na wpły­wa na więk­szy seg­ment spo­łe­czeń­stwa, niż „tylko" na sferę go­spo­dar­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛɡɔrɨˈzat͡sʲja, AS: kategoryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kategoria ż.

 czas. kategoryzować

Wiktionary


kategoryzacyjny

zwią­za­ny z ka­te­go­ry­za­cją


SJP.pl


kategoryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­te­go­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kategoria ż., kategoryzator m., kategoryzatorka n., kategoryczność ż.

 czas. kategoryzować ndk.

 przym. kategoryczny

Wiktionary


kategoryzować

dzie­lić na ka­te­go­rie, przy­pi­sy­wać do ka­te­go­rii


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­te­go­ry­zo­wać)

 (1.1) po­rząd­ko­wać coś we­dług ka­te­go­rii, dzie­lić na grupy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kategoryzacja ż., kategoria ż., kategoryzowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grupować, klasyfikować, porządkować, systematyzować

Wiktionary


kateksja

w psy­cho­a­na­li­zie: za­spo­ka­ja­nie podś­wia­do­mych im­pul­sów, po­pę­dów przez zna­le­zie­nie od­po­wied­niej osoby, przed­mio­tu, idei lub czyn­no­ści mo­gą­cych te im­pul­sy ro­zła­do­wać


SJP.pl

Ka­tek­sja czyli wybór obiek­tu po­pę­du – pro­ces in­we­sty­cji ener­gii w dzia­ła­nie lub wy­o­bra­że­nie, które za­spo­ka­ja popęd.

Wikipedia


katektyczny

1. stopa ka­ta­lek­tycz­na - stopa wier­sza sy­la­bo­to­nicz­ne­go skró­co­na o jedną lub dwie nie­ak­cen­to­wa­ne sy­la­by, np. w wier­szu: "Niebo złote ci ot­wo­rzę,/ w któ­rym ciszy biała nić/ jak ogrom­ny dźwię­ków orzech,/ który pę­knie, aby żyć..."/ wersy pier­wszy i trze­ci mają 8 sylab z ostat­nią nie­ak­cen­to­wa­ną, wersy drugi i czwar­ty (ka­ta­lek­tycz­ne) mają 7 sylab z ostat­nią ak­cen­to­wa­ną, brak nie­ak­cen­to­wa­nej ósmej sy­la­by;
2. wiersz ka­ta­lek­tycz­ny - wiersz wy­ko­rzy­stu­ją­cy stopę ka­ta­lek­tycz­ną


SJP.pl


katena

sze­reg wy­pi­sów z eg­ze­gez pa­try­stycz­nych, ze­bra­nych dla wy­ja­śnie­nia ja­kie­goś ustę­pu z Bi­blii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­te­na – nazwa ge­o­kom­plek­sów w pro­fi­lu rzeź­by te­re­nu
  • ka­te­na – ko­men­tarz bi­blij­ny
  • ka­te­na – łań­cuch kra­te­rów np. na Księ­ży­cu
  • Ka­te­na – inna nazwa chor­wac­kiej wyspy Ka­ti­na

Wikipedia


katenacja

pow­sta­wa­nie wią­zań mię­dzy ato­ma­mi tego sa­me­go pier­wiast­ka


SJP.pl

Ka­te­na­cja (od łac. "ca­te­na­tus", im. czas. "ca­te­na­re", od "ca­te­na", „łań­cuch”) – two­rze­nie wią­zań mię­dzy ato­ma­mi tego sa­me­go pier­wiast­ka, pro­wa­dzą­ce do pow­sta­nia łań­cu­cho­wych związ­ków che­micz­nych.

Ka­te­na­cja wy­stę­pu­je tylko w przy­pad­ku pier­wiast­ków ma­ją­cych war­to­ścio­wość co najm­niej 2, mo­gą­cych two­rzyć mię­dzy sobą silne wią­za­nia che­micz­ne.

Wikipedia


katenoida

po­wierzch­nia pow­sta­ła po­przez obrót linii łań­cu­cho­wej do­ko­ła osi


SJP.pl

Ka­te­no­i­da – po­wierzch­nia obro­to­wa ut­wo­rzo­na przez obrót linii łań­cu­cho­wej do­o­ko­ła osi od­cię­tych.

Jest ona opi­sa­na przez rów­na­nia pa­ra­me­trycz­ne w pro­sto­kąt­nym ukła­dzie współ­rzęd­nych:

Wikipedia


katenoteizm

kult jed­ne­go boga jako isto­ty naj­wyż­szej, nie ne­gu­ją­cy ist­nie­nia in­nych bogów, odz­na­cza­ją­cy się ten­den­cją do uz­na­wa­nia ko­lej­no coraz to in­ne­go boga za isto­tę naj­wyż­szą


SJP.pl

Ka­te­no­te­izm (z gr. καθ’ ἕνα "kath’ héna" – „jeden za dru­gim”, θεός "theos" – „bóg”) – hi­po­te­tycz­na forma re­li­gii ludów pier­wot­nych, w któ­rej bo­skość nie jest usta­lo­na, a po­szcze­gól­ne bó­stwa nie mają okre­ślo­nych sta­łych atry­bu­tów.

Ka­te­no­te­izm jest jed­nym z pojęć za po­mo­cą któ­rych pró­bo­wa­no opi­sać roz­wój re­li­gij­no­ści w hi­sto­rii ludz­ko­ści.

Wikipedia


katera

długi, pro­sty miecz, umo­co­wa­ny wzdłuż sio­dła konia, sta­no­wią­cy wy­po­sa­że­nie hu­sa­rii


SJP.pl


katering

ca­te­ring;
1. usłu­ga po­le­ga­ją­ca na od­płat­nym do­star­cza­niu oraz ser­wo­wa­niu je­dze­nia i na­po­jów na przy­ję­ciach;
2. po­si­łek ser­wo­wa­ny w sa­mo­lo­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ca­te­ring.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam imie­ni­ny, ale nie chce mi się stać przy ga­rach, więc za­mó­wię ka­te­ring.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtɛrʲĩŋk, AS: katerʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kateringowy

Wiktionary


kateringowy

→ ka­te­ring; ca­te­rin­go­wy


SJP.pl


kateter

rurka wpro­wa­dza­na do ka­na­łów i jam ciała w celu usu­nię­cia cie­czy lub za­a­pli­ko­wa­nia le­karstw; cew­nik


SJP.pl


katetometr

przy­rząd do zdal­ne­go po­mia­ru od­le­gło­ści po­mię­dzy punk­ta­mi po­ło­żo­ny­mi na jed­nej linii pio­no­wej


SJP.pl

Ka­te­to­metr (gr. "kátheos" + "metréō") – przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia od­le­gło­ści pio­no­wych, lub prze­su­nięć pio­no­wych, Skła­da się z ru­cho­me­go wokół osi pio­no­wej sta­ty­wu, który jest osa­dzo­ny na trój­no­gu. Sta­tyw za­o­pa­trzo­ny jest do­dat­ko­wo w pio­no­wą skalę, po któ­rej prze­su­wa się suwak z no­niu­szem. Do­dat­ko­wo do su­wa­ka za­mo­co­wa­na jest lu­net­ka z krzy­żem z nici pa­ję­czych, oraz po­zio­mi­ca.

Wikipedia


katgut

cien­ka nić chi­rur­gicz­na do zszy­wa­nia tka­nek i na­rzą­dów, ule­ga­ją­ca wchło­nię­ciu po kilku ty­god­niach; ket­gut, cat­gut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. bio­de­gra­do­wal­na nić chi­rur­gicz­na wy­ko­na­na z jelit zwie­rząt lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, które po kilku ty­god­niach ule­ga­ją roz­pu­szcze­niu i wchło­nię­ciu przez or­ga­nizm ope­ro­wa­ne­go;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. katgutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) struna chirurgiczna, ketgut

Wiktionary


katgutowy

do­ty­czą­cy kat­gu­tu


SJP.pl


kathakali

[czy­taj: ka­ta­ka­li] dra­mat te­a­tral­ny wy­wo­dzą­cy się z Ke­ra­li; ka­ta­ka­li


SJP.pl

Ka­ta­ka­li, kat­ha­ka­li – teatr in­dyj­ski ze stanu Ke­ra­la.

Tra­dy­cyj­nie wy­ko­ny­wa­ny jest nocą. Ucha­rak­te­ry­zo­wa­ni ar­ty­ści w cha­rak­te­ry­stycz­nych ko­stiu­mach, z nie­wiel­ką licz­bą rek­wi­zy­tów, ilu­stru­ją ru­chem i ge­stem opo­wie­ści z in­dyj­skich epo­sów. Treść opo­wie­ści wyś­pie­wu­ją dwaj śpie­wa­cy sto­ją­cy z tyłu sceny.

Wikipedia


katharewusa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. greka oczy­szczo­na, sztucz­ny język grec­ki stwo­rzo­ny na po­cząt­ku XIX w.;

Wiktionary

Kat­ha­re­wu­sa, Ka­ta­re­wu­sa ( Καθαρεύουσα – „[greka] oczy­szczo­na”) – od­mia­na ję­zy­ka grec­kie­go stwo­rzo­na na po­cząt­ku XIX wieku przez ję­zy­koz­naw­cę Ada­man­dio­sa Ko­ra­i­sa.

Ko­ra­is, bie­gły w ję­zy­kach kla­sycz­nych sta­ro­żyt­no­ści, uwa­żał, że język grec­ki na­le­ży oczy­ścić z na­le­cia­ło­ści na­ro­słych przez wieki os­mań­skiej nie­wo­li.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do 1976 roku kat­ha­re­wu­sa była ję­zy­kiem ofi­cjal­nym Gre­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. katharewusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) greka oczyszczona

Wiktionary


katharsis

[czy­taj: katar-z-is]
1. swo­bod­ne ujaw­nie­nie tłu­mio­nych emo­cji, zmniej­sza­ją­ce na­pię­cie; wy­ła­do­wa­nie emo­cjo­nal­ne;
2. w psy­cho­lo­gii: ujaw­nia­nie się nieś­wia­do­mych, przy­krych prze­żyć pod­czas te­ra­pii i usu­wa­nie zwią­za­ne­go z nimi na­pię­cia emo­cjo­nal­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) głę­bo­kie oczy­szcze­nie emo­cjo­nal­ne lub mo­ral­ne po­przez prze­ży­cie sil­nych uczuć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kat­har­sis – po­ję­cie sto­so­wa­ne w psy­cho­lo­gii
  • kat­har­sis – w te­o­rii li­te­ra­tu­ry, jedna z pod­sta­wo­wych ka­te­go­rii tra­ge­dii
  • Kat­har­sis. O uz­dro­wi­ciel­skiej mocy na­tu­ry i sztu­ki – książ­ka An­drze­ja Szcze­kli­ka
  • Kat­har­sis – album mu­zycz­ny Cze­sła­wa Nie­me­na
  • Kat­har­sis – album mu­zycz­ny fiń­skiej he­a­vy­me­ta­lo­wej grupy Em­bra­ze
  • Kat­har­sis – album mu­zycz­ny Fo­ku­sa i Ra­hi­ma
  • Kat­har­sis – mi­nial­bum Te­a­tru Two­rze­nia
  • Kat­har­sis – sin­gel Dody
  • Kat­har­sis – gra kom­pu­te­ro­wa
  • Cat­har­sis

Wikipedia

Powiązane:

 przym. katartyczny

Wiktionary


kathartyczny

→ kat­har­sis


SJP.pl

Patrz:

katharsis

katherine

[czy­taj: ka­trin] an­giel­skie imię żeń­skie


SJP.pl

Kat­he­ri­ne – mia­sto w Au­stra­lii, w Te­ry­to­rium Pół­noc­nym. Po­ło­żo­ne ok. 320 km na po­łud­nio­wy wschód od Dar­wi­nu. Liczy 5849 miesz­kań­ców i jest naj­więk­szym mia­stem Te­ry­to­rium po Dar­wi­nie i Alice Springs.

W miej­sco­wo­ści jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Kat­he­ri­ne.

Wikipedia


kathleen

Kath­le­en – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Polk.

Wikipedia


kathoey

[czy­taj: kaTOi] w kra­jach po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji: czło­wiek wy­glą­da­ją­cy i za­cho­wu­ją­cy się jak osoba płci prze­ciw­nej, bę­dą­cy po ku­ra­cji hor­mo­nal­nej lub ope­ra­cji zmia­ny płci


SJP.pl

Kat­ho­ey ( ខ្ទើយ, "khtəəy;" ກະເທີຍ, "ka thœ̄i;" กะเทย, "kat­ho­ei") – okre­śle­nie uży­wa­ne przez niek­tó­re osoby w Kam­bo­dży, La­o­sie i Taj­lan­dii, któ­rych toż­sa­mość można okre­ślić w niek­tó­rych przy­pad­kach jako transpł­cio­we ko­bie­ty, a w in­nych jako znie­wie­ścia­łych ho­mo­sek­su­al­nych męż­czyzn; czę­sto tłu­ma­czo­ne na język an­giel­ski jako la­dy­boy.

Wikipedia


katie

[czy­taj: kejti] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Katie – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Gar­vin.

Wikipedia


katieńka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ban­knot stu­ru­blo­wy

Wiktionary


katinga

kol­cza­ste za­ro­śla wy­stę­pu­ją­ce w su­chych la­sach Wy­ży­ny Bra­zy­lij­skiej; ca­a­tin­ga; ca­tin­ga


SJP.pl


kation

jon o ła­dun­ku do­dat­nim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. do­dat­nio na­ła­do­wa­ny jon;

Wiktionary

Ka­tion – jon o ła­dun­ku do­dat­nim (+), w któ­rym wy­stę­pu­je nad­miar pro­to­nów w sto­sun­ku do elek­tro­nów. W śro­do­wi­sku elek­trycz­nie obo­jęt­nym takie in­dy­wi­du­um che­micz­ne wy­stę­pu­je za­wsze w obec­no­ści jonu o ła­dun­ku prze­ciw­nym, czyli anio­nu (za­sa­da za­cho­wa­nia ła­dun­ku). Ka­tio­ny mogą być za­rów­no or­ga­nicz­ne, jak i nie­or­ga­nicz­ne. Pod­czas elek­tro­li­zy sto­pio­nych soli, jak i rozt­wo­rów ze zdy­so­cjo­wa­ną sub­stan­cją jo­no­wą, ka­tio­ny po­dą­ża­ją do elek­tro­dy ujem­nej (o do­dat­nim po­ten­cja­le) zwa­nej ka­to­dą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wo­do­ro­wę­gla­ny dy­so­cju­ją w wo­dzie na ka­tio­ny me­ta­li lub ka­tion amo­no­wy oraz na anio­ny wo­do­ro­wę­gla­no­we.

 (1.1) Jon wo­do­ro­wy to ka­tion, po­nie­waż ma ła­du­nek do­dat­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkatʲjɔ̃n, AS: katʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katoda ż., kationit m.

 przym. kationowy

Wiktionary


kationit

jonit ma­ją­cy zdol­ność wy­mia­ny włas­nych ka­tio­nów na jed­na­ko­wą ilość ka­tio­nów za­war­tych w rozt­wo­rze; wy­mie­niacz ka­tio­no­wy


SJP.pl


kationitowy

przy­miot­nik od: ka­tio­nit


SJP.pl


kationowy

zwią­za­ny z ka­tio­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ka­tio­na­mi, do­ty­czą­cy ka­tio­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kation mrz.

Wiktionary


katipo

ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Ka­ti­po ("La­tro­dec­tus ka­ti­po") – pająk z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych (The­ri­dii­dae). Jest jed­nym z wielu ga­tun­ków w ro­dza­ju "La­tro­dec­tus", ta­kich jak au­stra­lij­ski "La­tro­dec­tus has­sel­ti", czy pół­noc­no­a­me­ry­kań­ska czar­na wdowa.

Dłu­gość jego ciała wy­no­si ok. 8 mm, ma ku­li­sty czar­ny od­włok z czer­wo­nym lub po­ma­rań­czo­wym wzo­rem. Ka­ti­po jest za­gro­żo­nym ga­tun­kiem. Jest to ga­tu­nek en­de­micz­ny, wy­stę­pu­je wy­łącz­nie na te­re­nie Nowej Ze­lan­dii.

Wikipedia


katiusza

ra­dziec­ka wy­rzut­nia ra­kie­to­wych po­ci­sków ar­ty­le­ryj­skich, mon­to­wa­na na sa­mo­cho­dach cię­ża­ro­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. pot. zbior­cza nazwa kilku typów ra­dziec­kich sa­mo­bież­nych wy­rzut­ni ra­kie­to­wych wpro­wa­dzo­nych w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­tiu­sza (utwór) i Ka­tiu­sza.

Ka­tiu­sza (ros. Катюша) – wspól­na nazwa obej­mu­ją­ca ra­dziec­kie wy­rzut­nie ra­kie­to­we BM-8 ka­li­bru 82 mm, BM-13 ka­li­bru 132 mm, BM-31 ka­li­bru 310 mm i ich mo­dy­fi­ka­cje wpro­wa­dza­ne na uz­bro­je­nie Armii Czer­wo­nej po­czą­wszy od 21 czerw­ca 1941 roku pod­czas II wojny świa­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po raz pier­wszy Armia Czer­wo­na użyła ka­tiusz w bit­wie pod Orszą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katiusza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. organy Stalina

Wiktionary


katjang

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


SJP.pl


katleja

epi­fit z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych, po­cho­dzą­cy z Afry­ki


SJP.pl

Kat­le­ja ("Catt­le­ya" Lind­ley) — ro­dzaj z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych obej­mu­ją­cy około 130 ga­tun­ków i 98 hy­bryd wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Po­sia­da­ją naj­czę­ściej duże barw­ne kwia­ty, które mogą mie­rzyć nawet 25 cm śred­ni­cy ("Catt­le­ya war­sce­wi­czii"). Kat­le­je krzy­żu­je się z in­ny­mi ro­dza­ja­mi stor­czy­ko­wa­tych, dzię­ki czemu uzy­sku­je się ro­śli­ny o efek­tow­nych kwia­tach. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "C. la­bia­ta" J. Lind­ley.

Wikipedia


katmandczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kat­man­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: katˈmãnṭt͡ʃɨk, AS: katmãnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katmandu n.

:: fż. katmandka ż.

 przym. katmandzki

Wiktionary


katmandka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kat­man­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: katˈmãntka, AS: katmãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katmandu n.

:: fm. katmandczyk mos.

 przym. katmandzki

Wiktionary


katmandu

1. Kot­li­na Kat­man­du, kot­li­na w Hi­ma­la­jach;
2. sto­li­ca Ne­pa­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Ne­pa­lu;

Wiktionary

Kat­man­du ( काठमाडौं, wym. w IPA:, trl. "Kāṭhmāḍauṁ", "Kāṭhmāṇḍū", trb. "Kath­ma­da­um", "Kath­man­du") – sto­li­ca Ne­pa­lu po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, w Do­li­nie Kat­man­du, nad rzeką Bag­ma­ti.

Wraz z mia­sta­mi Patan i Bhak­ta­pur two­rzy aglo­me­ra­cję li­czą­cą po­wy­żej mi­lio­na miesz­kań­ców. Mia­sto ogra­ni­cza­ją rzeki – od za­cho­du Bis­hu­ma­ti, a od po­łud­nia i wscho­du Bag­ma­ti.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: katˈmãndu, AS: katmãndu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katmandczyk mos., katmandka ż.

 przym. katmandzki

Wiktionary


katmanduanin

miesz­ka­niec Kat­man­du (sto­li­cy Ne­pa­lu); Kat­man­du­ań­czyk


SJP.pl


katmanduanka

miesz­kan­ka Kat­man­du (sto­li­cy Ne­pa­lu)


SJP.pl


katmanduańczyk

miesz­ka­niec Kat­man­du (sto­li­cy Ne­pa­lu); Kat­man­du­a­nin


SJP.pl


katmanduański

→ Kat­man­du; kat­mandz­ki


SJP.pl


katmandzki

→ Kat­man­du; kat­man­du­ań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Kat­man­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: katˈmãnt͡sʲci, AS: katmãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katmandu n., katmandczyk mos., katmandka ż.

Wiktionary


kato

1. kata ja­dal­na - krzew z ro­dzi­ny dła­wi­szo­wa­tych o li­ściach za­wie­ra­ją­cych al­ka­lo­i­dy; khat, katu, czu­wa­licz­ka ja­dal­na;
2. po­bu­dza­ją­cy, uza­leż­nia­ją­cy napój spo­rzą­dzo­ny z liści tego krze­wu; khat, katu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Katon Star­szy (a. Kato Star­szy)
  • Katon Młod­szy (a. Kato Młod­szy), praw­nuk
  • Katō – mia­sto w Ja­po­nii w Pre­fek­tu­rze Hyogo.
  • Katō lub Kato - ja­poń­skie mę­skie imię lub naz­wi­sko
  • Kato Air­li­ne – nor­we­skie linie lot­ni­cze
  • Joji Kato – ja­poń­ski łyż­wiarz
  • Kato polo – sar­ka­stycz­ne okre­śle­nie ga­tun­ku mu­zycz­ne­go
  • Kato Joji – ja­poń­ski pił­karz

Wikipedia


katocelebryta

osoba po­pu­lar­na czę­sto od­wo­łu­ją­ca się do re­li­gii ka­to­lic­kiej w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu


SJP.pl


katocelebrytka

ko­bie­ta po­pu­lar­na czę­sto od­wo­łu­ją­ca się do re­li­gii ka­to­lic­kiej w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu


SJP.pl


katoda

elek­tro­da do­pro­wa­dza­ją­ca do ukła­du ła­dun­ki ujem­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. elek­tro­da o ujem­nym po­ten­cja­le;

Wiktionary

Ka­to­da (gr. "kata" – „w dół”, "hodós" – „ścież­ka”) – elek­tro­da, przez którą z urzą­dze­nia wy­pły­wa prąd elek­trycz­ny (co może po­le­gać na wy­pły­wie ła­dun­ku do­dat­nie­go lub do­pły­wie ła­dun­ku ujem­ne­go). W od­bior­ni­kach prądu elek­trycz­ne­go (np. lam­pach elek­tro­no­wych) ka­to­da jest elek­tro­dą ujem­ną, na­to­miast w źró­dłach prądu (np. ogni­wach gal­wa­nicz­nych) – do­dat­nią. Ka­to­da wy­stę­pu­je za­wsze w parze z elek­tro­dą, przez którą do urzą­dze­nia wpły­wa prąd – anodą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ka­to­dy zdą­ża­ją ka­tio­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtɔda, AS: katoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katodowanie n., kation m.

 przym. katodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biegun ujemny

Wiktionary


katodoluminescencja

Ka­to­do­lu­mi­ne­scen­cja, elek­tro­no­lu­mi­ne­scen­cja – zja­wi­sko lu­mi­ne­scen­cji wy­stę­pu­ją­ce w izo­la­to­rach i pół­prze­wod­ni­kach.

Ka­to­do­lu­mi­ne­scen­cja swoją ge­ne­zę ma w re­kom­bi­na­cji pary elek­tron–dziu­ra wyt­wo­rzo­nej przez wy­bi­cie elek­tro­nu wa­len­cyj­ne­go. Wiel­kość ta­kie­go przej­ścia za­le­ży od sze­ro­ko­ści przer­wy ener­ge­tycz­nej ma­te­ria­łu. Sze­ro­kość przer­wy za­le­ży od tem­pe­ra­tu­ry, struk­tu­ry kry­sta­licz­nej, ilo­ści wtrą­ceń oraz kon­cen­tra­cji de­fek­tów.

Wikipedia


katodoluminescencyjny

przy­miot­nik od: ka­to­do­lu­mi­ne­scen­cja


SJP.pl


katodoluminoforowy

przy­miot­nik od: ka­to­do­lu­mi­no­for


SJP.pl


katodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­to­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katoda ż.

 czas. katodować ndk.

 przym. katodowy

Wiktionary


katodowy

przy­miot­nik od: ka­to­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­to­dą, do­ty­czą­cy ka­to­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katodowanie n., katoda ż.

Wiktionary


katol

po­gard­li­wie: ka­to­lik; pa­pi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. ka­to­lik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkatɔl, AS: katol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katolstwo n., katolik mos., katoliczka ż., katolicyzm mrz.

 przym. katolski, katolicki

 przysł. katolicko, po katolicku

Wiktionary


katol.

skrót od: ka­to­lic­ki


SJP.pl


katoland

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. obraź. kraj skraj­nie ka­to­lic­ki; miej­sce, w któ­rym sil­nie do­mi­nu­je re­li­gia ka­to­lic­ka; kraj w któ­rym Ko­ściół ka­to­lic­ki za bar­dzo anan­ga­żu­je się w po­li­ty­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mega bez­ro­bo­cie, brak per­spek­tyw i ka­to­land to obraz Lu­bli­na i Lu­bel­szczyz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtɔlãnt, AS: katolãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katoland m.

Wiktionary


katolicki

zwią­za­ny z ka­to­li­kiem, ka­to­li­cyz­mem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­to­li­cyz­mem i ka­to­li­ka­mi, do­ty­czą­cy ka­to­li­cyz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­to­li­cyz­mu i ka­to­li­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Toczy się dy­sku­sja, czy księ­ża ka­to­lic­cy po­win­ni móc za­kła­dać ro­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɔˈlʲit͡sʲci, AS: katolʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katolik mos., katoliczka ż., katolicyzm mrz., katol mos., katolicyzacja ż., katolickość ż.

 przym. arcykatolicki, katolski

 przysł. katolicko, po katolicku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łaciński, powszechny; pogard. katolski

Wiktionary


katolicko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) od: ka­to­lic­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katolickość ż., katol mos., katolik m., katoliczka ż., katolicyzm m.

 przym. katolicki, katolski

 przysł. po katolicku

Wiktionary


katolickość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­to­lic­kie; cecha tych, któ­rzy są ka­to­lic­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. katolicki

 przysł. katolicko

Wiktionary


katolictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. rel. ka­to­li­cyzm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katolik mos.

Wiktionary


katolicyzacja

pod­da­wa­nie wpły­wom ka­to­lic­kim, na­da­wa­nie cech ka­to­li­cyz­mu


SJP.pl


katolicyzm

1. wyz­na­nie chrze­ści­jań­skie, uz­na­ją­ce au­to­ry­tet pa­pie­ża;
2. po­sta­wa świa­to­po­glą­do­wa i spo­łecz­no-mo­ral­na zwią­za­na z tym wyz­na­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. try­ni­tar­ne wyz­na­nie chrze­ści­jań­skie, ma­ją­ce sy­stem dog­ma­tycz­no-dok­try­nal­ny opar­ty na Bi­blii i tra­dy­cji, uz­na­ją­ce sie­dem sa­kra­men­tów, au­to­ry­tet Ko­ścio­ła oraz kult ma­ryj­ny i świę­tych;

Wiktionary

Ka­to­li­cyzm – jeden z głów­nych nur­tów chrze­ści­jań­stwa, naj­licz­niej­sze wyz­na­nie chrze­ści­jań­skie, opar­te na Pi­śmie Świę­tym i Tra­dy­cji apo­stol­skiej. W jego skład wcho­dzą różne de­no­mi­na­cje, od­wo­łu­ją­ce się do wspól­ne­go dzie­dzict­wa.

Ter­min oz­na­cza rów­nież ogół zasad wiary i życia re­li­gij­ne­go, do któ­rych od­wo­łu­je się Ko­ściół ka­to­lic­ki, uz­na­ją­cy pry­mat bi­sku­pa Rzymu (pa­pie­ża) nad całym Ko­ścio­łem oraz dog­mat o nie­o­myl­no­ści pa­pie­ża w spra­wach dog­ma­tycz­nych (nie na­le­ży mylić z „nie­o­myl­no­ścią w spra­wach co­dzien­nych”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­cen­to­wo naj­wię­cej wyz­naw­ców ka­to­li­cyz­mu miesz­ka w Eu­ro­pie i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej.

 (1.1) Ka­to­li­cyzm to naj­więk­szy odłam chrze­ści­jań­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɔˈlʲit͡sɨsm̥, AS: katolʹicysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katolik m., katoliczka ż., katol mos., katolicyzowanie n.

 przym. katolicki, katolski

 przysł. katolicko, katolsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. iron. papizm

Wiktionary


katolicyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­to­li­cy­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skatolicyzowanie n., katolicyzm m.

 czas. katolicyzować ndk., skatolicyzować ndk.

Wiktionary


katolicyzować

pod­da­wać wpły­wom ka­to­lic­kim, na­da­wać cechy ka­to­li­cyz­mu


SJP.pl


katoliczka

→ ka­to­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która wyz­na­je ka­to­li­cyzm

Wiktionary

Patrz:

katolik

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci mo­nar­chy dwie jego córki ka­to­licz­ka Maria i an­gli­kan­ka Elż­bie­ta roz­po­czę­ły ry­wa­li­zo­wać o ko­ro­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɔˈlʲit͡ʃka, AS: katolʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katolicyzm mrz., katol mos.

:: fm. katolik mos.

 przym. katolicki, katolski

 przysł. katolicko

Wiktionary


katolik

wyz­naw­ca ka­to­li­cyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­to­lik – wyz­naw­ca ka­to­li­cyz­mu
  • Ka­to­lik – cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne w la­tach 1868-1931, naj­pierw w Cheł­mie koło Byd­go­szczy, a od 1869 roku w Kró­lew­skiej Hucie (obec­nie Cho­rzów) i By­to­miu.
  • Elż­bie­ta Ka­to­lik – pol­ska lek­ko­at­let­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­to­li­cy cho­dzą do ko­ścio­ła w każdą nie­dzie­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtɔlʲik, AS: katolʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katolicyzm mrz.

:: fż. katoliczka ż.

 przym. katolicki, katolski

 przysł. katolicko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. katol, papista

Wiktionary


katolikos

tytuł pa­triar­chów: or­miań­skie­go, ne­sto­riań­skie­go i gru­ziń­skie­go


SJP.pl

Ka­to­li­kos (gr. καθολικός "kat­ho­li­kós" – "po­wszech­ny") – tytuł pa­triar­chów ko­ścio­ła or­miań­skie­go (Ka­to­li­kos Wszyst­kich Or­mian), Asy­ryj­skie­go Ko­ścio­ła Wscho­du i gru­ziń­skie­go, a w pew­nym sen­sie także Sy­ryj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go (ma­frian) i sy­ro­ma­lan­kar­skie­go.

Wikipedia


katolit

część elek­tro­li­tu znaj­du­ją­ca się naj­bli­żej ka­to­dy; ciecz ka­to­do­wa


SJP.pl


katolka

→ katol


SJP.pl


katolski

→ katol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­gard. ka­to­lic­ki

Wiktionary

Patrz:

katol

Przykłady

 (1.1) Czy może masz re­la­cje czar­ne­go, który za każdy ka­tol­ski ry­tu­ał so­lid­ną kasę zbie­ra?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katolstwo n., katolicyzm mrz., katol mos., katolik mos., katoliczka ż., katolicyzacja ż.

 przym. katolicki

 przysł. katolicko, po katolicku

Wiktionary


katolstwo

po­gard­li­wie: ogół ka­to­li­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. ogół ka­to­li­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katol mos.

 przym. katolski

Wiktionary


katon

czło­wiek su­ro­wy o nie­u­gię­tych za­sa­dach (od imie­nia rzym­skie­go męża stanu)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Katon Młod­szy
  • Katon Star­szy
  • Katon – trak­tat au­tor­stwa Marka Tul­liu­sza Cy­ce­ro­na
  • Kato

Wikipedia


katoprawica

po­gard­li­wie: ul­tra­ka­to­lic­ka pra­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. polit. po­gard. or­to­dok­syj­ne po­li­tycz­ne ruchy ka­to­lic­kie uwa­ża­ją­ce się za pra­wi­co­we

Wiktionary


katoptromancja

wró­że­nie z lu­stra


SJP.pl


katoptryczny

przy­miot­nik od: ka­top­try­ka


SJP.pl


katoptryka

dział op­ty­ki od­no­szą­cy się do od­bi­cia świa­tła od zwier­cia­deł i za­sto­so­wa­nia tego zja­wi­ska w przy­rzą­dach op­tycz­nych


SJP.pl


katorga

1. przy­mu­so­we ro­bo­ty, na które ska­zy­wa­no w car­skiej Rosji; także miej­sce ta­kich robót;
2. prze­no­śnie: męki, tor­tu­ry, ka­tu­sze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ze­sła­nie na Sy­be­rię, czę­sto zwią­za­ne z cięż­ką nie­wol­ni­czą pracą

 (1.2) miej­sce ka­tor­gi (1.1)

 (1.3) przen. cięż­ka praca, zwła­szcza fi­zycz­na

 (1.4) przen. wiel­kie cier­pie­nie lub trud­na do znie­sie­nia sy­tu­a­cja

Wiktionary

Ka­tor­ga (ros. каторга, z gr. "κάτεργον ka­ter­gon" „przy­mus”, w na­wią­za­niu do trój­rzę­do­we­go wio­sło­we­go okrę­tu, na­zy­wa­ny póź­niej ga­le­rą, któ­re­go wio­śla­rza­mi byli ska­zań­cy) – w po­tocz­nym ro­zu­mie­niu: cięż­ka praca fi­zycz­na, czę­sto ponad ludz­kie siły.

W uję­ciu hi­sto­rycz­nym: w car­skiej Rosji to kara ska­zu­ją­ca na cięż­kie przy­mu­so­we ro­bo­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) …Nasz bo­ha­ter na­ro­do­wy mu­siał ginąć tra­gicz­nie, w nur­tach El­ste­ry, na sto­kach war­szaw­skiej Cy­ta­de­li, na sy­be­ryj­skiej ka­tor­dze.

 (1.2) Ka­tor­ga tam­tej­sza cie­szy­ła się za cza­sów car­skich za­słu­że­nie złą sławą…

 (1.4) Gdy­byś kie­dyś zo­ba­czył, jak on się mo­zo­li nad spi­sy­wa­niem ra­por­tu… Myślę, że wła­śnie ta po­ran­na go­dzi­na po noc­nym dy­żu­rze, kiedy musi spi­sać ra­port o tym, kogo i jak po­skra­miał, to do­pie­ro dla niego ka­tor­ga…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katorżnik m., katorżnica ż.

 przym. katorżniczy

 przysł. katorżniczo

 czas. katować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) krwawica, orka; pot. harówka, harówa, zachrzan; posp. zapieprz; wulg. zapierdol

 (1.4) ból, cierpienie, droga krzyżowa, gehenna, golgota, kalwaria, męka, męczarnia, udręka, udręczenie

Wiktionary


katorżniczka

→ ka­torż­nik


SJP.pl

Patrz:

katorżnik

katorżniczy

1. od­no­szą­cy się do osoby ska­za­nej na ka­tor­gę, np. ka­torż­ni­cze kaj­da­ny;
2. prze­no­śnie: trud­ny do znie­sie­nia, bar­dzo kogoś ob­cią­ża­ją­cy; uciąż­li­wy, wy­czer­pu­ją­cy, mor­der­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­tor­gą, do­ty­czą­cy ka­tor­gi lub ka­torż­ni­ka

 (1.2) cięż­ki do wy­trzy­ma­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­szu­ki­wa­nie krysz­ta­łu przez drą­że­nie stud­ni jest przed­sięw­zię­ciem ka­torż­ni­czym, ale czę­ścio­wo ukry­tym przed okiem ludz­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katorga ż., katorżnik m., katorżnica ż.

 przysł. katorżniczo

 czas. katować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kajdaniarski

 (1.2) krwawy, morderczy, zabójczy

Wiktionary


katorżnik

w Rosji car­skiej: wię­zień ska­za­ny na ka­tor­gę (przy­mu­so­we ro­bo­ty na ze­sła­niu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ktoś od­by­wa­ją­cy karę ka­tor­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katorga ż.

:: fż. katorżnica ż.

 przym. katorżniczy

 przysł. katorżniczo

 czas. katować

Wiktionary


katotalib

obraź­li­wie: ka­to­lic­ki fa­na­tyk re­li­gij­ny


SJP.pl


katotaliban

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. publ. or­to­dok­syj­ny ka­to­li­cyzm, któ­re­mu przy­pi­su­je się dą­że­nie do two­rze­nia wo­jow­ni­cze­go, au­to­ry­tar­ne­go i re­pre­syj­ne­go ka­to­lic­kie­go pań­stwa wyz­na­nio­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moi przy­ja­cie­le z oko­pów ka­to­ta­li­ba­nu lubią wy­ty­kać mi, że gło­szę „lan­dryn­ko­we­go Boga”, upra­wiam „plu­szo­wy­u­szo­we dusz­pa­ster­stwo”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katotalib m., katotalibanka ż.

 przym. katotalibański

Wiktionary


katotermia

od­wrot­ne (zi­mo­we) uło­że­nie warstw wody w stra­ty­fi­ka­cji ter­micz­nej je­zio­ra, w któ­rym zimna woda znaj­du­je się przy po­wierzch­ni; stra­ty­fi­ka­cja ter­micz­na od­wró­co­na


SJP.pl


katowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kat m., katownia ż.

 czas. katować ndk.

 przym. katowski

Wiktionary


katować

bić w spo­sób be­stial­ski


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bić mocno, dot­kli­wie, w spo­sób be­stial­ski; tor­tu­ro­wać, znę­cać się nad kimś, za­da­wać cier­pie­nie fi­zycz­ne

 (1.2) przen. za­mę­czać kogoś psy­chicz­nie lub fi­zycz­nie; do­pro­wa­dzać do stanu wy­czer­pa­nia po­przez zmu­sza­nie do trud­nych czyn­no­ści lub na­ra­ża­nie na niech­cia­ne bodź­ce

 (2.2) za­mę­czać się naw­za­jem (wza­jem­nie wy­wo­ły­wać u sie­bie stan wy­czer­pa­nia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez dwa lata ka­to­wał ją, wy­ry­wał paz­nok­cie, włosy, łamał kości, ka­le­czył.

 (1.2) Wi­dzia­łem, że nie­szczę­śli­wy (…), że nie­pew­ność okrut­na drę­czy go i ka­tu­je.

 (2.1) Nie ka­tu­je się die­ta­mi, uważa, że pra­cu­je wy­star­cza­ją­co cięż­ko, aby poz­wo­lić sobie od czasu do czasu na odro­bi­nę ku­li­nar­ne­go sza­leń­stwa.

 (2.2) Żona, mąż, dzie­ci będą sy­piać ze swo­i­mi wro­ga­mi, ka­tu­jąc się naw­za­jem (…).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skatować dk., zakatować dk.

 rzecz. kat m., katownia ż., katorga ż., katorżnik m., katowanie n., skatowanie n., zakatowanie n.

 przym. katowski, katorżniczy, kaci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bić, torturować, znęcać się, pastwić się, tłuc, maltretować

 (1.2) męczyć, dręczyć, zamęczać, nękać, gnębić

 (1.4) trenować, ćwiczyć

Wiktionary


katowice

mia­sto wo­je­wódz­kie na Gór­nym Ślą­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, sto­li­ca wo­je­wództ­wa ślą­skie­go;

Wiktionary

Ka­to­wi­ce ( Kat­to­witz, w la­tach 1953–1956 "Sta­li­no­gród") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wej Pol­sce, po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści Gór­ne­go Ślą­ska, na Wy­ży­nie Ślą­skiej. Jest sie­dzi­bą władz wo­je­wództ­wa ślą­skie­go i Gór­no­ślą­sko-Za­głę­biow­skiej Me­tro­po­lii, a jed­no­cze­śnie sta­no­wi naj­więk­sze pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto ko­nur­ba­cji ka­to­wic­kiej i je­de­na­ste naj­więk­sze w Pol­sce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­to­wi­ce są naj­więk­szym mia­stem wo­je­wództ­wa ślą­skie­go.

 (1.1) Wik­tor na­le­ży do loży w Ka­to­wi­cach.

 (1.1) W wy­kar­czo­wa­nym środ­ku lasu, osiem ki­lo­me­trów od Ka­to­wic, po­sta­wio­no par­te­ro­we dwu­ro­dzin­ne domki z cegły dla 600 gór­ni­czych ro­dzin.

 (1.1) Rów­nież z Ka­to­wic jest Do­na­ta z przy­ja­ciół­ką Ewą, (obie po 14 lat) i je­de­na­sto­let­ni brat Do­na­ty – Ju­rand.

 (1.1) Za­kład Karny z Ra­ci­bo­rza bie­rze udział w pro­gra­mie eko­lo­gicz­nej fun­da­cji Si­le­sia z Ka­to­wic. — Po­zy­ska­li­śmy 1500 zł na sa­dzon­ki. Pie­nię­dzy star­czy na wstęp­ny etap od­no­wy przy­wię­zien­ne­go parku – in­for­mu­je Alek­san­dra Szla­chet­ko z Dzia­łu Kwa­ter­mi­strzow­skie­go pla­ców­ka­a­ców­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɔˈvʲit͡sɛ, AS: katovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kątowice nmos., Katowiczanka ż., Katowiczanin mos., Katowickie n., katowickość ż., katowiczanin mos., katowiczanka ż.

 przym. katowicki, podkatowicki

 przysł. katowicko

 skr. K-ce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. K-ce; hist. Kątowice, hist. Stalinogród

Wiktionary


katowicki

przy­miot­nik od: Ka­to­wi­ce, Ka­to­wic­kie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­to­wic, zwią­za­ny z Ka­to­wi­ca­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ka­to­wic lub ka­to­wi­czan, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Ka­to­wi­com lub ka­to­wi­cza­nom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klasa wy­słu­cha­ła hej­na­łu na ka­to­wic­kim rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɔˈvʲit͡sʲci, AS: katovʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowiczanka ż., Katowiczanin mos., Katowickie n., katowickość ż., Katowice nmos., katowiczanin mos., katowiczanka ż.

 przym. podkatowicki

 przysł. katowicko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. stalinogrodzki

Wiktionary


katowickie

przy­miot­nik od: Ka­to­wi­ce, Ka­to­wic­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion ka­to­wic­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burze sza­la­ły w Ka­to­wic­kiem w go­dzi­nach po­po­łud­nio­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowice lm nm., katowiczanin mos., Katowiczanin mos., katowiczanka ż., Katowiczanka ż.

 przym. katowicki

 przysł. katowicko

Wiktionary


katowicko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób ka­to­wic­ki, po ka­to­wic­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzru­szył się na widok ka­to­wic­ko wy­glą­da­ją­cych da­chów ka­mie­nic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowice lm nm., Katowiczanka ż., Katowiczanin mos., Katowickie n., katowickość ż., katowiczanin mos., katowiczanka ż.

 przym. katowicki, podkatowicki

Wiktionary


katowickość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ka­to­wic­kie, ty­po­we dla Ka­to­wic lub ich miesz­kań­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowice lm nm., katowiczanin mos., katowiczanka ż., Kątowice nmos.

 przym. katowicki, podkatowicki

 przysł. katowicko

Wiktionary


katowiczanin

miesz­ka­niec Ka­to­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Ka­to­wi­cza­nin. (miesz­ka­niec Ka­to­wic)

Wiktionary


katowiczanka

miesz­kan­ka Ka­to­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­to­wic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ka­to­wic, uro­dzo­na w Ka­to­wi­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka roz­sąd­nych ka­to­wi­cza­nek za­pro­te­sto­wa­ło w urzę­dzie mia­sta.

 (1.2) An­to­ni oże­nił się z ro­do­wi­tą ka­to­wi­czan­ką z Bo­gu­cic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: katovʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowice lm nm., Katowickie n., Katowiczanin mos., Katowiczanka ż.

:: fm. katowiczanin mos.

 przym. katowicki

 przysł. katowicko

Wiktionary


katownia

1. miej­sce tor­tur; mor­dow­nia;
2. daw­niej: ka­to­wa­nie, tor­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sala tor­tur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kat mos., katowanie n.

 przym. katowski, kaci

 czas. katować

Wiktionary


katowski

przy­miot­nik od: kat (np. ka­tow­ska pro­fe­sja); kaci


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z katem lub rze­mio­słem kata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­nieb­nie na wózku ka­tow­skim przez hycla z War­sza­wy wy­wie­zio­ny z na­ka­zem su­ro­wym, aby się wię­cej w kraju nie ważył po­ka­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katowanie n., kat mos., katusza ż., katownia ż.

 czas. katować ndk., zakatować dk.

 przym. kaci

Wiktionary


katoński

su­ro­wy, prawy i nie­u­gię­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) su­ro­wy, bezwz­ględ­ny, nie­u­gię­ty, bez­kom­pro­mi­so­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama łą­czy­ła w sobie wiel­ką ła­god­ność i mięk­kość z ka­toń­ską twar­do­ścią wobec sie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtɔ̃j̃sʲci, AS: katõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katon m.

Wiktionary


katran

ka­tran abi­syń­ski - jed­no­rocz­na upraw­na ro­śli­na ole­i­sta z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; ka­pu­sta abi­syń­ska


SJP.pl


katrin

imię żeń­skie


SJP.pl

KATRIN ( Karls­ru­he Tri­tium Ne­u­tri­no Ex­pe­ri­ment) – ek­spe­ry­ment do po­mia­ru masy an­ty­ne­u­trin elek­tro­no­wych for­mu­la_1 ba­da­ją­cy widmo elek­tro­nów emi­to­wa­nych z roz­pa­du beta trytu:

Wikipedia


katrina

jeden z naj­bar­dziej ni­szczy­ciel­skich hu­ra­ga­nów


SJP.pl


katrupić

daw­niej: za­bi­jać, uśmier­cać; uka­tru­piać


SJP.pl


katta

mał­piat­ka z ro­dzi­ny le­mu­rów, ży­ją­ca na Ma­da­ga­ska­rze


SJP.pl


kattegat

Kat­te­gat – cie­śni­na mię­dzy Pół­wy­spem Jut­landz­kim (Danią) a Pół­wy­spem Skan­dy­naw­skim (Szwe­cją).

Wikipedia


katty

mał­piat­ka z ro­dzi­ny le­mu­rów, ży­ją­ca na Ma­da­ga­ska­rze


SJP.pl


katu

1. krzew z ro­dzi­ny dła­wi­szo­wa­tych o li­ściach za­wie­ra­ją­cych al­ka­lo­i­dy; khat, kata ja­dal­na, czu­wa­licz­ka ja­dal­na;
2. po­bu­dza­ją­cy, uza­leż­nia­ją­cy napój spo­rzą­dzo­ny z liści tego krze­wu; khat, kata


SJP.pl


katulać

po­su­wać, po­py­chać coś obra­ca­jąc; tur­lać; to­czyć


SJP.pl


katullus

poeta rzym­ski, ży­ją­cy w la­tach: ok. 84 - ok. 54 p.n.e.


SJP.pl

Ka­tul­lus, "Gaius Va­le­rius Ca­tul­lus" (ur. 87 – 82 p.n.e., zm. nie wcze­śniej niż w 54 p.n.e. i nie póź­niej niż w 32 p.n.e.) – rzym­ski poeta po­cho­dzą­cy z We­ro­ny, na­le­żą­cy do grupy ne­o­te­ry­ków; je­dy­ny ich przed­sta­wi­ciel, któ­re­go ut­wo­ry za­cho­wa­ły się licz­niej.

Wikipedia


katun

gęsta tka­ni­na ba­weł­nia­na, biała lub w de­se­nie orien­tal­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Katun – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii istryj­skiej, w mie­ście Poreč
  • Katun – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Pljevl­ja
  • Katun – wieś w Ser­bii, w okrę­gu ni­szaw­skim, w gmi­nie Alek­si­nac
  • Katun – wieś w Ser­bii, w okrę­gu pczyń­skim, w mie­ście Vran­je
  • Katun – sta­lo­wa od­wró­co­na ko­lej­ka gór­ska w parku roz­ryw­ki Mi­ra­bi­lan­dia we Wło­szech
  • Katun – w ka­len­da­rzu Majów okres równy 7 200 dni

Wikipedia


katus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. pu­szczyk

Wiktionary


katusza

1. daw­niej: tor­tu­ry, ka­to­wa­nie;
2. dziś zwy­kle w licz­bie mno­giej: wiel­kie cier­pie­nia fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cier­pie­nie, mę­czar­nia, udrę­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Mi­li­jon — bo za mi­li­jo­ny ¶ Ko­cham i cier­pię ka­tu­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtuʃa, AS: katuša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kat mos.

 przym. katowski, kaci

Wiktionary


katuń

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka pły­ną­ca przez az­ja­tyc­ką część Rosji, łą­cząc się z Biją two­rzy Ob;

Wiktionary

Katuń (ros. Катунь) – rzeka pły­ną­ca przez az­ja­tyc­ką część Rosji. Wy­pły­wa z lo­dow­ca, który znaj­du­je się w Gó­rach Ka­tuń­skich. Dłu­gość ok. 688 km. W oko­li­cy rzeki są bar­dzo licz­ne je­zio­ra.

Wikipedia


katuński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­tu­nią (rzeką na Ał­ta­ju w Rosji)

Wiktionary


katylina

Lu­cjusz Ser­giusz Ka­ty­li­na, "Lu­cius Ser­gius Ca­ti­li­na" (ur. 109 p.n.e., zm. 62 p.n.e.) – rzym­ski po­li­tyk i awan­tur­nik.

Wal­czył w woj­nie ze sprzy­mie­rzeń­ca­mi w 89 p.n.e.; pre­tor w roku 68 p.n.e.; uczest­nik dwóch spi­sków, ma­ją­cych na celu zdo­by­cie wła­dzy.

Wikipedia


katylinarny

daw­niej: spi­sko­wy, wy­wrot­ny, na­ma­wia­ją­cy do buntu


SJP.pl


katyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sty­mu­lu­ją­ca sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na o dzia­ła­niu po­dob­nym do am­fe­ta­mi­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ty­na (al­ka­lo­id)
  • Ka­ty­na (obwód lwow­ski)

Wikipedia


katynon

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id wyt­wa­rza­ny przez czu­wa­licz­kę ja­dal­ną


SJP.pl

Ka­ty­non – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id wyt­wa­rza­ny przez czu­wa­licz­kę ja­dal­ną. Wy­ka­zu­je struk­tu­ral­ne po­do­bień­stwo do efe­dry­ny, ka­ty­ny i in­nych po­chod­nych am­fe­ta­mi­ny. Ma dzia­ła­nie sty­mu­lu­ją­ce, praw­do­po­dob­nie jest głów­ną sub­stan­cją od­po­wie­dzial­ną za psy­cho­ak­tyw­ne dzia­ła­nie czu­wa­licz­ki ja­dal­nej.

Wikipedia


katyń

mia­sto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim;

 (1.2) pot. lasy pod Ka­ty­niem (1.1), miej­sce zbrod­ni ka­tyń­skiej

 (1.3) eufem. zbrod­nia ka­tyń­ska

Wiktionary

Katyń ( Катынь) – wieś (ros. село, trb. sieło) w za­chod­niej Rosji, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne osied­la wiej­skie­go Ka­tyn­sko­je re­jo­nu smo­leń­skie­go w ob­wo­dzie smo­leń­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miej­sce ma­so­wych gro­bów w Ka­ty­niu zo­sta­ło od­kry­te przez pol­skich ro­bot­ni­ków przy­mu­so­wych z Ba­u­zu­gu nr 2005 latem 1942 r. na pod­sta­wie in­for­ma­cji miej­sco­wej lud­no­ści ro­syj­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkatɨ̃ɲ, AS: katỹń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. katyński

Wiktionary


katyński

przy­miot­nik od: Katyń


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Katyń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­pa­gan­da nie­miec­ka ek­splo­a­to­wa­ła jak mogła tra­ge­dię ka­tyń­ską.

 (1.1) Przy­kro było prze­cho­dząc cmen­ta­rzem pa­trzeć na ubło­co­ny i po pro­stu brud­ny sym­bo­licz­ny grób ka­tyń­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈtɨ̃j̃sʲci, AS: katỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katyń m.

Wiktionary


katz

[czy­taj: kac] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aaron J. Katz − ar­gen­tyń­ski rabin
  • An­dre­as Katz − nie­miec­ki bie­gacz nar­ciar­ski
  • Ber­nard Katz − an­giel­ski elek­tro­fiz­jo­log, no­bli­sta
  • Elias Katz − fiń­ski lek­ko­at­le­ta, olim­pij­czyk
  • Hart­mut Katz − nie­miec­ki ję­zy­koz­naw­ca ura­li­sta
  • Ja­ni­na Katz − pol­ska pi­sar­ka
  • Mak­sim Katz − ro­syj­ski dzia­łacz opo­zy­cyj­ny
  • Jon Katz − ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Mart­ha Katz − ame­ry­kań­ska bry­dżyst­ka
  • Menke Katz − ame­ry­kań­ski poeta
  • Mike Katz − ame­ry­kań­ski pro­fe­sjo­nal­ny kul­tu­ry­sta
  • Mîndru Katz − ru­muń­sko-iz­ra­el­ski pia­ni­sta

Wikipedia


katzenjamer

[czy­taj: ka­cen­ja­mer] rzad­ko: złe sa­mo­po­czu­cie po prze­pi­ciu; ka­cen­ja­mer, kat­zen­jam­mer, kac, ko­ciok­wik


SJP.pl


katzenjammer

[czy­taj: ka­cen­ja­mer] złe sa­mo­po­czu­cie po prze­pi­ciu; ka­cen­ja­mer, kac, ko­ciok­wik


SJP.pl


kaucja

suma pie­nięż­na zło­żo­na jako gwa­ran­cja do­trzy­ma­nia umowy; za­staw; za­bez­pie­cze­nie; gwa­ran­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. suma pie­nięż­na zło­żo­na jako gwa­ran­cja do­trzy­ma­nia zo­bo­wią­za­nia

Wiktionary

Ka­u­cja (łac. "ca­u­tio" – śro­dek ostroż­no­ści, roz­wa­ga) – okre­ślo­na suma pie­nię­dzy (może też być hi­po­te­ka, wek­sel lub za­staw), któ­rej za­da­niem jest za­bez­pie­cze­nie ro­szczeń w przy­pad­ku nie­wy­wią­za­nia się lub nied­ba­łe­go wy­ko­na­nia umowy. Ka­u­cja może być wy­ko­rzy­sta­na na po­kry­cie strat wy­ni­kłych z re­a­li­za­cji umowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan wpła­cił za mnie ka­u­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkawt͡sʲja, AS: kau̯cʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaucyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastaw, wadium, poręczenie, poręka, gwarancja

Wiktionary


kaucjomat

au­to­mat przyj­mu­ją­cy opa­ko­wa­nia zwrot­ne i wy­da­ją­cy ka­u­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie ak­cep­tu­ją­ce puste opa­ko­wa­nie szkla­ne, pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­we bądź me­ta­lo­we w za­mian za kwotę pie­nięż­ną w po­sta­ci bonu lub pa­ra­go­nu,

Wiktionary

Ka­u­cjo­mat, ma­szy­na do skupu opa­ko­wań, pot. bu­tel­ko­mat, re­cy­klo­mat, RVM ( Re­ver­se Ven­ding Ma­chi­ne) – urzą­dze­nie ak­cep­tu­ją­ce puste opa­ko­wa­nie szkla­ne, pla­sti­ko­we bądź me­ta­lo­we w za­mian za kwotę pie­nięż­ną, naj­czę­ściej w po­sta­ci bonu lub pa­ra­go­nu. Pier­wszy pa­tent dla tego typu urzą­dze­nia zo­stał za­re­je­stro­wa­ny w 1920 roku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. Ma­szy­na ta jest roz­po­wszech­nio­na w pań­stwach, w któ­rych wpro­wa­dzo­ny jest sy­stem ka­u­cyj­ny, na przy­kład w Nor­we­gii, Niem­czech, Au­strii i Pol­sce.

Wikipedia


kaucjonować

1. usta­na­wiać ka­u­cję dla pro­duk­tu;
2. daw­niej: skła­dać ka­u­cję


SJP.pl


kaucjusz

po­tocz­nie: osoba zbie­ra­ją­ca opa­ko­wa­nia ob­ję­te ka­u­cją


SJP.pl


kaucyjny

zwią­za­ny z ka­u­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­u­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaucja ż.

Wiktionary


kauczuk

sub­stan­cja wiel­ko­czą­stecz­ko­wa z grupy ela­sto­me­rów po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go lub otrzy­my­wa­na syn­te­tycz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. su­ro­wiec do pro­duk­cji gumy;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­u­czuk (obwód kur­ski).

Ka­u­czuk – ogól­na nazwa dla ma­te­ria­łów wy­ka­zu­ją­cych za­ra­zem ela­stycz­ne, jak i lep­kie włas­no­ści.

Ka­u­czu­ki są w ol­brzy­miej więk­szo­ści ma­te­ria­ła­mi zbu­do­wa­ny­mi z dłu­gich, przy­pad­ko­wo splą­ta­nych z sobą czą­ste­czek po­li­me­rów, które nie wy­ka­zu­ją ten­den­cji do kry­sta­li­za­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ma­szy­nach musi być jakiś feler, czy w samym wy­na­laz­ku, dość, że ten ka­u­czuk, to oka­zał się do ni­cze­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kauczukowiec m.

 przym. kauczukowy

Wiktionary


kauczukodajny

do­star­cza­ją­cy ka­u­czu­ku


SJP.pl


kauczukonośny

do­star­cza­ją­cy ka­u­czu­ku; ka­u­czu­ko­daj­ny


SJP.pl


kauczukopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści ka­u­czu­ku; przy­po­mi­na­ją­cy ka­u­czuk


SJP.pl


kauczukowiec

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych, z do­rze­cza Ama­zon­ki, o trój­dziel­nych li­ściach i nie­po­zor­nych kwia­tach ze­bra­nych w wie­chy, wyt­wa­rza­ją­ce w korze sok mlecz­ny (la­teks), słu­żą­cy do wy­ro­bu na­tu­ral­ne­go ka­u­czu­ku; drze­wo ka­u­czu­ko­we, hewea


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hevea|Aubl.|ref=tak., ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych;

Wiktionary

Ka­u­czu­ko­wiec, hewea ("Hevea" Aubl.) – ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych. Obej­mu­je 10 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej (od Ko­lum­bii i We­ne­zu­e­li po Bo­li­wię i po­łud­nio­wą Bra­zy­lię), a jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne – na in­nych kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Duże zna­cze­nie eko­no­micz­ne ma ka­u­czu­ko­wiec bra­zy­lij­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kauczuk mrz.

 przym. kauczukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hewea

Wiktionary


kauczukowy

przy­miot­nik od: ka­u­czuk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ka­u­czu­ku

 (1.2) zwią­za­ny z ka­u­czu­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ząb­ko­wa­nia da­wa­łe/am mojej córce ka­u­czu­ko­wy gry­zak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kauczukowiec mzw., kauczuk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) roślina kauczukowa • przemysł kauczukowy

Wiktionary


kaudeks

zgru­bia­ła część pnia słu­żą­ca niek­tó­rym su­ku­len­tom do gro­ma­dze­nia wody


SJP.pl

Ka­u­deks – mo­dy­fi­ka­cja bu­do­wy szyi ko­rze­nio­wej ro­ślin (od­cin­ka mię­dzy po­mię­dzy pędem a ko­rze­niem), pędu lub ko­rze­nia usy­tu­o­wa­na na po­zio­mie grun­tu. Służy do gro­ma­dze­nia wody i jest adap­ta­cją do życia w su­chych śro­do­wi­skach. Ka­u­deks jest gruby i zdrew­nia­ły, po­kry­ty jest grubą war­stwą korka, który za­bez­pie­cza przed utra­tą wody.

Wikipedia


kaudyński

jarz­mo ka­u­dyń­skie - sy­tu­a­cja przy­mu­so­wa, z któ­rej można się wys­wo­bo­dzić je­dy­nie za cenę naj­więk­sze­go upo­ko­rze­nia


SJP.pl


kaufland

sieć hi­per­mar­ke­tów


SJP.pl

Ka­u­fland – sieć hi­per­mar­ke­tów, na­le­żą­cych do nie­miec­kiej, do któ­rej na­le­ży także sieć dy­skon­tów Lidl.

Wikipedia


kaufman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­uf­man – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Ka­uf­man
  • hrab­stwo Ka­uf­man (ang. Ka­uf­man Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • Andy Ka­uf­man – ame­ry­kań­ski komik
  • Boris Ka­uf­man – ame­ry­kań­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Char­les Stu­art Ka­uf­man – ame­ry­kań­ski sce­na­rzy­sta fil­mo­wy
  • Die­nis Ar­kad­je­wicz Ka­uf­man – znany jako Dziga Wier­tow, ra­dziec­ki sce­na­rzy­sta re­ży­ser fil­mo­wy
  • Elż­bie­ta Ka­uf­man-Susz­ko – pol­ska dzia­łacz­ka pań­stwo­wa i sa­mo­rzą­do­wa
  • Fran­ci­szek Ka­uf­man – in­spek­tor Po­li­cji Pań­stwo­wej
  • Ge­or­ge Simon Ka­uf­man – ame­ry­kań­ski dra­ma­to­pi­sarz
  • Laura Ka­uf­man – pol­ski bio­log i ge­ne­tyk
  • Lloyd Ka­uf­man – ame­ry­kań­ski re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Mi­cha­ił Ka­uf­man – ra­dziec­ki ope­ra­tor fil­mo­wy

Wikipedia


kaufmann

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Ka­uf­mann
  • Chri­stian Ka­uf­mann
  • Syl­via-Yvon­ne Ka­uf­mann
  • Fritz Ka­uf­mann (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Chri­sti­ne Ka­uf­mann (ur. 1945), au­striac­ka ak­tor­ka
  • Edgar J. Ka­uf­mann (1885–1955), ame­ry­kań­ski biz­nes­men i fi­lan­trop
  • Edu­ard Ka­uf­mann, nie­miec­ki le­karz
  • Eugen Ka­uf­mann (1892-1984), nie­miec­ki ar­chi­tekt
  • Felix Ka­uf­mann (1895-1949), au­striac­ko-ame­ry­kań­ski fi­lo­zof prawa
  • Frank Ka­uf­mann (ur. 1952), pa­cy­fi­sta
  • Georg Frie­drich Ka­uf­mann (1679-1735), nie­miec­ki kom­po­zy­tor ba­ro­ko­wy
  • Gor­don Ka­uf­mann (1888-1949), ame­ry­kań­ski ar­chi­tekt

Wikipedia


kaugumina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. guma do żucia

Wiktionary


kaukaski

przy­miot­nik od: Ka­u­kaz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­wo­dzą­cy się z Ka­u­ka­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słoń­ce pada na śnież­ne szczy­ty ka­u­ka­skie, od­bi­ja się i oś­wiet­la Gruz­ję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kawˈkasʲci, AS: kau̯kasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaukaz mrz., Przedkaukazie n., Zakaukazie n.

Wiktionary


kaukaz

po­tocz­nie: ow­cza­rek ka­u­ka­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w za­chod­niej Azji;

 (1.2) geogr. hist. polit. re­gion na po­gra­ni­czu Eu­ro­py i Azji;

 (1.3) astr. łań­cuch gór­ski w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści wi­docz­nej stro­ny Księ­ży­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­u­kaz – łań­cuch gór­ski
  • Ka­u­kaz – re­gion ge­o­gra­ficz­ny i hi­sto­rycz­ny
  • Ka­u­kaz Pół­noc­ny (Przed­ka­u­ka­zie)
  • Ka­u­kaz Po­łud­nio­wy (Za­ka­u­ka­zie)
  • Mały Ka­u­kaz
  • Ka­u­kaz in­dyj­ski – sta­ro­żyt­na nazwa gór Hin­du­kusz
  • Ka­u­kaz (Mon­tes Ca­u­ca­sus) – pasmo gór księ­ży­co­wych
  • Ka­u­kaz – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie kor­mań­skim
  • Ka­u­kaz – po­e­mat Ta­ra­sa Szew­czen­ki
  • Ka­u­kaz – azer­sko-ro­syj­ski film fa­bu­lar­ny z 2007 roku
  • Ow­cza­rek ka­u­ka­ski, zwany po­tocz­nie ka­u­ka­zem

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkawkas, AS: kau̯kas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przedkaukazie n., Zakaukazie n.

 przym. kaukaski, zakaukaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wielki Kaukaz

Wiktionary


kaukazoidalny

rasa ka­u­ka­zo­i­dal­na - jeden z fe­no­ty­pów czło­wie­ka jako ga­tun­ku bio­lo­gicz­ne­go; rasa eu­ro­pe­i­dal­na, rasa biała


SJP.pl


kauket

egip­skie pra­bó­stwo wy­o­bra­ża­ne w po­sta­ci węża, uo­sa­bia­ją­ce ciem­ność


SJP.pl

Ka­u­ket – pra­bó­stwo egip­skie uo­sa­bia­ją­ce ciem­ność, przed­sta­wia­ne w po­sta­ci węża. Razem ze swoją męską formą Kuk two­rzy­ła jedną z par her­mo­po­li­tań­skiej Og­do­a­dy.

Wikipedia


kaulerpa

glon z typu zie­le­nic; peł­zat­ka


SJP.pl


kaulifloria

wy­ra­sta­nie kwia­tów na pniu lub sta­rej ga­łę­zi


SJP.pl

Ka­u­li­flo­ria (gr. "ka­u­los" – ło­dy­ga, "flos, flo­ris" – kwiat) – wy­ra­sta­nie kwia­tów z pąków śpią­cych (spo­czyn­ko­wych) z pni i ga­łę­zi. Ter­min bywa też wąsko uj­mo­wa­ny jako wy­ra­sta­nie kwia­tów tylko z pni, pod­czas gdy wy­ra­sta­nie ich z ga­łę­zi okre­śla­ne jest odręb­nie jako ra­mi­flo­ria.

Wikipedia


kaulikarpia

zja­wi­sko wzro­stu owo­ców bez­poś­red­nio na pniu, np. u ka­ka­ow­ców


SJP.pl


kaulinia

ro­śli­na tro­pi­kal­na z ro­dzi­ny je­zie­rzo­wa­tych


SJP.pl


kaulitz

[czy­taj: ka­u­lic] naz­wi­sko


SJP.pl


kauloid

struk­tu­ra ple­chy du­żych glo­nów, przy­po­mi­na­ją­ca ło­dy­gę


SJP.pl


kaurawowie

po­tom­ko­wie Kuru - in­dyj­skie­go wład­cy z dy­na­stii księ­ży­co­wej


SJP.pl


kauri

1. drob­ny śli­mak z ro­dzi­ny por­ce­la­nek, o ja­jo­wa­tej musz­li ze szcze­li­no­wym ot­wo­rem, uży­wa­nej daw­niej jako śro­dek płat­ni­czy; mo­net­ka;
2. po­tęż­ne, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo igla­ste z ro­dza­ju aga­tis, ros­ną­ce głów­nie w Nowej Ze­lan­dii, do­star­cza­ją­ce wy­so­ko­ga­tun­ko­wej ży­wi­cy; aga­tis kauri


SJP.pl


kaustobiolit

palna skała osa­do­wa po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go


SJP.pl


kaustyczny

1. żrący, pa­lą­cy, gry­zą­cy;
2. soda ka­u­stycz­na: wo­do­rot­le­nek sodu, sub­stan­cja hi­gro­sko­pij­na o cha­rak­te­rze za­sa­dy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. biol. ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ni­szczą­ce tkan­ki

 (1.2) rzad. przen. taki, który wy­wo­łu­je nie­po­żą­da­ne uczu­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Let­nie przy­jem­no­ści nie są te­ma­tem na fe­lie­ton, bo nie jest nim nic co przy­jem­ne; czy­tel­nik fe­lie­to­nów ocze­ku­je kon­flik­tu, ka­u­stycz­ne­go hu­mo­ru, kpin wy­mie­rza­nych jak szty­chy ra­pie­rem (lub choć wy­ka­łacz­ką) – a jakże to zna­leźć w uro­cze przed­po­łud­nie mi­ja­ją­ce­go lata?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaustyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żrący, gryzący, palący

 (1.2) ostry, sarkastyczny, uszczypliwy, zjadliwy

Wiktionary


kaustyfikacja

Ka­u­sty­fi­ka­cja – prze­my­sło­wa me­to­da pro­duk­cji sody żrą­cej (NaOH) z sody (#PATRZ) oraz po­ta­żu żrą­ce­go (KOH) z po­ta­żu (#PATRZ). Pro­ces po­le­ga na re­ak­cji wapna ga­szo­ne­go z wę­gla­nem sodu lub po­ta­su w rozt­wo­rze wod­nym. Z mie­sza­ni­ny re­ak­cyj­nej wy­trą­ca się trud­no­roz­pu­szczal­ny wę­glan wap­nia, a w rozt­wo­rze po­zo­sta­je wo­do­rot­le­nek sodu (lub po­ta­su):

Wikipedia


kaustyfikacyjny

przy­miot­nik od: ka­u­sty­fi­ka­cja


SJP.pl


kaustyk

śro­dek my­ją­cy i de­zyn­fe­ku­ją­cy na bazie sody ka­u­stycz­nej


SJP.pl


kaustyka

cha­rak­te­ry­stycz­na po­wierzch­nia, jaka two­rzą pro­mie­nie świetl­ne w pła­szczyź­nie ogni­sko­wej ukła­du op­tycz­ne­go lub jej po­bli­żu


SJP.pl

Ka­u­sty­ka, po­wierzch­nia ka­u­stycz­na ( καυστικός, ogni­sty) – hi­per­po­wierzch­nia bę­dą­ca ob­wied­nią wiąz­ki pro­mie­ni świetl­nych roz­cho­dzą­cych się z usta­lo­ne­go, punk­to­we­go źró­dła świa­tła (lub w szcze­gól­no­ści z punk­tu w nie­skoń­czo­no­ści, któ­re­mu od­po­wia­da rów­no­le­gła wiąz­ka pro­mie­ni), od­bi­tych od innej hi­per­po­wierzch­ni (mowa jest wtedy o "ka­u­sty­ce re­flek­syj­nej" lub "ka­ta­ka­u­sty­ce") lub za­ła­ma­nych przez pe­wien układ op­tycz­ny ("dia­ka­u­sty­ka").

Wikipedia


kausza

me­ta­lo­wa ramka w kształ­cie pier­ście­nia, usz­tyw­nia­ją­ca i chro­nią­ca pętlę na końcu liny przed zgnie­ce­niem; ser­ców­ka, cho­mąt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. żegl. me­ta­lo­we oku­cie w kształ­cie kro­pli, wpla­ta­ne w za­koń­cze­nie liny, aby za­po­biec jej prze­tar­ciu

Wiktionary

Ka­u­sza, "cho­mąt­ko", "ser­ców­ka" (ang. "thim­ble") – kształt­ka me­ta­lo­wa lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go o kształ­cie zbli­żo­nym do kro­plo­we­go, umie­szczo­na w uchu wy­ko­na­nym z liny na jej za­koń­cze­niu. Sta­no­wi ochro­nę liny przed prze­cie­ra­niem, a w przy­pad­ku lin sztyw­nych także przed nad­mier­nym zgnie­ce­niem, po­przez na­da­nie temu uchu po­żą­da­ne­go kształ­tu.

Wikipedia


kauter

przy­rząd słu­żą­cy do ko­a­gu­lo­wa­nia cho­ro­bo­wo zmie­nio­nej po­wierzch­ni ślu­zów­ki lub skóry; że­ga­dło


SJP.pl


kauteryzacja

ter­micz­ne lub che­micz­ne ko­a­gu­lo­wa­nie żywej, cho­ro­bo­wo zmie­nio­nej tkan­ki sto­so­wa­ne np. w celu przy­spie­sze­nia go­je­nia się ran, ni­szcze­nia na­ro­śli; przy­że­ga­nie


SJP.pl


kauteryzacyjny

przy­miot­nik od: ka­u­te­ry­za­cja


SJP.pl


kauteryzować

przy­pa­lać chorą tkan­kę; przy­że­gać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) med. przy­pa­lać chorą tkan­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy Poz­na­nia sto­so­wa­li wszel­kie­go ro­dza­ju me­to­dy i środ­ki me­dy­cy­ny lu­do­wej. Sto­so­wa­li np. na­kła­da­nie na ciało pa­sków na­są­czo­nych go­rą­cą smołą lub ka­u­te­ry­zo­wa­li chorą skórę go­rą­cym że­la­zem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kauteryzacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyżegać

Wiktionary


kauza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. praw. spra­wa są­do­wa, pro­ces

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kauzalny

Wiktionary


kauzalgia

bóle pie­ką­ce, pow­sta­ją­ce wsku­tek usz­ko­dze­nia ob­wo­do­wych ner­wów czu­cio­wych w wy­ni­ku urazu: zra­nie­nia, prze­cię­cia nerwu lub am­pu­ta­cji koń­czy­ny


SJP.pl


kauzalista

zwo­len­nik ka­u­za­liz­mu - de­ter­mi­ni­stycz­ne­go kie­run­ku fi­lo­zo­ficz­ne­go


SJP.pl


kauzalistka

→ ka­u­za­li­sta


SJP.pl

Patrz:

kauzalista

kauzalistyczny

od­no­szą­cy się do ka­u­za­liz­mu, opar­ty na ka­u­za­liz­mie


SJP.pl


kauzalizm

de­ter­mi­ni­stycz­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny uz­na­ją­cy po­wszech­ną za­leż­ność przy­czy­no­wą mię­dzy zja­wi­ska­mi; prze­ci­wień­stwo ka­zu­a­liz­mu; de­ter­mi­nizm


SJP.pl


kauzalność

cecha tego, co do­ty­czy przy­czy­ny; przy­czy­no­wość


SJP.pl


kauzalny

taki, który do­ty­czy przy­czy­ny; przy­czy­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy przy­czy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kauza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyczynowy

Wiktionary


kauzatywny

1. przy­czy­no­wy, po­wo­du­ją­cy coś, spraw­czy;
2. cza­sow­nik ka­u­za­tyw­ny - cza­sow­nik oz­na­cza­ją­cy po­wo­do­wa­nie czyn­no­ści lub stanu oz­na­czo­nych przez jego rdzeń, np. sa­dzać w sto­sun­ku do sie­dzieć


SJP.pl


kauzyperda

prze­sta­rza­le: kiep­ski praw­nik, lichy ad­wo­ka­ci­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. źle oce­nia­ny ad­wo­kat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­u­zy­per­da był gor­li­wy, więc niez­go­rzej do­ro­bił się na pro­ce­de­rze, w wy­ni­ku któ­re­go gu­ber­na­tor wydał roz­kaz lik­wi­da­cji szkół.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adwokacina

Wiktionary


kaval

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. lu­do­wy dęty in­stru­ment drew­nia­ny, ot­war­ty na obyd­wóch koń­cach

Wiktionary

Kaval – in­stru­ment dęty drew­nia­ny tra­dy­cyj­nie uży­wa­ny w mu­zy­ce lu­do­wej Ar­me­nii (blul), Azer­bej­dża­nu, Buł­ga­rii, pół­noc­nej Gre­cji, Ma­ce­do­nii, po­łud­nio­wej Ru­mu­nii, po­łud­nio­wej Ser­bii, i Tur­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy sta­cjo­nu­jąc w Azer­bej­dża­nie byłeś na fe­sti­wa­lu mu­zy­ki fol­ko­wej i słu­cha­łeś gry na ka­va­lu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaval, AS: kaval

Wiktionary


kawa

1. napój przy­rzą­dzo­ny z pa­lo­nych i zmie­lo­nych zia­ren ka­wow­ca lub na­miast­ka kawy przy­rzą­dzo­na z zia­ren zbóż, żo­łę­dzi itp.; także: por­cja tego na­po­ju;
2. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych, o skó­rza­stych, ciem­no­zie­lo­nych li­ściach i won­nych, bia­łych lub zie­lo­nych kwia­tach, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej ze wzglę­du na na­sio­na (tzw. ziar­na kawy) za­wie­ra­ją­ce ko­fe­i­nę, uży­wa­ne do przy­rzą­dza­nia po­bu­dza­ją­ce­go na­po­ju - kawy; ka­wo­wiec; także: od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ne na­sio­na tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cof­fea|L.|ref=tak., ka­wo­wiec, drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych;

 (1.2) spoż. ziar­na ka­wow­ca, z któ­rych po od­po­wied­nim przy­go­to­wa­niu można uzy­skać aro­ma­tycz­ny napój

 (1.3) kulin. napój przy­go­to­wa­ny z pa­lo­nych i roz­drob­nio­nych zia­ren ka­wo­wych;

 (1.4) kulin. zob. kawa zbo­żo­wa.

 (1.5) środ. mot. mo­to­cykl ka­wa­sa­ki

 (1.6) środ. gwara prze­stęp­cza krew

 (1.7) daw. bred­nie

Wiktionary

Kawa – napój spo­rzą­dza­ny z pa­lo­nych, a na­stęp­nie zmie­lo­nych lub pod­da­nych in­stan­ty­za­cji zia­ren ka­wow­ca, zwy­kle po­da­wa­ny na go­rą­co. Po­cho­dzi z Etio­pii, w Eu­ro­pie po­ja­wi­ła się około XVI wieku. Jedna z naj­po­pu­lar­niej­szych uży­wek na świe­cie i głów­ne źró­dło ko­fe­i­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego ro­dzi­na po­sia­da plan­ta­cja­an­ta­cję kawy w Afry­ce.

 (1.2) Zmie­lę kawę. Go­ście na pewno będą dużo pić, więc nie zdąży zwie­trzeć.

 (1.3) Wpad­nij do nas na fi­li­żan­kę kawy!

 (1.4) Dzie­ci mogą pić je­dy­nie kawę zbo­żo­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkava, AS: kava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawiarnia ż., kafeteria ż., kawiarz m., kawiarka ż., kawosz m.

:: zdrobn. kawka ż., kawunia ż., kawusia ż.

:: zgrub. kawsko n.

 przym. kawowy, kawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawowiec

 (1.2) reg. śl. kafyj

 (1.3) mała czarna, reg. śl. kafe, kafej, kafyj; daw. kaffa ż.

 (1.4) kawa zbożowa, inka

Wiktionary


kawacja

w szer­mier­ce: usu­nię­cie włas­nej klin­gi z za­się­gu broni prze­ciw­ni­ka i za­da­nie ciosu


SJP.pl


kawafis

grec­kie naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­di­nos Ka­wa­fis (1863-1933) – grec­ki poeta
  • Ka­wa­fis – grec­ki film bio­gra­ficz­ny z 1996 roku, w re­ży­se­rii Ja­ni­sa Sma­rag­di­sa

Wikipedia


kawai

marka pia­nin i for­te­pia­nów oraz firma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kawai – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Nara
  • Kawai Mu­si­cal In­stru­ments Ma­nu­fac­tu­ring – ja­poń­skie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce in­stru­men­ty mu­zycz­ne
  • Chi­get­su Kawai − ja­poń­ska po­et­ka
  • Kenji Kawai − ja­poń­ski kom­po­zy­tor
  • Ri­sa­ko Kawai − ja­poń­ska za­pa­śnicz­ka
  • Tat­suo Kawai − ja­poń­ski za­pa­śnik
  • Yuki Kawai − ja­poń­ska siat­kar­ka

Wikipedia


kawaii

[czy­taj: kałai]
1. ja­poń­ska este­ty­ka lub sub­kul­tu­ra do­ty­czą­ca wszyst­kie­go, co sym­pa­tycz­ne i uro­cze;
2. śro­do­wi­sko­wo: uro­czy, uro­kli­wy, słod­ki; swe­e­ta­śny, słi­ta­śny


SJP.pl

Ka­wa­ii (jap. かわいい, 可愛い) – przy­miot­nik w ję­zy­ku ja­poń­skim oz­na­cza­ją­cy: „sym­pa­tycz­ny”, „uro­czy”, „cza­ru­ją­cy”, „ślicz­ny”, „słod­ki”, „mi­lut­ki”. Jed­no­cze­śnie jest to okre­śle­nie ja­poń­skie­go nurtu kul­tu­ro­we­go, po­le­ga­ją­ce­go na po­strze­ga­niu i two­rze­niu świa­ta jako uro­cze­go, słod­kie­go, uj­mu­ją­ce­go.

Wikipedia


kawak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. pot. to­po­la wło­ska (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­pu­lus nigra|L.|ref=tak. 'Ita­li­ca')

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) topola włoska

Wiktionary


kawala

naz­wi­sko


SJP.pl

Ka­wa­la (gr. Καβάλα) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Gre­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Ma­ce­do­nia-Tra­cja, w re­gio­nie Ma­ce­do­nia Wschod­nia i Tra­cja, nad Mo­rzem Egej­skim, na­prze­ciw­ko wyspy Tasos, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na jed­nost­ki re­gio­nal­nej Ka­wa­la i gminy Ka­wa­la. W 2011 roku li­czy­ło 54 027 miesz­kań­ców. Port hand­lo­wy, mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy „Alek­san­der Wiel­ki”, prze­mysł przet­wór­czy, che­micz­ny, ra­fi­ne­ria, ważny punkt dy­stry­bu­cyj­ny mię­dzy­na­ro­do­we­go ga­zo­cią­gu.

Wikipedia


kawalarka

ko­bie­ta lu­bią­ca dow­cip­ko­wać, robić żarty, ka­wa­ły; żar­tow­ni­sia, dow­cip­ni­sia


SJP.pl


kawalarski

po­tocz­nie:
1. zwią­za­ny z opo­wia­da­niem ka­wa­łów;
2. zwią­za­ny z ro­bie­niem psot, figli


SJP.pl


kawalarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. ro­bie­nie ka­wa­łów, opo­wia­da­nie ka­wa­łów, za­mi­ło­wa­nie do żar­to­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fu­tu­ry­ści ze swą sztu­bac­ką non­sza­lan­cją w pol­skim wy­da­niu „za­wa­ży­li fa­tal­nie na przysz­ło­ści nowej po­ez­ji w Pol­sce przez swe ka­wa­lar­stwo, nie uspra­wied­li­wio­ne ar­ty­stycz­ną po­trze­bą" — oto opi­nia Jana Brzę­kow­skie­go […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawał m., kawalarz m.

Wiktionary


kawalarz

męż­czyz­na lu­bią­cy dow­cip­ko­wać, robić żarty, ka­wa­ły; żar­tow­niś, dow­cip­niś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która lubi opo­wia­dać ka­wa­ły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawalarstwo n., kawał mrz., kawałek mrz.

Wiktionary


kawalec

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ka­wa­lec (1901–1945) – dzia­łacz Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej i Pol­skiej Par­tii Ro­bot­ni­czej na Gór­nym Ślą­sku
  • Jacek Ka­wa­lec (ur. 1961) – pol­ski aktor
  • Jerzy Ka­wa­lec (1954–2003) – pol­ski muzyk, ba­si­sta ze­spo­łu Krzak
  • Jakub Ka­wa­lec – wo­ka­li­sta ze­spo­łu Hap­py­sad
  • Ju­lian Ka­wa­lec (1916–2014) – pol­ski pro­za­ik, pu­bli­cy­sta i poeta
  • Krzysz­tof Ka­wa­lec (ur. 1954) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Mie­czy­sław Ka­wa­lec (1916–1951) – żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Mie­czy­sław Ka­wa­lec (1941–2016) – pol­ski in­ży­nier bu­do­wy ma­szyn
  • Ste­fan Ka­wa­lec (ur. 1953) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Wi­told Gra­cjan Ka­wa­lec (1922–2003) – pol­ski rzeź­biarz two­rzą­cy w Wiel­kiej Bry­ta­nii

Wikipedia


kawaler

nie­żo­na­ty męż­czyz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który nigdy nie był żo­na­ty

 (1.2) męż­czyz­na, który otrzy­mał dany order

 (1.3) przest. ry­cerz

 (1.4) młody męż­czyz­na, mło­dzie­niec

 (1.5) ado­ra­tor

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­wa­ler – jeź­dziec ka­wa­le­rii
  • ka­wa­ler – męż­czyz­na, który nie po­zo­sta­wał w związ­ku mał­żeń­skim (nie­żo­na­ty); także: mło­dzie­niec, absz­ty­fi­kant (zo­bacz też panna)
  • ka­wa­ler – osoba odz­na­czo­na or­de­rem
    • ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
    • ka­wa­ler Or­de­ru Odro­dze­nia Pol­ski
    • ka­wa­ler Krzy­ża Ofi­cer­skie­go Or­de­ru Odro­dze­nia Pol­ski
    • ka­wa­ler Krzy­ża Ko­man­dor­skie­go Or­de­ru Odro­dze­nia Pol­ski
    • ka­wa­ler Krzy­ża Ko­man­dor­skie­go z gwia­zdą Or­de­ru Odro­dze­nia Pol­ski
    • ka­wa­ler Krzy­ża Wiel­kie­go Or­de­ru Odro­dze­nia Pol­ski
    • ka­wa­ler Or­de­ru Orła Bia­łe­go
  • ka­wa­ler – ry­cerz, czło­nek za­ko­nu ry­cer­skie­go
    • ka­wa­ler mal­tań­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jerzy jest ka­wa­le­rem i twier­dzi, że nigdy się nie ożeni.

 (1.2) Piotr jest ka­wa­le­rem Legii Ho­no­ro­wej.

 (1.3) Pa­no­wie ka­wa­le­ro­wie, sza­ble w dłoń! Do ataku!

 (1.4) Wal­de­mar wy­rósł na przy­stoj­ne­go ka­wa­le­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈvalɛr, AS: kavaler

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. kawalerski; rzecz. kawalerka ż., kawalerstwo n.

 (1.3) rzecz. kawalerzysta m., kawaleria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolny, singiel

 (1.2) kawaler orderu

 (1.3) rycerz, szlachcic

 (1.4) młodzian

Wiktionary


kawalerczak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bia­ły­stok. nie­do­ro­stek, smar­kacz

Wiktionary


kawaleria

jazda, kon­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ro­dzaj wojsk wal­czą­cych konno;

 (1.2) przest. zbio­ro­wo: mło­dzi męż­czyź­ni

Wiktionary

Ka­wa­le­ria (z wł. "ca­val­le­ria"; daw. jazda, kon­ni­ca) – ro­dzaj wojsk wy­ko­rzy­stu­ją­cy konie do prze­mie­szcza­nia się i walki. Daw­niej jeden z dwóch pod­sta­wo­wych ro­dza­jów wojsk (obok pie­cho­ty), dzie­lo­ny na lekką i cięż­ką jazdę. Ule­gła za­ni­ko­wi w I po­ło­wie XX w. Współ­cze­śnie sto­so­wa­na pra­wie wy­łącz­nie w cha­rak­te­rze re­pre­zen­ta­cyj­nym, za­stą­pio­na od­dzia­ła­mi „ka­wa­le­rii” po­wietrz­nej i pan­cer­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie zna­la­złem go, wcale nie w świet­nym uni­for­mie ad­mi­ra­ła eska­dry le­wan­tyń­skiej, w ja­kiej wy­pły­nął był na okrę­cie fla­go­wym „Le Cid“ z Tu­lo­nu owego roku, gdy miał objąć tron mek­sy­kań­ski, ani też w zie­lo­nym fraku ge­ne­ra­ła ka­wa­le­rii, który tak chęt­nie nosił w swych dniach ostat­nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkavaˈlɛrʲja, AS: kavalerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawalerstwo n., kawalerzysta m., kawaler m., kawalerka ż.

 przym. kawaleryjski, kawalerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jazda, konnica

 (1.2) kawalerka

Wiktionary


kawalerka

1. nie­wiel­kie miesz­ka­nie przez­na­czo­ne dla jed­nej osoby; stu­dio;
2. po­tocz­nie: przed­mał­żeń­ski okres życia męż­czyz­ny; ka­wa­ler­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. miesz­ka­nie jed­no­po­ko­jo­we

 (1.2) pot. przed­mał­żeń­ski okres życia męż­czyz­ny

 (1.3) pot. żart. mło­dzi nie­żo­na­ci męż­czyź­ni

 (1.4) ko­bie­cy strój do jazdy kon­nej

Wiktionary

Ka­wa­ler­ka lub z ję­zy­ka fran­cu­skie­go gar­so­nie­ra – po­tocz­ne okre­śle­nie najm­niej­szej od­mia­ny lo­ka­lu miesz­kal­ne­go, skła­da­ją­ce­go się z jed­ne­go po­ko­ju (z anek­sem ku­chen­nym). Z uwagi na mały me­traż lokal taki przez­na­czo­ny jest prze­de wszyst­kim dla osób nie­po­sia­da­ją­cych ro­dzi­ny – za­sad­ni­czo dla jed­nej lub dwóch osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­naj­mę tanią ka­wa­ler­kę w śród­mie­ściu.

 (1.3) Trze­ba po­cze­kać, aż ka­wa­ler­ka się roz­krę­ci, wtedy pójdą panny w tany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawaler mos., kawaleria ż., kawalerowanie n., kawalerstwo n., kawalerskość ż.

 czas. kawalerować ndk.

 przym. kawalerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garsoniera, mieszkanko, kąt; gw. Górny Śląsk ajncla

 (1.2) kawalerstwo

 (1.4) amazonka, myśliczek

Wiktionary


kawalerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­wa­le­ro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To był też mo­ment, kiedy roz­sta­łem się z part­ner­ką, z którą mam dwój­kę dzie­ci - mo­głem więc bez przesz­kód roz­stać się z pracą, daw­nym sty­lem życia i wró­cić do ka­wa­le­ro­wa­nia i ek­spe­ry­men­to­wa­nia – opo­wia­da.

 (1.1) Dziś… żenię się. Ko­niec ka­wa­le­ro­wa­nia, czas za­ło­żyć obrącz­kę na palec i kon­ty­nu­o­wać to, co za­czą­łem równo 4 lata temu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kawalerować ndk.

 rzecz. kawalerstwo n., kawaler m., kawalerka ż.

 przym. kawalerski

Wiktionary


kawalerować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. rzad. być w sta­nie ka­wa­ler­skim, za­cho­wy­wać się jak ty­po­wy ka­wa­ler

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­szek Wa­wrów wspom­niał, że jego oj­ciec Wicko w mło­do­ści buj­nie ka­wa­le­ro­wał w Ha­dyń­ko­wi­cach. Jego pier­wsza mi­łość na­zy­wa­ła się Ryśka Ka­pu­styń­ska.

 (1.1) (…) albo za życia za­cią­gniesz jakąś do ślubu, albo bę­dziesz mu­siał ka­wa­le­ro­wać przez całą wiecz­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawalerstwo n., kawaler m., kawalerka ż., kawalerowanie n.

 przym. kawalerski

Wiktionary


kawalerowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kawalerowiec

po­tocz­nie: bu­dy­nek z ka­wa­ler­ka­mi


SJP.pl


kawalerski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­wa­le­ra, przez­na­czo­ny dla ka­wa­le­ra

 (1.2) zło­żo­ny z ka­wa­le­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U gó­ra­li ślą­skich zwy­cza­jo­wo pan młody zdej­mo­wał swój czer­wo­ny ka­wa­ler­ski bruc­lik i za­kła­dał czar­ny, jaki no­si­li star­si go­spo­da­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawaler m., kawalerka ż., kawaleria ż., kawalerowanie n., kawalerskość ż., kawalerstwo n.

 czas. kawalerować ndk.

 przysł. kawalersko

Wiktionary


kawalerskość

→ ka­wa­ler­ski


SJP.pl

Patrz:

kawalerski

kawalerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przed­mał­żeń­ski okres życia męż­czyz­ny

 (1.2) daw. męż­czyź­ni bez­żen­ni

 (1.3) daw. zbiór cech uwa­ża­nych za ty­po­we dla mło­de­go męż­czyz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie cha­dzał po dy­sko­te­kach, ka­wa­ler­stwo spę­dził na si­łow­ni.

 (1.2) Dysk­dżo­kej od­cią­gnie ka­wa­ler­stwo od baru swo­i­mi prze­bo­ja­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawaler mos., kawaleria ż., kawalerka ż., kawalerowanie n., kawalerskość ż.

 czas. kawalerować ndk.

 przym. kawalerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kawalerka

 (1.3) kawalerskość

Wiktionary


kawaleryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­wa­le­rią, do­ty­czą­cy ka­wa­le­rii, ka­wa­le­rzy­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawaleria ż., kawalerzysta mos.

Wiktionary


kawalerzysta

żoł­nierz słu­żą­cy w ka­wa­le­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz na służ­bie w od­dzia­le ka­wa­le­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak­kol­wiek nie tęgie mieli konie nasi ka­wa­le­rzy­ści, wy­prze­dzi­li jed­nak swą służ­bę i sta­nę­li w Crèvecoeur.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawaleria ż.

 przym. kawaleryjski

Wiktionary


kawalerzystka

→ ka­wa­le­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

kawalerzysta

kawalet

śro­do­wi­sko­wo: obro­to­wy ta­bo­ret, na któ­rym ukła­da się zbro­je­nie i opra­co­wu­je rzeź­bę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obro­to­wy stół rzeź­biar­ski

Wiktionary

Ka­wa­let – stół rzeź­biar­ski, zaz­wy­czaj trój­noż­ny, wy­po­sa­żo­ny w obro­to­wy blat, dzię­ki czemu rzeź­biarz może obra­cać rzeź­bę pod­czas pracy i do­kład­nie kon­tro­lo­wać efek­ty świa­tło­cie­nio­we oraz stan jej wy­koń­cze­nia. Wy­so­ki od 100 do 140 cm, z re­gu­lo­wa­ną wy­so­ko­ścią blatu, zaz­wy­czaj okrą­głe­go, spo­ty­ka­ne są rów­nież blaty wie­lo­kąt­ne i kwa­dra­to­we.

Wikipedia


kawaliera

1. ele­ment muru obron­ne­go, mała wie­życz­ka za­o­pa­trzo­na w strzel­ni­ce;
2. nasyp ziem­ny na obiek­tach for­ty­fi­ka­cji


SJP.pl

Ka­wa­lie­ra – ele­ment for­ty­fi­ka­cji:

Wikipedia


kawalić

ka­wa­lić się - zbi­jać się w bryły, w ka­wa­ły (np. o pa­ście po­ler­skiej, cu­krze pu­drze, tuszu)


SJP.pl


kawalkada

grupa jeźdź­ców lub po­wo­zów ja­dą­cych gdzieś razem; ka­wal­ka­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa jeźdź­ców albo po­ja­zdów ja­dą­cych gdzieś razem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­wal­ka­da – sztu­ka Noëla Co­war­da
  • Ka­wal­ka­da – ame­ry­kań­ski film z 1933, adap­ta­cja sztu­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pięt­na­stu mi­nu­tach sie­dzia­ła za nim na mo­to­cy­klu i obej­mo­wa­ła go w pasie, przy­tu­la­jąc się do roz­grza­nej, czar­nej skó­rza­nej kurt­ki. Pę­dzi­li w ry­czą­cej ka­wal­ka­dzie wiel­kich mo­to­cy­kli, a dłu­gie włosy dziew­czy­ny po­wie­wa­ły za nią jak złoty szal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkavalˈkada, AS: kavalkada

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawalkata, kalwakata, kalwakada

Wiktionary


kawalkata

grupa jeźdź­ców lub po­wo­zów ja­dą­cych gdzieś razem; ka­wal­ka­da


SJP.pl


kawalkator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ujeż­dżacz koni wierz­cho­wych, czę­sto rów­nież tre­ner i na­u­czy­ciel jazdy kon­nej;

Wiktionary

Ka­wal­ka­tor (od wł. "ca­val­ca­re" – jeź­dzić konno), także (z niem.) be­raj­ter – za­wo­do­wy tre­ner i ujeż­dżacz koni.

Zawód ten był szcze­gól­nie ce­nio­ny w Rze­czy­po­spo­li­tej szla­chec­kiej, gdy nie­mal każdy ma­gnat i za­moż­ny szlach­cic miał na swych usłu­gach przy­najm­niej jed­ne­go ka­wal­ka­to­ra; czę­sto byli nimi cu­dzo­ziem­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zend, ka­wal­ka­tor, który zwie­rza i wszel­kie ptact­wo uda­wać umiał (…); będąc bez for­tu­ny, konie Kmi­ci­co­wi ujeż­dżał, za co lafę po­bie­rał.

 (1.1) Po­zy­skał sobie paru zręcz­nych ka­wal­ka­to­rów, któ­rzy odtąd w do­brej pie­czy jego stad­ni­nę mieli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berajter / berejter, dojeżdżacz

Wiktionary


kawaląteczek

zdrob­nie­nie od: ka­wa­lą­tek


SJP.pl


kawalątek

ma­lut­ki ka­wa­łek cze­goś, odro­bin­ka, frag­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­lut­ki ka­wa­łek, odro­bi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkavaˈlɔ̃ntɛk, AS: kavalõntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawałek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawalątko

Wiktionary


kawalątko

mały ka­wa­łek cze­goś; ka­wa­lą­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ma­lut­ki ka­wa­łek, odro­bi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkavaˈlɔ̃ntkɔ, AS: kavalõntko

Wiktionary


kawas

żoł­nierz po­li­cji tu­rec­kiej


SJP.pl

Kawas – wieś w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po. W 2004 roku li­czy­ła 1688 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kawasaki

1. marka mo­to­cy­kli;
2. mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­wa­sa­ki – mia­sto na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Ka­na­ga­wa
  • Ka­wa­sa­ki – dziel­ni­ca mia­sta Ka­wa­sa­ki
  • Ka­wa­sa­ki – mia­sto na wy­spie Kiu­siu, w pre­fek­tu­rze Fu­ku­o­ka
  • Ka­wa­sa­ki – mia­sto na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Miy­a­gi
  • Ka­wa­sa­ki Heavy In­du­stries – firma prze­my­słu cięż­kie­go i mo­to­ry­za­cyj­ne­go
  • Cho­ro­ba Ka­wa­sa­kie­go
  • Ka­wa­sa­ki Fron­ta­le – klub pił­kar­ski

Wikipedia


kawatina

muz. so­lo­wa pieśń li­rycz­na po­pu­lar­na w ope­rze w wie­kach XVIII i XIX, krót­sza i prost­sza od arii; ca­va­ti­na; ka­wa­ty­na


SJP.pl


kawatyna

muz. so­lo­wa pieśń li­rycz­na po­pu­lar­na w ope­rze w wie­kach XVIII i XIX, krót­sza i prost­sza od arii; ca­va­ti­na; ka­wa­ti­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. li­rycz­na pieśń so­lo­wa w ope­rze XVIII-XIX-wiecz­nej, nie­pow­ta­rza­ją­ca się, utrzy­ma­na w wol­nym tem­pie, krót­sza i prost­sza niż aria;

 (1.2) muz. wolny utwór in­stru­men­tal­ny, przy­po­mi­na­ją­cy pieśń, bę­dą­cy np. czę­ścią smycz­ko­we­go kwar­te­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba przyz­nać, że ta La Pioli ka­wa­ty­nę Bel­li­nie­go prze­ślicz­nie dziś wy­ko­na­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkavaˈtɨ̃na, AS: kavatỹna

Wiktionary


kawał

1. dow­cip­na hi­sto­ryj­ka; dow­cip, żart;
2. za­żar­to­wa­nie z kogoś; fi­giel, psota, psi­kus, żart


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od ka­wa­łek

 (1.2) pot. dow­cip, śmiesz­na hi­sto­ryj­ka

 (1.3) psi­kus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukro­ił sobie kawał chle­ba do zupy.

 (1.2) Po­wie­dział bar­dzo śmiesz­ny kawał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkavaw, AS: kavau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawałek m., kawalarstwo n., kawalarz m.

:: zdrobn. kawałeczek

 czas. kawałkować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wic, dowcip, żart, anegdota

 (1.3) psikus

Wiktionary


kawałeczek

zdrob­nie­nie od: ka­wa­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­wa­łek

 (1.2) mały ka­wa­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawał mrz., kawałek mrz.

 czas. kawałkować

Wiktionary


kawałek

1. nie­wiel­ka część, frag­ment więk­szej ca­ło­ści;
2. nie­wiel­ka od­le­głość lub prze­strzeń; kęs;
3. po­tocz­nie: krót­ki utwór mu­zycz­ny;
4. po­tocz­nie: ty­siąc zło­tych (lub in­nych jed­no­stek mo­ne­tar­nych); ty­siak, kafel, patyk, patol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kawał

 (1.2) frag­ment pew­nej ca­ło­ści

 (1.3) mała lub nie­do­kład­nie okre­ślo­na część od­le­gło­ści lub prze­strze­ni

 (1.4) pot. pio­sen­ka, nie­wiel­ki utwór mu­zycz­ny

 (1.5) pot. do­wol­ny przed­miot

 (1.6) środ. muz. utwór mu­zycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Janek urwał ka­wa­łek kart­ki, żeby za­pi­sać numer te­le­fo­nu.

 (1.3) Prze­sze­dłem już ka­wa­łek drogi, kiedy przy­pom­nia­łem sobie o zo­sta­wio­nej ko­mór­ce.

 (1.4) Lubię, gdy w radiu leci ten ka­wa­łek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈvawɛk, AS: kavau̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawalarz m., kawałkowanie n.

:: zdrobn. kawałeczek m., kawalątek m.

:: zgrub. kawał m.

 czas. kawałkować ndk., pokawałkować dk.

 przym. pokawałkowany

 przysł. kawałkami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) część, cząstka, fragment, kawał, kawałeczek, kęs, kąsek; gw. Górny Śląsk koncek, krancek, gw. Śląsk Cieszyński ożmytek

Wiktionary


kawałkami

przy­słó­wek

 (1.1) ka­wa­łek po ka­wał­ku

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. plu­ral|ka­wa­łek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kar­mi­ła kro­ko­dy­la, rzu­ca­jąc mu mięso ka­wał­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawałek mrz.

Wiktionary


kawałki

po­tocz­nie: za­baw­ne hi­sto­ryj­ki, aneg­do­ty


SJP.pl

Ka­wał­ki – część wsi Rudno w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów. Nie ma soł­ty­sa, na­le­ży do so­łect­wa Rudno.

W la­tach 1975–1998 Ka­wał­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ły do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


kawałko

naz­wi­sko


SJP.pl


kawałkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­wał­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kawałkować ndk.

 rzecz. kawałek mrz., pokawałkowanie n.

Wiktionary


kawałkowaty

rzad­ko: po­dob­ny do ka­wał­ka cze­goś


SJP.pl


kawałkować

cza­sow­nik

 (1.1) dzie­lić coś na ka­wał­ki, roz­drab­niać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trzył jak ból po­żąd­li­wo­ści, nie­za­spo­ko­jo­nej po­żąd­li­wo­ści roz­ry­wa mnie wprost na strzę­py, ka­wał­ku­je, roz­dzie­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkavawˈkɔvat͡ɕ, AS: kavau̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawał m., kawałek m., kawałeczek m., kawałkowanie n., pokawałkowanie n.

 czas. pokawałkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozdrabniać, porcjować

Wiktionary


kawałkowy

rzad­ko: wy­stę­pu­ją­cy w ka­wał­kach, po­dzie­lo­ny na ka­wał­ki


SJP.pl


kawcia

zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­nia, ka­wu­sia, kawka, ka­wuń­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pieszcz. zdrobn. od: kawa (napój)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawusia ż.

Wiktionary


kawczy

do­ty­czą­cy ptaka - kawki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kawką, do­ty­czą­cy kawki (ptaka)

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kawki, po­dob­ny do kawki (ptaka)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawka ż.

Wiktionary


kawczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kawecan

ro­dzaj uzdy, od­mia­na kan­ta­ra


SJP.pl

Ka­we­can – ro­dzaj uzdy słu­żą­cy do pro­wa­dze­nia konia z ziemi, lon­żo­wa­nia, na­ziem­nej pracy z ko­niem (np. na dłu­gich wo­dzach), a także do jazdy. Skła­da się z wzmoc­nio­ne­go na­chrap­ni­ka, który ma trzy miej­sca do za­pię­cia lonży i wodzy lub wy­pi­na­czy. Lonżę przy­pi­na się do środ­ko­we­go, obro­to­we­go pier­ście­nia, na­to­miast bocz­ne kółka służą do mo­co­wa­nia wodzy po­moc­ni­czych (jeśli nie używa się ogło­wia wę­dzi­dło­we­go).

Wikipedia


kawecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ka­wec­ki – wo­ka­li­sta, per­ku­si­sta, kom­po­zy­tor, autor tek­stów, a także dłu­go­let­ni filar i me­na­dżer grupy No To Co
  • Al­fred Ka­wec­ki – puł­kow­nik
  • An­drzej Ka­wec­ki – ad­wo­kat i se­na­tor,
  • Cze­sław Ka­wec­ki – le­karz i poseł,
  • Hen­ryk Ka­wec­ki – praw­nik, po­li­tyk, pod­se­kre­tarz stanu w Mi­ni­ster­stwie Spraw Wew­nętrz­nych (1935–1937) i se­na­tor RP IV ka­den­cji (1935–1938),
  • Ja­nusz Ka­wec­ki – pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych,
  • Ma­ciej Ka­wec­ki – praw­nik, aka­de­mik, urzęd­nik pań­stwo­wy, ek­spert w dzie­dzi­nie ochro­ny da­nych oso­bo­wych
  • Roman Ka­wec­ki – ge­ne­rał Woj­ska Pol­skie­go, ma­larz,
  • Wi­told Ka­wec­ki – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki,
  • Wi­told Ka­wec­ki – in­ży­nier, przed­się­bior­ca, dzia­łacz spo­łecz­ny,
  • Zbi­gniew Ka­wec­ki – en­to­mo­log
  • Zbi­gniew Ka­wec­ki – ar­ty­sta pla­styk

Wikipedia


kaweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kawka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawka ż.

Wiktionary


kawerna

1. otwór skal­ny wy­my­ty przez wodę;
2. ubyt­ki w na­rzą­dach ludz­kich pow­sta­łe na sku­tek obu­mie­ra­nia tka­nek
3. wy­ro­bi­sko gór­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. pust­ka w skale ut­wo­rzo­na w wy­ni­ku wie­trze­nia che­micz­ne­go

 (1.2) med. jama w na­rzą­dzie wew­nętrz­nym ciała pow­sta­ła na sku­tek cho­ro­by

Wiktionary

Ka­wer­na, ka­wer­na kra­so­wo–su­fo­zyj­na – pusta prze­strzeń w ska­łach, pow­sta­ła w wy­ni­ku pro­ce­sów na­tu­ral­nych łu­go­wa­nia, czyli roz­pu­szcza­nia skład­ni­ków skal­nych, przy rów­no­czes­nym od­pro­wa­dza­niu do sy­ste­mu kra­so­we­go ma­te­ria­łów kla­stycz­nych.

W Pol­sce ka­wer­ny naj­licz­niej wy­stę­pu­ją na ob­sza­rze Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej, są bar­dzo czę­ste w zło­żach rud Zn-Pb w re­jo­nie ol­ku­skim. Wy­peł­nio­ne są tam wtór­ny­mi wę­gla­na­mi lub gal­ma­na­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ścia­nach ka­wer­ny mogą na­ra­stać krysz­ta­ły róż­nych mi­ne­ra­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈvɛrna, AS: kaverna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawitacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jama

Wiktionary


kawernowy

→ ka­wer­na


SJP.pl

Patrz:

kawerna

kawi

język na­le­żą­cy do in­do­ne­zyj­skiej grupy ję­zy­ków au­stro­ne­zyj­skich, uży­wa­ny w niek­tó­rych re­gio­nach Jawy


SJP.pl


kawia

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl

Kawia ("Cavia") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kawii (Ca­vii­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych (Ca­vii­dae).

Wikipedia


kawiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kawiara

ko­bie­ta lu­bią­ca kawę; ka­wosz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. pot. ama­tor­ka kawy, ko­bie­ta pi­ją­ca czę­sto kawę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­że­na jest naj­więk­szą ka­wia­rą w na­szym biu­rze, za­czy­na dzień od za­pa­rze­nia ca­łe­go dzban­ka kawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈvʲjara, AS: kavʹi ̯ara

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kawiarz.

Wiktionary


kawiarenka

zdrob­nie­nie od: ka­wiar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ka­wiar­nia

 (1.2) mała ka­wiar­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto uma­wia­li się na wspól­ną po­po­łud­nio­wą her­ba­tę ma­li­no­wą w przy­tul­nej ka­wia­ren­ce na sta­rym mie­ście.

 (1.1) Ku­pi­łem sobie her­ba­tę w jed­nej z ka­wia­re­nek i po­dzi­wia­łem fa­sa­dę ka­te­dry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawiarnia ż., kawiarka ż.

 przym. kawiarniany

Wiktionary


kawiarka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo trud­nią­ca się pa­rze­niem kawy; ba­rist­ka;
2. ci­śnie­nio­we urzą­dze­nie do pa­rze­nia kawy; ka­fe­tie­ra, ka­fe­te­ria, ma­ki­net­ka;
3. re­gio­nal­nie: bułka pa­ry­ska (fran­cu­ska)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się spe­cjal­nie pa­rze­niem i ser­wo­wa­niem kawy (daw­niej słu­żą­ca tego ro­dza­ju)

 (1.2) daw. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca ka­wiar­nię

 (1.3) daw. ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca w ka­wiar­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­ślicz­na ka­wiar­ka po­da­ła nam kawę.

 (1.4) Ka­wiar­ka zro­bio­na jest naj­czę­ściej ze stopu alu­mi­nium lub stali.

 (1.5) Ku­pi­łem dwa chle­by i ka­wiar­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈvʲjarka, AS: kavʹi ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawa ż., kawosz ż., kawiarnia ż., kawiarenka ż., kawiarz mos.

 przym. kawiarniany, kawowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baristka

 (1.4) kafeterka, kafetierka, kupres, makinetka, moka, włoski ekspres do kawy

 (1.5) bułka paryska, bułka francuska, reg. angielka, kraków|weka., reg. śl. francuz, reg. pozn. kawiorka, reg. bina, reg. baton, reg. bułka wyborowa, reg. gryzka, reg. bułka kielecka, reg. bułka wrocławska, reg. sztangla, reg. sztangiel, reg. sztangielka, reg. sztangielek

Wiktionary


kawiarnia

lokal ga­stro­no­micz­ny, gdzie ser­wu­je się kawę, her­ba­tę, inne na­po­je, cia­sta, de­se­ry itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lokal, w któ­rym po­da­je się kawę i inne na­po­je;

Wiktionary

Ka­wiar­nia – lokal ga­stro­no­micz­ny bę­dą­cy prze­de wszyst­kim miej­scem spot­kań to­wa­rzy­skich. Po­da­wa­ne są tam głów­nie na­po­je i dania de­se­ro­we, głów­nie kawa, zaz­wy­czaj rów­nież: ciast­ka, lody, her­ba­ta czy wino. Może pro­wa­dzić dzia­łal­ność roz­ryw­ko­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pier­wszą rand­kę umó­wi­li się w ka­wiar­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈvʲjarʲɲa, AS: kavʹi ̯arʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawa ż., kawiarz m., kawiara ż., kawiarka ż.

:: zdrobn. kawiarenka ż.

 przym. kawiarniany, przykawiarniany, wokółkawiarniany, kawowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kafej

Wiktionary


kawiarniany

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­wiar­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sali ka­wiar­nia­nej ho­te­lu "Pod Wier­cha­mi" w Za­ko­pa­nem było ciem­no od dymu.

 (1.1) Ka­wiar­nia­na moda w XVIII wieku za­wi­ta­ła rów­nież nad Olzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkavʲjarʲˈɲãnɨ, AS: kavʹi ̯arʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawiarz mos., kawiarka ż., kawiarnia ż., kawosz mos., kawiarenka ż.

Wiktionary


kawiarniowy

przy­miot­nik od: ka­wiar­nia


SJP.pl


kawiarz

1. osoba lu­bią­ca kawę; ka­wosz;
2. daw­niej: wła­ści­ciel ka­wiar­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. pot. ama­tor picia kawy; osoba czę­sto pi­ją­ca kawę

 (1.2) przest. wła­ści­ciel ka­wiar­ni

 (1.3) przest. osoba przy­rzą­dza­ją­ca kawę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zenon jest naj­więk­szym ka­wia­rzem w na­szym biu­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkavʲjaʃ, AS: kavʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawa ż., kawosz m., kawoszka ż., kawiarka ż., kawiarnia ż.

:: fż. kawiara ż.

 przym. kawowy, kawiarniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawosz

Wiktionary


kawice

Ka­wi­ce ( "Koitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie le­gnic­kim, w gmi­nie Pro­cho­wi­ce.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 94

Wikipedia


kawing

po­tocz­nie: picie kawy; ka­wo­sze­nie, kaw­ko­wa­nie


SJP.pl


kawior

so­lo­na ikra ryb je­sio­tro­wa­tych, ło­so­sio­wa­tych lub dor­szo­wa­tych, ce­nio­na dla smaku, po­da­wa­na zwy­kle jako prze­ką­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. prze­ką­ska z so­lo­nej ikry niek­tó­rych ga­tun­ków ryb (np. ło­so­sia, dor­sza), w ko­lo­rze czar­nym lub czer­wo­nym;

 (1.2) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

Wiktionary

Ka­wior – so­lo­na ikra ryb je­sio­tro­wa­tych (ka­wior czar­ny lub ro­syj­ski), ło­so­sio­wa­tych (ka­wior czer­wo­ny), dor­szo­wa­tych (ka­wior nor­we­ski) lub in­nych ryb. Ka­wio­rem na­zy­wa się rów­nież jajka śli­ma­ków (ka­wior śli­ma­czy lub biały ka­wior, po­pu­lar­ny szcze­gól­nie we Fran­cji – "ca­viar d'escar­gots").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przy­ję­ciu u Adama po­da­no jajka z ka­wio­rem.

 (1.1) Mają duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze ze wzglę­du na smacz­ne i de­li­kat­ne mięso oraz czar­ny ka­wior wy­ra­bia­ny z ich ikry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkavʲjɔr, AS: kavʹi ̯or

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kawiorek mrz.

 przym. kawiorowy

Wiktionary


kawioreczek

zdrob­nie­nie od: ka­wio­rek


SJP.pl


kawiorek

zdrob­nie­nie od: ka­wior


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­wior

 (1.2) reg. pozn. spoż. długa bułka pszen­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawior mrz.

 przym. kawiorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bułka francuska, bułka paryska, reg. angielka, kraków|weka., reg. śl. francuz, reg. bina, reg. baton, reg. bułka wyborowa, reg. gryzka, reg. bułka kielecka, reg. bułka wrocławska, reg. kawiarka

Wiktionary


kawiorka

długa pszen­na bułka (gwara poz­nań­ska)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. spoż. długa bułka pszen­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kawiorek; neutr. bułka francuska, bułka paryska, reg. sztangiel, reg. sztangielka, reg. sztangielek

Wiktionary


kawiorowy

przy­miot­nik od: ka­wior


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­wio­rem, do­ty­czą­cy ka­wio­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawior m., kawiorek m.

Wiktionary


kawiowate

ro­dzi­na gry­zo­ni z po­drzę­du je­żoz­wie­rzow­ców


SJP.pl

Ka­wio­wa­te, daw­niej także: ma­ro­wa­te (Ca­vii­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du je­żoz­wie­rzoksz­tałt­nych (Hy­stri­co­gnat­hi) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia). Ko­pal­ne ma­ro­wa­te znane są już od mio­ce­nu. Ro­dzi­na obej­mu­je 6 ro­dza­jów z 20 ga­tun­ka­mi. Współ­cze­śnie ży­ją­cy­mi przed­sta­wi­cie­la­mi ma­ro­wa­tych są m.in. kawia do­mo­wa (po­tocz­nie: świn­ka mor­ska), mara pa­ta­goń­ska i kawia bra­zy­lij­ska.

Wikipedia


kawiowaty

o ce­chach ka­wio­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl


kawitacja

wrze­nie wody na śru­bach okrę­to­wych i śmi­głach sa­mo­lo­tów, po­wo­du­ją­ce usz­ko­dze­nia tych­że urzą­dzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. zja­wi­sko gwał­tow­ne­go two­rze­nia się bą­bel­ków gazu w cie­czy pod wpły­wem zmian ci­śnie­nia;

Wiktionary

Ka­wi­ta­cja – zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na gwał­tow­nej prze­mia­nie fa­zo­wej z fazy cie­kłej w fazę ga­zo­wą pod wpły­wem zmniej­sze­nia ci­śnie­nia. Je­że­li ciecz gwał­tow­nie przy­spie­sza zgod­nie z za­sa­dą za­cho­wa­nia ener­gii, ci­śnie­nie sta­tycz­ne cie­czy musi zma­leć. Dzie­je się tak np. w wą­skim ot­wo­rze prze­lo­to­wym za­wo­ru albo na po­wierzch­ni śruby na­pę­do­wej stat­ku. Ka­wi­ta­cja wy­stę­pu­je wy­łącz­nie w cie­czach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kawerna ż.

 przym. kawitacyjny

Wiktionary


kawitacyjny

zwią­za­ny z ka­wi­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ka­wi­ta­cją, do­ty­czą­cy, ka­wi­ta­cji, wy­ko­rzy­stu­ją­cy zja­wi­sko ka­wi­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawitacja ż.

Wiktionary


kawiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gwido Ka­wiń­ski (1891–1962), puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Ru­dolf Ka­wiń­ski (1887–?), puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Woj­ciech Ka­wiń­ski (1939–), poeta

Wikipedia


kawka

1. wszyst­ko­żer­ny ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych;
2. zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­sia, kaw­cia, ka­wu­nia, ka­wuń­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­lo­e­us|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych;

 (1.2) zdrobn. od: kawa (napój)

 (1.3) pot. skrom­ne przy­ję­cie po­po­łud­nio­we lub wie­czor­ne, na któ­rym po­da­je się na­po­je i sło­dy­cze

 (1.4) gw-pl|Poz­nań., żart. za­kon­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po traw­ni­ku cho­dzi­ło stad­ko kawek i ga­wro­nów.

 (1.2) Masz ocho­tę napić się kawki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkafka, AS: kafka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. kawczy

 (1.2-3)

 rzecz. kawa ż., kawosz m., kawowiec m.

:: zdrobn. kawusia ż.

 przym. kawowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. gałka

 (1.2) kawusia

 (1.3) herbatka

 (1.4) pingwin

Wiktionary


kawkować

po­tocz­nie: pić kawę; ka­wo­szyć


SJP.pl


kawnice

Kaw­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Go­li­na.

Ety­mo­lo­gia nazwy miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy włas­nej "Kawna" lub od nazwy po­spo­li­tej "kawa", bę­dą­cej wcze­śniej okre­śle­niem kawki. We­dług do­ku­men­tów hi­sto­rycz­nych w XIV wieku za­pi­sy­wa­na była jako "Kaw­ny­cze", "Kaw­nic", w XV wieku "Kaw­ni­cza", "Caw­ny­cza", w XVI wieku "Kraw­ni­ca", "Kaw­ni­cza", "Caw­ny­cza", "Caw­ny­cze", od XVII wieku "Kaw­ni­ce".

Wikipedia


kawny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. brą­zo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawa ż., kawka ż., kawosz m.

 przym. kawowy

Wiktionary


kawomat

po­tocz­nie: au­to­mat do pa­rze­nia lub sprze­da­ży kawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do pa­rze­nia lub sprze­da­ży kawy

Wiktionary


kawon

arbuz;
1. jed­no­rocz­na, afry­kań­ska ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych, upra­wia­na w cie­płych kra­jach na całym świe­cie ze wzglę­du na smacz­ne owoce;
2. owoc tej ro­śli­ny w kształ­cie dużej kuli (o masie nawet do 16 kg), z gru­bym, wod­ni­stym i słod­kim miąż­szem barwy czer­wo­nej, ró­żo­wej lub żół­tej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. lwów. kra­ków., zob. arbuz.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Arbuz zwy­czaj­ny
  • KAWON Kra­jo­wa Akcja w Obro­nie Na­ro­du – pol­ska tajna or­ga­ni­za­cja II wojny świa­to­wej

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) arbuz

Wiktionary


kawopodobny

imi­tu­ją­cy kawę


SJP.pl


kawosz

osoba lu­bią­ca kawę; ka­wiarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ama­tor picia kawy; osoba czę­sto pi­ją­ca kawę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkavɔʃ, AS: kavoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawa ż., kawka ż., kawiarz m., kawiara ż., kawiarka ż., kawiarnia ż.

:: fż. kawoszka ż.

 przym. kawowy, kawiarniany, kawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. pot. kawiarz

Wiktionary


kawoszka

ko­bie­ta lu­bią­ca kawę; ka­wia­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mi­ło­śnicz­ka kawy, ama­tor­ka kawy, ko­bie­ta pi­ją­ca kawę bar­dzo czę­sto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawa ż., kawka ż.

:: fm. kawosz m.

Wiktionary


kawoszyć

po­tocz­nie: pić kawę; kaw­ko­wać


SJP.pl


kawowiec

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych, o skó­rza­stych, ciem­no­zie­lo­nych li­ściach i won­nych, bia­łych lub zie­lo­nych kwia­tach, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej ze wzglę­du na na­sio­na (tzw. ziar­na kawy) za­wie­ra­ją­ce ko­fe­i­nę, uży­wa­ne do przy­rzą­dza­nia po­bu­dza­ją­ce­go na­po­ju - kawy; kawa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cof­fea|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­ny krzew i drze­wo z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych;

Wiktionary

Nie mylić z: ka­ka­o­wiec oraz ka­o­wiec.

Ka­wo­wiec, kawa ("Cof­fea" L.) – ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych krze­wów i drzew z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych. Obej­mu­je 104 ga­tun­ki. W więk­szo­ści po­cho­dzą one z te­re­nu Afry­ki, niek­tó­re ga­tun­ki wy­stę­pu­ją w Azji. Niek­tó­re z nich są upra­wia­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szla­chet­na ara­bi­ka to naj­bar­dziej po­pu­lar­ny ga­tu­nek ka­wow­ca, z któ­re­go uzy­sku­je się wy­so­kiej ja­ko­ści kawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈvɔvʲjɛt͡s, AS: kavovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawa ż., kawusia ż., kawka ż.

 przym. kawowy

Wiktionary


kawowy

1. → kawa;
2. ma­ją­cy smak kawy;
3. ma­ją­cy kolor kawy z mle­kiem; jas­no­brą­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kawy, zwią­za­ny z kawą – na­sio­na­mi ka­wow­ca

 (1.2) do­ty­czą­cy kawy, zwią­za­ny z kawą – na­po­jem przy­rzą­dza­nym z pa­lo­nych i zmie­lo­nych na­sion ka­wow­ca

 (1.3) do­ty­czą­cy ka­wow­ca

 (1.4) ma­ją­cy smak kawy, za­wie­ra­ją­cy kawę – pa­lo­ne i zmie­lo­ne ziar­na ka­wow­ca

 (1.5) ma­ją­cy kolor kawy z mle­kiem; jas­no­brą­zo­wy

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. wi­śnio­wy

 (1.7) gw-pl|Bu­ko­wi­na, księ­stwo ło­wic­kie. brą­zo­wy (nie tylko jas­no­brą­zo­wy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tam, w głębi ho­te­lu, za ko­ta­rą, jest ro­dzaj baru ka­wo­we­go.

 (1.3) Palmy, ba­na­now­ce, ta­ma­ryn­dy i krze­wy ka­wo­we – wszyst­ko to rosło wokół, dom tonął w po­plą­ta­nej, zbi­tej ro­ślin­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈvɔvɨ, AS: kavovy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kawa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) jasnobrązowy

Wiktionary


kawski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szek Kaw­ski (ur. 1960) – pol­ski po­li­tyk
  • Wac­ław Kaw­ski (1920-1979) – praw­nik po­li­tyk w PRL

Wikipedia


kawsko

zgru­bie­nie od: kawa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: kawa

Wiktionary

Kaw­sko ( Кавсько, "Kawś­ko") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie stryj­skim. W 2001 roku li­czy­ła 1453 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten gbur po­roz­le­wał kaw­sko po całym stole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawa ż., kawka ż.

 przym. kawowy

 przysł. kawowo

Wiktionary


kawula

naz­wi­sko


SJP.pl


kawulec

po­tocz­nie: kawa; mała czar­na


SJP.pl


kawunia

zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­sia, kaw­cia, kawka, ka­wuń­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od kawa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawa ż., kawusia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawusia, kawka

Wiktionary


kawusia

zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­nia, kaw­cia, kawka, ka­wuń­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pieszcz. zdrobn. od: kawa (napój)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pycha, ka­wu­sia i cia­stecz­ko to było coś, o czym ma­rzy­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈvuɕa, AS: kavuśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawunia , kawka, kawcia, kawa, kawowiec

 przym. kawowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawunia, kawka, kawcia

Wiktionary


kawuńcia

zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­sia, kaw­cia, kawka, ka­wu­nia


SJP.pl


kawówka

na­lew­ka ka­wo­wa


SJP.pl


kawęcki

naz­wi­sko


SJP.pl


kawęczeć

1. skar­żyć się stale na do­le­gli­wo­ści; stę­kać, na­rze­kać, kwę­kać;
2. daw­niej: mo­zol­nie coś robić, ślę­czeć nad czymś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. pot. stale na­rze­kać, uty­ski­wać, kwę­kać, uskar­żać się na do­le­gli­wo­ści

 (1.2) daw. nie­do­ma­gać, być cho­ro­wi­tym, cher­lać

 (1.3) daw. cho­ro­wać, być cho­rym, cier­pieć, bie­do­wać, zno­sić biedę

 (1.4) daw. poś­wię­cać cze­muś czas, wy­si­łek, mo­zo­lić się, tru­dzić się, ślę­czeć nad czymś, dukać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ka­wę­czeć się

 (2.1) daw. drę­czyć się, mę­czyć się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odczas. kawęczenie

:: Kawęczyn, Kawęcyn, Kawęczynek nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jojczyć, stękać; rzad. kawęczyć, kawczyć, war. kałęczyć, kawęcyć

 (1.2) kapieć, mizernieć

 (1.3) marnieć, niszczeć; war. karwęczyć, karwęcić

 (2.1) kawęczyć się

Wiktionary


kawęczyn

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­wę­czyn – część mia­sta Dę­bi­ca
  • Ka­wę­czyn – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Rem­ber­tów
  • Ka­wę­czyn – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Ka­wę­czyn – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo
  • Ka­wę­czyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ja­now­skim, w gmi­nie Go­dzi­szów
  • Ka­wę­czyn – osada wsi Krępa w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Je­zio­rza­ny
  • Ka­wę­czyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Cho­del
  • Ka­wę­czyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Ka­wę­czyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Pia­ski
  • Ka­wę­czyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Szcze­brze­szyn
  • Ka­wę­czyn – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Ka­wę­czyn – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ma­sło­wi­ce

Wikipedia


kawęczynek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­wę­czy­nek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Szcze­brze­szyn
  • Ka­wę­czy­nek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Ka­wę­czy­nek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Kon­stan­cin-Je­zior­na

Wikipedia


kawęczyć

daw­niej: ka­wę­czeć;
1. skar­żyć się stale na do­le­gli­wo­ści; stę­kać, na­rze­kać, kwę­kać;
2. mo­zol­nie coś robić, ślę­czeć nad czymś


SJP.pl


kawęczyński

→ Ka­wę­czyn


SJP.pl

Patrz:

Kawęczyn

kayah

Kayah, właśc. Ka­ta­rzy­na Magda Ro­o­i­jens z domu Szczot (ur. 5 li­sto­pa­da 1967 w War­sza­wie) – pol­ska pio­sen­kar­ka, au­tor­ka tek­stów, kom­po­zy­tor­ka, pro­du­cent­ka mu­zycz­na, pre­zen­ter­ka ra­dio­wa, fi­lan­trop­ka i oso­bo­wość me­dial­na po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go. Człon­ki­ni Rady Pol­skiej Fun­da­cji Mu­zycz­nej. Współ­za­ło­ży­ciel­ka wyt­wór­ni pły­to­wej Kayax.

Wikipedia


kazaa

w in­for­ma­ty­ce: kom­pu­te­ro­wy pro­gram klienc­ki sieci P2P, umoż­li­wia­ją­cy wy­mia­nę pli­ków mię­dzy użyt­kow­ni­ka­mi In­ter­ne­tu


SJP.pl

Kazaa (także KaZaA, pełna nazwa Kazaa Media Desk­top) – kom­pu­te­ro­wy pro­gram klienc­ki sieci P2P – FastTrack, stwo­rzo­ny w marcu 2001 roku przez szwedz­kie­go pro­gra­mi­stę Ni­kla­sa Zennströma, póź­niej sprze­da­ny au­stra­lij­skiej fir­mie Shar­man Net­works.

Wy­szu­ki­wa­nie i wy­mia­na pli­ków mię­dzy klien­ta­mi Kazaa od­by­wa się bez poś­red­nict­wa cen­tral­ne­go ser­we­ra jako tzw.

Wikipedia


kazach

oby­wa­tel Ka­zach­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­ro­do­wo­ści ka­zach­skiej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­za­cho­wie – miesz­kań­ców naj­więk­szej grupy et­nicz­nej Ka­zach­sta­nu (Ka­za­chów)
  • Qazax – mia­sto w za­chod­nim Azer­bej­dża­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­ną część lud­no­ści Ka­zach­sta­nu sta­no­wią Ka­za­cho­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkazax, AS: kazaχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazachski mrz., Kazachstan mrz., Kazachstańczyk mos.

:: fż. Kazaszka ż., Kazachstanka ż.

 przym. kazachski, kazaski, kazachstański

Wiktionary


kazachski

1. do­ty­czą­cy Ka­za­chów; ka­za­ski;
2. do­ty­czą­cy Ka­zach­sta­nu; ka­zach­stań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­za­chów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z ro­dzi­ny ję­zy­ków tur­kij­skich, język pań­stwo­wy Ka­zach­sta­nu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W li­te­ra­tu­rze ka­zach­skiej epoki współ­czes­nej tra­dy­cja wy­ko­na­nia prze­kła­du li­te­rac­kie­go za­czy­na się w dzie­więt­na­stym wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈzaxsʲci, AS: kazaχsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazachstan mrz., Kazach mos., Kazaszka ż., Kazachstanka ż., Kazachstańczyk mos.

 przym. kazaski, kazachstański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kazaski

 (2.1) kazaski

Wiktionary


kazachskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ka­zach­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ka­zach­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ka­zach­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈzaxskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: kazaχskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


kazachskość

→ ka­zach­ski


SJP.pl

Patrz:

kazachski

kazachstan

pań­stwo le­żą­ce czę­ścio­wo w Azji i w Eu­ro­pie; Re­pu­bli­ka Ka­zach­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo na po­gra­ni­czu Eu­ro­py i Azji, ze sto­li­cą w Asta­nie;

Wiktionary

Ka­zach­stan, Re­pu­bli­ka Ka­zach­sta­nu ( Қазақстан, Қазақстан Республикасы, "Ka­zak­stan", "Ka­zak­stan Rie­spu­bli­ka­sy"; Казахстан, Республика Казахстан, "Ka­zach­stan", "Rie­spu­bli­ka Ka­zach­stan") – pań­stwo le­żą­ce czę­ścio­wo w Azji (88% po­wierzch­ni) i czę­ścio­wo w Eu­ro­pie (12% po­wierzch­ni) – te­re­ny na za­chód od rzeki Emba), pow­sta­łe w 1991 w wy­ni­ku roz­pa­du Związ­ku Ra­dziec­kie­go, gra­ni­czą­ce z Chi­na­mi (1460 km gra­ni­cy), Kir­gi­sta­nem (980 km), Turk­me­ni­sta­nem (380 km), Uzbe­ki­sta­nem (2300 km) oraz Fe­de­ra­cją Ro­syj­ską (6467 km).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­zach­stan jest człon­kiem wielu mię­dzy­na­ro­do­wych or­ga­ni­za­cji, mię­dzy in­ny­mi ONZ, na­tow­skie­go Part­ner­stwa dla Po­ko­ju czy post­so­wiec­kiej Wspól­no­ty Nie­pod­le­głych Państw.

 (1.1) Obok Hisz­pa­nek grają dwie Ar­gen­tyn­ki, Bra­zy­lij­ki, Ukra­in­ka, Ho­len­der­ka, re­pre­zen­tant­ka Ka­zach­sta­nu.

 (1.1) W tym roku ma być od­da­ny do ek­splo­a­ta­cji ro­po­ciąg z Aty­rau w Ka­zach­sta­nie do Chin (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈzaxstãn, AS: kazaχstãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazach mos., Kazaszka ż., kazachski mrz., kazachskość ż., Kazachstanka ż., Kazachstańczyk mos.

 przym. kazaski, kazachski, kazachstański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Kazachstanu; hist. Generał-Gubernatorstwo Stepowe, Kazachska Socjalistyczna Republika Radziecka

Wiktionary


kazachstanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ka­zach­sta­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka.zaxˈstaŋ.ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazachski mrz., Kazachstan mrz., Kazaszka ż.

:: fm. Kazach mos., Kazachstańczyk mos.

 przym. kazachski, kazaski, kazachstański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kazaszka

Wiktionary


kazachstańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ka­zach­sta­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka.zaxˈstaɲ.t͡ʂɘk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazachski mrz., Kazachstan mrz., Kazach mos.

:: fż. Kazaszka ż., Kazachstanka ż.

 przym. kazachski, kazaski, kazachstański

Wiktionary


kazachstański

do­ty­czą­cy Ka­zach­sta­nu; ka­zach­ski; ka­za­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­zach­sta­nem, do­ty­czą­cy Ka­zach­sta­nu

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do Ka­zach­sta­nu, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Ka­zach­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­stał ogło­szo­ny gra­fik odej­ścia na eme­ry­tu­rę ka­zach­stań­skich ko­biet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkazaxˈstãj̃sʲci, AS: kazaχstãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazachstańczyk mos., Kazachstanka ż., kazachski mrz., Kazachstan mrz., Kazach mos., Kazaszka ż., kazachskość ż., kazachstańskość ż., kazachski mrz., kazaski mrz.

 przym. kazachski, kazaski, antykazachski, antykazachstański, prokazachski, prokazachstański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kazachski, kazaski

 (2.1) kazachski, kazaski

 (3.1) kazachski, kazaski

Wiktionary


kazaczok

ta­niec po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie Za­chod­niej w dru­giej po­ło­wie lat sześć­dzie­sią­tych, opar­ty na róż­nych prze­rób­kach jed­nej z naj­bar­dziej zna­nych pie­śni ro­syj­skich - "Ka­tiu­sza"; ko­za­czok


SJP.pl


kazakina

daw­niej: luźna su­knia bez rę­ka­wów


SJP.pl


kazalnica

1. daw­niej: am­bo­na, mów­ni­ca do wy­gła­sza­nia kazań w ko­ście­le;
2. w al­pi­ni­sty­ce: for­ma­cja skal­na, tur­nia stro­mo pod­cię­ta ur­wi­ska­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. rel. am­bo­na

 (1.2) wy­stęp skal­ny z trzech stron oto­czo­ny ur­wi­ska­mi lub wy­sta­ją­cy ze stoku frag­ment skał

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­zal­ni­ca – am­bo­na ko­ściel­na do wy­gła­sza­nia kazań
  • ka­zal­ni­ca – ro­dzaj for­ma­cji skal­nej
  • Ka­zal­ni­ca – góra w Kar­ko­no­szach
  • Ka­zal­ni­ca – skała w Kar­ko­no­szach
  • Ka­zal­ni­ca – skała w gru­pie Fajki w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich
  • Ka­zal­ni­ca – tur­nia w Do­li­nie Brzosk­win­ki na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Ka­zal­ni­ca – tur­nia w sto­kach Ciem­nia­ka w re­jo­nie Do­li­ny Ko­ście­li­skiej w Ta­trach
  • Ka­zal­ni­ca – tur­nia w Sto­łach w re­jo­nie Do­li­ny Ko­ście­li­skiej w Ta­trach
  • Ka­zal­ni­ca – wznie­sie­nie w Gó­rach Ka­czaw­skich
  • Ka­zal­ni­ca – tur­nia w Do­li­nie Bia­łe­go w Ta­trach (w ma­sy­wie Skraj­nej Biał­czań­skiej Basz­ty)
  • Biał­czań­ska Ka­zal­ni­ca – tur­nia w Do­li­nie Ża­biej Biał­czań­skiej w Ta­trach Sło­wac­kich (w ma­sy­wie Skraj­nej Biał­czań­skiej Basz­ty)
  • Ka­zal­ni­ca Cu­bryń­ska – ścia­na w ma­sy­wie Cu­bry­ny w Ta­trach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkazalʲˈɲit͡sa, AS: kazalʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazanie n.

 czas. kazać ndk.

 przym. kazalniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ambona

Wiktionary


kazalniczy

zwią­za­ny z wy­gła­sza­niem kazań, z ka­za­nia­mi


SJP.pl


kazamata

1. po­dziem­ne po­mie­szcze­nie słu­żą­ce pod­czas wojny jako schron lub ma­ga­zyn broni, daw­niej także jako izba wię­zien­na;
2. opan­ce­rzo­ne po­mie­szcze­nie na okrę­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. w for­ty­fi­ka­cji: bu­dow­la o mu­ro­wa­nym skle­pie­niu, chro­nią­cym przed ogniem ar­ty­le­ryj­skim, uży­wa­na jako sta­no­wi­sko dział lub ma­ga­zyn

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­za­ma­ta – w daw­nych for­ty­fi­ka­cjach nazwa schro­nu w twier­dzy ba­stio­no­wej lub w for­cie.
  • ka­za­ma­ta – na daw­nych okrę­tach wo­jen­nych – zam­knię­te opan­ce­rzo­ne po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­do­wa­ło się dzia­ło wraz z ob­słu­gą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­ów­czas Iwa­nów, aby nie stra­cić twa­rzy, wy­su­nął tezę, że po­dziem­ne skła­dy, piw­ni­ce i obron­ne ka­za­ma­ty w isto­cie słu­ży­ły jako cele oraz izby tor­tur.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kazamatowy

Wiktionary


kazamatowy

przy­miot­nik od: ka­za­ma­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­za­ma­ta­mi, do­ty­czą­cy ka­za­mat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazamata ż.

Wiktionary


kazamaty

1. po­dziem­ne po­mie­szcze­nie słu­żą­ce pod­czas wojny jako schron lub ma­ga­zyn broni, daw­niej także jako izba wię­zien­na;
2. opan­ce­rzo­ne po­mie­szcze­nie na okrę­cie


SJP.pl

Ka­za­ma­ty (nazwa hi­sto­rycz­na: Do Ka­za­my­ty) – przy­sió­łek wsi Ka­sin­ka Mała w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna.

W la­tach 1975−1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


kazan

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kazan – ce­sarz Ja­po­nii
  • Kazan – rzeka w pół­noc­nej Ka­na­dzie
  • Elia Kazan – ame­ry­kań­ski re­ży­ser i pi­sarz grec­kie­go po­cho­dze­nia
  • Kazan – mia­sto w Tur­cji
  • – tra­dy­cyj­ne uzbec­kie na­czy­nie do przy­go­to­wy­wa­nia na ot­war­tym ogniu orien­tal­nych po­traw; ro­dzaj du­że­go me­ta­lo­we­go kotła z pó­ło­krą­głym dnem kształ­tem zbli­żo­ny do woka, naj­czę­ściej wie­sza­ny nad ogni­skie...

Wikipedia


kazanecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paweł Ka­za­nec­ki – pol­ski po­li­to­log
  • Wal­de­mar Ka­za­nec­ki – pol­ski pia­ni­sta, dy­ry­gent i kom­po­zy­tor

Wikipedia


kazanie

1. prze­mo­wa du­chow­ne­go do wier­nych, zwy­kle pod­czas na­bo­żeń­stwa; ho­mi­lia;
2. tekst tego prze­mó­wie­nia;
3. po­tocz­nie: długa, nudna prze­mo­wa w celu po­u­cze­nia kogoś; ty­ra­da, pe­ro­ra, po­ła­jan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. re­li­gij­na prze­mo­wa, któ­rej celem jest prze­ka­za­nie prawd wiary i zasad życia mo­ral­ne­go, w chrze­ści­jań­stwie także część mszy lub na­bo­żeń­stwa;

 (1.2) przen. pot. na­dę­ta mowa umo­ral­nia­ją­ca

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kazać.

Wiktionary

Ka­za­nie (łac. "sermo") – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry sto­so­wa­nej, prze­mo­wa wy­gła­sza­na zwy­kle przez osobę du­chow­ną wyz­na­nia chrze­ści­jań­skie­go, która ma za za­da­nie na­u­cza­nie i prze­ka­za­nie tre­ści re­li­gij­nych. Od­mia­ną ka­za­nia jest ho­mi­lia za­wie­ra­ją­ca wy­ja­śnie­nie frag­men­tu tek­stu bi­blij­ne­go, czę­sto błęd­nie uwa­ża­na za sy­no­nim tego ter­mi­nu. Do 1970 roku ka­za­nia w Ko­ście­le ka­to­lic­kim były gło­szo­ne z am­bo­ny, obec­nie – czę­ściej z ka­zal­ni­cy (zwa­nej też po­e­tyc­ko sto­łem słowa Bo­że­go).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­za­nia gło­szo­ne są też poza eu­cha­ry­stią, np. pod­czas Gorz­kich Żali.

 (1.1) Każda ho­mi­lia jest ka­za­niem, ale nie każde ka­za­nie jest ho­mi­lią.

 (1.2) Je­że­li wrócę do domu po pół­no­cy, to znowu będę miał ka­za­nie od żony.

 (1.2) Bel­fer pra­wił mło­dzie­ży tra­dy­cyj­ne ka­za­nie przed wspól­nym wyj­ściem do kina.

 (1.3) Ka­za­nie mu iść precz nie było naj­lep­szym po­my­słem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈzãɲɛ, AS: kazãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazalnica ż., Kazalnica ż.

 czas. kazać ndk.

 przym. kazaniowy

Wiktionary


kazaniowy

przy­miot­nik od: ka­za­nie


SJP.pl


kazanka

zdrob­nie­nie od: ka­za­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­za­nia; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zan­ka – wieś w Buł­ga­rii
  • Ka­zan­ka – miej­sco­wość na Ukra­i­nie
  • Ka­zan­ka (rzeka) – rzeka w Rosji, do­pływ Wołgi
  • Ka­zan­ka – wieś w Rosji, w siel­so­wie­cie ło­mi­gor­skim re­jo­nu wo­łow­skie­go w ob­wo­dzie li­piec­kim
  • Ka­zan­ka – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie oren­bur­skim, w re­jo­nie szar­łyc­kim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kazań mrz., Kazanka ż.

:: fm. kazańczyk mos.

 przym. kazański

Wiktionary


kazanko

zdrob­nie­nie od: ka­za­nie


SJP.pl


kazanowianin

miesz­ka­niec Ka­za­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kazanowianka

miesz­kan­ka Ka­za­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kazanowski

przy­miot­nik od: Ka­za­nów


SJP.pl


kazanów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ka­za­nów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie zwo­leń­skim, w gmi­nie Ka­za­nów. Leży nad rzeką Ił­żan­ką. Jest sie­dzi­bą gminy Ka­za­nów oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie, lo­ko­wa­ne w 1556 roku, w dru­giej po­ło­wie XVI wieku po­ło­żo­ne było w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.

Wikipedia


kazanłycki

przy­miot­nik od: Ka­zan­łyk


SJP.pl


kazanłyk

mia­sto w Buł­ga­rii


SJP.pl

Ka­zan­łyk ( Казанлък) – mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Buł­ga­rii, nie­mal w cen­trum Do­li­ny Róż, na pół­noc od Sta­rej Za­go­ry. Prze­mysł ma­szy­no­wy, tek­styl­ny; mia­sto znane jest z pro­duk­cji olej­ku ró­ża­ne­go, po­zy­ski­wa­ne­go z ogrom­nych pól ob­sa­dzo­nych ró­ża­mi. 47 tys. miesz­kań­ców (2021).

Wikipedia


kazarka

dzika kacz­ka o rdza­wym upie­rze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­dor­na fer­ru­gi­nea|ref=tak., ga­tu­nek kacz­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­zar­ki na­zy­wa­ne też są gę­siów­ka­mi albo gę­sia­mi egip­ski­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈzarka, AS: kazarka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kazarka rdzawa

Wiktionary


kazarma

ko­sza­ry


SJP.pl


kazaski

do­ty­czą­cy Ka­za­chów; ka­zach­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­za­chów lub Ka­zach­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sach ko­mu­niz­mu wła­dze ro­ze­sła­ły około 25 mln Ro­sjan do naj­dal­szych za­kąt­ków im­pe­rium, by za­miesz­ka­li wśród ta­dżyc­kich mu­zuł­ma­nów, or­miań­skich chrze­ści­jan czy ka­za­skich ko­czow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈzasʲci, AS: kazasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazachstańczyk mos., Kazachstanka ż., kazachski mrz., Kazaszka ż., Kazachstan mrz., Kazach mos.

 przym. kazachstański, kazachski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kazachski, kazachstański

Wiktionary


kazaszka

oby­wa­tel­ka Ka­zach­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ka­zach­sta­nu, przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du ka­zach­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈzaʃka, AS: kazaška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazachski mrz., Kazachstan mrz.

:: fm. Kazach mos., Kazachstańczyk mos.

 przym. kazachski, kazaski, kazachstański, kirgistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kazachstanka

Wiktionary


kazatelnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. am­bo­na

Wiktionary


kazać

1. wy­da­wać, wydać roz­kaz albo po­le­ce­nie; po­le­cać (po­le­cić), za­rzą­dzać (za­rzą­dzić), roz­ka­zy­wać (roz­ka­zać);
2. po­wo­do­wać, spo­wo­do­wać, że coś się dzie­je, zmu­szać, zmu­sić do cze­goś swoim po­stę­po­wa­niem, nie roz­ka­zem;
3. prze­sta­rza­łe: wy­gło­sić, gło­sić ka­za­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni mo­dal­ny

 (1.1) wydać roz­kaz zro­bie­nia cze­goś

 (1.2) wydać po­le­ce­nie

 (1.3) przest. gło­sić ka­za­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­za­li strze­lać, więc strze­li­łem.

 (1.2) Mama ka­za­ła mi na­tych­miast przyjść do domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkazat͡ɕ, AS: kazać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazalnica ż., kazanie n.

 czas. rozkazać dk., rozkazywać ndk., skazać dk., skazywać ndk., zakazać dk., zakazywać ndk.

 przym. kazalniczy

Wiktionary


kazań

1. wy­da­wać, wydać roz­kaz albo po­le­ce­nie; po­le­cać (po­le­cić), za­rzą­dzać (za­rzą­dzić), roz­ka­zy­wać (roz­ka­zać);
2. po­wo­do­wać, spo­wo­do­wać, że coś się dzie­je, zmu­szać, zmu­sić do cze­goś swoim po­stę­po­wa­niem, nie roz­ka­zem;
3. prze­sta­rza­łe: wy­gło­sić, gło­sić ka­za­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Ta­tar­sta­nu;

Wiktionary

Kazań ( Казань, Казан, Qazan) – mia­sto w Rosji, sto­li­ca Ta­tar­sta­nu, le­żą­ce przy uj­ściu Ka­zan­ki do Wołgi (Sa­mar­ski Zbior­nik Wodny). Liczy 1,25 mln miesz­kań­ców (2021).

Oś­ro­dek prze­my­słu ma­szy­no­we­go, che­micz­ne­go (far­ma­cja), gu­mo­we­go, fu­trzar­skie­go, skó­rza­no-obuw­ni­cze­go, włó­kien­ni­cze­go i spo­żyw­cze­go. Jedno z więk­szych ro­syj­skich cen­trów pro­duk­cji lot­ni­czej, w mie­ście znaj­du­ją się dwie duże wyt­wór­nie: Ka­zań­skie Zjed­no­cze­nie Prze­my­słu Lot­ni­cze­go oraz Ka­zań­ska Fa­bry­ka Śmi­głow­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkazãɲ, AS: kazãń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazanka ż., kazańczyk mos., kazanka ż.

 przym. kazański

Wiktionary


kazańczyk

miesz­ka­niec Ka­za­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­za­nia; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazań mrz., Kazanka ż.

:: fż. kazanka ż.

 przym. kazański

Wiktionary


kazański

przy­miot­nik od: Kazań


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­za­niem, do­ty­czą­cy Ka­za­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazań mrz., Kazanka ż., kazańczyk mos., kazanka ż.

Wiktionary


kazba

twier­dza lub cy­ta­de­la w ar­chi­tek­tu­rze mu­zuł­mań­skiej; kasba


SJP.pl


kazbek

Ka­zbek (gruz. მყინვარწვერი, "Mkin­warc­we­ri"; ros. Казбек, "Ka­zbiek"; oset. Сæна, "Sæna", Хъазыбег, "Qa­zy­beg", Чырыстийы цъупп, "Čyrystijy c’upp"), jeden z naj­wyż­szych szczy­tów Ka­u­ka­zu na gra­ni­cy Gruz­ji z Rosją (Re­pu­bli­ka Pół­noc­ną Ose­tią-Ala­nią) o wy­so­ko­ści 5054 m n.p.m., po­ło­żo­ny we wschod­niej czę­ści cen­tral­ne­go Ka­u­ka­zu.

Wikipedia


kazberuk

naz­wi­sko


SJP.pl


kazeina

głów­ny skład­nik biał­ko­wy mleka; ser­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. biał­ko z mleka ssa­ków;

Wiktionary

Ka­ze­i­na (ser­nik) – biał­ko z mleka, które zo­sta­je wy­o­dręb­nio­ne w pro­ce­sie tra­wie­nia po­przez dzia­ła­nie pod­puszcz­ki.

Ka­ze­i­na na­le­ży do fos­fo­pro­te­in i gli­ko­pro­te­in, co oz­na­cza, że w łań­cu­chu biał­ka wbu­do­wy­wa­ne są resz­ty cu­kro­we i fos­fo­ra­no­we.

Ka­ze­i­na jest naj­waż­niej­szym biał­kiem mleka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czą­stecz­kach bia­łek na­bia­łu i zboża – ka­ze­i­nie i glu­te­nie znaj­du­ją się eg­zor­fi­ny – po­dob­nie dzia­ła­ją­ce jak mor­fi­na – al­ka­lo­id na­le­żą­cy do opia­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkazɛˈjĩna, AS: kazei ̯ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kazeinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sernik

Wiktionary


kazeinian

po­chod­na ka­ze­i­ny


SJP.pl


kazeinowy

przy­miot­nik od: ka­ze­i­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. do­ty­czą­cy ka­ze­i­ny, wła­ści­wy ka­ze­i­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ta­kich ana­liz wiemy na przy­kład, że do pro­duk­cji kleju ka­ze­i­no­we­go uży­wa­no ser­wat­ki i de­na­tu­ra­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkazɛjĩˈnɔvɨ, AS: kazei ̯ĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazeina ż.

Wiktionary


kazejak

naz­wi­sko


SJP.pl


kazek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., po­u­fa­ła forma od Ka­zi­mierz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Kazka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeź­dzi­li­śmy z dziad­kiem Kaz­kiem na pla­ża­a­żę nad Wisłę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazimiera ż., Kazimierz m., kaziuki nmos., Kazimierzowa ż., Kazimierzówna ż., Kazimierzostwo lm m., Kazikowa ż., Kazikówna ż., Kaziukowa ż.

:: fż. Kazka ż.

 przym. kazimierzowski, Kazimierzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kazik, Kazio, Kaziu

Wiktionary


kazemata

daw­niej: ka­za­ma­ta - skle­pio­ne, be­to­no­we po­mie­szcze­nie pod for­ty­fi­ka­cja­mi słu­żą­ce jako sta­no­wi­sko obron­ne pod­czas wojny, ma­ga­zy­ny lub wię­zie­nie; loch wię­zien­ny


SJP.pl


kazetempowiec

czło­nek Ko­mu­ni­stycz­ne­go Związ­ku Mło­dzie­ży Pol­ski (KZMP); KZMP-owiec


SJP.pl


kazetempowski

→ KZMP (Ko­mu­ni­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży Pol­ski); KZMP-owski


SJP.pl


kazia

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mie­ra (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrob­nie­nie od Ka­zi­mie­ra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. zob. Kazio.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W roli funk­cjo­na­riusz­ki Kazi wy­stą­pi­ła Vio­let­ta Arlak, niez­na­na wcze­śniej z ta­kich ról.

 (1.1) W Szwe­cji miesz­ka ku­zyn­ka Kazi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazik mos., Kaziu mos., Kazimiera ż.

Wiktionary


kaziczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Ka­zi­mierz

Wiktionary


kazik

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie); Kazio, Ka­ziu­nio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., po­u­fa­ła forma imie­nia Ka­zi­mierz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kazik z Anką czę­sto gry­wa­ją w bry­dża.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazimierz m., Kazek m., Kazio m., Kaziu m., Kazimiera ż., Kazia ż., Kazimierowicz ż./mos.

 przym. Kazikowy, Kazimierzowy, kazimierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kazek, Kaziu

Wiktionary


kazikowski

naz­wi­sko, np. Zyg­munt Ka­zi­kow­ski (1887-1906), czło­nek Or­ga­ni­za­cji Bo­jo­wej Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej


SJP.pl


kazikowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­zi­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kazimiera

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ka­zi­mie­ra – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ka­zi­mierz. W śred­nio­wie­czu nie wy­stę­po­wa­ło. Praw­do­po­dob­nie roz­po­wszech­ni­ło się pod ko­niec XVII wieku, po przy­jeź­dzie do Pol­ski Ma­ry­sień­ki, żony króla Jana III So­bie­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla­te­go też, głów­nie pod na­ci­skiem żony Marii Ka­zi­mie­ry, od­ku­pił zamek ole­ski i nie szczę­dząc kosz­tów sta­ran­nie go od­bu­do­wał, a mia­stu dał prawo do pię­ciu jar­mar­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʑĩˈmʲjɛra, AS: kaźĩmʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazik mos., Kaziu mos., Kazimierowo n., Kazimierów mrz.

:: fm. Kazimierz mos.

:: zdrobn. Kazia ż.

 przym. Kazimierzowy, kazimierzowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Kazia

Wiktionary


kazimierczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Ka­zi­mier­czak, pol­ski pił­karz, za­wod­nik Bo­a­vi­sty Porto
  • „Ka­zi­mier­czak”, pse­u­do­nim Ste­fa­na Mich­ni­ka jako taj­ne­go in­for­ma­to­ra służ­by bez­pie­czeń­stwa PRL
  • Prze­my­sław Ka­zi­mier­czak, pol­ski pił­karz, za­wod­nik Ac­cring­ton Stan­ley FC

Wikipedia


kazimierczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


kazimierczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kazimierka

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mie­ra (imię żeń­skie)


SJP.pl


kazimierowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kazimierowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mie­ro­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska
  • Ka­zi­mie­ro­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo
  • Ka­zi­mie­ro­wo – część wsi Guty w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca
  • Ka­zi­mie­ro­wo – osada leśna w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dobre Mia­sto
  • Ka­zi­mie­ro­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Ka­zi­mie­rów

Wikipedia


kazimierowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kazimierski

przy­miot­nik od miast: Ka­zi­mie­rza Wiel­ka, Ka­zi­mierz Bi­sku­pi, Ka­zi­mierz Dolny, Ka­zi­mierz Gór­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do miej­sco­wo­ści: Ka­zi­mie­rza Wiel­ka, Ka­zi­mierz Bi­sku­pi, Ka­zi­mierz Dolny, Ka­zi­mierz Gór­ni­czy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Ka­zi­mier­ski (1931-2024) – dzia­łacz spor­to­wy.
  • Leon Ka­zi­mier­ski (1909–1940) – pol­ski bok­ser.
  • Roman Ka­zi­mier­ski (1957–2004) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nową pompę do­sta­ną też ka­zi­mier­scy stra­ża­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazimierz mos./mrz., kazimierzanin mos., kazimierzanka ż.

 przym. Kazimierzowy

Wiktionary


kazimierz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) dziel­ni­ca Kra­ko­wa;

 (2.2) zob. Ka­zi­mierz Gór­ni­czy.;

 (2.3) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce

 (2.4) geogr. zob. Ka­zi­mierz Dolny.

 (2.5) geogr. zob. Ka­zi­mierz Bi­sku­pi.

 (2.6) geogr. zob. Ka­zi­mierz Po­mor­ski.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz – imię mę­skie
  • Ka­zi­mierz – pol­ski kró­le­wicz, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Ka­zi­mierz (VIII) (1494−1518) – syn Bo­gu­sła­wa X Wiel­kie­go, księ­cia po­mor­skie­go i Anny Ja­giel­lon­ki
  • Ka­zi­mierz – część mia­sta Kra­ków
  • Ka­zi­mierz – część mia­sta Sos­no­wiec
  • Ka­zi­mierz – część wsi Wło­dzi­mierz w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy
  • Ka­zi­mierz – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Lu­to­miersk
  • Ka­zi­mierz – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Skom­lin
  • Ka­zi­mierz – część wsi Dą­bro­wa w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń
  • Ka­zi­mierz – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Gło­gó­wek
  • Ka­zi­mierz – część wsi Mar­ko­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Mar­ko­wa
  • Ka­zi­mierz – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Ko­sa­ko­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­zi­mierz prze­chwa­lał się, że zna kró­lo­wą An­glii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʑĩmʲjɛʃ, AS: kaźĩmʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaziuki nmos., Kazimierzowa ż., Kazimierzówna ż., Kazimierzostwo lm m., Kazikowa ż., Kazikówna ż., Kaziukowa ż.

:: fż. Kazimiera ż.

:: zdrobn. Kazek, Kazik, Kazio, kresowe Kaziuk, stpol. Kasz

 przym. kazimierzowski, Kazimierzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Kazek, Kazik, Kazio, Kaziu

Wiktionary


kazimierzanin

miesz­ka­niec Ka­zi­mie­rzy Wiel­kiej, Ka­zi­mie­rza Bi­sku­pie­go, Ka­zi­mie­rza Dol­ne­go lub Ka­zi­mie­rza Gór­ni­cze­go


SJP.pl


kazimierzanka

miesz­kan­ka Ka­zi­mie­rzy Wiel­kiej, Ka­zi­mie­rza Bi­sku­pie­go, Ka­zi­mie­rza Dol­ne­go lub Ka­zi­mie­rza Gór­ni­cze­go


SJP.pl


kazimierzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mie­rze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Zbój­no
  • Ka­zi­mie­rze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Ka­zi­mie­rze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo
  • Ka­zi­mie­rze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Ka­zi­mie­rzo­wo
  • Ka­zi­mie­rzów
  • Ka­zi­mie­rzów­ka

Wikipedia


kazimierzostwo

Ka­zi­mierz z mał­żon­ką; Ka­zi­mie­rzo­wie


SJP.pl


kazimierzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Ka­zi­mie­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — A je­szcze przy­się­ga­nie sie­ro­cie? — woła try­um­fu­ją­co Ka­zi­mie­rzo­wa — sie­ro­tę ukrzyw­dzić, to jak obrus z oł­ta­rza ścią­gnąć!

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Kazimierz.

Wiktionary


kazimierzowie

Ka­zi­mierz z mał­żon­ką; Ka­zi­mie­rzo­stwo


SJP.pl


kazimierzowski

→ Ka­zi­mie­rzów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z pa­no­wa­niem Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go;

Wiktionary

Patrz:

Kazimierzów

Przykłady

 (1.1) Ko­ściół ery­go­wa­ny przy­pu­szczal­nie po 1325, a praw­do­po­dob­nie przed ka­zi­mie­rzow­ską lo­ka­cją mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazek mos., Kazimiera ż., Kazimierz m.

 przym. Kazimierzowy

Wiktionary


kazimierzowy

taki jak u Ka­zi­mie­rza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ka­zi­mie­rza


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ka­zi­mie­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inga wtu­li­ła się w Ka­zi­mie­rzo­wy koł­nierz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazimierz mos./mrz.

Wiktionary


kazimierzów

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mie­rzów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Borów
  • Ka­zi­mie­rzów – przy­sió­łek wsi Jaź­wi­ny w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Ka­zi­mie­rzów – część wsi Ławki w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Ka­zi­mie­rzów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie
  • Ka­zi­mie­rzów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • Ka­zi­mie­rzów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Ko­lusz­ki
  • Ka­zi­mie­rzów – część wsi Ma­rian­ka w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków
  • Ka­zi­mie­rzów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Pa­ra­dyż
  • Ka­zi­mie­rzów – osada w woj. łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza
  • Ka­zi­mie­rzów – znie­sio­na ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wola Krzysz­to­por­ska
  • Ka­zi­mie­rzów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Da­li­ków
  • Ka­zi­mie­rzów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Re­gnów

Wikipedia


kazimierzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. córka Ka­zi­mie­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­ne­gun­da Ka­zi­mie­rzów­na wysz­ła za mar­gra­bie­go Bran­den­bur­gii Lud­wi­ka Rzy­mia­ni­na.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Kazimierz.

Wiktionary


kazimira

ro­śli­na ja­dal­na z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­zi­mi­ra (Ca­si­mi­roa) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych
  • Ka­zi­mi­ra – wa­riant imie­nia Ka­zi­mie­ra

Wikipedia


kazin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kazin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski
  • Kazin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią

Wikipedia


kazio

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie); Ka­ziu­nio, Kazik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Ka­zi­mierz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­sia za­ło­ży­ła Ka­zio­wi śli­nia­czek w kwia­tusz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazimierz m., Kazik m., Kazek m., Kazimierowicz ż./mos.

Wiktionary


kazionny

żar­to­bli­wie: pań­stwo­wy, skar­bo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) środ. lub żart. pań­stwo­wy, skar­bo­wy; sta­no­wią­cy włas­ność pań­stwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) państwowy, rządowy, skarbowy

Wiktionary


kazior

naz­wi­sko


SJP.pl


kaziowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kazia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kazirodca

osoba utrzy­mu­ją­ca sto­sun­ki sek­su­al­ne z kimś bli­sko spo­krew­nio­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek, osoba do­pu­szcza­ją­ca się ka­zi­rodzt­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­zi­rod­ca po raz pier­wszy do­pu­ścił się gwał­tu na swej 6-let­niej sio­strze, kiedy li­czył za­led­wie 13 wio­sen.

 (1.1) — Widzę, że się gor­szysz — po­wie­dział Fi­le­ros. — Czyż­byś je­szcze nie wie­dział, w ja­kich grze­chach tonie mia­sto? To praw­dzi­wy Ba­bi­lon! A cezar… — tra­garz ro­zej­rzał się i choć ni­ko­go w po­bli­żu nie zo­ba­czył, ści­szył głos — roz­pust­nik i ka­zi­rod­ca! Żył z włas­ną matką, a potem kazał ją zabić.

 (1.1) Pe­do­fi­le i ka­zi­rod­cy muszą być ka­ra­ni. Jest to ten typ prze­stępstw, gdzie kara po­win­na być łą­czo­na z te­ra­pią.

 (1.1) Córki, które oj­ciec, nie­mal co­dzien­nie przez kilka lat, gwał­cił mó­wi­ły w są­dzie, że go cały czas ko­cha­ły! Inne z ofiar ka­zi­rod­ców wy­pie­ra­ją wszyst­ko z pa­mię­ci. Naj­czę­ściej tylko przy­pa­dek spra­wia, że zwy­rod­nial­cy, współ­ży­ją­cy z włas­ny­mi cór­ka­mi, tra­fia­ją przed sąd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazirodztwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kazirodźca

Wiktionary


kazirodczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­zi­rod­czy, do­pu­szcza­jąc się ka­zi­rodzt­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sy­pia­li­śmy z nimi umiar­ko­wa­nie, nieco ka­zi­rod­czo, że­ni­li­śmy się nie­chęt­nie, ale bar­dzo się ko­le­go­wa­li­śmy.

 (1.1) Przy­czy­ną oporu było albo to, że sam po­żą­dał jej ka­zi­rod­czo, a ona nie chcia­ła z nim ob­co­wać, albo to, że wy­rocz­nia go ostrze­gła, iż zgi­nie z ręki swo­je­go zię­cia.

 (1.1) W prze­nie­sie­niu z po­zio­mu edy­pal­ne­go te­ra­pe­u­ta jest edy­pal­nym ro­dzi­cem, ko­cha­nym zaz­dro­śnie i ka­zi­rod­czo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazirodztwo n.

Wiktionary


kazirodczy

→ ka­zi­rodzt­wo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­zi­rodzt­wem

Wiktionary

Patrz:

kazirodztwo

Przykłady

 (1.1) Jej mał­żeń­stwo z Janem Ka­zi­mie­rzem uz­na­no jed­nak za zwią­zek ka­zi­rod­czy: była wdową po bra­cie króla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazirodztwo n.

Wiktionary


kazirodztwo

ob­co­wa­nie płcio­we z osobą bli­sko spo­krew­nio­ną; in­cest


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sto­sun­ki płcio­we z osobą bli­sko spo­krew­nio­ną, ro­dzaj pa­ra­fi­lii;

Wiktionary

Ka­zi­rodzt­wo – za­cho­wa­nie sek­su­al­ne w sto­sun­ku do osoby bli­sko spo­krew­nio­nej, ale także osób spo­wi­no­wa­co­nych, np. po­przez adop­cję czy mał­żeń­stwo krew­ne­go. W wielu kul­tu­rach ka­zi­rodzt­wo po­zo­sta­je te­ma­tem tabu i po­strze­ga­ne jako jed­noz­nacz­nie złe – co uza­sad­nia się zwięk­szo­nym ry­zy­kiem wy­stą­pie­nia u po­tom­stwa wad wro­dzo­nych, nie­peł­no­spraw­no­ści fi­zycz­nej i in­te­lek­tu­al­nej oraz przedw­czes­nej śmier­ci. Jest ono tym więk­sze, im wyż­szy jest sto­pień po­kre­wień­stwa ge­ne­tycz­ne­go ro­dzi­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kazirodca m.

 przym. kazirodczy

 przysł. kazirodczo

Wiktionary


kazirodźca

daw­niej: ka­zi­rod­ca; ka­zi­rod­nik


SJP.pl


kaziu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., gwara. zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Ka­zi­mierz

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) W. lp. od: Kazio

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazimierz m., Kazio m., Kazek m., Kazik m., Kazia ż., Kazimiera ż.

 przym. Kazimierzowy, Kaziowy, Kazikowy, kazimierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kazio, Kazek, Kazik

Wiktionary


kaziuk

re­gio­nal­nie zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie); Kazio, Kazik, Kazek


SJP.pl

Ka­ziuk (Ka­ziu­ki, Ka­ziu­ko mugė) – od­by­wa­ją­cy się od czte­ry­stu lat jar­mark od­pu­sto­wy w Wil­nie w dzień świę­te­go Ka­zi­mie­rza (4 marca). W jego trak­cie od­by­wa­ły się po­cho­dy na czele z ku­gla­rza­mi i prze­bie­rań­ca­mi. Ka­ziu­ki miały miej­sce na Placu Ka­te­dral­nym, a od 1901 roku na Placu Łu­ki­skim. W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym po­chód ot­wie­rał prze­bra­ny za św. Ka­zi­mie­rza wil­nia­nin.

Wikipedia


kaziuki

ro­dzaj jar­mar­ku od­by­wa­ją­ce­go się w dzień św. Ka­zi­mie­rza (4 marca)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dzień św. Ka­zi­mie­rza – 4 marca;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʑüci, AS: kaźüḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazimierz mrz./mos.

Wiktionary


kaziunio

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie); Kazio, Kazik


SJP.pl


kazić

prze­sta­rza­łe:
1. dzia­łać na kogoś lub coś szkod­li­wie; psuć, szpe­cić;
2. de­mo­ra­li­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. psuć, bu­rzyć, ni­szczyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʑit͡ɕ, AS: kaźić

Wiktionary


kazka

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., po­u­fa­ła forma od Ka­zi­mie­ra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Kazek

Wiktionary

Kazka – ukra­iń­ski ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 2017 w Ki­jo­wie przez wo­ka­list­kę Olek­san­drę Za­ric­ką i gi­ta­rzy­stę My­ky­tę Bu­da­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­wie­dzi­my cio­cię Kazkę w szpi­ta­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazek mos., Kazimiera ż., Kazimierz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kazia

Wiktionary


kazkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kazka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kaznodzieja

1. du­chow­ny wy­gła­sza­ją­cy ka­za­nia;
2. czło­wiek lu­bią­cy pra­wić mo­ra­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. ktoś, kto wy­gła­sza ka­za­nia;

 (1.2) pot. przen. ktoś, kto prawi mo­ra­ły

 (1.3) przen. uta­len­to­wa­ny mówca

Wiktionary

Kaz­no­dzie­ja – osoba zaj­mu­ją­ca się wy­gła­sza­niem kazań lub ho­mi­lii, naj­czę­ściej w trak­cie na­bo­żeństw i wy­da­rzeń re­li­gij­nych. Zaz­wy­czaj funk­cję tę peł­nią du­chow­ni lub osoby świec­kie zwią­za­ne z daną wspól­no­tą.

Świad­ko­wie Je­ho­wy kaz­no­dzie­ją na­zy­wa­ją gło­si­cie­la – ochrz­czo­ne­go lub nie­ochrz­czo­ne­go człon­ka zboru, który nie­od­płat­nie głosi dobrą no­wi­nę o Kró­le­stwie Bożym, a kaz­no­dzie­ją peł­no­cza­so­wym – pio­nie­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wej­ściu kaz­no­dziei na am­bo­nę za­pa­no­wa­ła głu­cha cisza prze­ry­wa­na tylko westch­nie­nia­mi pań z so­da­li­cji.

 (1.1) Ks. Po­pie­łusz­ko był kaz­no­dzie­ją pry­mi­cyj­nym księ­dza Ste­fa­na.

 (1.2) Jacku, ależ z cie­bie jest kaz­no­dzie­ja!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaznodziejstwo n.

:: fż. kaznodziejka ż.

 przym. kaznodziejski

 przysł. kaznodziejsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eklezjasta

 (1.2) moralizator, moralista, mentor

 (1.3) krasomówca, orator, retor

Wiktionary


kaznodziejka

→ kaz­no­dzie­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta gło­szą­ca ka­za­nia

Wiktionary

Patrz:

kaznodzieja

Powiązane:

 rzecz. kaznodzieja mos., kaznodziejstwo n.

 przym. kaznodziejski

 przysł. kaznodziejsko

Wiktionary


kaznodziejski

→ kaz­no­dzie­ja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kaz­no­dziej­stwem lub kaz­no­dzie­ją, do­ty­czą­cy kaz­no­dziej­stwa lub kaz­no­dziei

 (1.2) na­pu­szo­ny, na­dę­ty, zbyt mo­ra­li­zu­ją­cy, przy­po­mi­na­ją­cy styl kaz­no­dziei

Wiktionary

Patrz:

kaznodzieja

Przykłady

 (1.1) Panie z so­da­li­cji ma­riań­skiej po­dzi­wia­ły kaz­no­dziej­skie za­an­ga­żo­wa­nie mło­de­go wi­ka­re­go.

 (1.2) Kaz­no­dziej­ska sztyw­ność dy­rek­tor­skie­go wy­stą­pie­nia ni­ko­mu nie przy­pa­dła do gustu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaznodziejstwo n., kaznodzieja m., kaznodziejka ż.

Wiktionary


kaznodziejsko

przy­słó­wek

 (1.1) pot. zbyt mo­ra­li­zu­ją­co, pom­pa­tycz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż za­czy­nam brzmieć nieco kaz­no­dziej­sko, zmień­my temat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaznodzieja m., kaznodziejka ż., kaznodziejstwo n.

 przysł. po kaznodziejsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po kaznodziejsku

Wiktionary


kaznodziejstwo

wy­gła­sza­nie kazań; bycie kaz­no­dzie­ją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. wy­gła­sza­nie kazań, bycie kaz­no­dzie­ją

 (1.2) rel. ca­łość twór­czo­ści kaz­no­dziej­skiej

 (1.3) ta­lent ora­tor­ski

 (1.4) pot. skłon­ność do wy­gła­sza­nia mów, pra­wie­nia mo­ra­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woj­ty­łę po­cią­ga­ło kaz­no­dziej­stwo.

 (1.1) Istot­nym mier­ni­kiem do­bre­go kaz­no­dziej­stwa jest oso­bi­ste życie kaz­no­dziei.

 (1.2) Kaz­no­dziej­stwo fran­cisz­ka­nów pier­wszej doby było pro­ste i czy­ste jak źród­la­na woda.

 (1.2) Miał do tego ta­lent, jego kaz­no­dziej­stwo było wy­so­kich lotów.

 (1.4) Mam po dziur­ki w nosie tego jego kaz­no­dziej­stwa, tych jego mo­ra­łów i sen­ten­cji.

 (1.4) Zli­tuj się, bę­dziesz mi tu cały wie­czór upra­wiał kaz­no­dziej­stwo?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaznodzieja m.

:: fż. kaznodziejka ż.

 przym. kaznodziejski

 przysł. kaznodziejsko

Wiktionary


kaznowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Kaz­now­ski − pol­skie naz­wi­sko, na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1266 osoby.

Kaz­now­scy herbu Su­che­kom­na­ty − szlach­ta za­gro­do­wa, pi­sa­li się "z Stęp­ko­wa" (Stęp­ków w po­wie­cie lu­bel­skim) i wo­ła­li się "So­po­ta­mi", wła­ści­cie­le wsi Kaz­nów

Wikipedia


kazoo

[czy­taj: kazu] pry­mi­tyw­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy mem­bra­no­fo­nów dę­tych, w po­sta­ci drew­nia­nej, me­ta­lo­wej lub kar­to­no­wej rurki, zam­knię­tej z jed­nej stro­ny cien­ką mem­bra­ną, na­da­ją­cy gło­so­wi znieksz­tał­co­ne, no­so­we brzmie­nie przy śpie­wie mor­mo­ran­do; mir­li­ton


SJP.pl

Kazoo – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy mem­bra­no­fo­nów dę­tych (mir­li­to­nów).

Kazoo to in­stru­ment-za­baw­ka, który w 1883 opa­ten­to­wał w Sta­nach Zjed­no­czo­nych War­ren Her­bert Frost. Jego udo­sko­na­lo­ną wer­sję o cha­rak­te­ry­stycz­nym kształ­cie ka­dłu­ba okrę­tu pod­wod­ne­go opa­ten­to­wał w 1902 Ge­or­ge D. Smith. Pier­wow­zo­rem kazoo jest.

Wikipedia


kazualistyczny

→ ka­zu­a­lizm


SJP.pl

Patrz:

kazualizm

kazualizm

po­gląd, we­dług któ­re­go przy­pa­dek rzą­dzi zda­rze­nia­mi


SJP.pl


kazualny

1. rzad­ko: do­ty­czą­cy przy­pad­ku gra­ma­tycz­ne­go; przy­pad­ko­wy;
2. prze­sta­rza­łe: oko­licz­no­ścio­wy, przy­god­ny


SJP.pl


kazuar

ol­brzy­mi ptak nie­lot­ny za­miesz­ku­ją­cy Nową Gwi­neę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­su­a­rius|ref=tak., duży, au­stra­lij­ski, tas­mań­ski i no­wog­wi­nej­ski nie­lot;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈzuwar, AS: kazuu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kazuaryna ż.

Wiktionary


kazuarowate

o ce­chach ka­zu­a­ro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

Ka­zu­a­ro­wa­te (Ca­su­a­rii­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu ka­zu­a­ro­wych (Ca­su­a­rii­for­mes). Obej­mu­je dwie po­dro­dzi­ny nie­lot­nych pta­ków za­miesz­ku­ją­cych Au­stra­lię, Nową Gwi­neę i są­sied­nie wyspy.

Wikipedia


kazuarowaty

o ce­chach ka­zu­a­ro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kazuarowe

1. → ka­zu­ar;
2. o ce­chach ka­zu­a­ro­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl

Ka­zu­a­ro­we (Ca­su­a­rii­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ga­tun­ki lą­do­we, nie­lot­ne, za­miesz­ku­ją­ce Au­stra­lię, Nową Gwi­neę i są­sied­nie wyspy. Ptaki te cha­rak­te­ry­zu­ją się du­ży­mi roz­mia­ra­mi, bra­kiem most­ka, re­duk­cją skrzy­deł i zdol­no­ścią do szyb­kie­go biegu. Ich pis­klę­ta są za­gnia­zdow­ni­ka­mi.

Wikipedia


kazuarowy

1. → ka­zu­ar;
2. o ce­chach ka­zu­a­ro­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


kazuary

ro­dzi­na nie­lot­nych pta­ków za­miesz­ku­ją­cych Au­stra­lię i Nową Gwi­neę


SJP.pl

Ka­zu­a­ry (Ca­su­a­rii­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ka­zu­a­ro­wa­tych (Ca­su­a­rii­dae).

Wikipedia


kazuaryna

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny rzew­nio­wa­tych, o sil­nie zre­du­ko­wa­nych li­ściach, ros­ną­ce prze­de wszyst­kim na te­re­nach pu­styn­nych i sa­wan­no­wych; rzew­nia


SJP.pl


kazuarynowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu bu­kow­ców; rzew­nio­wa­te


SJP.pl


kazuarynowaty

o ce­chach ka­zu­a­ry­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kazubek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zu­bek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no
  • Ka­zu­bek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek

Wikipedia


kazuista

osoba zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i do­ku­men­to­wa­niem rzad­kich przy­pad­ków, zwła­szcza w me­dy­cy­nie lub pra­wie


SJP.pl


kazuistka

→ ka­zu­i­sta


SJP.pl

Patrz:

kazuista

kazuistyczny

na­cią­ga­ny, wy­kręt­ny (naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do nie­ucz­ci­wych prób osią­ga­nia prze­wa­gi w dy­sku­sji za po­mo­cą po­zor­nie ra­cjo­nal­nych ar­gu­men­tów)


SJP.pl


kazuistyka

1. po­kręt­na ar­gu­men­ta­cja, na­cią­ga­nie ar­gu­men­tów i przy­kła­dów w celu uza­sad­nie­nia ja­kiejś tezy;
2. dro­biaz­go­we roz­strzy­ga­nie szcze­gó­ło­wych pro­ble­mów, zwła­szcza mo­ral­nych lub praw­nych, przez sto­so­wa­nie do nich od­po­wied­nio do­bra­nych zasad ogól­nych;
3. for­mu­ło­wa­nie prze­pi­sów praw­nych opar­te na ana­li­zie kon­kret­nych przy­pad­ków;
4. ob­ser­wa­cja i ana­li­za rzad­kich przy­pad­ków cho­ro­bo­wych, do­ku­men­to­wa­nie przy­pad­ków rzad­kich scho­rzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­ku­men­to­wa­nie prze­bie­gu tej samej cho­ro­by u kilku osób

Wiktionary

Ka­zu­i­sty­ka (łac. "casus", przy­pa­dek) – roz­strzy­ga­nie, w po­szcze­gól­nym wy­pad­ku ("casus") i przy da­nych oko­licz­no­ściach, mo­ral­nych lub praw­nych wąt­pli­wo­ści, jakie się na­su­wa­ją przy zbie­gu (ko­liz­ji) sprzecz­nych obo­wiąz­ków. Stąd roz­róż­nia się ka­zu­i­sty­kę mo­ral­ną (te­o­lo­gicz­ną) i praw­ni­czą.

Wikipedia


kazuizm

rzad­ko: dro­biaz­go­we roz­strzy­ga­nie szcze­gó­ło­wych pro­ble­mów, zwła­szcza mo­ral­nych lub praw­nych, przez sto­so­wa­nie do nich od­po­wied­nio do­bra­nych zasad ogól­nych; ka­zu­i­sty­ka


SJP.pl


kazulin

naz­wi­sko


SJP.pl


kazuo

Kazuo (jap. かずお, カズオ) – mę­skie imię ja­poń­skie.

Wikipedia


kazuro

naz­wi­sko


SJP.pl


kazus

casus; prze­sta­rza­le:
1. zda­rze­nie, wy­pa­dek, przy­kry zbieg oko­licz­no­ści;
2. za­gad­nie­nie, pro­blem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. wy­da­rze­nie po­wo­du­ją­ce skut­ki praw­ne

 (1.2) praw. za­da­nie, hi­po­te­tycz­na sy­tu­a­cja słu­żą­ca do spraw­dza­nia stu­den­tów z umie­jęt­no­ści sto­so­wa­nia prawa

Wiktionary

Kazus – przy­pa­dek bę­dą­cy przed­mio­tem roz­strzy­gnię­cia, np. sądu, po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go. Za­gad­nie­nie, pro­blem praw­ny, któ­re­go roz­wią­za­niem zaj­mu­je się po­wo­ła­ny do tego organ, np. ka­zu­sem bę­dzie ca­łoksz­tałt oko­licz­no­ści wraz z roz­strzy­gnię­ciem spra­wy o za­bój­stwo, która to­czy­ła się przed sądem i w któ­rej za­padł wyrok.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkazus, AS: kazus

Wiktionary


kazuśnik

śro­do­wi­sko­wo: książ­ka z przy­kła­da­mi przy­pad­ków bę­dą­cych przed­mio­tem roz­strzy­gnię­cia (ka­zu­sów)


SJP.pl


kazwin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, sto­li­ca osta­nu o tej samej naz­wie;

Wiktionary

Kaz­win "("per­ski: قزوین", Qazvīn)" – mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, w osta­nie Kaz­win, u pod­nó­ża gór El­burs. Około 370 tys. miesz­kań­ców w 2003 r. Sto­li­ca osta­nu o tej samej naz­wie.

W mie­ście uro­dzi­ła się Shi­rin Nes­hat, irań­ska ar­tyst­ka video artu, re­ży­ser­ka, sce­na­rzyst­ka i pro­du­cent­ka fil­mo­wa, miesz­ka­ją­ca w Nowym Jorku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kazwiński

Wiktionary


kazwiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kaz­wi­nem, do­ty­czą­cy Kaz­wi­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kazwin mrz.

Wiktionary


kazym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, prawy do­pływ Obu

Wiktionary


kaććh

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w in­dyj­skim sta­nie Gu­dźa­rat;

 (1.2) geogr. za­to­ka w za­chod­nich In­diach od­dzie­la­jąc re­gion Kaććh (1.1) od pół­wy­spu Kat­hi­ja­war;

Wiktionary

Kaććh, (gu­dźa­ra­ti: કચ્છ, hindi: कच्छ, ang: Kachchh, Kutch) – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny (hindi: zila, ang: di­strict) w in­dyj­skim sta­nie Gu­dźa­rat. Miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem kaćć­hi, znacz­nie róż­nią­cym się od urzę­do­we­go w tym sta­nie ję­zy­ka gu­dźa­ra­ti, ale bli­skim ję­zy­ko­wi sind­hi.

Wikipedia


kał

od­cho­dy ludz­kie lub zwie­rzę­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. wy­da­lo­ne, nie­stra­wio­ne reszt­ki po­kar­mo­we;

Wiktionary

Kał (ina­czej sto­lec, ek­skre­men­ty, od­cho­dy) – od­pa­do­we pro­duk­ty pro­ce­su tra­wie­nia.

Kał pow­sta­je w je­li­cie gru­bym. Reszt­ki po­kar­mo­we prze­mie­szcza­ne z je­li­ta cien­kie­go do je­li­ta gru­be­go mają kon­sy­sten­cję sto­sun­ko­wo płyn­ną. Do­pie­ro w je­li­cie gru­bym do­cho­dzi do koń­co­wej fazy re­sorp­cji wody i za­gę­szcze­nia kału.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swoim ra­por­cie opu­bli­ko­wa­nym w po­nie­dzia­łek, Con­su­mer Re­ports od­kry­ło E. coli lub inne bak­te­rie zwią­za­ne ze ska­że­niem kałem we wszyst­kich 300 opa­ko­wa­niach mie­lo­nej wo­ło­wi­ny, jakie prze­te­sto­wa­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaw, AS: kau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kałówka ż., kałuż mrz., kałuża ż.

 przym. kałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. fekalia, ekskrementy, fecesy, odchody, stolec; pot. kupa, kupka; wulg. sraka, gówno

Wiktionary


kała

naz­wi­sko


SJP.pl


kałabania

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Ku­ja­wy. po­gard. gruba i krępa osoba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) reg-pl|Prze­myśl. trud­na sy­tu­a­cja, ga­li­ma­tias

 (2.2) gw-pl|Ka­mie­niec Po­dol­ski,Dro­ho­bycz,Po­do­le,Ska­łat,Olesz­kow­ce,Trem­bow­la,Wierz­bo­wiec., reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. ka­łu­ża

 (2.3) gw-pl|Ska­łat. roz­le­wi­sko wodne

 (2.4) gw-pl|Ka­lisz. tęga ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wcho­dzi młody i spa­sły ka­ła­ba­nia, ści­ska się z z brać­mi szlach­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kałabańka ż.

Wiktionary


kałach

od­cho­dy ludz­kie lub zwie­rzę­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wojsk. ka­ra­bi­nek typu AK

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy wi­dzia­łeś tę scenę w fil­mie, jak wszy­scy strze­la­li do sie­bie z ka­ła­chów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkawax, AS: kau̯aχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kałasznikow mzw., kałasz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) AK, AK-47, karabinek AK, automat Kałasznikowa; pot. kałasz, kałasznikow

Wiktionary


kałacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ła­czem, do­ty­czą­cy Ka­ła­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kałacz mrz.

Wiktionary


kałacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. ro­syj­skie mia­sto re­jo­no­we po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim;

 (1.2) zob. Ka­łacz nad Donem.

Wiktionary

Ka­łacz ( Калач) – mia­sto w Rosji po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim. Ka­łacz prawa miej­skie otrzy­mał w roku 1945.

Znaj­du­je się u zbie­gu rzek To­łu­cze­jew­ka i Pod­gor­na­ja (do­pły­wy Donu), w od­le­gło­ści 294 km od mia­sta Wo­ro­neż.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kałacki

Wiktionary


kałakucki

prze­sta­rza­łe:
1. po­cho­dzą­cy z Kal­ku­ty; kal­kuc­ki;
2. od­no­szą­cy się do ka­ła­ku­ta, ko­gu­ta in­dyj­skiej rasy;
3. po­gard­li­wie: od­no­szą­cy się do uni­tów, ka­to­li­ków obrząd­ku grec­kie­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. po­cho­dzą­cy z Ka­li­ka­tu (mia­sta na Wy­brze­żu Ma­la­bar­skim)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkawaˈkut͡sʲci, AS: kau̯akucʹḱi

Wiktionary


kałakut

kogut in­dyj­skiej rasy kur


SJP.pl


kałakutas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kresy. po­gard. po­li­cjant lub żan­darm li­tew­ski z okre­su II wojny świa­to­wej

 (1.2) kresy. po­gard. o oso­bie na­ro­do­wo­ści li­tew­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ulicy za­trzy­mał mnie barw­nie umun­du­ro­wa­ny ka­ła­ku­tas.

 (1.2) Li­tew­ski kle­cha za­cho­wał się jak ty­po­wy ka­ła­ku­tas.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Litwin

Wiktionary


kałakuty

po­gard­li­we okre­śle­nie uni­tów, ka­to­li­ków obrząd­ku grec­kie­go


SJP.pl


kałamarnica

gło­wo­nóg po­sia­da­ją­cy wal­co­wa­te ciało z licz­ny­mi ra­mio­na­mi ota­cza­ją­cy­mi otwór gę­bo­wy, po­ru­sza­ją­cy się ru­chem odrzu­to­wym, ży­ją­cy gro­mad­nie w At­lan­ty­ku i Morzu Śró­dziem­nym; kal­mar; lo­li­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ja­dal­ny gło­wo­nóg mor­ski;

 (1.2) kulin. mięso ka­ła­mar­ni­cy (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rybak ostroż­nie wyjął ka­ła­mar­ni­cę i za­czął ją kroić.

 (1.2) Weź­mie­my ka­ła­mar­ni­cę z fryt­ka­mi i sa­łat­kę z czosn­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kałamarz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalmar

 (1.2) kalmar

Wiktionary


kałamarnice

rząd mor­skich gło­wo­no­gów o wal­co­wa­tym ciele z licz­ny­mi ra­mio­na­mi ota­cza­ją­cy­mi otwór gę­bo­wy; kal­ma­ry


SJP.pl

Ka­ła­mar­ni­ce, kal­ma­ry, kal­ma­roksz­tałt­ne (Te­ut­hi­da) – grupa około 300 ga­tun­ków gło­wo­no­gów za­li­cza­nych do dzie­się­cior­nic, tra­dy­cyj­nie kla­sy­fi­ko­wa­na w ran­dze rzędu lub po­drzę­du, znacz­nie zróż­ni­co­wa­na mor­fo­lo­gicz­nie i eko­lo­gicz­nie. Są za­li­cza­ne do owo­ców morza ("frut­ti di mare"). Część tak­so­no­mów nie uz­na­je tej grupy za klad, a nazwę Te­ut­hi­da trak­tu­je jako "nomen du­bium" i pro­po­nu­je w jej miej­sce wpro­wa­dze­nie rzę­dów My­op­si­da i Oe­gop­si­da.

Wikipedia


kałamarz

1. na­czy­nie na atra­ment;
2. zbior­nik na farbę w ma­szy­nie dru­kar­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) nie­wiel­ki, szczel­nie za­my­ka­ny po­jem­nik z róż­nych ma­te­ria­łów, słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia atra­men­tu lub tuszu;

 (1.2) druk. techn. w ma­szy­nie dru­kar­skiej: zbior­nik na farbę

Wiktionary

Ka­ła­marz (od łac. "ca­la­ma­rius", na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia piór pi­sar­skich; "ca­la­mus" – oz­na­cza trzci­nę uży­wa­ną daw­niej do pi­sa­nia) – na­czy­nie na pióra pi­sar­skie lub atra­ment, sto­so­wa­ne po­wszech­nie przed wy­na­le­zie­niem pióra wiecz­ne­go.

Ka­ła­ma­rze po­ja­wi­ły się w uży­ciu, gdy po­wszech­nie za­czę­to po­słu­gi­wać się pió­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co rano woźny szkol­ny na­peł­niał na­czy­nia atra­men­tem. Ławki z ot­wo­ra­mi na ka­ła­ma­rze stały w pol­skich szko­łach do końca lat sześć­dzie­sią­tych XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈwãmaʃ, AS: kau̯ãmaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kałamarnica ż.

Wiktionary


kałamarzyk

zdrob­nie­nie od: ka­ła­marz; nie­wiel­kie na­czy­nie na atra­ment


SJP.pl


kałamaszka

od­kry­ty po­jazd czte­ro­ko­ło­wy bez re­so­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. reg. nie­wiel­ki od­kry­ty po­jazd konny, ro­dzaj czte­ro­ko­ło­wej bryki bez re­so­rów i budy, uży­wa­ny w XVII–XX wieku;

Wiktionary

Ka­ła­masz­ka (bia­łor. каламажка) – nie­wiel­ki po­jazd konny, czte­ro­ko­ło­wy wąski, ot­war­ty wózek o pro­stej skrzy­nio­wej kon­struk­cji.

A. Brückner i Z. Glo­ger wy­wo­dzą jego nazwę od ru­siń­skie­go zdrob­nia­łe­go okre­śle­nia "ko­li­ma­ga" oz­na­cza­ją­ce­go w XV wieku duży wóz to­wa­ro­wy z ochron­ną budą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już od lat utarł się w za­ścian­ku zwy­czaj, że po uro­dzi­no­wym śnia­da­niu mę­skie bract­wo ła­do­wa­ło się w ka­ła­masz­ki i ru­sza­ło ze strzel­ba­mi w cie­trze­wie gaiki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkawãˈmaʃka, AS: kau̯ãmaška

Wiktionary


kałamutek

drą­żek do obra­ca­nia wier­tła przy wier­ce­niu uda­ro­wym


SJP.pl


kałan

zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; wydra mor­ska, wy­droz­wierz


SJP.pl

Kałan ("En­hy­dra") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wydr (Lu­tri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (Mu­ste­li­dae).

Wikipedia


kałanek

dra­pież­nik z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


SJP.pl


kałanki

po­tocz­nie:
1. wy­pra­wio­ne skór­ki z ka­łan­ka;
2. futro, błam z tych skó­rek


SJP.pl


kałankowy

wy­ko­na­ny z futra ka­ła­nek


SJP.pl


kałar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, po­ło­żo­na w ob­wo­dzie czy­tyj­skim; prawy do­pływ Wi­ti­mu;

Wiktionary

Kałar – rzeka w Rosji, w ob­wo­dzie czy­tyj­skim; prawy do­pływ Wi­ti­mu. Dłu­gość 511 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 17 400 km².

Źró­dła w Gó­rach Ka­łar­skich; pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-za­chod­nim sze­ro­ką do­li­ną po­mię­dzy Gó­ra­mi Sta­no­wy­mi (pasma Udo­kan i Jan­kan) a Gó­ra­mi Ka­łar­ski­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kałarski

Wiktionary


kałarasz

dawny żoł­nierz tu­rec­ki albo ru­muń­ski, po­sła­niec konny


SJP.pl


kałarski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ła­rem (rzeką w Rosji az­ja­tyc­kiej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kałar mrz.

Wiktionary


kałasz

po­tocz­nie: ka­ra­bin au­to­ma­tycz­ny z serii AK; Ka­łasz­ni­kow, Ka­łach


SJP.pl


kałasznikow

po­tocz­nie: ka­ra­bin au­to­ma­tycz­ny z serii AK; Ka­łasz, Ka­łach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wojsk. ka­ra­bi­nek au­to­ma­tycz­ny ra­dziec­kiej kon­struk­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­cha­ił Ka­łasz­ni­kow
  • ka­ra­bi­nek AK, pot. ka­łasz­ni­kow
  • Ka­łasz­ni­kow – ro­syj­ski film bio­gra­ficz­ny z 2020 roku
  • Ka­łasz­ni­kow – ro­syj­ski kon­cern zbro­je­nio­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kałach m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) AK, AK-47, karabinek AK, automat Kałasznikowa; pot. kałach, kałasz

Wiktionary


kałboj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. męż­czyz­na po­bie­ra­ją­cy opła­ty w pu­blicz­nych to­a­le­tach

 (1.2) pot. po­gard. ktoś nie­lu­bia­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wcho­dząc do sra­cza dałem kał­bo­jo­wi dychę. Po­nie­waż bar­dzo mi się śpie­szy­ło, nie po­cze­ka­łem na wy­da­nie resz­ty, a potem nie chciał mi nic dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkawbɔj, AS: kau̯boi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek klozetowy

Wiktionary


kałdun

1. ru­basz­nie o brzu­chu;
2. w gwa­rze ło­wiec­kiej cie­płe wnętrz­no­ści zwie­rzy­ny łow­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. duży brzuch

 (1.2) po­tra­wa w kształ­cie kuli, przy­go­to­wy­wa­na z ziem­nia­ków i mięsa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­jesz tyle piwa, że urósł ci od niego ładny kał­dun.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzuchol, brzuszysko, brzuszydło, bebzon, bandzioch, bebech

Wiktionary


kałdunica

kał­du­ni­ca rde­stów­ka - ga­tu­nek ston­ki


SJP.pl


kałek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kałek – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Lub­sko.
  • Kałek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Su­le­jów.
  • Kałek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Krzy­mów.
  • Kałek – je­zio­ro w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Byt­ni­ca.

Wikipedia


kałga

w pań­stwie Ta­ta­rów Krym­skich: druga po cha­nie osoba w pań­stwie, za­rzą­dza­ją­ca prawą, więk­szą czę­ścią pań­stwa oraz więk­szą czę­ścią wojsk ta­tar­skich pod­czas bitwy; gałga


SJP.pl

Kałga (mong. - brama), kałga suł­tan – pier­wszy po cha­nie urzęd­nik w hie­rar­chii Cha­na­tu Krym­skie­go. Pier­wszy na­stęp­ca i re­gent wład­cy (dru­gim był nur­re­din). Za­rząd­ca pra­wej stro­ny pań­stwa (wschod­niej czę­ści kraju) i do­wód­ca pra­we­go licz­niej­sze­go skrzy­dła armii krym­skiej w cza­sie wal­nych wy­praw wo­jen­nych.

Wikipedia


kałka

naz­wi­sko


SJP.pl

Kałka (nazwa obocz­na: Lip­czy­no, Ka­mion­ka) – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Ko­cza­ła.

Wikipedia


kałkan

tar­cza z prę­tów drze­wa fi­go­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. okrą­gła tar­cza po­cho­dze­nia wschod­nie­go, w Pol­sce uży­wa­na przez lekką jazdę w XVI–XVII wieku;

Wiktionary

Kał­kan (tur. "kal­kan") – lekka, okrą­gła, mocno wy­pu­kła tar­cza po­cho­dze­nia wschod­nie­go, uży­wa­na w Per­sji, In­diach bądź Tur­cji. Znana też w kra­jach arab­skich, Chi­nach, Mon­go­lii, Pol­sce i na Wę­grzech.

Wikipedia


kałmucja

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z re­pu­blik wcho­dzą­cych w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

Kał­mu­cja ( Калмыкия, Хальмг Таңһч), pełna nazwa: Re­pu­bli­ka Kał­mu­cji (ros. Республика Калмыкия, kałm. Хальмг Таңһчин балһсн) – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, za­miesz­ka­na głów­nie przez Kał­mu­ków i Ro­sjan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kał­mu­cja po­ło­żo­na jest na po­łud­nio­wo-wschod­nich krań­cach eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kałmuk mos., Kałmuczka ż., kałmucki mrz.

 przym. kałmucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Kałmucji

Wiktionary


kałmucki

przy­miot­nik od: Kał­mu­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) etn. od­no­szą­cy się, zwią­za­ny z Kał­mu­ka­mi

 (1.2) po­gard. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kał­mu­ków, pro­stac­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Kał­mu­ków;

Wiktionary

Kał­muc­ki – pol­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kałmuk mos., Kałmuczka ż., Kałmucja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) prostacki, chamski

Wiktionary


kałmuczka

→ kał­muk (pro­stak, gbur)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka mon­gol­skie­go na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go ob­sza­ry nad Mo­rzem Ka­spij­skim (Kał­mu­cję);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kałmucja ż., kałmucki mrz.

:: fm. Kałmuk mos.

 przym. kałmucki

Wiktionary


kałmuk

1. po­gard­li­wie o czło­wie­ku o sko­śnych oczach i pła­skiej twa­rzy miesz­ka­ją­cym w az­ja­tyc­kiej czę­ści by­łe­go ZSRR,
2. po­gard­li­wie o pro­sta­ku i gbu­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek ludu z grupy oj­rac­kiej za­miesz­ku­ją­ce­go Kał­mu­cję;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo zra­nio­nej nogi, czym prę­dzej za­bra­łem z sobą ap­tecz­kę i wy­ru­szy­łem ku nim wraz z Kał­mu­kiem, cho­ciaż moi to­wa­rzy­sze oba­wia­li się pod­stę­pu ze stro­ny ro­zbój­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kałmucja ż., kałmucki mrz.

:: fż. Kałmuczka ż.

 przym. kałmucki

Wiktionary


kałomocz

pół­płyn­na wy­da­li­na pta­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. fizj. pół­płyn­na wy­da­li­na pta­ków

Wiktionary


kałowy

→ kał


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kałem, do­ty­czą­cy kału

Wiktionary

Patrz:

kał

Powiązane:

 rzecz. kał mrz., kałówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stolcowy

Wiktionary


kałożerstwo

je­dze­nie kału


SJP.pl


kałszkwał

nagła, ma­so­wa fala kry­ty­ki lub obu­rze­nia w in­ter­ne­cie; gów­no­bu­rza, shit­storm


SJP.pl


kałucki

naz­wi­sko


SJP.pl


kaługa

wę­drow­na, ana­dro­micz­na ryba z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych o dłu­go­ści ciała 5-6 me­trów, ży­ją­ca w rze­kach Sy­be­rii (głów­nie w Amu­rze), ce­nio­na ze wzglę­du na mięso i ikrę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, po­ło­żo­ne nad Oką, na po­łud­nio­wy za­chód od Mosk­wy, sto­li­ca ob­wo­du ka­łu­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­łu­ga – ga­tu­nek wę­drow­nej, ana­dro­micz­nej ryby z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych
  • Ka­łu­ga – mia­sto w Rosji
  • Ka­łu­ga – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no
  • Ka­łu­ga – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec
  • Ka­łu­ga – część wsi Niel­bark w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Ku­rzęt­nik
  • Ka­łu­ga – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy a daw­niej sta­cja w Ka­łu­dze w po­wie­cie brod­nic­kim, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kałuski

Wiktionary


kałuski

przy­miot­nik od: Ka­łu­ga


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­łu­gą, do­ty­czą­cy Ka­łu­gi

 (1.2) zwią­za­ny z Ka­łu­szem, do­ty­czą­cy Ka­łu­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaługa ż., Kałusz m.

Wiktionary


kałusz

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim;

Wiktionary

Ka­łusz (ukr. Калуш) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu ka­łu­skie­go i hro­ma­dy Ka­łusz.

Mia­sto kró­lew­skie lo­ko­wa­ne w 1534 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ru­skim. Na­stęp­nie znaj­do­wa­ło się w za­bo­rze au­striac­kim (Ga­li­cja) od 1772 do 1918 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu jest cząst­ka ich oj­czyz­ny, ich dzie­ciń­stwa, lat mło­dych gór­nych i chmur­nych, prze­su­wa­ją się wspom­nie­nia: Lwów, Bo­ry­sław, Dro­ho­bycz, Bit­ków, Tru­ska­wiec, Ka­łusz, Grod­no, Wilno, Sokal i Sta­rzyn­ki Małe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈka.wuʂ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kałuski

Wiktionary


kałuszyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce

Wiktionary

Ka­łu­szyn – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ka­łu­szyn.

Leży w daw­nej ziemi liw­skiej hi­sto­rycz­ne­go Ma­zo­wsza. Ka­łu­szyn uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1662 ro­kiem. Do 1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Chro­ści­ce. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go w roku 1831 trzy­krot­nie dosz­ło do walk w mie­ście. I bitwa pod Ka­łu­szy­nem zo­sta­ła sto­czo­na 17 lu­te­go w oko­li­cach Ka­łu­szy­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈwuʃɨ̃n, AS: kau̯ušỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kałuszynianin m., kałuszynianka ż.

 przym. kałuszyński

Wiktionary


kałuszynianin

miesz­ka­niec Ka­łu­szy­na


SJP.pl


kałuszynianka

miesz­kan­ka Ka­łu­szy­na


SJP.pl


kałuszyński

przy­miot­nik od: Ka­łu­szyn


SJP.pl


kałuziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Ka­łu­ziń­ski (forma żeń­ska: Ka­łu­ziń­ska; licz­ba mnoga: Ka­łu­ziń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1044 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 1379 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "ka­łu­ża" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w po­łud­nio­wo-cen­tral­nej Pol­sce.

Wikipedia


kałuż

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. po­wódź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub męski

 (2.1) śrpol. ka­łu­ża

Wiktionary

Kałuż – część wsi Sor­bin w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie skar­ży­skim, w gmi­nie Bli­żyn.

W la­tach 1975–1998 Kałuż ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkawuʃ, AS: kau̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kał mrz., kałuża ż.

Wiktionary


kałuża

1. coś roz­la­ne­go;
2. za­głę­bie­nie w ziemi z błot­ni­stą wodą z opa­dów lub ście­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płyt­ki dołek wy­peł­nio­ny wodą, bło­tem

 (1.2) mokra plama, roz­la­na ciecz

Wiktionary

Ka­łu­ża – nie­wiel­ki zbior­nik wody lub innej cie­czy na po­wierzch­ni ziemi, naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­cy po in­ten­syw­nych opa­dach de­szczu.

Ka­łu­że pow­sta­ją w be­zod­pły­wo­wych za­głę­bie­niach grun­tu o nie­wiel­kiej prze­pu­szczal­no­ści wod­nej lub bę­dą­cym w sta­nie na­sy­ce­nia wodą. Śred­ni­ca ka­łu­ży waha się zwy­kle od kil­ku­dzie­się­ciu cen­ty­me­trów do kilku lub kil­ku­na­stu me­trów, a głę­bo­kość wy­no­si od kilku do kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Deszcz prze­stał na­resz­cie padać i tylko gdzie­nieg­dzie po­zo­sta­ły spore ka­łu­że.

 (1.1) Po każ­dej ule­wie wokół mo­je­go domu two­rzą się ka­łu­że.

 (1.2) Od fron­tu i z tyłu znaj­do­wa­ły się drzwi i sie­nie, przed któ­re­mi gniły ka­łu­że pomyj i le­ża­ły kupy śmie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈwuʒa, AS: kau̯uža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kał m., kałuż m.

:: zdrobn. kałużka ż.

 przym. kałużowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lwów|kałabania.

Wiktionary


kałużka

zdrob­nie­nie od: ka­łu­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­łu­ża

 (1.2) mała ka­łu­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed we­ran­dą po de­szczu po­zo­sta­ło kilka ka­łu­żek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kałuża ż., Kałuża mos./ż.

Wiktionary


kałużna

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­łuż­na – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim, w gmi­nie Ol­szy­na
  • Ka­łuż­na – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Osina
  • Ka­łuż­na – po­la­na w Gor­cach. Po­ło­żo­na na grzbie­cie łą­czą­cym Śred­ni Wierch z Sol­ni­skiem, w obrę­bie miej­sco­wo­ści Obi­do­wa

Wikipedia


kałużnica

ga­tu­nek owada z rzędu chrzą­szczy


SJP.pl

Ka­łuż­ni­ca ("Hy­drop­hi­lus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ka­łuż­ni­co­wa­tych, po­dro­dzi­ny Hy­drop­hi­li­nae i ple­mie­nia Hy­drop­hi­li­ni. Kos­mo­po­li­tycz­ny. Obej­mu­je 66 opi­sa­nych ga­tun­ków.

Wikipedia


kałużnice

ga­tu­nek owada z rzędu chrzą­szczy


SJP.pl


kałużnicowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy


SJP.pl

Ka­łuż­ni­co­wa­te (Hy­drop­hi­li­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i na­dro­dzi­ny ka­łuż­ni­coksz­tałt­nych. Roz­mie­szczo­na kos­mo­po­li­tycz­nie. Obej­mu­je około 2900 opi­sa­nych ga­tun­ków. Za­miesz­ku­ją śro­do­wi­ska wodne lub śro­do­wi­ska lą­do­we o dużej za­war­to­ści wody, rzad­ko such­sze.

Wikipedia


kałużnicowaty

o ce­chach ka­łuż­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


kałużny

naz­wi­sko


SJP.pl

Ka­łuż­ny (cz. "Kalužný"; 994 m n.p.m.) – szczyt w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Be­ski­du Mo­raw­sko-Ślą­skie­go w Cze­chach.

Szczyt Ka­łuż­ne­go wzno­si się w głów­nym grzbie­cie Pasma Ro­pi­cy, nieco przed po­ło­wą jego dłu­go­ści (li­cząc od głów­ne­go grzbie­tu Kar­pat), tuż przed miej­scem, w któ­rym od­ga­łę­zia się ramię ma­sy­wu Ostre­go. Od wscho­du pod­cho­dzi podeń do­li­na po­to­ku Kopytná, na­to­miast od za­cho­du – do­li­na po­to­ku Slavíč.

Wikipedia


kałużowy

przy­miot­nik od: ka­łu­ża


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ka­łu­ża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkawuˈʒɔvɨ, AS: kau̯užovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kałuża ż., Kałuża mos./ż.

Wiktionary


kałużyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kałwak

naz­wi­sko


SJP.pl


kałym

u ludów tu­rec­kich: wykup pła­co­ny ro­dzi­com na­rze­czo­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) (u ludów tu­rec­kich) wykup na­rze­czo­nej przez na­rze­czo­ne­go od ro­dzi­ny lub krew­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkawɨ̃m, AS: kau̯ỹm

Wiktionary


kałówka

po­tocz­nie: po­jem­nik na kał do ba­da­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­jem­nik la­bo­ra­to­ryj­ny na kał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kał m., kałuża ż.

 przym. kałowy

Wiktionary


kałębasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kałęcki

naz­wi­sko


SJP.pl


kałęczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­łę­czyn – część wsi An­to­nie­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Bąd­ko­wo
  • Ka­łę­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Sońsk
  • Ka­łę­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki
  • Ka­łę­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Czer­won­ka
  • Ka­łę­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Nur
  • Ka­łę­czyn – część wsi Gzy w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Gzy
  • Ka­łę­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Sto­czek
  • Ka­łę­czyn – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca
  • Ka­łę­czyn – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Pisz
  • Ka­łę­czyn – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Dźwie­rzu­ty
  • Ka­łę­czyn – dawna wieś na te­re­nie dzi­siej­szej War­sza­wy
  • Ka­łę­czyn – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ka­łę­czy­nie, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim

Wikipedia


kałęczynek

Ka­łę­czy­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­ba­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 85 miesz­kań­ców. Jest najm­niej­szą miej­sco­wo­ścią gminy Lu­ba­nie.

Wikipedia


kańczucki

→ Kań­czu­ga; kań­czu­ski


SJP.pl


kańczug

1. skó­rza­ny bicz z krót­ką rę­ko­je­ścią; na­haj­ka; nahaj; batog;
2. ude­rze­nie takim bi­czem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj bicza z ple­śće­cio­ne­go rze­mie­nia osa­dzo­ne­go na krót­kiej rę­ko­je­ści;

 (1.2) ude­rze­nie kań­czu­giem (1.1)

Wiktionary

Kań­czug (z tur. "kam­cze" = bicz, ang. "Cat o'nine tails") – ple­cio­ny skó­rza­ny bicz z rę­ko­je­ścią, zwany także „kotem o dzie­wię­ciu ogo­nach”.

Zo­stał wy­na­le­zio­ny w An­glii. W car­skiej Rosji wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako na­rzę­dzie chło­sty. W po­dob­nym celu był sto­so­wa­ny w pier­wszych la­tach eu­ro­pej­skie­go osad­nict­wa w Au­stra­lii, gdzie chło­sta nim na­le­ża­ła do naj­cięż­szych kar dy­scy­pli­nar­nych dla zsy­ła­nych tam ska­zań­ców, wielu zaś pod­da­nych jej ludzi doz­na­wa­ło tak głę­bo­kich obra­żeń, że wkrót­ce potem umie­ra­ło w mę­czar­niach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãj̃n͇t͡ʃuk, AS: kãĩ ̯ṇčuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kańczuga ż.

Wiktionary


kańczuga

1. skó­rza­ny bicz z krót­ką rę­ko­je­ścią; na­haj­ka; nahaj; batog;
2. ude­rze­nie takim bi­czem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kań­czu­ga – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­wor­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kań­czu­ga, po­ło­żo­ne na Pod­gó­rzu Rze­szow­skim. Leży nad rzeką Mlecz­ką.

Leży w hi­sto­rycz­nej ziemi prze­my­skiej. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1441 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ru­skim, w 1739 roku na­le­ża­ło wraz z fol­war­kiem do klu­cza Kań­czu­ga Lu­bo­mir­skich. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãj̃n͇ˈt͡ʃuɡa, AS: kãĩ ̯ṇčuga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kańczug mrz., kańczużanin mos.

 przym. kańczuski

Wiktionary


kańczuski

→ Kań­czu­ga; kań­czuc­ki (daw­niej)


SJP.pl


kańczużanin

miesz­ka­niec Kań­czu­gi (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kańczużanka

miesz­kan­ka Kań­czu­gi (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kańkowo

Kań­ko­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Mał­ki­nia Górna.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Najś­więt­sze­go Serca Pana Je­zu­sa w Mał­ki­ni Gór­nej.

Wikipedia


kańsi

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzieś, w pew­nym miej­scu

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kany, kansi, kansikej, kanyż

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kansi, , kajsik, kajsi, gw. Górny Śląsk kajś

Wiktionary


kańsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, nad rzeką Kan;

Wiktionary

Kańsk (ros. Канск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, nad rzeką Kan (do­pływ Je­ni­se­ju), na wschód od Kras­no­jar­ska. Za­ło­żo­ne w 1628 roku. Około 88 tys. miesz­kań­ców (2020). Oś­ro­dek wy­do­by­cia węgla, a także prze­my­słu ba­weł­nia­ne­go oraz żyw­no­ścio­we­go. W mie­ście znaj­du­je się baza lot­ni­cza, prze­bie­ga przez nie rów­nież kolej trans­sy­be­ryj­ska.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kan mrz.

 przym. kański

Wiktionary


kański

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kań­skiem, do­ty­czą­cy Kań­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Kań­ski – pol­ski mu­zy­ko­log i kry­tyk mu­zycz­ny
  • Hen­ryk Kań­ski – pol­ski ofi­cer
  • Ta­de­usz Kań­ski (właśc. Ta­de­usz Dro­ho­mi­rec­ki) – pol­ski aktor, re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • rejon kań­ski – rejon ad­mi­ni­stra­cyj­ny i ko­mu­nal­ny Kraju Kras­no­jar­skie­go w Rosji

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kańsk mrz., Kan mrz.

Wiktionary


kaśczyn

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kaśki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kasia ż., Kaśka ż., Kasieńka ż., Katarzyna ż.

Wiktionary


kaśczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kaśki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kaśka

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie); Kasia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrobn. Ka­ta­rzy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ży­czy­łam Kaśce ten ze­szyt.

 (1.1) Aaaa, Kaśka pipę po­ka­za­ła! – krzy­knął umo­ru­sa­ny blon­dy­nek, wska­zu­jąc brud­nym pa­lu­chem na dziew­czyn­kę, któ­rej twarz na­tych­miast po­kry­ła się ru­mień­cem

 (1.1) Kaśka nawet nie pró­bo­wa­ła mamić się mrzon­ka­mi, że Zbi­gniew na wieść o dziec­ku odej­dzie od żony.

 (1.1) Mój pra­dziad, Jakub, przy­wiózł z Pol­ski syna Jędr­ka. Tego sa­me­go roku po­wie­dział do niego: – Idź, Ję­druś, do Ko­siń­skich, tam jest Kaśka, może ona się z tobą ożeni. A jak się ożeni, to ci dam dwa­dzie­ścia pięć hek­ta­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaɕka, AS: kaśka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katarzyna ż., Kasia ż., Kasieńka ż., Katarzynka ż., Katarzynki nmos., katarzynka ż.

 przym. przest. gwara. Kaśczyn

Wiktionary


kaźmierczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kaź­mier­czak (ur. 1950) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • An­drzej Kaź­mier­czak (ur. 1961) – pol­ski po­li­tyk
  • Ce­za­ry Kaź­mier­czak (ur. 1964) – pre­zes Związ­ku Przed­się­bior­ców i Pra­co­daw­ców
  • Ed­ward Kaź­mier­czak (1908–2002) – po­li­tyk w PRL
  • Grze­gorz Kaź­mier­czak (ur. 1964) – pol­ski poeta
  • Hen­ryk Kaź­mier­czak (ur. 1932) – pol­ski po­li­tyk, wo­je­wo­da ko­niń­ski
  • Hen­ryk Kaź­mier­czak (1953–2017) – pol­ski poeta, kom­po­zy­tor
  • Jan Kaź­mier­czak (ur. 1950) – pol­ski po­li­tyk
  • Jerzy Kaź­mier­czak (ur. 1940) – pol­ski po­li­tyk
  • Józef Kaź­mier­czak (1884–1971) – po­li­tyk w PRL
  • Józef Kaź­mier­czak (1903–1953) – kon­struk­tor stat­ków i okrę­tów, wy­kła­dow­ca Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej, na­u­czy­ciel
  • Prze­my­sław Kaź­mier­czak (ur. 1982) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


kaźmierczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kaźmierowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kaźmierski

→ Kaź­mierz


SJP.pl

Patrz:

Kaźmierz

kaźmierz

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kaź­mierz – wieś (daw­niej mia­sto) w za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Kaź­mierz, 20 km na pół­noc­ny za­chód od Poz­na­nia, nad rzeką Samą. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Kaź­mierz. Skła­da się z dwóch czę­ści: Kaź­mie­rza oraz Nowej Wsi. Znana jest z or­ga­ni­zo­wa­ne­go co­rocz­nie "Szla­ku piw­ne­go".

Wikipedia


kaźmierzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kaź­mie­rze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Mro­cza
  • Kaź­mie­rze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­ba­nie
  • Kaź­mie­rze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Bar­wi­ce
  • Kaź­mie­rze­wo – gro­ma­da

Wikipedia


kaźmirów

Kaź­mi­rów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Ga­le­wi­ce.

W 2004 roku w Kaź­mi­ro­wie miesz­ka­ły 124 osoby.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


kaźń

prze­sta­rza­le:
a) kara śmier­ci;
b) cięż­kie wię­zie­nie bądź cela śmier­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ko­na­nie kary śmier­ci

 (1.2) cier­pie­nia fi­zycz­ne, męka (zwy­kle: za­da­wa­ne uwię­zio­nym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Obozy hit­le­row­skie były miej­scem kaźni wielu Żydów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaɕɲ̊, AS: kaśń̦

Wiktionary


każdochwilowy

daw­niej: mo­gą­cy być, wy­stą­pić w każ­dej chwi­li, np. każ­do­chwi­lo­wa go­to­wość


SJP.pl


każdoczasowy

daw­niej: ist­nie­ją­cy w każ­dym cza­sie, ak­tu­al­ny w danym okre­sie, mo­men­cie; każ­do­czes­ny


SJP.pl


każdoczesny

daw­niej: ist­nie­ją­cy w każ­dym cza­sie, ak­tu­al­ny w danym okre­sie, mo­men­cie; każ­do­cza­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) praw. ist­nie­ją­cy w każ­dym cza­sie, ak­tu­al­ny w danym okre­sie, mo­men­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­rzy­ciel może do­cho­dzić za­spo­ko­je­nia z nie­ru­cho­mo­ści, z pier­wszeń­stwem przed wie­rzy­cie­la­mi oso­bi­sty­mi każ­do­czes­ne­go wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʒdɔˈt͡ʃɛsnɨ, AS: každočesny

Wiktionary


każdodniowy

daw­niej: zda­rza­ją­cy się każ­de­go dnia; każ­do­dzien­ny, co­dzien­ny


SJP.pl


każdodzienny

daw­niej: zda­rza­ją­cy się każ­de­go dnia; każ­dod­nio­wy, co­dzien­ny


SJP.pl


każdomiesięczny

daw­niej: zda­rza­ją­cy się każ­de­go mie­sią­ca; co­mie­sięcz­ny, mie­sięcz­ny


SJP.pl


każdorazowy

od­by­wa­ją­cy się za każ­dym razem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­stę­pu­ją­cy za każ­dym razem

 (1.2) każdy po­szcze­gól­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. każdorazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) każdy jeden, każdy

Wiktionary


każdoroczny

daw­niej: od­by­wa­ją­cy się każ­de­go roku; co­rocz­ny


SJP.pl


każdotygodniowo

przy­słó­wek

 (1.1) przest. każ­de­go ty­god­nia, co ty­dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wedle umowy pan T. obo­wią­za­ny był ui­szczać za­pła­tę każ­do­ty­god­nio­wo.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) co tydzień, każdego tygodnia, raz w tygodniu

Wiktionary


każdotygodniowy

daw­niej: od­by­wa­ją­cy się każ­de­go ty­god­nia; co­ty­god­nio­wy


SJP.pl


każdy

wszel­ki bez wy­jąt­ku


SJP.pl

za­i­mek upo­wszech­nia­ją­cy

 (1.1) od­no­szą­cy się do wszyst­kich, wszyst­kie­go w danym zbio­rze, bez wy­jąt­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda ko­bie­ta jest pię­kna!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʒdɨ, AS: každy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. każdziuteńki, każdziutki

 zaim. każdziutki, każdziuteńki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jakikolwiek, wszystek, wszelki; gw. Górny Śląsk kożdy

Wiktionary


każdziuteńki

zdrob­nie­nie od: każdy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: każdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzię­ła taką pacz­kę i za­czę­ła li­czyć ko­per­ty, każdą, każ­dziu­teń­ką bez wy­jąt­ku trak­tu­jąc po­śli­nio­nym ob­fi­cie pal­cem, aż cmo­ka­ło.

 (1.1) Na ryby – w każ­dziu­teń­ki wolny dzień // Na ryby – nad le­ni­wą rzecz­kę w cień // za­bie­ra­my sprzęt i star­kę…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaʒʲd͡ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: kažʹʒ́utẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. każdy

Wiktionary


każdziutki

zdrob­nie­nie od: każdy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: każdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaʒʲˈd͡ʑutʲci, AS: kažʹʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. każdy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) każdziuśki

Wiktionary


każdziuśki

zdrob­nie­nie od: każdy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: każdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaʒʲˈd͡ʑüɕci, AS: kažʹʒ́üśḱi

Wiktionary


każolować

schle­biać komuś; opie­ko­wać się kimś tros­kli­wie; pie­ścić, gła­skać


SJP.pl


każualowy

zwy­kle o odzie­ży: przez­na­czo­ny do co­dzien­ne­go użyt­ku; ca­su­a­lo­wy, ca­su­al


SJP.pl


kb

skrót od:
1. ki­lo­bit; kbit;
2. ka­ra­bin bo­jo­wy


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = in­form. ki­lo­bajt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kb – ki­lo­bit, jed­nost­ka in­for­ma­cji
  • KB – ki­lo­bajt, jed­nost­ka in­for­ma­cji
  • kb – skrót oz­na­cza­ją­cy ka­ra­bin
  • KB – Kor­pus Bez­pie­czeń­stwa

Wikipedia


kbar

ki­lo­bar


SJP.pl


kbit

skrót od: ki­lo­bit; kb


SJP.pl


kbk

[czy­taj: kabeKA] skrót od: ka­ra­bi­nek


SJP.pl


kbks

ka­ra­bi­nek uży­wa­ny do nauki strze­la­nia i pod­czas za­wo­dów strze­lec­kich; ka­be­ka­es


SJP.pl


kbn

Ko­mi­tet Badań Na­u­ko­wych


SJP.pl


kbn-owski

→ KBN (Ko­mi­tet Badań Na­u­ko­wych); ka­be­e­now­ski


SJP.pl


kbps

skrót od: ki­lo­bit per se­cond, w in­for­ma­ty­ce: jed­nost­ka opi­su­ją­ca szyb­kość trans­mi­sji da­nych (ki­lo­bit na se­kun­dę)


SJP.pl


kbw

skrót od:
1. Kra­jo­we Biuro Wy­bor­cze;
2. Kor­pus Bez­pie­czeń­stwa Wew­nętrz­ne­go (1945-1965)


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = hist. wojsk. Kor­pus Bez­pie­czeń­stwa Wew­nętrz­ne­go;

 (1.2) = adm. Kra­jo­we Biuro Wy­bor­cze;

 (1.3) = wojsk. ka­ra­bin wy­bo­ro­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­pus Bez­pie­czeń­stwa Wew­nętrz­ne­go
  • Kra­jo­we Biuro Wy­bor­cze
  • ka­ra­bin wy­bo­ro­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kabewiak m.

Wiktionary


kbwe

Kon­fe­ren­cja Bez­pie­czeń­stwa i Współ­pra­cy w Eu­ro­pie


SJP.pl


kc

kc.; skrót od:
1. ko­deks cy­wil­ny; k.c.; kod. cyw.;
2. ki­lo­cykl


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. ko­deks cy­wil­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­mi­tet Cen­tral­ny – organ kie­row­ni­czy par­tii ko­mu­ni­stycz­nej spra­wu­ją­cy for­mal­nie wła­dzę w par­tii mię­dzy zja­zda­mi
  • ko­deks cy­wil­ny – usy­ste­ma­ty­zo­wa­ny we­dług okre­ślo­nych reguł zbiór prze­pi­sów praw­nych z za­kre­su prawa cy­wil­ne­go obej­mu­ją­cy przy­najm­niej pod­sta­wo­wy ze­staw in­sty­tu­cji z tej dzie­dzi­ny
  • kasa cho­rych – in­sty­tu­cja ubez­pie­cze­nio­wo-fi­nan­so­wa, któ­rej celem było za­pew­nie­nie fi­nan­so­wa­nia opie­ki zdro­wot­nej swoim człon­kom

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ka‿ˈt͡sɛ, AS: ka‿ce

Wiktionary


kc.

kc; skrót od:
1. ki­lo­cykl;
2. ko­deks cy­wil­ny; k.c., kod. cyw.


SJP.pl


kcal

ki­lo­ka­lo­ria


SJP.pl


kch

skrót od:
1. Kasa Cho­rych;
2. Ko­men­da Cho­rąg­wi


SJP.pl


kciuk

pier­wszy palec u dłoni czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. pier­wszy palec dłoni u ssa­ków na­czel­nych, po­ło­żo­ny prze­ciw­staw­nie do po­zo­sta­łych pal­ców;

 (1.2) kraw. część rę­ka­wi­cy osła­nia­ją­cej kciuk (1.1)

Wiktionary

Kciuk (łac. "pol­lex") – u na­czel­nych pier­wszy palec ręki prze­ciw­staw­ny czte­rem po­zo­sta­łym. Od po­zo­sta­łych pal­ców różni się także tym, że skła­da się z dwóch, a nie trzech pa­licz­ków – w tym po­dob­ny jest do pa­lu­cha stopy. Kciuk za­pew­nia chwyt­ność dłoni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kciuk tego męż­czyz­ny był wy­jąt­ko­wo gruby.

 (1.2) Ba­je­rem są wo­do­od­por­ne i od­dy­cha­ją­ce rę­ka­wi­ce, wy­po­sa­żo­ne w wy­cie­racz­ki do gogli i zam­szo­we na­szyw­ki na kciu­kach do – jak to okre­śla pro­po­zy­cja hand­lo­wa pro­du­cen­ta – sty­lo­we­go wy­cie­ra­nia nosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ct͡ɕuk, AS: ḱćuk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kciukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duży palec, palec pierwszy, palec I, wielki palec, stpol. palec

Wiktionary


kciukowy

→ kciuk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kciu­kiem, do­ty­czą­cy kciu­ka

Wiktionary

Patrz:

kciuk

Powiązane:

 rzecz. kciuk m.

Wiktionary


kcynia

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim;

Wiktionary

Kcy­nia ( Exin) – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kcy­nia.

Kcy­nia leży w od­le­gło­ści 40 km na po­łud­nio­wy za­chód od Byd­go­szczy i 80 km na pół­noc­ny wschód od Poz­na­nia, w pół­noc­nej czę­ści Po­je­zie­rza Gnieź­nień­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkt͡sɨ̃ɲa, AS: kcỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kcyński

 rzecz. kcynianin mos., kcynianka ż.

Wiktionary


kcynianin

miesz­ka­niec Kcyni, mia­sta na Po­je­zie­rzu Gnieź­nień­skim


SJP.pl


kcynianka

miesz­kan­ka Kcyni, mia­sta na Po­je­zie­rzu Gnieź­nień­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kcyni

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kcyni, uro­dzo­na w Kcyni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj na­klan­kom udało się wy­grać z kcy­nian­ka­mi w siat­ków­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kcynia ż.

:: fm. kcynianin mos.

 przym. kcyński

Wiktionary


kcyński

przy­miot­nik od: Kcy­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kcyni, zwią­za­ny z Kcy­nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kcyń­skim rynku wkrót­ce sta­nie nowy pom­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kcynia ż., kcynianin mos., kcynianka ż.

Wiktionary


kd

skrót od: ko­deks dro­go­wy; k.d.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KD – stała dy­so­cja­cji
  • KD – Ko­le­je Dol­no­ślą­skie

Wikipedia


kdl

skrót od: kraj de­mo­kra­cji lu­do­wej


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) kraj de­mo­kra­cji lu­do­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­no z PRL-u, • wierz mi, pro­szę, na słowo, • że w żad­nym KDL-u, • gdzie ba­wi­łem służ­bo­wo, • nie ma ta­kiej jak ty, • nie ma ta­kiej na pewno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿dɛ‿ˈːl, AS: ka‿d•‿el

Wiktionary


kdl-owski

→ KDL; ka­de­e­low­ski


SJP.pl


kdp

skró­to­wiec

 (1.1) = tu­ryst. Ko­mi­sja Dzia­łal­no­ści Pod­wod­nej

 (1.2) = kolej. kolej du­żych pręd­ko­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿dɛ‿ˈpɛ, AS: ka‿de‿pe

Wiktionary


kdyn

ki­lo­dy­na


SJP.pl


ke

[czy­taj: ka-E] skrót od: Ko­mi­sja Eu­ro­pej­ska - jedna z głów­nych in­sty­tu­cji Unii Eu­ro­pej­skiej (skrót czy­ta­ny także jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Ko­mi­sja Eu­ro­pej­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈɛ, AS: ka‿e

Wiktionary


kea

ga­tu­nek pa­pu­gi ży­ją­cej w Nowej Ze­lan­dii; ne­stor kea


SJP.pl


kebab

tu­rec­ka po­tra­wa z ka­wał­ków mięsa wo­ło­we­go, dro­bio­we­go lub ba­ra­nie­go, skra­wa­ne­go z pio­no­we­go rożna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. po­pu­lar­ne w kuch­ni tu­rec­kiej ka­wał­ki pie­czo­ne­go mięsa z do­dat­ka­mi;

 (1.2) gastr. bar, w któ­rym po­da­je się kebab (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) obraź. pejor. po­gard. osoba o brą­zo­wa­wym ko­lo­rze skóry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) pot. uczn. eduk. ko­le­żeń­ski wy­głup lub wy­bryk po­le­ga­ją­cy na wy­wró­ce­niu ple­ca­ka z całą za­war­to­ścią na jego lewą stro­nę

Wiktionary

Kebab ( kebap, ‏كباب, kabāb‎, ‏كباب‎) – tu­rec­ka po­tra­wa. Okre­śle­nie obej­mu­je ponad dwa­dzie­ścia od­mian tej po­tra­wy (m.in. "İskender kebabı", "Adana kebabı" czy "şiş kebabı") i nie jest jed­noz­nacz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­szcze kil­ka­na­ście lat temu nikt nie sły­szał o ke­ba­bach, a dziś są w każ­dym bi­stro.

 (1.2) Jacek od roku pra­cu­je w ke­ba­bie przy Zwie­rzy­niec­kiej.

 (3.1) Naj­waż­niej­sze abyś zdą­żył za­mie­nić ple­cak w ke­ba­ba, zanim zjawi się wła­ści­ciel fe­ral­nej torby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛbap, AS: kebap

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kebabowy

 rzecz. kebs mzw., kebsik mzw., kebabiarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kebabiarnia

 (2.1) ciapaty, arabus, turas

Wiktionary


kebab-bar

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się kebab; ke­ba­bow­nia, ke­ba­biar­nia, kebab bar


SJP.pl


kebabcze

buł­gar­skie danie z pie­czo­ne­go na gril­lu mie­lo­ne­go mięsa


SJP.pl


kebabiarnia

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się kebab; ke­ba­bow­nia, kebab-bar, kebab bar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. bar, w któ­rym po­da­je się kebab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kebabiarz mos.

Wiktionary


kebabiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pra­cow­nik baru sprze­da­ją­ce­go ke­ba­by

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kebab m., kebabik m., kebs m., kebabiarnia ż., kebabownia ż.

 przym. kebabowy

Wiktionary


kebabik

zdrob­nie­nie od: kebab


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kebab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kebabiarz mos.

Wiktionary


kebabomat

au­to­mat do sprze­da­ży ke­ba­bów


SJP.pl


kebabownia

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się kebab; ke­ba­biar­nia, kebab-bar, kebab bar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. bar, w któ­rym po­da­je się kebab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kebabiarz mos.

Wiktionary


kebabowy

→ kebab


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ke­ba­bem, do­ty­czą­cy ka­ba­bu

Wiktionary

Patrz:

kebab

Powiązane:

 rzecz. kebab m., kebabiarz mos.

Wiktionary


kebraczo

nazwa kilku ga­tun­ków po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich drzew oraz ich kory i drew­na; do­star­cza­ją głów­nie garb­ni­ków, bar­dzo twar­de­go drew­na i al­ka­lo­i­dów; kwe­bra­cho; kwe­bra­czo; qu­e­bra­cho; wierz­bo­wiec


SJP.pl

Zo­bacz też: Qu­e­bra­cho.

Ke­bra­czo, kwe­bra­cho ( Qu­e­bra­cho; od "qu­ie­bra­ha­cha", czyli ła­mią­ce sie­kie­rę) – nazwa od­no­szą­ca się do drzew o wy­jąt­ko­wo twar­dym drew­nie wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. W szcze­gól­no­ści do­ty­czy trzech ga­tun­ków drzew ros­ną­cych na te­re­nie Gran Chaco w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej:

Wikipedia


kebs

po­tocz­nie: kebab


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kulin. slang. kebab

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strasz­nie je­stem głod­ny, chodź­my na kebsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛps, AS: keps

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kebab mrz., kebabiarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kebab

Wiktionary


kebsik

zdrob­nie­nie od: kebs (kebab)


SJP.pl


kecal

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Gwa­te­ma­li (1 kecal = 100 cen­ta­vos); qu­et­zal


SJP.pl


kecalkoatl

bóg Az­te­ków i Majów; Qu­et­zal­co­atl


SJP.pl

Ke­cal­ko­atl ("Qu­et­zal­co­at­lus") – ro­dzaj ol­brzy­mie­go pte­ro­za­u­ra z ro­dzi­ny azdar­chi­dów (Azh­dar­chi­dae) ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na obec­nych te­re­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Zo­stał opi­sa­ny w 1975 roku przez Do­u­gla­sa Law­so­na w opar­ciu o ska­mie­nia­ło­ści po­cho­dzą­ce z da­to­wa­nych na naj­póź­niej­szą kredę lą­do­wych osa­dów na za­cho­dzie stanu Tek­sas. Nazwa "Qu­et­zal­co­at­lus" po­cho­dzi od imie­nia Qu­et­zal­co­at­la, jed­ne­go z naj­waż­niej­szych bogów ple­mion Me­zo­a­me­ry­ki, oz­na­cza­ją­ce­go „pie­rza­sty wąż”.

Wikipedia


kecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ke­ta­mi, do­ty­czą­cy na­ro­du Ketów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ket m., ketyjski mrz.

 przym. ketyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ketyjski

Wiktionary


kecz

dwu­masz­to­wy ża­glo­wiec o jed­nym masz­cie znacz­nie więk­szym od dru­gie­go


SJP.pl

Kecz – typ os­przę­tu ża­glo­we­go oraz współ­czes­ny typ ża­glow­ca no­szą­ce­go ten os­przęt.

Ża­glo­wiec dwu­masz­to­wy (z grot­masz­tem i be­zan­masz­tem), o pier­wszym masz­cie wyż­szym, no­szą­cy na wszyst­kich masz­tach oża­glo­wa­nie sko­śne; tylny maszt usy­tu­o­wa­ny w obrę­bie kon­struk­cyj­nej linii wod­nej.

Wikipedia


keczap

rzad­ko: zimny sos po­mi­do­ro­wy do po­traw; ke­czup, ket­chup


SJP.pl


keczua

język ple­mie­nia Ke­czua (Ki­czua); ki­czua


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język In­dian Ke­czua;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ke­czua – In­dia­nie za­miesz­ku­ją­cy płn.-zach. re­gio­ny Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej
  • ke­czua – język In­dian Ke­czua
  • Qu­e­chua – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych
  • Qu­e­chua – marka sprzę­tu tu­ry­stycz­ne­go firmy De­cath­lon

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do za­pi­su ke­czua sto­su­je się al­fa­bet ła­ciń­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Keczua mrz./n.

 przym. keczuański

Wiktionary


keczuanka

przed­sta­wi­ciel­ka ple­mie­nia in­diań­skie­go w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; Ki­czu­an­ka


SJP.pl


keczuański

do­ty­czą­cy Ke­czu­ów (Ki­czu­ów), wła­ści­wy Ke­czu­om (Ki­czu­om); ki­czu­ań­ski


SJP.pl


keczup

zimny sos po­mi­do­ro­wy do po­traw; ket­chup, ke­czap


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. sos z po­mi­do­rów z przy­pra­wa­mi, sto­so­wa­ny na zimno jako do­da­tek do po­traw;

Wiktionary

Ke­czup, ket­chup – sos po­mi­do­ro­wy po­da­wa­ny na zimno, o gamie sma­ków od ła­god­ne­go do ostre­go, barwy zwy­kle ciem­no­czer­wo­nej, czer­wo­no­brą­zo­wej, rza­dziej zie­lo­nej[], sto­so­wa­ny do po­traw mięs­nych, ka­na­pek, pizzy (głów­nie poza gra­ni­ca­mi Włoch), fry­tek itp. Na ogół ku­po­wa­ny jako pro­dukt go­to­wy, choć jest także spo­rzą­dza­ny w wa­run­kach do­mo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam fryt­ki z ke­czu­pem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛt͡ʃup, AS: kečup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ketchup m.

 przym. keczupowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. ketchup

Wiktionary


keczupowy

→ ke­czup


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ke­czu­pem; za­wie­ra­ją­cy ke­czup albo ma­ją­cy smak ke­czu­pu

Wiktionary

Patrz:

keczup

Powiązane:

 rzecz. keczup mrz.

Wiktionary


kedgeree

[czy­taj: KEdżeri] ri­sot­to z fa­so­lą, so­cze­wi­cą, jaj­ka­mi na twar­do, roz­drob­nio­ną rybą, po­da­wa­ne w śmie­ta­nie na go­rą­co


SJP.pl


kedyw

dzie­dzicz­ny tytuł wi­ce­kró­lów Egip­tu w okre­sie 1867-1914; che­dyw


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kedyw – tytuł wi­ce­kró­lów Egip­tu
  • Kedyw – pion or­ga­ni­za­cyj­ny Armii Kra­jo­wej

Wikipedia


kedywowy

przy­miot­nik od: kedyw


SJP.pl


kefalina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, fos­fo­li­pid wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w sub­stan­cji móz­go­wej; fos­fa­ty­dy­lo­e­ta­no­lo­a­mi­na


SJP.pl


kefaliny

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, fos­fo­li­pid wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w sub­stan­cji móz­go­wej; fos­fa­ty­dy­lo­e­ta­no­lo­a­mi­na


SJP.pl


kefaloforia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. rel. w ha­gio­gra­fii po­stać mę­czen­ni­ka trzy­ma­ją­ce­go w rę­kach włas­ną ścię­tą głowę;

Wiktionary

Ke­fa­lo­fo­ria, gło­wo­no­sze­nie – w iko­no­gra­fii ha­gio­gra­ficz­nej motyw, uka­zu­ją­cy mę­czen­ni­ka trzy­ma­ją­ce­go w rę­kach włas­ną ścię­tą głowę, także cud świę­tych no­sze­nia włas­nej głowy po śmier­ci przez de­ka­pi­ta­cję. W ha­gio­gra­fii był to po­pu­lar­ny motyw wska­zy­wa­nia przez świę­te­go miej­sca, gdzie chce być po­cho­wa­ny. Motyw ten pod­kre­ślał też chwa­łę mę­czen­ni­ka i jego zwy­cię­stwo nad po­ga­na­mi.

Wikipedia


kefalometria

me­to­da po­mia­ru głowy czło­wie­ka; ce­fa­lo­me­tria


SJP.pl


kefalometryczny

→ ke­fa­lo­me­tria; ce­fa­lo­me­trycz­ny


SJP.pl


kefalotrypsja

ope­ra­cja miaż­dże­nia głów­ki płodu, żeby ułat­wić poród


SJP.pl


kefas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.

 (1.2) bibl. ara­mej­ski wa­riant imie­nia apo­sto­ła Pio­tra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kefas – imię na­da­ne przez Je­zu­sa Pio­tro­wi Apo­sto­ło­wi
  • Kefas z Iko­nium – bi­skup Iko­nium, jeden z sie­dem­dzie­się­ciu dwóch
  • Kle­o­fas – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W te­o­lo­gii pra­wo­sław­nej Kefas wy­mie­nia­ny jest jako bi­skup Iko­nium.

 (1.2) A Jezus wej­rza­wszy na niego rzekł: Ty je­steś Szy­mon, syn Jana, ty bę­dziesz na­zy­wał się Kefas – to zna­czy: Piotr.

Wiktionary


keffekilit

mi­ne­rał, ro­dzaj glin­ki uży­wa­nej do wy­ro­bu drob­nych przed­mio­tów, jak fajki, cy­gar­nicz­ki; pian­ka mor­ska; kill­kef­fi


SJP.pl


kefia

arab­skie na­kry­cie głowy w po­sta­ci od­po­wied­nio zło­żo­ne­go, kwa­dra­to­we­go ka­wał­ka płót­na, przy­trzy­my­wa­ne­go przez od­po­wied­nią opa­skę; ku­fi­ja, ke­fi­ja


SJP.pl


kefija

arab­skie na­kry­cie głowy w po­sta­ci od­po­wied­nio zło­żo­ne­go, kwa­dra­to­we­go ka­wał­ka płót­na, przy­trzy­my­wa­ne­go przez od­po­wied­nią opa­skę; kefia, ku­fi­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tra­dy­cyj­ne arab­ska chu­sta no­szo­na jako na­kry­cie głowy;

Wiktionary

Ke­fi­ja (arab.: كوفية, "kūfīyah") – tra­dy­cyj­ne arab­skie na­kry­cie głowy. Kwa­dra­to­wy ka­wa­łek ma­te­ria­łu, prze­waż­nie ba­weł­nia­ny, zło­żo­ny i owi­nię­ty w różny spo­sób do­o­ko­ła głowy. Wy­stę­pu­je wiele od­mian, wiele pa­le­styń­skich ke­fi­ji jest wy­ko­na­nych z mie­sza­ni­ny ba­weł­ny i wełny, która cha­rak­te­ry­zu­je się tym, iż za­cho­wu­je cie­pło i schnie szyb­ko.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɛˈfʲija, AS: kefʹii ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arafatka

Wiktionary


kefir

orzeź­wia­ją­cy napój otrzy­my­wa­ny z pa­ste­ry­zo­wa­ne­go mleka pod­da­ne­go fer­men­ta­cji po do­da­niu bak­te­rii mle­ko­wych i droż­dży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. napój otrzy­my­wa­ny ze sfer­men­to­wa­ne­go mleka pa­ste­ry­zo­wa­ne­go;

 (1.2) jedno opa­ko­wa­nie, por­cja ke­fi­ru (1.1)

Wiktionary

Kefir – mu­su­ją­cy napój z mleka fer­men­to­wa­ne­go za­wie­ra­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ną mi­kro­flo­rę zia­ren ke­fi­ro­wych, za­li­cza­ny do pro­duk­tów mle­czar­skich o naj­wyż­szych wła­ści­wo­ściach odżyw­czych i naj­star­szych w gru­pie mlecz­nych na­po­jów fer­men­to­wa­nych. Jest na­tu­ral­nym pro­bio­ty­kiem. W prze­my­śle mle­czar­skim ziar­na ke­fi­ro­we za­stę­po­wa­ne są kul­tu­ra­mi bak­te­ryj­ny­mi, w wy­ni­ku czego uzy­ski­wa­ny jest pro­dukt zmie­nio­ny w sto­sun­ku do tra­dy­cyj­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kup dwa ke­fi­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛfʲir, AS: kefʹir

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kefirowy

Wiktionary


kefirek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kefir

Wiktionary


kefirkowy

→ ke­fi­rek


SJP.pl

Patrz:

kefirek

kefirowy

→ kefir


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ke­fi­rem, do­ty­czą­cy ke­fi­ru; przez­na­czo­ny do pro­duk­cji ke­fi­ru

Wiktionary

Patrz:

kefir

Powiązane:

 rzecz. kefir mrz.

Wiktionary


keftedes

grec­ka po­tra­wa - kulki z sie­ka­ne­go mięsa, sma­żo­ne na oleju


SJP.pl


keg

becz­ka na piwo; kega


SJP.pl

Keg – typ be­czek wy­ko­na­nych ze stali nier­dzew­nej, sto­so­wa­nych do prze­cho­wy­wa­nia piwa lub in­nych cie­czy spo­żyw­czych (np. oran­ża­dy). Kon­struk­cja wy­trzy­mu­je pod­wyż­szo­ne ci­śnie­nie – opróż­nia­nie kegi od­by­wa się przez po­dłą­cze­nie sprę­żo­ne­go gazu (zwy­kle dwut­len­ku węgla), który wy­py­cha ciecz.

Wikipedia


kega

becz­ka na piwo; keg


SJP.pl


kegel

sto­pień pisma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. wy­so­kość pisma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kegel nie może prze­kro­czyć dwu­na­stu punk­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛɡɛl, AS: kegel

Wiktionary


kehat

po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, drugi syn Le­wie­go


SJP.pl

Kehat (hebr. קהת) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, drugi syn Le­wie­go, brat Ger­szo­na oraz Me­ra­rie­go (Rdz 46,11). Był pro­to­pla­stą Ke­ha­ty­tów, jed­ne­go z trzech rodów le­wic­kich.

Uro­dził się w Ka­na­a­nie; Księ­ga Ro­dza­ju wy­mie­nia go wśród osób, które przy­by­ły wraz z Ja­ku­bem do Egip­tu. Dożył 133 lat. Jego sy­na­mi byli Amram, Jis­har, Che­bron i Uzz­jel (Wj 6,18; Lb 3,19). Po­przez Am­ra­ma był dziad­kiem Moj­że­sza oraz Aa­ro­na.

Wikipedia


keiki

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. młoda ro­śli­na u stor­czy­ko­wa­tych, która wyksz­tał­ca się na pę­dzie w miej­scu kwia­tów po przek­wit­nię­ciu;

Wiktionary

Keiki (z ję­zy­ka ha­waj­skie­go: dziec­ko) – u stor­czy­ków młoda ro­śli­na wy­ra­sta­ją­ca z jed­ne­go z wę­złów na pę­dzie kwia­to­wym (np. u ro­ślin z ro­dza­ju fa­le­nop­sis) lub bez­poś­red­nio na bul­wie za­miast roz­ga­łę­zie­nia. Jest ro­dza­jem rozm­nóż­ki. Keiki pow­sta­je w wy­ni­ku gro­ma­dze­nia się du­żych ilo­ści hor­mo­nów wzro­stu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiesz, czy ma ja­kieś keiki? – Ma dwa czy trzy dzie­ciacz­ki. – Okay. Może ro­śli­na ma­cie­rzy­sta jest w złym sta­nie i pró­bu­je de­spe­rac­ko się rozm­no­żyć.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. keik

Wiktionary


keiko

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Keiko (jap. けいこ, ケイコ) – żeń­skie imię ja­poń­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwu­dzie­sto­trzy­let­nia Keiko Ari­mo­to z ra­do­ścią prze­mie­rza­ła niez­na­ne jej ulice Ko­pen­ha­gi.

Wiktionary


keila

Keila (niem. "Kegel") – mia­sto w Esto­nii po­ło­żo­ne 25 km na za­chód od Tal­lin­na. Po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si 11,25 km². W 2014 roku za­miesz­ka­ne było przez 9751 osób. Je­de­na­ście lat póź­niej (2025) licz­ba miesz­kań­ców wzro­sła do 11 024 osób.

Wikipedia


keiretsu

kon­glo­me­rat po­wią­za­nych ze sobą spó­łek


SJP.pl

Ke­i­ret­su (jap. 系列 "ke­i­ret­su", co oz­na­cza sy­stem lub serie) – grupa spó­łek po­wią­za­nych za po­mo­cą za­leż­no­ści biz­ne­so­wych i ka­pi­ta­ło­wych.

Wikipedia


keirin

[czy­taj: kej­rin] ro­dzaj sprin­tu za­li­cza­ne­go do kon­ku­ren­cji olim­pij­skich, po­pu­lar­ny w Ja­po­nii i Korei


SJP.pl


keith

[czy­taj: kif] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Keith – me­lo­dra­mat z 2008 roku
  • Keith – szkoc­ki ród
  • Keith – mia­sto w hrab­stwie Moray w Szko­cji
  • Keith – sta­cja ko­le­jo­wa w Keith, w Szko­cji
  • Keith – mia­sto w sta­nie Au­stra­lia Po­łud­nio­wa w Au­stra­lii
  • Keith Ol­ber­mann – ame­ry­kań­ski dzien­ni­karz
  • Keith (ang. Keith Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Wayne
  • hrab­stwo Keith (ang. Keith Co­un­ty) – w sta­nie Ne­bra­ska

Wikipedia


kej

spój­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tynt­ni­ło echo wśród olch i brzóz, kej łoj­ciec syna do domu wióz.

Wiktionary


keja

por­to­we na­brze­że z urzą­dze­nia­mi do cu­mo­wa­nia jach­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. nad­brze­że cu­mow­ni­cze

Wiktionary

Zo­bacz też: „Keja” – fe­sti­wal pio­sen­ki że­glar­skiej.

Keja – słowo wy­wo­dzą­ce się z ist­nie­ją­ce­go w XVII wieku słowa kaai (jęz. ho­len­der­ski) lub quai (jęz. fran­cu­ski), lub quay (jęz. an­giel­ski) oz­na­cza­ją­ce umoc­nio­ny ka­mie­niem frag­ment brze­gu rzecz­ne­go lub linii brze­go­wej w por­cie mor­skim, do któ­re­go mogły przy­bi­jać stat­ki (okrę­ty) oraz do­ko­ny­wać prze­ła­dun­ku to­wa­rów i za­o­pa­trze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie w każ­dym por­cie cu­mo­wa­nie burtą do kei jest moż­li­we, ale są i takie, gdzie inne me­to­dy nie są mile wi­dzia­ne.

Wiktionary


kejf

daw­niej: bło­go­stan, uczu­cie przy­jem­ne­go wy­po­czyn­ku


SJP.pl


kejs

śro­do­wi­sko­wo: etui na smart­fon; case


SJP.pl


kejter

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. pies, kun­del

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. nie­go­dzi­wiec

 (1.3) reg-pl|Poz­nań. małe dziec­ko

 (1.4) reg-pl|Poz­nań. ero­to­man

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­try­niarz po­wia­to­wy kazoł uśpić wszyst­kie kej­try i ko­ciam­bry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. kejterek

 czas. kejtrzyć się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. szczekocz

 (1.3) pieszcz. psiaczek

Wiktionary


kejza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ser

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk syr

Wiktionary


kek

użyt­ko­wy odpad siar­ki


SJP.pl

KEK The High Ener­gy Ac­ce­le­ra­tor Re­se­arch Or­ga­ni­za­tion (jap. 高エネルギー加速器研究機構 Kō Enerugī Ka­so­ku­ki Kenkyū Kikō) to na­ro­do­wy oś­ro­dek ba­daw­czy fi­zy­ki wy­so­kich ener­gii w Ja­po­nii. Znaj­du­je się w Tsu­ku­bie w pre­fek­tu­rze Iba­ra­ki, około 55 ki­lo­me­trów na pół­noc­ny wschód od Tokio.

Wikipedia


kekkonen

naz­wi­sko


SJP.pl


keks

cia­sto bisz­kop­to­we z ba­ka­lia­mi; cwi­bak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto bisz­kop­to­we z ba­ka­lia­mi;

Wiktionary

Keks – cia­sto bisz­kop­to­we lub babka pia­sko­wa z ba­ka­lia­mi, pie­czo­na w pro­sto­kąt­nej for­mie.

Keksy pie­czo­no już w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, w za­cho­wa­nych prze­pi­sach jako skład­ni­ki wy­mie­nia­ne są owoce gra­na­tow­ca, orzesz­ki pi­nio­we i ro­dzyn­ki, pie­czo­ne w cie­ście jęcz­mien­nym. W śred­nio­wie­czu do­da­wa­no także miód, przy­pra­wy oraz owoce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moim ulu­bio­nym cia­stem jest keks.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛks, AS: keks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cwibak

Wiktionary


keksowy

przy­miot­nik od: keks


SJP.pl


keksówka

ro­dzaj formy do pie­cze­nia kek­sów


SJP.pl


kel

daw­niej w gwa­rze lwow­skiej: brzo­skiew; kiel


SJP.pl


kelastmin

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w ob­tu­ra­cyj­nych cho­ro­bach dróg od­de­cho­wych, za­wie­ra­ją­ce­go wy­cią­gi ro­ślin­ne i efe­dry­nę


SJP.pl


keler

naz­wi­sko


SJP.pl


kelicardina

nazwa hand­lo­wa leku wspo­ma­ga­ją­ce­go pracę serca i krą­że­nie, za­wie­ra­ją­ca wy­ciąg z kon­wa­lii, wy­ciąg z głogu i trok­se­ru­ty­nę


SJP.pl


kelina

zwią­zek otrzy­my­wa­ny z owo­ców śró­dziem­no­mor­skie­go ga­tun­ku amin­ka lub syn­te­tycz­nie, sto­so­wa­ny jako śro­dek lecz­ni­czy m.in. przy ta­kich scho­rze­niach jak: astma, dusz­ni­ca, ka­mi­ca żół­cio­wa, kolka ner­ko­wa


SJP.pl

Ke­li­na ( khel­li­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na chro­mo­nu (1,4-ben­zo­pi­ro­nu) i fu­ra­nu. Ma wła­ści­wo­ści li­po­fi­lo­we. Po­wo­du­je po­sze­rza­nie na­czyń krwio­no­śnych. Wy­stę­pu­ją­ce w amin­ku egip­skim.

Wikipedia


keller

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kel­ler – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Tar­rant
  • Kel­ler – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Ac­co­mack
  • Kel­ler – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Ferry
  • Kel­ler (ang. Kel­ler Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Burke
  • Kel­ler An­dre­as – nie­miec­ki ho­ke­i­sta na tra­wie (* 1965)
  • Kel­ler An­to­ni – pol­ski pił­karz, bram­karz (1909-1996)
  • Kel­ler Axel – nie­miec­ki bram­karz (* 1977)
  • Kel­ler Car­sten – nie­miec­ki ho­ke­i­sta na tra­wie (* 1939)
  • Kel­ler Die­ter – szwaj­car­ski sza­chi­sta (* 1936)
  • Kel­ler-Herr­mann, Edith – nie­miec­ka sza­chist­ka (1921-2010)
  • Kel­ler Er­hard – nie­miec­ki łyż­wiarz szyb­ki (* 1944)
  • Kel­ler Erwin – nie­miec­ki ho­ke­i­sta na tra­wie (1905-1971)

Wikipedia


kellerman

naz­wi­sko


SJP.pl


kelles

naz­wi­sko


SJP.pl


kellogg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kel­logg Com­pa­ny – ame­ry­kań­ski pro­du­cent płat­ków śmia­da­nio­wych i prze­ką­sek
  • Kel­logg – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Shos­ho­ne
  • Kel­logg – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ja­sper
  • Kel­logg – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wa­bas­ha
  • Kel­logg (ang. Kel­logg Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ja­sper
  • Kel­logg (ang. Kel­logg Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Be­ad­le
  • Kel­logg Scho­ol of Ma­na­ge­ment – jedna z wio­dą­cych szkół biz­ne­su w USA

Wikipedia


kellotetryt

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w nie­wy­dol­no­ści krą­że­nia i cho­ro­bach ukła­du krą­że­nia, np. dusz­ni­cy bo­les­nej, przew­le­kłej nie­wy­dol­no­ści serca, miaż­dży­cy


SJP.pl


kelly

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kelly (Cles­ly Evan­dro Guimarães, ur. 1975) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Kelly – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Bla­den
  • Kelly – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Teton
  • Kelly – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ba­y­field
  • Kelly (ang. Kelly Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie War­ren
  • Kelly (ang. Kelly Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Car­ter
  • Kelly (ang. Kelly Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Co­o­per
  • Kelly (ang. Kelly Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Union
  • Kelly (ang. Kelly Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ba­y­field
  • Kelly – miej­sco­wość w hrab­stwie Devon (An­glia)
  • HMS „Kelly” - bry­tyj­ski ni­szczy­ciel

Wikipedia


kelner

pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy gości w re­sta­u­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba w re­sta­u­ra­cji przyj­mu­ją­ca za­mó­wie­nie i przy­no­szą­ca po­tra­wy

Wiktionary

Kel­ner – osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo bez­poś­red­nią ob­słu­gą klien­ta w lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym (np. re­sta­u­ra­cji, pubie, ka­wiar­ni).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten kel­ner jest wy­jąt­ko­wo nie­u­przej­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛlnɛr, AS: kelner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kelnerowanie n.

:: fż. kelnerka ż.

 czas. kelnerować ndk.

 przym. kelnerski

Wiktionary


kelnereczka

zdrob­nie­nie od: kel­ner­ka


SJP.pl


kelnerka

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca zawód kel­ne­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej przyj­mu­ją­ca w re­sta­u­ra­cji za­mó­wie­nie i przy­no­szą­ca po­tra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta kel­ner­ka jest wy­jąt­ko­wo miła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛlˈnɛrka, AS: kelnerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kelner

 przym. kelnerski

 czas. kelnerować

Wiktionary


kelnerski

przy­miot­nik od: kel­ner


SJP.pl


kelnerstwo

zawód kel­ne­ra


SJP.pl


kelnerzy

pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy gości w re­sta­u­ra­cji


SJP.pl


kelnerzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy kel­ner


SJP.pl


kelnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. choch­la

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kiel­nia mu­rar­ska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kielnia

Wiktionary


keloid

zgru­bie­nie skóry o wy­glą­dzie włó­kni­stej wy­bu­ja­łej bliz­ny róż­ne­go kształ­tu, pow­sta­łe sa­mo­ist­nie albo w wy­ni­ku urazu; bliz­no­wiec


SJP.pl


keloidowy

→ ke­lo­id


SJP.pl

Patrz:

keloid

kelowej

w ge­o­lo­gii: naj­młod­szy, czwar­ty wiek środ­ko­wej jury, trwa­ją­cy 3,5 mi­lio­na lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pię­tro (wiek) jury środ­ko­wej;

Wiktionary

Ke­lo­wej (ang. "Cal­lo­vian")

Nazwa pię­tra (wieku) po­cho­dzi od nazwy miej­sco­wo­ści Kel­la­wa­ys (Wilts­hi­re, An­glia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɛˈlɔvɛj, AS: kelovei ̯

Wiktionary


kelp

1. po­piół z wo­do­ro­stów mor­skich;
2. mor­szczyn


SJP.pl


kelpie

duch wodny szkoc­kie­go fol­klo­ru, uka­zu­ją­cy się w po­sta­ci konia


SJP.pl

Zo­bacz też: kel­pie (rasa psa).

Kel­pie – w fol­klo­rze cel­tyc­kim nad­na­tu­ral­ny wodny koń, zmie­nia­ją­cy kształ­ty, na­wie­dza­ją­cy szkoc­kie je­zio­ra i rzeki. Na Or­ka­dach po­dob­ne stwo­rze­nie nosi nazwę Nug­gle, a na Szet­lan­dach Sho­o­pil­tee. Po­ja­wia się także w fol­klo­rze skan­dy­naw­skim jako Bäckahästen ("koń po­to­ko­wy").

Wikipedia


kelt

łosoś lub troć, spły­wa­ją­ce z rzeki do morza po od­by­ciu tarła


SJP.pl

Kelt – osła­bio­na ryba dwuś­ro­do­wi­sko­wa (zwy­kle w od­nie­sie­niu do ło­so­sio­wa­tych) spły­wa­ją­ca z rzeki do morza po od­by­ciu tarła.

Wikipedia


kelvin

Wil­liam Thom­son, lord Kel­vin (1824-1907), bry­tyj­ski fizyk i ma­te­ma­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kel­vin – rzeka w Szko­cji
  • Wil­liam Thom­son (lord Kel­vin) – bry­tyj­ski fizyk
  • kel­win () – jed­nost­ka tem­pe­ra­tu­ry
  • HMS „Kel­vin” – okręt bry­tyj­ski

Wikipedia


kelwin

jed­nost­ka tem­pe­ra­tu­ry w SI


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka tem­pe­ra­tu­ry w ukła­dzie SI, oz­na­cza­na K;

Wiktionary

Kel­win – jed­nost­ka tem­pe­ra­tu­ry w ukła­dzie SI, oz­na­cza­na sym­bo­lem K. Nazwa po­cho­dzi od bry­tyj­skie­go fi­zy­ka Wil­lia­ma Thom­so­na, lorda Kel­vi­na.

De­cyz­ją 26. Ge­ne­ral­nej Kon­fe­ren­cji Miar od 20 maja 2019 r. de­fi­ni­cja kel­wi­na jest na­stę­pu­ją­ca: "Kel­win, oz­na­cze­nie K, jest to jed­nost­ka tem­pe­ra­tu­ry ter­mo­dy­na­micz­nej w SI.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten po­miar był wy­ko­ny­wa­ny w tem­pe­ra­tu­rze sie­dem­dzie­się­ciu kel­wi­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛlvʲĩn, AS: kelvʹĩn

Wiktionary


kelyfit

pe­tro­gra­ficz­na od­mia­na węgla ka­mien­ne­go


SJP.pl


kem

pa­gó­rek, wał po­lo­dow­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pa­gó­rek, garb, wzgó­rze lub sto­li­wo o wy­so­ko­ści kilku, kil­ku­na­stu me­trów pow­sta­ły w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści wód roz­to­po­wych z daw­ne­go lo­dow­ca;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kem – w ge­o­mor­fo­lo­gii forma rzeź­by te­re­nu, ele­ment rzeź­by gla­cjal­nej
  • Kiem (Kiem) – mia­sto w Rosji, w Ka­re­lii
  • Kiem (Kiem) – rzeka w Rosji, w Ka­re­lii
  • Kiem – rzeka w Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, do­pływ Je­ni­se­ju.
  • Kem (Kim Owens) – ame­ry­kań­ski muzyk, kom­po­zy­tor i pro­du­cent

Wikipedia


kemalista

zwo­len­nik ke­ma­liz­mu - tu­rec­kie­go ruchu nie­pod­le­gło­ścio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik ke­ma­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kemalizm mrz.

:: fż. kemalistka ż.

 przym. kemalistyczny

Wiktionary


kemalistka

→ ke­ma­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka ke­ma­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

kemalista

Powiązane:

 rzecz. kemalizm mrz.

:: fm. kemalista mos.

 przym. kemalistyczny

Wiktionary


kemalistowski

→ ke­ma­lizm


SJP.pl

Patrz:

kemalizm

kemalistyczny

przy­miot­nik od: ke­ma­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ke­ma­liz­mem, do­ty­czą­cy ke­ma­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kemalizm mrz., kemalista mos., kemalistka ż.

 przym. kemalowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kemalowski

Wiktionary


kemalizm

tu­rec­ka ide­o­lo­gia re­pu­bli­kań­ska, sfor­mu­ło­wa­na przez Mu­sta­fę Ke­ma­la Atatürka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ide­o­lo­gia za­po­cząt­ko­wa­na przez Mu­sta­fę Ke­ma­la Atatürka;

Wiktionary

Ke­ma­lizm ("Atatürkçülük"), lub ina­czej ide­o­lo­gia ke­ma­li­stycz­na ("Atatürkçü Düşünce") jest ide­o­lo­gią ut­wo­rzo­ną w okre­sie dzia­łal­no­ści Mu­sta­fy Ke­ma­la Atatürka. Ke­ma­lizm ba­zu­je na tzw. „sze­ściu strza­łach” ("Altı Ok"), któ­ry­mi kie­ro­wał się w swej po­li­ty­ce Kemal Pasza.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kemalista mos., kemalistka ż.

 przym. kemalistyczny

Wiktionary


kemerowo

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji;

Wiktionary

Ke­me­ro­wo (ros. Кемерово), do 1932 Szcze­głowsk – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne ob­wo­du ke­me­row­skie­go, sie­dzi­ba pra­wo­sław­nej me­tro­po­lii ku­zba­skiej. Leży nad rzeką Tom, przy uj­ściu rzeki Iski­tim­ka. Pow­sta­ło w 1918 z po­łą­cze­nia wsi Szcze­gło­wo i Ke­me­ro­wo. Prawa miej­skie otrzy­ma­ło w 1925.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kemerowski

Wiktionary


kemerowski

→ Ke­me­ro­wo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ke­me­ro­wem, do­ty­czą­cy Ke­me­ro­wa

Wiktionary

Patrz:

Kemerowo

Powiązane:

 rzecz. Kemerowo n.

Wiktionary


kemferol

fla­wo­no­id wy­stę­pu­ją­cy w pro­duk­tach ro­ślin­nych


SJP.pl

Kem­fe­rol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, na­le­żą­cy do fla­wo­no­i­dów. Ze wzglę­du na obec­ność przy węglu C3 grupy hy­drok­sy­lo­wej za­li­cza­ny jest do po­chod­nych fla­wo­no­lu. W czą­stecz­ce kem­fe­ro­lu wy­stę­pu­ją je­szcze trzy takie grupy – w po­zy­cjach 5, 7 i 4′.

Wikipedia


kemi

1. rzeka w Fin­lan­dii;
2. mia­sto w Fin­lan­dii


SJP.pl

Kemi – mia­sto, port mor­ski i sie­dzi­ba gminy w Fin­lan­dii, w re­gio­nie La­po­nia, po­dre­gio­nie Kemi–Tor­nio, nad Za­to­ką Bot­nic­ką. Gminę Kemi za­miesz­ku­je 19 339 osób (31 grud­nia 2025), a jej po­wierzch­nia wy­no­si 747,28 km², z czego ląd sta­no­wi 95,38 km². Miesz­kań­cy gminy Kemi jako język ro­dzi­my wska­zu­ją język fiń­ski.

Wikipedia


keming

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. nie­pra­wi­dło­wy ker­ning

Wiktionary


kemosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit. bó­stwo mo­a­bic­kie, bóg wojny;

Wiktionary

Ke­mosz ( ‏כְּמוֹשׁ‎, Χαμώς) – ka­na­nej­skie bó­stwo wojny, naj­waż­niej­szy bóg Mo­a­bi­tów.

Ke­mosz na­le­żał do naj­star­szych bóstw se­mic­kich, jego imię w for­mie "Ka­misz" po­ja­wia się już w tek­stach z Ebla z III ty­siąc­le­cia p.n.e. Po­dob­nie brzmią­cy te­o­nim, od­no­szą­cy się do bó­stwa tel­lu­rycz­ne­go, znany jest także z Uga­rit.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy Moabu czci­li Ke­mo­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gwara. przest. Kemoszowy

Wiktionary


kemoszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ke­mo­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­a­bi­ci czci­li Ke­mo­szo­wy oł­tarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kemosz mos.

Wiktionary


kemowy

→ kem


SJP.pl

Patrz:

kem

kempa

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kempa (1936-2009) – pol­ski księ­goz­naw­ca, bi­blio­te­karz
  • Artur Kempa (ur. 1977) – pol­ski muzyk, gi­ta­rzy­sta
  • Bern­hard Kempa (1920-2017) – nie­miec­ki pił­karz ręcz­ny
  • Beata Kempa (ur. 1966) – pol­ska po­li­tyk
  • Hen­ryk Kempa (1936-2004) – dzia­łacz PZPR
  • Mi­chał Kempa (ur. 1988) – pol­ski komik, a także dzien­ni­karz ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • To­masz Kempa (ur. 1969) – hi­sto­ryk pol­ski
  • Kwas Kempa – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny
  • Zie­mia Kempa – re­gion An­tark­ty­dy Wschod­niej

Wikipedia


kemping

cam­ping;
1. ogro­dzo­ny teren wy­po­sa­żo­ny w umy­wal­nie, elek­trycz­ność itp., przy­sto­so­wa­ny do obo­zo­wa­nia w na­mio­tach albo w dom­kach (przy­cze­pach) kem­pin­go­wych;
2. cza­so­we prze­by­wa­nie na takim te­re­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogro­dzo­ny i strze­żo­ny teren przez­na­czo­ny dla na­mio­tów, sa­mo­cho­dów kem­pin­go­wych i przy­czep kem­pin­go­wych;

Wiktionary

Kem­ping ( cam­ping – „obo­zo­wi­sko”) – obiekt tu­ry­stycz­ny po­ło­żo­ny na więk­szym te­re­nie, ogro­dzo­ny i strze­żo­ny, na któ­rym go­ście za­trzy­mu­ją się na pobyt w na­mio­tach, sa­mo­cho­dach kem­pin­go­wych i przy­cze­pach kem­pin­go­wych, ale mogą także ko­rzy­stać z pa­wi­lo­nów, dom­ków tu­ry­stycz­nych lub in­nych obiek­tów sta­łych. Kem­pin­gi umoż­li­wia­ją przy­rzą­dza­nie po­sił­ków i par­ko­wa­nie sa­mo­cho­dów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃mpʲĩŋk, AS: kẽmpʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kempingowy

 przysł. kempingowo

 rzecz. camping m., kamper mos./mrz.

Wiktionary


kempingować

obo­zo­wać na kem­pin­gu, spę­dzać wa­ka­cje na świe­żym po­wie­trzu; cam­pin­go­wać


SJP.pl


kempingowiec

po­tocz­nie o oso­bie obo­zu­ją­cej na kem­pin­gu, spę­dza­ją­cej wa­ka­cje na świe­żym po­wie­trzu; cam­pin­go­wiec


SJP.pl


kempingowy

przy­miot­nik od: kem­ping (cam­ping), np. oś­ro­dek kem­pin­go­wy; cam­pin­go­wy


SJP.pl


kempiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kempka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­ro­ta Maria Kemp­ka, née Kadow (* 1935), pol­ska po­li­tyk
  • Paweł Kemp­ka (1886 - 1972), praw­nik, dzia­łacz
  • Erich Kemp­ka (1910, Ober­ha­u­sen - 1975, Fre­i­berg/Nec­kar)

Wikipedia


kempski

naz­wi­sko


SJP.pl


ken

Ko­mi­sja Edu­ka­cji Na­ro­do­wej


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Ko­mi­sja Edu­ka­cji Na­ro­do­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Կ – pięt­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu or­miań­skie­go
  • ken – typ mie­cza ja­poń­skie­go
  • ken – ja­poń­ska jed­nost­ka dłu­go­ści
  • Ken – lalka z ze­sta­wu Bar­bie firmy Mat­tel
  • Ken Ki­ta­mu­ra – ja­poń­ski gi­ta­rzy­sta i wo­ka­li­sta
  • KEN – Ko­mi­sja Edu­ka­cji Na­ro­do­wej
  • KEN – oz­na­cze­nie Alei Ko­mi­sji Edu­ka­cji Na­ro­do­wej w War­sza­wie
  • Kon­fe­ren­cja Epi­sko­pa­tu Nie­miec
  • kod IATA portu lot­ni­cze­go Ke­ne­ma w Sier­ra Leone
  • Kan­tonss­chu­le Enge
  • Kenia w stan­dar­dzie ISO 3166-1 alfa-3

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɛ̃n, AS: kẽn

Wiktionary


kenaf

1. jeden z ga­tun­ków ket­mii, ro­śli­na jed­no­rocz­na do­star­cza­ją­ca włó­kna i oleju ja­dal­ne­go; ket­mia ko­no­pio­wa­ta;
2. włó­kno po­zy­ski­wa­ne z łodyg ket­mii (ko­no­pio­wa­tej, ja­dal­nej i piż­mo­wej), uży­wa­ne m.in. do wy­ro­bu nici, sznur­ków i wor­ków; ket­mia, gambo, juta ja­waj­ska, juta afry­kań­ska, ko­no­pie bom­baj­skie


SJP.pl


kencja

drze­wo z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm), o li­ściach pie­rza­sto po­dzie­lo­nych, wy­stę­pu­ją­ce w wielu ga­tun­kach na wy­spach Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, po­mię­dzy Au­stra­lią a Nową Ze­lan­dią, upra­wia­ne jako ro­śli­na ozdob­na; howea


SJP.pl


kendall

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ken­dall – miej­sco­wość w Au­stra­lii
  • Ken­dall – miej­sco­wość spi­so­wa w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Miami-Dade
  • Ken­dall – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Or­le­ans
  • Ken­dall – miej­sco­wość spi­so­wa w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie What­com
  • Ken­dall – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Mon­roe
  • Ken­dall – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie La­fa­y­et­te
  • Ken­dall (Ken­dall Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ken­dall
  • Ken­dall (Ken­dall Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • Ken­dall (Ken­dall Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ke­ar­ny
  • Ken­dall (Ken­dall Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Or­le­ans
  • Ken­dall (Ken­dall Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie La­fa­y­et­te
  • hrab­stwo Ken­dall w sta­nie Il­li­no­is

Wikipedia


kendama

1. ja­poń­ska za­baw­ka z drew­na;
2. gra zręcz­no­ścio­wa z uży­ciem ta­kiej za­baw­ki


SJP.pl

Ken­da­ma (jap. けん玉, 剣玉, 拳玉 ken-dama; miecz [i] kula) – tra­dy­cyj­na, drew­nia­na za­baw­ka ja­poń­ska.

Wikipedia


kendo

ja­poń­ska walka szer­mier­cza na kije bam­bu­so­we trzy­ma­ne obu­rącz (jeden kij) lub jedną ręką (dwa kije); rów­nież spe­cjal­ny strój ochron­ny uży­wa­ny w tej walce, za­bez­pie­cza­ją­cy twarz, szyję, pier­si i prze­gu­by rąk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­cho­dzą­ca z Ja­po­nii sztu­ka walki na bam­bu­so­we kije;

Wiktionary

Kendo (jap. 剣道 kendō; cza­sa­mi można spot­kać zapis tran­skryp­cyj­ny "ken­dou", pol. "droga mie­cza") – sport walki wy­wo­dzą­cy się z szer­mier­ki ja­poń­skich sa­mu­ra­jów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak ai­ki­do wiąże się ze sztu­ką mie­cza w sfe­rze ruchu, tak kendo spla­ta się z nią w dzie­dzi­nie kon­cen­tra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃ndɔ, AS: kẽndo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kendou

Wiktionary


kendoczka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca kendo


SJP.pl


kendoka

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy kendo


SJP.pl


kendyr

włó­kno ły­ko­we otrzy­my­wa­ne z łodyg toiny we­nec­kiej, uży­wa­ne na po­wro­zy


SJP.pl


kenel

wę­giel ko­pal­ny pow­sta­ły z drob­nych szcząt­ków ro­ślin lą­do­wych, cenny su­ro­wiec do prze­rób­ki che­micz­nej; ken­nel, wę­giel ken­nel­ski


SJP.pl


kenelowy

ken­ne­lo­wy;
1. → kenel;
2. ka­szel ke­ne­lo­wy - cho­ro­ba ukła­du od­de­cho­we­go psów


SJP.pl


kenesa

u Ka­ra­i­mów: miej­sce ze­brań mod­li­tew­nych; kie­ne­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ka­ra­im­ski dom mod­lit­wy;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kienesa

Wiktionary


kenia

1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Na­i­ro­bi; Re­pu­bli­ka Kenii;
2. masyw wul­ka­nicz­ny w Kenii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. masyw wul­ka­nicz­ny w Kenii (1.1), drugi pod wzglę­dem wy­so­ko­ści szczyt Afry­ki;

Wiktionary

Kenia (Kenya, Re­pu­bli­ka Kenii, Re­pu­blic of Kenya, Jam­hu­ri ya Kenya) – pań­stwo po­ło­żo­ne we wschod­niej Afry­ce nad Oce­a­nem In­dyj­skim. Leży na rów­ni­ku. Gra­ni­czy od pół­no­cy z So­ma­lią, Etio­pią i Su­da­nem Po­łud­nio­wym, od za­cho­du z Ugan­dą, a od po­łud­nia z Tan­za­nią. Jest 47. kra­jem świa­ta pod wzglę­dem po­wierzch­ni i 29. pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści. Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem Kenii jest Na­i­ro­bi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona miesz­ka w Kenii od kilku lat.

 (1.2) Kenia wzno­si się na wy­so­kość 5199 m n.p.m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃ɲja, AS: kẽńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kenijczyk mos., Kenijka ż.

 przym. kenijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Kenii

Wiktionary


kenig

naz­wi­sko


SJP.pl


kenijczyk

oby­wa­tel Kenii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel lub miesz­ka­niec Kenii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co cie­ka­we naj­lep­szy­mi ma­ra­toń­czy­ka­mi są Ke­nij­czy­cy.

 (1.1) Ciem­no­skó­ry ber­liń­czyk Mot­che­bon, który do nie­daw­na był pię­cio­bo­i­stą no­wo­czes­nym, po­biegł za­led­wie o 0,04 sek wol­niej od ha­lo­we­go re­kor­du świa­ta Ke­nij­czy­ka Paula Eren­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛ̃ˈɲijt͡ʃɨk, AS: kẽńii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kenia ż.

:: fż. Kenijka ż.

 przym. kenijski

Wiktionary


kenijka

oby­wa­tel­ka Kenii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Kenii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛ̃ˈɲijka, AS: kẽńii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kenia ż.

:: fm. Kenijczyk mos.

 przym. kenijski

Wiktionary


kenijski

zwią­za­ny z Kenią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Kenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „[…] Je­ste­śmy w sta­nie wojny” — na­pi­sał wczo­raj na czo­łów­ce nie­za­leż­ny ke­nij­ski dzien­nik „Daily Na­tion”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛ̃ˈɲijsʲci, AS: kẽńii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kenijka ż., Kenijczyk mos., Kenia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyling kenijski

Wiktionary


kenizacja

(okaz­jo­na­lizm) prze­ję­cie go­spo­dar­ki z rąk ob­co­kra­jow­ców przez lud­ność Kenii


SJP.pl


kenkarta

ro­dzaj do­ku­men­tu stwier­dza­ją­ce­go toż­sa­mość wy­da­wa­ny przez oku­pu­ją­cych Pol­skę hit­le­row­ców w cza­sie II wojny świa­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. adm. w cza­sie II wojny świa­to­wej: dowód toż­sa­mo­ści wy­da­wa­ny przez wła­dze hit­le­row­skie oby­wa­te­lom nie­nie­miec­kim na te­re­nach oku­po­wa­nych;

Wiktionary

Ken­kar­ta (niem. "Kenn­kar­te", karta roz­poz­naw­cza) – do­ku­ment toż­sa­mo­ści wy­da­wa­ny obli­ga­to­ryj­nie przez oku­pa­cyj­ne wła­dze nie­miec­kie, na mocy roz­po­rzą­dze­nia Hansa Fran­ka z 26 paź­dzier­ni­ka 1939 roku, wszyst­kim nie­nie­miec­kim miesz­kań­com Ge­ne­ral­ne­go Gu­ber­na­tor­stwa, któ­rzy ukoń­czy­li pięt­na­sty rok życia.

Wikipedia


kenkartowy

przy­miot­nik od: ken­kar­ta


SJP.pl


kennedy

naz­wi­sko, np. John Fitz­ge­rald Ken­ne­dy (1917-1963), po­li­tyk ame­ry­kań­ski, w la­tach 1961-1963 pre­zy­dent Sta­nów Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­dzi­na Ken­ne­dych:
  • Ant­ho­ny Ken­ne­dy – ame­ry­kań­ski praw­nik, sę­dzia Sądu Naj­wyż­sze­go USA
  • Brian Ken­ne­dy – ir­landz­ki pio­sen­karz
  • Ca­me­ron Ken­ne­dy – ame­ry­kań­ski aktor
  • Char­les Peter Ken­ne­dy – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Dave Ken­ne­dy – ir­landz­ki kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Eliot Ken­ne­dy – bry­tyj­ski tek­ściarz i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Emma Ken­ne­dy – bry­tyj­ska ak­tor­ka, pi­sar­ka i pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na
  • Eu­ge­ne Pa­trick Ken­ne­dy – ame­ry­kań­ski bio­che­mik
  • Ge­or­ge Ken­ne­dy – ame­ry­kań­ski aktor, la­u­re­at Osca­ra za rolę dru­go­pla­no­wą
  • Hugh N. Ken­ne­dy – bry­tyj­ski hi­sto­ryk
  • Jamie Ken­ne­dy – ame­ry­kań­ski aktor

Wikipedia


kennel

wę­giel ko­pal­ny pow­sta­ły z drob­nych szcząt­ków ro­ślin lą­do­wych, cenny su­ro­wiec do prze­rób­ki che­micz­nej; kenel, wę­giel ken­nel­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­mia­na węgla ka­mien­ne­go;

Wiktionary

Ken­nel, wę­giel ken­nel­ski – od­mia­na węgla sa­pro­pe­lo­we­go, zło­żo­na głów­nie z licz­nych spor (spo­ry­ni­tu) oraz roz­pro­szo­ne­go iner­ty­ni­tu. Za­wie­ra­ją do 20% wi­try­ni­tu i do 25% iner­ty­ni­tu. Ken­ne­le są nie­war­stwo­wa­ne, mają tłu­sty po­łysk i prze­łam musz­lo­wy. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne są m.in. jako ma­te­riał rzeź­biar­ski. Palą się gę­stym i kop­cą­cym pło­mie­niem. Ma­kro­sko­po­wo nie można ich odróż­nić od bog­he­a­dów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃nːɛl, AS: kẽ•nel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kenel, węgiel kennelski

Wiktionary


kennelowy

ke­ne­lo­wy;
1. → ken­nel;
2. ka­szel ken­ne­lo­wy - cho­ro­ba ukła­du od­de­cho­we­go psów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ho­dow­lą psa w zam­knię­tej klat­ce lub bu­dzie

Wiktionary


kennelski

wę­giel ken­nel­ski - wę­giel ko­pal­ny pow­sta­ły z drob­nych szcząt­ków ro­ślin lą­do­wych, cenny su­ro­wiec do prze­rób­ki che­micz­nej; kenel, ken­nel


SJP.pl


kenneth

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ken­neth – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Rock
  • Ken­neth (ang. Ken­neth Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie She­ri­dan

Wikipedia


kenny

[czy­taj: keny] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kenny – ir­landz­kie naz­wi­sko
  • Kenny – bry­tyj­ski ze­spół glam­roc­ko­wy
  • Kenny McCormick – jeden z głów­nych bo­ha­te­rów se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go South Park

Wikipedia


kenofit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na ob­ce­go po­cho­dze­nia za­do­mo­wio­na na danym te­re­nie sto­sun­ko­wo nie­daw­no;

Wiktionary

Ke­no­fit lub ne­o­fit (gr. καινός "nowy", νέος "nowy", φυτόν "ro­śli­na") – ga­tu­nek ro­ślin ob­ce­go po­cho­dze­nia (an­tro­po­fit), nie­na­le­żą­cy do flory ro­dzi­mej, który za­do­mo­wił się w ostat­nich cza­sach. Za gra­nicz­ną datę przyj­mu­je się wy­pra­wę Krzysz­to­fa Ko­lum­ba do Ame­ry­ki (1492), co za­po­cząt­ko­wa­ło mi­gra­cję ga­tun­ków na nie­spo­ty­ka­ną daw­niej skalę. Ga­tun­ki za­do­mo­wio­ne wcze­śniej okre­śla­ne są nazwą ar­che­o­fi­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ob­sza­rze Eu­ro­py wy­stę­pu­je jako ke­no­fit i he­mia­grio­fit za­sied­la­ją­cy sied­li­ska an­tro­po­ge­nicz­ne (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neofit

Wiktionary


kenotaf

1. napis o cha­rak­te­rze na­grob­ku, znaj­du­ją­cy się nie w miej­scu po­grze­ba­nia zmar­łe­go, lecz w innym miej­scu zwią­za­nym z jego osobą;
2. sym­bo­licz­ny gro­bo­wiec, zwy­kle nie­za­wie­ra­ją­cy zwłok; ce­no­taf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ina­czej → ce­no­taf

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛ̃ˈnɔtaf, AS: kẽnotaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenotaf mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cenotaf, kenotafium

Wiktionary


kenotafium

sym­bo­licz­ny gro­bo­wiec, zwy­kle nie­za­wie­ra­ją­cy zwłok; ce­no­taf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ina­czej → ce­no­taf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak w przy­pad­ku po­zo­sta­łych mo­nar­chów (z wy­jąt­kiem grobu Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go), na­gro­bek sta­no­wi swo­je­go ro­dza­ju ke­no­ta­fium – ciało Ka­zi­mie­rza Ja­giel­loń­czy­ka, nie spo­czy­wa we wnę­trzu tumby, ale po­cho­wa­ne jest pod po­sadz­ką ka­pli­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɛ̃nɔˈtafʲjũm, AS: kẽnotafʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cenotaf mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cenotaf, kenotaf

Wiktionary


kenotron

próż­nio­wa lampa elek­tro­no­wa o dwóch elek­tro­dach, sto­so­wa­na do pro­sto­wa­nia prądu zmien­ne­go


SJP.pl


kenotronowy

przy­miot­nik od: ke­no­tron


SJP.pl


kenotyczny

→ ke­no­za


SJP.pl

Patrz:

kenoza

kenoza

ter­min te­o­lo­gicz­ny oz­na­cza­ją­cy mękę Je­zu­sa po­przez sa­mo­po­ni­że­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. wcie­le­nie jako do­bro­wol­ne, zbaw­cze sa­mo­u­ni­że­nie się Chry­stu­sa, po­przez wy­rze­cze­nie się atry­bu­tów Bo­żych;

 (1.2) teol. zstą­pie­nie Ducha Świę­te­go i jego prze­by­wa­nie w Ko­ście­le

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ke­no­za – po­ję­cie w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej
  • Ke­no­za Jor­dan & Ever­mann,1896 – sy­no­nim ro­dza­ju ryb Esox

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy mó­wi­my o ke­no­zie, czę­sto sku­pia­my się na tym co Jezus po­rzu­cił. Ke­no­za do­ty­czy rów­nież tego, co Chry­stus przy­jął.

 (1.2) Duch do­sto­so­wu­je się do tego ludz­kie­go spo­so­bu po­stę­po­wa­nia i dla­te­go nie roz­wa­la in­sty­tu­cji swoją nie­o­gra­ni­czo­ną mocą, ale dzia­ła w nich uni­ża­jąc się, wcho­dząc w ke­no­zę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kenotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uniżenie, ogołocenie

 (1.2) samoograniczenie

Wiktionary


kenozoiczny

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy ke­no­zo­i­ku, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w ke­no­zo­i­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spoś­ród osa­dów ke­no­zo­icz­nych (w Wiel­kiej Bry­ta­nii) w więk­szej ilo­ści wy­stę­pu­ją tylko eo­ceń­skie gliny i żwiry oraz je­zior­ne pia­skow­ce i wa­pie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɛ̃nɔzɔˈjit͡ʃnɨ, AS: kẽnozoi ̯ičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kenozoik m.

Wiktionary


kenozoik

era w dzie­jach Ziemi, która roz­po­czę­ła się po okre­sie kredy i trwa do dziś; era ke­no­zo­icz­na, ne­o­zo­ik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. naj­młod­sza era w dzie­jach Ziemi;

Wiktionary

Era ke­no­zo­icz­na, ke­no­zo­ik – era, która roz­po­czę­ła się ok. 66 mln lat temu (od wy­mie­ra­nia kre­do­we­go) i wciąż trwa. Era ke­no­zo­icz­na bywa cza­sem okre­śla­na mia­nem ery ssa­ków, owa­dów lub ery ro­ślin kwia­to­wych, bo­wiem te grupy przesz­ły w niej in­ten­syw­ny roz­wój ewo­lu­cyj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ke­no­zo­ik dzie­li się na trzy okre­sy: pa­le­o­gen, ne­o­gen i czwar­to­rzęd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɛ̃nɔˈzɔjik, AS: kẽnozoi ̯ik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kenozoiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) era kenozoiczna

Wiktionary


kensington

pro­du­cent ak­ce­so­riów kom­pu­te­ro­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ken­sing­ton – dziel­ni­ca Lon­dy­nu, od 1965 r. na­le­żą­ca do Ken­sing­ton and Chel­sea
    • Ken­sing­ton Gar­dens – park kró­lew­ski w Lon­dy­nie
    • Pałac Ken­sing­ton – kró­lew­ska re­zy­den­cja w Lon­dy­nie
  • Ken­sing­ton Books – ame­ry­kań­skie wy­daw­nict­wo
  • Ken­sing­ton – dziel­ni­ca No­we­go Jorku
  • Ken­sing­ton – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Mer­se­y­si­de, w Li­ver­po­ol
  • Ken­sing­ton – miej­sco­wość w Au­stra­lii, dziel­ni­ca Syd­ney
  • Ken­sing­ton – mia­sto w Ka­na­dzie, w za­chod­niej czę­ści Wyspy Księ­cia Ed­war­da
  • Ken­sing­ton – osied­le w pół­noc­nej czę­ści Fi­la­del­fii
  • Ken­sing­ton – ho­len­der­ska grupa roc­ko­wa
  • Ken­sing­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Con­tra Costa
  • Ken­sing­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Hart­ford

Wikipedia


kent

1. owca an­giel­ska; rom­ney marsh;
2. gra w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa wielu hrabstw, miej­sco­wo­ści, gmin oraz in­nych to­po­ni­mów w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych;

 (1.2) hist. śred­nio­wiecz­ne kró­le­stwo ist­nie­ją­ce w po­łud­nio­wo-wschod­niej An­glii od V do IX wieku;

 (1.3) marka pa­pie­ro­sów

Wiktionary

Kent – hrab­stwo ad­mi­ni­stra­cyj­ne (nie­me­tro­po­li­tal­ne), ce­re­mo­nial­ne i hi­sto­rycz­ne na po­łud­nio­wo-wschod­nim skra­ju An­glii, w re­gio­nie South East En­gland, le­żą­ce nad Cie­śni­ną Ka­le­tań­ską i Mo­rzem Pół­noc­nym. Po­ło­żo­ne w bez­poś­red­niej bli­sko­ści Lon­dy­nu i za­li­cza­ne do tzw. Home Co­un­ties, jest za­ra­zem hrab­stwem po­ło­żo­nym naj­bli­żej kon­ty­nen­tal­nej Eu­ro­py.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­żą­ce na wschod­nim wy­brze­żu Kentu mia­sto Dover jest jed­nym z naj­więk­szych por­tów pa­sa­żer­skich Eu­ro­py.

 (1.1) Po uciecz­ce z Eu­ro­py osiadł w Kent w ame­ry­kań­skim sta­nie Iowa.

 (1.2) Wy­brze­że Kentu, znane jako „Saski brzeg”, strze­żo­ne było przez serię for­tec.

 (1.3) Kup mi pacz­kę Ken­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛ̃nt, AS: kẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kent mzw.

 przym. kentyjski

Wiktionary


kentrozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z ro­dzi­ny ste­go­za­u­rów; ken­tru­ro­za­ur


SJP.pl

Ken­tro­za­ur ("Ken­tro­sa­u­rus") − ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z ro­dzi­ny ste­go­za­u­rów (Ste­go­sa­u­ri­dae). Żył w póź­nej jurze, około 155 mln lat temu. Jego pier­wszy szkie­let zo­stał od­na­le­zio­ny w Tan­za­nii na po­cząt­ku XX wieku. Jego nazwa po­cho­dzi z greki i oz­na­cza "kol­cza­sty ja­szczur".

Wikipedia


kentrurozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z ro­dzi­ny ste­go­za­u­rów; ken­tro­za­ur


SJP.pl


kentucki

→ Ken­tuc­ky (stan w USA) [czy­taj: ken­tac­ki]


SJP.pl


kentucky

[czy­taj: ken­ta­ki] ga­tu­nek ty­to­niu faj­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

 (1.2) geogr. rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w Ken­tuc­ky (1.1), lewy do­pływ Ohio,

Wiktionary

Ken­tuc­ky (), ang. ofic. Com­mon­we­alth of Ken­tuc­ky) – stan na środ­ko­wym wscho­dzie Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Jest jed­nym z czte­rech sta­nów po­słu­gu­ją­cych się w ofi­cjal­nym na­zew­nict­wie ter­mi­nem com­mon­we­alth (po­zo­sta­łe to: Mas­sa­chu­setts, Pen­syl­wa­nia i Wir­gi­nia). Po­cząt­ko­wo był czę­ścią stanu Wir­gi­nia, ale zo­stał wy­dzie­lo­ny z niego w 1792 roku, sta­jąc się 15. sta­nem do­łą­czo­nym do Unii.

Wikipedia


kentum

ję­zy­ki ken­tum - grupa ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich, w któ­rych za­cho­wa­ła się pier­wot­na wy­mo­wa spół­gło­ski "k", obej­mu­ją­ca m.in. ję­zy­ki ro­mań­skie, ger­mań­skie, cel­tyc­kie i język grec­ki


SJP.pl


kenzan

me­ta­lo­wa lub pla­sty­ko­wa szczo­tecz­ka, w którą wpina się ło­dy­gi kwia­tów


SJP.pl


kep

[czy­taj: kep] skrót od: Kon­fe­ren­cja Epi­sko­pa­tu Pol­ski


SJP.pl


kepi

fran­cu­ska czap­ka woj­sko­wa w kształ­cie ścię­te­go stoż­ka


SJP.pl

Kepi – czap­ka o kształ­cie ścię­te­go stoż­ka lub walca, wy­po­sa­żo­na w da­szek. Wpro­wa­dzo­na w I po­ło­wie XIX w. w armii fran­cu­skiej (gdzie uży­wa­na jest do dziś). Z cza­sem zdo­by­ła po­pu­lar­ność rów­nież w in­nych pań­stwach.

Wikipedia


keplerowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ke­ple­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ker

pol­ski ka­u­czuk syn­te­tycz­ny (skró­to­wo: ka­u­czuk ery­tre­no­wy - dawna nazwa ka­u­czu­ku bu­ta­die­no­we­go)


SJP.pl


kerabau

ga­tu­nek ba­wo­ła


SJP.pl


kerala

stan w In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w po­łud­nio­wo-za­chod­nich In­diach;

Wiktionary

Ke­ra­la (trb. "Ke­ra­la", trl. "Ke­ra­la"; ma­la­ja­lam: കേരളം – trl. "Kēraḷaṁ"; ang. "Ke­ra­la") – stan w po­łud­nio­wo-za­chod­nich In­diach na Wy­brze­żu Ma­la­bar­skim. Urzę­do­wym ję­zy­kiem jest ma­la­ja­lam, po­słu­gu­ją­cy się odręb­nym al­fa­be­tem. Naj­więk­sze mia­sto – Ko­czin, sto­li­ca – Thi­ru­va­nant­ha­pu­ram.

Wikipedia


keralczyk

1. miesz­ka­niec Ke­ra­li (stanu w In­diach);
2. przed­sta­wi­ciel ludu dra­wi­dyj­skie­go


SJP.pl


keralka

1. miesz­kan­ka Ke­ra­li (stanu w In­diach);
2. przed­sta­wi­ciel­ka ludu dra­wi­dyj­skie­go


SJP.pl


keralski

→ Ke­ra­la


SJP.pl

Patrz:

Kerala

keramzyt

ma­te­riał ce­ra­micz­ny pow­sta­ją­cy przez wy­pa­la­nie gra­nu­lek gliny w bar­dzo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze; glina pian­ko­wa, gli­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ma­te­riał bu­dow­la­ny z gliny;

Wiktionary

Ke­ram­zyt – lek­kie kru­szy­wo bu­dow­la­ne, wy­pa­la­ne z gliny ila­stej w tem­pe­ra­tu­rze ok. 1150 °C. Do pro­duk­cji używa się glin pęcz­nie­ją­cych. Po wstęp­nym roz­drob­nie­niu i upla­stycz­nie­niu ma­te­riał kie­ru­je się do pie­ców obro­to­wych. W pro­ce­sie wy­pa­la­nia uzy­sku­je się ma­te­riał w kształ­cie okrą­głych lub owal­nych brył o zróż­ni­co­wa­nych frak­cjach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 9. Lek­kie wy­peł­nia­cze ce­ra­micz­ne, jak kru­szo­ne gliń­ce, gra­nu­lo­wa­ne ke­ram­zy­ty i po­ro­wa­te spie­ki.

 (1.1) Ke­ram­zyt otrzy­mu­je się przez wy­pa­la­nie ni­sko­to­pli­wych iłów i glin o zdol­no­ści pęcz­nie­nia pod wpły­wem tem­pe­ra­tu­ry.

 (1.1) Je­że­li sy­stem ko­rze­nio­wy ro­ślin nie może się w pełni roz­wi­nąć z po­wo­du zbyt dużej spo­i­sto­ści i zwię­zło­ści gleby, mie­sza­jąc grunt z ke­ram­zy­tem, po­wo­du­je­my spulch­nie­nie po­dło­ża, a dzię­ki temu ułat­wia­my roz­ra­sta­nie się ko­rze­ni i łat­wiej­sze do­tar­cie do nich wil­go­ci.

 (1.1) Z ke­ram­zy­tu two­rzo­ne są całe sy­ste­my bu­dow­la­ne.

 (1.1) Po­nie­waż ke­ram­zyt po­sia­da bar­dzo dobre pa­ra­me­try ciepl­ne, aku­stycz­ne oraz dużą wy­trzy­ma­łość na ści­ska­nie, może z po­wo­dze­niem być wy­ko­rzy­sta­ny do izo­la­cji po­dłóg.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. keramzytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gliniec

Wiktionary


keramzytobeton

ma­te­riał bu­dow­la­ny o do­brych wła­ści­wo­ściach od­por­nych na tem­pe­ra­tu­rę, wil­goć itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ro­dzaj be­to­nu, w któ­rym kru­szy­wem jest ke­ram­zyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ścia­ny nośne bu­dyn­ku wy­ko­na­no z ke­ram­zy­to­be­to­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. keramzytobetonowy

Wiktionary


keramzytobetonowy

przy­miot­nik od: ke­ram­zy­to­be­ton


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bud. wy­ko­na­ny z ke­ram­zy­to­be­to­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­struk­cja bu­dyn­ku opie­ra się na ścia­nach ke­ram­zy­to­be­to­no­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. keramzytobeton mrz.

Wiktionary


keramzytowy

przy­miot­nik od: ke­ram­zyt


SJP.pl


kerargiryt

mi­ne­rał, chlo­rek sre­bra; sre­bro ro­go­we, chlo­rar­gi­ryt


SJP.pl


keratitis

za­pa­le­nie ro­gów­ki oka


SJP.pl


kerato-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ro­giem, ro­gów­ką, zro­go­wa­ce­niem

Wiktionary


keratofir

mag­mo­wa skała wy­lew­na o skła­dzie mi­ne­ral­nym po­dob­nym do tra­chi­tu i struk­tu­rze por­fi­ro­wej


SJP.pl

Ke­ra­to­fir – skała mag­mo­wa głę­bi­no­wa lub wy­lew­na, wieku pa­le­o­zo­icz­ne­go albo star­sza, o skła­dzie mi­ne­ra­lo­gicz­nym i struk­tu­rze po­dob­nych do ry­o­li­tu lub tra­chi­tu, lecz wtór­nie zme­ta­mor­fi­zo­wa­na wsku­tek pro­ce­sów pne­u­ma­to­li­zy lub pro­ce­sów hy­dro­ter­mal­nych. Skła­da się z fe­no­krysz­ta­łów al­bi­tu, kwar­cu (al­bi­to­fir kwar­co­wy), rza­dziej bio­ty­tu, so­do­wych pi­rok­se­nów lub am­fi­bo­li, chlo­ry­tu, epi­do­tu, kal­cy­tu.

Wikipedia


keratolityczny

przy­miot­nik

 (1.1) med. farm. kos­met. roz­pu­szcza­ją­cy zro­go­wa­cia­łą war­stwę na­skór­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. keratoliza ż.

Wiktionary


keratometria

nie­in­wa­zyj­ne ba­da­nie dia­gno­stycz­ne umoż­li­wia­ją­ce po­miar ro­gów­ki oka; of­tal­mo­me­tria


SJP.pl


keratometryczny

→ ke­ra­to­me­tria


SJP.pl

Patrz:

keratometria

keratoplastyczny

przy­miot­nik od: ke­ra­to­pla­sty­ka


SJP.pl


keratyna

włó­kni­ste biał­ko nie­roz­pu­szczal­ne w wo­dzie, wy­stę­pu­ją­ce w skó­rze krę­gow­ców oraz wcho­dzą­ce w skład two­rów na­skór­ka - wło­sów, paz­nok­ci, kopyt, rogów, piór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. biał­ko o struk­tu­rze włó­kien­ko­wej, wy­stę­pu­ją­ce w ro­gach, wło­sach, paz­nok­ciach, skó­rze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­ko­żer­ne ka­ra­cza­ny wschod­nie są jed­ny­mi z nie­wie­lu zwie­rząt zdol­ny­mi do stra­wie­nia ke­ra­ty­ny.

 (1.1) Na­skó­rek jest zbu­do­wa­ny z na­błon­ka wie­lo­war­stwo­we­go pła­skie­go ro­go­wa­cie­ją­ce­go osa­dzo­ne­go na bło­nie pod­sta­wo­wej. Ko­mór­ki wierzch­niej war­stwy na­błon­ka po ke­ra­ty­ni­za­cji - wy­peł­nie­niu włó­kni­stym biał­kiem ke­ra­ty­ną - obu­mie­ra­ją i stop­nio­wo się złu­szcza­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɛraˈtɨ̃na, AS: keratỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. keratynizacja ż.

 przym. keratynowy

Wiktionary


keratynizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. pro­ces wyt­wa­rza­nia przez ko­mór­ki na­skór­ka pła­skich pły­tek zbu­do­wa­nych z biał­ka ke­ra­ty­ny;

Wiktionary

Ke­ra­ty­ni­za­cja ("ro­go­wa­ce­nie") − pro­ces wyt­wa­rza­nia przez ko­mór­ki, głów­nie na­skór­ka (ke­ra­ty­no­cy­ty), pła­skich pły­tek zbu­do­wa­nych z biał­ka ke­ra­ty­ny. W trak­cie ke­ra­ty­ni­za­cji ko­mór­ki ke­ra­ty­no­cy­tów stop­nio­wo obu­mie­ra­ją two­rząc zew­nętrz­ną, zro­go­wa­cia­łą war­stwę na­skór­ka, która jest nie­prze­pu­szczal­na dla wody i ulega okre­so­we­mu złu­szcza­niu. Za­bu­rze­nia w pro­ce­sie ke­ra­ty­ni­za­cji pro­wa­dzą do licz­nych cho­rób skóry, w tym łu­szczy­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­skó­rek jest zbu­do­wa­ny z na­błon­ka wie­lo­war­stwo­we­go pła­skie­go ro­go­wa­cie­ją­ce­go osa­dzo­ne­go na bło­nie pod­sta­wo­wej. Ko­mór­ki wierzch­niej war­stwy na­błon­ka po ke­ra­ty­ni­za­cji - wy­peł­nie­niu włó­kni­stym biał­kiem ke­ra­ty­ną - obu­mie­ra­ją i stop­nio­wo się złu­szcza­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. keratyna ż.

 przym. keratynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rogowacenie

Wiktionary


keratynizacyjny

przy­miot­nik od: ke­ra­ty­ni­za­cja


SJP.pl


keratynocyt

ko­mór­ka od­po­wie­dzial­na za pro­duk­cję ke­ra­ty­ny w skó­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­mór­ka na­skór­ka po­cho­dze­nia ek­to­der­mal­ne­go bio­rą­ca udział w pro­ce­sie ke­ra­ty­ni­za­cji;

Wiktionary

Ke­ra­ty­no­cy­ty – ko­mór­ki na­skór­ka po­cho­dze­nia ek­to­der­mal­ne­go bio­rą­ce udział w pro­ce­sie ke­ra­ty­ni­za­cji.

Ke­ra­ty­no­cy­ty w na­skór­ku ukła­da­ją w kilka warstw:

Łączą się ści­śle za po­mo­cą des­mo­so­mów, a ko­mór­ki war­stwy pod­staw­nej przyt­wier­dzo­ne są do błony pod­staw­nej za po­mo­cą he­mi­des­mo­so­mów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɛratɨ̃ˈnɔt͡sɨt, AS: keratỹnocyt

Wiktionary


keratynowy

przy­miot­nik od: ke­ra­ty­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ke­ra­ty­ną; za­wie­ra­ją­cy ke­ra­ty­nę, zbu­do­wa­ny z ke­ra­ty­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­da­je to włó­knom ke­ra­ty­no­wym od­por­ność na zer­wa­nie i czyn­ni­ki śro­do­wi­sko­we, za­pew­nia­jąc ich gięt­kość i ela­stycz­ność, zaś stward­nie­nie – przy bar­dzo dużej ilo­ści most­ków dwu­siarcz­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. keratynizacja ż., keratyna ż.

Wiktionary


kerberos

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cer­ber – mi­tycz­ny trój­gło­wy pies
  • Ker­be­ros (księ­życ) – na­tu­ral­ny sa­te­li­ta Plu­to­na
  • Ker­be­ros (in­for­ma­ty­ka) – pro­to­kół uwie­rzy­tel­nia­nia i au­to­ry­za­cji w sieci kom­pu­te­ro­wej

Wikipedia


kercelak

naj­więk­sze tar­go­wi­sko przed­wo­jen­nej War­sza­wy; Plac Ker­ce­le­go


SJP.pl

Ker­ce­lak, właśc. plac Ker­ce­le­go – nie­ist­nie­ją­cy plac w war­szaw­skiej dziel­ni­cy Wola i tar­go­wi­sko znaj­du­ją­ce się na placu w la­tach 1867–1947.

Od 2001 nazwę "rondo Ker­ce­lak" nosi skrzy­żo­wa­nie ulicy Oko­po­wej i alei „So­li­dar­no­ści”.

Wikipedia


kercz

mia­sto na wscho­dzie Pół­wy­spu Krym­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na wscho­dzie Pół­wy­spu Krym­skie­go, nad Cie­śni­ną Ker­czeń­ską;

Wiktionary

Kercz ( Керч, Керчь, sta­ro­żyt­ny grec­ki: Παντικάπαιον, Pantikápaion; Βόσπορος, Bo­spo­ros, Keriç) – ukra­iń­skie mia­sto oku­po­wa­ne przez siły ro­syj­skie, na wscho­dzie Pół­wy­spu Krym­skie­go, nad Cie­śni­ną Ker­czeń­ską, mia­sto-bo­ha­ter (tytuł na­da­no 14 wrze­śnia 1973). Za­miesz­ku­je je około 147 ty­się­cy osób.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kerczeński

Wiktionary


kerczeński

przy­miot­nik od: Kercz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ker­czem, do­ty­czą­cy Ker­czu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kercz mrz.

Wiktionary


kerecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ke­re­ka­mi, do­ty­czą­cy Ke­re­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ke­rec­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kerekowie lm m., Kerecy lm m.

Wiktionary


kereru

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych, ro­dzi­my i en­de­micz­ny gołąb Nowej Ze­lan­dii; gołąb ma­o­ry­ski, gar­li­ca ma­o­ry­ska


SJP.pl


keresz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka we wschod­nich Wę­grzech, lewy do­pływ Cisy;

Wiktionary

Ke­resz (węg. "Körös", rum. "Criș(ul)") – rzeka we wschod­nich Wę­grzech, lewy do­pływ Cisy. Dłu­gość – 128,6 km (363,3 km li­cząc od źró­deł Bia­łe­go Ke­re­szu), po­wierzch­nia zlew­ni – 27,5 tys. km².

Ke­resz pow­sta­je koło wę­gier­skie­go mia­sta Gyula (ko­mi­tat Békés) z po­łą­cze­nia Bia­łe­go Ke­re­szu i Czar­ne­go Ke­re­szu, wy­pły­wa­ją­cych ze źró­deł w Gó­rach Za­chod­nio­ru­muń­skich w Sied­mio­gro­dzie.

Wikipedia


keresztes

naz­wi­sko


SJP.pl


kergueleński

1. zwią­za­ny z Wy­spa­mi Ker­gu­e­le­na (ar­chi­pe­la­giem);
2. kor­mo­ran ker­gu­e­leń­ski - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kor­mo­ra­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wy­spa­mi Ker­gu­e­le­na, do­ty­czą­cy Wysp Ker­gu­e­le­na

Wiktionary


kergulena

ryba z ro­dzi­ny bie­lan­ko­wa­tych


SJP.pl

Ker­gu­le­na, bie­lan­ka ker­gu­leń­ska ("Champ­so­cep­ha­lus gun­na­ri") – ga­tu­nek ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny bie­lan­ko­wa­tych wy­stę­pu­ją­ca w oko­li­cach An­tark­ty­dy.

Wikipedia


kerm

skrót od: Ko­mi­tet Eko­no­micz­ny Rady Mi­ni­strów


SJP.pl


kerman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ira­nie, sto­li­ca osta­nu o tej samej naz­wie;

Wiktionary

Ker­man ( ‏کرمان‎) – mia­sto w Ira­nie, sto­li­ca pro­win­cji (osta­nu) o tej samej naz­wie, po­ło­żo­nej w do­li­nie mię­dzy gó­ra­mi Kuh-e Rid i Kuh-e Banan.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła ok. 425 tys. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł włó­kien­ni­czy (zwła­szcza ba­weł­nia­ny), cu­kier­ni­czy i me­ta­lur­gicz­ny. W oko­li­cach wy­do­by­wa się złoża rudy że­la­za, mie­dzi i bok­sy­tów. Ker­man jest naj­więk­szym oś­rod­kiem pro­duk­cji dy­wa­nów w Ira­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Ijezd leżał na skrzy­żo­wa­niu dróg hand­lo­wych: jedna szła z pół­noc­no-za­chod­nie­go Iranu przez Ker­man do portu or­mu­skie­go, druga od Cho­ra­sa­nu do Basry na pół­noc­nym krań­cu Za­to­ki Per­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kermański

Wiktionary


kermanszah

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­nim Ira­nie, sto­li­ca osta­nu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ker­man­szah – ostan Iranu
  • Ker­man­szah – mia­sto w Ira­nie
  • Bah­ram IV

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kermanszahski

Wiktionary


kermanszahski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ker­man­sza­hem, do­ty­czą­cy Ker­man­sza­hu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kermanszah mrz.

Wiktionary


kermański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ker­ma­nem, do­ty­czą­cy Ker­ma­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kerman mrz.

Wiktionary


kermes

na­tu­ral­ny czer­wo­ny barw­nik otrzy­my­wa­ny z owa­dów plusk­wia­ko­wa­tych; kier­mes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­tu­ral­ny barw­nik kar­ma­zy­no­wy otrzy­my­wa­ny z czerw­ców nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ker­mes ili­cis|L.|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­kry­cie Ame­ry­ki i przy­wóz do Eu­ro­py ko­sze­ni­li mek­sy­kań­skiej wy­par­ły z uży­cia ker­mes, a także czer­wiec pol­ski, han­del któ­ry­mi ustał w po­ło­wie XVI w..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiermes m.

 przym. kermesowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiermes

Wiktionary


kermesyt

wi­śnio­wo­czer­wo­ny mi­ne­rał, siar­czek an­ty­mo­nu; blen­da an­ty­mo­no­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy siarcz­ków, tle­no­siar­czek an­ty­mo­nu;

Wiktionary

Ker­me­syt – błyszcz an­ty­mo­nu, blen­da an­ty­mo­nu. Mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków,; tle­no­siar­czek an­ty­mo­nu. Ma pię­kną wi­śnio­wą barwę, która z cza­sem ciem­nie­je. Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka per­skie­go: qu­ar­mizq = czer­wo­ny. Jest mi­ne­ra­łem rzad­kim, wy­stę­pu­je tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi. Daw­niej był znany pod naz­wa­mi:

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kermesytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszcz antymonu, blenda antymonu

Wiktionary


kern

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kern (ang. Kern Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Het­tin­ger
  • hrab­stwo Kern (ang. Kern Co­un­ty) – w sta­nie Ka­li­for­nia
  • Kern – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w hrab­stwie Kern
  • Adele Kern (1901–1980) – nie­miec­ka śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Anna Kern (1800-1879) – ro­syj­ska szlach­cian­ka
  • An­drzej Kern (1937–2007) – pol­ski po­li­tyk
  • Artur Kern (ur. 1980) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Chri­stop­he Kern (ur. 1981) – fran­cu­ski ko­larz szo­so­wy
  • En­ri­co Kern (ur. 1979) – nie­miec­ki pił­karz
  • Hen­ryk Kern (1903–2004) – pol­ski pro­fe­sor nauk rol­ni­czych, spe­cja­li­sta łą­kar­stwa
  • Je­ro­me Kern (1885–1945) – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej
  • Joey Kern (ur. 1976) – ame­ry­kań­ski aktor

Wikipedia


kernel

w in­for­ma­ty­ce: naj­waż­niej­sza część każ­de­go sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go kom­pu­te­ra, od­po­wie­dzial­na za ob­słu­gę urzą­dzeń, uru­cha­mia­nie pro­gra­mów i przyz­na­wa­nie za­so­bów apli­ka­cjom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. slang. jądro sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jądro sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go
  • funk­cja wy­wo­ły­wa­na na pro­ce­so­rze ma­so­wo rów­no­le­głym, np. GPU
  • ukra­iń­ska spół­ka hol­din­go­wa, no­to­wa­na na gieł­dzie w War­sza­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po kom­pi­la­cji ker­ne­la mój ska­ner za­czął dzia­łać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛrnɛl, AS: kernel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jądro

Wiktionary


kerner

1. prób­ka skały w kształ­cie słup­ka, uzy­ski­wa­na w wier­ce­niach ge­o­lo­gicz­nych przy uży­ciu od­po­wied­nich wier­teł;
2. na­rzę­dzie do wy­bi­ja­nia punk­tów, zna­czą­cych miej­sce na wy­ko­na­nie ot­wo­ru; punk­tak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. punk­tak

Wiktionary

Ker­ner - biała od­mia­na wi­no­gron, wy­ho­do­wa­na w 1929 przez Au­gu­sta He­rol­da w in­sty­tu­cie w We­ins­berg przez skrzy­żo­wa­nie od­mia­ny trol­lin­ger (schia­va gros­sa) o ciem­nej skór­ce i bia­łe­go ries­lin­ga. Nazwę na­da­no na cześć XIX-wiecz­ne­go le­ka­rza, poety i mi­ło­śni­ka wina, Ju­sti­nu­sa Ker­ne­ra. Po­cho­dze­nie od od­mian ro­dzi­ciel­skich zo­sta­ło pot­wier­dzo­ne w 1998 przez ba­da­nia DNA.

Wikipedia


kerning

w in­for­ma­ty­ce: zmia­na od­le­gło­ści po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi zna­ka­mi tek­stu w celu uzy­ska­nia tek­stu skła­da­ją­ce­go się z op­tycz­nie rów­no­od­le­głych zna­ków, wy­ko­ny­wa­na przez pro­gram do DTP lub edy­tor tek­stu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. re­gu­lo­wa­nie od­le­gło­ści po­mię­dzy kon­kret­ny­mi pa­ra­mi zna­ków w danym kroju pisma i jego od­mia­nie;

Wiktionary

Ker­ning – re­gu­lo­wa­nie od­le­gło­ści po­mię­dzy kon­kret­ny­mi pa­ra­mi zna­ków w danym kroju pisma i jego od­mia­nie. Okre­śla­ne w ten spo­sób są nie tylko od­stę­py po­mię­dzy li­te­ra­mi, ale także po­zo­sta­ły­mi zna­ka­mi (np. li­te­ra-cyfra, cyfra-cyfra, cyfra-znak in­ter­punk­cyj­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ker­ning poz­wa­la uzy­skać wi­zu­al­nie jed­na­ko­we od­stę­py mię­dzy zna­ka­mi. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛrʲɲĩŋk, AS: kerʹńĩŋk

Wiktionary


kerningowy

→ ker­ning


SJP.pl

Patrz:

kerning

kernit

mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w zło­żach soli


SJP.pl

Ker­nit – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał bo­ra­no­wy, bę­dą­cy uwod­nio­nym bo­ra­nem sodu.

Nazwa po­cho­dzi od hrab­stwa Kern w Ka­li­for­nii, gdzie zo­stał od­kry­ty.

Wikipedia


kerolit

ni­klo­wa skała me­ta­mor­ficz­na


SJP.pl

Ke­ro­lit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, skla­sy­fi­ko­wa­ny w gru­pie mi­ne­ra­łów ila­stych.

Wikipedia


keroplastyczny

→ ke­ro­pla­sty­ka; ce­ro­pla­stycz­ny


SJP.pl


keroplastyka

sztu­ka wyt­wa­rza­nia dzieł z wosku, sto­so­wa­na głów­nie w rzeź­bie por­tre­to­wej i wo­tyw­nej; ce­ro­pla­sty­ka


SJP.pl


kerosen

po­chod­na ropy, sto­so­wa­na jako pa­li­wo; ke­ro­zy­na, nafta lot­ni­cza


SJP.pl


kerozen

zło­żo­na mie­sza­ni­na wę­glo­wo­do­rów otrzy­my­wa­na z mie­sza­ni­ny włó­kien w pro­ce­sie ra­fi­na­cji ropy naf­to­wej


SJP.pl


kerozyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. nafta, pa­li­wo lot­ni­cze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzmi jak star­tu­ją­cy sa­mo­lot i pach­nie ke­ro­zy­ną!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nafta lotnicza

Wiktionary


kerr

naz­wi­sko


SJP.pl

Kerr (gael. "Cearr", "MacGhillechearr") – szkoc­kie naz­wi­sko i nazwa klanu ze szkoc­kich Nizin i Po­gra­ni­cza.

Klan po­cho­dze­nia praw­do­po­dob­nie nor­mań­skie­go. po­cho­dze­nie naz­wi­ska, pi­sa­ne­go daw­niej jako Carr, Ker lub Carre, nie jest do końca wy­ja­śnio­ne. Ist­nie­ją­ce hi­po­te­zy wy­wo­dzą je od:

Wikipedia


kerria

ozdob­ny krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; złot­lin ja­poń­ski


SJP.pl


kerry

naz­wi­sko


SJP.pl

Kerry (irl. "Con­tae Chiarraí") – hrab­stwo na po­łud­nio­wym za­cho­dzie Ir­lan­dii, w pro­win­cji Mun­ster. Sto­li­cą hrab­stwa jest Tra­lee, gra­ni­czy z hrab­stwa­mi Li­me­rick na wscho­dzie, Clare na pół­no­cy i Cork na po­łud­nio­wym wscho­dzie.

Więk­szym mia­stem hrab­stwa jest Kil­lar­ney, gdzie znaj­du­ją się dwa parki na­ro­do­we: Kil­lar­ney Na­tio­nal Park i pół­wy­sep Din­gle, który jest naj­bar­dziej wy­su­nię­tym na za­chód punk­tem Ir­lan­dii.

Wikipedia


kersantyt

rzad­ka skała mag­mo­wa z grupy la­pro­fi­rów, zwią­za­na ge­ne­tycz­nie z in­truz­ja­mi gra­ni­to­i­do­wy­mi; niek­tó­re od­mia­ny za­wie­ra­ją kwarc


SJP.pl

Ker­san­tyt – skała hi­pa­by­sal­na lub sub­wul­ka­nicz­na, od­mia­na lam­pro­fi­ru (lam­pro­fir wła­ści­wy).

Wikipedia


kertyczak

naz­wi­sko


SJP.pl


kerygmat

w pier­wot­nym chrze­ści­jań­stwie: orę­dzie o śmier­ci i zmart­wychw­sta­niu Je­zu­sa i o zna­cze­niu tych wy­da­rzeń, gło­szo­ne jako Dobra No­wi­na i apel o na­wró­ce­nie


SJP.pl

Ke­ryg­mat (z gr. κήρυγμα ["kḗrygma"] – ogło­sze­nie, pro­kla­ma­cja, κηρύσσειν ["kēryssein"] – gło­sić, prze­po­wia­dać, ob­wie­szczać przez pu­blicz­ne­go po­słań­ca, peł­nie­nie funk­cji he­rol­da) – w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej gło­sze­nie Słowa Bo­że­go, a w uję­ciu bi­blij­no-te­o­lo­gicz­nym po­ję­cie okre­śla pu­blicz­ne i uro­czy­ste ogła­sza­nie dzie­ła zba­wie­nia przez Boga i ob­ja­wie­nia go w ukrzy­żo­wa­nym i zmart­wychw­sta­łym Chry­stu­sie.

Wikipedia


kerygmatyczny

→ ke­ryg­mat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ke­ryg­ma­tem, do­ty­czą­cy ke­ryg­ma­tu

Wiktionary

Patrz:

kerygmat

Powiązane:

 rzecz. kerygmat m.

Wiktionary


kerykejon

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: laska Her­me­sa jako sym­bol po­słań­ca bogów
2. w sta­ro­żyt­no­ści: laska drew­nia­na, oz­na­ka posła lub he­rol­da; ka­du­ce­usz


SJP.pl


keska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­pin­ka do futra

Wiktionary


keson

1. skrzy­nia do prac pod­wod­nych
2. ele­ment fun­da­men­tu poś­red­nie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Keson (lot­nict­wo) – część kon­struk­cyj­na skrzy­dła sa­mo­lo­tu.
  • Keson (kon­struk­cja) – urzą­dze­nie za­pew­nia­ją­ce dłu­gotr­wa­ły do­stęp do dna.
  • Cho­ro­ba de­kom­pre­syj­na, zwana też „ke­so­no­wą”

Wikipedia


kesonować

w tech­ni­ce:
1. sto­so­wać ke­so­ny w bu­dow­nict­wie wod­nym;
2. ma­ni­pu­lo­wać śluzą po­wietrz­ną ke­so­nu w cza­sie tran­spor­tu pra­cow­ni­ków, ma­te­ria­łów oraz na­rzę­dzi


SJP.pl


kesonowy

1. zwią­za­ny z ke­so­nem;
2. cho­ro­ba ke­so­no­wa - cho­ro­ba nur­ków oraz ludzi pra­cu­ją­cych w ke­so­nach, ob­ja­wia­ją­ca się pow­sta­wa­niem za­to­rów w tkan­kach przy zbyt szyb­kim wy­nu­rza­niu się; cho­ro­ba de­kom­pre­syj­na


SJP.pl


kessel

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kes­sel Is­land – wyspa
  • Kes­sel – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Nij­len w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Ant­wer­pia, w okrę­gu Me­che­len
    • Kes­sel – sta­cja ko­le­jo­wa w Kes­sel
  • Kes­sel-Lo – dziel­ni­ca Le­u­ven
  • Kes­sel – wieś
  • Kes­sel – dziel­ni­ca Adorf/Vogtl.
  • Kes­sel – dziel­ni­ca Bad El­ster
  • Kes­sel – dziel­ni­ca Goch
  • Kes­sel – dziel­ni­ca Kulm­bach
  • Kes­sel – rzeka, do­pływ Du­na­ju
  • Adolf Kes­sel – pru­ski urzęd­nik
  • Bar­ney Kes­sel – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta

Wikipedia


kestelski

kul­tu­ra ke­stel­ska - kul­tu­ra daw­nej rzym­skiej Pa­no­nii da­to­wa­na na VI-VIII wiek


SJP.pl


kesz

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; kasa, sa­ła­ta, zie­lo­ne, ma­mo­na, szmal


SJP.pl

Nie mylić z: Kisz.

Kesz – mia­sto su­me­ryj­skie lub okręg kul­to­wy w obrę­bie mia­sta Adab o nie­u­sta­lo­nej do dziś lo­ka­li­za­cji, nie­roz­poz­na­ne ar­che­o­lo­gicz­nie, jak rów­nież niez­na­ne z su­me­ryj­skich re­je­strów go­spo­dar­czych; wzmian­ko­wa­ne głów­nie w tek­stach re­li­gij­nych jako jedno z waż­niej­szych sank­tu­a­riów Su­me­ru – poś­wiad­czo­ny od cza­sów pre­dy­na­stycz­nych oś­ro­dek kultu bo­gi­ni życia i płod­no­ści Nin­hur­sag (Nin­hur­san­gi) oraz to­wa­rzy­szą­cych jej bogów Szul­pa, Asz­szi­ra i Uru­ma­sza.

Wikipedia


keszm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wym Ira­nie, na wy­spie Keszm;

Wiktionary

Keszm, Gheszm ( ‏جزیره قشم‎, "Ja­zi­re-ye Qeshm") – wyspa w Ira­nie (Hor­moz­gan), naj­więk­sza wyspa w Za­to­ce Per­skiej i cie­śni­nie Ormuz.

Po­wierzch­nia wyspy wy­no­si 1491 km², w 2006 roku wyspę za­miesz­ki­wa­ło 103 881 osób. Głów­ne mia­sto to Keszm. Lud­ność wyspy zaj­mu­je się ry­bo­łów­stwem oraz upra­wą zbóż. Na Keszm znaj­du­je się baza woj­sko­wa.

Wikipedia


ket

sta­tek jed­no­masz­to­wy; typ oża­glo­wa­nia ta­kie­go stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ża­glo­wiec ma­ją­cy jeden maszt, oraz jeden ża­giel sko­śny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ket – typ ża­glo­wa­nia jed­nost­ki pły­wa­ją­cej,
  • ket – ele­ment no­ta­cji Di­ra­ca,
  • Ket – rzeka w Rosji, do­pływ Obu
  • – mię­dzy­na­ro­do­wy eg­za­min ję­zy­ka an­giel­skie­go.
  • czło­nek sy­be­ryj­skie­go ludu Ketów
  • Ket – pse­u­do­nim li­te­rac­ki Kon­stan­te­go Pu­zy­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kety uży­wa­ne są głów­nie w ce­lach szko­le­nio­wych i spor­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛt, AS: ket

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) catboat, cat boat

* niemiecki: (1.1) Cat, Kat

źródła.

== ket (język bretoński.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q12107 (bre)-Adriendelucca-ket.wav. audio|LL-Q12107 (bre)-Ltranvz-ket.wav.

znaczenia.

przysłówek

 (1.1) nie (zaprzeczenie czasownika)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) catboat, cat boat

* niemiecki: (1.1) Cat, Kat

źródła.

== ket (język bretoński.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q12107 (bre)-Adriendelucca-ket.wav. audio|LL-Q12107 (bre)-Ltranvz-ket.wav.

znaczenia.

przysłówek

 (1.1) nie (zaprzeczenie czasownika)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


keta

ga­tu­nek ło­so­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Ko­cie­wie. reg-pl|Cie­szyn. łań­cuch na­pę­do­wy

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. sznur ko­ra­li, bran­so­let­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Keta – mia­sto w Gha­nie
  • keta (On­cor­hyn­chus keta) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych
  • Keta – je­zio­ro w Kraju Kras­no­jar­skim w Rosji

Wikipedia


ketamina

silny i szyb­ko dzia­ła­ją­cy lek znie­czu­la­ją­cy, uży­wa­ny w ce­lach we­te­ry­na­ryj­nych i jako nar­ko­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. śro­dek znie­czu­la­ją­cy oraz dzia­ła­ją­cy na de­pre­sję le­ko­o­por­ną

Wiktionary

Ke­ta­mi­na – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na kla­sy­fi­ko­wa­na jako dy­so­cjant psy­cho­de­licz­ny. Sto­so­wa­na jako lek w me­dy­cy­nie i we­te­ry­na­rii do znie­czu­la­nia prze­do­pe­ra­cyj­ne­go. Jeden z jej enan­cjo­me­rów, "S"-ke­ta­mi­na (eske­ta­mi­na), jest sto­so­wa­na do le­cze­nia de­pre­sji. Far­ma­ko­lo­gicz­ne dzia­ła­nie ke­ta­mi­ny po­le­ga głów­nie na an­ta­go­niz­mie re­cep­to­ra NMDA i jest po­dob­ne do dek­stro­me­tor­fa­nu i fen­cy­kli­dy­ny.

Wikipedia


ketaminowy

→ ke­ta­mi­na


SJP.pl

Patrz:

ketamina

ketchup

[czy­taj: ke­czup lub ke­czap] zimny sos po­mi­do­ro­wy do po­traw; ke­czup, ke­czap


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ke­czup.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię za­rów­no ket­chup jak i musz­tar­dę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛt͡ʃup, AS: kečup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. keczup mrz.

Wiktionary


ketchupowy

→ ket­chup [czy­taj: ke­cza­po­wy]; ke­czu­po­wy


SJP.pl


keten

zwią­zek or­ga­nicz­ny, bar­dzo czyn­ny che­micz­nie


SJP.pl


keteny

zwią­zek or­ga­nicz­ny, bar­dzo czyn­ny che­micz­nie


SJP.pl

Za­su­ge­ro­wa­no, aby ten ar­ty­kuł na różne ar­ty­ku­ły – ke­te­ny i ete­non

Ke­te­ny – nie­na­sy­co­ne ke­to­ny ze sku­mu­lo­wa­ny­mi pod­wój­ny­mi wią­za­nia­mi #PATRZ. Prze­waż­nie ga­zo­we, bar­dzo re­ak­tyw­ne i tok­sycz­ne związ­ki che­micz­ne. Che­mię ke­te­nów jako pier­wszy badał Her­mann Sta­u­din­ger.

Wikipedia


ketgut

cien­ka nić chi­rur­gicz­na do zszy­wa­nia tka­nek i na­rzą­dów, ule­ga­ją­ca wchło­nię­ciu po kilku ty­god­niach; kat­gut, cat­gut


SJP.pl

Kat­gut, ket­gut (z cat­gut, praw­do­po­dob­nie od "catt­le" – bydło, "gut" – je­li­to), stru­na chi­rur­gicz­na – włó­kno wyt­wa­rza­ne z ba­ra­nich lub ko­zich jelit cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się do­bry­mi wła­ści­wo­ścia­mi me­cha­nicz­ny­mi, ule­ga­ją­ce bio­de­gra­da­cji. Sto­so­wa­ne w chi­rur­gii. Szwy wy­ko­na­ne z kat­gu­tu wchła­nia­ne są stop­nio­wo przez or­ga­nizm pa­cjen­ta, roz­pu­szcza­jąc się bez żad­nych po­zo­sta­ło­ści.

Wikipedia


ketgutowy

przy­miot­nik od: ket­gut


SJP.pl


ketman

w is­la­mie: po­zor­ne wy­par­cie się wiary, do­pu­szczal­ne je­dy­nie w skraj­nych przy­pad­kach


SJP.pl

Ket­man ( ‏كتمان‎ "kitmān" „ukry­wa­nie, za­ta­ja­nie”) – w is­la­mie oz­na­cza wa­run­ko­we zwol­nie­nie z oka­zy­wa­nia wiary, moż­li­we do za­sto­so­wa­nia tylko w skraj­nych przy­pad­kach (przy­mu­su lub za­gro­że­nia). W krań­co­wej for­mie umoż­li­wia po­zor­ne wy­par­cie się wiary (apo­staz­ja w sen­sie ogól­nym, a ridda w is­la­mie).

Wikipedia


ketmia

1. ro­śli­na ziel­na lub drze­wo z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, ros­ną­ce w około 200 ga­tun­kach w stre­fie zwrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej; hi­bi­skus, ibi­szek;
2. włó­kno po­zy­ski­wa­ne z łodyg ket­mii (ko­no­pio­wa­tej, ja­dal­nej i piż­mo­wej), uży­wa­ne m.in. do wy­ro­bu nici, sznur­ków i wor­ków; kenaf, gambo, juta ja­waj­ska, juta afry­kań­ska, ko­no­pie bom­baj­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­bi­scus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych lub krze­wia­stych z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, ros­ną­cych zwy­kle w stre­fie zwrot­ni­ko­wej lub podz­wrot­ni­ko­wej;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ket­mia (1.1)

Wiktionary

Ket­mia, hi­bi­skus, róża chiń­ska ("Hi­bi­scus" L.) – ro­dzaj krze­wów i ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go za­li­cza­nych jest tu od ok. 200 do ponad 400, a nawet 700 ga­tun­ków. Nie­za­leż­nie od uję­cia za­sięg ro­dza­ju jest roz­le­gły – obej­mu­je wszyst­kie kon­ty­nen­ty w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej z mniej licz­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) hibiskus, ibiszek

Wiktionary


keto

ga­tu­nek ło­so­sia


SJP.pl


ketodieta

dieta o bar­dzo małej za­war­to­ści wę­glo­wo­da­nów i dużej za­war­to­ści tłu­szczu; dieta ke­to­ge­nicz­na


SJP.pl


ketogeniczny

dieta ke­to­ge­nicz­na - dieta wy­so­ko­tłu­szczo­wa i ni­sko­wę­glo­wo­da­no­wa; dieta ke­to­gen­na


SJP.pl


ketogenny

dieta ke­to­gen­na - dieta wy­so­ko­tłu­szczo­wa i ni­sko­wę­glo­wo­da­no­wa; dieta ke­to­ge­nicz­na


SJP.pl


ketokonazol

Ke­to­ko­na­zol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek prze­ciw­grzy­bi­czy z grupy azoli, o sze­ro­kim spek­trum dzia­ła­nia obej­mu­ją­cym der­ma­to­fi­ty, droż­dża­ki i grzy­by po­li­mor­ficz­ne.

Me­cha­nizm dzia­ła­nia po­le­ga na blo­ko­wa­niu bio­syn­te­zy er­go­ste­ro­lu błony ko­mór­ko­wej przez blo­ka­dę en­zy­mu de­me­ty­lu­ją­ce­go la­no­ste­rol (C14-de­me­ty­la­zy la­no­ste­ro­lu). Na­stęp­stwem są zmia­ny prze­pu­szczal­no­ści ścia­ny ko­mór­ko­wej co pro­wa­dzi do obu­mar­cia ko­mór­ki grzy­ba.

Wikipedia


ketokwas

zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy grupę kwa­so­wą -COOH oraz grupę ke­to­no­wą -COH


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. kwas kar­bok­sy­lo­wy za­wie­ra­ją­cy grupę kar­bo­ny­lo­wą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym cza­sie we krwi ro­śnie po­ziom ke­tok­wa­sów — sub­stan­cji po­cho­dzą­cych z tłu­szczo­wych sub­stan­cji za­pa­so­wych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ketonokwas

Wiktionary


keton

zwią­zek che­micz­ny po­sia­da­ją­cy grupę kar­bo­ny­lo­wą, do któ­rej z obu stron jest przy­łą­czo­na grupa wę­glo­wo­do­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, któ­re­go czą­stecz­ka za­wie­ra grupę kar­bo­ny­lo­wą (>C=O) umie­szczo­ną wew­nątrz łań­cu­cha wę­glo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­prost­szy keton to ace­ton.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ketonowy

Wiktionary


ketonemia

nie­pra­wi­dło­wo wy­so­kie stę­że­nie ciał ke­to­no­wych we krwi


SJP.pl

Ke­to­ne­mia – me­dycz­ne okre­śle­nie pod­wyż­szo­ne­go po­zio­mu ciał ke­to­no­wych (gł. beta-hy­drok­sy­ma­śla­nu i ace­to­oc­ta­nu – z tego po­wo­du zwana jest też ace­to­ne­mią) w su­ro­wi­cy krwi.

W przy­pad­ku, gdy po­ziom ciał ke­to­no­wych po­wo­du­je roz­wój kwa­si­cy ke­to­no­wej, która jest czę­sto my­lo­na z ke­to­zą. Do sy­tu­a­cji tej do­cho­dzi naj­czę­ściej w przy­pad­ku zde­kom­pen­so­wa­nej cu­krzy­cy i jest ona uwa­ża­na za jedno z jej ostrych po­wi­kłań za­leż­nych od nie­do­bo­ru in­su­li­ny.

Wikipedia


ketonemiczny

→ ke­to­ne­mia; ace­to­ne­micz­ny


SJP.pl


ketonowy

przy­miot­nik od: keton


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ke­to­na­mi, do­ty­czą­cy ke­to­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. keton mrz.

Wiktionary


ketonuria

cho­ro­bo­wa obec­ność ace­to­nu w moczu


SJP.pl

Ke­to­nu­ria, ace­to­nu­ria, ke­to­a­ci­du­ria – stan, gdy w moczu po­ja­wia­ją się ciała ke­to­no­we. W prak­ty­ce tym ke­to­nem jest ace­ton, który dzię­ki cha­rak­te­ry­stycz­ne­mu za­pa­cho­wi jest łatwo wy­czu­wal­ny w moczu w przy­pad­ku znacz­ne­go jego stę­że­nia, czemu do­dat­ko­wo to­wa­rzy­szy pod­wyż­sze­nie stę­że­nia ke­to­nów we krwi (tzw. ke­to­ne­mia), która po­wo­du­je pow­sta­nie kwa­si­cy me­ta­bo­licz­nej, a sam ace­ton może być wy­czu­wa­ny w po­wie­trzu wy­de­cho­wym.

Wikipedia


ketoprofen

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako lek prze­ciw­za­pal­ny, prze­ciw­bó­lo­wy i prze­ciw­go­rącz­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. po­pu­lar­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy, prze­ciw­za­pal­ny i prze­ciw­go­rącz­ko­wy z grupy nie­se­lek­tyw­nych nie­ste­ro­i­do­wych leków prze­ciw­za­pal­nych;

Wiktionary

Ke­to­pro­fen ( ke­to­pro­fe­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z resz­ty ben­zo­fe­no­nu i kwasu pro­pio­no­we­go (mie­sza­ni­na ra­ce­micz­na). Na­le­ży do grupy nie­ste­ro­i­do­wych leków prze­ciw­za­pal­nych (NLPZ) ha­mu­jąc ak­tyw­ność za­rów­no COX-1, jak i COX-2. Wy­ka­zu­je silne dzia­ła­nie prze­ciw­za­pal­ne, prze­ciw­go­rącz­ko­we i prze­ciw­bó­lo­we (około 4 razy słab­sze niż dek­ske­to­pro­fe­nu bę­dą­ce­go czy­stym enan­cjo­me­rem o kon­fi­gu­ra­cji S).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Olka co­dzien­nie jadła ta­blet­ki ke­to­pro­fe­nu, aż do­cze­ka­ła się wrzo­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. deksketoprofen mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C16H14O3.

 nazwa systematyczna: kwas (RS)-2-(3-benzoilofenylo)propanowy

 nazwy handlowe: Bi-Profenid, Ketonal, Ketores, Profenid, Refastin

Wiktionary


ketoza

1. stan, w któ­rym or­ga­nizm używa tłu­szczy za­miast wę­glo­wo­da­nów jako głów­ne źró­dło ener­gii
2. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy cu­krów pro­stych za­wie­ra­ją­cy w swej bu­do­wie grupę ke­to­no­wą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ke­to­za – stan me­ta­bo­licz­ny, w któ­rym do­cho­dzi do wzro­stu stę­że­nia ciał ke­to­no­wych (kwas ß- hy­drok­sy­ma­sło­wy, kwas ace­to­oc­to­wy i ace­ton) w oso­czu krwi, z jed­no­czes­nym ni­skim i sta­bil­nym po­zio­mem in­su­lin...
  • kwa­si­ca ke­to­no­wa – stan zwięk­szo­nej pro­duk­cji i stę­że­nia we krwi ciał ke­to­no­wych (naj­czę­ściej w prze­bie­gu cu­krzy­cy)
  • ke­to­zy – or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne
  • ke­to­za krów – scho­rze­nie we­te­ry­na­ryj­ne

Wikipedia


ketozy

cukry pro­ste za­wie­ra­ją­ce w swej czą­stecz­ce grupę ke­to­no­wą


SJP.pl

Ke­to­zy (cukry ke­to­no­we) – cukry pro­ste, w któ­rych czą­stecz­kach wy­stę­pu­je grupa ke­to­no­wa. Są cu­kra­mi re­du­ku­ją­cy­mi.

Wikipedia


kettle

[czy­taj: ketl] po­tocz­nie: kett­le­bell - od­waż­nik w for­mie kuli z uchwy­tem


SJP.pl


kettlebell

[czy­taj: ketl­bel] od­waż­nik w for­mie kuli z uchwy­tem; kett­le


SJP.pl


ketupa

ke­tu­pa rdza­wa, ke­tu­pa bo­so­no­ga, ke­tu­pa płowa - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny pu­szczy­ko­wa­tych


SJP.pl


ketura

po­stać bi­blij­na, druga żona Abra­ha­ma


SJP.pl

Ke­tu­ra (hebr. קְטוּרָה) – po­stać bi­blij­na, druga żona Abra­ha­ma, którą ten po­ślu­bił po śmier­ci Sary.

Wikipedia


ketyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do na­ro­du Ketów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ke­tyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ket m.

 przym. kecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kecki

 (2.1) kecki, jenisej-ostiacki

Wiktionary


kevin

obce imię mę­skie


SJP.pl

Kevin – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Toole.

Wikipedia


kevlar

ma­te­riał o wy­so­kiej wy­trzy­ma­ło­ści na roz­cią­ga­nie, z któ­re­go pro­du­ku­je się włó­kna głów­nie do odzie­ży ochron­nej, nart, ra­kiet te­ni­so­wych i ka­ja­ków


SJP.pl

Kev­lar – po­li­mer z grupy po­lia­mi­dów (do­kład­niej ara­mi­dów), z któ­re­go przę­dzie się włó­kna sztucz­ne o wy­so­kiej wy­trzy­ma­ło­ści na roz­cią­ga­nie.

Wikipedia


kevlarowy

→ kev­lar


SJP.pl

Patrz:

kevlar

kewin

imię mę­skie


SJP.pl

Kewin – imię po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go, pow­sta­łe od imie­nia "Caoimhín" (st. irl. "Co­em­gen"), oz­na­cza­ją­ce­go „ładny, przy­stoj­ny”.

Imię tra­fi­ło do Pol­ski z ję­zy­ka an­giel­skie­go (Kevin) pod ko­niec lat 70. XX wieku. Nie zo­sta­ło ujęte w żad­nym wy­da­niu książ­ki "Skarb­czyk imion" Do­na­ta Chru­ścic­kie­go w la­tach 80. XX wieku.

Wikipedia


kewir

pu­sty­nia ila­sta


SJP.pl


keyboard

[czy­taj: ki­bord] kla­wi­szo­wy in­stru­ment elek­tro­nicz­ny; ogól­na nazwa elek­trycz­nych for­te­pia­nów i po­dob­nych syn­te­za­to­rów dźwię­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. elek­trycz­ny lub elek­tro­nicz­ny in­stru­ment kla­wi­szo­wy;

Wiktionary

 "Zo­bacz też: Kla­wia­tu­ra (ujed­noz­nacz­nie­nie)."

Ke­y­bo­ard (pol. „kla­wia­tu­ra”), aran­żer, in­stru­ment kla­wi­szo­wy – elek­trycz­ny lub elek­tro­nicz­ny in­stru­ment kla­wi­szo­wy, poz­wa­la­ją­cy wy­ko­naw­cy na grę z au­to­ma­tycz­nym akom­pa­nia­men­tem. No­wo­czes­ne ke­y­bo­ar­dy poz­wa­la­ją na ko­mu­ni­ko­wa­nie się z in­ny­mi in­stru­men­ta­mi elek­tro­nicz­ny­mi i urzą­dze­nia­mi po­przez in­ter­fejs sy­ste­mu MIDI.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcibɔrt, AS: ḱibort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. keyboardzista m., keyboardzistka ż.

 przym. keyboardowy

Wiktionary


keyboardowy

[czy­taj: ki­bor­do­wy] przy­miot­nik od: ke­y­bo­ard, np. sta­tyw ke­y­bo­ar­do­wy


SJP.pl


keyboardzista

[czy­taj: ki­bor­dzi­sta] męż­czyz­na gra­ją­cy na ke­y­bo­ar­dzie


SJP.pl


keyboardzistka

[czy­taj: ki­bor­dzist­ka] ko­bie­ta gra­ją­ca na ke­y­bo­ar­dzie


SJP.pl


keycap

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. na­kład­ka na kla­wisz kla­wia­tu­ry kom­pu­te­ro­wej na­ci­ska­na przez użyt­kow­ni­ka, wy­mien­na część kla­wi­sza

Wiktionary

Na­sad­ka kla­wi­sza (ang. "ke­y­cap") – zdej­mo­wal­na na­kład­ka umie­szcza­na na trzpie­niu prze­łącz­ni­ka kla­wi­sza w kla­wia­tu­rze; prze­no­si na­cisk palca na me­cha­nizm i zwy­kle za­wie­ra na­druk (le­gen­dę) okre­śla­ją­cy funk­cję lub znak al­fa­nu­me­rycz­ny kla­wi­sza.

Wikipedia


keyloger

[czy­taj: ki­lo­ger] opro­gra­mo­wa­nie lub urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce, które kla­wi­sze na­ci­ska użyt­kow­nik; ke­y­log­ger, key log­ger


SJP.pl


keylogger

[czy­taj: ki­lo­ger] opro­gra­mo­wa­nie lub urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce, które kla­wi­sze na­ci­ska użyt­kow­nik; ke­y­lo­ger, key log­ger


SJP.pl

Ke­y­log­ger ( key „kla­wisz”, log­ger „re­je­stra­tor”) – ro­dzaj opro­gra­mo­wa­nia lub urzą­dze­nia re­je­stru­ją­ce­go kla­wi­sze na­ci­ska­ne przez użyt­kow­ni­ka. Na ogół są spo­ty­ka­ne w wer­sji pro­gra­mo­wej, rza­dziej w sprzę­to­wej. Ke­y­log­ger może być za­rów­no szkod­li­wym opro­gra­mo­wa­niem słu­żą­cym do zbie­ra­nia haseł i in­nych po­uf­nych da­nych, jak i opro­gra­mo­wa­niem ce­lo­wo za­in­sta­lo­wa­nym przez pra­co­daw­cę np. w celu kon­tro­lo­wa­nia ak­tyw­no­ści pra­cow­ni­ków.

Wikipedia


keynesista

[czy­taj: kejn­si­sta] zwo­len­nik ke­y­ne­siz­mu


SJP.pl


keynesistka

→ ke­y­ne­si­sta [czy­taj: kejn­sist­ka]


SJP.pl


keynesistowski

→ ke­y­ne­sizm [czy­taj: kejn­si­stow­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ke­y­ne­siz­mem, zgod­ny z ke­y­ne­siz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. keynesizm m.

Wiktionary


keynesizm

kie­ru­nek eko­no­mii po­li­tycz­nej za­po­cząt­ko­wa­ny pod wpły­wem kry­zy­su 1929-33 przez J.M. Ke­y­ne­sa; głosi, że dzię­ki od­po­wied­niej po­li­ty­ce pań­stwa moż­li­we jest przez­wy­cię­że­nie za­bu­rzeń go­spo­dar­ki ka­pi­ta­li­stycz­nej, bez na­ru­sza­nia pod­staw sy­ste­mu


SJP.pl

Ke­y­ne­sizm – szko­ła ma­kro­e­ko­no­micz­na, któ­rej ini­cja­to­rem był John Ma­y­nard Ke­y­nes. Po­stu­lu­je zwięk­sza­nie wy­dat­ków rzą­do­wych netto, które, we­dług zwo­len­ni­ków, są po­trzeb­ne, aby oży­wić wzrost go­spo­dar­czy i uzy­skać pro­duk­cję po­ten­cjal­ną. Zo­sta­ła za­pre­zen­to­wa­na przez Ke­y­ne­sa w pu­bli­ka­cji „Ogól­na te­o­ria za­trud­nie­nia, pro­cen­tu i pie­nią­dza” w 1936 roku.

Wikipedia


keynesowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ke­y­ne­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kełef

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. wojsk. drew­nia­na laska za­koń­czo­na mo­sięż­ną rzeź­bio­ną rącz­ką;

Wiktionary

Kełef – drew­nia­na laska za­koń­czo­na mo­sięż­ną rącz­ką, w jed­nej czę­ści ka­błą­ko­wa­to zgię­tą do dołu, z dru­giej ufor­mo­wa­ną w kształt obu­cha.

Brak in­for­ma­cji o funk­cji i po­cho­dze­niu ke­łe­fów. Wy­ko­ny­wa­ne na Hu­cul­szczyź­nie, sta­no­wi­ły ele­ment mę­skie­go stro­ju. We współ­czes­nym Woj­sku Pol­skim są tra­dy­cyj­nym zna­kiem do­wód­ców bry­gad i dy­wiz­ji „Kar­pac­kich”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nak na tle całej gó­ral­szczyz­ny ke­łe­fy były czymś wy­jąt­ko­wym, nie­spo­ty­ka­nym gdzie in­dziej.

Wiktionary


kfc

skrót od: Ken­tuc­ky Fried Chic­ken - mię­dzy­na­ro­do­wa sieć barów szyb­kiej ob­słu­gi


SJP.pl

KFC Cor­po­ra­tion (daw­niej Ken­tuc­ky Fried Chic­ken) – ame­ry­kań­ska sieć barów szyb­kiej ob­słu­gi z sie­dzi­bą w Lo­u­is­vil­le w sta­nie Ken­tuc­ky, za­ło­żo­na 20 marca 1930 roku przez Har­lan­da San­der­sa, który opra­co­wał także ze­staw przy­praw wy­ko­rzy­sty­wa­ny do pie­czo­nych kur­cza­ków ser­wo­wa­nych w KFC. Przed­się­bior­stwo wcho­dzi­ło w skład kon­cer­nu PepsiCo, które wy­dzie­li­ło swój dział re­sta­u­ra­cyj­ny jako Tri­con Glo­bal Re­sta­u­rants, który póź­niej zmie­nił nazwę na Yum! Brands. W lo­go­ty­pie firmy znaj­du­je się por­tret San­der­sa.

Wikipedia


kfor

mię­dzy­na­ro­do­we siły po­ko­jo­we NATO, dzia­ła­ją­ce z ra­mie­nia ONZ na te­re­nie Ko­so­wa; Ko­so­vo Force


SJP.pl

Ko­so­vo Force (KFOR) – mię­dzy­na­ro­do­we siły po­ko­jo­we NATO, dzia­ła­ją­ce na te­re­nie Ko­so­wa w ra­mach ope­ra­cji wspar­cia po­ko­ju Joint Gu­ar­dian. Trwa­ją­ca do dziś roz­po­czę­ła się 11 czerw­ca 1999 roku na mocy man­da­tu ONZ, po przy­ję­ciu w dniu 10 czerw­ca 1999 roku przez Radę Bez­pie­czeń­stwa ONZ re­zo­lu­cji numer 1244.

Wikipedia


kg

sym­bol ki­lo­gra­ma, jed­nost­ki masy w ukła­dzie SI


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KG – ko­men­da gar­ni­zo­nu
  • KG – Kwa­te­ra Głów­na
  • KG – Karta Gór­ni­ka
  • KG – kod przy­pi­sa­ny Kir­gi­sta­no­wi we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • kg – ki­lo­gram
  • kG (kgf) – ki­lo­gram-siła

Wikipedia


kgb

[czty­taj: ka-gie-BE] skrót ro­syj­skie­go: Ko­mi­tiet Go­su­dar­stwien­noj Bie­zo­pas­no­sti (pri So­wie­tie Mi­ni­strow SSSR) - Ko­mi­tet Bez­pie­czeń­stwa Pań­stwo­we­go (przy Ra­dzie Mi­ni­strów ZSRR), organ kie­ru­ją­cy więk­szo­ścią służb bez­pie­czeń­stwa wew­nętrz­ne­go i zew­nętrz­ne­go w Związ­ku Ra­dziec­kim


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) = adm. hist. Ko­mi­tet Bez­pie­czeń­stwa Pań­stwo­we­go (przy Ra­dzie Mi­ni­strów ZSRR);

Wiktionary

Ko­mi­tet Bez­pie­czeń­stwa Pań­stwo­we­go przy Ra­dzie Mi­ni­strów ZSRR – KGB ZSRR (ros. Комите́т госуда́рственной безопа́сности – КГБ СССР, "Ko­mi­tiet go­su­dar­stwien­noj bie­zo­pas­no­sti pri So­wie­tie Mi­ni­strow SSSR", wym. []) – ut­wo­rzo­ny w 1954 po lik­wi­da­cji MGB organ pań­stwo­wy przy Ra­dzie Mi­ni­strów ZSRR kie­ru­ją­cy si­ła­mi bez­pie­czeń­stwa wew­nętrz­ne­go (po­li­cja po­li­tycz­na, woj­ska wew­nętrz­ne i woj­ska ochro­ny po­gra­ni­cza) i zew­nętrz­ne­go (wy­wiad i kontr­wy­wiad, apa­rat dy­wer­syj­no-szpie­gow­ski).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ka‿ɟjɛ‿ˈbɛ, AS: ka‿ǵie‿be

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. KGB-ista mos., kagiebista mos.

Wiktionary


kgb-ista

funk­cjo­na­riusz KGB, służ­by bez­pie­czeń­stwa w daw­nym ZSRR lub we współ­czes­nej Bia­ło­ru­si; ka­ge­bi­sta, ka­gie­bi­sta


SJP.pl


kghm

skrót od: Kom­bi­nat Gór­ni­czo-Hut­ni­czy Mie­dzi


SJP.pl


kgp

skró­to­wiec

 (1.1) = Ko­men­da Głów­na Po­li­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KGP – Ko­men­da Głów­na Po­li­cji
  • KGP – Ko­ro­na Gór Pol­ski

Wikipedia


kgr

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = zarz. kie­row­nict­wo grupy robót

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­fe­ren­cja Grupy Ro­dzin­nej
  • Kie­row­nict­wo Grupy Robót

Wikipedia


kgw

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = koło go­spo­dyń wiej­skich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ini­cja­ty­wy KGW Kost­ko­wi­ce, w po­nie­dzia­łek od­by­ło się spot­ka­nie z le­ka­rza­mi on­ko­lo­ga­mi ze szpi­tal w Gli­wi­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ɟɛ‿ˈvu, AS: ka‿ǵe‿vu

Wiktionary


kh

[czy­taj: ka-ha] skrót od: ko­deks hand­lo­wy; k.h. (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. ko­deks hand­lo­wy;

Wiktionary

Kh kh

Kh – dwuz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku an­giel­skim, słu­żą­cy do za­pi­su za­po­ży­czo­nych wy­ra­zów z [x] – dźwię­kiem obcym an­giel­szczyź­nie. W ję­zy­ku an­giel­skim wy­ma­wia­ny jest jako [k].

Dwuz­nak ten od­po­wia­da w ję­zy­ku pol­skim dwuz­na­ko­wi ch i li­te­rze h (która obec­nie w stan­dar­do­wej pol­szczyź­nie wy­ma­wia­na jest bezdź­więcz­nie, jak ch), a w ję­zy­ku ro­syj­skim – li­te­rze х.

Wikipedia


khaki

[czy­taj: khaki albo kaki]
1. kolor szaro-bru­nat­no-zie­lo­ny;
2. tka­ni­na tej barwy;
3. ma­ją­cy kolor szaro-bru­nat­no-zie­lo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. sza­ro­zie­lo­ny

 (1.2) książk. płowo-kasz­ta­no­wo-cy­na­mo­no­wo-zie­mi­sto-żółty; w od­cie­niu jas­nej oliw­ki i żół­ta­we­go brązu;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) książk. kolor sza­ro­zie­lo­ny

 (2.2) książk. kolor płowo-kasz­ta­no­wo-cy­na­mo­no­wo-zie­mi­sto-żółty

 (2.3) ma­te­riał ubra­nio­wy w ko­lo­rze jas­nej oliw­ki i żół­ta­we­go brązu

Wiktionary

Khaki (czyt. "khaki", "kaki"; nazwa po­cho­dzi od słowa "khāki" z ję­zy­ka urdu, które oz­na­cza „za­py­lo­ny", „ko­lo­ru pyłu”, "khāk" – „pył”, „kurz”) – kolor płowo-kasz­ta­no­wo-cy­na­mo­no­wo-zie­mi­sto-żółty. Pier­wszą odzież khaki pro­du­ko­wa­no w Ba­ro­dzie w za­chod­nich In­diach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Moja su­kien­ka jest w ko­lo­rze khaki.

 (2.1-2) Przyz­wy­cza­i­łam się do tego, że Krzy­siek za­wsze cho­dzi w khaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkxaci|ˈkaci, AS: kχaḱi|kaḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szarozielony

Wiktionary


khan

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: Khan (ze­spół mu­zycz­ny).

Khan (nep. खन) – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Lum­bi­ni w dy­stryk­cie Arg­hak­han­chi. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2011 roku li­czył on 1094 go­spo­dar­stwa do­mo­we i 4356 miesz­kań­ców (2560 ko­biet i 1796 męż­czyzn).

Wikipedia


khat

[czy­taj: kat] kat, katu, kata;
1. ga­tu­nek krze­wu z ro­dzi­ny dła­wi­szo­wa­tych o li­ściach za­wie­ra­ją­cych al­ka­lo­i­dy; czu­wa­licz­ka ja­dal­na;
2. po­bu­dza­ją­cy, uza­leż­nia­ją­cy napój spo­rzą­dzo­ny z liści tego krze­wu


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) spoż. psy­cho­ak­tyw­na używ­ka z liści czu­wa­licz­ki ja­dal­nej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czat

Wiktionary


khe

wyraz, zwy­kle pow­tó­rzo­ny, na­śla­du­ją­cy głos wy­da­wa­ny przy kasz­la­niu, od­kasz­li­wa­niu itp.


SJP.pl


khir

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kulin. in­dyj­skie słod­kie danie przy­go­to­wa­ne na bazie ryżu, mleka (czę­sto także ko­ko­so­we­go); ro­dzaj pud­din­gu

Wiktionary

Khir – (z san­skry­tu: क्षीर trl. "kszi­ra" „mleko”; hindi: खीर "khir", na po­łud­niu Indii zwana "pa­ja­sam"; kan­na­da: ಪಾಯಸ; ma­la­ja­lam: പായസം; te­lu­gu: పాయసం [paːjasam], rów­nież z san­skry­tu) – in­dyj­ska po­tra­wa na bazie ryżu i mleka, znana rów­nież u in­dyj­skich mu­zuł­ma­nów. Na ob­sza­rach nad­mor­skich czę­sto za­stę­pu­je się mleko mlecz­kiem ko­ko­so­wym.

Wikipedia


khmer

przed­sta­wi­ciel na­ro­du two­rzą­ce­go pod­sta­wo­wą lud­ność Kam­bo­dży


SJP.pl


khmerka

przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du two­rzą­ce­go pod­sta­wo­wą lud­ność Kam­bo­dży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej głów­nie Kam­bo­dżę, Taj­lan­dię i Wiet­nam, po­słu­gu­ją­cej się ję­zy­kiem khmer­skim;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. khmerski mrz.

:: fm. Khmer mos.

 przym. khmerski

Wiktionary


khmerowie

naród two­rzą­cy pod­sta­wo­wą lud­ność Kam­bo­dży; Khme­rzy


SJP.pl

Khme­ro­wie, Khme­rzy – naród miesz­ka­ją­cy w Kam­bo­dży (12,1 mln), Wiet­na­mie (ok. 1 mln), Taj­lan­dii (ok. 1,1 mln), USA, Ka­na­dzie, Au­stra­lii, Nowej Ze­lan­dii. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem khmer­skim z grupy mon-khmer ro­dzi­ny au­stro­az­ja­tyc­kiej. Od XV wieku wyz­na­ją bud­dyzm the­ra­va­da. Głów­ne za­ję­cia: upra­wa zbóż na gle­bach sztucz­nie na­wad­nia­nych, ho­dow­la, ry­bo­łów­stwo. U Khme­rów ko­bie­ty zaj­mu­ją wy­so­ką po­zy­cję spo­łecz­ną, dużą rolę od­gry­wa­ją rów­nież klasz­to­ry.

Wikipedia


khmerski

[czy­taj: kmer­ski] do­ty­czą­cy Khme­rów, wła­ści­wy Khme­rom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Khme­ra­mi z Kam­bo­dży

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Kam­bo­dży, uży­wa­ny rów­nież w Taj­lan­dii, Wiet­na­mie i Chi­nach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Khmer­skie ap­sa­ry, czyli „nie­biań­skie nimfy", były jed­ny­mi z naj­star­szych zna­nych ak­to­rek w tej czę­ści Azji. Wspo­mi­na­ją o nich już san­skryc­kie in­skryp­cje z VII wieku.

 (2.1) Khmer­ski bar­dzo różni się od wiet­nam­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkmɛrsʲci, AS: kmersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Khmer m., Khmerka ż.

Wiktionary


khmerskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem khmer­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem khmer­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku khmer­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkmɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: kmerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


khmerzy

naród two­rzą­cy pod­sta­wo­wą lud­ność Kam­bo­dży; Khme­ro­wie


SJP.pl


khoisan

[czy­taj: koj­san] ro­dzi­na ję­zy­ków afry­kań­skich, któ­rych cechą jest wy­stę­po­wa­nie mla­sków, ma­ją­cych sta­tus fo­ne­mów


SJP.pl

Kho­i­san – grupa ludów z Afry­ki Po­łud­nio­wej, wy­o­dręb­nio­na na pod­sta­wie kry­te­rium ling­wi­stycz­ne­go – ludy te po­słu­gu­ją się ję­zy­ka­mi kho­i­san. Do grupy tej za­li­cza się m.in. Busz­me­nów, Ho­ten­to­tów, San­da­we, Da­ma­ra i Ha­dza­pi, ży­ją­cych na roz­le­głych ob­sza­rach RPA, Le­sot­ho, Es­wa­ti­ni, Mo­zam­bi­ku, Na­mi­bii, An­go­li, Bots­wa­ny i Zim­bab­we, a także w środ­ko­wej Tan­za­nii.

Wikipedia


khon

taj­skie wi­do­wi­ska ta­necz­no-dra­ma­tycz­ne, przed­sta­wia­ją­ce wy­da­rze­nia opi­sa­ne w Ra­ma­ja­nie przy po­mo­cy tańca i pan­to­mi­my


SJP.pl

Khon ( โขน) – jedna z od­mian tra­dy­cyj­ne­go taj­skie­go dra­ma­tu dwor­skie­go, opar­te­go na mo­ty­wach eposu Ra­ma­kien. Zgod­nie z tra­dy­cją ak­to­ra­mi-tan­ce­rza­mi "khon" mogą być wy­łącz­nie męż­czyź­ni. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną tej formy dra­ma­tycz­nej są maski, okre­śla­ją­ce typ po­sta­ci oraz niez­wy­kle bo­ga­te stro­je.

Wikipedia


khosa

aglu­ty­na­cyj­ny język to­nal­ny z ro­dzi­ny bantu, jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych RPA


SJP.pl


khoum

[czy­taj: kum] zdaw­ko­wa mo­ne­ta Ma­u­re­ta­nii


SJP.pl

Khoum (chum) (od ar. خمس – piąty) – mo­ne­ta zdaw­ko­wa uży­wa­na w Ma­u­re­ta­nii jako 1/5 ugiji (wy­jąt­ko­wy przy­pa­dek oprócz ma­da­ga­skar­skiej ira­im­bi­lan­ji, bez po­dzia­łu wa­lu­ty na czę­ści dzie­sięt­ne lub setne w przy­pad­ku mo­ne­ty roz­mien­nej). Za­miast cyfry na mo­ne­cie fi­gu­ru­je okre­śle­nie słow­ne (خمس).

Wikipedia


khowar

język wschod­nio­dar­dyj­ski, któ­rym po­słu­gu­je się pra­wie ćwierć mi­lio­na osób na ob­sza­rze Pa­ki­sta­nu i Indii; kha­war


SJP.pl


khulna

mia­sto w Ban­gla­de­szu


SJP.pl

Khul­na (ben. "খুলনা", ang. "Khul­na") – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Ban­gla­de­szu, w del­cie Gan­ge­su-Brah­ma­pu­try, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Khul­na. Około 1,3 mln miesz­kań­ców (2008). Duży oś­ro­dek prze­my­słu ju­to­we­go, po­nad­to ba­weł­nia­ne­go, pa­pier­ni­cze­go i ole­jar­skie­go. Oś­ro­dek hand­lu jutą i ryżem. Czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto kraju.

Wikipedia


khz

ki­lo­herc


SJP.pl


ki

daw­niej: jaki, który; dziś tylko w po­tocz­nych wy­ra­że­niach typu: ki dia­beł, po kiego dia­bła, czor­ta, licha itp.


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) przest. jaki, jakiż

spój­nik

 (2.1) gwara. kiedy, gdy, jeśli, skoro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (3.1) filoz. chiń­ska ener­gia ży­cio­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • .ki – do­me­na in­ter­ne­to­wa Ki­ri­ba­ti
  • Ki – stała in­hi­bi­cji
  • Ki – oz­na­cze­nie wzmoc­nie­nia prą­do­we­go
  • Ki – bo­gi­ni su­me­ryj­ska
  • Ki – ja­poń­ska i ko­re­ań­ska wy­mo­wa chiń­skiej nazwy qi
  • Ki – album Devin Town­send Pro­ject
  • Ki – pol­ski film oby­cza­jo­wy z 2011 roku
  • KI – sin­gel Kōshiego Inaby
  • Ki – znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy
  • KI – jodek po­ta­su
  • KÍ Klaksvík – fa­rer­ski klub pił­kar­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ci, AS: ḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) stpol. kie, gwara. kie, gwara. ke, gwara. kiej, gwara. kej

 (3.1) qi, chi

Wiktionary


kia

[czy­taj: kija lub kja] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Kia Cor­po­ra­tion ( 기아자동차, IPA: [) – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, do­staw­czych i cię­ża­ro­wych, z sie­dzi­bą w Seulu, dzia­ła­ją­cy od 1944 roku. Na­le­ży do po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skie­go kon­cer­nu Hy­un­dai Motor Group.

Wikipedia


kiachta

mia­sto w Rosji


SJP.pl

Kiach­ta ( Кяхта, Хиагт, Хяагта, chiń. upr. 恰克图; chiń. trad. 恰克圖; pi­ny­in "Qiàkètú") – mia­sto w Rosji (Bu­ria­cja), przy gra­ni­cy z Mon­go­lią.

Zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1727 roku. Do po­cząt­ku XX wieku była waż­nym oś­rod­kiem hand­lo­wym Rosji z Chi­na­mi. Do 1934 roku samo mia­sto no­si­ło nazwę Tro­ic­ko­sawsk, na­stęp­nie zo­sta­ło po­łą­czo­ne z osadą hand­lo­wą Kiach­ta, od któ­rej prze­ję­ło nazwę. W 2010 roku li­czy­ło 20 024 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kiang

pod­ga­tu­nek ku­ła­na z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych


SJP.pl


kiangsi

pro­win­cja w Chi­nach; Jiang­xi, Ciang­si


SJP.pl


kiangsu

pro­win­cja w Chi­nach; Jiang­su, Ciang­su


SJP.pl


kianit

mi­ne­rał, od­mia­na krze­mia­nu glinu; ky­a­nit, cy­ja­nit, dy­sten


SJP.pl


kiat

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Birmy (My­an­ma­ru), 1 kiat = 100 pia; kyat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Mjan­my (Birmy)

Wiktionary

Kiat (birm. ကျပ်, IPA tɕaʔ) – jed­nost­ka wa­lu­to­wa Mjan­my. 1 kiat = 100 pia.

Po raz pier­wszy przy­ję­ta w 1852 za pa­no­wa­nia króla Min­do­na, po za­ję­ciu Birmy przez Bry­tyj­czy­ków za­stą­pio­na przez rupię. W 1952 przy­wró­co­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: cat, AS: ḱat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kod walutowy: MMK

Wiktionary


kibarty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ma­riam­pol­skim.

Wiktionary

Ki­bar­ty ( Ky­bar­tai) – mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu ma­riam­pol­skim, w re­jo­nie wył­ko­wy­skim, sie­dzi­ba gminy Ki­bar­ty; po­ło­żo­ne przy gra­ni­cy z ob­wo­dem kró­le­wiec­kim.

Przez mia­sto pły­nie rzeka Li­pa­na (lit. "Lie­po­na"), która jed­no­cze­śnie wyz­na­cza gra­ni­cę z Rosją. Po dru­giej stro­nie gra­ni­cy znaj­du­je się miej­sco­wość Czer­ny­szew­sko­je.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kibarcki

Wiktionary


kibel

1. po­tocz­nie: to­a­le­ta, ubi­ka­cja; wucet, wuce, WC, klo, klop, klo­zet, ustęp, sracz, la­try­na;
2. po­tocz­nie: sedes; klo­zet, tron, klop, sa­ni­ta­riat;
3. śro­do­wi­sko­wo: kubeł na nie­czy­sto­ści;
4. śro­do­wi­sko­wo: wię­zie­nie; paka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. grub. to­a­le­ta albo sam klo­zet, czę­sto za­nied­ba­ny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wia­dro, zwy­kle na od­pad­ki

 (1.3) pot. przen. wię­zie­nie

 (1.4) środ. kolej. jed­nost­ka elek­trycz­na serii EN57

 (1.5) me­trol. przest. dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści uży­wa­na w Pol­sce w gór­nict­wie i hut­nict­wie;

Wiktionary

Kibel (z niem. "Kübel") – dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści uży­wa­na w Pol­sce w gór­nict­wie i hut­nict­wie ("kibel gór­ni­czy" lub "hut­ni­czy"). Jeden kibel mie­ścił w sobie 35 garn­cy lub 5,596 stóp sze­ścien­nych (0,14 m³).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacyś pi­ja­ni fa­ce­ci roz­wa­li­li kibel w par­ko­wym sza­le­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcibɛl, AS: ḱibel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiblowanie n., przekiblowanie n.

:: zdrobn. kibelek m.

 czas. kiblować ndk., przekiblować dk.

 przym. kiblowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wychodek; pot. klop; grub. sracz

 (1.3) kić, mamer, pierdel

Wiktionary


kibelek

zdrob­nie­nie od: kibel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od; kibel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibel mrz.

Wiktionary


kibic

1. osoba oglą­da­ją­ca roz­gryw­ki spor­to­we i do­pin­gu­ją­ca tych uczest­ni­ków, z któ­ry­mi sym­pa­ty­zu­je;
2. prze­no­śnie: osoba wspie­ra­ją­ca czy­jeś dzia­ła­nia; zwo­len­nik, stron­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba in­te­re­su­ją­ca się danym spor­tem, przy­glą­da­ją­ca się roz­gryw­kom spor­to­wym, ki­bi­cu­ją­ca ja­kiejś dru­ży­nie spor­to­wej lub spor­tow­co­wi;

 (1.2) przen. ktoś bier­ny, kto tylko przy­glą­da się ja­kiejś sy­tu­a­cji

Wiktionary

Kibic – osoba za­in­te­re­so­wa­na kon­kret­ną dy­scy­pli­ną spor­tu i wy­ra­ża­ją­ca to m.in. po­przez uczest­nict­wo w cha­rak­te­rze widza w tur­nie­jach, za­wo­dach, tre­nin­gach i in­nych wy­stę­pach spor­to­wych. Ki­bi­ce czę­sto wspie­ra­ją kon­kret­ny spor­to­wy klub, dru­ży­nę lub spor­tow­ca, śle­dząc po­stę­py ka­rie­ry, wy­ni­ki za­wo­dów, zmia­ny oso­bo­we w skła­dach dru­żyn itp., i wy­ra­ża­jąc swoje wspar­cie obec­no­ścią na me­czach i za­wo­dach, do­pin­giem, ra­do­ścią ze zwy­cięstw i zdo­by­tych punk­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Janek jest ki­bi­cem In­te­ru Me­dio­lan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcibʲit͡s, AS: ḱibʹic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibicowanie n.

:: fż. kibicka ż.

:: zgrub. kibol m.

 czas. kibicować

 przym. kibicowski, kibolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sympatyk klubu, fan

Wiktionary


kibicka

→ kibic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: kibic

Wiktionary

Patrz:

kibic

Wymowa:

IPA: ciˈbʲit͡ska, AS: ḱibʹicka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kibic.

Wiktionary


kibicki

→ kibic


SJP.pl

Patrz:

kibic

kibicowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ki­bi­co­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcibʲit͡sɔˈvãɲɛ, AS: ḱibʹicovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibolstwo n., kibol mos., kibic

 czas. kibicować

 przym. kibicowski, kibolski

Wiktionary


kibicować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sym­pa­ty­zo­wać z kimś, po­pie­rać lub wspie­rać w wy­sił­ku zwy­kle uczest­ni­ków roz­gry­wek spor­to­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idzie­my na sta­dion, aby ki­bi­co­wać.

 (1.1) Któ­rej dru­ży­nie pił­kar­skiej ki­bi­cu­jesz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcibʲiˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: ḱibʹicovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibolstwo n., kibol mos., kibic m., kibicka ż., kibicowanie n.

 czas. pokibicować

 przym. kibicowski, kibolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dopingować

Wiktionary


kibicowski

przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy do ki­bi­ca, wła­ści­wy ki­bi­co­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego wi­zy­ta na sta­dio­nie zwią­za­na jest tylko i wy­łącz­nie wzglę­da­mi ki­bi­cow­ski­mi – twier­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcibʲiˈt͡sɔfsʲci, AS: ḱibʹicofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibolstwo n., kibol mos., kibic, kibicowanie

 czas. kibicować

 przym. kibolski

Wiktionary


kibin

ro­dzaj pie­ro­ga z cia­sta droż­dżo­we­go, na­dzie­wa­ne­go mię­sem, przys­mak kuch­ni ka­ra­im­skiej i li­tew­skiej


SJP.pl


kibitka

1. powóz wię­zien­ny w car­skiej Rosji;
2. na­miot ludów ko­czow­ni­czych w Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. kryty wóz, cza­sem także na pło­zach, uży­wa­ny w daw­nej Rosji

 (1.2) hist. kryty wóz konny uży­wa­ny w car­skiej Rosji jako ka­ret­ka wię­zien­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ki­bit­ka – ro­dzaj wozu uży­wa­ne­go w Rosji
  • ki­bit­ka – na­miot az­ja­tyc­kich ko­czow­ni­ków

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gotów mię je­szcze kazać por­wać, bić tym ja­kimś spe­cjal­nym knu­tem, wy­wieźć w ki­bit­ce na jaki ów Sybir, zakuć w kaj­da­ny, a co najm­niej kazać taj­nym agen­tom od­sta­wić z na­sze­go Rzymu do Pe­ters­bur­ga… (S. Że­rom­ski: Pa­von­cel­lo)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈbʲitka, AS: ḱibʹitka

Wiktionary


kibitkowy

przy­miot­nik od: ki­bit­ka


SJP.pl


kibitnik

motyl, szkod­nik drzew li­ścia­stych


SJP.pl


kibitniki

ro­dzi­na mo­ty­li, obej­mu­ją­ca około 1000 ga­tun­ków, któ­rych gą­sie­ni­ce żyją na róż­nych ga­tun­kach drzew li­ścia­stych; ki­bit­ni­ko­wa­te


SJP.pl


kibitnikowate

ro­dzi­na mo­ty­li, obej­mu­ją­ca około 1000 ga­tun­ków, któ­rych gą­sie­ni­ce żyją na róż­nych ga­tun­kach drzew li­ścia­stych; ki­bit­ni­ki


SJP.pl

Ki­bit­ni­ko­wa­te (Gra­cil­la­rii­dae) – ro­dzi­na nie­wiel­kich mo­ty­li noc­nych obej­mu­ją­ca około 1000 ga­tun­ków za­li­cza­nych do grupy mo­ty­li mi­nu­ją­cych, czyli że­ru­ją­cych we wnę­trzu liści. Że­ru­ją­ce gą­sie­ni­ce two­rzą na li­ściach tak zwane miny, naj­czę­ściej ko­mo­ro­we. Wy­gląd min jest ważną cechą po­ma­ga­ją­cą w iden­ty­fi­ka­cji ga­tun­ku. Roz­pię­tość skrzy­deł ki­bit­ni­ko­wa­tych mie­ści się w prze­dzia­le 6–20 mm.

Wikipedia


kibitnikowaty

o ce­chach ki­bit­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


kibić

część tu­ło­wia od ra­mion do bio­der


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. talia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kształt­na kibić jej była tro­chę za sucha, po­sta­wa i ruchy zbyt sztyw­ne i zimne.

Wiktionary


kibla

stro­na świa­ta, w którą zwra­ca­ją się mu­zuł­ma­nie w cza­sie mod­lit­wy


SJP.pl

Kibla ( ‏قبلة‎, "qibla" – ory­gi­nal­nie „to, co jest na­prze­ciw­ko” i „kie­ru­nek, w któ­rym jest się zwró­co­nym”) – kie­ru­nek, w któ­rym mu­zuł­ma­nie po­win­ni zwra­cać się pod­czas mod­lit­wy. Zwy­czaj ten jest sta­rym oby­cza­jem ludów se­mic­kich. Obo­wią­zek ten zo­stał wyz­na­czo­ny przez Koran i opi­sa­ny jest w li­te­ra­tu­rze te­o­lo­gicz­nej. W pier­wszych la­tach is­la­mu mu­zuł­ma­nie mod­li­li się w kie­run­ku Je­ro­zo­li­my. Kie­ru­nek ten zo­stał prze­ję­ty od Żydów i na­ka­za­ny przez Ma­ho­me­ta wraz z wpro­wa­dze­niem obo­wiąz­ku mod­lit­wy.

Wikipedia


kiblarz

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej:
1. uczeń pow­ta­rza­ją­cy klasę;
2. woźny szkol­ny


SJP.pl


kiblowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. sie­dze­nie w wię­zie­niu

 (1.2) posp. pow­ta­rza­nie klasy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌciblɔˈvãɲɛ, AS: ḱiblovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibel m.

 czas. kiblować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedzenie

 (1.2) repetowanie

Wiktionary


kiblować

po­tocz­nie:
1. prze­by­wać w wię­zie­niu;
2. pow­ta­rzać klasę;
3. prze­by­wać długo w tym samym miej­scu


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot./grub. od­sia­dy­wać karę wię­zie­nia

 (1.2) pot./grub. pow­ta­rzać klasę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ten wy­skok pój­dziesz ki­blo­wać na 5 lat.

 (1.2) Mój ko­le­ga ki­blu­je już drugi rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈblɔvat͡ɕ, AS: ḱiblovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibel m., kiblowanie n.

 czas. odkiblować

Wiktionary


kiblowy

→ kibel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ki­blem, do­ty­czą­cy kibla

Wiktionary

Patrz:

kibel

Powiązane:

 rzecz. kibel m.

Wiktionary


kibo

1. naj­wyż­szy szczyt gór­ski w Afry­ce;
2. jeden z 3 wy­ga­słych wul­ka­nów w ma­sy­wie Ki­li­man­dża­ro


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kibō – moduł Mię­dzy­na­ro­do­wej Sta­cji Kos­micz­nej;
  • Kibo (Ki­li­man­dża­ro) – naj­wyż­szy szczyt gór­ski w Afry­ce (5895 m n.p.m.), część ma­sy­wu Ki­li­man­dża­ro;

Wikipedia


kibol

pe­jo­ra­tyw­nie: fa­na­tycz­ny kibic okre­ślo­nej dru­ży­ny spor­to­wej, czę­sto agre­syw­ny i or­dy­nar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. pozn. kibic

 (1.2) pot. pejor. kibic, fa­na­tyk ja­kiejś dru­ży­ny, czę­sto za­cho­wu­ją­cy się agre­syw­nie, chu­li­gan sta­dio­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wy kibol to taki szplin, co cołki ty­dzień bę­dzie wci­nał ino skib­ki z gzi­kiem i ślepe ryby. Za usz­pe­ra­ne bejmy zaś kupi bilet na Ko­le­jo­rza

 (1.2) Ki­bo­le znów zro­bi­li za­dy­mę na meczu.

 (1.2) W po­rad­ni­ko­wych tek­stach dla ki­bi­ców wy­bie­ra­ją­cych się nad Wisłę prze­strze­ga się więc szcze­gól­nie przed tu­tej­szy­mi ki­bo­la­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcibɔl, AS: ḱibol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibic m., kibicka ż., kibicowanie n.

 czas. kibicować ndk.

 przym. kibicowski, kibolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pseudokibic

Wiktionary


kibolizacja

na­da­wa­nie cze­muś cech agre­syw­nych i pro­wo­ka­cyj­nych


SJP.pl


kibolka

→ kibol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  chu­li­gan­ka sta­dio­no­wa

Wiktionary

Patrz:

kibol

kibolski

→ kibol


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. pejor. zwią­za­ny z ki­bo­la­mi, do­ty­czą­cy ki­bo­li

Wiktionary

Patrz:

kibol

Powiązane:

 rzecz. kibic m., kibol m., kibicowanie n., kibolstwo n.

 czas. kibicować ndk.

 przym. kibicowski

Wiktionary


kibolstwo

pe­jo­ra­tyw­nie:
1. agre­syw­ne i or­dy­nar­ne za­cho­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla fa­na­tycz­nych ki­bi­ców okre­ślo­nej dru­ży­ny spor­to­wej;
2. ogół ki­bo­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. ogół ki­bo­li

 (1.2) pejor. za­cho­wa­nie lub po­sta­wa wła­ści­we ki­bol­stwu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] banda za­ma­sko­wa­nych ki­bo­li […] pró­bo­wa­ła sfor­so­wać za­bez­pie­cze­nia chro­nią­ce try­bu­nę gości. […] Do­dat­ko­wo ki­bol­stwu za­rzu­co­no ofi­cjal­nie skan­do­wa­nie ra­si­stow­skich haseł pod adre­sem Bo­rus­sii.

 (1.1) – Co do […]? – spy­tał sam sie­bie Ma­ciek, wi­dząc, jak poś­ród tego tłumu wście­kłe­go ki­bol­stwa sunie w górze ogrom­ny, wyp­cha­ny ge­pard, a za nim ko­zi­ca.

 (1.2) Wy­da­wa­ło się, że nic nie zmusi pił­kar­skich dzia­ła­czy do sku­tecz­ne­go ogra­ni­cze­nia ko­rup­cji i ki­bol­stwa.

 (1.2) Po­li­tycz­ne ki­bol­stwo, ple­mien­ny­e­mien­na na­wa­lan­ka za­stę­pu­ją po­li­ty­kę i de­mo­kra­tycz­ny spór wew­nątrz państw, a za chwi­lę mogą stać się normą w re­la­cjach mię­dzy kra­ja­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibic mos., kibicka ż., kibicowanie n.

 czas. kibicować ndk.

 przym. kibicowski, kibolski

Wiktionary


kibuc

wspól­no­ta ży­dow­ska w Iz­ra­e­lu, opar­ta na wspól­nej włas­no­ści ziemi, wspól­nej pracy i od­po­wie­dzial­no­ści ma­te­rial­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) iz­ra­el­skie spół­dziel­cze go­spo­dar­stwo rolne lub pro­duk­cyj­ne wraz z osadą miesz­kań­ców, w któ­rym zie­mia i środ­ki pro­duk­cji są włas­no­ścią wspól­ną;

Wiktionary

Kibuc (hebr. קִבּוּץ) – spół­dziel­cze go­spo­dar­stwo rolne w Iz­ra­e­lu, w któ­rym zie­mia i środ­ki pro­duk­cji są włas­no­ścią wspól­ną. Ki­bu­ce ode­gra­ły zna­czą­cą rolę przy two­rze­niu pań­stwa Iz­ra­el i nadal ją od­gry­wa­ją w go­spo­dar­ce na­ro­do­wej.

Ide­o­wym po­dło­żem pow­sta­wa­nia ki­bu­cu jest po­łą­cze­nie sy­jo­niz­mu z so­cja­liz­mem; wśród celów funk­cjo­no­wa­nia ki­bu­cu ważne było przeksz­tał­ce­nie świa­do­mo­ści Żydów po­przez na­u­cze­nie ich pracy fi­zycz­nej na roli oraz walki w obro­nie wspól­no­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Sara i po­cho­dzę z ki­bu­cu spod Je­ro­zo­li­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcibut͡s, AS: ḱibuc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kibucnik m., kibucyzm m.

 przym. kibucowy

Wiktionary


kibucniczka

→ ki­buc­nik


SJP.pl

Patrz:

kibucnik

kibucnik

pra­cow­nik ki­bu­cu


SJP.pl


kibucowy

→ kibuc


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do ki­bu­cu, zwią­za­ny z ki­bu­cem

Wiktionary

Patrz:

kibuc

Powiązane:

 rzecz. kibuc m., kibucnik m.

Wiktionary


kic

w gwa­rze szkol­nej, rzad­ko: zły sto­pień, je­dyn­ka; pała, lufa, gała


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wyraz (czę­sto dwu­krot­nie pow­ta­rza­ny) na­zy­wa­ją­cy czyn­ność skoku z ugię­tych nóg, jak u za­ją­ca, kró­li­ka, wie­wiór­ki i in­nych zwie­rząt

w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (2.1) kicać, kic­nąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kic, kic! Zo­bacz jaki ślicz­ny kró­li­czek.

 (2.1) Zając kic, kic i ty­le­śmy go wi­dzie­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cit͡s, AS: ḱic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kicanie n., kicnięcie n., kicadło n., kicadełko n., kicacz m., pokicanie n.

 czas. kicać ndk., kicnąć dk., pokicać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hyc

Wiktionary


kicanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kicać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kicać ndk.

 wykrz. kic

Wiktionary


kicać

1. naj­czę­ściej o za­ją­cu, kró­li­ku: po­ru­szać się w cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie spo­sób, ska­kać, przy­pa­da­jąc do ziemi; przy­sia­dać;
2. rza­dziej: ska­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o za­ją­cu, kró­li­ku: ska­kać z ugię­tych nóg drob­ny­mi sko­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zając kica przez las.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcit͡sat͡ɕ, AS: ḱicać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kicanie n., kicnięcie n.

 czas. kicnąć dk.

 wykrz. kic

Wiktionary


kicha

1. zgru­bie­nie od kisz­ka
2. po­tocz­nie: niez­ręcz­na sy­tu­a­cja, ba­ła­gan, po­raż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. zgrub. kisz­ka

 (1.2) posp. kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3os. lp. ter. ki­chać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcixa, AS: ḱiχa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kaszana, kompromitacja

Wiktionary


kichacz

po­tocz­nie:
1. nos; kinol, kinal, niuch;
2. osoba, która czę­sto kicha


SJP.pl


kichanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ki­chać.

Wiktionary

Ki­cha­nie (re­ak­cja odru­cho­wa) – gwał­tow­ne wy­pu­szcze­nie po­wie­trza z płuc w celu prze­czy­szcze­nia nosa; objaw nie­ży­tów nosa (ka­ta­ru) i gar­dła, aler­gii, po­draż­nie­nia błony ślu­zo­wej nosa lub na­głej ek­spo­zy­cji na świa­tło. Wy­stę­pu­je u niek­tó­rych zwie­rząt, w tym u czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po za­sto­so­wa­niu miej­sco­wym ksy­lo­me­ta­zo­li­ny może wy­stą­pić pie­cze­nie, su­chość błony ślu­zo­wej albo ki­cha­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈxãɲɛ, AS: ḱiχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kichnięcie n., kichawiec m.

 czas. kichać ndk., kichnąć dk.

Wiktionary


kichawa

po­tocz­nie: nos; kinol, kinal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. nos

Wiktionary


kichawiec

sa­ba­dy­la, sa­ba­dyl;
1. ce­bul­ko­wa ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych;
2. wy­ciąg oc­to­wy lub eta­no­lo­wy z na­sion tej ro­śli­ny


SJP.pl


kichać

gwał­tow­nie wy­rzu­cać po­wie­trze na sku­tek po­draż­nie­nia ślu­zó­wek w nosie przez drob­ne ciała obce


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. kich­nąć)

 (1.1) gwał­tow­nie wy­pu­szczać po­wie­trze z po­wo­du po­draż­nie­nia nosa np. przez kurz

 (1.2) pot. przen. lek­ce­wa­żyć coś

 (1.3) pot. o po­jeź­dzie wy­da­wać prze­ry­wa­ne dźwię­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojej, cały czas ki­chasz! Mu­sisz być chory!

 (1.2) Na taką pomoc to ja ki­cham!

 (1.3) Motor prze­raź­li­wie ki­chał i za nic w świe­cie nie mo­gli­śmy ru­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcixat͡ɕ, AS: ḱiχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kichnięcie n., kichanie n.

 czas. kichnąć dk., przekichać dk.

 ims. zakichany

 przym. zakichany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bagatelizować, bimbać, gwizdać

 (1.3) parskać, prychać

Wiktionary


kichnięcie

rze­czow­nik od­cza­sow­ni­ko­wy, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­ne wy­rzu­ce­nie po­wie­trza przez nos z to­wa­rzy­szą­cym cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po siód­mym kich­nię­ciu stwier­dzi­łam, że chyba jed­nak je­stem chora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kichanie n.

 czas. kichać ndk., kichnąć dk.

Wiktionary


kichnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ki­chać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ki­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcixnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ḱiχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kichnięcie n., kichanie n.

 czas. kichać ndk.

Wiktionary


kici

wo­ła­nie, zwy­kle pow­tó­rzo­ne kil­ka­krot­nie, ma­ją­ce na celu przy­wa­bie­nie kota


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) zob. kici, kici.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D., C. i Ms. lp. od: kicia

Wiktionary

Patrz:

kicia

kicia

pie­szczot­li­wie o kocie; ki­ciu­nia, ki­ciuś, ko­ci­na, ko­ciak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pieszcz. kotka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: kić

Wiktionary

Patrz:

kicia

Przykłady

 (1.1) Kicia za­ję­ła na­leż­ne jej miej­sce na ko­la­nach swej pani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcit͡ɕa, AS: ḱića

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. Kicia ż., kiciunia ż.

:: (1.1) fm. kiciuś

Wiktionary


kiciaczek

kocia, ko­ciak, ko­cia­czek;
1. pie­szczot­li­wie o kocie; ki­ciu­nia, ki­ciuś, ko­ci­na;
2. po­tocz­nie: młoda, ładna dziew­czy­na; cizia, kizia, towar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ki­ciak

Wiktionary


kiciak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. kot

Wiktionary


kiciara

po­tocz­nie: kłam­czy­ni, oszust­ka; ba­je­rant­ka


SJP.pl


kiciarz

1. w gwa­rze miej­skiej: osoba prze­by­wa­ją­ca w wię­zie­niu
2. po­tocz­nie: kłam­ca, oszust; ba­je­rant


SJP.pl


kicie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) lm. M., B., W. zob. kicia.

 (1.2) lp. C., Ms. zob. kita.

 (1.3) lp. Ms., W. zob. kit.

 (1.4) lm. M., B., W. zob. kić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcit͡ɕɛ, AS: ḱiće

Wiktionary


kicik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kit m.

Wiktionary


kicin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kicin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Bia­ło­po­le
  • Kicin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Oj­rzeń
  • Kicin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Czer­wo­nak

Wikipedia


kicior

naz­wi­sko


SJP.pl


kiciorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ki­cio­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kiciorować ndk.

Wiktionary


kiciorować

cza­sow­nik

 (1.1) środ. więz. myć, czy­ścić

 (1.2) środ. więz. wy­po­wia­dać słowa unie­waż­nia­ją­ce „za­staw­kę”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcit͡ɕɔˈrɔvat͡ɕ, AS: ḱićorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kicior m., kiciorowanie n.

Wiktionary


kiciu

po­tocz­nie: wię­zie­nie; ciupa, pier­del, mamer, paka, pudło


SJP.pl


kiciunia

pie­szczot­li­wie o kocie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pieszcz. kot, mały kotek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­szy­ku ba­rasz­ko­wa­ły czte­ry ki­ciu­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kicia ż., kiciuś m., Kicia ż.

 wykrz. kici, kici

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiciuś, kicia

Wiktionary


kiciuniu

pie­szczot­li­wie o kocie


SJP.pl


kiciuś

pie­szczot­li­wie: kot; kituś, ko­ci­na, kicia, kizia, ko­ciak, mru­czuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pieszcz. kot, mały kotek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ki­ciuś zajął na­leż­ne mu miej­sce na ko­la­nach swej pani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcit͡ɕüɕ, AS: ḱićüś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kicia ż.

 wykrz. kici, kici

 przysł. kocio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kicia

Wiktionary


kiciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­ciń­ski Hra­bia − pol­ski herb hra­biow­ski, na­da­ny wraz z ty­tu­łem w Ga­li­cji.
  • Ki­ciń­ski/Ki­ciń­ska – pol­skie naz­wi­sko, które no­si­li mię­dzy in­ny­mi:
    • Adam Ki­ciń­ski (1872–1959) – pol­ski ofi­cer, pod­puł­kow­nik ka­wa­le­rii ce­sar­skiej i kró­lew­skiej armii, ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
    • Adam Ki­ciń­ski (ur. 1969) – pol­ski przed­się­bior­ca
    • An­drzej Ki­ciń­ski (1938–2008) – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta
    • An­drzej Ki­ciń­ski (ur. 1965) – pol­ski du­chow­ny, dr hab. nauk te­o­lo­gicz­nych,
    • Anna Rosel-Ki­ciń­ska (zm. 2020) – pol­ska dzien­ni­kar­ka, dzia­łacz­ka har­cer­ska, ko­men­dant­ka Cho­rąg­wi Łódz­kiej ZHP (1963–1968)
    • Bar­ba­ra Ki­ciń­ska-Ka­miń­ska (1929–2021) – pol­ska pio­sen­kar­ka
    • Bogna Ki­ciń­ska (ur. 1984) − pol­ska wo­ka­list­ka, kom­po­zy­tor­ka, aran­żer­ka i skrzy­pacz­ka
    • Bruno Ki­ciń­ski (1797–1844) – hra­bia, dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, re­dak­tor, wy­daw­ca, poeta i tłu­macz
    • Jan Ki­ciń­ski (ur. 1948) – pol­ski me­cha­nik, ener­ge­tyk, pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
    • Jacek Ki­ciń­ski (ur. 1968) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, kla­re­tyn, pro­fe­sor nauk te­o­lo­gicz­nych, bi­skup po­moc­ni­czy wroc­ław­ski

Wikipedia


kick

[czy­taj: kik] tym­cza­so­we usu­nię­cie użyt­kow­ni­ka In­ter­ne­tu z czatu, forum lub ser­we­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kick – ser­wis in­ter­ne­to­wy
  • Kick – szó­sty album stu­dyj­ny au­stra­lij­skie­go ze­spo­łu roc­ko­we­go INXS
  • Kick – in­dyj­ski film z 2014
  • Kick – in­dyj­ski film z 2009
  • Kick – au­stra­lij­ski se­rial z 2007
  • Kick Strach się bać – ame­ry­kań­ski ani­mo­wa­ny se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2010

Wikipedia


kick-bokser

[czy­taj: kik­bok­ser] osoba płci mę­skiej upra­wia­ją­ca kick bo­xing (kick-bo­xing); kick-boxer, kick bok­ser, kick­bok­ser, kick boxer


SJP.pl


kick-boxer

[czy­taj: kik­bok­ser] osoba płci mę­skiej upra­wia­ją­ca kick bo­xing (kick-bo­xing); kick-bok­ser, kick bok­ser, kick­bok­ser, kick boxer


SJP.pl


kick-boxing

sport walki, w któ­rym za­da­je się bok­ser­skie ciosy pię­ścią, jak i kop­nię­cia; kick­bo­xing, kick bo­xing


SJP.pl

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. ro­dzaj sztu­ki walki

Wiktionary

Kick-bo­xing, także kick bo­xing – dy­scy­pli­na spor­to­wa (sport walki), w któ­rej wal­czy się sto­su­jąc za­rów­no bok­ser­skie ciosy pię­ścią, jak i kop­nię­cia. Sport roz­wi­ja­ją­cy w spo­sób ho­li­stycz­ny umie­jęt­no­ści fi­zycz­ne takie jak: siła, szyb­kość, wy­trzy­ma­łość, gib­kość, po­czu­cie rytmu. Do­dat­ko­wo roz­wi­ja­ją­cy cechy psy­chicz­ne m.in.: pa­no­wa­nie nad stre­sem, po­czu­cie włas­nej war­to­ści czy pew­ność sie­bie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pi­sa­łem się na tre­nin­gi kick-bo­xin­gu w domu kul­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciɡ‿ˈbɔksʲĩŋk, AS: ḱig‿boksʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kick boxing mrz.

Wiktionary


kickbokser

[czy­taj: kik­bok­ser] osoba płci mę­skiej upra­wia­ją­ca kick bo­xing (kick-bo­xing); kick-bok­ser; kick bok­ser; kick-boxer; kick boxer


SJP.pl


kickbokserka

→ kick­bok­ser; kick bok­ser­ka


SJP.pl


kickbokserski

→ kick­bok­ser [czy­taj: kik­bok­ser­ski]; kick­bo­xer­ski


SJP.pl


kickboxerski

→ kick boxer [czy­taj: kik­bok­ser­ski]; kick­bok­ser­ski


SJP.pl


kickboxing

sport walki, w któ­rym za­da­je się bok­ser­skie ciosy pię­ścią, jak i kop­nię­cia; kick bo­xing, kick-bo­xing


SJP.pl


kickboxingowy

przy­miot­nik od: kick­bo­xing (kick-bo­xing)


SJP.pl


kickflip

[czy­taj: kik­flip] akro­ba­cja na de­sko­rol­ce, w któ­rej deska wy­ko­nu­je pełny obrót wokół włas­nej osi po­dłuż­nej w po­wie­trzu


SJP.pl

Zo­bacz też: KickFlip.

Kick­flip ( kick – kop­nię­cie) – akro­ba­cja wy­ko­ny­wa­na na de­sko­rol­ce. Po­le­ga na takim kop­nię­ciu deski po uprzed­nim wy­sko­ku, by obró­ci­ła się o 360 stop­ni do­o­ko­ła swo­jej osi po­dłuż­nej, a na­stęp­nie ska­ter wy­lą­do­wał na niej, przy czym ro­ta­cja de­sko­rol­ki ma miej­sce „w stro­nę” ska­te­ra (to wła­śnie kie­ru­nek ro­ta­cji różni kick­fli­pa od he­el­fli­pa).

Wikipedia


kicki

[czy­taj: kik] tym­cza­so­we usu­nię­cie użyt­kow­ni­ka In­ter­ne­tu z czatu, forum lub ser­we­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fer­dy­nand Onu­fry Kicki (1715–1797) – pol­ski bi­skup, ar­cy­bi­skup me­tro­po­li­ta lwow­ski
  • Józef Kicki (1826/1827–1909) – dy­rek­tor C. K. Wyż­szej Szko­ły Re­al­nej w Tar­no­po­lu
  • Ka­je­tan Igna­cy Kicki (1740–1812) – pol­ski bi­skup, ar­cy­bi­skup me­tro­po­li­ta lwow­ski
  • Lud­wik Kicki herbu Go­zda­wa (1791–1831) – pol­ski ge­ne­rał, szam­be­lan dworu kró­lew­skie­go Mi­ko­ła­ja I Ro­ma­no­wa
  • Onu­fry Kicki herbu Go­zda­wa (1750–1818) – szam­be­lan, ko­niu­szy wiel­ki ko­ron­ny
  • Wła­dy­sław Kicki (1899–1983) – pol­ski dy­plo­ma­ta

Wikipedia


kicksy

po­tocz­nie: obu­wie spor­to­we do co­dzien­ne­go użyt­ku; sne­a­ker­sy


SJP.pl


kicnięcie

zwy­kle o za­ją­cu, kró­li­ku: po­biec, sko­czyć, przy­pa­da­jąc do ziemi


SJP.pl


kicnąć

zwy­kle o za­ją­cu, kró­li­ku: po­biec, sko­czyć, przy­pa­da­jąc do ziemi


SJP.pl


kicz

1. wyt­wór o małej war­to­ści ar­ty­stycz­nej; chała, szmi­ra;
2. brak gustu - po­czu­cia pię­kna; bez­gu­ście;
3. przed­miot wy­ko­na­ny bez gustu; bez­gu­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. brak po­czu­cia pię­kna

 (1.2) kult. mier­ne ar­ty­stycz­nie dzie­ło lub utwór, który jest wy­ra­zem złego, ale po­pu­lar­ne­go gustu

Wiktionary

Kicz (z niem. "Kitsch" – li­cho­ta, tan­de­ta, bubel) – utwór lub rzecz o mier­nej war­to­ści, schle­bia­ją­cy po­pu­lar­nym gu­stom, który w opi­nii kry­ty­ków sztu­ki i in­nych ar­ty­stów nie po­sia­da war­to­ści ar­ty­stycz­nej.

Okre­śla­nie cze­goś ki­czem wska­zu­je od­bior­cy brzy­do­tę i li­chość oraz małą war­tość ar­ty­stycz­ną tak naz­wa­ne­go dzie­ła, wy­ko­na­ne­go z pew­nym prze­py­chem, ale zu­peł­nie po­zba­wio­ne­go gustu: przed­mio­tu, kom­po­zy­cji pla­stycz­nej, ut­wo­ru li­te­rac­kie­go czy mu­zycz­ne­go, filmu itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze wszyst­kich stron za­le­wa nas ten kicz na war­szaw­skich uli­cach.

 (1.2) Kle­pał biedę, bo nikt nie chciał tych jego kiczy ku­po­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cit͡ʃ, AS: ḱič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiczowatość ż.

 przym. kiczowaty

 przysł. kiczowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezguście

 (1.2) ramota, szmira, bezguście

Wiktionary


kicza

naz­wi­sko


SJP.pl


kiczarowo

Ki­cza­ro­wo ( Kit­ze­row) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard na Rów­ni­nie No­wo­gardz­kiej, 4 km na pół­noc­ny wschód os Star­gar­du, pier­wsze wzmian­ki o wsi po­cho­dzą z 1628 roku.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


kiczarz

osoba two­rzą­ca przed­mio­ty o małej war­to­ści ar­ty­stycz­nej; pa­cy­karz, lichy ma­larz


SJP.pl


kicze

1. wyt­wór o małej war­to­ści ar­ty­stycz­nej; chała, szmi­ra;
2. brak gustu - po­czu­cia pię­kna; bez­gu­ście;
3. przed­miot wy­ko­na­ny bez gustu; bez­gu­ście


SJP.pl

Kicze (Quiché) – grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca te­re­ny środ­ko­wej i za­chod­niej Gwa­te­ma­li, odłam Majów. W 1990 ich li­czeb­ność wy­no­si­ła ok. 900 ty­się­cy. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem kicze z ro­dzi­ny ma­jań­skiej. W cza­sach pre­ko­lum­bij­skich two­rzy­li roz­wi­nię­tą cy­wi­li­za­cję, w XVI wieku pod­bi­ci przez Hisz­pa­nów.

Wikipedia


kiczka

dre­wien­ko do gry w kicz­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kicz­ka (na­kry­cie głowy)
  • Kicz­ka (bu­dow­nict­wo)

Wikipedia


kiczki

ro­dzaj gry po­dob­nej do pa­lan­ta, w któ­rej wy­bi­ja się krót­ki kołek za­o­strzo­ny z dwóch stron


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kicz­ki Dru­gie
  • Kicz­ki Pier­wsze
  • Kicz­ki – gro­ma­da

Wikipedia


kiczowato

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ki­czo­wa­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­glą­da to dość ki­czo­wa­to, ale widać, że lokal jest pier­wszo­rzęd­ny, mu­zy­ka dobra, młody czło­wiek przy­jem­nym gło­sem to­wa­rzy­szy or­kie­strze, śpie­wa­jąc po an­giel­sku.

 (1.1) W holu stała ki­czo­wa­to up­strzo­na cho­in­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kicz mrz., kiczowatość ż.

 przym. kiczowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tandetnie

Wiktionary


kiczowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ki­czo­wa­te

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Graf­fi­ti cha­rak­te­ry­zo­wa­ła wul­gar­na ki­czo­wa­tość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kicz mrz.

 przym. kiczowaty

 przysł. kiczowato

Wiktionary


kiczowaty

lichy, tan­det­ny, o ce­chach kiczu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) szt. taki, który jest wy­ra­zem kiczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś no­wo­bo­gac­ki wy­bu­do­wał tu ki­czo­wa­tą willę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcit͡ʃɔˈvatɨ, AS: ḱičovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kicz mrz., kiczowatość ż.

 przysł. kiczowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beznadziejny, do niczego, jarmarczny, marny; pot. kiepski; pot. slang. obciachowy, przypałowy; przen. wulg. gówniany

Wiktionary


kiczowie

ple­mię In­dian w Gwa­te­ma­li; Kicze


SJP.pl


kiczowy

→ kicz; ki­czo­wa­ty


SJP.pl


kiczua

język ple­mie­nia Ki­czua (Ke­czua); ke­czua


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język In­dian Ki­czua;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do za­pi­su ki­czua sto­su­je się al­fa­bet ła­ciń­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiczua m./n., Kiczuanka ż.

 przym. kiczuański

Wiktionary


kiczuanka

przed­sta­wi­ciel­ka ple­mie­nia in­diań­skie­go w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; Ke­czu­an­ka


SJP.pl


kiczuański

do­ty­czą­cy Ki­czu­ów (Ke­czu­ów), wła­ści­wy Ki­czu­om (Ke­czu­om); ke­czu­ań­ski


SJP.pl


kiczuowie

ple­mię in­diań­skie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; Ki­czua; Ke­czua


SJP.pl


kiczyce

Ki­czy­ce ( Kyčice, Kits­chitz) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Sko­czów. Wieś leży w hi­sto­rycz­nych gra­ni­cach re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go, ge­o­gra­ficz­nie zaś leży w re­gio­nie Do­li­na Gór­nej Wisły, bę­dą­cej czę­ścią Kot­li­ny Oś­wię­cim­skiej. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 730 ha, a licz­ba lud­no­ści 983, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 134,7 os./km².

Wikipedia


kiczyjka

człon­ki­ni ple­mie­nia In­dian w Gwa­te­ma­li


SJP.pl


kiczyjski

→ Ki­czo­wie, → Kicze


SJP.pl

Patrz:

Kiczowie, → Kicze

kiczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kida

1. w gwa­rze lwow­skiej: rzu­cać, roz­rzu­cać;
2. w gwa­rze ślą­skiej: bru­dzić, pla­mić;
3. po­tocz­nie: padać, kapać


SJP.pl

Kida, wła­ści­wie Or­hi­dea La­ti­fi (ur. 21 grud­nia 1997 w Ora­ho­va­cu) – ko­sow­ska pio­sen­kar­ka.

Wikipedia


kidawa

naz­wi­sko


SJP.pl


kidać

1. w gwa­rze lwow­skiej: rzu­cać, roz­rzu­cać;
2. w gwa­rze ślą­skiej: bru­dzić, pla­mić;
3. po­tocz­nie: padać, kapać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­ki­dać, oki­dać, po­ki­dać, wy­ki­dać)

 (1.1) przest. i gwara. rzu­cać czymś, po­drzu­cać, wy­rzu­cać

 (1.2) gwara. me­te­o­rol. kapać, lać, padać, sypać

 (1.3) gwara. bru­dzić, pla­mić, po­ka­pać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykidajło mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzucać, podrzucać, wyrzucać

Wiktionary


kidałowice

Ki­da­ło­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pa­wło­siów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


kidiland

seria za­ba­wek dla dzie­ci


SJP.pl


kidnaper

prze­stęp­ca po­ry­wa­ją­cy dzie­ci (rza­dziej osoby do­ro­słe) dla okupu; kid­nap­per


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która por­wa­ła kogoś, w celu wy­mu­sze­nia okupu

Wiktionary

Kid­na­per (tytuł oryg. Bang fei) – sin­ga­pur­ski dre­szczo­wiec akcji w re­ży­se­rii Kel­vi­na Tonga, któ­re­go pre­mie­ra od­by­ła się 10 marca 2010 roku.

W 2010 roku pod­czas 14. edy­cji Pu­chon In­ter­na­tio­nal Fan­ta­stic Film Fe­sti­val Kel­vin Tong był no­mi­no­wa­ny do na­gro­dy Best of Pu­chon.

Wikipedia


kidnaperka

→ kid­na­per


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która por­wa­ła kogoś, w celu wy­mu­sze­nia okupu

Wiktionary

Patrz:

kidnaper

kidnaperski

do­ty­czą­cy kid­na­per­stwa


SJP.pl


kidnaperstwo

po­ry­wa­nie dzie­ci lub osób do­ro­słych w celu wy­mu­sze­nia okupu; kid­na­ping


SJP.pl


kidnaping

po­ry­wa­nie dzie­ci lub osób do­ro­słych w celu wy­mu­sze­nia okupu; kid­na­per­stwo


SJP.pl


kidnapingowy

do­ty­czą­cy kid­na­pin­gu, kid­na­per­stwa


SJP.pl


kidnapper

[czy­taj: kid­na­per] prze­stęp­ca po­ry­wa­ją­cy dzie­ci (rza­dziej osoby do­ro­słe) dla okupu; kid­na­per


SJP.pl


kidsband

[czy­taj: kids­bend] po­po­wa grupa wo­kal­na, rza­dziej wo­kal­no-in­stru­men­tal­na, skła­da­ją­ca się z dzie­ci do­bra­nych w taki spo­sób, aby po­do­ba­ły się jak naj­więk­szej licz­bie słu­cha­czy, zwła­szcza dzie­cię­cych; kids band


SJP.pl


kidult

[czy­taj: ki­dolt] osoba do­ro­sła za­cho­wu­ją­ca się w spo­sób nie­doj­rza­ły; dzie­cio­ro­sły, na­sto­ro­sły


SJP.pl

Ki­dult (z ang. "kid" – "dziec­ko" + "adult" – "do­ro­sły", l.mn. "ki­dul­ci") – zwią­za­ne z po­no­wo­czes­no­ścią okre­śle­nie kon­su­men­ta w śred­nim (ewen­tu­al­nie star­szym) wieku, ak­tyw­nie uczest­ni­czą­ce­go w sze­ro­ko ro­zu­mia­nej kul­tu­rze mło­dzie­żo­wej i pre­fe­ru­ją­ce­go he­do­ni­stycz­ny sto­su­nek do rze­czy­wi­sto­ści, przy jed­no­czes­nym ne­go­wa­niu od­po­wie­dzial­no­ści i sta­bil­no­ści cha­rak­te­ry­stycz­nych dla tra­dy­cyj­nie ro­zu­mia­nej do­ro­sło­ści.

Wikipedia


kidusz

w ju­da­iz­mie: bło­go­sła­wień­stwo od­ma­wia­ne nad winem w cza­sie uro­czy­stych po­sił­ków


SJP.pl

Ki­dusz (hebr. קידוש, "poś­wię­ce­nie") – mod­lit­wa zma­wia­na przez wyz­naw­ców ju­da­iz­mu nad kie­li­chem wina jako forma uś­wię­ce­nia sza­ba­tu zgod­na z przy­ka­za­nia­mi De­ka­lo­gu: "Pa­mię­taj o dniu sza­ba­tu, aby go uś­wię­cić" (Wj 20,8). Ki­dusz jest mod­lit­wą na roz­po­czę­cie sza­ba­tu. Zma­wia się go w for­mie bło­go­sła­wień­stwa nad­cho­dzą­ce­go świę­ta.

Wikipedia


kiduszowy

→ ki­dusz


SJP.pl

Patrz:

kidusz

kidzina

wał pla­żo­wy skła­da­ją­cy się ze szcząt­ków or­ga­nicz­nych (ro­ślin, musz­li) na­nie­sio­nych przez fale mor­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hy­drol. wał na pla­ża­a­ży ut­wo­rzo­ny przez or­ga­nicz­ne szcząt­ki wy­rzu­co­ne przez fale na brzeg zbior­ni­ka wod­ne­go;

Wiktionary

Ki­dzi­na – wał pla­żo­wy ut­wo­rzo­ny przez or­ga­nicz­ne szcząt­ki wy­rzu­co­ne przez fale na brzeg morza. Skła­da się głów­nie ze szcząt­ków wo­do­ro­stów mor­skich. Oprócz tego może za­wie­rać szcząt­ki zwie­rzę­ce, np. mart­we ryby lub me­du­zy, musz­le, a także bursz­tyn i szcząt­ki po­cho­dzą­ce pier­wot­nie z lądu (np. drew­no, szcząt­ki lą­do­wych bez­krę­gow­ców).

Wikipedia


kie

1. Klub In­te­gra­cji Eu­ro­pej­skiej;
2. Ka­te­dra In­for­ma­cji Eko­no­micz­nej


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kiedy

spój­nik

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jeśli, je­że­li

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kiej

Wiktionary


kieca

kiec­ka;
1. po­tocz­nie: su­kien­ka;
2. daw­niej:
a) su­knia ko­bie­ca;
b) żoł­nier­ski płaszcz, su­knia na zbro­ję;
c) koc, gunia, suk­ma­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: kiec­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kieca po­szu­ki­wa­na! O ile to moż­li­we, z rę­ka­wa­mi, a jeśli bez nich, to z górą na tyle za­bu­do­wa­ną, żeby mi cyc­nik wszech­stron­nie nie wy­ła­ził!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiecka ż.

Wiktionary


kiecczyna

po­tocz­nie: licha su­kien­ka, kiec­ka


SJP.pl


kiecka

po­tocz­nie: su­kien­ka; kieca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. su­kien­ka

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. spód­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­ny po­ka­za­ły się na balu w ta­kich sa­mych kiec­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛt͡ska, AS: ḱecka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. kieca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sukienka; gw. Górny Śląsk kecka

 (1.2) spódnica; gw. Górny Śląsk kecka

Wiktionary


kieda

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. kie­dyś

Wiktionary


kiedacz

naz­wi­sko


SJP.pl


kiedra

1. ga­tu­nek sosny; limba;
2. re­gio­nal­nie: mo­drzew


SJP.pl


kiedrowice

Kie­dro­wi­ce (ka­szub. "Cze­dro­wi­ce" lub też "Czedréce", niem. "Kie­drau", daw­niej "Ke­dro­witz") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca. Leży na Rów­ni­nie Cha­rzy­kow­skiej w re­jo­nie Ka­szub zwa­nym Go­cha­mi, nad Je­zio­rem Kie­dro­wic­kim.

Wikipedia


kiedrowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kiedrowo

Kie­dro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


kiedrowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Kie­drow­ski (Lew-Kie­drow­ski, Loewe-Kie­drow­ski, Lew od­mien­ny) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta od­mia­na herbu Lew.

Wikipedia


kiedrzyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kie­drzyn – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Wy­śmie­rzy­ce
  • Kie­drzyn – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd
  • Kie­drzyn – dziel­ni­ca Czę­sto­cho­wy

Wikipedia


kiedy

1. za­i­mek za­stę­pu­ją­cy okre­śle­nie czasu;
2. spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie cza­so­we;
3. spój­nik łą­czą­cy zda­nia o tre­ści prze­ciw­staw­nej;
4. je­że­li; skoro


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) …słu­żą­cy do two­rze­nia pytań o cza­sie ja­kie­goś wy­da­rze­nia

 (1.2) …słu­żą­cy do roz­po­czy­na­nia zdań po­drzęd­nych okre­śla­ją­cych czas ja­kie­goś zda­rze­nia

spój­nik

 (2.1) …słu­żą­cy do roz­po­czę­cia zda­nia po­drzęd­ne­go oz­na­cza­ją­ce­go przy­czy­nę, wa­ru­nek cze­goś

 (2.2) …słu­żą­cy do łą­cze­nia zdań o tre­ści prze­ciw­staw­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy bę­dzie obiad?

 (1.2) Kiedy skoń­czysz odra­biać pracę do­mo­wą, to bę­dziesz mógł iść się po­ba­wić.

 (1.2) Był już świt, kiedy po­wró­cił do domu.

 (2.1) Kiedy je­steś tak mądry, radź sobie sam.

 (2.2) Mógł­byś być pry­mu­sem, kiedy nie chcesz się uczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛdɨ, AS: ḱedy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) zaimek kiedyś, kiedykolwiek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gdy; podczas, gdy, reg. śl. kie

 (1.2) jeżeli, jeśli, gdy

Wiktionary


kiedykolwiek

w do­wol­nym bli­żej nie­o­kre­ślo­nym mo­men­cie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w do­wol­nym, nie­o­kre­ślo­nym cza­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale czy kie­dy­kol­wiek na­praw­dę przej­mo­wa­łem się „czar­ny­mi”, „bia­ły­mi” i In­dia­na­mi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk, AS: ḱedykolvʹi ̯ek

Wiktionary


kiedyś

w cza­sie nie­o­kre­ślo­nym, któ­re­go mó­wią­cy nie może lub nie chce zi­den­ty­fi­ko­wać


SJP.pl

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) w pew­nym cza­sie, w ja­kiejś chwi­li (w nie­o­kre­ślo­nej przesz­ło­ści lub przysz­ło­ści)

Wiktionary

Kie­dyś – album kom­pi­la­cyj­ny Mie­czy­sła­wa Szcze­śnia­ka, wy­da­ny w 23 marca 2002 roku na­kła­dem wyt­wór­ni pły­to­wej EMI Music Po­land. Album za­wie­ra 18 kom­po­zy­cji wo­ka­li­sty, w tym utwór „Dumka na dwa serca” wy­ko­ny­wa­ny w du­e­cie wraz z Edytą Gór­niak, bę­dą­cy so­und­trac­kiem filmu "Ogniem i mie­czem" w re­ży­se­rii Je­rze­go Hoff­ma­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy byłeś kie­dyś we Wroc­ła­wiu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛdɨɕ, AS: ḱedyś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kiedy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewnego razu; reg. śl. kesik, kiejś, kedyś

Wiktionary


kiedyż

ina­czej kiedy


SJP.pl


kiej

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kiedy

Wiktionary


kiejda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kie­szeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ki­tram bejmy do kiej­dy. → Cho­wam pie­nią­dze do kie­sze­ni.

Wiktionary


kiejdany

mia­sto na Lit­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kiej­da­ny (Bia­ło­ruś).

Kiej­da­ny ( Kėdainiai, niem. "Ke­dah­nen") – mia­sto w cen­tral­nej Lit­wie nad rzeką Nie­wia­żą, dawna pol­ska re­zy­den­cja ma­gnac­ka. Po­ło­żo­ne w okrę­gu ko­wień­skim, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­jo­nu kiej­dań­skie­go. W 2022 roku mia­sto li­czy­ło 23 051 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kiejdański

Wiktionary


kiejdański

przy­miot­nik od: Kiej­da­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Kiej­dan, zwią­za­ny z Kiej­da­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wia­do­mo, w roku 1655 ugodę kiej­dań­ską po­par­li nie tylko jej kal­wiń­scy ini­cja­to­rzy (Bo­gu­sław i Ja­nusz Ra­dzi­wił­ło­wie), lecz i wielu ka­to­li­ków, po­wią­za­nych z tym po­tęż­nym rodem ma­gnac­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiejdany nmos.

Wiktionary


kiejstut

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiej­stut – wiel­ki ksią­żę li­tew­ski
  • Kiej­stut – imię

Wikipedia


kiejstutowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kiejstutowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kiej­stu­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kiejś

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Opocz­no,Ży­wiec­czyz­na. kie­dyś, nieg­dyś

Wiktionary


kiekrz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiekrz – część Poz­na­nia
    • Kiekrz – sta­cja ko­le­jo­wa tamże
  • Kiekrz – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Kiekrz – gro­ma­da

Wikipedia


kiekrzański

przy­miot­nik od: Kiekrz


SJP.pl


kiel

daw­niej w gwa­rze lwow­skiej: brzo­skiew; kel


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiel – dziel­ni­ca Ant­wer­pii
  • Kiel – nazwa mia­sta Ki­lo­nia w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn
  • Kiel – szczyt gór­ski w Vogt­land
  • Kiel – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ni­to­woc
  • Kiel (ang. Kiel Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Lake of the Woods
  • Frie­drich Kiel – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Ri­chard Kiel – ame­ry­kań­ski aktor

Wikipedia


kielak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aneta Kie­lak lub też Aneta Flor­czyk (ur. 1982) – pol­ska strong­wo­man i dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa
  • Artur Kie­lak (ur. 1978) – pol­ski pilot sa­mo­lo­to­wy, szy­bow­co­wy, śmi­głow­co­wy i ko­mu­ni­ka­cyj­ny, a także sko­czek spa­do­chro­no­wy
  • Dawid Kie­lak – pol­ski ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor ma­te­ma­ty­ki czy­stej Uni­wer­sy­te­tu Oks­fordz­kie­go
  • Ber­nard Kie­lak (1944–2016) – pol­ski et­no­graf i re­gio­na­li­sta
  • Ewa Kie­lak-Ciem­niew­ska – pol­ska dzien­ni­kar­ka, re­dak­tor­ka na­czel­na Sto­li­cy
  • Mi­chał Kie­lak (ur. 1977) – pol­ski muzyk, gra­ją­cy na har­mo­nij­ce ust­nej oraz pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Sta­ni­sław Kie­lak (1885–1940) – pol­ski po­li­tyk doby mię­dzy­wo­jen­nej, poseł na Sejm Usta­wo­daw­czy oraz II i IV ka­den­cji w II RP, wi­ce­mar­sza­łek Sejmu IV ka­den­cji
  • Sta­ni­sław Kie­lak (1917–1986) – pol­ski na­u­czy­ciel i dzia­łacz kon­spi­ra­cji nie­pod­le­gło­ścio­wej, żoł­nierz AK, dy­rek­tor li­ce­um w Tłu­szczu w la­tach 1967–1972, ka­wa­ler or­de­rów, syn po­li­ty­ka Sta­ni­sła­wa Kie­la­ka
  • Ka­ro­li­na Sał­dec­ka-Kie­lak (ur. 1983) – pol­ska po­et­ka i pi­sar­ka

Wikipedia


kielar

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tło­miej Kie­lar (1981-), wo­ka­li­sta
  • Bro­ni­sław Kie­lar (1945-), in­ży­nier, na­u­czy­ciel, dzia­łacz so­ko­li
  • Ed­ward Kie­lar (1892-1940), ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go
  • Mag­da­le­na Kie­lar (1979-), mo­del­ka, ak­tor­ka
  • Ma­rzan­na Bo­gu­mi­ła Kie­lar (1963-), po­et­ka, pe­da­gog
  • Piotr Kie­lar (1968-), re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, ope­ra­tor, aktor
  • Wie­sław Kie­lar (1919-1990), ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Woj­ciech Kie­lar, bu­dow­ni­czy ar­chi­tekt

Wikipedia


kielarka

ma­szy­na do ści­na­nia kantu linii


SJP.pl


kielce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, sto­li­ca wo­je­wództ­wa świę­to­krzy­skie­go;

Wiktionary

Kiel­ce – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, sto­li­ca wo­je­wództ­wa świę­to­krzy­skie­go. Po­ło­żo­ne w Gó­rach Świę­to­krzy­skich, nad rzeką Sil­ni­cą, hi­sto­rycz­nie w Ma­ło­pol­sce. Cen­tral­ny oś­ro­dek aglo­me­ra­cji kie­lec­kiej, sta­no­wi re­gio­nal­ne cen­trum go­spo­dar­cze, na­u­ko­we, kul­tu­ral­ne oraz wy­sta­wien­ni­czo-tar­go­we. W mie­ście miesz­ka 174 999 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­gen­da wiąże pow­sta­nie Kielc z Miesz­kiem, synem Bo­le­sła­wa Szczo­dre­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛlt͡sɛ, AS: ḱelce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kieleckie n., kielczanin mos., kielczanka ż., Kielecczyzna ż., Kielczanin mos., Kielczanka ż.

 przym. kielecki, podkielecki

Wiktionary


kielchinów

Kiel­chi­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


kielczaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kiel­czan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kielczanka ż.

Wiktionary


kielczanin

miesz­ka­niec Kielc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kielc

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kielc, uro­dzo­na w Kiel­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­fen­sy­wa kiel­czan za­pła­ci­ła wy­so­ką cenę za nie­u­da­ną pu­łap­kę of­saj­do­wą […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛlˈt͡ʃãɲĩn, AS: ḱelčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kielce nmos., Kielczanin m., Kielczanka ż., Kielecczyzna ż.

:: fż. kielczanka ż.

 przym. kielecki

Wiktionary


kielczanka

miesz­kan­ka Kie­lec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kielc

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kielc, uro­dzo­na w Kiel­cach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛlˈt͡ʃãnka, AS: ḱelčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kielce nmos., Kieleckie n., Kielecczyzna ż., Kielczanin m., Kielczanka ż.

:: zdrobn. kielczaneczka ż.

:: fm. kielczanin m.

 przym. kielecki

Wiktionary


kielczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kielecczyzna

re­gion w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion wokół Kielc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­ka­cje spę­dzi­ła u babki na Kie­lec­czyź­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kielce lm nm., kielczanin mos., kielczanka ż., Kielczanin mos., Kielczanka ż., Kieleckie n.

 przym. kielecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kieleckie

Wiktionary


kielecki

przy­miot­nik od: Kiel­ce, Kie­lec­kie (Kie­lec­czyz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Kielc lub Kie­lec­kie­go, do­ty­czą­cy Kielc lub Kie­lec­czyz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­lec­ka po­li­cja po­szu­ku­je cink­cia­rza, który oszu­kał miesz­kań­ca Kielc i od­ku­pił od niego do­la­ry, pła­cąc fał­szy­wy­mi zło­tów­ka­mi. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛˈlɛt͡sʲci, AS: ḱelecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kielce lm nm., kielczanin mos., kielczanka ż., Kielczanin mos., Kielczanka ż., Kielecczyzna ż., Kieleckie n.

Wiktionary


kieleckie

przy­miot­nik od: Kiel­ce, Kie­lec­kie (Kie­lec­czyz­na)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) re­gion kie­lec­ki, wo­je­wództ­wo świę­to­krzy­skie (daw­niej - kie­lec­kie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛˈlɛt͡sʲcɛ, AS: ḱelecʹḱe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kielczanka ż., Kielecczyzna ż., Kielce nmos.

 przym. kielecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kielecczyzna

Wiktionary


kielich

1. na­czy­nie do picia al­ko­ho­lu; kie­lon;
2. za­war­tość tego na­czy­nia;
3. ko­ro­na niek­tó­rych kwia­tów kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ca kie­lich (na­czy­nie);
4. wolne lub zro­śnię­te list­ki oka­la­ją­ce pąk kwia­to­wy, a na­stęp­nie owoc;
5. roz­sze­rzo­ny ko­niec rury, do któ­re­go wkła­da się inną rurę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie do picia z czar­ką na smu­kłej nóżce;

 (1.2) pot. ko­ro­na niek­tó­rych kwia­tów przy­po­mi­na­ją­ca kie­lich (1.1)

 (1.3) bot. list­ki oka­la­ją­ce kwiat, a póź­niej rów­nież owoc;

 (1.4) techn. nieco roz­sze­rzo­ny ko­niec rury, w który można wło­żyć inną rurę

 (1.5) med. jeden z ele­men­tów ana­to­micz­nych bu­do­wy nerki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kie­lich (bo­ta­ni­ka)
  • Kie­lich (li­tur­gia)
  • kie­lich (na­czy­nie)
  • Kie­lich (po­wieść)
  • Kie­lich (ścia­na wspi­nacz­ko­wa w Lu­bi­nie)
  • struk­tu­ra ana­to­micz­na w nerce
  • Pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny Krzysz­to­fa Kie­lisz­kie­wi­cza, ba­si­sty ze­spo­łu roc­ko­we­go Lady Pank

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dnie kie­li­cha zo­sta­ło je­szcze tro­chę wina.

 (1.2) Bąk wlazł do kie­li­cha i za­czął opi­jać się nek­ta­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛlʲix, AS: ḱelʹiχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kielichowiec m., kielichowcowate nmos., kielichowate nmos.

:: zdrobn. kieliszek m.

 przym. kielichowy, kielichowaty, kielichowcowaty, kieliszkowaty

 przysł. kielichowato

Wiktionary


kielichowate

typ bez­krę­gow­ców


SJP.pl

Kie­li­cho­wa­te (En­to­proc­ta) – typ zwie­rząt pier­wo­u­stych.

Żyją w mo­rzach, nie­licz­ne w wo­dach słod­kich. Formy do­ro­słe są osia­dłe, przy­cze­pio­ne do po­dło­ża sta­łe­go, ro­ślin lub zwie­rząt wod­nych. Mają ciało po­dzie­lo­ne na kie­lich i sty­lik, nie prze­kra­cza­ją 5 mm dłu­go­ści.

Wikipedia


kielichowaty

1. po­dob­ny kształ­tem do kie­li­cha;
2. o ce­chach kie­li­cho­wa­tych (typ bez­krę­gow­ców)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kie­lich, w kształ­cie kie­li­cha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miej­sce żon­ki­li i nar­cy­zów za­ję­ły ak­sa­mit­ki, mar­ge­ryt­ki i ja­kieś wy­so­kie, sztyw­ne ło­dy­gi o kie­li­cho­wa­tych, pur­pu­ro­wych kwia­tach. Bez ok­witł – teraz ja­śmin prze­ci­skał białe pąki przez oka siat­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kielich, kielichowate, kieliszek

 przym. kielichowy

Wiktionary


kielichowcowate

o ce­chach kie­li­chow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Kie­li­chow­co­wa­te ("Ca­ly­cant­ha­ce­ae") – ro­dzi­na nie­wiel­kich i aro­ma­tycz­nych drzew i krze­wów z rzędu wa­wrzy­now­ców ("La­u­ra­les"). Na­le­żą niej w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go 3–4 ro­dza­je. Wy­o­dręb­nia­ny w mo­no­ty­po­wą po­dro­dzi­nę ga­tu­nek "Idio­sper­mum au­stra­lien­se" ro­śnie w wil­got­nych la­sach rów­ni­ko­wych w Qu­e­ens­lan­dzie w pół­noc­no-wschod­niej Au­stra­lii.

Wikipedia


kielichowcowaty

o ce­chach kie­li­chow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kielichowiec

krzew ozdob­ny z ro­dzi­ny kie­li­cho­wa­tych po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kie­li­cho­wiec Omp­ha­lo­tus – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny Omp­ha­lo­ta­ce­ae
  • kie­li­cho­wiec Ca­ly­cant­hus – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kie­li­chow­co­wa­tych

Wikipedia


kielichowy

przy­miot­nik od: kie­lich


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kształt kie­li­cha

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy kie­li­cha lub wła­ści­wy kie­li­cho­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gło­wi­ce kie­li­cho­we mają kształt kie­li­cha kwia­to­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kielich mrz., kielichowiec m., kielichowcowate nmos., kielichowate nmos.

:: zdrobn. kieliszek m.

 przym. kielichowaty, kielichowcowaty

 przysł. kielichowato

Wiktionary


kieliszeczek

zdrob­nie­nie od: kie­li­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: kie­li­szek

 (1.2) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chro­mo­cyp­hel­la., ro­dzaj grzy­bów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny strzę­pia­ko­wa­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz ocho­tę na kie­li­sze­czek ja­rzę­biacz­ku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛlʲiˈʃɛt͡ʃɛk, AS: ḱelʹišeček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieliszek m., kielich m.

Wiktionary


kieliszek

1. zdrob­nie­nie od: kie­lich;
2. małe na­czy­nie do picia al­ko­ho­lu; kie­lo­nek;
3. za­war­tość tego na­czy­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zaz­wy­czaj szkla­ne na­czy­nie z pod­staw­ką i nóżką, przez­na­czo­ne do kon­sump­cji niek­tó­rych na­po­jów al­ko­ho­lo­wych jak wino, ko­niak, drin­ki i kok­taj­le;

 (1.2) za­war­tość kie­lisz­ka (1.1)

Wiktionary

Kie­li­szek – na­czy­nie słu­żą­ce do picia na­po­jów, szcze­gól­nie al­ko­ho­lo­wych. Naj­czę­ściej sto­so­wa­nym su­row­cem do pro­duk­cji kie­lisz­ków jest szkło, także krysz­ta­ło­we, ale by­wa­ją też kie­lisz­ki me­ta­lo­we.

W wielu ko­ścio­łach pro­te­stanc­kich, wy­stę­pu­ją kie­lisz­ki ko­mu­nij­ne, w któ­rych znaj­du­je się kon­se­kro­wa­ne wino lub sok gro­no­wy, przez­na­czo­ne do dy­stry­bu­cji wier­nym w cza­sie spra­wo­wa­nia sa­kra­men­tu Wie­cze­rzy Pań­skiej. Kie­lisz­ki z sa­kra­men­tem znaj­du­ją się na spe­cjal­nych ta­cach ko­mu­nij­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łem od nich w pre­zen­cie ze­staw kie­lisz­ków do szam­pa­na.

 (1.2) Masz ocho­tę na kie­li­szek wina?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛˈlʲiʃɛk, AS: ḱelʹišek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kielich m.

:: zdrobn. kieliszeczek m.

 przym. kielichowy, kielichowaty, kieliszkowaty, kieliszkowy

Wiktionary


kieliszkowaty

po­dob­ny kształ­tem do kie­lisz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kie­li­szek, w kształ­cie kie­lisz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kielich mrz., kieliszek mrz.

Wiktionary


kieliszkowy

przy­miot­nik od: kie­li­szek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kie­lisz­kiem, do­ty­czą­cy kie­lisz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieliszek m.

Wiktionary


kielisznik

ro­śli­na pnąca, o bia­łych kwia­tach i po­dłuż­nych, strzał­ko­wa­tych li­ściach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kie­lisz­nik – ro­dzaj grzy­bów
  • kie­lisz­nik – ro­dzaj ro­ślin

Wikipedia


kieliszunio

ek­spre­syw­nie: kie­li­szek


SJP.pl


kielkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kielmy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiel­my – mia­sto na Lit­wie
  • Kiel­my – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Stary Dzierz­goń

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kielmski

Wiktionary


kielnia

1. na­rzę­dzie do roz­pro­wa­dza­nia za­pra­wy mu­rar­skiej;
2. w ło­wiect­wie: ogon bobra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie mu­rar­skie skła­da­ją­ce się z pła­skiej sta­lo­wej płyt­ki i trzon­ka;

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. choch­la

 (1.3) gwara. łow. ogon bobra

Wiktionary

Kiel­nia (z Kelle) – naj­waż­niej­sze na­rzę­dzie mu­rar­skie w pra­cach mu­rar­skich i tyn­kar­skich skła­da­ją­ce się z pła­skiej sta­lo­wej płyt­ki gru­bo­ści około 1,5 do 2 mi­li­me­trów, o trój­kąt­nym lub tra­pe­zo­wym kształ­cie, po­łą­czo­nej z wy­gię­tym w kształ­cie li­te­ry „S” łącz­ni­kiem wy­ko­na­nym z pręta sta­lo­we­go o śred­ni­cy około 8–10 mi­li­me­trów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiel­nia z jedną za­o­strzo­ną kra­wę­dzią jest także na­rzę­dziem uży­wa­nym w ar­che­o­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛlʲɲa, AS: ḱelʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kielenka ż., kielniczka ż.

Wiktionary


kielniański

przy­miot­nik od: Kiel­no


SJP.pl


kielno

1. wieś w Pol­sce;
2. je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiel­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud
  • Kiel­no – osada leśna w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Do­brza­ny
  • Kiel­no – gro­ma­da
  • Kiel­no – gmina
  • Kiel­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim

Wikipedia


kieloch

naz­wi­sko


SJP.pl


kielon

zgru­bie­nie od: kie­lo­nek (kie­li­szek)


SJP.pl


kielonek

po­tocz­nie: małe na­czy­nie do picia al­ko­ho­lu; kie­li­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kie­li­szek

 (1.2) pot. zwar­tość kie­lisz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wy­pi­li­śmy po dwa kie­lon­ki i posz­li­śmy w mia­sto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛˈlɔ̃nɛk, AS: ḱelõnek

Wiktionary


kielować

rzad­ko: wy­ra­biać he­blem pro­fi­le, gzym­sy itp.


SJP.pl


kieluńdek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kie­li­szek

Wiktionary


kienesa

u Ka­ra­i­mów: miej­sce ze­brań mod­li­tew­nych; ke­ne­sa


SJP.pl

Kie­ne­sa, ke­ne­sa – ka­ra­im­ski dom mod­lit­wy. Nazwa po­cho­dzi od he­braj­skie­go słowa "kenes" (כֶּנֶס), oz­na­cza­ją­ce­go "zgro­ma­dze­nie"; pow­sta­ła ona bez­poś­red­nio z he­braj­skie­go lub poś­red­nio po­przez po­cho­dzą­ce od tego okre­śle­nia arab­skie słowo "ka­ni­sa" (كَنِيسَة), oz­na­cza­ją­ce "nie­mu­zuł­mań­ski dom mo­dłów".

Wikipedia


kieniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Maria Mły­nar­ska-Kie­nie­wicz
  • Bo­le­sław Kie­nie­wicz
  • Hie­ro­nim Wła­dy­sław Kie­nie­wicz
  • Jan Kie­nie­wicz
  • Ste­fan Kie­nie­wicz

Wikipedia


kienkówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kien­ków­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Sto­czek Łu­kow­ski. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 76

Wieś du­chow­na Kien­ków­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


kiep

prze­sta­rza­łe: czło­wiek głupi, nie­roz­gar­nię­ty; dureń, gamoń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba głu­pia, nie­roz­gar­nię­ta; nie­do­raj­da, nie­zda­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przest. przen. głup­stwo, frasz­ka

 (2.2) daw. srom nie­wie­ści

 (3.2) pot. pa­pie­ros

Wiktionary

Kiep – od pra­sło­wiań­skie­go "*kъpъ," ety­mo­lo­gicz­nie po­wią­za­ne z to­char­skim kwīpe (wstyd), sta­ro­pol­skie słowo znane z li­te­ra­tu­ry XV-wiecz­nej (po­dob­nie stare słowo cze­skie i ru­skie), oz­na­cza­ją­ce pier­wot­nie srom, od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go "cun­nus" (1447, 1525), a w prze­no­śni także ko­bie­tę, a póź­niej, XVI–XVII w., także męż­czyz­nę znie­wie­ścia­łe­go lub za­cho­wu­ją­ce­go się nie po męsku (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedz i o tem, że nie do­pie­ro cię bę­dzie­my za kpa mieli, gdy tego nie uczy­nisz, ale do­pie­ro cię za kpa prze­sta­nie­my mieć, je­że­li to uczy­nisz.

 (1.1) Kiep ten żoł­nierz, co nie chce być ge­ne­ra­łem.

 (2.2) Pła­cze jurna Hisz­pan­ka, co sobie kiep goli, / I Fran­cuz­ka, co pew­nie kusia niż chleb woli…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛp, AS: ḱep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiepownica ż., kpina ż., kpiarz mos., kpiarstwo n., kiepstwo n.

 czas. kpić ndk., kpać ndk., kiepkować ndk., wykpić dk., wykpić się dk., okpić dk., skiepścieć dk., kiepować ndk.

 przym. kiepski, kpiarski

 przysł. kiepsko, kpiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cymbał, dureń, gamoń, głupiec

 (3.1) pet

Wiktionary


kiepawy

mło­dzie­żo­wo: kiep­ski - nędz­ny, lichy, marny


SJP.pl


kieper

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rzad. tka­ni­na o splo­cie sko­śnym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kiprować ndk.

Wiktionary


kiepeła

po­tocz­nie: głowa, rozum, spryt; kie­pe­łe


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. głowa

Wiktionary


kiepełe

po­tocz­nie: głowa, rozum, spryt; kie­pe­ła


SJP.pl


kiepować

po­tocz­nie:
1. strzą­sać po­piół z pa­pie­ro­sa;
2. gasić pa­pie­ro­sa


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skie­po­wać)

 (1.1) pot. gasić pa­pie­ro­sa

 (1.2) pot. strze­py­wać po­piół z koń­ców­ki pa­lo­ne­go pa­pie­ro­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­gry­wa­my pro­gram o bi­tych mę­żach. I gość mówi tak: Mnie, fa­ce­to­wi, żona kie­po­wa­ła pa­pie­ro­sa na nodze.

 (1.2) Nawet te kom­plet­ne fleje [męż­czyź­ni] dbają o sa­mo­chód i zło­rze­czą żonom, gdy te kie­pu­ją na dy­wa­nik z logo marki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiep mzw., kiepownica ż.

Wiktionary


kiepownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot., także. środ. uczn. i prze­stęp. po­piel­nicz­ka

 (1.2) środ. prze­stęp. głowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­sia­dłem się przy sto­li­ku w cie­niu i za­pa­li­łem. […] Po­pa­trzy­łem na kie­pow­ni­cę i po­now­nie strząs­ną­łem po­piół na po­kład.

 (1.1) — To nie nasza wina, że nie ma kie­pow­ni­cy — skrzy­wił się Ore­mus, ale po­słusz­nie wdep­tał pety mię­dzy klep­ki par­kie­tu.
— Czy, poza bra­kiem po­piel­nicz­ki, macie ja­kieś inne pro­ble­my? — spy­tał życz­li­wie Ha­skal
.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiep mzw.

 czas. kiepować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. popielniczka.

Wiktionary


kiepski

po­tocz­nie:
1. nędz­ny, lichy, marny;
2. chory, słaby


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. marny, nędz­ny, zły

 (1.2) pot. słaby lub chory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­roz­ma­wia­my kiedy in­dziej, bo dzi­siaj mam kiep­ski humor.

 (1.1) Kiep­ska mi­łość o gło­dzie, nie chce się giąć o wo­dzie, / Ale po do­brym winie do­go­dzi się dziew­czy­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛpsʲci, AS: ḱepsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiep m.

 przym. kiepściutki, kiepściuchny

 przysł. kiepsko, kiepściutko, kiepściuchno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedobry, marny, niedoskonały, lichy, nie najlepszy, zły, tandetny, do niczego, beznadziejny, nędzny; gw. Górny Śląsk ajnfachowy, ańfachowy

 (1.2) chorowity, słaby, schorowany

Wiktionary


kiepsko

przy­słó­wek

 (1.1) pot. dając bar­dzo słaby efekt czy wra­że­nie

 (1.2) pot. z po­czu­ciem braku sił i zdro­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Basy kiep­sko prze­no­szą się przez mój wzmac­niacz.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kiepski, kiepściutki, kiepściuchny

 przysł. zdrobn. kiepściutko, kiepściuchno

 rzecz. kiep m./mrz./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fatalnie, licho, marnie, mizernie, nędznie, źle

 (1.2) słabo, źle

Wiktionary


kiepskość

cecha cze­goś mar­ne­go, nie­speł­nia­ją­ce­go wy­ma­gań


SJP.pl


kiepura

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • EN Jan Kie­pu­ra – po­ciąg
  • Hen­ryk Kie­pu­ra – pol­ski po­li­tyk
  • Jan Wik­tor Kie­pu­ra – pol­ski śpie­wak i aktor
  • Jan Mar­cin Kie­pu­ra – pol­ski żoł­nierz
  • Wła­dy­sław Kie­pu­ra – pol­ski śpie­wak

Wikipedia


kiepściutki

zdrob­nie­nie od: kiep­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: kiep­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drogi na Są­dec­czyz­nę i na Są­dec­czyź­nie kiep­ściut­kie: wą­skie, kręte, pełne wy­bo­jów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛpʲɕˈt͡ɕutʲci, AS: ḱepʹśćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kiepski

 przysł. kiepsko

Wiktionary


kiepścizna

po­tocz­nie: coś mar­ne­go, tan­det­ne­go, bez­na­dziej­ne­go; sła­biz­na, mar­niz­na, li­cho­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. bubel, ba­dziew(ie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] de­biu­tanc­ki „Wic­ked” nie broni się ni­czym. Ani ry­sun­ka­mi, ani fa­bu­łą. Kiep­ściz­na, po pro­stu. […] ¶ […] Re­a­su­mu­jąc: „Wic­ked” omi­jać z da­le­ka. Kiep­ściz­na, że­na­da i ama­tor­szczyz­na. Szko­da czasu, kasy i pa­pie­ru.

 (1.1) [ang. “Yes Man”, pol. „Je­stem na tak”, DVD, ocena 30%:] Kiep­ściz­na w kla­sycz­nym Car­re­y­ow­skim stylu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛpˈɕt͡ɕizna, AS: ḱepśćizna

Wiktionary


kiepścić

po­tocz­nie: psuć, robić coś źle, czy­nić kiep­skim


SJP.pl


kier

1. jeden z czte­rech ko­lo­rów w kar­tach do gry, oz­na­czo­ny czer­wo­nym ser­cem;
2. karta do gry w tym ko­lo­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. kolor w kar­tach oz­na­czo­ny czer­wo­nym ser­cem; karta tego ko­lo­ru

przy­miot­nik

 (2.1) na­le­żą­cy do kie­rów (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. zob. kra.

Wiktionary

Kier (fr. "cœur" – „serce”) – jeden z czte­rech ko­lo­rów w kar­tach typu fran­cu­skie­go oz­na­czo­ny czer­wo­nym ser­cem.

Od­po­wied­ni­kiem kie­rów w talii nie­miec­kiej są serca, w talii szwaj­car­skiej – kwia­ty, zaś w talii wło­sko-hisz­pań­skiej pu­cha­ry.

Pełna talia kart do gry w bry­dża za­wie­ra 13 kart tego ko­lo­ru, czyli karty nu­me­ro­wa­ne 2–10, wa­le­ta, damę, króla i asa:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­łem w ręku pięć kie­rów.

 (2.1) Do­ło­ży­łem wa­le­ta kier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛr, AS: ḱer

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2) przym. kierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwień, serce, czerwo, reg. śl. herc

 (2.1) kierowy

Wiktionary


kier.

skrót od: kie­row­nik (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = kie­row­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­nim cza­sie to bę­dzie ko­lej­na zmia­na na sta­no­wi­sku kier. schro­ni­ska dla be­zdom­nych zwie­rząt w Orze­chow­cach.

Wiktionary


kieracik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kie­rat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kie­rat, lecz tylko mały kie­ra­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierat m.

Wiktionary


kieracisko

miej­sce, gdzie umiej­sco­wio­ny jest kie­rat (urzą­dze­nie)


SJP.pl


kierat

1. urzą­dze­nie do na­pę­du ma­szyn rol­ni­czych po­ru­sza­ne przez zwie­rzę­ta w za­przę­gu;
2. cięż­ka, jed­no­staj­na praca;
3. ujeż­dżal­nia koni; maneż, arena


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. techn. urzą­dze­nie, któ­re­go napęd sta­no­wi praca zwie­rząt po­cią­go­wych cho­dzą­cych w koło;

 (1.2) pot. cięż­ka, żmud­na praca, mo­no­ton­ne czyn­no­ści

Wiktionary

Kie­rat, maneż – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce siłę po­cią­go­wą zwie­rząt (koni lub wołów) do na­pę­du sta­cjo­nar­nych ma­szyn rol­ni­czych ta­kich jak siecz­kar­nia, wial­nia czy mło­car­nia, bądź do wy­do­by­wa­nia wody.

Naj­star­sze kie­ra­ty od­na­le­zio­no we wraku stat­ku w oko­li­cach Ma­jor­ki, które da­to­wa­ne są na IV wiek p.n.e..

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek An­to­ni za­przęgł do kie­ra­tu dwa kare konie.

 (1.2) Dość mam już tego kie­ra­tu, po­trze­bu­ję ur­lo­pu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛrat, AS: ḱerat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieracik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maneż

 (1.2) tyrka, harówka

Wiktionary


kieratowy

przy­miot­nik od: kie­rat


SJP.pl


kierchów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cmen­tarz

Wiktionary


kierczak

naz­wi­sko


SJP.pl


kierda

1. po­tocz­nie: osoba gruba, brzyd­ka lub aro­ganc­ka, bez­czel­na;
2. daw­niej: knur, kier­noz, wieprz; chu­jec


SJP.pl


kierdel

stado owiec pod­czas wy­pa­su w gó­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. na Pod­ha­lu i w Kar­pa­tach: stado owiec na wy­pa­sie w gó­rach, pod na­dzo­rem bacy;

 (1.2) środ. łow. stado kozic albo mu­flo­nów

Wiktionary

Kier­del (gw. "kyr­del") reg. – stado owiec w gó­rach, naj­czę­ściej na­le­żą­cych do róż­nych go­spo­da­rzy, po­zo­sta­ją­cych pod opie­ką bacy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jeden kier­del kozic lubił scho­dzić z grani w po­bli­że je­zio­ra, gdzie je­szcze tkwi­ły na ja­rzę­bi­nach przy­marz­łe ki­ście owo­ców i zwa­rzo­nych liści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛrdɛl, AS: ḱerdel

Wiktionary


kierecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kiereja

długi ob­szer­ny płaszcz męski, no­szo­ny daw­niej przez szlach­tę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. sze­ro­ki, fu­trza­ny płaszcz no­szo­ny nieg­dyś przez szlach­tę

 (1.2) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we,Lwów. po­gard. płaszcz

 (1.3) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we,Lwów. za duże ubra­nie

 (1.5) gw-pl|Gru­dziądz. su­kien­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otu­lił ze­sta­rza­łe ciało w kie­re­ję fu­trza­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kierejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szuba, opończa

 (1.2-3) war. reg-pl|Kresy południowe,Lwów|kireja.

Wiktionary


kierejka

zdrob­nie­nie od: kie­re­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. zdrob­nie­nie od|kie­re­ja.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mie­szczan­ko­wie ma­łych mia­ste­czek i szlach­ta drob­na przyl­gnę­ła upo­do­ba­niem do kie­re­jów (…). Kie­rej­ka była di­stinc­to­rium tych dwóch sta­nów, z tą róż­ni­cą, iż kto był w kie­rej­ce przy sza­bli, uz­na­wa­nym był za szlach­ci­ca, kto bez sza­bli, tylko z trzci­ną w ręce, za mie­szczan­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiereja ż.

Wiktionary


kierepka

naz­wi­sko


SJP.pl


kieres

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leon Kie­res – były pre­zes IPN, se­na­tor
  • Ma­ciej Kie­res – pol­ski muzyk

Wikipedia


kiereszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kie­re­szo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kiereszować ndk.

Wiktionary


kiereszować

cza­sow­nik

 (1.1) ciąć, ranić, ka­le­czyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wilki jęły się cis­nąć, przy stra­wie a szar­pać, a sko­wy­czeć, a uja­dać, w końcu jeden dru­gie­mu do gar­dzie­li się rzu­cił i tę że kie­re­szo­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛrɛˈʃɔvat͡ɕ, AS: ḱerešovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiereszowanie n.

Wiktionary


kierezja

od­mia­na kra­kow­skiej suk­ma­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­szy­wa­na suk­ma­na kra­kow­ska

Wiktionary

Kie­rez­ja, ka­raz­ja (od ker­sey, grube sukno z dłu­giej wełny) – bo­ga­to wy­szy­wa­na suk­ma­na kra­kow­ska z dużym haf­to­wa­nym koł­nie­rzem, wy­kła­da­nym na plecy.

Źró­dło­sło­wem jest wyraz „ka­raz­ja”, bę­dą­cy nazwą sukna po­cząt­ko­wo im­por­to­wa­ne­go z An­glii i praw­do­po­dob­nie po­cho­dzą­ce­go z miej­sco­wo­ści Ker­sey w hrab­stwie Suf­folk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: cɛˈrɛzʲja, AS: ḱerezʹi ̯a

Wiktionary


kiereś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Kie­reś (ur. 1953) – pol­ska pe­da­gog
  • Emi­lia Kie­reś (ur. 1981) – pol­ska au­tor­ka i tłu­macz­ka ksią­żek dla dzie­ci i mło­dzie­ży
  • Hen­ryk Kie­reś (ur. 1943) – pol­ski fi­lo­zof
  • Kamil Kie­reś (ur. 1974) – pol­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Mał­go­rza­ta Kie­reś (ur. 1956) – pol­ska et­no­graf­ka

Wikipedia


kierkegaard

[czy­taj: KIERkegor] naz­wi­sko


SJP.pl


kierki

gra kar­cia­na przez­na­czo­na dla 3-4 osób, po­le­ga­ją­ca na uni­ka­niu bra­nia okre­ślo­nych lew w ko­lej­nych ro­zda­niach


SJP.pl

Kier­ki (sta­ro­pol. "cha­pan­ka") – gra w karty dla 4 osób. Jedna z naj­star­szych pol­skich gier w karty.[] Ist­nie­je kil­ka­na­ście zna­nych wer­sji. Celem gry jest zdo­by­cie jak najm­niej­szej licz­by punk­tów po­przez uni­ka­nie ze­bra­nia kart punk­to­wa­nych lub zdo­by­cie wszyst­kich punk­to­wa­nych kart. Są to wszyst­kie kiery (♥️️) oraz D♠️️W♦️K♥️️ i inne damy, wa­le­ty i króle, punk­to­wa­na też jest sama lewa oraz karne lewy np. 7 i 13 lub dwie ostat­nie.

Wikipedia


kierkut

cmen­tarz ży­dow­ski; kir­kut


SJP.pl

Kier­kut – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Klwów.

Wikipedia


kierlesz

śred­nio­wiecz­ne pie­śni re­li­gij­ne śpie­wa­ne po ła­ci­nie


SJP.pl

Kier­lesz – ro­dzaj śred­nio­wiecz­nej pie­śni re­li­gij­nej śpie­wa­nej po ła­ci­nie.

Okre­śle­nie to po­cho­dzi od znieksz­tał­co­ne­go zwro­tu "Kyrie ele­i­son", wy­po­wia­da­ne­go przez ogół wier­nych, w cza­sach gdy pie­śni śpie­wa­ne były po ła­ci­nie, nie zaś w ję­zy­kach na­ro­do­wych.

Wikipedia


kierleszować

daw­niej: śpie­wać li­ta­nie, pie­śni, od­ma­wiać mod­lit­wy z pow­ta­rza­ją­cy­mi się sło­wa­mi "Kyrie ele­i­son", czyli "Panie, zmi­łuj się"


SJP.pl


kierleszowy

przy­miot­nik od: kier­lesz


SJP.pl


kiermasz

sprze­daż pew­ne­go ro­dza­ju ar­ty­ku­łów, po­łą­czo­na czę­sto z ich wy­sta­wą i z im­pre­za­mi roz­ryw­ko­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­so­wa sprze­daż pew­nych to­wa­rów na więk­szą skalę

 (1.2) kośc. uro­czy­stość poś­wię­ce­nia ko­ścio­ła;

 (1.3) przest. za­ba­wa świą­tecz­na z jar­mar­kiem

Wiktionary

Kier­masz (niem. "Kir­mes(se)", śred­nio­wiecz­ny germ. "kimësse" – uro­czy­stość poś­wię­ce­nia ko­ścio­ła) – wy­wo­dzą­ca się ze śred­nio­wie­cza uro­czy­stość wiej­ska or­ga­ni­zo­wa­na zwy­kle w cza­sie pa­ra­fial­ne­go od­pu­stu, poś­wię­ce­nia ko­ścio­ła lub świę­ta pa­tro­na pa­ra­fii. Póź­niej na­zy­wa­no tak im­pre­zę ta­necz­ną or­ga­ni­zo­wa­ną razem z jar­mar­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kier­ma­szu zja­dłem sma­żo­ną kieł­ba­sę z fryt­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛrmaʃ, AS: ḱermaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kiermaszowy

Wiktionary


kiermaszowy

przy­miot­nik od: kier­masz


SJP.pl


kiermes

na­tu­ral­ny czer­wo­ny barw­nik otrzy­my­wa­ny z owa­dów plusk­wia­ko­wa­tych; ker­mes


SJP.pl


kiernica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie gró­dec­kim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Kier­ni­ca (ukr. Керниця) – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie lwow­skim, w hro­ma­dzie Gró­dek.

Wieś za­ło­żo­na w 1465. Po­pu­la­cja: 1155 osób.

W 1848 pow­sta­ła tutaj gmina men­no­nic­ka, która w 2. po­ło­wie XIX w. zo­sta­ła po­łą­czo­na z gminą we Lwo­wie (po po­łą­cze­niu gmina no­si­ła nazwę "Chrze­ści­jań­sko-men­no­nic­ka Gmina Kier­ni­ca-Lwów").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kiernicki

Wiktionary


kiernicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kiernikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kierno

Kier­no (niem. "Körnen") – osada w pół­noc­nej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, na te­re­nie Na­tan­gii, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Gó­ro­wo Iła­wec­kie, przy gra­ni­cy z Rosją. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


kiernoski

przy­miot­nik od: Kier­no­zia


SJP.pl


kiernoz

sa­miec świni do­mo­wej; knur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. sa­miec świni do­mo­wej

 (1.2) reg-pl|Kra­ków, Ma­zu­ry, Pod­kar­pa­cie. młody knur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Razu jed­ne­go zje­chał tu z ry­cer­stwem i pa­choł­ka­mi wiel­ki Ksią­żę na po­lo­wa­nie i ubili nie­sły­cha­nej wiel­ko­ści kier­no­za.

 (1.1) Pa­trzaj­że zasię na koszt a na dziw­ną utra­tę wy­myśl­nych po­traw na­szych, je­śli­że to nie jest wiel­ka przy­czy­na nie­po­boż­ne­go ży­wo­ta na­sze­go (…) Patrz na owy roz­ma­i­te przys­ma­ki, co je sa­po­ry zowią, a pra­wie sa­po­ry, bo chłop po nich sapi, ożar­szy się, jako w bar­ło­gu kier­noz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛrnɔs, AS: ḱernos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knur

Wiktionary


kiernozia

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Kier­no­zia – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Kier­no­zia. Po­ło­żo­na jest nad rzeką Nidą, około 20 km na pół­noc od Ło­wi­cza, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 584, na skrzy­żo­wa­niu daw­nych trak­tów z Płoc­ka do Ło­wi­cza oraz z Kutna do So­cha­cze­wa.

Wikipedia


kiernoziak

naz­wi­sko


SJP.pl


kiernozianin

miesz­ka­niec Kier­no­zi (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kiernozianka

miesz­kan­ka Kier­no­zi (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kierowalny

da­ją­cy się kie­ro­wać


SJP.pl


kierowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kie­ro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ni­dzi­czan­ka wkrót­ce usły­szy za­rzut kie­ro­wa­nia pod wpły­wem al­ko­ho­lu, za który grozi jej do 2 lat po­zba­wie­nia wol­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛrɔˈvãɲɛ, AS: ḱerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kierować ndk., nakierować dk., wykierować dk.

 rzecz. kierownica ż., kierownictwo n., kierownik m., kierowniczka ż., skierowanie n., kierowca mos., kierunek mrz., pokierowanie n.

 przym. kierowniczy

Wiktionary


kierować

1. usta­wiać coś w okre­ślo­nym kie­run­ku, np. kie­ro­wać głowę w dół;
2. wy­sy­łać, pro­wa­dzić gdzieś, np. kie­ro­wać piłkę do bram­ki;
3. od­sy­łać, od­da­jąc w czy­jąś kom­pe­ten­cję, np. kie­ro­wać pa­cjen­ta do szpi­ta­la;
4. pro­wa­dzić w po­żą­da­nym kie­run­ku, np. kie­ro­wać autem;
5. za­rzą­dzać kimś lub czymś, np. kie­ro­wać ze­spo­łem;
6. mieć wpływ na prze­bieg cze­goś, np. kie­ro­wać wy­da­rze­nia­mi;
7. adre­so­wać coś do kogoś lub cze­goś, np. kie­ro­wać wiersz do dzie­ci;
8. przy­czy­niać się do wy­bo­ru czy­je­goś wyksz­tał­ce­nia, np. kie­ro­wać syna na praw­ni­ka;
9. być przy­czy­ną czy­je­goś po­stę­po­wa­nia, np. kie­ro­wa­ła nim złość;
10. kie­ro­wać się:
a) prze­mie­szczać się w po­żą­da­nym kie­run­ku;
b) zwra­cać się ku cze­muś;
c) dzia­łać pod wpły­wem cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­da­wać komuś po­le­ce­nia

 (1.2) udzie­lać wska­zó­wek, za­wie­rać wska­zów­ki

 (1.3) obra­cać coś lub po­wo­do­wać ruch w ja­kimś kie­run­ku

 (1.4) ste­ro­wać po­ja­zdem lub grupą po­ja­zdów

 (1.5) czy­nić kogoś lub coś adre­sa­tem ja­kiejś wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój oj­ciec kie­ru­je ze­spo­łem pię­ciu ludzi.

 (1.2) Pana opis drogi do­brze kie­ru­je po­dróż­nych do Za­ko­pa­ne­go.

 (1.3) Pilot kie­ru­je sa­mo­lot na pół­noc.

 (1.4) Nie na­le­ży kie­ro­wać sa­mo­cho­dem i roz­ma­wiać przez te­le­fon.

 (1.5) Ge­ne­rał naj­pierw kie­ru­je swoje słowa do we­te­ra­nów, a do­pie­ro potem – do zwy­kłych żoł­nie­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛˈrɔvat͡ɕ, AS: ḱerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierowanie n., kierunek m., kierownik m., kierowniczka ż., kierownikowa ż., kierowca m., kierujący m., kierująca ż., kierownica ż., kierownictwo n., skierowanie n.

 czas. nakierowywać ndk., nakierować dk., wykierowywać ndk., wykierować dk., przekierowywać ndk., przekierować dk., skierować dk.

 przym. kierowniczy, kierunkowy

 przysł. kierowniczo, kierunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowodzić, zarządzać

 (1.2) prowadzić, instruować, informować

 (1.3) obracać na…

 (1.4) prowadzić

 (1.5) adresować

Wiktionary


kierowca

1. osoba pro­wa­dzą­ca sa­mo­chód;
2. nie­dziel­ny kie­row­ca - osoba nie­ma­ją­ca wpra­wy w pro­wa­dze­niu sa­mo­cho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba kie­ru­ją­ca po­ja­zdem (męż­czyz­na lub ko­bie­ta)

Wiktionary

Kie­row­ca – osoba upraw­nio­na do kie­ro­wa­nia po­ja­zdem sil­ni­ko­wym lub mo­to­ro­we­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­trzeź­wy kie­row­ca po­wie­dział po­li­cjan­to­wi, że piwo to nie al­ko­hol.

 (1.1) To bra­wu­ra kie­row­cy za­bi­ła tyle osób.

 (1.1) Kto jest kie­row­cą tam­te­go sa­mo­cho­du?

 (1.1) Kie­row­co, uwa­żaj na dro­dze!

 (1.1) Kie­row­cy de­ner­wo­wa­li się sto­jąc w korku.

 (1.1) Świę­ty Krzysz­tof jest pa­tro­nem kie­row­ców, prze­woź­ni­ków i po­dróż­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛˈrɔft͡sa, AS: ḱerofca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierowanie n., kierunek m., kierownik m., kierowniczka ż., kierownikowa ż., kierujący m., kierująca ż., kierownica ż., kierownictwo n., skierowanie n.

 czas. kierować, nakierowywać ndk., nakierować dk., wykierowywać ndk., wykierować dk., przekierowywać ndk., przekierować dk., skierować dk.

 przym. kierowniczy, kierunkowy

 przysł. kierowniczo, kierunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kierujący, kierująca, szofer

Wiktionary


kierowczyni

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca sa­mo­chód; kie­ru­ją­ca, kie­row­nicz­ka (żar­to­bli­wie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która pro­wa­dzi po­jazd me­cha­nicz­ny

Wiktionary


kierownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. ele­ment słu­żą­cy do zmia­ny kie­run­ku jazdy po­ja­zdu;

 (1.2) kolej. ele­ment roz­ja­zdu to­ro­we­go;

 (1.3) mat. pewna szcze­gól­na pro­sta zwią­za­na z każdą krzy­wą stoż­ko­wą

 (1.4) in­form. kon­tro­ler gier kom­pu­te­ro­wych w kształ­cie kie­row­ni­cy (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kie­row­ni­ca pa­ra­bo­li
  • kie­row­ni­ca ma­szy­ny prze­pły­wo­wej
  • kie­row­ni­ca (hy­dro­lo­gia) – ścia­na od­su­wa­ją­ca uj­ście rzeki w głąb morza, za­po­bie­ga­jąc de­kon­cen­tra­cji nurtu i aku­mu­la­cji ma­te­ria­łu nie­sio­ne­go przez rzekę
  • kie­row­ni­ca (tor ko­le­jo­wy)
  • kie­row­ni­ca sa­mo­cho­du
  • kie­row­ni­ca ro­we­ro­wa
  • kie­row­ni­ca (kon­tro­ler) – urzą­dze­nie po­dłą­cza­ne do kom­pu­te­ra bądź kon­so­li gier wideo
  • wo­lant

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) An­giel­skie sa­mo­cho­dy mają kie­row­ni­cę po pra­wej stro­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛrɔvʲˈɲit͡sa, AS: ḱerovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierowca m., kierowanie n., kierownik m., kierowniczka ż., kierownictwo n.

 czas. kierować ndk., pokierować dk., skierować dk.

 przym. kierowniczy

 przysł. kierowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kółko, fajera

Wiktionary


kierownictwo

ster­nict­wo;
1. ze­spół ludzi kie­ru­ją­cy ja­kimś przed­sięw­zię­ciem, in­sty­tu­cją;
2. kie­ro­wa­nie ludź­mi lub spra­wa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kie­ro­wa­nie, za­rzą­dza­nie czymś lub kimś

 (1.2) ze­spół osób sto­ją­cych na czele ja­kiejś in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ukoń­cze­niu stu­diów szyb­ko objął kie­row­nict­wo nowo ot­war­tej pla­ców­ka­a­ców­ki hand­lo­wej.

 (1.2) Za­u­wa­żyć można dobry wpływ obec­ne­go kie­row­nict­wa na wy­gląd szko­ły i za­cho­wa­nie się jej ucz­niów.

 (1.2) W zesz­łym roku kie­row­nict­wo oś­rod­ka wy­po­czyn­ko­we­go po­sta­no­wi­ło roz­sze­rzyć swoją ofer­tę dla wcza­so­wi­czów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛrɔvʲˈɲit͡stfɔ, AS: ḱerovʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierownik m., kierowniczka ż., kierowanie n., kierownica ż., kierowca mos.

 czas. kierować ndk.

 przym. kierowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kierowanie, management, szefowanie, zarządzanie

 (1.2) administracja, centrala, dyrekcja, management, szefostwo, zarząd; pot. góra, naczalstwo, wierchuszka; przest. książk. zwierzchność

Wiktionary


kierowniczka

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: kie­row­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na od­głos strza­łów wy­bie­gły ze szpi­ta­la pie­lę­gniar­ki z kie­row­nicz­ką na czele oraz część per­so­ne­lu z są­sied­nie­go in­sty­tu­tu of­tal­micz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛrɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: ḱerovʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kierownik.

Wiktionary


kierowniczko

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca czymś


SJP.pl


kierowniczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób kie­row­ni­czy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kierować

 rzecz. kierowca mos., kierownica ż.

Wiktionary


kierowniczy

przy­miot­nik

 (1.1) adm. do­ty­czą­cy kie­row­ni­ka

 (1.2) techn. do­ty­czą­cy kie­row­ni­cy i kie­ro­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ekipa kie­row­ni­cza szko­ły pod­ję­ła de­cyz­ję o tym­cza­so­wym wy­da­le­niu tego ucz­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierowanie n., kierowca mos., kierownica ż., kierownictwo n., kierowniczka ż., kierownik mos.

 czas. kierować ndk., nakierować dk., pokierować dk., skierować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewodni, zwierzchni

Wiktionary


kierownik

osoba za­rzą­dza­ją­ca czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­da­ją­ca innym po­le­ce­nia w danym dzia­le lub jed­nost­ce firmy albo or­ga­ni­za­cji

Wiktionary

Kie­row­nik – osoba kie­ru­ją­ca pracą in­nych ludzi.

Kie­row­nik jed­nost­ki to – we­dług usta­wy o ra­chun­ko­wo­ści – czło­nek za­rzą­du lub in­ne­go or­ga­nu za­rzą­dza­ją­ce­go, a je­że­li organ jest wie­lo­o­so­bo­wy – człon­ko­wie tego or­ga­nu, z wy­łą­cze­niem peł­no­moc­ni­ków usta­no­wio­nych przez jed­nost­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spóź­ni­łam się do skle­pu i kie­row­nik to zo­ba­czył, mam dzi­siaj zo­stać dłu­żej za ladą.

 (1.1) Panie kie­row­ni­ku, mogę sko­czyć po pa­pie­ro­sy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛˈrɔvʲɲik, AS: ḱerovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierownictwo n., kierownica ż., kierowca mos., kierowanie n.

:: fż. kierowniczka ż.

 przym. kierowniczy

 czas. kierować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szef, dyrektor, przełożony

Wiktionary


kierownikowy

przy­miot­nik od: kie­row­nik


SJP.pl


kierowniku

osoba za­rzą­dza­ją­ca czymś


SJP.pl


kierowy

przy­miot­nik od: kier


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kie­ra­mi; do­ty­czą­ce kie­rów; oz­na­czo­ny kie­rem

Wiktionary


kieroński

naz­wi­sko


SJP.pl


kierpce

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) rzad­ko: płyt­ki, gó­ral­ski but z jed­ne­go ka­wał­ka skró­ry, wią­za­ny rze­my­ka­mi; kier­pec (czę­ściej)


SJP.pl

Kierp­ce (gw. "kiyrp­ce, kyrp­ce, kar­ple, kryp­cie"), lp kier­pec – płyt­kie, lek­kie cho­da­ki szyte ręcz­nie, prze­waż­nie z jed­ne­go ka­wał­ka skóry, wią­za­ne rze­my­ka­mi; tra­dy­cyj­ne obu­wie skó­rza­ne no­szo­ne je­szcze współ­cze­śnie, m.in. przez gó­ra­li i miesz­kań­ców łuku kar­pac­kie­go.

Wikipedia


kierpcowy

przy­miot­nik od: kier­pec


SJP.pl


kierpec

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) płyt­ki, gó­ral­ski but z jed­ne­go ka­wał­ka skóry, wią­za­ny rze­my­ka­mi; kier­peć (rzad­ko)


SJP.pl


kierpeć

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) rzad­ko: płyt­ki, gó­ral­ski but z jed­ne­go ka­wał­ka skró­ry, wią­za­ny rze­my­ka­mi; kier­pec (czę­ściej)


SJP.pl


kierpoć

po­tocz­nie: kie­row­nik po­cią­gu


SJP.pl


kierski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kier­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Jan Kier­ski – pol­ski woj­sko­wy, obroń­ca Lwowa
  • Józef Ta­de­usz Kier­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ka­zi­mierz Kier­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Zyg­munt Kier­ski – pol­ski i gdań­ski ban­ko­wiec, ru­muń­ski urzęd­nik kon­su­lar­ny

Wikipedia


kiersnowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiers­no­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Brańsk
    • Kiers­no­wo – gro­ma­da
  • Kiers­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Ki­wi­ty

Wikipedia


kiersnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kiersnówek

Kiers­nó­wek (nazwa obocz­na: Kirs­nó­wek) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Brańsk. Leży nad Nur­cem do­pły­wem Bugu.

W 1921 roku wieś li­czy­ła 12 domów i 73 miesz­kań­ców, w tym 46 ka­to­li­ków i 27 pra­wo­sław­nych.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


kiersznowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Kiersz­now­ski – aktor
  • Le­o­pold Kiersz­now­ski – żoł­nierz

Wikipedia


kiersztanowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiersz­ta­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Kiersz­ta­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra­ny
  • Kiersz­ta­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Grun­wald

Wikipedia


kiersztanówko

Kiersz­ta­nów­ko (niem. "Klein Kir­ste­ins­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Grun­wald. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


kierunek

1. stro­na, w którą zwró­co­ny jest jakiś ruch; droga pro­wa­dzą­ca do ja­kie­goś miej­sca;
2. ten­den­cja w sztu­ce, li­te­ra­tu­rze itp.;
3. wy­dział wyż­szej uczel­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) droga, linia łą­czą­ca miej­sce po­cząt­ku ruchu z koń­cem ruchu, w do­my­śle okre­śla­ją­ca cel

 (1.2) w na­u­kach ar­ty­stycz­nych i tech­ni­ce: temat lub grupa te­ma­tów, któ­ry­mi dana osoba się zaj­mu­je, cel, do któ­re­go dąży

 (1.3) mat. zbiór wszyst­kich pro­stych lub wek­to­rów rów­no­le­głych do danej pro­stej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posz­li­śmy w kie­run­ku ko­ścio­ła.

 (1.2) Uwa­żam, że obec­ny kie­ru­nek w mu­zy­ce służy de­ge­ne­ra­cji mło­dzie­ży so­cja­li­stycz­nej.

 (1.3) Wek­tor jest jed­noz­nacz­nie okre­ślo­ny przez kie­ru­nek, zwrot i dłu­gość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛˈrũnɛk, AS: ḱerũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skierowanie n., kierunkowanie n., kierowanie n., kierowca mos.

 czas. ukierunkowywać, kierunkować ndk., kierować ndk., skierować dk.

 przym. kierunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) droga

 (1.2) trend, tendencja

Wiktionary


kierunkowskaz

1. ro­dzaj lampy świetl­nej, mon­to­wa­nej w po­ja­zdach me­cha­nicz­nych, słu­żą­cej do sy­gna­li­za­cji zmia­ny kie­run­ku ruchu;
2. znak przy­droż­ny in­for­mu­ją­cy o kie­run­ku i od­le­gło­ści od danej miej­sco­wo­ści; dro­gow­skaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. urzą­dze­nie słu­żą­ce do sy­gna­li­zo­wa­nia za­mia­ru zmia­ny kie­run­ku po­ru­sza­nia się;

 (1.2) zob. dro­gow­skaz.; znak wska­zu­ją­cy drogę

Wiktionary

Kie­run­kow­skaz – me­cha­nicz­ny (daw­niej) lub świetl­ny (obec­nie) sy­gna­li­za­tor pla­no­wa­nej zmia­ny kie­run­ku jazdy lub pasa ruchu po­ja­zdu me­cha­nicz­ne­go. Współ­cze­śnie ma po­stać mi­ga­ją­cej lamp­ki, umie­szczo­nej po lewej i pra­wej stro­nie po­ja­zdu, z przo­du i z tyłu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌcɛrũŋˈkɔfskas, AS: ḱerũŋkofskas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) migacz

 (1.2) drogowskaz

Wiktionary


kierunkowy

wy­ty­cza­ją­cy, wska­zu­ją­cy kie­ru­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kie­run­ku, wska­zu­ją­cy kie­ru­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛrũŋˈkɔvɨ, AS: ḱerũŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierunek m., kierowca mos.

 czas. kierować

Wiktionary


kierwałd

Kier­wałd – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Mo­rze­szczyn. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie osiec­kim w po­wie­cie now­skim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go w II po­ło­wie XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


kiery

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. który

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kto

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Górny Śląsk: Kiery las je niej­star­szy? – Brzo­za, bo je siwo.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kieryndy, kierysi, kierysika, kierysikej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kery

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński kery

Wiktionary


kieryndy

za­i­mek przy­słow­ny py­taj­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. któ­rę­dy

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kiery, kierysi, kierysika, kierysikej

Wiktionary


kierysi

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ktoś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kiery, kieryndy, kierysika, kierysikej

Wiktionary


kierysika

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ktoś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kiery, kieryndy, kierysi, kierysikej

Wiktionary


kierysikej

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. któ­ryś, jakiś

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ktoś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kiery, kieryndy, kierysi, kierysika

Wiktionary


kierz

prze­sta­rza­łe, dziś re­gio­nal­nie: krzak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. krzak

 (1.2) daw. krzew, krzak, za­ro­śla

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kierz – przy­sió­łek wsi Go­lę­dzi­nów w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Kierz – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Skępe
  • Kierz – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Beł­ży­ce
  • Kierz – część wsi Wola Pie­ro­wa w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Nowe Ostro­wy
  • Kierz – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­boch­nia
  • Kierz – część wieś Dłuż­nie­wo Duże w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by
  • Kierz – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski
  • Kierz – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Ostro­wi­te
  • Kierz – szczyt w Pol­sce, w Gó­rach Kru­czych
  • Kierz Niedź­wie­dzi, Kierz Pół­wie­ski, Długi Kierz, Szary Kierz

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) We krzu się ptak lęże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛʃ, AS: ḱeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzaczenie n., odkrzaczanie n., odkrzaczenie n., krzak m., krzew m., krzewinka ż., krzewuszka ż., Kierz m., Krzewie n., krzewina ż., krzewik m., pokrzewka ż., krzaczastość ż., krzaczenie n., wykrzaczanie n., wykrzaczenie n., rozkrzewianie n., rozkrzewienie n., zakrzaczanie n., zakrzaczenie n.

:: zdrobn. kierzek m.

 czas. krzaczyć ndk., odkrzaczać ndk., odkrzaczyć dk., wykrzaczać ndk., wykrzaczyć dk., rozkrzewiać ndk., rozkrzewić dk., zakrzaczać ndk., zakrzaczyć dk.

 przym. krzaczasty, krzewiasty

Wiktionary


kierzanka

re­gio­nal­nie: drew­nia­ne na­czy­nie do ubi­ja­nia śmie­ta­ny na masło; ma­sel­ni­ca, ma­siel­ni­ca, maśl­ni­ca, kierz­nia, kie­rzen­ka, kie­rzyn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. lub re­gio­na­lizm. maśl­ni­ca; drew­nia­ne na­czy­nie o zwę­ża­ją­cym się ku górze kształ­cie, wy­po­sa­żo­ne w tłok, przez­na­czo­ne do ubi­ja­nia śmie­ta­ny na masło

 (1.2) re­gio­na­lizm. rzad. sam tłok maśl­ni­cy

Wiktionary

Kie­rzan­ka, Ki­rzan­ka ( Kirzinė) – ko­lo­nia na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Mej­sza­go­ła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zbi­ciu w kie­rzan­ce masło wyjąć na miskę lub niec­kę i łyżką drew­nia­ną wy­cis­nąć sta­ran­nie ma­ślan­kę, tak aby masło pra­wie suche zo­sta­ło.

 (1.1) …potem prze­ko­nał się, że starą kie­rzan­ką dłu­żej pra­co­wać nie można i poz­wo­lił żonie kupić ma­siel­nicz­kę „Alfa”. Teraz się masło robi wiele prę­dzej, jest go wię­cej i lep­sze w smaku.

 (1.1) Obok stała kie­rzan­ka do ubi­ja­nia masła; zwy­kle ro­bi­ło się to co dwa, trzy dni. Wy­ro­bio­ne masło for­mo­wa­no w ozdob­ne kształ­ty w buksz­pa­no­wych for­mach.

 (1.1) Z nie­śmia­ło­ścią prze­su­nę­ła się przez sień, roz­glą­da­jąc się po pod­wó­rzu, tylko dziew­ka sie­dzia­ła przed kuch­nią z kie­rzan­ką mię­dzy ko­la­na­mi, masło wy­bi­ja­jąc, i oga­nia­ła się ga­łę­zią przed mu­cha­mi.

 (1.2) Masło wy­ra­bia się ze śmie­ta­ny w maśl­ni­cy [...]. Jest to zwy­kle ko­new­ka drew­nia­na, opa­trzo­na ru­cho­mym drąż­kiem [...]. Drą­żek ten na­zy­wa się kie­rzan­ką. Po­ru­sza­jąc kie­rzan­ką z góry na dół śmie­ta­nę w maśl­ni­cy, spra­wia­my to, że gru­zeł­ki tłu­szczo­we od­dzie­la­ją się, łączą się razem w masę tłu­stą, zwaną ma­słem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maślnica, masielnica

Wiktionary


kierzek

prze­sta­rza­łe, dziś re­gio­nal­nie: krza­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. krzak, krza­czek

Wiktionary

Kie­rzek – wieś so­łec­kaw Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ka­dzi­dło.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Pa­ra­fia pw. Ducha Świę­te­go w Ka­dzid­le

Wikipedia

Powiązane:

 zob. kierz.

Wiktionary


kierzenka

wieś w Pol­sce


SJP.pl


kierzenko

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kie­rzen­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kę­piń­skim, w gmi­nie Kępno.

Po­ło­żo­ne przy dro­dze Kierz­no-Mi­ko­rzyn, ok. 5 km na pół­noc­ny wschód od Kępna.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


kierzkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kierz­kow­ski (ur. 1985) – pol­ski gim­na­styk
  • Ale­xan­dre-Édouard Kierz­kow­ski (1816–1870) – ka­na­dyj­ski żoł­nierz, in­ży­nier i po­li­tyk pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Bro­ni­sław Kierz­kow­ski (1924–1993) – pol­ski ar­ty­sta ma­larz i pe­da­gog
  • Ewa Kierz­kow­ska (ur. 1964) – pol­ska po­li­tyk, w la­tach 2009–2011 wi­ce­mar­sza­łek Sejmu VI ka­den­cji
  • Hen­ryk Kierz­kow­ski (1919–1944) – szef Ke­dy­wu po­wia­tu przas­ny­skie­go
  • Jakub Filip Kierz­kow­ski (1771–1862) – pol­ski pa­mięt­ni­karz, uczest­nik pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go
  • Ja­nusz Kierz­kow­ski (1947–2011) – pol­ski ko­larz to­ro­wy
  • Ka­zi­mierz Kierz­kow­ski (1890–1942) – dzia­łacz po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny
  • Ma­ciej Kierz­kow­ski (ur. 1974) – pol­ski gi­ta­rzy­sta i kom­po­zy­tor
  • Mi­chał Kierz­kow­ski
  • Roman Kierz­kow­ski (1905–1962) – pol­ski harc­mistrz
  • Wa­le­rian Kierz­kow­ski (1905–1979) – bi­skup elekt Ko­ścio­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go w RP

Wikipedia


kierzkówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kierz­ków­ka – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ka­mion­ka. Leży przy rzece Mi­ni­nie

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Ka­mion­ka. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 430 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kierznia

re­gio­nal­nie: drew­nia­ne na­czy­nie do ubi­ja­nia śmie­ta­ny na masło; ma­sel­ni­ca, ma­siel­ni­ca, maśl­ni­ca, kie­rzan­ka, kie­rzen­ka, kie­rzyn­ka


SJP.pl


kierzno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kierz­no – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Sied­li­sko
  • Kierz­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Kępno

Wikipedia


kierznowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kierzynka

re­gio­nal­nie: drew­nia­ne na­czy­nie do ubi­ja­nia śmie­ta­ny na masło; ma­sel­ni­ca, ma­siel­ni­ca, maśl­ni­ca, kierz­nia, kie­rzen­ka, kie­rzan­ka


SJP.pl


kiesa

1. pie­nią­dze, ka­pi­tał, ma­ją­tek; kasa;
2. wo­re­czek na pie­nią­dze; trzos, trzo­sik, sakwa, sa­kiew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wo­re­czek wy­ko­rzy­sty­wa­ny do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy lub kosz­tow­no­ści

 (1.2) daw. za­war­tość kiesy (1.1)

 (1.3) przen. książk. pie­nią­dze, ma­ją­tek, kasa

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Pie­nią­dze za ropę sa­u­dyj­ską i ku­wejc­ką za­si­la­ją kiesę Na­se­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛsa, AS: ḱesa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. kieska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sakiewka, trzos, purales

Wiktionary


kiesinger

Kurt Georg Kie­sin­ger (1904-88), nie­miec­ki po­li­tyk i praw­nik


SJP.pl


kieska

wo­re­czek uży­wa­ny daw­niej do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy lub kosz­tow­no­ści


SJP.pl


kieszek

naz­wi­sko


SJP.pl

Kie­szek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Pion­ki. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa "Kie­szek" wcho­dzi także wieś "Huta". W 2023 so­łect­wo li­czy­ło 363 miesz­kań­ców.

W la­tach 1945–1975 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go, na­stęp­nie w la­tach 1975–1998 do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


kieszeniec

krab kie­sze­niec - ga­tu­nek sta­wo­no­ga z gro­ma­dy pan­ce­rzow­ców


SJP.pl


kieszeniowiec

rzad­ko: książ­ka ma­łe­go for­ma­tu; kie­szon­ko­wiec


SJP.pl


kieszeniowy

przy­miot­nik od: kie­szeń


SJP.pl


kieszennik

ro­dzaj nie­to­pe­rzy z ro­dzi­ny upio­ro­wa­tych


SJP.pl

Kie­szen­nik ("Sac­cop­te­ryx") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny upio­rów (Em­bal­lo­nu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny upio­ro­wa­tych (Em­bal­lo­nu­ri­dae).

Wikipedia


kieszeń

1. ka­wa­łek ma­te­ria­łu, w ten spo­sób przy­szy­te­go, przy­mo­co­wa­ne­go do ubra­nia, ple­ca­ka itp., by dawał moż­li­wość scho­wa­nia po­dręcz­nych przed­mio­tów, pie­nię­dzy, do­ku­men­tów itp.
2. za­so­by pie­nięż­ne
3. część urzą­dze­nia, w któ­rej jest coś za­my­ka­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. odzież. ro­dzaj ma­łe­go schow­ka np. w ubra­niu lub tor­bie;

 (1.2) przen. o czy­ichś środ­kach fi­nan­so­wych, fun­du­szach

 (1.3) techn. część urzą­dze­nia, do któ­rej wsuwa się lub wkła­da coś pła­skie­go, np. płytę, ka­se­tę itp.

 (1.4) środ. teatr. wnęka przy sce­nie, gdzie prze­cho­wu­je się de­ko­ra­cje

Wiktionary

Zo­bacz też: inne hasła o naz­wie kie­szeń.

Kie­szeń – słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia przed­mio­tów po­dręcz­nych ka­wa­łek ma­te­ria­łu w for­mie wo­recz­ka wszy­ty w ubra­nie, ple­cak czy torbę. Kie­szeń może wy­stę­po­wać m.in. w spod­niach, kurt­ce, ko­szu­li, blu­zie. Zam­knię­ciem kie­sze­ni mogą być wie­lo­ra­kie gu­zi­ki i su­wa­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (1.2) Włas­ne miesz­ka­nie nie jest na moją kie­szeń.

 (1.3) W tym na­pę­dzie DVD za­ci­na się kie­szeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛʃɛ̃ɲ, AS: ḱešẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieszonkowiec m., kieszonkowe n., kieszeniówka ż.

:: zdrobn. kieszonka ż.

 przym. kieszonkowy, kieszeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kabza, gw. Śląsk Cieszyński kapsa, gw-pl|Poznań. kiejda; przestęp. dolina, parkan

Wiktionary


kieszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Kiesz­kow­ski (1857–1912), c. k. urzęd­nik, Radca dworu
  • Boh­dan Kiesz­kow­ski (1936-), spo­łecz­nik, dzia­łacz oś­wia­to­wy
  • Hen­ryk Kiesz­kow­ski (1821-1905), zie­mia­nin, urzęd­nik, poseł
  • Sta­ni­sław Kiesz­kow­ski, wła­ści­ciel wsi Parz­ni­ce
  • Sta­ni­sław Kiesz­kow­ski, kro­ni­karz
  • Sta­ni­sław Kiesz­kow­ski (1772–1842), wła­ści­ciel ziem­ski
  • Sta­ni­sław Kiesz­kow­ski (1841–1910), urzęd­nik
  • Zdzi­sław Kiesz­kow­ski (1937-), po­li­tyk, se­na­tor

Wikipedia


kieszoneczka

zdrob­nie­nie od: kie­szon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kie­szon­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛʃɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: ḱešõnečka

Wiktionary


kieszonka

mała kie­szeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kie­szeń

 (1.2) kraw. mała kie­szeń

 (1.3) anat. zob. kie­szon­ka krta­nio­wa.

 (1.4) anat. zob. kie­szon­ka przy­sad­ki.

 (1.5) med. zob. kie­szon­ka re­trak­cyj­na.

 (1.6) icht. zob. kie­szon­ka skrze­lo­wa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wuj wyjął z kie­szon­ki ze­ga­rek, wiel­ką ce­bu­lę na zło­tym łań­cusz­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛˈʃɔ̃nka, AS: ḱešõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieszeń ż., kieszonkowiec m., kieszonkowe n., kieszeniówka ż.

 przym. kieszonkowy, kieszeniowy

Wiktionary


kieszonkostwo

pro­ce­der kie­szon­kow­ca; do­li­niar­stwo


SJP.pl


kieszonkowe

pie­nią­dze przez­na­czo­ne na drob­ne wy­dat­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zaz­wy­czaj stała suma pie­nię­dzy otrzy­my­wa­na przez dziec­ko od ro­dzi­ców na włas­ne wy­dat­ki

Wiktionary

Kie­szon­ko­we – po­tocz­na nazwa sta­łej i nie­wiel­kiej pen­sji, wy­pła­ca­nej dziec­ku przez jego ro­dzi­ców raz w ty­god­niu lub mie­sią­cu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skoń­czy­ło mi się kie­szon­ko­we, nie mam nawet na pa­lusz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ, AS: ḱešõŋkove

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieszonka ż., kieszeń ż., kieszonkowiec m.

 przym. kieszonkowy

Wiktionary


kieszonkowiec

drob­ny zło­dzie­ja­szek; do­li­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ten, kto krad­nie przed­mio­ty z cu­dzych kie­sze­ni

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. tania książ­ka nie­wiel­kie­go for­ma­tu, mie­szczą­ca się w kie­sze­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kie­szon­ko­wiec – zło­dziej do­ko­nu­ją­cy drob­nych kra­dzie­ży.
  • Kie­szon­ko­wiec (1959) – fran­cu­ski film w re­ży­se­rii Ro­ber­ta Bres­so­na.
  • Kie­szon­ko­wiec (1997) – chiń­ski film w re­ży­se­rii Jia Zhang­ke­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakiś kie­szon­ko­wiec ukradł mu port­fel w tram­wa­ju.

 (2.1) W dwor­co­wym kio­sku ku­pi­łem dwa kie­szon­kow­ce do czy­ta­nia w po­dró­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛt͡s, AS: ḱešõŋkovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieszeń ż., kieszonkowe n., kieszonka ż.

 przym. kieszonkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złodziej kieszonkowy, więz. doliniarz

Wiktionary


kieszonkowy

przy­miot­nik od: kie­szon­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kie­szon­ki, zwią­za­ny z kie­szon­ką

 (1.2) o małym roz­mia­rze, mo­gą­cym po­mie­ścić się w kie­sze­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kie­szon­ko­we kal­ku­la­to­ry są małe i wy­god­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɨ, AS: ḱešõŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieszonka ż., kieszeń ż., kieszenisko n., kieszonkowe n., kieszonkowiec m., kieszeniowiec m., kieszeniówka ż.

 przym. kieszeniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) podręczny

Wiktionary


kiet'

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, prawy do­pływ Obu, do któ­re­go wpada dwoma ra­mio­na­mi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ket

Wiktionary


kieta

po­tocz­nie: łań­cuch lub łań­cu­szek, zwła­szcza no­szo­ny jako ozdo­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łań­cuch na­pę­do­wy

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. sznur ko­ra­li, bran­so­let­ka

 (1.3) pot. gruby łań­cuch no­szo­ny na szyi

Wiktionary

Kieta – mia­sto por­to­we w Papui-Nowej Gwi­nei, po­ło­żo­ne na wschod­nim wy­brze­żu Wyspy Bo­u­ga­in­vil­le’a. W 2015 roku li­czy­ło około 3,6 tys. miesz­kań­ców. Znaj­du­je się w po­bli­żu mia­sta Arawa.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) keta

 (1.2) keta

Wiktionary


kietlanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiet­lan­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Za­rę­by Ko­ściel­ne
  • Kiet­lan­ka – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Ko­ryt­ni­ca
  • Kiet­lan­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kiet­lan­ce, w po­wie­cie ostrow­skim, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim

Wikipedia


kietlice

Kiet­li­ce ( Kit­tel­witz, 1936-1945 "Kit­tel­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce, na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim.

Leży na te­re­nie Nad­le­śnict­wa Prud­nik (obręb Prud­nik).

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kiet­li­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ści­bo­rzy­ce Małe.

Wikipedia


kietlicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Kiet­licz (Kicz­ka, Kycz­ka, Kitsch­ka) – pol­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


kietliński

naz­wi­sko


SJP.pl


kietrz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim;

Wiktionary

Kietrz ( Kats­cher, Ketř) – mia­sto w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kietrz, w po­łud­nio­wej czę­ści Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kie­go, nad rzeką Troją (pra­wym do­pły­wem Psiny w do­rze­czu Odry).

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto miało 5447 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z głów­nych zajęć miesz­kań­ców Kie­trza było tkact­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛṭʃ, AS: ḱeṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kietrzanin mos., kietrzanka ż.

 przym. kietrzański, kietrzski

 przysł. kietrzańsko

Wiktionary


kietrzanin

miesz­ka­niec Kie­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kie­trza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Kie­trza, uro­dzo­na w Kie­trzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pan Am­bro­ży jest ro­do­wi­tym kie­trza­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kietrz mrz.

:: fż. kietrzanka ż.

 przym. kietrzański, kietrzski

 przysł. kietrzańsko

Wiktionary


kietrzanka

miesz­kan­ka Kie­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kie­trza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Kie­trza, uro­dzo­na w Kie­trzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwy­cię­żył pro­jekt kie­trza­nek do­ty­czą­cy or­ga­ni­za­cji przedsz­ko­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kietrz mrz.

:: fm. kietrzanin mos.

 przym. kietrzański, kietrzski

 przysł. kietrzańsko

Wiktionary


kietrzański

przy­miot­nik od: Kietrz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kie­trza, zwią­za­ny z Kie­trzem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­byt­ko­we kie­trzań­skie ka­mie­ni­ce spa­li­li ra­dziec­cy żoł­da­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kietrz mrz., kietrzanin mos., kietrzanka ż.

 przym. kietrzski

 przysł. kietrzańsko

Wiktionary


kietrzańsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób kie­trzań­ski, po kie­trzań­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kietrz mrz., kietrzanin mos., kietrzanka ż.

 przym. kietrzański, kietrzski

Wiktionary


kietrzski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kie­trza, zwią­za­ny z Kie­trzem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka kietrz­skich ka­mie­nic spło­nę­ło pod­czas wojny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kietrz mrz., kietrzanin mos., kietrzanka ż.

 przym. kietrzański

 przysł. kietrzańsko

Wiktionary


kiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kiezmark

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Kiez­mark (niem. "Käsemark") – wieś w Pol­sce na Żu­ła­wach Gdań­skich po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Cedry Wiel­kie. Leży na ob­sza­rze Żuław Gdań­skich przy dro­dze kra­jo­wej nr 7 (E77).

Wikipedia


kiezmarski

zwią­za­ny z Kiez­mar­kiem


SJP.pl


kieł

1. ząb znaj­du­ją­cy się mię­dzy sie­ka­cza­mi a zę­ba­mi trzo­no­wy­mi u ssa­ków
2. za­czą­tek ro­śli­ny w pier­wszej fazie wzro­stu, zło­żo­ny z ko­rzon­ka i pędu pącz­ko­we­go; kie­łek
3. ele­ment to­kar­ki, szli­fier­ki, przy­rzą­du po­mia­ro­we­go w kształ­cie stoż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. ząb mię­dzy sie­ka­cza­mi a zę­ba­mi trzo­no­wy­mi;

 (1.2) gruby, wy­ro­śnię­ty kie­łek ro­śli­ny

 (1.3) techn. ele­ment urzą­dzeń pod­pie­ra­ją­cy przed­miot i usta­la­ją­cy jego oś obro­tu, wy­stę­pu­ją­cy np. w to­kar­kach i szli­fier­kach

Wiktionary

Kły

Kieł ( dens ca­ni­nus, l.mn. kły – den­tes ca­ni­ni) – jed­no­ko­rze­nio­wy ząb cha­rak­te­ry­stycz­ny dla uzę­bie­nia he­te­ro­don­tycz­ne­go, słu­żą­cy do chwy­ta­nia, przy­trzy­my­wa­nia i roz­ry­wa­nia po­kar­mu, a także do obro­ny. Wy­stę­pu­je pa­rzy­ście w dol­nym i gór­nym łuku zę­bo­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ty­ka­łem się co chwi­la, upa­da­łem, a zgłod­nia­ła cze­re­da roz­ju­szo­nych be­stii już, już do­się­ga­ła mnie swymi kłami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛw, AS: ḱeu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełkowanie n., kiełek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łow. kęs, kłaniec

Wiktionary


kiełb

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. drob­na eu­ro­pej­ska ryba słod­ko­wod­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kiełb amur­ski (Pse­u­do­ras­bo­ra parva)
  • kiełb bia­ło­płet­wy (Ro­ma­no­go­bio al­bi­pin­na­tus)
  • kiełb da­le­kows­chod­ni (Gobio sol­da­to­vi)
  • kiełb dłu­go­wą­sy (Ro­ma­no­go­bio ura­no­sco­pus)
  • kiełb dnie­strzań­ski (Gobio sar­ma­ti­cus)
  • kiełb du­naj­ski (Gobio ob­tu­si­ro­stris)
  • kiełb ka­u­ka­ski (Ro­ma­no­go­bio ci­sca­u­ca­si­cus)
  • kiełb Kess­le­ra (Ro­ma­no­go­bio kess­le­ri)
  • kiełb ko­lą­cy (Sa­u­ro­go­bio da­bryi)
  • kiełb kol­cza­sty (Gnat­ho­po­gon stri­ga­tus)
  • kiełb ośmio­wą­sy (Go­bio­bo­tia pap­pen­he­i­mi)
  • kiełb po­spo­li­ty albo krót­ko­wą­sy (Gobio gobio)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­dział, gdzie naj­łat­wiej po­ła­wia­ją się kieł­bie i płot­ki, lub w naj­więk­szej ob­fi­to­ści miesz­ka­ją szczu­pa­ki, u ja­kich brze­gów raki naj­gę­ściej ob­sia­da­ją pod­wod­ne mchy i ka­mie­nie, w ja­kiej porze dnia i roku jakie ga­tun­ki ryb na jakie biorą się przy­nę­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛwp, AS: ḱeu̯p

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kiełbik m.

Wiktionary


kiełba

po­tocz­nie: kieł­ba­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. żart. zgrub. od kieł­ba­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zna życia ten, kto nie sma­żył kieł­by w ko­min­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełbasa ż., kiełbaśnictwo n., kiełbasiarz m., kiełbaśnik m., kiełbaśnica ż.

:: zdrobn. kiełbaska ż.

:: zgrub. kiełbacha ż.

 czas. kiełbasić się ndk., pokiełbasić dk.

 przym. kiełbasiany, kiełbasowy, kiełbaskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kiełbacha

Wiktionary


kiełbacha

zgru­bie­nie od: kieł­ba­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. od: kieł­ba­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kieł­ba­cha z gril­la, to jest je­dze­nie dla dzie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛwˈba.xa, AS: ḱeu̯.ba.χa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełbaśnictwo n., kiełbasa ż., kiełba ż.

 przym. kiełbasiany

Wiktionary


kiełbasa

wyrób węd­li­niar­ski z mie­lo­ne­go mięsa w osłon­ce z je­li­ta zwie­rzę­ce­go albo sztucz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. węd­li­na z roz­drob­nio­ne­go mięsa w osłon­ce sztucz­nej lub z je­li­ta zwie­rzę­ce­go;

Wiktionary

Kieł­ba­sa – wyrób spo­żyw­czy w po­sta­ci roz­drob­nio­ne­go (mie­lo­ne­go lub kro­jo­ne­go) mięsa (lub po­dro­bów), które wraz z tłu­szczem i do­dat­ka­mi (przy­pra­wy, zioła) umie­szczo­ne jest w po­dłuż­nej osłon­ce. Nie­kie­dy pod­da­je się je obrób­ce ter­micz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rano zja­dłem chleb z kieł­ba­są i ogór­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛwˈbasa, AS: ḱeu̯basa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełbaśnictwo n., kiełbasiarz m., kiełbaśnik m., kiełbaśnica ż.

:: zdrobn. kiełbaska ż.

:: zgrub. kiełbacha ż., kiełba ż.

 czas. kiełbasić się ndk., pokiełbasić dk.

 przym. kiełbasiany, kiełbasowy, kiełbaskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk woszt, wuszt

Wiktionary


kiełbasiany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do kieł­ba­sy, zwią­za­ny z kieł­ba­są

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1993 przy po­mo­cy jadu kieł­ba­sia­ne­go sekta usi­ło­wa­ła za­mor­do­wać ro­dzi­nę ce­sar­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełba ż., kiełbacha ż., kiełbasa ż., kiełbaska ż., kiełbasiarz mos., kiełbaśnik mos., kiełbaśnica ż., kiełbaśnictwo n.

 czas. kiełbasić się ndk., pokiełbasić dk.

 przym. kiełbasowy, kiełbaskowy, kiełbaśniczy

Wiktionary


kiełbasiarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­dzie­war­ka do kieł­ba­sy

Wiktionary


kiełbasić

żar­to­bli­wie:
1. mie­szać, mylić z kimś lub czymś innym;
2. gmat­wać, kom­pli­ko­wać;
3. kieł­ba­sić się -
a) mie­szać się, mylić się; kit­wa­sić się, ki­tła­sić się;
b) gmat­wać się, kom­pli­ko­wać się;
c) psuć się, po­gar­szać się


SJP.pl


kiełbasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kiełbaska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kieł­ba­sa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kieł­ba­ska – część wsi Ju­lia­nów w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria
  • Kieł­ba­ska – rzeka, do­pływ Warty
  • Kieł­ba­ska – stru­ga, do­pływ Chrzą­staw­ki
  • Kieł­ba­ska II – stru­ga, do­pływ Kieł­ba­ski
  • kieł­ba­sa – pro­dukt spo­żyw­czy
  • Kanał Kieł­ba­ski
  • Kieł­ba­sów­ka
  • Kieł­ba­śni­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co podać do kieł­ba­sek, musz­tar­dę czy ke­czup?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛwˈbaska, AS: ḱeu̯baska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełbaśnictwo n., kiełbasa ż., zgrub. kiełba ż.

 przym. kiełbasiany

Wiktionary


kiełbaskowy

→ kieł­ba­ska, np. kieł­ba­sko­wy grill


SJP.pl


kiełbasowy

przy­miot­nik od: kieł­ba­sa


SJP.pl


kiełbaśnictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wyt­wa­rza­nie kieł­bas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz są­siad trud­ni się kieł­ba­śnict­wem od nastu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełba ż., kiełbacha ż., kiełbasa ż., kiełbaska ż., kiełbasiarz mos., kiełbaśnik mos., kiełbaśnica ż.

 czas. kiełbasić się ndk., pokiełbasić dk.

 przym. kiełbasiany, kiełbasowy, kiełbaskowy, kiełbaśniczy

Wiktionary


kiełbaśniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kieł­ba­śnict­wem, do­ty­czą­cy kieł­ba­śnict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełbaśnictwo n.

 przym. kiełbasiany

Wiktionary


kiełbik

zdrob­nia­le o kieł­biu (ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych)


SJP.pl


kiełbowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kiełbowo

Kieł­bo­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kieł­bo­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Gra­le­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


kiełcz

Zo­bacz też: ry­cerz Kiełcz.

Kiełcz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól nad rzeką Odrą u uj­ścia rzecz­ki Biała Woda.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


kiełczewo

Kieł­cze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian.

Wikipedia


kiełczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kieł­czew­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Alek­san­der To­masz Kieł­czew­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik
  • Boh­dan Kieł­czew­ski – pol­ski le­śnik, zo­o­log i eko­log
  • Da­riusz Kieł­czew­ski – pol­ski na­u­ko­wiec, eko­no­mi­sta, fi­lo­zof, poeta, pro­za­ik
  • Le­szek Kieł­czew­ski – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Re­mi­gian Kieł­czew­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik
  • Re­mi­gian Kieł­czew­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik
  • Ry­szard Kieł­czew­ski – pol­ski bry­dży­sta i dzien­ni­karz
  • Wac­ław Kieł­czew­ski – pol­ski ju­bi­ler i po­li­tyk, poseł na Sejm

Wikipedia


kiełczygłowski

przy­miot­nik od: Kieł­czy­głów


SJP.pl


kiełczygłów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kieł­czy­głów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie wie­luń­skim w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kieł­czy­głów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


kiełczygłówek

Kieł­czy­głó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


kiełczykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kiełczynek

Kieł­czy­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na przy pół­noc­no-za­chod­niej gra­ni­cy Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go przy dro­dze po­wia­to­wej nr 4079 z Za­bo­ro­wa do Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go.

Wikipedia


kiełczów

Kieł­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka.

Wikipedia


kiełczówek

Kieł­czó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka.

Wikipedia


kiełek

1. za­czą­tek ro­śli­ny w pier­wszej fazie wzro­stu, zło­żo­ny z ko­rzon­ka i pędu pącz­ko­we­go; kieł;
2. po­czą­tek ja­kie­goś zja­wi­ska lub wy­da­rze­nia; za­ro­dek, za­lą­żek, za­czą­tek;
3. zdrob­nie­nie od: kieł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. cześć za­rod­ka za­wie­ra­ją­ca część ko­rze­nio­wą i pąk

 (1.2) spoż. kulin. skieł­ko­wa­ne na­sio­na ro­ślin ja­dal­nych w ce­lach spo­żyw­czych

Wiktionary

Kie­łek (960 m) – szczyt w miej­sco­wo­ści Si­dzi­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, w gmi­nie By­stra-Si­dzi­na. Znaj­du­je się w po­łud­nio­wo-wschod­nim ra­mie­niu Po­li­cy, które po­przez Czer­nic (Czyr­niec), Prze­łęcz Zu­brzyc­ką, Grel­kę, Kie­łek i Bro­żek opada do do­li­ny By­strzan­ki. Po­łud­nio­wo-za­chod­nie stoki Kieł­ka opa­da­ją do do­li­ny po­to­ku Si­dzin­ka, pół­noc­no-za­chod­nie do Ci­śniaw­ki, we wschod­nie wci­na­ją się Mików Potok i Czar­nów Potok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do ugo­to­wa­ne­go pę­cza­ku do­da­je­my ugo­to­wa­ną so­cze­wi­cę oraz pie­czar­ki z ce­bu­lą. Wszyst­ko mie­sza­my i po­sy­pu­je­my natką pie­trusz­ki albo kieł­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieł m., kiełkowanie n., kiełkownica ż., wykiełkowanie n., skiełkowanie n.

 czas. kiełkować ndk., wykiełkować dk., skiełkować dk.

 przym. kiełkowy

Wiktionary


kiełki

1. za­czą­tek ro­śli­ny w pier­wszej fazie wzro­stu, zło­żo­ny z ko­rzon­ka i pędu pącz­ko­we­go; kieł;
2. po­czą­tek ja­kie­goś zja­wi­ska lub wy­da­rze­nia; za­ro­dek, za­lą­żek, za­czą­tek;
3. zdrob­nie­nie od: kieł


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kieł­ki – pro­dukt spo­żyw­czy
  • Kieł­ki – wieś w Pol­sce (woj. ma­zo­wiec­kie, gmina Ba­bo­sze­wo)
  • Kieł­ki – jedna z nazwa je­zio­ra Cheł­chy w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim
  • kieł­ko­wa­nie

Wikipedia


kiełkowalnia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym stwo­rzo­ne zo­sta­ły spe­cjal­ne wa­run­ki do kieł­ko­wa­nia na­sion


SJP.pl


kiełkowalność

zdol­ność na­sion do wy­pu­szcza­nia kieł­ków


SJP.pl


kiełkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kieł­ko­wać.

 (1.2) bot. ogół pro­ce­sów pro­wa­dzą­cych do pow­sta­nia za­rod­ka ro­śli­ny i prze­mia­ny na­sio­na w siew­kę;

Wiktionary

Kieł­ko­wa­nie (ger­mi­na­cja) – ze­spół pro­ce­sów za­cho­dzą­cych wew­nątrz na­sio­na, które pro­wa­dzą do ak­ty­wa­cji za­rod­ka. Roz­po­czę­cie wzro­stu siew­ki jest za­koń­cze­niem kieł­ko­wa­nia i roz­po­czę­ciem na­stęp­nej fazy roz­wo­jo­wej. Ma­kro­sko­po­wym ob­ja­wem za­koń­czo­ne­go kieł­ko­wa­nia jest po­ja­wie­nie się ko­rzon­ka za­rod­ko­we­go, co jest już ob­ja­wem wzro­stu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pro­ce­sie kieł­ko­wa­nia li­ście­nie wy­do­sta­ją się na zew­nątrz na­sie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɛwkɔˈvãɲɛ, AS: ḱeu̯kovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kieł m., kiełek m.

 czas. kiełkować, wykiełkować, zakiełkować

 przym. kiełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) germinacja

Wiktionary


kiełkować

1. wy­pu­szczać pier­wsze pędy;
2. pow­sta­wać jako za­czą­tek cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­ra­sta­jąc, wy­pu­szczać kieł­ki – drob­ne pędy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­sio­na po­mi­do­ra kieł­ku­ją po kilku ty­god­niach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɛwˈkɔvat͡ɕ, AS: ḱeu̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełkowanie n., kiełek, kiełkownik

 przym. kiełkowy

Wiktionary


kiełkowice

Kieł­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim na te­re­nie Jury Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej, w gmi­nie Ogro­dzie­niec. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


kiełkownica

miej­sce przez­na­czo­ne do wy­sy­pa­nia mo­czo­nych na­sion, by wy­kieł­ko­wa­ły; kieł­kow­nik


SJP.pl


kiełkownik

1. urzą­dze­nie do okre­śla­nia zdol­no­ści kieł­ko­wa­nia na­sion;
2. miej­sce przez­na­czo­ne do wy­sy­pa­nia mo­czo­nych na­sion, by wy­kieł­ko­wa­ły; kieł­kow­ni­ca


SJP.pl

Kieł­kow­nik (także: "kieł­kow­ni­ca") – urzą­dze­nie doś­wiad­czal­ne w bo­ta­ni­ce, słu­żą­ce do okre­śla­nia zdol­no­ści kieł­ko­wa­nia na­sion. Mia­nem kieł­kow­ni­ka można też okre­ślić miej­sce (na­czy­nie), w któ­rym umie­szcza się za­mo­czo­ne na­sio­na celem wy­kieł­ko­wa­nia. Zwy­kle taki ze­staw skła­da się ze zbior­ni­ka na wodę, kilku po­zio­mów na kieł­ki oraz przy­kry­cia (po­kry­wy). Naj­prost­szym kieł­kow­ni­kiem w wa­run­kach do­mo­wych może być przez­ro­czy­sty słoik.

Wikipedia


kiełkowo

Kieł­ko­wo (pol. hist. "Ki­ja­ko­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec.

Wikipedia


kiełkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kiełkowy

→ kie­łek (za­czą­tek ro­śli­ny)


SJP.pl


kiełmina

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kieł­mi­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków, na te­re­nie Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Wznie­sień Łódz­kich. Kieł­mi­na leży na za­chód od Do­brej. W Kieł­mi­nie leży źró­dło rzeki Kieł­mi­czan­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Wikipedia


kiełpieniec

Kieł­pie­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin.

Kieł­pie­niec zo­stał za­ło­żo­ny pod ko­niec XVIII wieku przez osad­ni­ków ho­len­der­skich. W 1798 roku dzia­ła­ła tu szko­ła ewan­ge­lic­ka. Wieś li­czy­ła 105 miesz­kań­ców w 1827, i 151 w 1883 roku. Obec­nie nie ma żad­nych po­zo­sta­ło­ści ho­len­der­skiej obec­no­ści.

Wikipedia


kiełpin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kieł­pin – część mia­sta Zie­lo­na Góra
  • Kieł­pin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la
  • Kieł­pin – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Deszcz­no
  • Kieł­pin – część wsi Rze­czy­ca w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim
  • Kieł­pin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­ski za­chod­nim, w gmi­nie Ło­mian­ki
  • Kieł­pin – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Ko­na­rzy­ny
  • Kieł­pin – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Kieł­pin – część wsi Dę­bi­cze w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Gra­bów nad Pros­ną
  • Kieł­pin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Lipka
  • Kieł­pin – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Kieł­pin – gro­ma­da
  • Kieł­pin – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


kiełpiniec

Kieł­pi­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ster­dyń. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży na lewym brze­gu Bugu, na hi­sto­rycz­nym Pod­la­siu.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


kiełpino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kieł­pi­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Kieł­pi­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Draw­no
  • Kieł­pi­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Broj­ce
  • Kieł­pi­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo
  • Kieł­pi­no – gro­ma­da
  • Kieł­pi­no – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Kieł­pi­no – nie­ist­nie­ją­cy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kieł­pi­nie w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim
  • Kieł­pi­no Górne
  • Kieł­pi­no Kar­tu­skie
  • Duże Kieł­pi­no, Kieł­pin, Kieł­pi­nek, Kieł­pi­no Duże, Kieł­pi­no Małe, Kieł­pi­ny,

Wikipedia


kiełpiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kiełtycki

przy­miot­nik od: Kieł­ty­ki (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


kiełtyka

naz­wi­sko


SJP.pl


kiełtyki

naz­wi­sko


SJP.pl

Kieł­ty­ki – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Mała Wieś.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi wy­szo­grodz­kiej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


kiełzać

kiełz­nać;
1. za­kła­dać ko­nio­wi uzdę lub wę­dzi­dło;
2. po­tocz­nie: ra­dzić sobie z kimś bądź z czymś; po­skra­miać, ujarz­miać;
3. po­tocz­nie: ha­mo­wać, ogra­ni­czać swoje emo­cje


SJP.pl


kiełznanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ra­dze­nie sobie z czymś lub kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­trud­niej­szą czę­ścią pracy było kiełz­na­nie emo­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kiełznać ndk.

Wiktionary


kiełznać

kieł­zać;
1. za­kła­dać ko­nio­wi uzdę lub wę­dzi­dło;
2. po­tocz­nie: ra­dzić sobie z kimś bądź z czymś; po­skra­miać, ujarz­miać;
3. po­tocz­nie: ha­mo­wać, ogra­ni­czać swoje emo­cje


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. okiełz­nać)

 (1.1) za­kła­dać ko­nio­wi uzdę lub wę­dzi­dło

 (1.2) przen. uspo­ka­jać kogoś i do­sto­so­wy­wać jego za­cho­wa­nie do swo­ich ocze­ki­wań; ujarz­miać, po­skra­miać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɛwznat͡ɕ, AS: ḱeu̯znać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełzno n., kiełznanie n.

Wiktionary


kiełzno

w jeź­dziect­wie: me­ta­lo­wa część uzdy wy­stę­pu­ją­ca w dwóch ro­dza­jach (wę­dzi­dło i munsz­tuk)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. jeźdz. krót­ki pałąk jedno- lub dwu­dziel­ny za­kła­da­ny ko­nio­wi do pyska, umoż­li­wia­ją­cy łat­wiej­sze nim ste­ro­wa­nie;

Wiktionary

Kiełz­no – część ogło­wia; krót­ki, jedno- lub dwu­dziel­ny, pałąk wkła­da­ny ko­nio­wi do pyska. Wy­ko­na­ne są z róż­nych ma­te­ria­łów jak metal, pla­stik czy guma. Służą do utrzy­ma­nia kon­tro­li jeźdź­ca nad ko­niem, do utrzy­ma­nia kie­run­ku jazdy oraz usta­wia­nia głowy konia. Wy­róż­nia się kilka ro­dza­jów kiełzn: wę­dzi­dła, munsz­tu­ki i pe­la­my, kiełz­na wierz­cho­we i za­przę­go­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koń fak­tycz­nie sza­lał, trząsł łbem, chra­pał i gryzł ocie­ka­ją­ce pianą kiełz­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieokiełznanie n., okiełznanie n., nieokiełznywanie n., okiełznywanie n.

 czas. kiełznać, okiełznać dk., okiełznywać ndk.

 przym. nieokiełznany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wędzidło

Wiktionary


kiełż

drob­ny, wodny sko­ru­piak


SJP.pl


kiełże

mor­skie i słod­ko­wod­ne sko­ru­pia­ki denne


SJP.pl

Kieł­że – zwy­cza­jo­wa nazwa mor­skich i słod­ko­wod­nych, den­nych sko­ru­pia­ków z kilku ro­dzin w rzę­dzie obu­no­gów. Mają cha­rak­te­ry­stycz­ne bocz­nie spła­szczo­ne, łu­ko­wa­to wy­gię­te ciało o dłu­go­ści do 2 cm, w któ­rym wy­róż­nić można głowę, tułów i od­włok. Na tu­ło­wiu znaj­du­ją się od­nó­ża, dzię­ki któ­rym zwie­rzę po­ru­sza się w wo­dzie pły­wa­jąc lub peł­za­jąc wśród ro­ślin i ka­mie­ni. Kieł­że żyją na dnie zbior­ni­ków wod­nych, czę­sto wy­stę­pu­jąc ma­so­wo.

Wikipedia


kiełżowy

→ kiełż


SJP.pl

Patrz:

kiełż

kieś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Łot­wie nad rzeką Gaują;

Wiktionary

Kieś ( Cēsis, wym. ; dawn. Wen­den) – mia­sto na Łot­wie, nad rzeką Gaują, sie­dzi­ba no­va­du.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Wenden

Wiktionary


kieślowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kież

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jakże

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kież tam puj­dzie­cie na ty zo­ziyr­ki, dyć dziec­ko mo już mie­siónc.

Wiktionary


kieżmarczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kież­mar­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prze­ło­mie XIV i XV w. kież­mar­cza­nie wraz z mie­szcza­na­mi Nowej Wsi Spi­skiej za­a­ta­ko­wa­li prawo skła­du Le­wo­czy.

 (1.1) Kież­mar­cza­nie po­sy­ła­li swo­ich synów do Nie­miec na stu­dia me­dycz­ne, praw­ni­cze lub te­o­lo­gicz­ne - także po to, by zdo­by­wa­li bie­głość w niem­czyź­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kieżmark mrz.

:: fż. kieżmarczanka ż.

 przym. kieżmarski

Wiktionary


kieżmark

mia­sto na Sło­wa­cji


SJP.pl

Kież­mark, Kiez­mark (słow. "Kežmarok", węg. "Késmárk", niem. "Käsmark / Kes­mark") – mia­sto po­wia­to­we na Sło­wa­cji, w kraju pre­szow­skim, w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Spisz. Nazwa mia­sta po­cho­dzi od nie­miec­kie­go zło­że­nia "Käsemarkt", oz­na­cza­ją­ce­go „targ se­ro­wy”.

Wikipedia


kieżmarski

przy­miot­nik od: Kież­mark


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kież­mar­kiem, do­ty­czą­cy Kież­mar­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kieżmark mrz., kieżmarczanin mos.

Wiktionary


kifoskolioza

scho­rze­nie krę­go­słu­pa po­le­ga­ją­ce na jego skrzy­wie­niu ku ty­ło­wi i na bok


SJP.pl


kifotyczny

→ ki­fo­za


SJP.pl

Patrz:

kifoza

kifoza

wy­gię­cie krę­go­słu­pa do tyłu


SJP.pl

Ki­fo­za (łac. z gr. "kyp­ho­sis"; gr. κυφός "kyp­hós" – "gar­ba­ty, zgię­ty w przód") – łu­ko­wa­te wy­gię­cie krę­go­słu­pa w stro­nę grzbie­to­wą. Je­że­li takie wy­gię­cie znaj­du­je się w od­cin­ku pier­sio­wym lub krzy­żo­wym krę­go­słu­pa i mie­ści się w gra­ni­cach normy (dla ki­fo­zy pier­sio­wej to 20 do 40 stop­ni), jest to ki­fo­za fiz­jo­lo­gicz­na (ki­fo­za pier­sio­wa, ki­fo­za krzy­żo­wa).

Wikipedia


kigali

sto­li­ca Ru­an­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Rwan­dy;

Wiktionary

Ki­ga­li – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Rwan­dy. Po­ło­żo­ne jest w cen­trum pań­stwa. Od uzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści przez kraj w 1962 sta­no­wi jego naj­więk­szy oś­ro­dek eko­no­micz­ny, kul­tu­ral­ny i tran­spor­to­wy. Znaj­du­je się tu dom i biura pre­zy­den­ta Rwan­dy oraz biura mi­ni­sterstw rządu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W oko­li­cy Ki­ga­li znaj­du­ją się ko­pal­nie rudy cyny i za­kła­dy jej przet­wór­stwa, oraz port lot­ni­czy Ki­ga­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈɡalʲi, AS: ḱigalʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kigalijczyk mos., kigalijka ż.

 przym. kigalijski

Wiktionary


kigalijczyk

miesz­ka­niec Ki­ga­li (sto­li­cy Rwan­dy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ki­ga­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌciɡaˈlʲijt͡ʃɨk, AS: ḱigalʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kigali n.

:: fż. kigalijka ż.

 przym. kigalijski

Wiktionary


kigalijka

miesz­kan­ka Ki­ga­li (sto­li­cy Rwan­dy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ki­ga­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌciɡaˈlʲijka, AS: ḱigalʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kigali n.

:: fm. kigalijczyk mos.

 przym. kigalijski

Wiktionary


kigalijski

przy­miot­nik od: Ki­ga­li (sto­li­ca Rwan­dy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ki­ga­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌciɡaˈlʲijsʲci, AS: ḱigalʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kigali n., kigalijka ż., kigalijczyk m.

Wiktionary


kigelia

drze­wo z ro­dzi­ny bi­gno­nio­wa­tych; drze­wo kieł­ba­sia­ne


SJP.pl


kigurumi

ko­stium zwie­rzę­cy


SJP.pl


kii

[czy­taj: kija lub kja] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kanał Kii – kanał mor­ski roz­dzie­la­ją­cy wyspy Hon­siu i Si­ko­ku
  • Góry Kii – pasmo gór w re­gio­nie Kinki w Ja­po­nii
  • Pro­win­cja Kii – hi­sto­rycz­na pro­win­cja Ja­po­nii
  • Pół­wy­sep Kii – pół­wy­sep w Ja­po­nii w re­gio­nie Kinki
  • „Kii” – nazwa ja­poń­skich okrę­tów

Wikipedia


kij

1. drew­nia­ny patyk, laska;
2. drew­nia­na lub me­ta­lo­wa laska o spe­cjal­nym kształ­cie, uży­wa­na do gier, zabaw spor­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) długi patyk;

 (1.2) długi i cien­ki trzo­nek od ja­kie­goś na­rzę­dzia

 (1.3) sport. długi przy­rząd spor­to­wy do ude­rza­nia

 (1.4) gw-pl|Poz­nań. pię­tro

 (1.5) pot. wędka

 (1.6) daw. długi kie­lich

 (1.7) pot. ro­dzaj kra­ni­ka słu­żą­ce­go do na­le­wa­nia al­ko­ho­lu, głów­nie piwa, z becz­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kij – pro­sty, gruby patyk
  • Kij – le­gen­dar­ny bo­ha­ter ruski, za­ło­ży­ciel i pier­wszy wład­ca Ki­jo­wa
  • Kij – pol­ski bóg lub po­stać wy­mie­nio­na przez Łu­ka­sza z Wiel­kie­go Koź­mi­na.
  • Kij – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Sta­nin.
  • Kij – wyspa w za­to­ce Onega na Morzu Bia­łym
  • Kij do gry w la­cros­se
  • Kij bi­lar­do­wy
  • Kij gol­fo­wy
  • Kij ho­ke­jo­wy
  • Kij kry­kie­to­wy
  • Kijek nar­ciar­ski
  • Kij bo­jo­wy (broń)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na no­gach buty z cho­le­wa­mi, w ręku kij i za­wi­niąt­ko.

 (1.2) Zła­mał mi się kij od szczot­ki. Muszę kupić nowy.

 (1.3) Zgod­nie z re­gu­ła­mi gry w golfa, w tor­bie gol­fo­wej można mieć mak­sy­mal­nie czter­na­ście kijów.

 (1.4) Po­miesz­ku­ję na trze­cim kiju.

 (1.5) Urok węd­ko­wa­nia po­le­ga na ry­wa­li­za­cji, ale nie z ko­le­ga­mi po kiju, a z rybą wła­śnie.

 (1.7) Piwo z kija to nic in­ne­go jak po pro­stu piwo na­le­wa­ne z dy­stry­bu­to­ra / na­le­wa­ka, czyli piwo becz­ko­we – kijem okre­śla­ny jest kra­nik, który za­kła­da­ny jest na becz­kę.

 (1.7) Bu­tel­ko­wa­ny cydr można już kupić w nie­mal każ­dym su­per­mar­ke­cie. Coraz wię­cej lo­ka­li ga­stro­no­micz­nych de­cy­du­je się także na sprze­daż tego trun­ku z kija.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cij, AS: ḱii ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kijanka ż., kijarka ż.

:: zdrobn. kijek m., kijaszek m.

 przym. kijowy, kijkowy

 przysł. kijowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patyk, badyl

 (1.2) trzonek, stylisko, drążek

 (1.4) piętro, kondygnacja, etaż

 (1.6) kijas

 (1.7) nalewak

Wiktionary


kija

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: kij

Wiktionary

Kija – dru­go­rzęd­na żona fa­ra­o­na Ech­na­to­na z XVIII dy­na­stii.

Wikipedia


kijafa

ga­tu­nek duń­skie­go wina z owo­ców wiśni


SJP.pl


kijak

naz­wi­sko


SJP.pl

Kijak – dziel­ni­ca Wie­lu­nia obej­mu­ją­ca ulice: Kijak, Jo­an­ny Żubr, Gra­nicz­ną i przy­le­głe.

Na Ki­ja­ku znaj­du­je się nie­czyn­ny od 1939 roku cmen­tarz ży­dow­ski, który pod­czas II wojny świa­to­wej był miej­scem stra­ceń Po­la­ków i Żydów.

Wikipedia


kijaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ki­jan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kijanka ż.

Wiktionary


kijanka

1. larwa pła­zów be­zo­go­no­wych;
2. drew­nia­na ło­pat­ka słu­żą­ca daw­niej na wsi do pra­nia bie­liz­ny i obi­ja­nia lnu; pral­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. larwa pła­zów be­zo­go­no­wych pro­wa­dzą­ca wodny tryb życia;

 (1.2) etn. hist. na­rzę­dzie w po­sta­ci kija, de­szczuł­ki lub drew­nia­nej ło­pat­ki uży­wa­ne daw­niej do pra­nia w rzece lub je­zio­rze, a także do obi­ja­nia lnu;

 (1.3) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Kij

 (1.4) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Kije

Wiktionary

Ki­jan­ka – po­stać lar­wal­na pła­zów. Po pew­nym cza­sie przeksz­tał­ca się w do­ro­słe­go płaza, jed­nak przed cał­ko­wi­tym prze­o­bra­że­niem fi­zycz­nym, pre­zen­tu­je wiele cech ty­po­wych dla ryb – pro­wa­dzi wodny tryb życia, po­ru­sza się, odży­wia i wy­glą­da po­dob­nie do ryby, od­dy­cha skrze­la­mi, ma ogon pio­no­wo oto­czo­ny płet­wą, sta­no­wią­cy głów­ną siłę na­pę­do­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­pu­chy roz­po­czy­na­ją swoje życie jako ki­jan­ki o ciele po­dob­nym do ryby.

 (1.2) Zo­ba­czył swoją ko­bie­tę, jak schy­lo­na pod mo­stem, w ko­szu­li i lek­kiej spód­ni­cy, prała szma­ty ki­jan­ką, aż echo roz­le­ga­ło się po do­li­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈjãnka, AS: ḱii ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kij m., kijek m., kijaszek m.

:: zdrobn. kijaneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klepaczka

Wiktionary


kijanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kijarka

1. ob­ta­czar­ka do drew­nia­nych bali,
2. na­rzę­dzie do wy­ro­bu przed­mio­tów, które mają cy­lin­drycz­ny prze­krój


SJP.pl


kijas

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kijas – za­sa­da ana­lo­gicz­ne­go ro­zu­mo­wa­nia w is­la­mie
  • Kijas – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Ko­no­pi­ska
  • Artur Kijas – pol­ski hi­sto­ryk
  • Krzysz­tof Kijas – mistrz w spor­tach mo­to­ro­wych
  • Zdzi­sław Kijas – pre­zbi­ter ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go

Wikipedia


kijaszek

zdrob­nie­nie od: kij


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. kij

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — We świat, do ludzi, do­bro­dzie­ju ko­cha­ny — w tyli świat!... — za­kre­śli­ła ki­jasz­kiem łuk od wscho­du do za­cho­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kij mrz., kijek mrz., kijanka ż.

 przym. kijowy, kijkowy

 przysł. kijowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kijek

Wiktionary


kijaszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­jasz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Czer­ni­ko­wo
  • Ki­jasz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Wy­so­ka
  • Ki­jasz­ko­wo – wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ki­jasz­ko­wie, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


kijański

naz­wi­sko


SJP.pl

Ki­jań­ski (forma żeń­ska: Ki­jań­ska; licz­ba mnoga: Ki­jań­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 271 osób.

Wikipedia


kije

po­tocz­nie: bicie, lanie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim

 (1.4) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim

 (1.5) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olec­kim

 (1.6) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kije – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Su­le­chów
  • Kije – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce
  • Kije – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Kije – część wsi Dzia­nisz w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­ski m, w gmi­nie Ko­ście­li­sko
  • Kije – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Kije
  • Kije – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Świę­taj­no
  • Kije – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce
  • Kije – gmina w po­wie­cie piń­czow­skim
  • Kije – gro­ma­da w po­wie­cie piń­czow­skim
  • Kije – gro­ma­da w po­wie­cie su­le­chow­skim
  • Kije – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Kije – dawna gmina wiej­ska, w dzi­siej­szym woj. lu­bu­skim

Wikipedia


kijek

zdrob­nie­nie od: kij


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały kij

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kijkowanie n., kijaszek mrz., kij mrz., kijanka ż.

 przysł. kijowo

 przym. kijowy

Wiktionary


kijewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­je­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Strzel­no
  • Ki­je­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Skwie­rzy­na
  • Ki­je­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Przas­nysz

Wikipedia


kijewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­je­wo – część mia­sta Szcze­cin
  • Ki­je­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Ki­je­wo – przy­sió­łek wsi Ko­so­budz w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Łagów
  • Ki­je­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Olec­ko
  • Ki­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Ki­je­wo – gro­ma­da w po­wie­cie olec­kim
  • Ki­je­wo – gro­ma­da w po­wie­cie średz­kim
  • Ki­je­wo – nie­czyn­ny przy­sta­nek oso­bo­wy, a daw­niej sta­cja ko­le­jo­wa w Ki­je­wie, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Ki­je­wo – dawne osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Szcze­ci­na
  • Ki­je­wo Kró­lew­skie, Ki­je­wo Szla­chec­kie, Pod Ki­je­wo

Wikipedia


kijewski

przy­miot­nik od: Ki­je­wo Kró­lew­skie


SJP.pl


kijkarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta upra­wia­ją­ca nor­dic wal­king


SJP.pl


kijkarz

po­tocz­nie: osoba upra­wia­ją­ca nor­dic wal­king


SJP.pl


kijkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. sport. cho­dze­nie przy uży­ciu kijów trek­kin­go­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kij m., kijek m.

 czas. kijkować ndk.

 przym. kijowy, kijkowy

 przysł. kijowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nordic walking

Wiktionary


kijkować

po­tocz­nie: upra­wiać nor­dic wal­king


SJP.pl


kijkowy

przy­miot­nik od: kijek


SJP.pl


kijowianin

miesz­ka­niec Ki­jo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ki­jo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcijɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: ḱii ̯ovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kijów m., Kijowszczyzna ż.

:: fż. kijowianka ż.

 przym. kijowski

Wiktionary


kijowianka

miesz­kan­ka Ki­jo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ki­jo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcijɔˈvʲjãnka, AS: ḱii ̯ovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kijów m., Kijowszczyzna ż.

:: fm. kijowianin m.

 przym. kijowski

Wiktionary


kijowice

Ki­jo­wi­ce (niem. "Vo­gel­ge­sang") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Bie­ru­tów.

Wikipedia


kijowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie na­le­żą­ca do re­jo­nu mi­ko­ła­jow­skie­go ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­jo­wiec – osada leśna w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Ki­jo­wiec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Za­le­sie
  • Ki­jo­wiec – część wsi Górki, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Brzo­zów
  • Ki­jo­wiec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin
  • Ki­jo­wiec – gro­ma­da w po­wie­cie bial­skim
  • Ki­jo­wiec – gro­ma­da w po­wie­cie ko­niń­skim
  • Ki­jo­wiec – wieś na Bia­ło­ru­si, obwód miń­ski, rejon wo­ło­żyń­ski
  • Ki­jo­wiec – wieś na Ukra­i­nie, obwód lwow­ski, rejon mi­ko­ła­jow­ski
  • Ki­jo­wiec-Ko­lo­nia
  • Ki­jo­wiec-Osied­le
  • Ki­jo­wiec-Szy­szy­nek

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kijowiecki

Wiktionary


kijowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ki­jo­wo


SJP.pl


kijowo

przy­słó­wek

 (1.1) pot. bar­dzo źle, okrop­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czuję się ki­jo­wo.

 (1.1) Ki­jo­wo, że nie zwol­nią nas z fizy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈjɔvɔ, AS: ḱii ̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kijowy

 rzecz. kij mrz., kijek mrz., kijkowanie n., kijaszek mrz.

Wiktionary


kijowski

1. → Kijów;
2. obwód ki­jow­ski - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­jo­wem, do­ty­czą­cy Ki­jo­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ki­jow­ski (kry­tyk) (1928-1985) – kry­tyk li­te­rac­ki
  • An­drzej Ki­jow­ski (praw­nik) (1945-2005) – sę­dzia
  • An­drzej Ta­de­usz Ki­jow­ski (ur. 1954) – pi­sarz, pu­bli­cy­sta
  • Da­riusz Ki­jow­ski (ur. 1955) – praw­nik
  • Jakub Ki­jow­ski (ur. 1979) – ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Ja­nusz Ki­jow­ski (ur. 1948) – re­ży­ser
  • Jerzy Ki­jow­ski (ur. 1943) – fizyk
  • Józef Ki­jow­ski (1923-1983) – po­li­tyk
  • Ma­te­usz Ki­jow­ski (ur. 1968) – dzia­łacz spo­łecz­ny, pu­bli­cy­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­wo­sła­wie zo­sta­ło zrów­na­ne w pra­wach ze wschod­nim Ko­ścio­łem unic­kim, a me­tro­po­li­ta ki­jow­ski wraz ze swymi bi­sku­pa­mi wcho­dził w skład Se­na­tu Rze­czy­po­spo­li­tej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈjɔfsʲci, AS: ḱii ̯ofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kijów mrz., Kijowszczyzna ż., kijowianin mos., kijowianka ż.

 przysł. kijowsko

Wiktionary


kijowszczyzna

re­gion w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion wokół Ki­jo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bazę jego suk­ce­su ma­te­rial­ne­go sta­no­wi­ły ogrom­ne dobra ziem­skie na Ki­jow­szczyź­nie z cen­trum w Bia­łej Cerk­wi i re­zy­den­cją w Alek­san­drii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kijów mrz., kijowianin mos., kijowianka ż.

 przym. kijowski

Wiktionary


kijowy

1. po­tocz­nie: kiep­ski, lichy, marny;
2. zwią­za­ny z kijem, np. sport ki­jo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) slang. młodz. bar­dzo zły, okrop­ny; eufem. od chu­jo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale masz ki­jo­wy wyś­wiet­lacz, nic na nim nie widać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈjɔvɨ, AS: ḱii ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kijowo

 rzecz. kij mrz., kijek mrz., kijkowanie n., kijaszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chusteczkowy

Wiktionary


kijski

przy­miot­nik od: Kije (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kijónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drew­nia­na ło­pat­ka do pra­nia na ka­mie­niu w rzece

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drew­nia­ny mło­tek do wbi­ja­nia pa­li­ków

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

:: rzecz. kijóń ż.

Wiktionary


kijów

po­tocz­nie: bicie, lanie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto nad Dnie­prem, sto­li­ca Ukra­i­ny;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w gmi­nie Dre­zden­ko;

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów;

 (1.4) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w gmi­nie Kru­szy­na;

Wiktionary

Kijów ( Київ, "Kyjiw") – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ukra­i­ny (pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści oraz po­wierzch­ni), le­żą­ce nad rzeką Dniepr.

Ma sta­tus mia­sta wy­dzie­lo­ne­go i jest oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym ob­wo­du ki­jow­skie­go. Sta­no­wi także naj­więk­szy oś­ro­dek prze­my­sło­wy i kul­tu­ral­no-na­u­ko­wy kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kijów po­ło­żo­ny jest nad Dnie­prem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcijuf, AS: ḱii ̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kijowianin m., kijowianka ż., Kijowszczyzna ż.

 przym. kijowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Kijůw

Wiktionary


kijóń

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. leśn. kloc uży­wa­ny do wbi­ja­nia me­ta­lo­we­go klina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kijónka ż.

Wiktionary


kik

[czy­taj: kik]
1. Klub In­te­li­gen­cji Ka­to­lic­kiej
2. Klub In­te­re­su­ją­cej Książ­ki


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Klub In­te­li­gen­cji Ka­to­lic­kiej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klub In­te­li­gen­cji Ka­to­lic­kiej (KIK)
  • Klub In­te­re­su­ją­cej Książ­ki (KIK)
  • Kajko i Ko­kosz
  • KiK – nie­miec­ka sieć dy­skon­tów tek­styl­nych
  • Kik – przy­sió­łek w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Kik – daw­niej część Mokr­ska w po­wie­cie wie­luń­skim
  • Kik – wieś w Chor­wa­cji
  • Ka­zi­mierz Kik – pol­ski po­li­to­log

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głos za­bie­rze przed­sta­wi­ciel­ka KIK-u z Mławy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cik, AS: ḱik

Wiktionary


kikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kikać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kikać ndk.

Wiktionary


kikać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ki­knąć)

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. za­glą­dać, zer­kać

 (1.2) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Gru­dziądz,Ku­ja­wy za­chod­nie. pa­trzeć, spo­glą­dać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kiknąć dk.

 rzecz. kikanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. reg-pl|Kresy południowe|kikować.; war. gw. Grudziądz kukać

Wiktionary


kikimora

zło­śli­wy duch do­mo­wy w wie­rze­niach ple­mion sło­wiań­skich; szi­szi­mo­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. szkod­li­wy duch do­mo­wy przy­bie­ra­ją­cy po­stać ma­leń­kiej ko­bie­ty, cza­sem nie­wi­dzial­ny;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ki­ki­mo­ra – dzie­ło mu­zycz­ne Ana­to­li­ja La­do­wa.

Ki­ki­mo­ra, szi­szi­mo­ra – w wie­rze­niach sło­wiań­skich szkod­li­wy duch do­mo­wy.

Ki­ki­mo­ra, uwa­ża­na nie­kie­dy za żonę do­mo­wi­ka, przy­bie­ra­ła po­stać ma­leń­kiej ko­bie­ty, choć po­tra­fi­ła także stać się nie­wi­dzial­na. Była wroga wobec męż­czyzn, po no­cach bu­dzi­ła nie­mow­lę­ta, plą­ta­ła przę­dzę, cza­sa­mi szko­dzi­ła także zwie­rzę­tom do­mo­wym, zwła­szcza zaś kurom.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby ochro­nić się przed ki­ki­mo­rą, wy­star­czy­ło po­ło­żyć się od­wrot­nie na łóżku (nogi na za­głó­wek, głowa tam, gdzie nogi) lub skrzy­żo­wać nogi pod­czas snu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcicĩˈmɔra, AS: ḱiḱĩmora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sziszimora

Wiktionary


kikolanin

miesz­ka­niec Ki­ko­ła (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kikolanka

miesz­kan­ka Ki­ko­ła (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kikolski

przy­miot­nik od: Kikół


SJP.pl


kikować

po­tocz­nie: uważ­nie ob­ser­wo­wać


SJP.pl


kikowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Pnie­wy
  • Ki­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo
  • Ki­ko­wo – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ki­ko­wie, w woj. wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


kikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kiks

1. chy­bio­ne ude­rze­nie w piłkę lub kulę bi­lar­do­wą;
2. po­mył­ka, fałsz przy wy­ko­ny­wa­niu ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
3. błąd, nie­wła­ści­we po­su­nię­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­sto­sow­ne, nie­o­cze­ki­wa­ne, błęd­ne za­cho­wa­nie, po­su­nię­cie

 (1.2) sport. chy­bio­ne ude­rze­nie lub kop­nię­cie w piłkę

 (1.3) sport. chy­bio­ne ude­rze­nie w kulę w bi­lar­dzie

 (1.4) muz. fał­szy­wy dźwięk pod­czas wy­ko­ny­wa­nia ut­wo­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciks, AS: ḱiks

Wiktionary


kiksja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Kick­xia|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych;

Wiktionary

Kik­sja, lnica ("Kick­xia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych. Obej­mu­je 24 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Eu­ro­pie, w pół­noc­nej i pół­noc­no-wschod­niej Afry­ce (w tym na Wy­spach Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka, Wy­spach Ka­na­ryj­skich, na wscho­dzie po Kenię na po­łud­niu), w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji (po Ka­zach­stan, Kir­gi­stan i Pa­ki­stan na wscho­dzie). W Pol­sce rosną dwa ga­tun­ki jako za­do­mo­wio­ne an­tro­po­fi­ty: kik­sja oszcze­po­wa­ta "K. ela­ti­ne" i kik­sja zgię­to­o­stro­go­wa "K. spu­ria".

Wikipedia


kiksować

po­peł­niać po­mył­ki, mylić się, chy­biać


SJP.pl


kikucik

zdrob­nie­nie od: kikut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kikut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kikut m.

Wiktionary


kikuju

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) etn. jedna z grup et­nicz­nych za­miesz­ku­ją­cych Kenię;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) etn. męż­czyz­na lub chło­piec z ple­mię­e­mie­nia Ki­ku­ju (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) etn. ko­bie­ta lub dziew­czy­na z ple­mię­e­mie­nia Ki­ku­ju (1.1)

Wiktionary

Ki­ku­ju (Kĩkũyũ, Gĩkũyũ, Gi­ku­ju) – naj­licz­niej­sza grupa et­nicz­na Kenii. Ich oj­czyz­ną są żyzne, cen­tral­ne wy­ży­ny Kenii, na któ­rych pro­wa­dzi­li rol­ni­czy tryb życia. Ich ję­zy­kiem jest język ki­ku­ju, na który skła­da­ją się trzy dia­lek­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kikuju m., Kikujowie nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kikujowie

Wiktionary


kikut

część koń­czy­ny lub palca po­zo­sta­ła po am­pu­ta­cji lub ist­nie­ją­ca od uro­dze­nia; część na­rzą­du wew­nętrz­ne­go po­zo­sta­ła po wy­cię­ciu frag­men­tu tego na­rzą­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. od­sta­ją­ca po­zo­sta­łość am­pu­to­wa­nej koń­czy­ny lub część ciała nie­do­sta­tecz­nie wyksz­tał­co­na

 (1.2) med. wet. po­zo­sta­łość na­rzą­du wew­nętrz­ne­go po usu­nię­ciu jego czę­ści

 (1.3) pot. wy­sta­ją­ca reszt­ka cze­goś, zaz­wy­czaj po usz­ko­dze­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kikut – część koń­czy­ny lub palca, do naj­bliż­sze­go stawu, po­zo­sta­ła po am­pu­ta­cji, albo wsku­tek wro­dzo­ne­go braku; rów­nież resz­ta na­rzą­du wew­nętrz­ne­go po­zo­sta­łe­go po wy­cię­ciu
  • Mar­cin Kikut (ur. 1983) – pol­ski pił­karz
  • Kikut – wznie­sie­nie na Rów­ni­nie Bia­ło­gardz­kiej, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bie­sie­kierz
  • Kikut – wznie­sie­nie na wy­spie Wolin, w Pas­mie Wo­liń­skim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Mię­dzyz­dro­je
  • La­tar­nia Mor­ska Kikut

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ob­cię­ciu palca zo­stał mi je­dy­nie kikut.

 (1.1) Dziec­ko uro­dzi­ło się bez w pełni wyksz­tał­co­nych koń­czyn, a je­dy­nie z ma­leń­ki­mi ki­ku­ta­mi.

 (1.1) Pu­de­lek są­sia­dów merda ki­ku­tem ogon­ka z za­wrot­ną pręd­ko­ścią.

 (1.3) Sczer­nia­łe ki­ku­ty mart­wych ro­ślin nie­ru­cho­mo ster­cza­ły w zi­mo­wej pust­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcikut, AS: ḱikut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kikucik mrz.

Wiktionary


kikutnica

mor­ski sta­wo­nóg po­kro­jem zbli­żo­ny do pa­ją­ka, ma­ją­cy bar­dzo dłu­gie od­nó­ża przy­po­mi­na­ją­ce ki­ku­ty


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ki­kut­ni­ca – sta­wo­nóg z gro­ma­dy ki­kut­nic (Pyc­no­go­ni­da)
  • ki­kut­ni­ca (Ap­te­ry­gi­da) – ro­dzaj owa­dów z rzędu skor­ków

Wikipedia


kikutnice

gro­ma­da sta­wo­no­gów obej­mu­ją­ca ponad 1300 ga­tun­ków


SJP.pl

Ki­kut­ni­ce ("Pyc­no­go­ni­da", „pycno” – ści­słe pa­kie­ty, „gonid” – go­ni­dia), zwane także Pan­to­po­da lub „mor­ski­mi pa­ją­ka­mi” – kos­mo­po­li­tycz­na gro­ma­da sta­wo­no­gów, wy­stę­pu­ją­ca zwła­szcza w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, Morza Ka­ra­ib­skie­go, a także Oce­a­nów Ark­tycz­ne­go i An­tark­tycz­ne­go.

Wikipedia


kikutniczka

ki­kut­nicz­ka po­spo­li­ta - ga­tu­nek skor­ka


SJP.pl


kikutowy

→ kikut


SJP.pl

Patrz:

kikut

kikół

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Kikół – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Kikół.

Kikół uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1745 roku. Zo­stał po­zba­wio­ny praw miej­skich 13 stycz­nia 1870 i włą­czo­ny do gminy Kikół w po­wie­cie lip­now­skim.

Wikipedia


kil

1. wią­za­nie szkie­le­tu ka­dłu­ba stat­ku; stęp­ka;
2. li­stwa chro­nią­ca ka­dłub sa­mo­lo­tu przed moż­li­wy­mi usz­ko­dze­nia­mi w cza­sie star­tu i lą­do­wa­nia;
3. duża kie­szeń na cza­szy spa­do­chro­nu słu­żą­ca zwięk­sze­niu jego sta­tecz­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. belka na dnie ka­dłu­ba stat­ku, cią­gną­ca się od dzio­bu do rufy;

 (1.2) zool. za­o­strzo­na kra­wędź ciała niek­tó­rych zwie­rząt;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kil – gwia­zdo­zbiór
  • Kil – ele­ment stat­ku
  • Kil – za­o­strzo­na kra­wędź ciała u niek­tó­rych zwie­rząt
  • Kil – miej­sco­wość w Szwe­cji
  • Kil – miej­sco­wość w Szwe­cji
  • Kil – gmina w Szwe­cji
  • Ryoo Chang-kil – pół­noc­no­ko­re­ań­ski pił­karz.
  • Kim Young-kil – pół­noc­no­ko­re­ań­ski pił­karz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: cil, AS: ḱil

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stępka

Wiktionary


kilak

guz­ko­wa­ta zmia­na w trze­cio­rzę­do­wym sta­dium kiły do­ty­czą­ca wielu na­rzą­dów, naj­czę­ściej po­ja­wia się na skó­rze, ślu­zów­kach, w ukła­dzie szkie­le­to­wym, osią­ga roz­mia­ry od kilku mi­li­me­trów do kilku cen­ty­me­trów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) med. grud­ko­wa­ty guz za­pal­ny, bę­dą­cy ob­ja­wem kiły

Wiktionary


kilanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kilarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do Ki­la­ra, Ki­la­ro­wej lub Ki­la­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nie li­czył na Ki­la­ro­wy spa­dek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kilar m./ż., Kilarowa ż.; Kilarówna ż.

Wiktionary


kilarski

naz­wi­sko


SJP.pl


kilać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ła­sko­tać

Wiktionary


kilblok

jeden z drew­nia­nych klo­ców, na któ­rych usta­wia­ny jest bu­do­wa­ny lub do­ko­wa­ny sta­tek; blok stęp­ko­wy


SJP.pl


kilblokowy

przy­miot­nik od: kil­blok


SJP.pl


kildin

rze­czow­nik

 (1.1) jęz. język jed­nej z grup et­nicz­nych La­poń­czy­ków (kil­din), za­miesz­ku­ją­cych Pół­wy­sep Kol­ski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język kildin

Wiktionary


kiler

płat­ny za­bój­ca; kil­ler


SJP.pl

Zo­bacz też: Kiler (album).

Kiler – pol­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na w re­ży­se­rii Ju­liu­sza Ma­chul­skie­go z 1997 roku na pod­sta­wie sce­na­riu­sza Pio­tra We­re­śnia­ka, wy­pro­du­ko­wa­na przez Stu­dio Fil­mo­we „Zebra”.

Bo­ha­te­rem filmu jest ty­tu­ło­wy tak­sów­karz Jerzy Kiler (Ce­za­ry Pa­zu­ra), który zo­sta­je wro­bio­ny w mor­der­stwo gang­ste­ra i pró­bu­je bez­sku­tecz­nie udo­wod­nić swoją nie­win­ność. Film od­niósł wiel­ki suk­ces ko­mer­cyj­ny (obej­rza­ło go około 2 mi­lio­ny wi­dzów).

Wikipedia


kilerka

po­tocz­nie: za­bój­czy­ni; kil­ler­ka


SJP.pl


kilia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. głów­ne, pół­noc­ne ramię uj­ścio­we Du­na­ju;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie ode­skim na lewym brze­gu Kilii (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kilia – głów­ne ramię delty Du­na­ju
  • Kilia – mia­sto na Ukra­i­nie
  • Kilia – imię żeń­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcilʲja, AS: ḱilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kilijski

Wiktionary


kilian

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Ki­lian – imię mę­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go, ety­mo­lo­gicz­nie wią­żą­ce się ze sło­wem "gil­le­an" „mnich”. An­giel­ska, pol­ska i nie­miec­ka forma imie­nia "Cil­lian" po­cho­dzi od słowa "ce­al­lach" oz­na­cza­ją­ce­go „wojna” lub "ceall" oz­na­cza­ją­ce­go „ko­ściół”. Ist­nie­ją za­pi­sy tego imie­nia w Pol­sce po­cho­dzą­ce je­szcze ze śred­nio­wie­cza.

Wikipedia


kiliana

imię żeń­skie


SJP.pl

Ki­lia­na, Kilia – imię żeń­skie; żeń­ski od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Ki­lian po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go, od "ce­al­lach" oz­na­cza­ją­ce­go "wojna" lub "ceall" oz­na­cza­ją­ce­go "ko­ściół". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ki­lian.

Wikipedia


kilianek

zdrob­nie­nie od: Ki­lian (imię mę­skie)


SJP.pl


kilianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ki­lia­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kilianka

zdrob­nie­nie od: Ki­lian (imię mę­skie)


SJP.pl


kiliankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ki­lian­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kilianostwo

Ki­lian z mał­żon­ką; Ki­lia­no­wie


SJP.pl


kilianowie

Ki­lian z mał­żon­ką; Ki­lia­no­stwo


SJP.pl


kilianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ki­lia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kiliański

naz­wi­sko


SJP.pl


kilijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kilią, do­ty­czą­cy Kilii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Licz­ba Buł­ga­rów jest po­nad­to dość wy­so­ka w są­sia­du­ją­cych z re­jo­nem buł­gar­skim ob­wo­du ode­skie­go re­jo­na­mi: ki­lij­skim, re­nij­skim i im­za­ił­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kilia ż.

Wiktionary


kilim

barw­ny, wzo­rzy­sty dywan dwu­stron­ny na ścia­nę lub po­dło­gę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dwu­stron­na, weł­nia­na tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na

Wiktionary

Kilim – tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na, dwu­stron­na, wy­ko­ny­wa­na weł­nia­nym wąt­kiem na os­no­wie weł­nia­nej lub lnia­nej. Wy­ko­ny­wa­na w splo­cie płó­cien­nym tech­ni­ką pło­cho­wą lub grze­bycz­ko­wą na warsz­ta­tach pio­no­wych lub po­zio­mych. Wzór tka­ni­ny two­rzą gęsto zbi­ja­ne i kry­ją­ce os­no­wę nitki wątku. Naj­prost­szy­mi mo­ty­wa­mi de­ko­ra­cyj­ny­mi były pasy barw­ne lub wzory ge­o­me­trycz­ne oraz sty­li­zo­wa­ne or­na­men­ty ro­ślin­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem sobie kilim z luk­sor­skim wi­docz­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcilʲĩm, AS: ḱilʹĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilimiarstwo n., kilimkarstwo n., kilimkarnia ż., kilimiarz m., kilimkarz m.

:: zdrobn. kilimek m.

 przym. kilimkowy, kilimkarski

Wiktionary


kilimandżaro

masyw wul­ka­nicz­ny w Tan­za­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­wyż­sza góra Afry­ki po­ło­żo­na w Tan­za­nii nie­da­le­ko gra­ni­cy z Kenią;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ki­li­man­dża­ro (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ki­li­man­dża­ro – roz­le­gły, obec­nie drze­mią­cy wul­kan w pół­noc­no-wschod­niej Tan­za­nii, w po­bli­żu gra­ni­cy z Kenią, około 80 km na wschód od wschod­nie­go od­ga­łę­zie­nia Wiel­kie­go Rowu Afry­kań­skie­go. Jest naj­wyż­szą górą Afry­ki i je­dy­nym miej­scem na kon­ty­nen­cie, gdzie śnieg jest ca­ło­rocz­ny. Masyw ten jest wi­docz­ny z od­le­gło­ści prze­kra­cza­ją­cej 150 km.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ra­dził iść nie do Ki­li­man­dża­ro, ale do Mro­go­ro i Usan­go­ra, bo tam są misje, za­pew­nił przy­ję­cie w nich, któ­re­go ki­li­man­dżar­ska, jako nowo ut­wo­rzo­na i nie skoń­czo­na, dać by nie mogła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilʲĩmãn͇ˈd͡ʒarɔ, AS: ḱilʹĩmãṇǯaro

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kilimandżarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. dach Afryki

Wiktionary


kilimandżarski

→ Ki­li­man­dża­ro


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­li­man­dża­ro, do­ty­czą­cy Ki­li­man­dża­ro

Wiktionary

Patrz:

Kilimandżaro

Przykłady

 (1.1) Ra­dził iść nie do Ki­li­man­dża­ro, ale do Mro­go­ro i Usan­go­ra, bo tam są misje, za­pew­nił przy­ję­cie w nich, któ­re­go ki­li­man­dżar­ska, jako nowo ut­wo­rzo­na i nie skoń­czo­na, dać by nie mogła.

 (1.1) Rzecz w tym, że je­dy­nym środ­kiem ko­mu­ni­ka­cji w tej czę­ści Afry­ki były włas­ne nogi, a na sam marsz z wy­brze­ża pod Ki­li­man­dża­ro mie­sią­ca było mało. Sien­kie­wicz mart­wił się tylko, czy na ki­li­man­dżar­ską wy­pra­wę star­czy mu pie­nię­dzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kilimandżaro n.

Wiktionary


kilimek

zdrob­nie­nie od: kilim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kilim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwaj ofi­ce­ro­wie sie­dzie­li na fo­te­lach, po obu stro­nach ławy z ło­wic­kim ki­lim­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilim mrz.

Wiktionary


kilimiarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się tka­niem ki­li­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilʲĩˈmʲjarka, AS: ḱilʹĩmʹi ̯arka

Wiktionary


kilimiarski

do­ty­czą­cy ki­li­miar­stwa


SJP.pl


kilimiarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­jęt­ność, sztu­ka tka­nia ki­li­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilʲĩˈmʲjarstfɔ, AS: ḱilʹĩmʹi ̯arstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilim mrz.

Wiktionary


kilimkarnia

pra­cow­nia wyt­wa­rza­ją­ca ki­lim­ki


SJP.pl


kilimkarski

do­ty­czą­cy ki­lim­kar­stwa


SJP.pl


kilimkarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­jęt­ność, sztu­ka tka­nia ki­li­mów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilim m.

Wiktionary


kilimkowy

przy­miot­nik od: ki­li­mek


SJP.pl


kilimowy

przy­miot­nik od: kilim


SJP.pl


kiliszek

naz­wi­sko


SJP.pl


kiliński

naz­wi­sko


SJP.pl


kiljański

naz­wi­sko


SJP.pl


kilka

mała ryba z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych; tiul­ka


SJP.pl

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) oz­na­cze­nie w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­by od trzech do dzie­wię­ciu w od­nie­sie­niu do grupy rze­czow­ni­ków nie­mę­sko­o­so­bo­wych (ko­biet, zwie­rząt lub rze­czy)

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) icht. ro­dzaj ma­łych ryb z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cych Morze Ka­spij­skie, Azow­skie, Czar­ne i Śró­dziem­ne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azo­tek galu jest pie­kiel­nie wy­trzy­ma­łym ma­te­ria­łem — topi się w tem­pe­ra­tu­rze kilku ty­się­cy stop­ni i ci­śnie­niu kil­ka­na­ście ty­się­cy razy więk­szym od at­mos­fe­rycz­ne­go.

 (1.1) Na par­kin­gu stało kilka sa­mo­cho­dów.

 (1.1) Wios­ną i latem 1492 Krzysz­tof Ko­lumb mu­siał poś­wię­cić kilka mie­się­cy na na­mó­wie­nie 90 osób na pier­wszą wy­pra­wę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcilka, AS: ḱilka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: zaim. kilku, kilkoro

:: temsłow. kilku-, kilko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieco, mało, trochę, niedużo, niewiele, co nieco, pot. ciut, tyci, parę

 (2.1) tiulka

Wiktionary


kilkadziesiąt

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­bę w prze­dzia­le od 20 do 99; pa­rę­dzie­siąt, ileś­dzie­siąt


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) oz­na­cze­nie w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­by od dwu­dzie­stu do dzie­więć­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kil­ka­dzie­siąt matek i dzie­ci wzię­ło udział w kon­kur­sie.

 (1.1) Kil­ku­dzie­się­ciu pra­cow­ni­ków firmy zre­zy­gno­wa­ło ze swo­ich posad z po­wo­du zbyt ni­skich płac.

 (1.1) Na zdję­ciu widać kil­ku­dzie­się­ciu chłop­ców w mun­du­rach.

 (1.1) Na zdję­ciu widać kil­ka­dzie­siąt dziew­czy­nek w mun­du­rach.

 (1.1) Drwal ściął kil­ka­dzie­siąt drzew w ciągu ty­god­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkaˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt, AS: ḱilkaʒ́ėśõnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parędziesiąt

Wiktionary


kilkakrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) sze­reg razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cho­dzi­łam do niego kil­ka­krot­nie, ale nie ot­wie­ra.

 (1.1) Za­wod­nik był kon­tuz­jo­wa­ny kil­ka­krot­nie w to samo miej­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilkakrotność ż.

 przym. kilkakrotny, kilkukrotny

 licz. kilkakroć

 przysł. kilkakroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieraz, kilkakroć

Wiktionary


kilkakrotność

pow­ta­rzal­ność do­ty­czą­ca kilku na­stę­pu­ją­cych zaraz po sobie zda­rzeń, frag­men­tów lub cykli


SJP.pl


kilkakrotny

kil­ko­krot­ny, kil­ku­krot­ny;
1. pow­ta­rza­ją­cy się kilka razy;
2. kilka razy więk­szy od cze­goś po­rów­ny­wa­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który odbył się kilka razy, zo­stał pow­tó­rzo­ny (miał miej­sce) okre­ślo­ną ilość razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kil­ka­krot­ny mi­ni­ster spraw za­gra­nicz­nych podał się do dy­mi­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkaˈkrɔtnɨ, AS: ḱilkakrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilkakrotność ż.

 przysł. kilkakrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilkukrotny, kilkokrotny, parokrotny, powtórzony

Wiktionary


kilkakroć

parę, kilka razy; pa­ro­kroć


SJP.pl

przy­słó­wek li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) przest. kilka razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad­le­cia­ły stad­kiem cy­ran­ki, krą­ży­ły kil­ka­kroć z wy­cią­gnię­ty­mi szy­ja­mi, prze­ry­wa­jąc ciszę me­lo­dyj­nym, dzwo­nią­cym świ­stem skrzy­deł, za­ta­cza­ły w po­wie­trzu elip­sy coraz mniej­sze – wresz­cie za­pa­dły w trzci­ny, z ło­sko­tem ro­zbi­ja­jąc wodę pier­sia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kilkakrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parokroć

Wiktionary


kilkanaście

li­czeb­nik okre­śla­ją­cy licz­bę więk­szą od dzie­się­ciu a mniej­szą od dwu­dzie­stu; pa­rę­na­ście


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) oz­na­cze­nie w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­by od je­de­na­stu do dzie­więt­na­stu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczę­ście co kil­ka­dzie­siąt kro­ków wzno­si­ły się kopce ter­mi­tów, wy­so­kie nie­kie­dy na kil­ka­na­ście stóp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkãˈnaɕt͡ɕɛ, AS: ḱilkãnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kilkanaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paręnaście

Wiktionary


kilkanaścioro

li­czeb­nik okre­śla­ją­cy licz­bę więk­szą od dzie­się­ciu a mniej­szą od dwu­dzie­stu, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl


kilkaset

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­bę w prze­dzia­le od 200 do 999; pa­rę­set, ileś­set


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) oz­na­cze­nie w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­by od dwu­stu do dzie­wię­ciu­set dzie­więć­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Chre­szcza­ty­ku ro­zbi­to kil­ka­set na­mio­tów, w któ­rych dzień i noc ko­czo­wa­ło kilka ty­się­cy ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcilkasɛt, AS: ḱilkaset

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paręset; daw. kroćset

Wiktionary


kilkoaktowy

skła­da­ją­cy się z kilku aktów; kil­ku­ak­to­wy


SJP.pl


kilkoarkuszowy

skła­da­ją­cy się z kilku ar­ku­szy; kil­ku­ar­ku­szo­wy


SJP.pl


kilkocalowy

ma­ją­cy dłu­gość kilku cali; kil­ku­ca­lo­wy


SJP.pl


kilkocentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość kilku cen­ty­me­trów; kil­ku­cen­ty­me­tro­wy, pa­ro­cen­ty­me­tro­wy


SJP.pl


kilkodniowy

trwa­ją­cy, od­by­wa­ją­cy się kilka dni; kil­kud­nio­wy


SJP.pl


kilkofazowy

skła­da­ją­cy się z kilku faz; kil­ku­fa­zo­wy


SJP.pl


kilkogodzinny

trwa­jąc kilka go­dzin; kil­ku­go­dzin­ny


SJP.pl


kilkogroszowy

ma­ją­cy war­tość kilku gro­szy; kil­ku­gro­szo­wy


SJP.pl


kilkogłosowy

wy­ko­ny­wa­ny przez kilka gło­sów; kil­ku­gło­so­wy


SJP.pl


kilkohektarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię kilku hek­ta­rów; kil­ku­hek­ta­ro­wy


SJP.pl


kilkokartkowy

skła­da­ją­cy się z kilku kar­tek; kil­ku­kart­ko­wy


SJP.pl


kilkokrotny

rzad­ko: kil­ka­krot­ny, kil­ku­krot­ny;
1. pow­ta­rza­ją­cy się kilka razy;
2. kilka razy więk­szy od cze­goś po­rów­ny­wa­ne­go


SJP.pl


kilkolatek

rzad­ko: osoba ma­ją­ca kilka lat; kil­ku­la­tek, pa­ro­la­tek


SJP.pl


kilkolatka

rzad­ko: dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca kilka lat; kil­ku­lat­ka, pa­ro­lat­ka


SJP.pl


kilkoletni

kil­ku­let­ni, pa­ro­let­ni;
1. trwa­ją­cy kilka lat; przy­pa­da­ją­cy za kilka lat;
2. bę­dą­cy w wieku kilku lat, ma­ją­cy kilka lat


SJP.pl


kilkometrowy

ma­ją­cy kilka me­trów dłu­go­ści; kil­ku­me­tro­wy


SJP.pl


kilkomiesięczny

trwa­ją­cy kilka mie­się­cy; kil­ku­mie­sięcz­ny


SJP.pl


kilkomilimetrowy

ma­ją­cy dłu­gość kilku mi­li­me­trów; kil­ku­mi­li­me­tro­wy


SJP.pl


kilkomilionowy

li­czą­cy kilka mi­lio­nów cze­goś; kil­ku­mi­lio­no­wy


SJP.pl


kilkomilowy

ma­ją­cy dłu­gość kilku mil; kil­ku­mi­lo­wy


SJP.pl


kilkominutowy

trwa­ją­cy kilka minut; kil­ku­mi­nu­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. trwa­ją­cy kilka minut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilkuminutowy

Wiktionary


kilkomorgowy

ma­ją­cy dłu­gość kil­ku­na­stu mor­gów; kil­ku­mor­go­wy


SJP.pl


kilkonastodniowy

trwa­ją­cy kil­ka­na­ście dni; kil­ku­na­stod­nio­wy


SJP.pl


kilkonastogodzinny

trwa­ją­cy kil­ka­na­ście go­dzin; kil­ku­na­sto­go­dzin­ny


SJP.pl


kilkonastohektarowy

ma­ją­cy kil­ka­na­ście hek­ta­rów; kil­ku­na­sto­hek­ta­ro­wy


SJP.pl


kilkonastoletni

ma­ją­cy kil­ka­na­ście lat; trwa­ją­cy kil­ka­na­ście lat; kil­ku­na­sto­let­ni


SJP.pl


kilkoodcinkowy

skła­da­ją­cy się z kilku od­cin­ków; kil­ku­od­cin­ko­wy


SJP.pl


kilkoosobowy

skła­da­ją­cy się z kilku osób; kil­ku­o­so­bo­wy, pa­ro­o­so­bo­wy


SJP.pl


kilkopiętrowy

skła­da­ją­cy się z kilku pię­ter; kil­ku­pię­tro­wy


SJP.pl


kilkopokojowy

skła­da­ją­cy się z kilku pokoi (po­ko­jów), np. kil­ko­po­ko­jo­we miesz­ka­nie; kil­ku­po­ko­jo­wy


SJP.pl


kilkopoziomowy

skła­da­ją­cy się z kilku po­zio­mów; kil­ku­po­zio­mo­wy


SJP.pl


kilkoramienny

ma­ją­cy kilka ra­mion, odnóg itp.; kil­ku­ra­mien­ny


SJP.pl


kilkoro

li­czeb­nik okre­śla­ją­cy licz­bę więk­szą od dwóch a mniej­szą od dzie­się­ciu, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) oz­na­cze­nie w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­by od trzech do dzie­wię­ciu w od­nie­sie­niu do grupy zło­żo­nej za­rów­no z rze­czow­ni­ków mę­sko­o­so­bo­wych (męż­czyzn, chłop­ców) jak i nie­mę­sko­so­bo­wych (ko­biet, dziew­czyn, dzie­ci)

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kilka, kilku

Wiktionary


kilkorodzinny

przez­na­czo­ny dla kilku ro­dzin, mie­szczą­cy kilka ro­dzin; kil­ku­ro­dzin­ny


SJP.pl


kilkostopniowy

ma­ją­cy kilka stop­ni, skła­da­ją­cy się z kilku stop­ni; kil­ku­stop­nio­wy


SJP.pl


kilkostronicowy

skła­da­ją­cy się z kilku stro­nic (stron); kil­ku­stro­ni­co­wy


SJP.pl


kilkostronowy

skła­da­ją­cy się z kilku stron (stro­nic); kil­ku­stro­ni­co­wy, kil­ku­stro­no­wy


SJP.pl


kilkotomowy

skła­da­ją­cy się z kilku tomów; kil­ku­to­mo­wy


SJP.pl


kilkotonowy

kil­ku­to­no­wy;
1. wa­żą­cy kilka ton (np. kil­ko­to­no­wy ła­du­nek), mo­gą­cy udź­wi­gnąć kilka ton (np. kil­ko­to­no­wy dźwig);
2. zło­żo­ny z kilku tonów mu­zycz­nych (np. kil­ko­to­no­wy akord)


SJP.pl


kilkotygodniowy

trwa­ją­cy kilka ty­god­ni; kil­ku­ty­god­nio­wy


SJP.pl


kilkowarstwowy

skła­da­ją­cy się z kilku warstw; kil­ku­war­stwo­wy


SJP.pl


kilkowiekowy

trwa­ją­cy kilka wie­ków; kil­ku­wie­ko­wy


SJP.pl


kilkowierszowy

skła­da­ją­cy się z kilku wier­szy; kil­ku­wier­szo­wy


SJP.pl


kilkowioskowy

skła­da­ją­cy się z kilku wio­sek; kil­ku­wio­sko­wy


SJP.pl


kilkowyrazowy

skła­da­ją­cy się z kilku wy­ra­zów; kil­ku­wy­ra­zo­wy


SJP.pl


kilkozłotowy

ma­ją­cy war­tość kilku zło­tych; kil­ku­zło­to­wy


SJP.pl


kilku

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) oz­na­cze­nie w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­by od trzech do dzie­wię­ciu w od­nie­sie­niu do grupy rze­czow­ni­ków mę­sko­o­so­bo­wych (np. męż­czyzn, chłop­ców)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś by­wa­li zna­ko­mi­ci poeci. Pol­ska też ich kilku miała.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kilka, kilkoro

 temsłow. kilku-, kilko-

Wiktionary


kilkuaktowy

skła­da­ją­cy się z kilku aktów; kil­ko­ak­to­wy


SJP.pl


kilkuarkuszowy

skła­da­ją­cy się z kilku ar­ku­szy; kil­ko­ar­ku­szo­wy


SJP.pl


kilkuarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię kilku arów


SJP.pl


kilkuatomowy

zło­żo­ny z kilku ato­mów, np. układ kil­ku­a­to­mo­wy


SJP.pl


kilkubramkowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się strze­le­niem kilku bra­mek


SJP.pl


kilkucalowy

ma­ją­cy dłu­gość kilku cali; kil­ko­ca­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka cali

Wiktionary


kilkucentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość kilku cen­ty­me­trów; kil­ko­cen­ty­me­tro­wy, pa­ro­cen­ty­me­tro­wy


SJP.pl


kilkucyfrowy

skła­da­ją­cy się z kilku cyfr


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z od trzech do dzie­wię­ciu cyfr

Wiktionary


kilkuczęściowy

skła­da­ją­cy się z kilku czę­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka czę­ści

Wiktionary


kilkuczłonowy

skła­da­ją­cy się z kilku czło­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka czło­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­sie ono ze sobą nie­bez­pie­czeń­stwo cha­o­su w struk­tu­rach ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej i dłu­gich prze­tar­gów w przy­pad­ku kil­kucz­ło­no­wych ko­a­li­cji rzą­do­wych.

Wiktionary


kilkudaniowy

skła­da­ją­cy się z kilku dań


SJP.pl


kilkudniowy

trwa­ją­cy, od­by­wa­ją­cy się kilka dni; kil­kod­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy kilka dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kil­kud­nio­wej ab­sen­cji cho­ro­bo­wej pre­zy­dent wró­cił do pracy. - Po­wo­li wraca do obo­wiąz­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkuˈdʲɲɔvɨ, AS: ḱilkudʹńovy

Wiktionary


kilkudziesięciodniowy

trwa­ją­cy kil­ka­dzie­siąt dni


SJP.pl


kilkudziesięciokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość kil­ku­dzie­się­ciu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy kil­ka­dzie­siąt ki­lo­me­trów


SJP.pl


kilkudziesięciokrotność

→ kil­ku­dzie­się­cio­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

kilkudziesięciokrotny

kilkudziesięciokrotny

a) pow­ta­rza­ją­cy się kil­ka­dzie­siąt razy;
b) kil­ka­dzie­siąt razy więk­szy od cze­goś po­rów­ny­wa­ne­go


SJP.pl


kilkudziesięciolecie

okres kil­ku­dzie­się­ciu lat


SJP.pl


kilkudziesięcioletni

ma­ją­cy kil­ka­dzie­siąt lat, trwa­ją­cy kil­ka­dzie­siąt lat itp.


SJP.pl


kilkudziesięciometrowy

ma­ją­cy dłu­gość kil­ku­dzie­się­ciu me­trów, wy­no­szą­cy kil­ka­dzie­siąt me­trów


SJP.pl


kilkudziesięciominutowy

trwa­ją­cy kil­ka­dzie­siąt minut


SJP.pl


kilkudziesięcioosobowy

1. skła­da­ją­cy się z kil­ku­dzie­się­ciu osób (np. dru­ży­na kil­ku­dzie­się­cio­o­so­bo­wa);
2. przez­na­czo­ny dla kil­ku­dzie­się­ciu osób (np. kil­ku­dzie­się­cio­o­so­bo­wy au­to­bus)


SJP.pl


kilkudziesięciopiętrowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­dzie­się­ciu pię­ter


SJP.pl


kilkudziesięcioprocentowy

sta­no­wią­cy kil­ka­dzie­siąt pro­cent ja­kiejś ca­ło­ści


SJP.pl


kilkudziesięciosekundowy

trwa­ją­cy kil­ka­dzie­siąt se­kund


SJP.pl


kilkudziesięciostronicowy

taki, który ma kil­ka­dzie­siąt stro­nic


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy kil­ka­dzie­siąt stron, skła­da­ją­cy się z kil­ku­dzie­się­ciu stron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkud͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔstrɔ̃ɲiˈt͡sɔvɨ, AS: ḱilkuʒ́ėśė̃ńćostrõńicovy

Wiktionary


kilkudziesięciostronowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­dzie­się­ciu stron (stro­nic)


SJP.pl


kilkuelementowy

skła­da­ją­cy się z kilku ele­men­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z od trzech do dzie­wię­ciu ele­men­tów

Wiktionary


kilkuetapowy

zło­żo­ny z kilku eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka eta­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­le­piej zgło­sić się na ba­da­nie i szcze­pie­nie 2 mie­sią­ce przed pla­no­wa­ća­no­wa­nym wy­ja­zdem, gdyż niek­tó­re szcze­pie­nia są kil­ku­e­ta­po­we.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kilkuetapowo

Wiktionary


kilkufazowy

skła­da­ją­cy się z kilku faz; kil­ko­fa­zo­wy


SJP.pl


kilkugodzinny

trwa­ją­cy kilka go­dzin; kil­ko­go­dzin­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który trwa kilka go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta za­led­wie kil­ku­go­dzin­na sesja była jed­nak na tyle owoc­na, że Wex­ler zde­cy­do­wał się na dal­szą pracę z tą samą ekipą, tyle że w Nowym Jorku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. kilkogodzinny

Wiktionary


kilkugramowy

wa­żą­cy kilka gra­mów


SJP.pl


kilkugroszowy

ma­ją­cy war­tość kilku gro­szy; kil­ko­gro­szo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wart kilka gro­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby to była pod­wyż­ka kil­ku­gro­szo­wa, ale nie­ste­ty ku­pu­jąc bilet mu­si­my do­pła­cić pra­wie 10 zł.

Wiktionary


kilkugłosowy

wy­ko­ny­wa­ny przez kilka gło­sów; kil­ko­gło­so­wy


SJP.pl


kilkuhektarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię kilku hek­ta­rów; kil­ko­hek­ta­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka hek­ta­rów

Wiktionary


kilkuizbowy

skła­da­ją­cy się z kilku izb


SJP.pl


kilkujęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się kil­ko­ma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w kilku ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się kil­ko­ma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. wie­lo­ję­zycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkujɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ḱilkui ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielojęzyczny, wielojęzykowy, różnojęzyczny, różnojęzykowy, kilkujęzykowy

Wiktionary


kilkujęzykowy

przy­miot­nik

 (1.1) zob. wie­lo­ję­zycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkujɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: ḱilkui ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielojęzyczny, wielojęzykowy, różnojęzyczny, różnojęzykowy, kilkujęzyczny

Wiktionary


kilkukanałowy

ma­ją­cy kilka ka­na­łów


SJP.pl


kilkukartkowy

skła­da­ją­cy się z kilku kar­tek; kil­ko­kart­ko­wy


SJP.pl


kilkukilogramowy

1. wa­żą­cy kilka ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na kilka ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


kilkukilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość kilku ki­lo­me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość (dłu­gość) kilku ki­lo­me­trów

Wiktionary


kilkuklasowy

skła­da­ją­cy się z kilku klas


SJP.pl


kilkukrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) sze­reg razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jolka pu­ka­ła już do niego kil­ku­krot­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kilkukrotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieraz, kilkakroć

Wiktionary


kilkukrotność

→ kil­ku­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

kilkukrotny

kilkukrotny

kil­ko­krot­ny, kil­ka­krot­ny;
1. pow­ta­rza­ją­cy się kilka razy;
2. kilka razy więk­szy od cze­goś po­rów­ny­wa­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. kil­ka­krot­ny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firma zmu­szo­na zo­sta­ła do kil­ku­krot­ne­go ob­ni­ża­nia ceny za do­star­cza­ne cie­pło.

 (1.1) (…) auta oso­bo­we ut­knę­ły w za­spach i wy­je­cha­ły do­pie­ro po kil­ku­krot­nej in­ter­wen­cji płu­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkuˈkrɔtnɨ, AS: ḱilkukrotny

Wiktionary

Powiązane:

 licz. kilkukrotnie

 przysł. kilkakrotnie, kilkukrotnie

Wiktionary


kilkulatek

osoba ma­ją­ca kilka lat


SJP.pl


kilkulatka

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca kilka lat; kil­ko­lat­ka, pa­ro­lat­ka


SJP.pl


kilkulatki

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca kilka lat; kil­ko­lat­ka, pa­ro­lat­ka


SJP.pl


kilkulecie

okres kilku lat


SJP.pl


kilkuletni

kil­ko­let­ni, pa­ro­let­ni;
1. trwa­ją­cy kilka lat; przy­pa­da­ją­cy za kilka lat;
2. bę­dą­cy w wieku kilku lat, ma­ją­cy kilka lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka lat

 (1.2) trwa­ją­cy kilka lat, obej­mu­ją­cy okres kilku lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pra­cow­ni­cy mają kil­ku­let­nie kon­trak­ty, któ­rych prze­dłu­że­nie staje się coraz bar­dziej nie­pew­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilkulatek m., kilkulatka ż.

Wiktionary


kilkulistny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka liści

Wiktionary


kilkuliterowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z kilku liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje imię jest kil­ku­li­te­ro­we.

Wiktionary


kilkumasztowiec

sta­tek kil­ku­masz­to­wy; wie­lo­masz­to­wiec


SJP.pl


kilkumasztowy

ma­ją­cy kilka masz­tów


SJP.pl


kilkumetrowy

ma­ją­cy kilka me­trów dłu­go­ści; kil­ko­me­tro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mie­rzą­cy kilka me­trów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­sem wy­star­cza, że pę­knie kil­ku­me­tro­wa deska na­wia­ne­go śnie­gu i albo przy­du­si ofia­rę swą masą, albo spo­wo­du­je upa­dek z dużej wy­so­ko­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkũmɛˈtrɔvɨ, AS: ḱilkũmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kilkometrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilkometrowy

Wiktionary


kilkumiesięczny

trwa­ją­cy kilka mie­się­cy; kil­ko­mie­sięcz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy, ży­ją­cy kilka mie­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy Sta­ró­wek ta­kich jak gniew­ska pod­czas kil­ku­mie­sięcz­ne­go okre­su grzew­cze­go wdy­cha­ją ogrom­ną dawkę ra­kot­wór­cze­go dymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkũmʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ḱilkũmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


kilkumiliardowy

li­czą­cy kilka mi­liar­dów cze­goś


SJP.pl


kilkumilimetrowy

ma­ją­cy dłu­gość kilku mi­li­me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kilka mi­li­me­trów dłu­go­ści, gru­bo­ści, sze­ro­ko­ści itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkũmʲilʲĩmɛˈtrɔvɨ, AS: ḱilkũmʹilʹĩmetrovy

Wiktionary


kilkumilionowy

li­czą­cy kilka mi­lio­nów cze­goś; kil­ko­mi­lio­no­wy


SJP.pl


kilkumilowy

ma­ją­cy dłu­gość kilku mil; kil­ko­mi­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka mil

Wiktionary


kilkuminutowy

trwa­ją­cy kilka minut; kil­ko­mi­nu­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy kilka minut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­spo­dzie­wa­ną wi­zy­tę za­koń­czył szcze­gól­nie miły ak­cent – kil­ku­mi­nu­to­wa roz­mo­wa z gro­nem pe­da­go­gicz­nym.

 (1.1) Efek­tyw­ny od­po­czy­nek daje także krót­ka, kil­ku­mi­nu­to­wa drzem­ka, lub sto­so­wa­nie jed­nej z licz­nych od­mian re­lak­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkũmʲĩnuˈtɔvɨ, AS: ḱilkũmʹĩnutovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilkominutowy

Wiktionary


kilkumorgowy

ma­ją­cy dłu­gość kil­ku­na­stu mor­gów; kil­ko­mor­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka morg

Wiktionary


kilkunastocentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów, wy­no­szą­cy kil­ka­na­ście cen­ty­me­trów


SJP.pl


kilkunastodniowy

trwa­ją­cy kil­ka­na­ście dni; kil­ko­na­stod­nio­wy


SJP.pl


kilkunastogodzinny

trwa­ją­cy kil­ka­na­ście go­dzin; kil­ko­na­sto­go­dzin­ny


SJP.pl


kilkunastohektarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię kil­ku­na­stu hek­ta­rów


SJP.pl


kilkunastokilogramowy

1. wa­żą­cy kil­ka­na­ście ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na kil­ka­na­ście ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


kilkunastokrotność

→ kil­ku­na­sto­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

kilkunastokrotny

kilkunastokrotny

a) pow­ta­rza­ją­cy się kil­ka­na­ście razy;
b) kil­ka­na­ście razy więk­szy od cze­goś po­rów­ny­wa­ne­go


SJP.pl


kilkunastolatek

po­tocz­nie: chło­piec w wieku od 11 do 19 lat; na­sto­la­tek


SJP.pl


kilkunastolatka

po­tocz­nie:
1. dziew­czy­na w wieku od 11 do 19 lat; na­sto­lat­ka;
2. zwie­rzę (sa­mi­ca), ro­śli­na lub przed­miot ma­ją­ce kil­ka­na­ście lat


SJP.pl


kilkunastolatki

po­tocz­nie: chło­piec w wieku od 11 do 19 lat; na­sto­la­tek


SJP.pl


kilkunastolatkowy

zwią­za­ny z kil­ku­na­sto­lat­ka­mi


SJP.pl


kilkunastoletni

ma­ją­cy kil­ka­na­ście lat; trwa­ją­cy kil­ka­na­ście lat; kil­ko­na­sto­let­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy kil­ka­na­ście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurek i Sta­cho ze zro­zu­mie­niem rze­czy pa­trzy­li na cze­re­dę kil­ku­na­sto­let­nich chło­pacz­ków, ku­ją­cych niby dzię­cio­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkũnastɔˈlɛtʲɲi, AS: ḱilkũnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilkunastolatek, kilkunastolatka

Wiktionary


kilkunastometrowy

ma­ją­cy dłu­gość kil­ku­na­stu me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mie­rzą­cy kil­ka­na­ście me­trów

Wiktionary


kilkunastomiesięczny

ma­ją­cy kil­ka­na­ście mie­się­cy, trwa­ją­cy kil­ka­na­ście mie­się­cy itp.


SJP.pl


kilkunastomilionowy

li­czą­cy kil­ka­na­ście mi­lio­nów cze­goś


SJP.pl


kilkunastominutowy

trwa­ją­cy kil­ka­na­ście minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy kil­ka­na­ście minut

Wiktionary


kilkunastoosobowy

zło­żo­ny z kil­ku­na­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić kil­ka­na­ście osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla kil­ku­na­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić kil­ka­na­ście osób

 (1.2) zło­żo­ny z kil­ku­na­stu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez kil­ka­na­ście osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Obok su­per­mar­ke­tu na rogu ulicy kil­ku­na­sto­o­so­bo­wa grupa tu­ry­stów sie­dzia­ła na chod­ni­ku.

 (1.2) W maju uru­cho­mio­na zo­sta­je sprze­daż w Domu To­wa­ro­wym z kil­ku­na­sto­o­so­bo­wą za­ło­gą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkũnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ḱilkũnast•osobovy

Wiktionary


kilkunastopiętrowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­na­stu pię­ter


SJP.pl


kilkunastoprocentowy

sta­no­wią­cy kil­ka­na­ście pro­cent ja­kiejś ca­ło­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­no­szą­cy kil­ka­na­ście pro­cent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed pan­de­mią rynek ro­we­rów nad Wisłą rósł w sta­bil­nym, kil­ku­na­sto­pro­cen­to­wym tem­pie.

Wiktionary


kilkunastostopniowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­na­stu stop­ni; ma­ją­cy tem­pe­ra­tu­rę kil­ku­na­stu stop­ni


SJP.pl


kilkunastostronicowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­na­stu stro­nic (stron); kil­ku­na­sto­stro­no­wy


SJP.pl


kilkunastostronowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­na­stu stron (stro­nic); kil­ku­na­sto­stro­ni­co­wy


SJP.pl


kilkunastostrunowy

o in­stru­men­tach mu­zycz­nych: ma­ją­cy kil­ka­na­ście strun


SJP.pl


kilkunastotomowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­na­stu tomów, za­war­ty w kil­ku­na­stu to­mach


SJP.pl


kilkunastotygodniowy

trwa­ją­cy kil­ka­na­ście ty­god­ni


SJP.pl


kilkunastowierszowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­na­stu wier­szy


SJP.pl


kilkunasty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy li­czeb­ni­ko­wi nie­o­kre­ślo­ne­mu: kil­ka­na­ście


SJP.pl


kilkuodcinkowy

skła­da­ją­cy się z kilku od­cin­ków; kil­ko­od­cin­ko­wy


SJP.pl


kilkuosobowy

skła­da­ją­cy się z kilku osób; kil­ko­o­so­bo­wy, pa­ro­o­so­bo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla kilku osób, mo­gą­cy po­mie­ścić kilka osób

 (1.2) zło­żo­ny z kilku osób, wy­ko­ny­wa­ny przez kilka osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przez cały dzień po Nowym Targu krą­ży­ły kil­ku­o­so­bo­we grup­ki mło­dzie­ży z dzie­się­cio­ma skar­bon­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkuɔsɔˈbɔvɨ, AS: ḱilkuosobovy

Wiktionary


kilkupasmowy

skła­da­ją­cy się z kilku pasm, dzia­ła­ją­cy w kilku pas­mach itp.


SJP.pl


kilkupiętrowy

skła­da­ją­cy się z kilku pię­ter; kil­ko­pię­tro­wy


SJP.pl


kilkupokojowy

skła­da­ją­cy się z kilku pokoi (po­ko­jów), np. kil­ku­po­ko­jo­we miesz­ka­nie; kil­ko­po­ko­jo­wy


SJP.pl


kilkupoziomowy

skła­da­ją­cy się z kilku po­zio­mów; kil­ko­po­zio­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka po­zio­mów

Wiktionary


kilkuprocentowy

sta­no­wią­cy kilka pro­cent ja­kiejś ca­ło­ści


SJP.pl


kilkupunktowy

skła­da­ją­cy się z kilku punk­tów


SJP.pl


kilkuramienny

ma­ją­cy kilka ra­mion, odnóg itp.; kil­ko­ra­mien­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka ra­mion

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okra­tek jest wy­jąt­ko­wym grzy­bem, gdyż kwit­nąc two­rzy owoc­nik w kształ­cie kil­ku­ra­mien­nej rozg­wia­zdy, wy­so­ki na 6-8 cm.

Wiktionary


kilkurazowy

wy­stę­pu­ją­cy kilka razy, wy­ko­rzy­sty­wa­ny kilka razy


SJP.pl


kilkurodzinny

przez­na­czo­ny dla kilku ro­dzin, mie­szczą­cy kilka ro­dzin; kil­ko­ro­dzin­ny


SJP.pl


kilkusekundowy

trwa­ją­cy kilka se­kund


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy kilka se­kund

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz po pro­gra­mie na­daj­cie jakiś kil­ku­se­kun­do­wy spot re­kla­mo­wy.

Wiktionary


kilkusethektarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię kil­ku­set hek­ta­rów


SJP.pl


kilkusetkartkowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­set kar­tek


SJP.pl


kilkusetkilogramowy

1. wa­żą­cy kil­ka­set ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na kil­ka­set ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


kilkusetkilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość kil­ku­set ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy kil­ka­set ki­lo­me­trów


SJP.pl


kilkusetkrotny

kil­ka­set razy więk­szy albo mniej­szy


SJP.pl


kilkusetletni

ma­ją­cy kil­ka­set lat, trwa­ją­cy kil­ka­set lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy, trwa­ją­cy kil­ka­set lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lesie ro­śnie kil­ku­set­let­ni dąb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkusɛtˈlɛtʲɲi, AS: ḱilkusetletʹńi

Wiktionary


kilkusetlitrowy

ma­ją­cy ob­ję­tość kil­ku­set li­trów


SJP.pl


kilkusetmetrowy

ma­ją­cy dłu­gość kil­ku­set me­trów


SJP.pl


kilkusetny

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy li­czeb­ni­ko­wi nie­o­kre­ślo­ne­mu: kil­ka­set


SJP.pl


kilkusetodcinkowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­set od­cin­ków


SJP.pl


kilkusetosobowy

1. skła­da­ją­cy się z kil­ku­set osób (np. kil­ku­se­to­so­bo­wy tłum);
2. przez­na­czo­ny dla kil­ku­set osób (np. kil­ku­se­to­so­bo­wy po­jazd)


SJP.pl


kilkusetprocentowy

sta­no­wią­cy kil­ka­set pro­cent ja­kiejś ca­ło­ści


SJP.pl


kilkusetstronicowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­set stro­nic (stron); kil­ku­set­stro­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy kil­ka­set stron, skła­da­ją­cy się z kil­ku­set stron

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ak­tu­al­nie, pod okiem spe­cja­li­stów, trwa przy­go­to­wy­wa­nie kil­ku­set­stro­ni­co­wej do­ku­men­ta­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkusɛtstrɔ̃ɲiˈt͡sɔvɨ, AS: ḱilkusetstrõńicovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parusetstronicowy

Wiktionary


kilkusetstronowy

skła­da­ją­cy się z kil­ku­set stron (stro­nic); kil­ku­set­stro­ni­co­wy


SJP.pl


kilkusettonowy

wa­żą­cy kil­ka­set ton


SJP.pl


kilkusetzłotowy

ma­ją­cy war­tość kil­ku­set zło­tych


SJP.pl


kilkuskładnikowy

zło­żo­ny z kilku skład­ni­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­wie­ra kilka skład­ni­ków

Wiktionary


kilkustopniowy

ma­ją­cy kilka stop­ni, skła­da­ją­cy się z kilku stop­ni; kil­ko­stop­nio­wy


SJP.pl


kilkustronicowy

skła­da­ją­cy się z kilku stro­nic (stron); kil­ko­stro­ni­co­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy kilka stron, skła­da­ją­cy się z kilku stron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkustrɔ̃ɲiˈt͡sɔvɨ, AS: ḱilkustrõńicovy

Wiktionary


kilkustronowy

skła­da­ją­cy się z kilku stron (stro­nic); kil­ku­stro­ni­co­wy, kil­ko­stro­no­wy


SJP.pl


kilkusylabowy

ma­ją­cy kilka sylab


SJP.pl


kilkusążniowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka sążni

Wiktionary


kilkutaktowy

zło­żo­ny z kilku tak­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka tak­tów

Wiktionary


kilkutomowy

skła­da­ją­cy się z kilku tomów; kil­ko­to­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który liczy kilka tomów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby, które lubią szpe­rać w an­tyk­wa­ria­tach mogą skom­ple­to­wać sobie kil­ku­to­mo­wą en­cy­klo­pe­dię PWN.

Wiktionary


kilkutonowy

kil­ko­to­no­wy;
1. wa­żą­cy kilka ton (np. kil­ku­to­no­wy ła­du­nek), mo­gą­cy udź­wi­gnąć kilka ton (np. kil­ku­to­no­wy dźwig);
2. zło­żo­ny z kilku tonów mu­zycz­nych (np. kil­ku­to­no­wy akord)


SJP.pl


kilkutygodniowy

trwa­ją­cy kilka ty­god­ni; kil­ko­ty­god­nio­wy


SJP.pl


kilkutysięczny

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z kilku ty­się­cy, ma­ją­cy kilka ty­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Or­ga­ni­zo­wa­li kon­cer­ty z kil­ku­ty­sięcz­ną wi­dow­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilkutɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ḱilkutyśẽṇčny

Wiktionary


kilkuwarstwowy

skła­da­ją­cy się z kilku warstw; kil­ko­war­stwo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka warstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La­mi­na­ty są opa­ko­wa­nia­mi kil­ku­war­stwo­wy­mi, w któ­rych po­szcze­gól­ne ma­te­ria­ły łą­czo­ne są po­przez zgrze­wa­nie lub kle­je­nie (bez­won­nym i nie­tok­sycz­nym kle­jem).

Wiktionary


kilkuwatowy

ma­ją­cy moc kilku watów


SJP.pl


kilkuwersowy

skła­da­ją­cy się z kilku wer­sów; kil­ku­wier­szo­wy


SJP.pl


kilkuwiekowy

trwa­ją­cy kilka wie­ków; kil­ko­wie­ko­wy


SJP.pl


kilkuwierszowy

skła­da­ją­cy się z kilku wier­szy; kil­ko­wier­szo­wy


SJP.pl


kilkuwioskowy

skła­da­ją­cy się z kilku wio­sek; kil­ko­wio­sko­wy


SJP.pl


kilkuwiosłowy

ma­ją­cy kilka wio­seł


SJP.pl


kilkuwyrazowy

skła­da­ją­cy się z kilku wy­ra­zów; kil­ko­wy­ra­zo­wy


SJP.pl


kilkuwątkowy

skła­da­ją­cy się z kilku wąt­ków


SJP.pl


kilkuzdaniowy

skła­da­ją­cy się z kilku zdań


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który liczy kilka zdań

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parozdaniowy

Wiktionary


kilkuzwrotkowy

skła­da­ją­cy się z kilku zwro­tek


SJP.pl


kilkuzłotowy

ma­ją­cy war­tość kilku zło­tych; kil­ko­zło­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wart kilka zło­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część z nich, w okre­sie przedś­wią­tecz­nym, zor­ga­ni­zo­wa­ła kil­ku­zło­to­we upu­sty na swoje usłu­gi, za­chę­ca­jąc klien­tów do ko­rzy­sta­nia z ofer­ty.

Wiktionary


kilkułokciowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który liczy kilka łokci

Wiktionary


killer

gra kom­pu­te­ro­wa lub film, gdzie za­bi­ja­nie jest głów­nym te­ma­tem; kiler


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kil­ler – gra bi­lar­do­wa
  • kil­ler – ro­dzaj pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go
  • Kil­ler – bel­gij­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Kil­ler – fiń­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Kil­ler – szwaj­car­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Kil­ler – album mu­zycz­ny Alice Co­o­pe­ra
  • Kil­ler – album mu­zycz­ny Tech N9ne
  • Kil­ler – sin­gel André Tan­ne­ber­ge­ra z al­bu­mu Movin’ Me­lo­dies
  • The Kil­ler – hong­koń­ski film akcji z 1989 roku
  • The Kil­ler – in­dyj­ski dre­szczo­wiec fil­mo­wy z 2006 roku
  • Kil­lers
  • Kiler

Wikipedia


killerka

[czy­taj: ki­ler­ka] po­tocz­nie: za­bój­czy­ni; ki­ler­ka


SJP.pl


killion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka tonga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kil­lion i je­stem pol­skim po­słem.

Wiktionary


killkeffi

mi­ne­rał, ro­dzaj glin­ki uży­wa­nej do wy­ro­bu drob­nych przed­mio­tów, jak fajki, cy­gar­nicz­ki; pian­ka mor­ska; kef­fe­kil­lit


SJP.pl


kilo

po­tocz­na forma skró­co­na od: ki­lo­gram


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ki­lo­gram

Wiktionary

Kilo (k) – prze­dro­stek wie­lo­krot­no­ści jed­nost­ki miary oz­na­cza­ją­cy mnoż­nik 1000 = 103 (ty­siąc). Przy­kła­do­wo sym­bol "kg" oz­na­cza "ty­siąc gra­mów", czyli "ki­lo­gram".

W in­for­ma­ty­ce oz­na­cza on czę­ściej 210 (1024) i bywa wów­czas oz­na­cza­ny wiel­ką li­te­rą K, np. 1 KB (zob. też Ki­lo­sło­wo). W celu uni­knię­cia nie­jed­noz­nacz­no­ści po­stu­lo­wa­ne jest sto­so­wa­nie prze­drost­ków dwój­ko­wych przez do­da­nie li­te­ry "i", czyli 1 KiB (ki­bi­bajt) = 1024 B.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę trzy kilo ziem­nia­ków.

 (1.1) Ta wa­liz­ka waży ze sto kilo!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcilɔ, AS: ḱilo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilogram

Wiktionary


kilo-

prze­dro­stek

 (1.1) fiz. in­form. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy jed­nost­ki miary ty­siąc razy więk­sze od pod­sta­wo­wych;

 (1.2) in­form. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy jed­nost­ki miary 2¹⁰ (1024) razy więk­sze od pod­sta­wo­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcilɔ, AS: ḱilo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. k (nie K)

 (1.2) kibi-

Wiktionary


kiloamper

jed­nost­ka na­tę­że­nia prądu elek­trycz­ne­go równa 1000 am­pe­rów (skrót: kA)


SJP.pl


kiloamperomierz

am­pe­ro­mierz mie­rzą­cy war­tość prądu elek­trycz­ne­go w ki­lo­am­pe­rach


SJP.pl


kilobajt

w in­for­ma­ty­ce: jed­nost­ka po­jem­no­ści pa­mię­ci równa 1024 baj­tom (skrót: KB, rza­dziej kB)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. in­form. jed­nost­ka po­jem­no­ści no­śni­ków da­nych i pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej kom­pu­te­ra równa 1024 baj­tom;

Wiktionary

Ki­lo­bajt (skrót kB, ang. "KB", "Kbyte", "kbyte", "ki­lo­by­te") – jed­nost­ka uży­wa­na w in­for­ma­ty­ce do okre­śle­nia ilo­ści in­for­ma­cji lub wiel­ko­ści pa­mię­ci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten plik tek­sto­wy ma 220 ki­lo­baj­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈlɔbajt, AS: ḱilobai ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajt m.

 przym. kilobajtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. KB, rzad. kB

Wiktionary


kilobajtowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. ma­ją­cy roz­miar albo po­jem­ność jed­ne­go ki­lo­baj­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilobajt mrz.

Wiktionary


kilobar

jed­nost­ka ci­śnie­nia równa 1000 barów (skrót: kbar)


SJP.pl


kilobit

w in­for­ma­ty­ce: jed­nost­ka in­for­ma­cji równa 1024 bitom (skrót: kb lub kbit)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka ilo­ści in­for­ma­cji równa 210 bitów;

Wiktionary

Ki­lo­bit – jed­nost­ka in­for­ma­cji, w skró­cie kb lub kbit.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1 me­ga­bit to 1024 ki­lo­bi­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈlɔbʲit, AS: ḱilobʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kb, kbit

Wiktionary


kilodyna

jed­nost­ka siły równa 1000 dyn


SJP.pl


kilodżul

jed­nost­ka pracy i ener­gii równa 1000 dżuli (skrót: kJ)


SJP.pl


kilof

ręcz­ne na­rzę­dzie do pracy w ko­pal­ni oraz do ro­zbi­ja­nia twar­dych po­wierzch­ni i przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. me­ta­lo­we na­rzę­dzie słu­żą­ce do roz­drab­nia­nia skał, twar­de­go po­dło­ża, murów itp.;

Wiktionary

Kilof – na­rzę­dzie słu­żą­ce do roz­drab­nia­nia skał i wstęp­ne­go roz­drab­nia­nia twar­de­go po­dło­ża, które potem można usu­wać na przy­kład za po­mo­cą ło­pa­ty. Ki­lo­fy wy­ko­rzy­sty­wa­ne są w gór­nict­wie i ka­mie­niar­stwie. Kilof z jed­nym ostrzem na­zy­wa­ny jest oskar­dem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak zie­mia jest za­marz­nię­ta, nie szpa­del, a kilof bę­dzie po­trzeb­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcilɔf, AS: ḱilof

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kilofek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oskard; gw. Górny Śląsk szramówa, szramówka, żelazo

Wiktionary


kilofek

zdrob­nie­nie od: kilof


SJP.pl


kilogram

jed­nost­ka masy równa 1000 gra­mów (skrót: kg)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka masy w ukła­dzie SI, oz­na­cza­na kg;

 (1.2) miar. fiz. pot. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka siły w cię­ża­ro­wym ukła­dzie jed­no­stek miar, oz­na­cza­na kgf, kp lub kG;

Wiktionary

Ki­lo­gram, oz­na­cze­nie kg – jed­nost­ka masy, w Mię­dzy­na­ro­do­wym Ukła­dzie Jed­no­stek Miar (SI) jest jed­nost­ką pod­sta­wo­wą.

W Mię­dzy­na­ro­do­wym Ukła­dzie Miar jest to je­dy­na jed­nost­ka pod­sta­wo­wa po­sia­da­ją­ca prze­dro­stek (kilo).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skle­pie ku­pi­łem dwa ki­lo­gra­my cukru i ki­lo­gram mąki.

 (1.1) Przez mie­siąc schu­dłem pięć ki­lo­gra­mów.

 (1.2) Przy­kła­da­ne na pra­sie ob­cią­że­nie od­czy­ty­wa­li­śmy na ar­cha­icz­nym wskaź­ni­ku wy­ska­lo­wa­nym w ki­lo­gra­mach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈlɔɡrãm, AS: ḱilogrãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilogramik mrz.

 przym. kilogramowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. kg; pot. kilo

 (1.2) kilogram-siła

Wiktionary


kilogram-siła

Ki­lo­gram-siła – jed­nost­ka siły w cię­ża­ro­wym ukła­dzie jed­no­stek. Dla odróż­nie­nia od ki­lo­gra­ma masy zwany jest ki­lo­gra­mem-siłą i oz­na­cza­na sym­bo­la­mi kgf, kp i kG. Jest to siła, z jaką Zie­mia przy­cią­ga masę 1 kg w miej­scu, w któ­rym przy­spie­sze­nie ziem­skie wy­no­si 9,80665 m/s². Jest to po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary.

Wikipedia


kilogramik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ki­lo­gram

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przy­ty­łam dużo przez świę­ta, ledwo ki­lo­gra­mik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilogram m.

Wiktionary


kilogramometr

jed­nost­ka mo­men­tu siły, pracy lub ener­gii; ki­lo­pon­do­metr


SJP.pl

Ki­lo­gra­mo­metr (rzad­ko "ki­lo­gram-siła metr", "ki­lo­pon­do­metr") to jed­nost­ka pracy, ener­gii i mo­men­tu siły w ukła­dzie MKS i MKSA. Oz­na­cza­na jest przez: kGm (ki­lo­gra­mo­metr), kp·m (ki­lo­pon­do­metr).

1 kGm (ki­lo­gra­mo­metr) = 1 kG (ki­lo­gram siły) · m

W ukła­dzie SI jej od­po­wied­ni­kiem jest dżul.

Wikipedia


kilogramowy

przy­miot­nik od: ki­lo­gram


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy masę równą jed­ne­mu ki­lo­gra­mo­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cena ki­lo­gra­mo­we­go bo­chen­ka chle­ba w dniu 1 kwiet­nia osią­gnę­ła 160 mk, ki­lo­gram mąki żyt­niej – 115 mk, mar­ga­ry­ny – 150 mk, kieł­ba­sy – 100 mk, 30-de­ka­gra­mo­wej por­cji mięsa – 26 mk, 1 kg cukru – 80 mk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilogram mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilowy

Wiktionary


kiloherc

jed­nost­ka czę­stot­li­wo­ści równa ty­sią­co­wi her­ców (skrót: kHz)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. jed­nost­ka czę­stot­li­wo­ści równa ty­sią­co­wi her­ców

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. kHz; rzad. kilocykl

Wiktionary


kilohercowy

→ ki­lo­herc


SJP.pl

Patrz:

kiloherc

kilokaloria

jed­nost­ka cie­pła równa ty­sią­co­wi ka­lo­rii, uży­wa­na czę­sto do okre­śla­nia war­to­ści ka­lo­rycz­nej po­traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miar. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka ener­gii równa ty­sią­co­wi ka­lo­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy nad­mier­nym je­dze­niu, gdy prze­kra­cza­my ok. 9 tys. ki­lo­ka­lo­rii ponad za­po­trze­bo­wa­nie do­bo­we or­ga­niz­mu, masa ciała zwięk­sza się śred­nio o 1 ki­lo­gram.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kaloria; skr. kcal

Wiktionary


kilokulomb

jed­nost­ka ła­dun­ku elek­trycz­ne­go równa 1000 ku­lom­bów (skrót: kC)


SJP.pl


kilolitr

jed­nost­ka po­jem­no­ści równa 1000 li­trów


SJP.pl


kilometr

jed­nost­ka dłu­go­ści równa 1000 me­trów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jed­nost­ka dłu­go­ści równa ty­sią­co­wi me­trów;

Wiktionary

Ki­lo­metr (sym­bol: km) – po­wszech­nie sto­so­wa­na wie­lo­krot­ność metra, pod­sta­wo­wej jed­nost­ki dłu­go­ści w ukła­dzie SI. Do­kład­niej, ki­lo­metr to 1000 me­trów. Sto­wa­rzy­szo­na i dość czę­sto uży­wa­na jed­nost­ka po­wierzch­ni to ki­lo­metr kwa­dra­to­wy (sym­bol: km²), a ob­ję­to­ści – ki­lo­metr sze­ścien­ny (sym­bol: km³).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Las za­czy­na się trzy ki­lo­me­try za mia­stem.

 (1.1) Tunel ma dłu­gość ok. 27 ki­lo­me­trów, a umie­szczo­ny w nim ak­ce­le­ra­tor służy do roz­pę­dza­nia czą­stek do pręd­ko­ści bli­skiej pręd­ko­ści świa­tła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈlɔ̃mɛtr̥, AS: ḱilõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilometraż m., kilometrówka ż.

 przym. kilometrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. km

Wiktionary


kilometracja

prze­by­ta od­le­głość mie­rzo­na w ki­lo­me­trach; pi­kie­taż, ki­lo­me­traż


SJP.pl


kilometraż

prze­by­ta od­le­głość mie­rzo­na w ki­lo­me­trach; pi­kie­taż, ki­lo­me­tra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­by­ta droga zmie­rzo­na w ki­lo­me­trach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilɔ̃ˈmɛtraʃ, AS: ḱilõmetraš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilometr m., kilometrówka ż.

 przym. kilometrowy

Wiktionary


kilometrażowy

→ ki­lo­me­traż


SJP.pl

Patrz:

kilometraż

kilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość ki­lo­me­tra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dłu­gość jed­ne­go ki­lo­me­tra

 (1.2) sta­no­wią­cy oz­na­cze­nie od­le­gło­ści jed­ne­go ki­lo­me­tra

 (1.3) przen. bar­dzo długi, nie­mal nie­koń­czą­cy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto od kom­bi­na­tu me­ta­lur­gicz­ne­go od­gro­dzo­ne było ki­lo­me­tro­wym pasem zie­le­ni.

 (1.2) Na każ­dym słup­ku ki­lo­me­tro­wym znaj­du­je się numer drogi oraz licz­ba ki­lo­me­trów od jej po­cząt­ku.

 (1.3) W Pol­sce w la­tach 80. XX wieku two­rzy­ły się przed skle­pa­mi ki­lo­me­tro­we ko­lej­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: ḱilõmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilometr mrz., kilometraż mrz., kilometrówka ż.

Wiktionary


kilometry

jed­nost­ka dłu­go­ści równa 1000 me­trów


SJP.pl


kilometrówka

śro­do­wi­sko­wo: spo­sób zwra­ca­nia kosz­tów po­dró­ży służ­bo­wej od­by­wa­nej sa­mo­cho­dem opar­ty na kosz­cie jed­ne­go ki­lo­me­tra prze­by­tej trasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. staw­ka za 1 km prze­bie­gu po­ja­zdu wy­pła­ca­na pra­cow­ni­ko­wi w ra­mach ry­czał­tu pa­li­wo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sło­wie ci po­bra­li z sej­mo­wej kasy pie­nią­dze (tzw. ki­lo­me­trów­kę) na po­dróż sa­mo­cho­da­mi, ale do sto­li­cy Hisz­pa­nii osta­tecz­nie udali się ta­ni­mi li­nia­mi lot­ni­czy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilometr m., kilometraż m.

 przym. kilometrowy

Wiktionary


kilonia

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Szlez­wik-Holsz­tyn;

Wiktionary

Ki­lo­nia ( Kiel) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Szlez­wik-Holsz­tyn (Schles­wig-Hol­ste­in). Obec­nie (stan na gru­dzień 2021) liczy 246 243 miesz­kań­ców i na­le­ży do 30 naj­więk­szych miast w Niem­czech.

Ki­lo­nia leży nad Za­to­ką Ki­loń­ską w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Morza Bał­tyc­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kilończyk mos., kilonka ż.

 przym. kiloński

Wiktionary


kiloniuton

jed­nost­ka siły równa 1000 niu­to­nów (skrot: kN)


SJP.pl


kilonka

miesz­kan­ka Ki­lo­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ki­lo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kilonia ż.

:: fm. kilończyk mos.

 przym. kiloński

Wiktionary


kiloom

[czy­taj: kilo-om] jed­nost­ka opor­no­ści elek­trycz­nej równa 1000 omów


SJP.pl


kiloparsek

astro­no­micz­na jed­nost­ka dłu­go­ści równa ty­sią­co­wi par­se­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. miar. jed­nost­ka dłu­go­ści w astro­no­mii równa ty­sią­co­wi par­se­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­le­gło­ści astro­no­micz­ne mie­rzo­ne są w oko­li­cy Ukła­du Sło­necz­ne­go w par­se­kach (lub la­tach świetl­nych), po­mię­dzy zgru­po­wa­nia­mi gwiazd w Ga­lak­ty­ce – w ki­lo­par­se­kach, a mię­dzy ga­lak­ty­ka­mi w Gru­pie Lo­kal­nej – w me­ga­par­se­kach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kpc, daw. kps

Wiktionary


kilopaskal

ty­siąc pa­ska­li; jed­nost­ka ci­śnie­nia


SJP.pl


kilopond

jed­nost­ka siły równa 1000 pon­dów (skrót: kp)


SJP.pl


kilopondometr

jed­nost­ka mo­men­tu siły, pracy lub ener­gii; ki­lo­gra­mo­metr


SJP.pl


kilos

po­tocz­nie: ki­lo­metr


SJP.pl


kilotona

jed­nost­ka masy równa 1000 ton (skrót: kt)


SJP.pl


kilotonowy

przy­miot­nik od: ki­lo­to­na


SJP.pl


kilowat

jed­nost­ka mocy równa 1000 watów (skrót: kW)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. me­trol. ty­siąc watów (jed­nost­ka mocy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Nor­we­gii cena ener­gii elek­trycz­nej wy­no­si około 45 øre za ki­lo­wat.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kilowatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kW

Wiktionary


kilowatogodzina

jed­nost­ka ener­gii elek­trycz­nej (kWh)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. fiz. elektr. ilość ener­gii elek­trycz­nej równa pracy wy­ko­ny­wa­nej przez prąd o mocy 1 ki­lo­wa­ta w ciągu jed­nej go­dzi­ny;

Wiktionary

Ki­lo­wa­to­go­dzi­na (kWh) – jed­nost­ka pracy, ener­gii oraz cie­pła; ilość ener­gii zu­ży­wa­na przez go­dzi­nę urzą­dze­niem o mocy ki­lo­wa­ta (1000 watów). To jed­nost­ka wie­lo­krot­na jed­nost­ki ener­gii – wa­to­se­kun­dy (czyli dżula) w ukła­dzie SI:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌcilɔvatɔɡɔˈd͡ʑĩna, AS: ḱilovatogoʒ́ĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. kWh

Wiktionary


kilowatomierz

wa­to­mierz mie­rzą­cy moc prądu w ki­lo­wa­tach


SJP.pl


kilowatomierzowy

przy­miot­nik od: ki­lo­wa­to­mierz


SJP.pl


kilowatowy

→ ki­lo­wat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy moc jed­ne­go ki­lo­wa­ta

Wiktionary

Patrz:

kilowat

Powiązane:

 rzecz. kilowat mrz.

Wiktionary


kilowiec

jacht ki­lo­wy (w odróż­nie­niu od mie­czo­we­go)


SJP.pl


kilowolt

jed­nost­ka na­pię­cia elek­trycz­ne­go, po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go, a także siły elek­tro­mo­to­rycz­nej równa 1000 wol­tów (skrót kV)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. 1000 wol­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pię­cie w tym węźle nie po­win­no prze­kra­czać 15 kV (= pięt­na­stu ki­lo­wol­tów).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈlɔvɔlt, AS: ḱilovolt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kilowoltowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oznaczenie kV

Wiktionary


kilowoltoamper

po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka mocy elek­trycz­nej bier­nej równa 1000 wol­to­am­pe­rów


SJP.pl


kilowoltomierz

wol­to­mierz mie­rzą­cy na­pię­cie w ukła­dzie elek­trycz­nym w ki­lo­wol­tach


SJP.pl


kilowoltowy

→ ki­lo­wolt


SJP.pl

Patrz:

kilowolt

kilowy

1. przy­miot­nik od: kil, np. łódź ki­lo­wa;
2. przy­miot­nik od: kilo, np. ki­lo­wy od­waż­nik; ki­lo­gra­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który waży 1 ki­lo­gram

 (1.2) zwią­za­ny z kilem, do­ty­czą­cy kila

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈlɔvɨ, AS: ḱilovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. kilo n., kilogram m., kilówka ż.

 przym. kilogramowy

 (1.2)

 rzecz. kil m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilogramowy

Wiktionary


kilończyk

miesz­ka­niec Ki­lo­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ki­lo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kilonia ż.

:: fż. kilonka ż.

 przym. kiloński

Wiktionary


kiloński

przy­miot­nik od: Ki­lo­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­lo­nią, do­ty­czą­cy Ki­lo­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stocz­nia Ki­loń­ska jest ol­brzy­mia i znana na całym świe­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kilończyk mos., kilonka ż., Kilonia ż.

Wiktionary


kilson

belka sta­no­wią­ca część kon­struk­cji ka­dłu­ba okrę­tu, po­ło­żo­na nad kilem rów­no­le­gle do niego; nad­stęp­ka


SJP.pl


kilt

spód­ni­ca męska w kratę (w jed­nym z 20 wzo­rów, za­leż­nie od ob­sza­ru Szko­cji) no­szo­na przez ro­do­wi­tych Szko­tów, obec­nie tylko w cza­sie świąt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. krót­ka spód­nicz­ka w krat­kę, tra­dy­cyj­ny strój gó­ra­li szkoc­kich;

Wiktionary

Kilt – na­ro­do­wy strój szkoc­ki. Jest to spód­ni­ca zro­bio­na z tar­ta­nu, czyli ma­te­ria­łu w kra­cia­sty wzór. Kilt szyje się z pasa ma­te­ria­łu o bar­dzo dużej sze­ro­ko­ści, pli­su­jąc go i skła­da­jąc na fason spód­ni­cy ko­per­to­wej. Każdy ze szkoc­kich kla­nów po­sia­da włas­ny wzór tar­ta­nu. Kilt jest stro­jem odś­więt­nym, wkła­da­nym na świę­ta i uro­czy­sto­ści ro­dzin­ne. U ska­u­tów kilt jest czę­ścią umun­du­ro­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na uro­czy­sto­ści było kilku Szko­tów w kil­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cilt, AS: ḱilt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tartan

Wiktionary


kilwater

ślad na wo­dzie po­zo­sta­ją­cy po prze­pły­nię­ciu stat­ku; ślad to­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ślad na wo­dzie, jaki po­zo­sta­wia za sobą pły­ną­cy sta­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ho­low­ni­kiem roz­cho­dził się sze­ro­ki kil­wa­ter (…)

 (1.1) Cza­sa­mi tylko, gdy prze­ci­na­li­śmy czyjś kil­wa­ter, brzuch wo­do­lo­tu ude­rzał o wodę w mięk­ki, rybi spo­sób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cilˈvatɛr, AS: ḱilvater

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślad torowy

Wiktionary


kilówka

wio­sło­wa łódka spor­to­wa; ham­bur­ka


SJP.pl


kim

forma za­im­ka.

 (1.1) N. i Ms. od: kto

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kima

spój­nik

 (3.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zanim

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kim – rzeka
  • Kim – mia­sto w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Las Ani­mas
  • Bom­so­ri Kim – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ska skrzy­pacz­ka, la­u­re­at­ka Kon­kur­su Skrzyp­co­we­go im. Wie­niaw­skie­go w Poz­na­niu
  • Kim Gun-mo – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pio­sen­karz i kom­po­zy­tor mu­zy­ki pop
  • Kim Dae-jung – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski po­li­tyk, la­u­re­at Po­ko­jo­wej Na­gro­dy Nobla i pre­zy­dent Korei Po­łud­nio­wej
  • Kim Dzong Czol – drugi syn Kim Dzong Ila, przy­wód­cy Korei Pół­noc­nej (1994–2011)
  • Kim Dzong Il – ko­mu­ni­stycz­ny przy­wód­ca Korei Pół­noc­nej; syn Kim Ir Sena
  • Kim Dzong Nam – naj­star­szy syn Kim Dzong Ila, przy­wód­cy Korei Pół­noc­nej (zm. 2011)
  • Kim Dzong Suk – pier­wsza żona Kim Ir Sena i matka Kim Dzong Ila
  • Kim Dzong Un – trze­ci syn Kim Dzong Ila, przy­wód­cy Korei Pół­noc­nej w la­tach 1994–2011, i wnuk Kim Ir Sena – Pre­zy­den­ta KRLD (zm. 1994)
  • Kim Ir Sen – ko­mu­ni­stycz­ny przy­wód­ca Korei Pół­noc­nej
  • Kim Jŏng Gak – pół­noc­no­ko­re­ań­ski po­li­tyk i do­wód­ca woj­sko­wy, wi­ce­mar­sza­łek Ko­re­ań­skiej Armii Lu­do­wej mi­ni­ster sił zbroj­nych KRLD

Wikipedia

Przykłady

 (3.1) Kim ty tam zón­dziesz, beje rano.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cĩm, AS: ḱĩm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

 (3.1) zobtłum|zanim.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

 (3.1) zobtłum|zanim.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kima

1. po­tocz­nie: sen, drzem­ka, od­po­czy­nek;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: coś nie­cie­ka­we­go, nuda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sen, drzem­ka, spa­nie

 (1.2) gwara. uczn. coś nie­cie­ka­we­go, nuda

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kima – detal ar­chi­te­to­nicz­ny
  • kima – po­tra­wa kuch­ni kra­jów mu­zuł­mań­skich
  • Kima – ro­dzaj pa­ją­ków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcĩma, AS: ḱĩma

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kimać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kimono

Wiktionary


kimak

naz­wi­sko


SJP.pl


kimanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kimać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kimać ndk.

Wiktionary


kimation

umie­szczo­ny na li­stwie or­na­ment ro­ślin­ny rzeź­bio­ny albo ma­lo­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. ar­chit. or­na­ment cią­gły ze sty­li­zo­wa­nych liści, rzeź­bio­ny lub ma­lo­wa­ny, wy­stę­pu­ją­cy w de­ko­ra­cji ar­chi­tek­tu­ry, w re­lie­fach, ma­lar­stwie i w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym;

Wiktionary

Ki­ma­tion (gr. kym átion od kýma "fala"), ky­ma­tion, kraj­nik – cią­gły or­na­ment rzeź­biar­ski lub ma­lar­ski, umie­szcza­ny na bu­dow­lach, re­lie­fach; ma­lo­wa­ny na przed­mio­tach ozdob­nych. Zło­żo­ny z sze­re­gu sty­li­zo­wa­nych mo­ty­wów ro­ślin­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: cĩˈmatʲjɔ̃n, AS: ḱĩmatʹi ̯õn

Wiktionary


kimać

po­spo­li­cie: spać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) pot. spać, drze­mać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty tu ki­masz, a my za cie­bie bańką ru­sza­my – pod­su­mo­wał ka­pral.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcĩmat͡ɕ, AS: ḱĩmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kima ż., kimono n., kimanie n.

 czas. kimnąć

Wiktionary


kimbangizm

ruch re­li­gij­no-po­li­tycz­ny za­i­ni­cjo­wa­ny w 1921 roku na te­re­nie Konga Bel­gij­skie­go, prze­ja­wiał na­cjo­na­lizm i silne ten­den­cje an­ty­ko­lo­ni­za­tor­skie; ngun­zizm


SJP.pl

Kim­ban­gizm (Ko­ściół Je­zu­sa Chry­stu­sa na Ziemi usta­no­wio­ny przez pro­ro­ka Si­mo­na Kim­ban­gu, "Église de Jésus Christ sur la Terre par son envoyé spécial Simon Kim­ban­gu" w skró­cie EJCSK) – afro­chrze­ści­jań­ski ko­ściół za­ło­żo­ny w pier­wszej po­ło­wie XX wieku przez Si­mo­na Kim­ban­gu na te­re­nie dzi­siej­szej De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga (wów­czas Konga Bel­gij­skie­go).

Wikipedia


kimbap

tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni ko­re­ań­skiej, prze­ką­ska przy­po­mi­na­ją­ca sushi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kulin. ko­re­ań­ska po­tra­wa ro­bio­na z ryżu owi­nię­te­go wo­do­ro­sta­mi:

Wiktionary

Kim­bap ( 김밥, z kor. "kim" „wo­do­rost”, "bap" „go­to­wa­ny ryż”) – tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni ko­re­ań­skiej, przy­rzą­dza­na z ryżu owi­nię­te­go w pra­so­wa­ne wo­do­ro­sty. Zaz­wy­czaj znaj­du­ją się w nim także: pa­lusz­ki kra­bo­we, sma­żo­ny tuń­czyk i awo­ka­do, cza­sem także kim­chi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcĩmbap, AS: ḱĩmbap

Wiktionary


kimberlit

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa


SJP.pl

Kim­ber­lit – rzad­ka ul­tra­ma­ficz­na skała al­ka­licz­na (po­ta­so­wa), o por­fi­ro­wej struk­tu­rze, bo­ga­tej w skład­ni­ki lotne (CO2+H2O). Kim­ber­lit ce­chu­je się wy­so­kim stę­że­niem pier­wiast­ków śla­do­wych z grupy pier­wiast­ków nie­kom­pa­ty­bil­nych. We­dług in­nych de­fi­ni­cji kim­ber­lit to por­fi­ro­wy pe­ry­do­tyt al­ka­licz­ny, za­wie­ra­ją­cy za­o­krą­glo­ne lub sko­ro­do­wa­ne fe­no­krysz­ta­ły oli­wi­nu (czę­sto zmie­nio­ne wtór­nie), flo­go­pi­tu, Mg-il­me­ni­tu, (Mg-FeTiO3), pi­ro­pu [i Cr-pi­ro­pu czyli Cr-Mg3Al2(SiO4)3] w drob­no­kry­sta­licz­nej masie zbu­do­wa­nej z oli­wi­nu, flo­go­pi­tu, kal­cy­tu, do­lo­mi­tu, ser­pen­ty­nu, ma­gne­ty­tu, pe­row­ski­tu i apa­ty­tu.

Wikipedia


kimberlitowy

przy­miot­nik od: kim­ber­lit


SJP.pl


kimberly

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kim­ber­ly – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Kim­ber­ly – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Twin Falls
  • Kim­ber­ly – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ou­ta­ga­mie
  • Kim­ber­ly – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Fa­y­et­te
  • Kim­ber­ly (ang. Kim­ber­ly Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ait­kin

Wikipedia


kimchi

[czy­taj: kim­czi] po­tra­wa z fer­men­to­wa­nych lub ki­szo­nych wa­rzyw, tra­dy­cyj­ne danie kuch­ni ko­re­ań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. danie albo pół­pro­dukt przy­go­to­wa­ny z fer­men­to­wa­nych lub ki­szo­nych wa­rzyw we­dług tra­dy­cyj­nej re­cep­tu­ry ko­re­ań­skiej;

Wiktionary

Kim­chi ( 김치) – tra­dy­cyj­ne danie kuch­ni ko­re­ań­skiej skła­da­ją­ce się z fer­men­to­wa­nych lub ki­szo­nych wa­rzyw. Zaz­wy­czaj głów­nym skład­ni­kiem jest ka­pu­sta pe­kiń­ska, rzod­kiew (,), ogó­rek () albo szczy­pio­rek (), ale można też przy­go­to­wać kim­chi z in­nych wa­rzyw. Więk­szość kim­chi ma ostry smak z po­wo­du uży­cia grubo mie­lo­nych, su­szo­nych pa­pry­czek chili.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kim­chi jest tra­dy­cyj­ną ko­re­ań­ską po­tra­wą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. kimczi

Wiktionary


kimerydy

góry pow­sta­łe na prze­ło­mie tria­su i jury


SJP.pl

Ki­me­ry­dy – łań­cu­chy gór­skie pow­sta­łe w wy­ni­ku ru­chów tek­to­nicz­nych w tria­sie i jurze.

W wy­ni­ku ki­me­ryj­skich faz oro­ge­nicz­nych wy­pię­trzo­ne zo­sta­ły łań­cu­chy gór­skie na ob­sza­rach Azji i obu Ame­ryk. Część z nich wesz­ła póź­niej w skład gó­rot­wo­rów al­pej­skich. Do ki­me­ry­dów za­li­cza­ne są, m.in.: Góry Wier­cho­jań­skie, Góry Czer­skie­go, Góry Czu­koc­kie, Si­cho­te-Aliń, góry po­łud­nio­we­go Ty­be­tu i Pół­wy­spu In­do­chiń­skie­go, Sier­ra Ne­va­da oraz góry Ala­ski.

Wikipedia


kimeryjski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­me­ryj­czy­ka­mi, od­no­szą­cy się do Ki­me­ryj­czy­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcĩmɛˈrɨjsʲci, AS: ḱĩmeryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kimeryjczyk m., Kimmeryjczyk m., Kimeryjka ż., Kimmeryjka ż.

Wiktionary


kimirsenowski

do­ty­czą­cy Kim Ir Sena, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Kim Ir Sena, ma­ją­cy cechy Kim Ir Sena


SJP.pl


kimnąć

zdrzem­nąć się, zwy­kle w nie­do­god­nych wa­run­kach


SJP.pl


kimograf

przy­rząd re­je­stru­ją­cy na wy­kre­sie czyn­no­ści na­rzą­dów


SJP.pl

Ki­mo­graf (od gr. "kyma" - fala, "grap­ho" - pisać) - urzą­dze­nie me­dycz­ne, słu­żą­ce do re­je­stra­cji a na­stęp­nie przed­sta­wia­nia gra­ficz­ne­go w po­sta­ci "ki­mo­gra­mu" (spe­cjal­ne­go wy­kre­su) róż­nych ro­dza­jów pro­ce­sów fiz­jo­lo­gicz­nych (np. bicie serca, ruchy mię­śni itp.), bę­dą­cych naj­czę­ściej efek­tem skur­czów mię­śni.

Wikipedia


kimografion

przy­rząd re­je­stru­ją­cy na wy­kre­sie czyn­no­ści na­rzą­dów; ki­mo­graf


SJP.pl


kimono

1. długa, luźna szata z sze­ro­ki­mi nie­wszy­wa­ny­mi rę­ka­wa­mi, prze­pa­sa­na długą i sze­ro­ką szar­fą, no­szo­na tra­dy­cyj­nie w Ja­po­nii przez ko­bie­ty i męż­czyzn;
2. spe­cjal­ny krój rę­ka­wów nie­wszy­wa­nych, wy­cię­tych z jed­ne­go ka­wał­ka ma­te­ria­łu razem z górną czę­ścią ubio­ru;
3. strój, ubiór o takim kroju rę­ka­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) odzież. tra­dy­cyj­ny strój ja­poń­ski;

 (1.2) pot. żart. spa­nie, sen

Wiktionary

Ki­mo­no (jap. 着物 ki-mono; ki­mo­no, ubra­nie, ja­poń­skie ubra­nie) – tra­dy­cyj­ny ubiór ja­poń­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spor­tre­to­wał Ba­sień­kę w czer­wo­nym ki­mo­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cĩˈmɔ̃nɔ, AS: ḱĩmõno

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: przym. kimonowy

 (1.2)

:: rzecz. kimanie m., przekimanie n.

:: czas. kimać ndk., przekimać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. kima, komarunek; zobacz też: sen

Wiktionary


kimonowy

przy­miot­nik od: ki­mo­no


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ki­mo­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kimono n.

Wiktionary


kimpuluński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kim­pu­lun­giem Moł­daw­skim

Wiktionary


kimżeż

tyle co: kim; za­i­mek py­taj­ny ut­wo­rzo­ny od wy­ra­zu "kto" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą -żeż


SJP.pl


kin

1. chiń­ska jed­nost­ka masy równa około 0,5 kg
2. dawny chiń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, po­dob­ny do cytry, o mniej­szej ilo­ści strun


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kin – mia­sto na Oki­na­wie.
  • Port lot­ni­czy King­ston-Nor­man Man­ley
  • Kin – ścież­ka dźwię­ko­wa skom­po­no­wa­na przez szkoc­ki ze­spół Mog­wai

Wikipedia


kina

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Papui-Nowej Gwi­nei (1 kina = 100 toea)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Papui-Nowej Gwi­nei;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: kino

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kina (mia­sto)
  • Kina (mu­ha­fa­za)
  • kina (wa­lu­ta)

Wikipedia


kinai

Kinai (jap. 畿内) – w fe­u­dal­nej Ja­po­nii cen­tral­ny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny, obej­mu­ją­cy teren pię­ciu pro­win­cji wokół ce­sar­skich sto­lic Nara i Heian-kyō. Ut­wo­rzo­ny w 645 roku w ra­mach re­for­my Taika, obej­mo­wał po­cząt­ko­wo pro­win­cje Ya­ma­to, Ya­mas­hi­ro, Ka­wa­chi i Sett­su. W póź­niej­szym okre­sie z pro­win­cji Ka­wa­chi wy­dzie­lo­no nową pro­win­cję Izumi i odtąd re­gion był zwany także "Go-Kinai" (jap. 五畿内). Jako cen­trum życia po­li­tycz­ne­go i kul­tu­ral­ne­go kraju, Kinai cie­szy­ło się przy­wi­le­ja­mi po­dat­ko­wy­mi.

Wikipedia


kinajdologia

sta­ro­żyt­na pio­sen­ka ka­ba­re­to­wa o te­ma­ty­ce ero­tycz­nej lub por­no­gra­ficz­nej


SJP.pl


kinal

1. po­tocz­nie: nos; kinol, ki­cha­wa;
2. daw­niej:
a) pro­stak, gbur; kin­dy­bał ;
b) śro­do­wi­sko­wo: walet tre­flo­wy lub kie­ro­wy


SJP.pl


kinaza

enzym bio­rą­cy udział w prze­no­sze­niu grup fos­fo­ra­no­wych ze związ­ków wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­nych na inne związ­ki


SJP.pl


kinderbal

bal, za­ba­wa dla dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. za­ba­wa dzie­cię­ca w for­mie przy­ję­cia, po­łą­czo­na z za­ba­wa­mi, grami, itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był kin­der­bal, przysz­ło mnó­stwo dzie­cia­ków, a i ro­dzi­ców też sporo było, no to i żar­cie z domu poz­ni­ka­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcĩndɛrbal, AS: ḱĩnderbal

Wiktionary


kinderek

po­tocz­nie:
1. kin­der-nie­spo­dzian­ka;
2. za­baw­ka z kin­der-nie­spo­dzian­ki


SJP.pl


kindersztuba

sta­ran­ne wy­cho­wa­nie wy­nie­sio­ne z ro­dzin­ne­go domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. dobre wy­cho­wa­nie, wy­nie­sio­na z domu umie­jęt­ność za­cho­wa­nia się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siej­szej mło­dzie­ży brak kin­dersz­tu­by.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcĩndɛrˈʃtuba, AS: ḱĩnderštuba

Wiktionary


kindybał

daw­niej: gbur, pro­stak; kinal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gbur

Wiktionary


kindziuk

bar­dzo twar­da, doj­rze­wa­ją­ca kieł­ba­sa, jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych przys­ma­ków kuch­ni li­tew­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) spoż. twar­da, doj­rze­wa­ją­ca węd­li­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla kuch­ni li­tew­skiej, wyt­wa­rza­na ze świń­skie­go je­li­ta, pę­che­rza lub żo­łąd­ka wy­peł­nio­ne­go mię­sem i su­szo­ne­go oraz wę­dzo­ne­go;

Wiktionary

Kin­dziuk (lit. "kin­dziu­kas" lub "ski­lan­dis") – bar­dzo twar­da, doj­rze­wa­ją­ca li­tew­ska węd­li­na; jeden z naj­bar­dziej zna­nych przys­ma­ków kuch­ni li­tew­skiej. Kin­dziuk ma kwa­sko­wa­ty, pieprz­ny smak.

Kin­dziu­kas tra­dy­cyj­nie pro­du­ko­wa­ny jest w Auksz­to­cie. Mię­sem wy­py­cha się do­kład­nie wy­my­ty świń­ski pę­cherz lub mięso za­wi­ja się w przy­tłu­szczo­we błony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie ma chyba gó­ra­la, który będąc na wa­ka­cjach w Su­wal­skiem nie spró­bo­wał­by kin­dziu­ka, sę­ka­cza lub ce­pe­li­nów.

 (1.1) Miej­sco­we ma­sar­nie wy­ra­bia­ją zna­ko­mi­te węd­li­ny, z kin­dziu­kiem na czele, a w Puń­sku ku­pi­my naj­praw­dzi­wszy li­tew­ski czar­ny chleb z kmin­kiem, wy­pie­ka­ny na ta­ta­ra­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcĩɲd͡ʑuk, AS: ḱĩńʒ́uk

Wiktionary


kindżał

krót­ka broń siecz­na po­cho­dze­nia wschod­nie­go; han­dżar, pu­gi­nał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ro­dzaj dłu­gie­go szty­le­tu po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go albo ka­u­ka­skie­go o ostrzu obo­siecz­nym, pro­stym albo za­krzy­wio­nym

Wiktionary

Kin­dżał (z gruz. "ხანჯალი") – ro­dzaj dłu­gie­go noża lub szty­le­tu, pro­ste­go lub za­krzy­wio­ne­go, sto­so­wa­ne­go jako broń biała, ce­re­mo­nial­na i na­rzę­dzie, wy­wo­dzą­cy się praw­do­po­dob­nie z Cze­cze­nii, uży­wa­ny wśród ludów ka­u­ka­skich i tu­rec­kich, a także w Per­sji i In­diach. W armii ro­syj­skiej wcho­dził w skład uz­bro­je­nia od­dzia­łów ko­zac­kich.

Wikipedia


kindżałowy

→ kin­dżał


SJP.pl

Patrz:

kindżał

kinefot

ro­dzaj ki­ne­sko­pu z 1893 roku, który miał od­mie­nić in­sce­ni­za­cję wi­do­wisk mu­zycz­nych


SJP.pl


kinematograf

1. daw­niej: kino;
2. dawny apa­rat fil­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. apa­rat do re­a­li­za­cji i ekra­no­wej pro­jek­cji ru­cho­mych obra­zów;

Wiktionary

Ki­ne­ma­to­graf (ina­czej ki­no­ma­to­graf) – apa­rat do re­a­li­za­cji ekra­no­wej pro­jek­cji ru­cho­mych obra­zów. Słowo „ki­ne­ma­to­graf” po­cho­dzi od grec­kich słów: "ki­ne­ma­tos" (oz­na­cza­ją­ce­go „ruch”) i "gráphein" (tłu­ma­czo­ne­go jako „pisać”). Skon­stru­o­wa­li go w roku 1895 we Fran­cji bra­cia Louis i Au­gust Lumière (pa­tent z 13 lu­te­go 1895).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kinematografia ż.

 przym. kinematograficzny

 przysł. kinematograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kinomatograf

Wiktionary


kinematografia

1. tech­ni­ka i sztu­ka two­rze­nia fil­mów;
2. prze­mysł fil­mo­wy;
3. daw­niej: me­to­da re­je­stra­cji ruchu obiek­tu za po­mo­cą serii fo­to­gra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. tech­ni­ka i sztu­ka krę­ce­nia fil­mów; także: prze­mysł fil­mo­wy, twór­czość fil­mo­wa

Wiktionary

Ki­ne­ma­to­gra­fia (z gr. "κινημα" dop. "κινηματος" „ruch” i "γραφω" „pisać”) – dzie­dzi­na dzia­łal­no­ści czło­wie­ka zwią­za­na z pro­duk­cją fil­mów oraz ich roz­po­wszech­nia­niem i wyś­wiet­la­niem w ki­nach.

We­dług de­fi­ni­cji Ba­ta­il­le’a ki­ne­ma­to­gra­fia jest sztu­ką "po­praw­ne­go prze­ka­zy­wa­nia idei drogą na­stęp­stwa oży­wio­nych obra­zów".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On in­te­re­su­je się ki­ne­ma­to­gra­fią, zwła­szcza pol­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinematograf m.

 przym. kinematograficzny

 przysł. kinematograficznie

Wiktionary


kinematograficzny

→ ki­ne­ma­to­gra­fia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ki­ne­ma­to­gra­fią, prze­my­słem fil­mo­wym

Wiktionary

Patrz:

kinematografia

Powiązane:

 rzecz. kinematografia ż., kinematograf m.

 przysł. kinematograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filmowy

Wiktionary


kinematometr

przy­rząd do mie­rze­nia do­kład­no­ści ki­ne­ma­tycz­nej me­cha­niz­mów


SJP.pl


kinematyczny

→ ki­ne­ma­ty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ki­ne­ma­ty­ką, do­ty­czą­cy ki­ne­ma­ty­ki

Wiktionary

Patrz:

kinematyka

Przykłady

 (1.1) Grec­ką li­te­rą ni bywa oz­na­cza­ny ki­ne­ma­tycz­ny współ­czyn­nik lep­ko­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcĩnɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ḱĩnẽmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinematyka ż.

Wiktionary


kinematyka

dział me­cha­ni­ki kla­sycz­nej opi­su­ją­cy efek­ty dzia­ła­nia sił na ruch ciał ob­da­rzo­nych masą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dział me­cha­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ruchu ciał;

Wiktionary

Ki­ne­ma­ty­ka (gr. "kínēma" dpn. "kinēmatos" „ruch”) – dział fi­zy­ki z za­kre­su me­cha­ni­ki kla­sycz­nej zaj­mu­ją­cy się ge­o­me­trycz­nym aspek­tem ruchu ciał bez uwz­ględ­nia­nia ich masy i dzia­ła­ją­cych na nie sił.

W za­leż­no­ści od wła­ści­wo­ści ba­da­nych obiek­tów dzie­li się na:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌcĩnɛ̃ˈmatɨka, AS: ḱĩnẽmatyka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kinematyczny

Wiktionary


kinemika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o roli mi­mi­ki i ge­sty­ku­la­cji w ko­mu­ni­ko­wa­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcĩˈnɛ̃mʲika, AS: ḱĩnẽmʹika

Wiktionary


kineskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. lampa w te­le­wi­zo­rze lub mo­ni­to­rze, słu­żą­ca do przet­wa­rza­nia sy­gna­łów elek­trycz­nych na obraz;

Wiktionary

Ki­ne­skop (z gr. "kinēma" 'ruch' i "sko­peo" 'pa­trzę') – ro­dzaj lampy obra­zo­wej. Cechą odróż­nia­ją­cą ki­ne­skop od lampy oscy­lo­sko­po­wej jest ma­gne­tycz­ne od­chy­la­nie elek­tro­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tra­fio­ny po­piel­nicz­ką, ki­ne­skop im­plo­do­wał z ogłu­sza­ją­cym hu­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cĩˈnɛskɔp, AS: ḱĩneskop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kineskopowy

Wiktionary


kineskopowy

przy­miot­nik od: ki­ne­skop


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ki­ne­sko­pu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kineskop mrz.

Wiktionary


kinestetyczka

ko­bie­ta naj­le­piej przys­wa­ja­ją­ca wie­dzę po­przez zmysł do­ty­ku


SJP.pl


kinestetyczny

taki, który czuć, da­ją­cy się od­bie­rać za po­mo­cą do­ty­ku (np. ki­ne­ste­tycz­ne od­czu­cia); czu­cio­wy


SJP.pl


kinestetyk

osoba naj­le­piej przys­wa­ja­ją­ca wie­dzę po­przez zmysł do­ty­ku; do­ty­ko­wiec


SJP.pl


kinestetyka

osoba naj­le­piej przys­wa­ja­ją­ca wie­dzę po­przez zmysł do­ty­ku; do­ty­ko­wiec


SJP.pl


kinestezja

czu­cie po­zy­cji i ruchu okre­ślo­nych czę­ści ciała umoż­li­wia­ją­ce roz­poz­na­nie po­zy­cji ciała oraz wy­o­bra­że­nie ruchu bez po­mo­cy wzro­ku, moż­li­we dzię­ki re­cep­to­rom mie­szczą­cym się w mię­śniach, ścię­gnach i sta­wach


SJP.pl


kinestezyjny

przy­miot­nik od: ki­ne­stez­ja


SJP.pl


kineszemski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­nesz­mą, do­ty­czą­cy Ki­nesz­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kineszma ż.

Wiktionary


kineszma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie iwa­now­skim, nad Wołgą;

Wiktionary

Ki­nesz­ma ( Кинешма) – mia­sto w Rosji (obwód iwa­now­ski), nad Wołgą. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy, me­ta­lo­wy, drzew­ny, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych oraz włó­kien­ni­czy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kineszemski

Wiktionary


kineta

wy­pro­fi­lo­wa­ne dno stud­ni ka­na­li­za­cyj­nej


SJP.pl

Ki­ne­ta – prze­kop w dnie ak­we­nu wy­ko­na­ny w celu po­głę­bie­nia toru wod­ne­go lub po­sa­do­wie­nia bu­dow­li wod­nej. Zwy­kle wy­ko­ny­wa­ny po­głę­biar­ką.

Wikipedia


kinetoblast

ko­mór­ka wi­cio­wa bla­stu­li gąbek


SJP.pl


kinetochor

miej­sce na cen­tro­me­rze chro­mo­so­mu, do któ­re­go przy­cze­pia­ją się włó­kna wrze­cio­na ka­rio­ki­ne­tycz­ne­go w trak­cie po­dzia­łu ko­mór­ki


SJP.pl

Ki­ne­to­chor – biał­ko­wa struk­tu­ra w kształ­cie war­stwo­wej płyt­ki, znaj­du­ją­ca się po obu stro­nach cen­tro­me­ru chro­mo­so­mu. Do ki­ne­to­cho­ru przy­cze­pia­ją się włó­kna (mi­kro­tu­bu­le) wrze­cio­na ka­rio­ki­ne­tycz­ne­go, łą­cząc go z bie­gu­nem wrze­cio­na, co umoż­li­wia prze­mie­szcza­nie się chro­mo­so­mów w me­ta­fa­zie i ana­fa­zie po­dzia­łu ko­mór­ko­we­go.

Wikipedia


kinetochorowy

→ ki­ne­to­chor; cen­tro­me­ro­wy


SJP.pl


kinetofon

urzą­dze­nie do jed­no­czes­ne­go odt­wa­rza­nia ru­cho­mych obra­zów i dźwię­ku, skon­stru­o­wa­ne przez W. Dick­so­na w 1889 roku


SJP.pl


kinetograf

pro­to­typ ki­ne­ma­to­gra­fu


SJP.pl


kinetografia

gra­ficz­na no­ta­cja ru­chów ludz­kie­go ciała


SJP.pl

Ki­ne­to­gra­fia – opra­co­wa­ny przez Ru­dol­fa La­ba­na i Al­brech­ta Knu­sta sy­stem no­ta­cji ruchu, wy­ko­rzy­sty­wa­ny nie tylko do utr­wa­le­nia cho­re­o­gra­fii ba­le­to­wej, ale tańca w każ­dej kon­wen­cji ru­cho­wej. Sym­bo­le sto­so­wa­ne w no­ta­cji La­ba­na (sty­li­zo­wa­ne strzał­ki) okre­śla­ją kie­ru­nek ruchu, jego po­ziom, czas trwa­nia, a miej­sce umie­szcze­nia w pio­no­wych ko­lum­nach po­ka­zu­je, która część ciała jest w ruchu. Zapis od­da­je ruch trój­wy­mia­ro­wo.

Wikipedia


kinetograficzny

przy­miot­nik od: ki­ne­to­gra­fia


SJP.pl


kinetogram

gra­ficz­ny zapis ruchu, np. ciała lub jego czę­ści


SJP.pl


kinetoplast

ro­dzaj or­ga­nel­li ko­mór­ko­wej za­wie­ra­ją­cej włas­ne DNA


SJP.pl

Ki­ne­to­plast, ble­fa­ro­plast – struk­tu­ra ko­mór­ko­wa wy­stę­pu­ją­ca u wi­ciow­ców zwie­rzę­cych z grupy ki­ne­to­pla­sty­dów (Ki­ne­to­pla­sti­da). Ki­ne­to­plast jest to po­je­dyn­cze ciał­ko, o bu­do­wie po­dob­nej do mi­to­chon­driów, ale zwy­kle więk­sze od nich. Ki­ne­to­plast leży za­wsze za ki­ne­to­so­mem wici, z jego pra­wej stro­ny.

Wikipedia


kinetoskop

Ki­ne­to­skop – urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyś­wiet­la­nia ru­cho­mych obra­zów. Zo­sta­ło opa­ten­to­wa­ne przez Tho­ma­sa Alvę Edi­so­na w 1891 roku, jako urzą­dze­nie przez­na­czo­ne dla jed­ne­go widza, dzia­ła­ją­ce na za­sa­dzie fo­to­pla­sty­ko­nu.

Wikipedia


kinetosom

pod­sta­wo­we ciał­ko wici i rzę­sek


SJP.pl

Ki­ne­to­som (gr. "ki­ne­tós" ‘ru­cho­my’, "sóma" ‘ciało’), ciał­ko pod­sta­wo­we – część pod­staw­na pęcz­ku mi­kro­tu­bul (uło­żo­nych w 9 tri­ple­tów od­chy­lo­nych pod kątem ok. 40°) two­rzą­cych wici i rzę­ski, za­nu­rzo­na w cy­to­plaz­mie ko­mór­ki, zbu­do­wa­na z bia­łek, DNA oraz RNA. Jest to twór ho­mo­lo­gicz­ny do cen­trio­li, od­po­wie­dzial­ny za ruch wici oraz rzę­sek. Ko­or­dy­na­cję ruchu umoż­li­wia po­łą­cze­nie ki­ne­to­so­mów sy­ste­mem ne­u­ro­fi­bry­li. W or­ga­niz­mie ludz­kim wy­stę­pu­je np. w plem­ni­kach.

Wikipedia


kinetostatyczny

→ ki­ne­to­sta­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

kinetostatyka

kinetoterapeutyczny

→ ki­ne­to­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

kinetoterapia

kinetoza

w we­te­ry­na­rii: za­bu­rze­nia przy­tom­no­ści i funk­cjo­no­wa­nia na­rzą­dów wew­nętrz­nych u zwie­rząt w na­stęp­stwie wstrzą­sów, ko­ły­sań pod­czas dłu­gotr­wa­łej po­dró­ży środ­ka­mi lo­ko­mo­cji; cho­ro­ba tran­spor­to­wa


SJP.pl


kinetyczny

→ ki­ne­ty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. od­no­szą­cy się do ki­ne­ty­ki, do zmia­ny po­ło­że­nia da­ne­go obiek­tu

Wiktionary

Patrz:

kinetyka

Powiązane:

 rzecz. kinetyka ż.

Wiktionary


kinetyka

dział dy­na­mi­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ruchu ukła­dów me­cha­nicz­nych pod wpły­wem dzia­ła­ją­cych na nie sił


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. fiz. dział dy­na­mi­ki, ba­da­nie ruchu ciał i ukła­dów sił po­wo­du­ją­cych ten ruch

 (1.2) nauk. chem. dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się szyb­ko­ścią re­ak­cji che­micz­nych i me­cha­niz­ma­mi prze­bie­gu re­ak­cji

Wiktionary

W fi­zy­ce i in­ży­nie­rii ki­ne­ty­ka (z gr. "kinēma" dpn. "kinēmatos" 'ruch') dzie­li się na dwie dy­scy­pli­ny: sta­ty­kę i dy­na­mi­kę. Pier­wsza z nich bada wa­run­ki, przy któ­rych ciała, pod­da­ne dzia­ła­niu przy­ło­żo­nych do nich sił, po­zo­sta­ją w spo­czyn­ku. Druga - bada ruch ciał ma­te­rial­nych jako efekt dzia­ła­ją­cych na nie sił. Ki­ne­ma­ty­ka na­to­miast bada ruch ciał w oder­wa­niu od wy­wo­łu­ją­cych go sił. Jest ona ge­o­me­trią, w któ­rej zmien­ną jest czas.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kinetyczność ż.

 przym. kinetyczny

Wiktionary


kinetyna

hor­mon ro­ślin­ny


SJP.pl


kinetyzm

ten­den­cja we współ­czes­nej sztu­ce po­le­ga­ją­ca na two­rze­niu dzieł odt­wa­rza­ją­cych ruch lub bę­dą­cych w ruchu; sztu­ka ki­ne­tycz­na


SJP.pl


kineza

re­ak­cja ru­cho­wa zwie­rząt na zmia­ny czyn­ni­ków śro­do­wi­ska


SJP.pl

Zo­bacz też: Ki­ne­za (or­ni­to­lo­gia).

Ki­ne­za (z gr. "κίνησις" 'ruch') – ruch ca­łe­go drob­ne­go, pro­ste­go or­ga­niz­mu (np. bak­te­rii, glonu, pier­wot­nia­ka, bez­krę­gow­ca) bę­dą­cy re­ak­cją na bo­dziec. W odróż­nie­niu od tak­sji, ruch ten nie jest zwią­za­ny z kie­run­kiem dzia­ła­nia bodź­ca, ale z jego na­tę­że­niem i nie jest skie­ro­wa­ny w kon­kret­nym kie­run­ku.

Wikipedia


kinezjolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ru­chem ciała czło­wie­ka


SJP.pl


kinezjologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o mię­śniach w ruchu;

Wiktionary

Ki­nez­jo­lo­gia (gr. "ki­ne­in" – po­ru­szać się i "logos" – uczyć się) jest ga­łę­zią nauki zaj­mu­ją­cą się ru­chem ciała czło­wie­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kinezjologiczny

Wiktionary


kinezjologiczny

→ ki­nez­jo­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ki­nez­jo­lo­gią

Wiktionary

Patrz:

kinezjologia

Powiązane:

 rzecz. kinezjologia ż.

Wiktionary


kinezjolożka

→ ki­nez­jo­log


SJP.pl

Patrz:

kinezjolog

kinezjotaping

me­to­da te­ra­pe­u­tycz­na z uży­ciem ela­stycz­nych taśm na­kle­ja­nych na czę­ści ciała


SJP.pl


kinezjoterapeutyczny

przy­miot­nik od: ki­nez­jo­te­ra­pia


SJP.pl


kinezyka

nauka zaj­mu­ją­ca się po­za­wer­bal­ny­mi spo­so­ba­mi ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy­ludz­kiej, ba­da­ją­ca w jaki spo­sób czło­wiek prze­ka­zu­je in­for­ma­cje za po­mo­cą ge­stów, mi­mi­ki itp.


SJP.pl

Ki­ne­zy­ka – nauka zaj­mu­ją­ca się ko­mu­ni­ka­cją nie­wer­bal­ną po­mię­dzy ludź­mi. Nauka bada, w jaki spo­sób czło­wiek za po­mo­cą ge­stów, mi­mi­ki itd. prze­ka­zu­je in­for­ma­cje.

W za­kres za­in­te­re­so­wań ki­ne­zy­ki wcho­dzą: gesty, mi­mi­ka i ruchy ciała. Więk­szość et­no­gra­fów jest zgod­na co do twier­dze­nia, że mowa nie­wer­bal­na jest uwa­run­ko­wa­na kul­tu­ro­wo, ani­że­li in­stynk­tow­na. Z tego wła­śnie prze­ko­na­nia ki­ne­zy­ka różni się prze­strzen­nie, hi­sto­rycz­nie i et­nicz­nie.

Wikipedia


kinezyterapeuta

spe­cja­li­sta od ki­ne­zy­te­ra­pii, le­cze­nia ru­chem


SJP.pl


kinezyterapeutka

→ ki­ne­zy­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

Patrz:

kinezyterapeuta

kinezyterapeutyczny

przy­miot­nik od: ki­ne­zy­te­ra­pia


SJP.pl


kinezyterapia

ro­dzaj fiz­jo­te­ra­pii, le­cze­nie ru­chem, gim­na­sty­ka lecz­ni­cza i re­ha­bi­li­ta­cyj­na


SJP.pl

Ki­ne­zy­te­ra­pia (gr. "ki­ne­sis" – ruch) – le­cze­nie ru­chem, gim­na­sty­ka lecz­ni­cza. Pod­sta­wą tej dzie­dzi­ny fiz­jo­te­ra­pii są ćwi­cze­nia ru­cho­we. Ruch staje się środ­kiem lecz­ni­czym, ma­ją­cym wpływ na cały or­ga­nizm. Za­da­niem ki­ne­zy­te­ra­pii jest mak­sy­mal­ne usu­nię­cie nie­spraw­no­ści fi­zycz­nej i przy­go­to­wa­nie do dal­szej re­ha­bi­li­ta­cji, np. spo­łecz­nej.

Wikipedia


king

gęsta tka­ni­na weł­nia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. gęsta tka­ni­na weł­nia­na z dwu­barw­nej przę­dzy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • King – wyspa w Cie­śni­nie Bassa, w Au­stra­lii (Tas­ma­nia)
  • King – gmina w Ka­na­dzie, w pro­win­cji On­ta­rio, w re­gio­nie York
  • hrab­stwo King w sta­nie Tek­sas
  • hrab­stwo King w sta­nie Wa­szyng­ton
  • King – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie John­son
  • King – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Chri­stian
  • King – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Win­ne­ba­go
  • King – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Polk
  • King – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ore­gon
  • King – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Bed­ford
  • King – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Tripp
  • King – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Lin­coln

Wikipedia

Wymowa:

IPA: cĩŋk, AS: ḱĩŋk

Wiktionary


kinga

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

– imię żeń­skie po­cho­dze­nia wę­gier­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od zdrob­nie­nia imie­nia Ku­ne­gun­da. W pi­śmien­nict­wie wę­gier­skim wy­stę­pu­ją formy: "Ku­ne­gund, Kinga, Kynga, Kynka," na­to­miast w pol­skim – "Kinga" (1278) i "Kinka" (1320–1329).

Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom w Pol­sce, Kinga w 2022 roku zaj­mo­wa­ła 54. miej­sce wśród imion żeń­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kinga i ho­du­ję al­pa­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcĩŋɡa, AS: ḱĩŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Kingunia ż., Kingusia ż., Kinia ż.

Wiktionary


kingisepp

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim, nad rzeką Ługa;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kingiseppski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Jamburg (do 1922 roku)

Wiktionary


kingiseppski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kin­gi­sep­pem, do­ty­czą­cy Kin­gi­sep­pu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kingisepp mrz.

Wiktionary


kingisiepp

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, sto­li­ca re­gio­nu w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim;

Wiktionary

Kin­gi­siepp ( Кингисе́пп, daw­niej Jam­go­rod, Я́мгород, Jama, Я́ма i Jam­burg, Я́мбург) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim, nad rzeką Ługa, 137 ki­lo­me­trów na za­chód od Pe­ters­bur­ga, 20 ki­lo­me­trów na wschód od Narwy i 49 ki­lo­me­trów na po­łud­nie od Za­to­ki Fiń­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kingisieppski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Jamburg

Wiktionary


kingsley

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kings­ley – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Kings­ley – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Kings­ley – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Grand Tra­ver­se
  • Kings­ley (ang. Kings­ley Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Griggs
  • Kings­ley (ang. Kings­ley Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Fo­rest
  • Kings­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie Ches­hi­re (An­glia)
  • Kings­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie Hamps­hi­re (An­glia)
  • Kings­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie Staf­fords­hi­re (An­glia)

Wikipedia


kingston

1. sto­li­ca Ja­maj­ki;
2. re­gion Ja­maj­ki;
3. sto­li­ca Nor­fol­ku;
4. mia­sto w Ka­na­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ubi­ka­cja na stat­ku;

Wiktionary

King­ston – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ja­maj­ki po­ło­żo­na w jej po­łud­nio­wej czę­ści nad Mo­rzem Ka­ra­ib­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kingston n.

Wiktionary


kingstonka

miesz­kan­ka King­sto­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka King­sto­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cĩŋkˈstɔ̃nka, AS: ḱĩŋkstõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kingston mrz.

:: fm. kingstończyk mos.

 przym. kingstoński

Wiktionary


kingstown

[czy­taj: kink­stałn, moż­li­we też kyn­sten]
1. sto­li­ca pań­stwa Saint Vin­cent i Gre­na­dy­ny;
2. mia­sto w Ir­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Saint Vin­cent i Gre­na­dy­nów;

Wiktionary

Nie mylić z: King­ston.

King­stown – mia­sto nad, sto­li­ca oraz głów­ny port Saint Vin­cent i Gre­na­dyn. Leży nad Mo­rzem Ka­ra­ib­skim, w po­łud­nio­wej czę­ści Saint Vin­cent, czyli naj­więk­szej wyspy kraju. Jest sto­li­cą pa­ra­fii Saint Ge­or­ge, a także naj­licz­niej­szym mia­stem Saint Vin­cent i Gre­na­dyn. Na­zy­wa­ne "Mia­stem Łuków", ze wzglę­du na to, że w całym mie­ście można ich zna­leźć w róż­nej for­mie ponad 400.

Wikipedia


kingstończyk

miesz­ka­niec King­sto­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec King­sto­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cĩŋkˈstɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: ḱĩŋkstõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kingston mrz.

:: fż. kingstonka ż.

 przym. kingstoński

Wiktionary


kingstoński

przy­miot­nik od: King­ston


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do King­sto­nu, sto­li­cy Ja­maj­ki

 (1.2) od­no­szą­cy się do King­sto­nu, sto­li­cy te­ry­to­rium Nor­folk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć do­ra­stał w Eu­ro­pie, twier­dzi, że jego serce bije w ryt­mie king­stoń­skich ulic, które poz­nał pod­czas pier­wszej po­dró­ży na Ja­maj­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cĩŋkˈstɔ̃j̃sʲci, AS: ḱĩŋkstõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kingston mrz., kingstończyk mos., kingstonka ż.

Wiktionary


kingusia

zdrob­nie­nie od: Kinga (imię żeń­skie)


SJP.pl


kinia

zdrob­nie­nie od: Kinga (imię żeń­skie)


SJP.pl

KINIA (Ka­ta­log In­ter­ne­to­wy Nauki o in­for­ma­cji) – pol­ska brama te­ma­tycz­na, za­rzą­dza­na przez pra­cow­ni­ków In­sty­tu­tu Bi­blio­te­koz­naw­stwa i In­for­ma­cji Na­u­ko­wej Uni­wer­sy­te­tu Marii Curie-Skło­dow­skiej w Lu­bli­nie.

Głów­nym celem KINII jest zbie­ra­nie adre­sów do stron zwią­za­nych z in­for­ma­cją na­u­ko­wą, nauką o in­for­ma­cji i bi­blio­te­koz­naw­stwem.

Wikipedia


kiniarz

po­tocz­nie:
1. wła­ści­ciel kina;
2. wiel­bi­ciel, en­tuz­ja­sta kina; ki­no­man, ki­no­ma­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik kina

 (1.2) daw. ki­no­man

 (1.3) wła­ści­ciel kina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcĩɲaʃ, AS: ḱĩńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kino n.

 przym. kinowy

Wiktionary


kinice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­ni­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy
  • Ki­ni­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie No­wo­gró­dek Po­mor­ski

Wikipedia


kinina

hor­mon ro­ślin­ny


SJP.pl


kininowy

→ ki­ni­na


SJP.pl

Patrz:

kinina

kink

nie­ty­po­we upo­do­ba­nie sek­su­al­ne


SJP.pl


kinkan

krzew lub nie­wiel­kie drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; owoc tej ro­śli­ny; kumk­wat


SJP.pl


kinkażu

ssak z ro­dzi­ny szo­po­wa­tych, wi­kła­wiec


SJP.pl


kinkiecik

zdrob­nie­nie od: kin­kiet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kin­kiet

Wiktionary


kinkiecikowy

przy­miot­nik od: kin­kie­cik


SJP.pl


kinkiet

przy­ścien­na lampa lub świecz­nik z przy­le­ga­ją­cą do ścia­ny tar­czą, od­bi­ja­ją­cą świa­tło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ozdob­na lampa lub świecz­nik, wie­sza­na na ścia­nie

Wiktionary

Kin­kiet (z franc. "qu­in­qu­et") – lampa lub świecz­nik o spe­cjal­nej kon­struk­cji, umoż­li­wia­ją­cej wie­sza­nie jej na ścia­nie; lampa z wy­po­le­ro­wa­ną tar­czą me­ta­lo­wą albo lu­strza­ną, od­bi­ja­ją­ca świa­tło, zwła­szcza słu­żą­ca do oś­wiet­le­nia sceny te­a­tral­nej. Pier­wot­nie: sto­ją­ca lampa olej­na o pal­ni­ku umie­szczo­nym obok zbior­ni­ka pa­li­wa (a nie nad nim).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­łącz­nik z kin­kie­tem łączy prze­wód elek­trycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcĩŋʲcɛt, AS: ḱĩŋʹḱet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kinkietowy

Wiktionary


kinkietowy

przy­miot­nik od: kin­kiet


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kin­kie­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinkiet mrz.

Wiktionary


kinkowy

→ kink


SJP.pl

Patrz:

kink

kinneret

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­zio­ro Ty­be­riadz­kie – je­zio­ro Kin­ne­ret w Iz­ra­e­lu.
  • Kin­ne­ret (mo­szaw) – mo­szaw Kin­ne­ret w Iz­ra­e­lu.
  • Ke­wu­cat Kin­ne­ret – kibuc Kin­ne­ret w Iz­ra­e­lu.
  • Kin­ne­ret Mu­se­um – mu­ze­um w Iz­ra­e­lu.

Wikipedia


kinnie

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) spoż. mal­tań­ski napój be­zal­ko­ho­lo­wy, lekko ga­zo­wa­ny, o smaku słod­ko-gorz­kich po­ma­rań­czy i zio­ło­wej nucie;

Wiktionary

Kin­nie (czyt. "kini") – be­zal­ko­ho­lo­wy napój o słod­ko-gorz­kim smaku i spe­cy­ficz­nym bursz­ty­no­wym ko­lo­rze.

Napój Kin­nie zo­stał stwo­rzo­ny w 1952 roku przez firmę Si­mond Far­sons Cisk na Mal­cie. Kin­nie pow­sta­ło jako al­ter­na­ty­wa dla na­po­jów typu „cola”, które coraz licz­niej po­ja­wia­ły się w po­wo­jen­nej Eu­ro­pie. Swoją nazwę napój zaw­dzię­cza jed­ne­mu z głów­nych skład­ni­ków – słod­ko-gorz­kim po­ma­rań­czom chi­not­to, []. Zio­ło­wą nutę na­da­je mie­szan­ka kil­ku­na­stu aro­ma­tycz­nych ziół i przy­praw, trzy­ma­na w ta­jem­ni­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będąc na Mal­cie, za­ko­cha­łem się w smaku Kin­nie.

Wiktionary


kinnor

asy­ryj­ska od­mia­na ki­ta­ry, uży­wa­na pod­czas obrzę­dów kul­to­wych i uro­czy­sto­ści


SJP.pl

Kin­nor – dawny in­stru­ment mu­zycz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez Iz­ra­e­li­tów od po­cząt­ków ist­nie­nia na­ro­du ży­dow­skie­go; ro­dzaj liry, którą sta­ro­żyt­ni Grecy okre­śla­li ter­mi­nem "kit­ha­ra". Wzmian­ko­wa­ny kil­ka­dzie­siąt razy w Sta­rym Te­sta­men­cie, m.in. w "Pier­wszej Księ­dze Sa­mu­e­la", jako in­stru­ment, na któ­rym przysz­ły król Dawid grał dla swo­je­go po­przed­ni­ka – Saula.

Wikipedia


kino

1. obiekt, w któ­rym wyś­wiet­la­ne są filmy;
2. ca­łość sprzę­tu słu­żą­ca do odt­wa­rza­nia fil­mów w domu;
3. sztu­ka fil­mo­wa, ogół fil­mów;
4. po­tocz­nie: śmiesz­ne, za­baw­ne wy­da­rze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. film. bu­dy­nek, w któ­rym wyś­wiet­la się filmy

 (1.2) ogół fil­mów, które mają wspól­ną cechę, np. kraj pro­duk­cji, te­ma­ty­kę;

 (1.3) przen. za­baw­na lub gro­te­sko­wa sy­tu­a­cja w pu­blicz­nym miej­scu

Wiktionary

Zo­bacz też: ze­spół mu­zycz­ny „Kino” oraz mie­sięcz­nik „Kino”.

Kino (z gr. "kinēma" „ruch”) – okre­śle­nie obiek­tu wi­do­wi­sko­we­go przez­na­czo­ne­go do pro­jek­cji fil­mów na dużym ekra­nie (daw­niej ki­no­te­a­tru), sa­me­go prze­my­słu fil­mo­we­go (ki­ne­ma­to­gra­fii) lub sztu­ki fil­mo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pro­si­łem swoją dziew­czy­nę na jutro do kina.

 (1.2) Ona jest wiel­ką mi­ło­śnicz­ką fran­cu­skie­go kina.

 (1.3) Ta­kie­go kina je­szcze nie wi­dzia­łem: naj­pierw na­past­nik strze­lił gola do włas­nej bram­ki, a potem pobił się z bram­ka­rzem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcĩnɔ, AS: ḱĩno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinówka ż., kinowiec m., kiniarz mos.

 przym. kinowy, wokółkinowy, przykinowy

 przysł. kinowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przen. duży ekran, wielki ekran, srebrny ekran; przest. kinoteatr; reg. pozn. kintop

 (1.2) kinematografia, film, dziesiąta muza

 (1.3) teatr, przedstawienie

Wiktionary


kino-polo

pe­jo­ra­tyw­nie: pol­ska ki­ne­ma­to­gra­fia; kino polo


SJP.pl


kinobus

au­to­bus z apa­ra­tu­rą pro­jek­cyj­ną


SJP.pl


kinocyt

wi­cio­wa ko­mór­ka ob­wo­do­wa, two­rzą­ca ki­no­blast


SJP.pl


kinofikacja

po­tocz­ne okre­śle­nie roz­po­czę­tej we wrze­śniu 1947 r. akcji two­rze­nia kin ob­ja­zdo­wych


SJP.pl


kinofil

mi­ło­śnik kina


SJP.pl


kinofilia

→ ki­no­fil


SJP.pl

Ki­no­fi­lia (z gr. "ki­ne­ma" – ruch, "phi­lia" – mi­łość; ang. "ci­nep­hi­lia") – po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce głę­bo­kie, na­mięt­ne umi­ło­wa­nie kina, fil­mów oraz wszyst­kie­go, co z nimi zwią­za­ne. Wy­kra­cza poza zwy­kłe oglą­da­nie fil­mów w ce­lach roz­ryw­ko­wych, obej­mu­jąc za­in­te­re­so­wa­nie te­o­rią filmu, kry­ty­ką fil­mo­wą, hi­sto­rią kina oraz pro­ce­sem twór­czym.

Wikipedia

Patrz:

kinofil

kinofilski

→ ki­no­fil


SJP.pl

Patrz:

kinofil

kinol

po­tocz­nie: wiel­ki, niez­grab­ny nos; no­si­sko, kinal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. (także bia­ły­stok. lwów. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) nos

Wiktionary

Kinol – sin­gel pol­skie­go ra­pe­ra Sobla, pro­mu­ją­cy jego album stu­dyj­ny, za­ty­tu­ło­wa­ny "Pu­łap­ka na mo­ty­le". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 27 grud­nia 2020 przez Def Jam Re­cor­dings Po­land.

Na­gra­nie uzy­ska­ło cer­ty­fi­kat czte­ro­krot­nie pla­ty­no­wej płyty, prze­kra­cza­jąc licz­bę 200 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcĩnɔl, AS: ḱĩnol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nochal

Wiktionary


kinolek

pie­szczot­li­wie o nosie, zwła­szcza dłu­gim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kinol

Wiktionary


kinolkowy

przy­miot­nik od: ki­no­lek


SJP.pl


kinoman

wiel­bi­ciel, en­tuz­ja­sta kina; ki­no­ma­niak, ki­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) film. mi­ło­śnik kina, filmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed pre­mie­rą filmu, przed ka­sa­mi kłę­bił się tłum ki­no­ma­nów.

 (1.1) Będąc żar­li­wym ki­no­ma­nem, Bar­tosz nie opu­ści żad­ne­go ma­ra­to­nu fil­mo­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cĩˈnɔ̃mãn, AS: ḱĩnõmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinomania ż., kinomaniak mos.

:: fż. kinomanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kinomaniak

Wiktionary


kinomania

skłon­ność do oglą­da­nia fil­mów w kinie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. pasja w cho­dze­niu do kina i oglą­da­niu fil­mów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinoman mos., kinomaniak mos., kinomanka ż.

 przym. kinomański

Wiktionary


kinomaniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od ki­no­ma­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinomaniak m.

Wiktionary


kinomaniaczka

wiel­bi­ciel­ka, en­tuz­jast­ka kina; ki­no­man­ka


SJP.pl


kinomaniak

po­tocz­nie: wiel­bi­ciel, en­tuz­ja­sta kina; ki­no­man, ki­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ki­no­man, mi­ło­śnik kina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinoman m.

:: zdrobn. kinomaniaczek m.

 przym. kinomański

Wiktionary


kinomanka

wiel­bi­ciel­ka, en­tuz­jast­ka kina; ki­no­ma­niacz­ka


SJP.pl


kinomański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) film. zwią­za­ny z ki­no­ma­nią, do­ty­czą­cy ki­no­ma­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinomania ż., kinomaniak mos., kinomanka ż.

Wiktionary


kinomechanik

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się apa­ra­tu­rą ki­no­wą


SJP.pl


kinomer

część chro­mo­so­mu, miej­sce złą­cze­nia dwóch sio­strza­nych chro­ma­tyd


SJP.pl


kinooperator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik kina ob­słu­gu­ją­cy pro­jek­tor fil­mo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mun­dek jest ki­no­o­pe­ra­to­rem w kinie „Tęcza” od dwu­dzie­stu lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcĩnɔːpɛˈratɔr, AS: ḱĩn•operator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinooperatorstwo n.

:: fż. kinooperatorka ż.

 przym. kinooperatorski

Wiktionary


kinooperatorka

→ ki­no­o­pe­ra­tor


SJP.pl

Patrz:

kinooperator

kinopanorama

tech­no­lo­gia re­je­stra­cji i pro­jek­cji filmu pa­no­ra­micz­ne­go da­ją­ce­go złu­dze­nie rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl

Ki­no­pa­no­ra­ma – jeden z sy­ste­mów filmu pa­no­ra­micz­ne­go, po­le­ga­ją­cy na pro­jek­cji z trzech taśm fil­mo­wych jed­no­cze­śnie, opra­co­wa­ny w la­tach 1956–1957 w ra­dziec­kim In­sty­tu­cie Badań nad Kinem i Fo­to­gra­fią (NIKFI). Głów­nym au­to­rem pro­to­ty­pu był Jew­siej Mi­chaj­ło­wicz Goł­dow­skij (1903 – 1971).

Wikipedia


kinoteatr

daw­niej: kino


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ar­chit. kino (bu­dy­nek)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcĩnɔˈtɛatr̥, AS: ḱĩnoteatr̦

Wiktionary


kinotechnik

pra­cow­nik kina zaj­mu­ją­cy się ob­słu­ga apa­ra­tu­ry do pro­jek­cji fil­mów; ki­no­o­pe­ra­tor


SJP.pl


kinotechnika

pra­cow­nik kina zaj­mu­ją­cy się ob­słu­ga apa­ra­tu­ry do pro­jek­cji fil­mów; ki­no­o­pe­ra­tor


SJP.pl


kinoterapia

psy­cho­te­ra­pia z udzia­łem fil­mów; fil­mo­te­ra­pia


SJP.pl


kinować

po­tocz­nie ki­no­wać się - oglą­dać film w kinie


SJP.pl


kinowiec

pra­cow­nik ki­ne­ma­to­gra­fii, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ki­ne­ma­to­gra­fii


SJP.pl


kinowo

przy­miot­nik od: kino


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) od: ki­no­wy

Wiktionary

Ki­no­wo (niem. "Kie­now") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Rymań. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ki­no­wo".

We­dług da­nych z 4 wrze­śnia 2013 r. Ki­no­wo miało 134 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kino n., kinowość ż.

 przym. kinowy

Wiktionary


kinowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla sztu­ki fil­mo­wej, kina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinówka ż., kinowiec m.

 przym. kinowy, wokółkinowy, przykinowy

 przysł. kinowo

Wiktionary


kinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kinowy

przy­miot­nik od: kino


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kinem, ki­ne­ma­to­gra­fią, do­ty­czą­cy kina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pełna sala ki­no­wa – lu­dzie krzy­czą ze stra­chu kiedy trze­ba, śmie­ją się w od­po­wied­nich mo­men­tach, czyli Po­toc­ki jest uni­wer­sal­ny, a co najm­niej eu­ro­pej­ski i zro­zu­mia­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cĩˈnɔvɨ, AS: ḱĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kino n., kiniarz mos., kinówka ż., kinowość ż.

 przysł. kinowo

Wiktionary


kinski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klaus Kin­ski né Nak­szyń­ski (1926-1991) – gdań­sko-nie­miec­ki aktor i re­ży­ser
  • Na­stas­sja Kin­ski (ur. 1961) – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Ni­ko­lai Kin­ski (ur. 1976) – fran­cu­sko-ame­ry­kań­ski
  • Pola Kin­ski (ur. 1952) – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Kin­sky, cze­sko-au­striac­ki ród ary­sto­kra­tycz­ny
  • Kin­sky (ze­spół mu­zycz­ny)

Wikipedia


kinszasa

sto­li­ca De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga;

Wiktionary

Kin­sza­sa (daw­niej Léopoldville) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga, daw­niej sto­li­ca Zairu. Jest to dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Afry­ki, po Ka­i­rze w Egip­cie. Po­ło­żo­ne na po­łud­nie od rów­ni­ka. W 2020 roku mia­sto za­miesz­ka­ne było przez 17,1 mln osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: cĩw̃ˈʃasa, AS: ḱĩũ̯šasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kinszasyjczyk mos., kinszasyjka ż.

 przym. kinszaski

Wiktionary


kinszaski

przy­miot­nik od: Kin­sza­sa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kin­sza­sy, sto­li­cy DR Konga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cĩw̃ˈʃasʲci, AS: ḱĩũ̯šasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kinszasa ż., kinszasyjczyk mos., kinszasyjka ż.

Wiktionary


kinszasyjczyk

miesz­ka­niec Kin­sza­sy (sto­li­cy De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kin­sza­sy; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kinszasa ż.

:: fż. kinszasyjka ż.

 przym. kinszaski

Wiktionary


kinszasyjka

miesz­kan­ka Kin­sza­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kin­sza­sy; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kinszasa ż.

:: fm. kinszasyjczyk mos.

 przym. kinszaski

Wiktionary


kintar

jed­nost­ka masy od­po­wia­da­ją­ca stu ki­lo­gra­mom; kwin­tal


SJP.pl


kintop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kino

 (1.2) przen. reg. pozn. za­ba­wa, roz­ryw­ka

Wiktionary


kintsugi

ja­poń­ska sztu­ka na­pra­wia­nia na­czyń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tra­dy­cyj­na ja­poń­ska tech­ni­ka i sztu­ka na­pra­wy po­tłu­czo­nych wy­ro­bów ce­ra­micz­nych;

Wiktionary

Kint­su­gi (jap. 金継ぎ; dosł. "łą­cze­nie zło­tem"), kint­su­ku­roi, kin­zu­ku­roi (jap. 金繕い; dosł. "na­pra­wia­nie zło­tem") także "yo­bit­su­gi", gdy po­dob­nie uksz­tał­to­wa­ny, ale nie­pa­su­ją­cy frag­ment jest uży­wa­ny do za­stą­pie­nia bra­ku­ją­ce­go ele­men­tu z ory­gi­nal­ne­go na­czy­nia, two­rząc efekt pat­chwor­ku − ja­poń­ska tech­ni­ka i sztu­ka na­pra­wy po­tłu­czo­nych lub wy­szczer­bio­nych wy­ro­bów ce­ra­micz­nych, po­le­ga­ją­ca na łą­cze­niu ele­men­tów wy­ro­bu laką z do­dat­kiem sprosz­ko­wa­nych me­ta­li szla­chet­nych, ta­kich jak: złoto, sre­bro lub pla­ty­na (rza­dziej do­da­wa­ne były rów­nież miedź i brąz).

Wikipedia


kinyarwanda

[czy­taj: ki­niar­łan­da] język urzę­do­wy Rwan­dy


SJP.pl


kinówka

po­tocz­nie: film wyś­wiet­la­ny w kinie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kiep­skiej ja­ko­ści, pi­rac­ki film na­gra­ny ka­me­rą w kinie

Wiktionary

Ki­nów­ka, "cam" (skrót od ang. "ca­me­ra") – me­to­da ko­pio­wa­nia fil­mów, zaz­wy­czaj chro­nio­nych przez prawo au­tor­skie, jak rów­nież do oz­na­cze­nia kopii wy­ko­na­nych tą me­to­dą. Na­gra­nie jest wy­ko­ny­wa­ne w kinie, zwy­kle za po­mo­cą ka­me­ry cy­fro­wej. Cza­sa­mi uży­wa­ny jest do tego mały sta­tyw, lecz prze­waż­nie jest to nie­moż­li­we.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kino n., kinowość ż.

 przym. kinowy

Wiktionary


kinąć

daw­niej:
1. ski­nąć;
2. rzu­cić, cis­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przest. dać znać kiw­nię­ciem głowy lub ręki

 (1.2) daw. po­rzu­cić coś; rzu­cić, cis­nąć czymś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skinąć

Wiktionary


kiosk

1. budka w któ­rej można za­ku­pić cza­so­pis­ma, pa­pie­ro­sy, je­dze­nie, kwia­ty
2. sto­i­sko, pa­wi­lon na wy­sta­wie
3. w is­la­mie letni pałac
4. miej­sce w okrę­cie pod­wod­nym gdzie umie­szczo­ny jest pe­ry­skop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. mała budka hand­lo­wa, w któ­rej sprze­da­je się m.in. pisma, bi­le­ty, pa­pie­ro­sy

 (1.2) mar. małe po­mie­szcze­nie na okrę­cie pod­wod­nym słu­żą­ce do ob­ser­wa­cji po­wierzch­ni morza

 (1.3) daw. al­ta­na ogro­do­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kiosk – ro­dzaj bu­dyn­ku
  • kiosk – ele­ment okrę­tu pod­wod­ne­go
  • kiosk – urzą­dze­nie ban­ko­wo­ści elek­tro­nicz­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja ko­le­żan­ka Zofia pra­cu­je w kio­sku z ga­ze­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɔsk, AS: ḱosk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kioskarka ż., kioskarz mos.

 przym. kioskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pawilon, budka

Wiktionary


kioskarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sprze­daw­czy­ni w kio­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­si­łam kio­skar­kę, by odło­ży­ła dla mnie jeden eg­zem­plarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiosk m.

:: fm. kioskarz m.

 przym. kioskowy

Wiktionary


kioskarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. sprze­da­ją­cy w kio­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­proś kio­ska­rza o resz­tę w bi­lo­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kioskowy

 rzecz. kiosk mrz.

:: fż. kioskarka ż.

Wiktionary


kioskowy

przy­miot­nik od: kiosk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do kio­sku, zwią­za­ny z kio­skiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­daw­cy za­le­ży na zwięk­sze­niu hand­lu kio­sko­we­go jego pism.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiosk mrz., kioskarka ż., kioskarz mos.

Wiktionary


kioto

mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ja­poń­skie mia­sto na Hon­siu, dawna sto­li­ca Ja­po­nii;

 (1.2) geogr. adm. ja­poń­ska pre­fek­tu­ra w re­gio­nie Kinki ze sto­li­cą w mie­ście Kioto (1.1)

Wiktionary

Kioto (jap. 京都市 Kyōto-shi; dosł. "mia­sto sto­łecz­ne") – mia­sto w za­chod­niej czę­ści ja­poń­skiej wyspy Hon­siu, sto­li­ca pre­fek­tu­ry Kioto, dawna sto­li­ca Ja­po­nii i sie­dzi­ba ce­sa­rza. Kioto jest czę­ścią ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go Ke­i­hans­hin (jap. 京阪神) za­miesz­ki­wa­ne­go przez ok. 18 mln osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kioto leży na wy­spie Hon­siu w Ja­po­nii.

 (1.1) Po­praw­ka do Trak­ta­tu z Kioto nie zo­sta­ła je­szcze ra­ty­fi­ko­wa­na przez Unię Eu­ro­pej­ską.

 (1.1) Jed­nym z sym­bo­li Kioto jest ka­me­lia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kiotyjski

Wiktionary


kiotyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kioto, do­ty­czą­cy Kioto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kioto n.

Wiktionary


kiowa

ple­mię in­diań­skie; Kio­wo­wie


SJP.pl

Kiowa (Kio­wo­wie) – ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej, za­miesz­ku­ją­ce daw­niej Wiel­kie Rów­ni­ny, na­le­żą­ce do ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej "kiowa-tano".

Wikipedia


kiowijka

człon­ki­ni ple­mie­nia in­diań­skie­go


SJP.pl


kiowowie

ple­mię in­diań­skie; Kiowa


SJP.pl


kip

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Laosu (1 kip = 100 atów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) monet. wa­lu­ta Laosu;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: kipa

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: ki­pieć

Wiktionary

Zo­bacz też: Kip (wieś).

Kip (lao. ກີບ) – jed­nost­ka mo­ne­tar­na uży­wa­na w La­o­sie. Dzie­li się na 100 atów.

W 1979 roku na­stą­pi­ła w La­o­sie re­for­ma wa­lu­to­wa. 100 sta­rych kipów za­stą­pio­no 1 nowym. No­to­wa­nia (na dzień 5 stycz­nia 2014): 1 USD = 8035 LAK, 1 PLN = 2619 LAK.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: cip, AS: ḱip

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kipowy

Wiktionary


kipa

1. kadź far­biar­ska;
2. jed­nost­ka ła­dun­ku ba­weł­ny równa 453,59 kg;
3. oczko na stat­ku, przez które prze­pro­wa­dza się szoty żagli;
4. ro­dzaj kosza;
5. tra­dy­cyj­ne ży­dow­skie na­kry­cie głowy; jar­muł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. tra­dy­cyj­ne ży­dow­skie na­kry­cie głowy dla męż­czyzn; kusa cza­pecz­ka obej­mu­ją­ca czu­bek głowy

 (1.2) żegl. oczko mo­co­wa­ne w róż­nych miej­scach jach­tu słu­żą­ce do prze­pro­wa­dza­nia szo­tów żagli przed­nich

 (1.3) żegl. ar­ma­tor­ska jed­nost­ka ła­dun­ku ba­weł­ny równa 453,59 kg

 (1.4) ple­śće­cio­ny kosz z dwoma ucha­mi

 (1.5) ele­ment cię­ża­rów­ki do prze­wo­zu ła­dun­ku syp­kie­go

 (1.6) kadź far­biar­ska

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: kip

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kipa – ele­ment os­przę­tu po­kła­do­we­go jed­nost­ki pły­wa­ją­cej
  • kipa, jar­muł­ka – ży­dow­skie na­kry­cie głowy
  • KIPA – Kra­jo­wa Izba Pro­du­cen­tów Au­dio­wi­zu­al­nych
  • Jakub Kipa – pol­ski spe­ed­cu­ber.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kipka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarmułka

 (1.2) kip, przelotka

Wiktionary


kipczacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kip­cza­ka­mi, do­ty­czą­cy Kip­cza­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kip­czac­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kipczak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połowiecki, kumański

 (2.1) połowiecki, kumański

Wiktionary


kipczacy

lud tu­rec­ki


SJP.pl

Kip­cza­cy – lud tu­rec­ki po­cząt­ko­wo zaj­mu­ją­cy te­re­ny wokół do­rze­cza gór­ne­go Ir­ty­szu. W po­ło­wie XI wieku osia­dły na ste­pach dzi­siej­sze­go Ka­zach­sta­nu i Rosji po­łud­nio­wej, która to zie­mia w li­te­ra­tu­rze mu­zuł­mań­skiej na­zy­wa­na jest Ste­pem Kip­czac­kim. Wy­su­nię­ty naj­bar­dziej na za­chód szczep Kip­cza­ków był w la­to­pi­sach ru­skich zwany „Po­łow­ca­mi”, zaś w za­chod­nim pi­śmien­nict­wie – „Ku­ma­na­mi”.

Wikipedia


kipczak

przed­sta­wi­ciel ludu tu­rec­kie­go, zaj­mu­ją­ce­go po­cząt­ko­wo te­re­ny wokół do­rze­cza gór­ne­go Ir­ty­szu, w po­ło­wie XI wieku osia­dłe­go na ste­pach dzi­siej­sze­go Ka­zach­sta­nu i Rosji po­łud­nio­wej


SJP.pl


kiper

spe­cja­li­sta okre­śla­ją­cy ga­tun­ki i oce­nia­ją­cy ja­kość wina, her­ba­ty, kawy na pod­sta­wie ich smaku i za­pa­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca na­po­jów oce­nia­ją­cy ich ja­kość na pod­sta­wie wy­glą­du, smaku i za­pa­chu

 (1.2) za­rząd­ca piw­ni­cy win

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) śledź roz­pła­ta­ny wzdłuż, lekko so­lo­ny i wę­dzo­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na. pieprz czar­ny

 (3.2) funk­cja wy­wrot­ki bądź przy­cze­py, umoż­li­wia­ją­ca prze­chył po­przez pod­nie­sie­nie czę­ści za­ła­dun­ko­wej, zaz­wy­czaj si­łow­ni­kiem, w celu wy­ła­dun­ku za­war­to­ścifakt.

Wiktionary

Kiper – de­gu­sta­tor, osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się or­ga­no­lep­tycz­ną oceną smaku, wy­glą­du, za­pa­chu, ja­ko­ścią i kla­sy­fi­ka­cją wszel­kie­go ro­dza­ju po­traw i na­po­jów. Po­ję­cie to od­no­si się głów­nie do osób de­gu­stu­ją­cych i oce­nia­ją­cych na­po­je al­ko­ho­lo­we takie jak wino, piwo, whi­sky itp. Kiper po­wi­nien wy­ka­zy­wać się szcze­gól­ną wraż­li­wo­ścią sma­ko­wo-wę­cho­wą oraz po­sia­dać od­po­wied­nią wie­dzę, poz­wa­la­ją­cą mu na obiek­tyw­ną ocenę de­gu­sto­wa­nych trun­ków lub po­traw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie muszę być ki­pe­rem, by sma­ko­wać wino.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcipɛr, AS: ḱiper

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kiperski

 rzecz. kiperstwo, kiprostwo

Wiktionary


kiperka

spe­cja­list­ka okre­śla­ją­ca ga­tun­ki i oce­nia­ją­ca ja­kość wina, her­ba­ty, kawy na pod­sta­wie ich smaku i za­pa­chu


SJP.pl


kipers

śledź roz­pła­ta­ny wzdłuż, lekko so­lo­ny i wę­dzo­ny; kiper


SJP.pl


kiperstwo

ocena smaku i ja­ko­ści po­traw i na­po­jów, zwła­szcza al­ko­ho­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) enol. za­rzą­dza­nie piw­ni­cą z wi­na­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiper mzw./mos./mrz.

Wiktionary


kipi-kasza

prze­sta­rza­le: za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na od­bi­ja­niu piłki ręką i re­cy­to­wa­niu wier­sza roz­po­czy­na­ją­ce­go się od słów "kipi kasza"


SJP.pl


kipiatok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Au­gu­stów,Bra­sław­szczyz­na,Po­le­sie, Hre­cza­ny, Haj­nów­ka, Wi­leń­szczyz­na, Dą­bro­wa Bia­ło­stoc­ka, No­wo­gró­dek,. wrzą­tek

Wiktionary


kipichron

por­ce­la­no­wy krą­żek za­po­bie­ga­ją­cy wy­ki­pie­niu pły­nów pod­czas go­to­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. krą­żek za­po­bie­ga­ją­cy wy­ki­pie­niu pły­nów i alar­mu­ją­cy o ich go­to­wa­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby mleko nie wy­ki­pia­ło, wkła­da się na dno na­czy­nia, po­przed­nio opłu­ka­ne­go zimną wodą, spe­cjal­ny krą­żek por­ce­la­no­wy, tzw. "ki­pi­chron", i wlewa się mleko.

Wiktionary


kipiel

1. za­ła­my­wa­nie lub ro­zbi­ja­nie się fal na pły­ciz­nach bądź u brze­gów; przy­bój;
2. wzbu­rzo­ny, pie­nią­cy się, ki­pią­cy płyn; wart­ki nurt, gwał­tow­ny wir


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wzbu­rzo­na i spie­nio­na woda

Wiktionary

Ki­piel – zja­wi­sko ła­ma­nia się fal na pły­ciz­nach lub przy wy­brze­żu, także stre­fa, w któ­rej do­cho­dzi do ła­ma­nia fal. Za­cho­dzi w morzu lub je­zio­rze.

W hy­dro­mor­fo­lo­gii rzek ki­pie­lą okre­śla się typ nurtu. Ki­piel to nurt tur­bu­lent­ny, w któ­rym grzbie­ty fal za­ła­mu­ją się, two­rząc pianę i zja­wi­sko „bia­łej wody”. Ty­po­wa jest dla po­to­ków gór­skich o dużym spad­ku po­dłuż­nym ko­ry­ta i ka­mie­ni­stym po­dło­żu. Wy­stę­pu­je na od­cin­kach two­rzą­cych rafy i ka­ska­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wod­nik wy­nu­rzył się z nie­bie­sko­zie­lo­nej ki­pie­li.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kipieć

Wiktionary


kipieć

1. o pły­nach: wrzeć, roz­pry­ski­wać się, bul­go­tać
2. o lu­dziach: de­ner­wo­wać się, zło­ścić się
3. być peł­nym ruchu, życia; tęt­nić ży­ciem


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) gwał­tow­nie wrzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­drzu­ca­ny wia­trem, pod­ska­ki­wał jak po­kryw­ka na czaj­ni­ku z ki­pią­cą wodą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kipiel ż.

 czas. skipieć

Wiktionary


kipisz

1. re­wiz­ja, prze­szu­ka­nie;
2. po­tocz­nie: ba­ła­gan, misz­masz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na re­wiz­ja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcipʲiʃ, AS: ḱipʹiš

Wiktionary


kipiątek

rzad­ko: go­tu­ją­cy się płyn; wrzą­tek, ukrop


SJP.pl


kipka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. kipa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcipka, AS: ḱipka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kipa ż.

Wiktionary


kipki-opałki

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) reg. głup­stwa, bred­nie, rze­czy zmy­ślo­ne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszałki-opałki, banialuki, brednie, farmazony, androny, pierdoły, duby smalone, reg. koszały-opały, reg. koszyczki-opałeczki

Wiktionary


kipling

naz­wi­sko, np. Ru­dy­ard Ki­pling (1865-1936), pi­sarz an­giel­ski, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w roku 1907


SJP.pl


kipnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kip­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kipnąć

Wiktionary


kipnyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nach­la­pać, chlus­nąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński chlapnóć

Wiktionary


kipnóć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. paść, zdech­nąć

Wiktionary


kipnąć

żar­to­bli­wie: um­rzeć


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) posp. um­rzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jakby kip­nął, na­pi­sze­my świa­dect­wo zgonu: grypa, ser­dusz­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcipnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ḱipnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kipnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopnąć w kalendarz, wykorkować, wykitować, przekręcić się, kojfnąć, odwalić kitę

Wiktionary


kipp

Kipp – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Sa­li­ne.

Wikipedia


kiprostwo

oce­nia­nie ga­tun­ku i ja­ko­ści na­po­jów na pod­sta­wie ich wy­glą­du, smaku, za­pa­chu; ki­per­stwo


SJP.pl


kiprować

skrę­cać nici; tkać z krę­co­nych nici


SJP.pl


kiprzyca

wy­so­ka ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych, o mio­do­daj­nych, pur­pu­ro­wych z fio­le­to­wym od­cie­niem kwia­tach ze­bra­nych w stoż­ko­wa­te grona i o du­żych, lan­ce­to­wa­tych li­ściach, w Pol­sce po­spo­li­cie wy­stę­pu­ją­ca na zrę­bach, usy­pi­skach i w ro­wach; wierz­bów­ka, wierz­bów­ka ki­przy­ca, wierz­bów­ka wą­sko­list­na, wierz­bow­ni­ca, wierz­bow­ni­ca ki­przy­ca, wierz­bow­ni­ca wą­sko­list­na


SJP.pl


kipu

pismo wę­zeł­ko­we Inków; quipo, quipu


SJP.pl

Kipu, quipu, khipu (w ję­zy­ku „węzeł”) – forma trój­wy­mia­ro­we­go za­pi­su sto­so­wa­na przez In­dian pre­ko­lum­bij­skiej Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Na­zy­wa­ne „pis­mem wę­zeł­ko­wym”, ze wzglę­du na swoją formę: zbiór wy­ko­na­nych z ba­weł­ny lub wło­sia lamy i al­pa­ki ko­lo­ro­wych sznur­ków z su­peł­ka­mi.

Wikipedia


kir

1. czar­ny ma­te­riał sym­bo­li­zu­ją­cy ża­ło­bę;
2. fran­cu­ski li­kier z czar­nej po­rzecz­ki z bia­łym winem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czar­ny ma­te­riał lub strój sym­bo­li­zu­ją­cy ża­ło­bę;

Wiktionary

Kir – czar­ny ma­te­riał lub strój, uży­wa­ne jako oz­na­ka ża­ło­by.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Por­tret zmar­łe­go okry­to kirem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cir, AS: ḱir

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kirowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 przym. kirowy

frazeologia. okryć się kirem

etymologia. etym|niem|Kern. → postaw

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pall, shroud

* włoski: (1.1) drappo funebre m.

źródła.

== kir (język romski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) ent. mrówka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kira

imię żeń­skie; żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Cyrus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wódka

 (1.2) reg. góry. za­kręt, zakos, ser­pen­ty­na drogi lub ścież­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kira – tra­dy­cyj­ny strój ko­biet w Bhu­ta­nie
  • Kira – wer­sja żeń­skie­go imie­nia Cyra
  • Kira – mia­sto w Ugan­dzie
  • Kira – szczyt w Pie­ni­nach Czorsz­tyń­skich
  • Kira – wieś w Pa­le­sty­nie
  • Kira – wieś na Cy­prze
  • (1156) Kira – pla­ne­to­i­da
  • Kira - imię żeń­skie : po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka per­skie­go i oz­na­cza „blask” lub „świa­tło”
  • Kira-kira

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wyż­nia Kira Mię­tu­sia, Niż­nia Kira Mię­tu­sia (nazwy miejsc w gó­rach)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcira, AS: ḱira

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirus mos.

Wiktionary


kiraga

naz­wi­sko


SJP.pl


kirasjer

żoł­nierz cięż­kiej jazdy ut­wo­rzo­nej w XVI wieku, wy­po­sa­żo­ny w kirys


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz cięż­kiej jazdy w zbroi pły­to­wej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈrasʲjɛr, AS: ḱirasʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirys m., kirasjeria ż.

 przym. kirasjerski

Wiktionary


kirasjerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z ki­ra­sje­ra­mi, do­ty­czą­cy ki­ra­sje­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirasjer mos., kirys mrz., kirasjeria ż.

Wiktionary


kircha

po­tocz­nie: ko­ściół pro­te­stanc­ki, zbór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­ściół pro­te­stanc­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłop­cy z Hit­ler­ju­gend mie­wa­li tutaj swoje zbiór­ki. Ma­sze­ro­wa­li dziar­sko nad staw, śpie­wa­jąc woj­sko­we pio­sen­ki. Z pod­wó­rza ewan­ge­lic­kiej kir­chy pa­trzy­li na nich za­chwy­ce­ni ro­dzi­ce, tu­tej­si Niem­cy.

Wiktionary


kirchhoff

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­stav Kirch­hoff – nie­miec­ki fizyk
  • Kirch­hoff (kra­ter księ­ży­co­wy)
  • Prawa Kirch­hof­fa

Wikipedia


kircholm

miej­sco­wość na Łot­wie


SJP.pl


kircholmski

przy­miot­nik od: Kir­cholm (miej­sco­wość na Lit­wie, obec­na nazwa: Sa­la­spils)


SJP.pl


kirchóf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cmen­tarz

Wiktionary


kirczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kirki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kireja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we,Lwów. zob. kie­re­ja.

Wiktionary


kirejczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­briel Ki­rej­czyk – pol­ski pił­karz
  • Ka­zi­mierz Ki­rej­czyk – pol­ski pe­da­gog spe­cjal­ny

Wikipedia


kirenga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim; prawy do­pływ Leny;

Wiktionary

Ki­ren­ga (ros. Киренга) – rzeka w Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim; prawy do­pływ Leny. Dłu­gość 746 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 46 600 km²; śred­ni rocz­ny prze­pływ przy uj­ściu 680 m³/s.

Źró­dła w Gó­rach Baj­kal­skich; pły­nie w kie­run­ku pół­noc­nym; u uj­ścia do Leny leży mia­sto Ki­reńsk. Spław­na na pra­wie całej dłu­go­ści, że­glow­na od 480 km od uj­ścia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kireńsk mrz.

Wiktionary


kirenia

mia­sto na Cy­prze; Ky­re­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na Cy­prze, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym;

Wiktionary

Ki­re­nia (gr. Κερύνεια, "Kie­ri­nia"; tur. "Girne") – mia­sto w Tu­rec­kiej Re­pu­bli­ce Cypru Pół­noc­ne­go / Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym. Sto­li­ca pół­noc­no­cy­pryj­skie­go dy­stryk­tu Ki­re­nia i for­mal­na sto­li­ca cy­pryj­skie­go dy­stryk­tu Ki­re­nia. Jed­nym z naj­waż­niej­szych za­byt­ków mia­sta jest strze­gą­cy wej­ścia do portu w Ki­re­nii ma­je­sta­tycz­ny śred­nio­wiecz­ny zamek obron­ny. Zamek w Ki­re­ni uwa­ża­ny jest za jeden z naj­le­piej za­cho­wa­nych zam­ków na Cy­prze.

Wikipedia


kireta

na­rzę­dzie den­ty­stycz­ne uży­wa­ne do ki­re­ta­żu - usu­wa­nia ka­mie­nia na­zęb­ne­go i ziar­ni­ny za­pal­nej z dzią­seł


SJP.pl


kiretaż

za­bieg sto­ma­to­lo­gicz­ny, po­le­ga­ją­cy na wy­ły­żecz­ko­wa­niu kie­szo­nek dzią­sło­wych


SJP.pl


kireńsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim, u uj­ścia Ki­ren­gi do Leny;

Wiktionary

Nie mylić z: Kie­reńsk.

Ki­reńsk ( Киренск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim.

Leży u uj­ścia Ki­ren­gi do Leny, 640 km na pół­noc­ny wschód od Ir­kuc­ka. W 2005 roku mia­sto li­czy­ło ok. 13 100 miesz­kań­ców. W Ki­reń­sku znaj­du­je się prze­mysł drzew­ny, rzecz­na stocz­nia re­mon­to­wa oraz lot­ni­sko.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kirenga ż.

 przym. kireński

Wiktionary


kireński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­reń­skiem, do­ty­czą­cy Ki­reń­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kireńsk mrz.

Wiktionary


kirgiski

zwią­za­ny z Kir­gi­sta­nem, Kir­giz­ją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kir­gi­sta­nu lub Kir­gi­zów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Kir­gi­sta­nu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 71 za­bi­tych w ka­ta­stro­fie kir­gi­skie­go sa­mo­lo­tu pa­sa­żer­skie­go po star­cie w Bisz­ke­ku.

 (2.1) Mówię tro­chę po kir­gi­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cirʲˈɟisʲci, AS: ḱirʹǵisʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kirgistańczyk mos., Kirgistanka ż., Kirgistan m., Kirgizja ż., Kirgiz m., Kirgizka ż., kirgiskość ż.

 przym. kirgistański, tadżykistański

Wiktionary


kirgiskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem kir­gi­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem kir­gi­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku kir­gi­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cirʲˈɟiskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ḱirʹǵiskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


kirgistan

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Bisz­ke­ku; Re­pu­bli­ka Kir­gi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji Środ­ko­wej;

Wiktionary

Kir­gi­stan, Re­pu­bli­ka Kir­gi­ska ( Кыргызстан, Кыргыз Республикасы, trb. "Kyr­gyz­stan", "Kyr­gyz Re­spu­bli­ka­sy"; Кыргызстан, Кыргызская Республика, trb. Kir­gi­stan, "Kir­giz­ska­ja Re­spu­bli­ka"; w okre­sie ra­dziec­kim w ję­zy­ku pol­skim pod nazwą Kir­giz­ja, po ogło­sze­niu nie­pod­le­gło­ści przej­ścio­wo rów­nież jako Kyr­gy­stan) – pań­stwo w Azji Środ­ko­wej. Gra­ni­czy z Chi­na­mi (858 km), Ka­zach­sta­nem (1051 km), Ta­dży­ki­sta­nem (870 km) i Uzbe­ki­sta­nem (1099 km).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kir­gi­stan na­le­żał daw­niej do ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cirʲˈɟistãn, AS: ḱirʹǵistãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirgiski m., Kirgiz m., Kirgizka ż., Kirgizja ż., Kirgistańczyk m., Kirgistanka ż.

 przym. kirgiski, kirgistański

 przysł. kirgisko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kirgizja; oficjalna nazwa Republika Kirgiska

Wiktionary


kirgistanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Kir­gi­sta­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcirʲɟiˈstãŋka, AS: ḱirʹǵistãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirgiski mrz., Kirgistan mrz., Kirgizka ż.

:: fm. Kirgiz mos., Kirgistańczyk mos.

 przym. kirgiski, kirgistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kirgizka

Wiktionary


kirgistańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Kir­gi­sta­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcirʲɟiˈstãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: ḱirʹǵistãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirgiski mrz., Kirgistan mrz., Kirgiz mos.

:: fż. Kirgizka ż., Kirgistanka ż.

 przym. kirgiski, kirgistański

Wiktionary


kirgistański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kir­gi­sta­nem, do­ty­czą­cy Kir­gi­sta­nu

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do Kir­gi­sta­nu, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Kir­gi­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­stał ogło­szo­ny gra­fik odej­ścia na eme­ry­tu­rę kir­gi­stań­skich ko­biet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcirʲɟiˈstãj̃sʲci, AS: ḱirʹǵistãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kirgistańczyk mos., Kirgistanka ż., kirgiski mrz., Kirgistan mrz., Kirgiz mos., Kazaszka ż., kirgiskość ż., kirgistańskość ż., kirgiski mrz.

 przym. kirgiski, antykirgiski, antykirgistański, prokirgiski, prokirgistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kirgiski

 (2.1) kirgiski

 (3.1) kirgiski

Wiktionary


kirgiz

czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Kir­gi­stan (Kir­giz­ję)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści kir­gi­skiej, miesz­ka­niec lub oby­wa­tel Kir­gi­sta­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcirʲɟis, AS: ḱirʹǵis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kirgistan mrz., Kirgizja ż., kirgiski mrz.

:: fż. Kirgizka ż.

 przym. kirgiski, kirgistański

Wiktionary


kirgizja

tra­dy­cyj­na nazwa Kir­gi­sta­nu (pań­stwa w Azji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa Kir­gi­sta­nu w okre­sie ra­dziec­kim, zob. Kir­gi­stan.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kirgiski

 rzecz. kirgiski mrz., Kirgistan mrz., Kirgiz mos.

Wiktionary


kirgizka

człon­ki­ni na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Kir­gi­stan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści kir­gi­skiej, miesz­kan­ka lub oby­wa­tel­ka Kir­gi­sta­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cirʲˈɟiska, AS: ḱirʹǵiska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kirgistan mrz., kirgiski mrz.

:: fm. Kirgiz mos.

 przym. kirgiski

Wiktionary


kiribacki

→ Ki­ri­ba­ti; ki­ri­ba­tyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ki­ri­ba­ti

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcirʲiˈbat͡sʲci, AS: ḱirʹibacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiribatyjka, Kiribatyjczyk, Kiribati

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiribatyjski

Wiktionary


kiribatczyk

miesz­ka­niec Ki­ri­ba­ti; Ki­ri­ba­tyj­czyk


SJP.pl


kiribati

język urzę­do­wy Ki­ri­ba­ti; język ki­ri­ba­tyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. wy­spiar­skie pań­stwo na Oce­a­nie Spo­koj­nym;

Wiktionary

Re­pu­bli­ka Ki­ri­ba­ti ( Re­pu­blic of Ki­ri­ba­ti; Ri­ba­be­ri­kin Ki­ri­ba­ti) – pań­stwo wy­spiar­skie na Oce­a­nie Spo­koj­nym. W skład tego pań­stwa o po­wierzch­ni 726 km² wcho­dzą 32 atole i 1 wyspa ko­ra­lo­wa Ba­na­ba, roz­sia­ne na po­wierzch­ni przesz­ło 3,5 mln km² wokół rów­ni­ka. Przez ob­szar ten prze­cho­dzi 180 po­łud­nik, co po­wo­du­je że Ki­ri­ba­ti jest je­dy­nym kra­jem na świe­cie po­ło­żo­nym na wszyst­kich 4 ćwiart­kach kuli ziem­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­chod­nia część Ki­ri­ba­ti na­le­ży do Mi­kro­nez­ji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcirʲiˈbatʲi, AS: ḱirʹibatʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiribatyjczyk mos., Kiribatyjka ż.

 przym. kiribatyjski, kiribacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Kiribati

Wiktionary


kiribatka

miesz­kan­ka Ki­ri­ba­ti; Ki­ri­ba­tyj­ka


SJP.pl


kiribatyjczyk

miesz­ka­niec Ki­ri­ba­ti; Ki­ri­bat­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ki­ri­ba­ti

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcirʲibaˈtɨjt͡ʃɨk, AS: ḱirʹibatyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiribati n.

:: fż. Kiribatyjka ż.

 przym. kiribacki, kiribatyjski

Wiktionary


kiribatyjka

miesz­kan­ka Ki­ri­ba­ti; Ki­ri­bat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ki­ri­ba­ti

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcirʲibaˈtɨjka, AS: ḱirʹibatyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiribati n.

:: fm. Kiribatyjczyk mos.

 przym. kiribatyjski, kiribacki

Wiktionary


kiribatyjski

→ Ki­ri­ba­ti; ki­ri­bac­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­ri­ba­ti, do­ty­czą­cy Ki­ri­ba­ti

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcirʲibaˈtɨjsʲci, AS: ḱirʹibatyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiribatyjka ż., Kiribatyjczyk m., Kiribati n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiribacki

Wiktionary


kirilenko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­driej Ki­ri­len­ko – ro­syj­ski ko­szy­karz,
  • An­driej Ki­ri­len­ko (po­li­tyk)
  • Ma­ri­ja Ki­ri­len­ko
  • Ky­ry­łen­ko

Wikipedia


kirin

mi­tycz­ne zwie­rzę przed­sta­wia­ne czę­sto na ja­poń­skich rzeź­bach i por­ce­la­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Qilin – mi­tycz­ne zwie­rzę
  • Kylin – chiń­ski sy­stem ope­ra­cyj­ny
  • Kirin – ja­poń­ski bro­war
  • Kirin Cup – tur­niej pił­kar­ski w Ja­po­nii
  • Wy­daw­nict­wo Kirin – pol­skie wy­daw­nict­wo
  • Kirin – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii si­sac­ko-mos­la­wiń­skiej, w gmi­nie Gvozd

Wikipedia


kiriwiński

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ludu me­la­ne­zyj­skie­go z Wysp Tro­brian­da

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język uży­wa­ny na Wy­spach Tro­brian­da;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trobriandzki

 (2.1) kiriwina, kilivila, boyowa, trobriandzki; kod ISO 639-3: kij

Wiktionary


kirk

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kirk – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Yuma
  • Char­lie Kirk – ak­ty­wi­sta po­li­tycz­ny, autor i oso­bo­wość me­dial­na
  • Flo­ren­ce Jan Kirk – en­to­mo­log
  • James T. Kirk – fik­cyj­na po­stać z Star Trek
  • Karen E. Kirk – ge­ne­tyk mo­le­ku­lar­na i cy­to­bio­log
  • Tho­mas Wil­liam Kirk – no­wo­ze­landz­ki bio­log
  • Kirk – album DaBaby’ego

Wikipedia


kirka

spe­cjal­ny mło­tek do od­bi­ja­nia za­pra­wy z ce­gieł po­cho­dzą­cych z ro­zbiór­ki


SJP.pl


kirke

w prze­no­śni ko­bie­ta, która uwo­dzi de­mo­nicz­nym cza­rem (od wy­stę­pu­ją­cej w Ody­sei cza­ro­dziej­ki Circe)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kirke (Circe, Cyrce) – w mi­to­lo­gii grec­kiej wróż­bit­ka z wyspy Ajaja, jedna z bo­ha­te­rek Ody­sei
  • Simon Kirke – bry­tyj­ski per­ku­si­sta
  • Di­go­ry Kirke – po­stać z serii Opo­wie­ści z Nar­nii
  • Kirke – opera Au­gu­sta Bun­ger­ta
  • Kirke – po­wieść Ma­de­li­ne Mil­ler
  • kirke – w ję­zy­kach skan­dy­naw­skich słowo oz­na­cza­ją­ce ko­ściół
  • Circe
  • Efekt Kirke
  • Kirk
  • Kirke Hyl­lin­ge – miej­sco­wość w Danii, w gmi­nie Lejre

Wikipedia


kirkucki

→ Kir­kuk (mia­sto w Iraku)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kir­ku­kiem, do­ty­czą­cy Kir­ku­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kirkuk mrz.

Wiktionary


kirkuk

mia­sto w Iraku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nym Iraku, w Kur­dy­sta­nie;

Wiktionary

Kir­kuk (arab. كركوك) – mia­sto w pół­noc­nym Iraku, w Kur­dy­sta­nie, na za­chod­nim po­gó­rzu Gór Kur­dy­stań­skich, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny mu­ha­fa­zy At-Tamim. Około 755,7 tys. miesz­kań­ców.

Mia­sto Kir­kuk i ota­cza­ją­ce je ro­po­no­śne ob­sza­ry sta­no­wią od dzie­się­cio­le­ci przed­miot kur­dyj­skich ro­szczeń te­ry­to­rial­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kirkucki

Wiktionary


kirkut

cmen­tarz ży­dow­ski; kier­kut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cmen­tarz ży­dow­ski;

Wiktionary

Kir­kut, kier­kow, kier­chol, kir­chol – okre­śle­nia cmen­ta­rza ży­dow­skie­go uży­wa­ne przez Po­la­ków, głów­nie miesz­kań­ców za­bo­ru au­striac­kie­go (daw­nej Ga­li­cji). Zgod­nie z na­ka­za­mi re­li­gii cmen­ta­rze ży­dow­skie bu­do­wa­no poza ob­sza­rem mia­sta. Wśród Żydów słowo uwa­ża­ne za pe­jo­ra­tyw­ne, z tego po­wo­du re­ko­men­du­je się za­stą­pie­nie go okre­śle­niem cmen­tarz ży­dow­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dnia dzi­siej­sze­go za­cho­wał się tylko jeden bę­dziń­ski kir­kut.

 (1.1) Sza­cu­je się, że w obec­nych gra­ni­cach Rzecz­po­spo­li­tej ist­nia­ło ponad ty­siąc kir­ku­tów, oca­la­ła po­ło­wa w więk­szo­ści zde­wa­sto­wa­na i po­zba­wio­na na­grob­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcirkut, AS: ḱirkut

Wiktionary


kirlianowski

fo­to­gra­fia kir­lia­now­ska - me­to­da re­je­stra­cji wy­ła­do­wań elek­trycz­nych przy uży­ciu ma­te­ria­łów fo­to­gra­ficz­nych


SJP.pl


kirow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto ob­wo­do­we w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

Kirow (ros. Киров) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji nad rzeką Wiat­ką, do 1934 Wiat­ka, prze­mia­no­wa­ne po śmier­ci Sier­gie­ja Ki­ro­wa, w 1993 roku miesz­kań­cy zde­cy­do­wa­li w re­fe­ren­dum o za­cho­wa­niu so­wiec­kiej nazwy. W la­tach 1457–1781 Chły­now.

Mia­sto jest sto­li­cą ob­wo­du ki­row­skie­go. W 2020 li­czy­ło 518,3 tys. miesz­kań­ców. Współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne:.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcirɔf, AS: ḱirof

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kirowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Wiatka (do 1457 i 1781-1934), hist. Chłynow (1457-1781)

Wiktionary


kirowograd

daw­niej: Kro­pyw­nyc­ki (mia­sto na Ukra­i­nie); Ki­ro­woh­rad


SJP.pl


kirowogradzki

→ Ki­ro­wo­grad (dziś: Kro­pyw­nyc­ki - mia­sto na Ukra­i­nie); ki­ro­woh­radz­ki


SJP.pl


kirowohrad

daw­niej: Kro­pyw­nyc­ki (mia­sto na Ukra­i­nie); Ki­ro­wo­grad


SJP.pl


kirowohradzki

1. → Ki­ro­woh­rad (dziś: Kro­pyw­nyc­ki - mia­sto na Ukra­i­nie); ki­ro­wo­gradz­ki;
2. obwód ki­ro­woh­radz­ki - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­ro­woh­ra­dem, do­ty­czą­cy Ki­ro­woh­ra­du (obec­nie Kro­pyw­nyc­ki na Ukra­i­nie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kirowohradszczyzna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. war. kirowogradzki

Wiktionary


kirowski

→ Kirów (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­ro­wem, do­ty­czą­cy Ki­ro­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kirow m.

Wiktionary


kirowy

przy­miot­nik od: kir


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny z kiru

 (1.2) ko­lo­ru szat ża­łob­ni­ków

 (1.3) zwią­za­ny z Ki­ra­mi, do­ty­czą­cy Kirów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kir mrz.

Wiktionary


kirpan

krót­ki miecz lub nóż o za­krzy­wio­nym ostrzu, no­szo­ny przez sik­hów jako jeden z pię­ciu atry­bu­tów wiary


SJP.pl

Kir­pan (; pen­dża­bi: ਕਿਰਪਾਨ, "kirpān") – krót­ki, za­krzy­wio­ny, jed­no­siecz­ny miecz, lub czę­ściej nóż o po­dob­nym kształ­cie, no­szo­ny przez sik­hów. Dłu­gość waha się od kil­ku­na­stu do 90 cen­ty­me­trów, stąd krót­sze wer­sje są kla­sy­fi­ko­wa­ne jako noże lub szty­le­ty, acz­kol­wiek wielu sik­hów uważa ten ter­min za nie­wła­ści­wy. Jest obo­wiąz­ko­wym ele­men­tem stro­ju "khal­sa" („czy­ste­go”) sikha, jako jeden z pię­ciu K.

Wikipedia


kirsajty

Kir­saj­ty (niem. "Kir­sa­i­ten­see") – je­zio­ro w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo, w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior Ma­zur­skich.

Wikipedia


kirsch

[czy­taj: kirsz] wy­so­ko­pro­cen­to­wy napój al­ko­ho­lo­wy wyt­wa­rza­ny z cze­re­śni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. be­zbarw­ny, wy­so­ko­pro­cen­to­wy napój al­ko­ho­lo­wy wyt­wa­rza­ny z owo­ców wiśni;

Wiktionary

Kirsch, Kirs­chwas­ser – wy­so­ko­pro­cen­to­wy (38%–50%) napój al­ko­ho­lo­wy wyt­wa­rza­ny z owo­ców wiśni nie­przez­na­czo­nych do bez­poś­red­nie­go spo­ży­cia; su­row­cem dla niek­tó­rych od­mian tego lik­wo­ru by­wa­ją i cze­re­śnie. Kirsz w odróż­nie­niu od wi­śniów­ki jest be­zbarw­ny i nie jest słod­ki.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kirschwasser, wódka wiśniowa, kirsz

Wiktionary


kirsz

wódka z prze­fer­men­to­wa­nych czar­nych wiśni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kirsz – nazwa pia­stra w niek­tó­rych kra­jach; ro­dzaj mo­ne­ty
  • Jan Kirsz – kra­kow­ski szop­karz, poeta
  • kirsch – jedna z wy­pa­la­nek, tra­dy­cyj­na dla Schwarz­wal­du, Al­za­cji i Szwaj­ca­rii wódka z wiśni
  • kirch

Wikipedia


kiruna

Ki­ru­na (lap. "Giron", fin. "Kii­ru­na") – mia­sto w pół­noc­nej Szwe­cji w re­gio­nie Norr­bot­ten, w gmi­nie Ki­ru­na (naj­więk­sze w szwedz­kiej czę­ści La­po­nii i naj­bar­dziej wy­su­nię­te na pół­noc w kraju). Za­miesz­ka­ne przez 18 148 miesz­kań­ców (2010). Nazwa mia­sta po­cho­dzi od bia­łej pard­wy, na­zy­wa­nej przez La­poń­czy­ków "giron".

Wikipedia


kirundi

język z ro­dzi­ny ban­tu­i­dal­nych, bę­dą­cy, obok fran­cu­skie­go, ję­zy­kiem urzę­do­wym w Bu­run­di; rundi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. zob. rundi.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ki­run­di jest ję­zy­kiem urzę­do­wym w Bu­run­di.

Wiktionary


kirus

po­tocz­nie: pijak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot., środ. uczn. i stud., także. gw-pl|Lwów. i po­gard. gw-pl|Poz­nań. pijak, al­ko­ho­lik

 (1.2) pot. łobuz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umie­li wó­decz­kę usz­la­chet­nić, uzy­skać wy­traw­ny smak, po­tra­fi­li zmy­lić nawet sta­rych ki­ru­sów, zwła­szcza gdy od­są­czo­ny, kla­row­ny płyn wlali do pę­ka­tych bu­te­lek z ety­kiet­ką lwow­ską Ba­czew­skie­go.

 (1.1) Więc po­sze­dłem z chło­pa­ka­mi na wódkę. (…) Piłem jak każdy, w szklan­kach po musz­tar­dzie. A że nie opu­ści­łem ani jed­nej ko­lej­ki i je­szcze po­sta­wi­łem pół litra, to chło­pa­ki się dzi­wi­li i po­wia­dał jeden z dru­gim: — Toś ty kirus, Pa­weł­ku, kto by po­my­ślał.

 (1.1) Na­po­le­on po­cho­dzi zatem z młod­szej ro­dzi­ny. Z nie­pew­ną do­miesz­ką krwi ze stro­ny ojca — który był ki­ru­sem, kar­cia­rzem, mar­no­traw­cą, cheł­pliw­cem, fi­fa­kiem, in­try­gan­tem, chwiej­ną cho­rą­giew­ką przy do­ży­wot­nej bryn­dzy kie­sze­nio­wej.

 (1.3) Mia­łem z sobą mokre [= płyn], juści [= ale] nie ar­cy­wi­zę [= wodę], jeno ka­wa­ler­ską naszą ćmagę [= wódkę], com na bło­go­sła­wień­stwo od mojej bini [= dziew­czy­ny] do­stał. Gol­ną­łem [= wy­pi­łem] sobie ze czte­ry ki­ru­sy [= kie­lisz­ki] i knaję [= idę] dalej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kira ż.

 czas. kirzyć ndk.

 przym. kirny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. pijak.; gw. Lwów chirus

 (1.2) zob. łobuz.

 (1.3) zob. kieliszek.

Wiktionary


kiruński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­ru­ną, do­ty­czą­cy Ki­ru­ny, po­cho­dzą­cy z Ki­ru­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiruna ż.

Wiktionary


kiry

ro­dzaj wy­stro­ju


SJP.pl

Kiry – część wsi Ko­ście­li­sko w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim, w gmi­nie Ko­ście­li­sko.

Kiry po­ło­żo­ne są u wy­lo­tu Do­li­ny Ko­ście­li­skiej, znane jako punkt wy­pa­do­wy wy­cie­czek kie­ro­wa­nych do tej do­li­ny Ko­ście­li­skiej i w jej oko­li­ce.

Wikipedia


kiryluk

naz­wi­sko


SJP.pl


kirys

pan­cerz wy­ko­na­ny z me­ta­lo­wej ple­cion­ki w kształ­cie ko­szu­li z rę­ka­wa­mi, nie­kie­dy też z kap­tu­rem, rę­ka­wi­ca­mi i no­ga­wi­ca­mi; kol­czu­ga; kol­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. tu­ło­wio­wa część zbroi;

Wiktionary

Kirys – zbro­ja ochra­nia­ją­ca kor­pus skła­da­ją­ca się z dwóch czę­ści: ochra­nia­ją­ce­go pierś na­pier­śni­ka i osła­nia­ją­ce­go plecy na­plecz­ni­ka, po­łą­czo­nych za po­mo­cą rze­mie­ni i kla­mer w pasie, po bo­kach i na ra­mio­nach. Do jego dol­nej czę­ści, można było przy­mo­co­wać do­dat­ko­we ele­men­ty chro­nią­ce uda (np. na­biodr­ki czy far­tuch z tasz­ka­mi).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcirɨs, AS: ḱirys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirasjer m., kirysek m., kiryski nmos., kiryskowate nmos.

 przym. kirasjerski

Wiktionary


kirysek

ro­dzaj ryby su­moksz­tałt­nej z ro­dzi­ny ki­ry­sko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nie­wiel­ka ryba z ro­dzi­ny ki­ry­sko­wa­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W moim ak­wa­rium mo­żesz zo­ba­czyć sześć ki­ry­sków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirys m., kiryski nmos., kiryskowate nmos.

Wiktionary


kiryski

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­licht­hy­i­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., ro­dzi­na ryb z rzędu su­moksz­tałt­nych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|ki­ry­sek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­li­to ki­ry­sków okre­so­wo funk­cjo­nu­je jako do­dat­ko­wy na­rząd od­de­cho­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirys mzw., kirysek mzw., kiryskowate lm nm., kirysowate lm nm., kirysy lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiryskowate; pot. sumikowate

Wiktionary


kiryskowate

ro­dzi­na ma­łych ryb su­moksz­tałt­nych; ki­ry­ski, su­mi­ko­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­licht­hy­i­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., ro­dzi­na ryb z rzędu su­moksz­tałt­nych;

Wiktionary

Ki­ry­sko­wa­te, ki­ry­ski (Cal­licht­hy­i­dae) – ro­dzi­na ma­łych ryb su­moksz­tałt­nych (Si­lu­ri­for­mes), przez pol­skich ak­wa­ry­stów błęd­nie naz­wa­na su­mi­ko­wa­ty­mi.

Obej­mu­je ponad 200 opi­sa­nych ga­tun­ków, w tym wiele po­pu­lar­nych słod­ko­wod­nych ryb ak­wa­rio­wych. Po­wszech­nie na­zy­wa­ne są ki­ry­ska­mi (układ łusek na ich ciele przy­po­mi­na bu­do­wą kirys).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ga­tun­ki ki­ry­sko­wa­tych po­tra­fią po­ko­ny­wać krót­kie od­cin­ki na lą­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirys mzw., kirysek mzw., kiryski lm nm., kirysowate lm nm., kirysy lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiryski; pot. sumikowate

Wiktionary


kiryskowaty

o ce­chach ki­ry­sko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


kirysowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb su­moksz­tałt­nych; ki­ry­sy


SJP.pl

Ki­ry­so­wa­te, ki­ry­sy (Do­ra­di­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb su­moksz­tałt­nych. Po­mi­mo du­że­go po­do­bień­stwa nazwy do ki­ry­sko­wa­tych (ki­ry­sków) jest to odręb­na ro­dzi­na. Daw­niej na­zy­wa­ne były do­ra­do­wa­ty­mi (od Do­ra­di­dae). Mniej­sze i śred­nie ga­tun­ki są ho­do­wa­ne w ak­wa­riach, więk­sze po­ła­wia­ne jako ryby kon­sump­cyj­ne.

Wikipedia


kirysy

pan­cerz wy­ko­na­ny z me­ta­lo­wej ple­cion­ki w kształ­cie ko­szu­li z rę­ka­wa­mi, nie­kie­dy też z kap­tu­rem, rę­ka­wi­ca­mi i no­ga­wi­ca­mi; kol­czu­ga; kol­cza


SJP.pl


kiryśnik

ryba su­moksz­tałt­na z grupy su­mi­ków pan­cer­nych


SJP.pl

Ki­ry­śnik – ogól­na nazwa ryby su­moksz­tałt­nej z grupy tzw. su­mi­ków pan­cer­nych, obej­mu­ją­cej ro­dzi­ny ki­ry­sów, ki­ry­sków i zbroj­ni­ków. Nazwa "ki­ry­śnik" jest nie­jed­noz­nacz­na i przez róż­nych au­to­rów ina­czej de­fi­nio­wa­na. W naj­szer­szym zna­cze­niu oz­na­cza wszyst­kie su­mi­ki pan­cer­ne, na­zy­wa­ne też ki­ry­śni­ko­wa­ty­mi lub tylko ro­dzi­nę zbroj­ni­ków.

Wikipedia


kiryśnikowate

zbior­cza nazwa trzech ro­dzin ryb z rzędu su­moksz­tałt­nych; su­mi­ki pan­cer­ne


SJP.pl


kirzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kiry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kirzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ski­rzyć)

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Pod­ha­le,Słup­no,Bił­go­raj,Kra­kow­skie. pić al­ko­hol, wódkę; upi­jać się

 (1.2) gw-pl|Nowy Sącz. pić (go­rą­ce na­po­je)

 (2.2) gw-pl|Nowy Sącz. być z kimś w niez­go­dzie, kłó­cić się z kimś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kirus mos.

 przym. kirny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe|ćmagać.; war. reg-pl|Kresy południowe|chirzyć.

Wiktionary


kirów

ro­dzaj wy­stro­ju


SJP.pl


kis

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. miner. żwir

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­sto­let ma­szy­no­wy Kis
  • KIS – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na Kra­jo­wej Ad­mi­ni­stra­cji Skar­bo­wej

Wikipedia


kisajno

Ki­saj­no (także "Mamry Po­łud­nio­we", niem. "Kis­sa­in­see") – je­zio­ro w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko, w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior Ma­zur­skich.

Wikipedia


kisch

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Egon Erwin Kisch (1885 -1948) – pi­sarz, dzien­ni­karz i re­por­ter
  • Enoch He­in­rich Kisch (1841 -1918) – le­karz bal­ne­o­log
  • Fre­de­rick Kisch (1888 -1943) – ofi­cer bry­tyj­skiej armii, dzia­łacz sy­jo­ni­stycz­ny
  • Josef Kisch (1912 -1948) – zbrod­niarz hit­le­row­ski

Wikipedia


kisewo

Ki­se­wo (kaszb."Kisewò") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Łę­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

We­dług da­nych na dzień 31 grud­nia 2006 roku wieś za­miesz­ku­je 142 miesz­kań­ców na po­wierzch­ni 7,1 km².

Na po­łud­nie od wsi znaj­du­je się Ry­bac­ka Góra.

Wikipedia


kishu

[czy­taj: kiszu] rasa ja­poń­skich psów z grupy szpi­ców


SJP.pl

Kishu (jap. 紀州犬 kishū-inu) – jest to jedna z ras psów, na­le­żą­ca do grupy szpi­ców i psów pier­wot­nych, za­kla­sy­fi­ko­wa­na przez FCI do sek­cji szpi­ców az­ja­tyc­kich i ras po­krew­nych. Nie pod­le­ga pró­bom pracy. Na­le­ży do grupy 5 FCI.

Wikipedia


kisiel

1. deser o ga­la­re­to­wa­tej kon­sy­sten­cji wyt­wa­rza­ny z mąki ziem­nia­cza­nej, soku owo­co­we­go, wody i cukru;
2. dzie­sią­ta woda po ki­sie­lu - bar­dzo da­le­kie po­kre­wień­stwo; też: luźny zwią­zek z czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. gastr., kulin. deser że­lu­ją­cy z mąki ziem­nia­cza­nej, owo­ców (lub soku owo­co­we­go), wody i cukru;

 (1.2) techn. gastr., rzad. kulin. deser że­lu­ją­cy z mąki ziem­nia­cza­nej (lub in­ne­go za­gęst­ni­ka skro­bio­we­go), mleka i cukru;

 (1.3) hand. spoż. go­to­wa mie­szan­ka skład­ni­ków słu­żą­cych do przy­go­to­wa­nia ki­sie­lu (1.1)

 (1.4) kresy. kulin. ro­dzaj gę­ste­go żuru z mąki ow­sia­nej; kwa­śna po­lew­ka;

 (1.5) kresy. kulin. gęsta po­tra­wa z mąki ow­sia­nej lub płat­ków ow­sia­nych, przy­go­to­wy­wa­na cza­sem na roz­czy­nie z droż­dży;

Wiktionary

Ki­siel – ze­sta­la­na na zimno, po­tra­wa o kon­sy­sten­cji gę­ste­go żelu.

Ki­sie­le wyt­wa­rza się ze zbóż (owsa, żyta, psze­ni­cy), gro­chu, owo­ców lub mleka.

Ki­sie­le zbo­żo­we znane były 9 tys. lat temu w sta­ro­żyt­nej Ana­to­lii i Me­zo­po­ta­mii, są wzmian­ko­wa­ne w tek­stach su­me­ryj­skich i aka­dyj­skich. W cza­sach sta­ro­żyt­nych ki­siel ow­sia­ny przy­go­to­wa­no przez fer­men­ta­cję mleka ow­sia­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś na deser mamy ki­siel żu­ra­wi­no­wy.

 (1.1) Na deser za­mó­wi­łam dwa ki­sie­le, jeden budyń i szar­lot­kę.

 (1.3) Ki­siel wsy­pu­je­my do zim­nej wody.

 (1.3) Ku­pi­łam ki­siel, jest w szaf­ce.

 (1.3) Idź do skle­pu i kup trzy pacz­ki ki­sie­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈciɕɛl, AS: ḱiśel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kisielice nmos. lm.

:: zdrobn. kisielek mrz.

 przym. kisielowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) budyń

Wiktionary


kisielec

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny usza­ko­wa­tych; ki­siel­ni­ca


SJP.pl


kisielek

zdrob­nia­le ki­siel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ki­siel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kisiel mrz.

 przym. kisielowy

Wiktionary


kisielewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kisielewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­sie­le­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Do­brzyń nad Wisłą
  • Ki­sie­le­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc
  • Ki­sie­le­wo (daw­niej Ki­sie­le­wo II) – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Ło­ma­sze.
  • Ki­sie­le­wo I – dawna ko­lo­nia w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Ło­ma­sze.
  • Ki­sie­le­wo − wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Żu­pra­ny.

Wikipedia


kisielewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Au­gust Ki­sie­lew­ski - pol­ski dra­ma­to­pi­sarz
  • Jerzy Ki­sie­lew­ski – pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Józef Ki­sie­lew­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Ma­rian Ki­sie­lew­ski – pol­ski woj­sko­wy i dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Ste­fan Ki­sie­lew­ski – pol­ski pro­za­ik, pu­bli­cy­sta, kom­po­zy­tor, kry­tyk mu­zycz­ny, pe­da­gog, poseł na Sejm
  • Wac­ław Ki­sie­lew­ski – pol­ski pia­ni­sta i kom­po­zy­tor

Wikipedia


kisielice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

}|-

Ki­sie­li­ce ( Fre­y­stadt in Westpreußen) – mia­sto w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, po­ło­żo­ne nad Gar­dę­gą, na Po­je­zie­rzu Iław­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ki­sie­li­ce. Przez mia­sto prze­cho­dzi droga kra­jo­wa nr 16.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto miało 2005 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌciɕɛˈlʲit͡sɛ, AS: ḱiśelʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kisiel mrz., Kisieliczanin mos., Kisieliczanka ż.

 przym. kisielicki

Wiktionary


kisielicki

przy­miot­nik od: Ki­sie­li­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ki­sie­lic, zwią­za­ny z Ki­sie­li­ca­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kisielice nmos., Kisieliczanin mos., Kisieliczanka ż.

Wiktionary


kisieliczanin

miesz­ka­niec Ki­sie­lic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kisieliczanka

miesz­kan­ka Ki­sie­lic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kisieliński

naz­wi­sko


SJP.pl


kisielnica

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny usza­ko­wa­tych; ki­sie­lec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ki­siel­ni­ca – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny ki­siel­ni­co­wa­tych
  • Ki­siel­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca
  • Ki­siel­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie łom­żyń­skim

Wikipedia


kisielnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kisielnicowate

o ce­chach ki­siel­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Ki­siel­ni­co­wa­te ("Exi­dia­ce­ae" R.T. Moore) – ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do typu pod­staw­cza­ków ("Ba­si­dio­my­co­ta").

Wikipedia


kisielnicowaty

o ce­chach ki­siel­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


kisielowy

→ ki­siel


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ki­sie­lu

Wiktionary

Patrz:

kisiel

Powiązane:

 rzecz. kisiel mrz., kisielek mrz.

Wiktionary


kisielówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ki­sie­lów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

We wsi znaj­du­je się Wiej­ski Klub Kul­tu­ry, In­ter­li­ne Bog­dan Rusin oraz re­mi­za Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej. OSP Ki­sie­lów­ka zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1958 r.

Wikipedia


kisior

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zaw. pie­karz wy­pie­ka­ją­cy z żyt­nie­go cia­sta (cia­sta na zak­wa­sie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈciɕɔr, AS: ḱiśor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiszonka ż., kiszenie n.

 czas. kisić ndk.

Wiktionary


kisiynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. skrzy­necz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) kiśnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kiśniczka

Wiktionary


kisić

1. pod­da­wać fer­men­ta­cji
2. kisić się:
a) być ki­szo­nym
b) pot. sie­dzieć cią­gle w tym samym po­mie­szcze­niu, domu bez roz­ryw­ki, to­wa­rzy­stwa


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ki­sić)

 (1.1) spoż. pod­da­wać pro­dukt spo­żyw­czy fer­men­ta­cji mle­ko­wej, np. ka­pu­stę, ogór­ki, mąkę żyt­nią

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kisić się (dk. za­ki­sić się)

 (2.1) spoż. być pod­da­wa­nym fer­men­ta­cji mle­ko­wej

 (2.2) pot. prze­by­wać cią­gle w domu, bez to­wa­rzy­stwa i roz­ry­wek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bigos go­tu­je się z ki­szo­nej, ki­szo­nej i świe­żej lub tylko ze świe­żej ka­pu­sty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kisior mos., kiszenie n., kiszonka ż.

 przym. kiszony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1-2) kisnąć

Wiktionary


kismet

w is­la­mie: los, przez­na­cze­nie, fatum


SJP.pl

Kis­met – tu­rec­kie słowo oz­na­cza­ją­ce przez­na­cze­nie, fatum, los. Uży­wa­ne przez mu­zuł­mań­skie ludy tu­rec­kie oraz na te­re­nach po­zo­sta­ją­cych przez wieki pod tu­rec­kim pa­no­wa­niem (Bo­śnia, Chor­wa­cja, Ser­bia, Buł­ga­ria).

Ter­min "kis­met" jest naj­czę­ściej sto­so­wa­ny na okre­śle­nie nie­spo­dzie­wa­nych wy­da­rzeń i nie­wy­tłu­ma­czal­nych zrzą­dzeń losu.

Wikipedia


kisnąć

po­tocz­nie:
1. fer­men­to­wać, psuć się, gnić;
2. ule­gać fer­men­ta­cji, kisić się, kwa­śnieć;
3. prze­by­wać cią­gle w domu, stro­niąc od to­wa­rzy­stwa, roz­ry­wek


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skis­nąć)

 (1.1) biol. kulin. ule­gać fer­men­ta­cji mle­ko­wej

 (1.2) przen. prze­by­wać bez­czyn­nie, mar­no­wać czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mleko za­czę­ło kis­nąć.

 (1.2) Po pro­stu ja kisnę w domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiśnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaśnieć, zakwaszać się, fermentować

 (1.2) gnić, nudzić się

Wiktionary


kisowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. żwi­ro­wy

Wiktionary


kissa

wier­szo­wa­ny utwór po­pu­lar­ny zwła­szcza na Bli­skim Wscho­dzie, któ­re­go te­ma­ty­ka zwią­za­na jest z bo­ha­te­ra­mi na­ro­do­wy­mi i waż­ny­mi wy­da­rze­nia­mi hi­sto­rycz­ny­mi


SJP.pl


kista

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. skrzy­nia

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. sport. w piłce noż­nej: bram­ka

Wiktionary

Kista – dziel­ni­ca ("stads­del") Sztok­hol­mu, po­ło­żo­na w jego pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści (Västerort) i wcho­dzą­ca w skład "stadsdelsområde" Rin­ke­by-Kista. Gra­ni­czy z dziel­ni­ca­mi Akal­la, Husby i Rin­ke­by oraz z gmi­na­mi Sol­len­tu­na i Sund­by­berg.

Kista, po­ło­żo­na po pół­noc­no-wschod­niej stro­nie Järvafältet, znana jest od lat 80.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­klu­czy­łem kistę, a w niej sama ge­me­la.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasta, zob. też skrzynia

 (1.2) kasta

Wiktionary


kisteczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­kard­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kistka ż.

Wiktionary


kistka

mała kiść (ga­łąz­ka)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­kar­da

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kiść, grono

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kisteczka ż.

Wiktionary


kistnik

kist­nik ma­li­no­wiec - nie­wiel­ki, żół­to­brą­zo­wy chrząszcz z ro­dzi­ny kist­ni­ko­wa­tych, że­ru­ją­cy głów­nie na kwia­tach i owo­cach malin; kist­nik ma­li­niak


SJP.pl


kistnikowate

ro­dzi­na chrzą­szczy wie­lo­żer­nych


SJP.pl


kistnikowaty

o ce­chach kist­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


kistowo

Ki­sto­wo (ka­szub. Czistowò) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Su­lę­czy­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa "Ki­sto­wo" wcho­dzą także Borek Ka­mien­ny, Choj­na i Ki­stów­ko. W końcu 2024 so­łect­wo li­czy­ło 436 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kistowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Od­mia­ny herbu Ki­stow­ski

Ki­stow­ski – ka­szub­ski herb szla­chec­ki. We­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta od­mia­na herbu Drze­wi­ca lub Księ­życ.

Wikipedia


kisz

pla­cek z do­dat­ka­mi (zwy­kle wa­rzy­wa, ser, mięso lub ryba) pie­czo­ny w okrą­głej for­mie; qu­i­che, qu­is­che


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wy­traw­na tarta (pla­cek z cia­sta kru­che­go lub fran­cu­skie­go wy­peł­nio­ny na­dzie­niem wa­rzyw­nym lub grzy­bo­wym za­la­ny masą ja­jecz­no-śmie­ta­no­wą)

Wiktionary

Nie mylić z: Kesz.

Kisz – pra­sta­re mia­sto su­me­ro-aka­dyj­skie, nad Eu­fra­tem, 13 km na wschód od Ba­bi­lo­nu, obec­nie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne "Tall al-Uhaj­mir" (Czer­wo­ny Pa­gó­rek) w Iraku; nie­wąt­pli­wie jedno z naj­star­szych miast świa­ta. Ode­gra­ło dużą rolę w kształ­to­wa­niu się pań­stwa Su­me­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kisz pie­czo­ny jest w okrą­głych for­mach na tartę, naj­le­piej by było to na­czy­nie ce­ra­micz­ne, które dłu­żej utrzy­mu­je cie­pło.

Wiktionary


kiszarnia

za­kład przet­wór­stwa owo­co­we­go, w któ­rym kisi się su­row­ce ro­ślin­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce lub za­kład przet­wór­czy, w któ­rym su­row­ce ro­ślin­ne pod­da­je się ki­sze­niu

Wiktionary


kiszczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ki­szczak (ur. 1952) – pol­ski sę­dzia siat­kar­ski
  • Cze­sław Ki­szczak (1925–2015) – pol­ski woj­sko­wy i po­li­tyk
  • Jad­wi­ga Ki­szczak (1947–2022) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka mu­zy­ki i dzia­łacz­ka opo­zy­cyj­na
  • Maria Te­re­sa Ki­szczak (1934–2023) – pol­ska eko­no­mist­ka i na­u­czy­ciel­ka aka­de­mic­ka
  • Mał­go­rza­ta Panek-Ki­szczak (ur. 1965) – pol­ska kom­po­zy­tor­ka i na­u­czy­ciel­ka aka­de­mic­ka

Wikipedia


kiszczonka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. woda po go­to­wa­nej ka­szan­ce

 (1.2) zupa spo­rzą­dzo­na na bazie ki­szczon­ki (1.1)

Wiktionary

Ki­szczon­ka – tra­dy­cyj­na zupa obec­na w kuch­ni poz­nań­skiej, znana także w in­nych re­gio­nach Pol­ski. Pow­sta­je w wy­ni­ku po­łą­cze­nia wody po­zo­sta­łej po go­to­wa­niu ka­szan­ki z mle­kiem, mąką oraz przy­pra­wa­mi. Zupa ma około 760 kcal.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pro­szą mnie, zwła­szcza star­sze Czy­tel­nicz­ki, o prze­pis na słyn­ną poz­nań­ską ki­szczon­kę. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciʃˈt͡ʃɔ̃ŋka, AS: ḱiščõŋka

Wiktionary


kiszeczka

zdrob­nie­nie od: kisz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kisz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈʃɛt͡ʃka, AS: ḱišečka

Wiktionary


kiszeniak

ogó­rek przez­na­czo­ny do ki­sze­nia


SJP.pl


kiszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kisić.

 (1.2) bak­te­ryj­na fer­men­ta­cja mle­ko­wa pro­duk­tów spo­żyw­czych lub pasz;

Wiktionary

Ki­sze­nie, kwa­sze­nie – spo­sób kon­ser­wa­cji żyw­no­ści przez­na­czo­nej do spo­ży­cia (np. ogó­rek ki­szo­ny, ka­pu­sta ki­szo­na) lub na paszę (ki­szon­ki), opie­ra­ją­cy się na pro­ce­sie fer­men­ta­cji mle­ko­wej prze­pro­wa­dza­nym przez bak­te­rie mle­ko­we.

W wy­ni­ku tego pro­ce­su cukry pro­ste za­war­te w ko­mór­kach ro­ślin­nych roz­kła­da­ją się na kwas mle­ko­wy (1–1,8%), ha­mu­jąc m.in.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ciˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ḱišẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiszonka ż., kisior mos.

 czas. kisić ndk.

 przym. kiszony

Wiktionary


kiszewko

Ki­szew­ko – nie­wiel­ka wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie obor­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki.

Wikipedia


kiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kiszka

1. część je­li­ta
2. ro­dzaj węd­li­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. anat. je­li­to

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. zsia­dłe mleko

 (1.3) środ. mot. dętka

 (1.4) kra­ków. spoż. kulin. ka­szan­ka

 (1.5) spoż. kulin. pie­czo­na w je­li­cie gru­bym po­tra­wa z tar­tych ziem­nia­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kisz­ka – pol­skie naz­wi­sko
  • An­drzej Kisz­ka (1921 – 2017) – żoł­nierz Ba­ta­lio­nów Chłop­skich, Armii Kra­jo­wej, Na­ro­do­wej Or­ga­ni­za­cji Woj­sko­wej
  • Emil Kisz­ka (1926–2007) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Jan Kisz­ka (ok. 1552–1592) – wo­je­wo­da brze­ski, dzia­łacz re­for­ma­cji
  • Ja­nusz Kisz­ka (1586–1653) – het­man li­tew­ski
  • Leon (Lew) Kisz­ka (1668–1728) – unic­ki me­tro­po­li­ta ki­jow­ski
  • Sa­mij­ło (Sa­mu­el) Kisz­ka, (zm. w 1602 lub w 1620) – het­man ko­zac­ki
  • Sta­ni­sław Kisz­ka – (zm. w 1513/1514) – het­man wiel­ki li­tew­ski
  • Sta­ni­sław Kisz­ka – (zm. w 1554) wo­je­wo­da wi­teb­ski
  • Sta­ni­sław Kisz­ka (1584–1626) – bi­skup żmudz­ki
  • Jake Kisz­ka (ur. 1996) – czło­nek ze­spo­łu Greta Van Fleet
  • Sam Kisz­ka (ur. 1999) – czło­nek ze­spo­łu Greta Van Fleet

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród zbut­wia­łych szpar­ga­łów naj­wię­cej było do­mo­wych ra­chun­ków, prze­pi­sów ku­chen­nych i wy­bor­nych re­cept na bo­le­nie w kisz­kach lub w wą­tro­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈciʃka, AS: ḱiška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kiszka kaszana

Wiktionary


kiszki

1. część je­li­ta
2. ro­dzaj węd­li­ny


SJP.pl

Zo­bacz też: Bu­ko­wa - daw­niej Kisz­ki, Kisz­ki.

Kisz­ki – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, w gmi­nie Janów Lu­bel­ski.

Wikipedia


kiszkowaty

wy­dłu­żo­ny, ma­ją­cy kształt kisz­ki


SJP.pl


kiszkowo

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kisz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kisz­ko­wo
  • Kisz­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no
  • Kisz­ko­wo – gmina w po­wie­cie gnieź­nień­skim
  • Kisz­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie gnieź­nień­skim
  • Kisz­ko­wo – sta­cja ko­le­jo­wa

Wikipedia


kiszkowski

przy­miot­nik od: Kisz­ko­wo


SJP.pl


kiszkowy

przy­miot­nik od: kisz­ka


SJP.pl


kiszlak

kisz­łak, kysz­łak;
1. miej­sce zi­mo­wa­nia pa­ster­skich ludów Azji Mniej­szej;
2. osada wiej­ska w Azji Środ­ko­wej


SJP.pl


kiszon

rzeka w Iz­ra­e­lu


SJP.pl

Ki­szon (hebr. נחל קישון) – rzeka w pół­noc­nej czę­ści Iz­ra­e­la, prze­pły­wa­ją­ca przez Do­li­nę Jez­re­el, ut­wo­rzo­na z dwóch do­pły­wów, któ­rych źró­dła znaj­du­ją się pod gó­ra­mi Tabor i Gil­boa, prze­pły­wa­ją­ca przez mia­sto Hajfa i ucho­dzą­ca do Morza Śró­dziem­ne­go, do za­to­ki Akko. Dłu­gość rzeki: 13 km.

Wikipedia


kiszonka

1. karma dla zwie­rząt do­mo­wych, z za­ki­szo­nych ro­ślin lub ich czę­ści;
2. ki­szo­ne wa­rzy­wa; kwa­szon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. skład­nik paszy dla zwie­rząt przy­go­to­wy­wa­ny z zie­lon­ki, ziem­nia­ków lub wy­słod­ków w pro­ce­sie ki­sze­nia;

 (1.2) spoż. rzad. pół­pro­dukt spo­żyw­czy z ja­rzyn za­kon­ser­wo­wa­nych w pro­ce­sie ki­sze­nia

Wiktionary

Ki­szon­ka – pasza ob­ję­to­ścio­wa, np. z zie­lo­nek, pa­ro­wa­nych ziem­nia­ków lub wy­słod­ków, za­kon­ser­wo­wa­na na­tu­ral­nie (bio­lo­gicz­nie) w wy­ni­ku fer­men­ta­cji lub che­micz­nie przez do­da­nie spe­cjal­ne­go pre­pa­ra­tu (kon­ser­wan­tu). Ki­szon­ki za­pew­nia­ją do­stęp do pasz ob­ję­to­ścio­wych przez cały rok.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kiszenie n., zakiszenie n., ukiszenie n., skiśnięcie n., kisior m.

 czas. kisić ndk., zakisić dk., ukisić dk., skisnąć dk.

 przym. kiszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kwaszonka

Wiktionary


kiszonkarski

→ ki­szon­kar­stwo


SJP.pl

Patrz:

kiszonkarstwo

kiszonkarstwo

pro­duk­cja ki­szo­nek


SJP.pl


kiszonkowy

przy­miot­nik od: ki­szon­ka


SJP.pl


kiszony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od kisić

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) kulin. przy­rzą­dza­ny lub przy­rzą­dzo­ny w pro­ce­sie ki­sze­nia, tzn. pod­da­wa­nia pro­ce­so­wi fer­men­ta­cji mle­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Współ­cze­śnie bar­szczem na­zy­wa się kwa­śną zupę z soku z ka­pu­sty ki­szo­nej, soku z ki­szo­nych bu­ra­ków czer­wo­nych, ki­szo­ne­go szcza­wiu lub in­nych zwy­kle bia­łych ki­szo­nych wa­rzyw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiszenie n., ukiszenie n., zakiszanie n., zakiszenie ndk., kiszonka ż., kiszonkarstwo n.

 czas. kisić ndk., kisić się ndk., ukisić dk., ukisić się dk., zakiszać ndk., zakisić dk.

 przym. kiszonkowy

Wiktionary


kiszyniowianin

miesz­ka­niec Ki­szy­nio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ki­szy­nio­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌciʃɨ̃ɲɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: ḱišỹńovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiszyniów mrz.

:: fż. kiszyniowianka ż.

 przym. kiszyniowski

Wiktionary


kiszyniowianka

miesz­kan­ka Ki­szy­nio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ki­szy­nio­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌciʃɨ̃ɲɔˈvʲjãnka, AS: ḱišỹńovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiszyniów mrz.

:: fm. kiszyniowianin mos.

 przym. kiszyniowski

Wiktionary


kiszyniowski

przy­miot­nik od: Ki­szy­niów (sto­li­ca Moł­da­wii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ki­szy­niów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­star­czy wspom­nieć, że w cza­sie naj­cięż­szych walk w 1992 roku Moł­da­wia­nie zo­sta­wi­li w zu­peł­nym spo­ko­ju ki­szy­niow­skich Ro­sjan, któ­rzy sta­no­wią po­ło­wę lud­no­ści mia­sta.

 (1.1) Ka­mień z Coşauţi jest sze­ro­ko znany i ce­nio­ny w Moł­da­wii – po­słu­żył do wznie­sie­nia for­te­cy w po­bli­skich So­ro­kach, cerk­wi Trzech Hie­rar­chów w Jas­sach czy ki­szy­niow­skie­go Łuku Trium­fal­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌciʃɨ̃ˈɲɔfsʲci, AS: ḱišỹńofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiszyniowianka ż., kiszyniowianin mos., Kiszyniów mrz.

Wiktionary


kiszyniów

sto­li­ca Moł­da­wii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Moł­da­wii;

Wiktionary

Ki­szy­niów ( Chișinău, cyryl. Кишинэу, wym. []; ji­dysz קעשענעוו "Ke­sze­new," Кишинёв) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Moł­da­wii, za­miesz­ki­wa­ne przez 665,5 tys. miesz­kań­ców.

Mia­sto zaj­mu­je po­wierzch­nię 123 km², dzie­li się na 5 sek­to­rów: Cen­tru, Bo­ta­ni­ca, Bu­iu­ca­ni, Rîșcani, Cio­ca­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ki­szy­niów zo­stał za­ło­żo­ny w ty­siąc czte­ry­sta sześć­dzie­sią­tym szó­stym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈʃɨ̃ɲuf, AS: ḱišỹńuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiszyniowianin mos., kiszyniowianka ż.

 przym. kiszyniowski

Wiktionary


kiszłak

kisz­lak, kysz­łak;
1. miej­sce zi­mo­wa­nia pa­ster­skich ludów Azji Mniej­szej;
2. osada wiej­ska w Azji Środ­ko­wej


SJP.pl


kisłowodzk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim;

Wiktionary

Ki­sło­wodzk ( Кисловодск, "Ki­sło­wodsk") – mia­sto w Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim. Liczy około 128,7 tys. miesz­kań­ców (2020). Oś­ro­dek ek­splo­a­ta­cji węgla ka­mien­ne­go oraz prze­my­słu ma­szy­no­we­go, spo­żyw­cze­go, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych. Prawa miej­skie po­sia­da od 1903 roku. Ki­sło­wodzk jest zna­nym ro­syj­skim ku­ror­tem bal­ne­o­lo­gicz­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kisłowodzki

Wiktionary


kisłowodzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­sło­wodz­kiem, do­ty­czą­cy Ki­sło­wodz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kisłowodzk mrz.

Wiktionary


kisły

po­tocz­nie:
1. fer­men­to­wać, psuć się, gnić;
2. ule­gać fer­men­ta­cji, kisić się, kwa­śnieć;
3. prze­by­wać cią­gle w domu, stro­niąc od to­wa­rzy­stwa, roz­ry­wek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kwa­śny

Wiktionary


kit

1. masa słu­żą­ca do umo­co­wy­wa­nia szyb w ra­mach, za­le­pia­nia szpar itp.;
2. po­tocz­nie: kłam­stwo, ba­jecz­ka, kant, bred­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. masa pla­stycz­ny­a­stycz­na do mon­ta­żu szyb, uszczel­nia­nia, wy­peł­nia­nia nie­rów­no­ści itp.

 (1.2) slang. kłam­stwo

 (1.3) środ. fot. bę­dą­cy w sprze­da­ży ze­staw obej­mu­ją­cy lu­strzan­kę z obiek­ty­wem; czę­sto także sam obiek­tyw wcho­dzą­cy w skład ta­kie­go stan­dar­do­we­go ze­sta­wu (obiek­tyw ki­to­wy)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: kita

Wiktionary

Kit - masa pla­stycz­na, sto­so­wa­na do wy­peł­nia­nia szpar, szcze­lin, ot­wo­rów, uszczel­nia­nia po­łą­czeń lub łą­cze­nia ele­men­tów.

Kity sta­no­wią mie­sza­ni­nę spo­i­wa, naj­czę­ściej syn­te­tycz­ne­go i mą­czek mi­ne­ral­nych peł­nią­cych funk­cję wy­peł­nia­czy.

Kity zwy­kle wy­ka­zu­ją dużą od­por­ność na wpły­wy śro­do­wi­ska. W za­leż­no­ści od skład­ni­ków kity mogą pod wpły­wem po­wie­trza tward­nieć lub po­zo­sta­wać pla­stycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szybę przy­bi­ja­my gwoź­dzi­ka­mi i uszczel­nia­my kitem.

 (1.2) Nie wci­skaj mi kitu!

 (1.3) Więk­szość fo­to­gra­fu­ją­cych ama­tor­sko nie za­u­wa­ży róż­ni­cy mię­dzy fotką wy­ko­na­ną kitem a lep­szym szkłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cit, AS: ḱit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kitowy

 rzecz. kicik mrz.

 czas. kitować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. kłamstwo.

Wiktionary


kita

1. pu­szy­sty ogon np. kota lub lisa
2. pęk piór, wło­sia itp.; frędz­la; chwast
3. kwia­to­stan niek­tó­rych ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pu­szy­sty ogon zwie­rzę­cia (zwła­szcza lisa, wie­wiór­ki)

 (1.2) pęk piór lub wło­sia, uży­wa­ny jako ozdo­ba na­kry­cia głowy albo koń­skiej uprzę­ży

 (1.3) kwia­to­stan niek­tó­rych ro­ślin two­rzą­cy wie­chę

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. noga po­wy­żej ko­la­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kita – część wsi Emi­lia­nów w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Zło­czew
  • Kita – mia­sto w Mali
  • Kita – wio­ska w pre­fek­tu­rze Hok­ka­i­do
  • Kita – rzeka w Rosji w do­rze­czu Oki
  • Kita – jedna z dziel­nic mia­sta Ha­ma­mat­su
  • Kita – jedna z dziel­nic mia­sta Kobe
  • Kita – jedna z dziel­nic mia­sta Ku­ma­mo­to
  • Kita – jedna z dziel­nic mia­sta Kioto
  • Kita – jedna z dziel­nic mia­sta Na­go­ja
  • Kita – jedna z dziel­nic mia­sta Nii­ga­ta
  • Kita – jedna z dziel­nic mia­sta Oka­y­a­ma
  • Kita – jedna z dziel­nic mia­sta Osaka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Orze­chów nie gry­zła wcale, tylko kitę kos­ma­tą jak pió­ru­pusz pod­niósł­szy, sie­dzia­ła po­dob­na do fi­gur­ki, w sym­bol za­du­ma­nia od­la­nej z mie­dzi.

 (1.2) […] nad czo­łem konia kita z stru­sich piór […]

 (1.3) Mra­czew­ski już stał przy pan­nie Iza­be­li, za­ru­mie­nio­ny jak wi­śnia, pach­ną­cy jak ka­dziel­ni­ca, z po­chy­lo­ną głową, jak kita wod­nej trzci­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcita, AS: ḱita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. kitka ż.

Wiktionary


kitagawa

Ki­ta­ga­wa (jap. 北川村 Ki­ta­ga­wa-mura) – wieś w Ja­po­nii, na wy­spie Si­ko­ku, w pre­fek­tu­rze Kōchi. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 1 146 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 5,8 os./km².

Wikipedia


kitajczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


kitajec

żar­to­bli­wie o Chiń­czy­ku; Ki­ta­jec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. Chiń­czyk

 (1.2) środ. prze­stęp­ców: oszust

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈtajɛt͡s, AS: ḱitai ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kitaj m.

:: fż. kitajka ż.

 przym. kitajski, kitajkowy

Wiktionary


kitajgród

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, daw­niej mia­stecz­ko, po­ło­żo­na w re­jo­nie ka­mie­niec­kim ob­wo­du chmiel­nic­kie­go

Wiktionary

Ki­taj­gród (ukr. Китайгород) – wieś w re­jo­nie ka­mie­niec­kim ob­wo­du chmiel­nic­kie­go Ukra­i­ny, za cza­sów Rze­czy­po­spo­li­tej mia­sto.

Ki­taj­gród jako mia­sto zbu­do­wa­ny zo­stał przez An­drze­ja Po­toc­kie­go herbu Pi­la­wa, kasz­te­la­na ka­mie­niec­kie­go, ok. 1607 r., gdzie jego syn Sta­ni­sław Po­toc­ki wy­sta­wił zamek i oto­czył go murem i wałem, na­le­żał na­stęp­nie do Kro­kow­skich herbu Śle­po­wron i Mro­zo­wic­kich herbu Prus III.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kitajgrodzki

Wiktionary


kitajka

cien­ka, jed­wab­na tka­ni­na o splo­cie pro­stym, uży­wa­na daw­niej na ubra­nia oraz obi­cia mebli i ścian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. Chin­ka

 (1.2) cien­ka, jed­wab­na tka­ni­na po­cho­dze­nia wschod­nie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­taj­ka – ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych
  • Ki­taj­ka – ro­dzaj jed­wab­nej tka­ni­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) A Pan­te­ra za­wią­zał na cien­kiej szyj­ce kras­ną ki­taj­kę „od uroku”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kitajec mos.

 przym. kitajkowy, kitajski

Wiktionary


kitajkowy

→ ki­taj­ka


SJP.pl

Patrz:

kitajka

kitajski

→ ki­ta­jec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. lek­cew. chiń­ski

Wiktionary

Patrz:

kitajec

Wymowa:

IPA: ciˈtajsʲci, AS: ḱitai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kitajec m., kitajka ż.

 przym. kitajkowy

Wiktionary


kitakiusiu

mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Ki­ta­kiu­siu (jap. 北九州市 Kitakyūshū-shi) – mia­sto prze­my­sło­we w Ja­po­nii, w pre­fek­tu­rze Fu­ku­o­ka, na wy­spie Kiu­siu ("Kyūshū").

Wikipedia


kitanka

ro­dzaj tor­ba­czy z ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ro­dzaj tor­ba­cza z ro­dzi­ny ki­ta­nek;

Wiktionary

Ki­tan­ka ("Tri­cho­su­rus") – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny ki­ta­nek (Tri­cho­su­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych (Pha­lan­ge­ri­dae).

Wikipedia


kitanki

ro­dzaj tor­ba­czy z ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych


SJP.pl

Ki­tan­ki (Tri­cho­su­ri­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych (Pha­lan­ge­ri­dae).

Wikipedia


kitara

sta­ro­grec­ki in­stru­ment mu­zycz­ny, chor­do­fon szar­pa­ny, od­mia­na liry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. sta­ro­grec­ki in­stru­ment mu­zycz­ny, z grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych, z pu­dłem re­zo­nan­so­wym za­koń­czo­nym dwoma ra­mio­na­mi po­łą­czo­ny­mi jarz­mem i stru­na­mi z włó­kna ro­ślin­ne­go

Wiktionary

Ki­ta­ra ( κιθάρα "kithára" lub κίθαρις "kítharis", łac. "cit­ha­ra") – in­stru­ment mu­zycz­ny uży­wa­ny przez sta­ro­żyt­nych Gre­ków, sta­no­wi­ła od­mia­nę liry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aoj­do­wie opie­wa­li czyny bogów i he­ro­sów, akom­pa­niu­jąc sobie na ki­ta­rze lub for­min­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈtara, AS: ḱitara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kitarzysta

Wiktionary


kitarowy

przy­miot­nik od: ki­ta­ra


SJP.pl


kitarzysta

muzyk gra­ją­cy na ki­ta­rze (sta­ro­grec­kim in­stru­men­cie mu­zycz­nym)


SJP.pl


kitarzystka

→ ki­ta­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

kitarzysta

kitański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ki­ta­na­mi, do­ty­czą­cy Ki­ta­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ki­tań­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kitan m.

Wiktionary


kite

[czy­taj: kajt] la­ta­wiec uży­wa­ny w ki­te­sur­fin­gu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kite – miej­sco­wość w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w Ge­or­gii
  • Kite – pio­sen­ka U2
  • Kite – pio­sen­ka Kate Bush
  • Kite – sin­gel Ben­ja­mi­na In­gros­so
  • Kite – album Kir­sty MacColl
  • Kite – album Ste­fa­nie Sun
  • Greg Kite
  • Jo­nat­han Kite
  • USS Kite
  • la­ta­wiec (ang. kite)

Wikipedia


kite-surfing

[czy­taj: kajt­ser­fing] od­mia­na sur­fin­gu, w któ­rej za­wod­nik śliz­ga się po fa­lach na desce, mając nad sobą spe­cjal­ne urzą­dze­nie la­ta­ją­ce (coś poś­red­nie­go mię­dzy la­taw­cem a pa­ra­lot­nią), któ­rym ste­ru­je za po­mo­cą linek; ki­te­sur­fing, ki­te­bo­ar­ding


SJP.pl


kiteboard

[czy­taj: kajt­bord]
1. śliz­ga­nie się po fa­lach na desce za po­mo­cą spe­cjal­ne­go la­taw­ca (kite'a); ki­te­bo­ar­ding, ki­te­sur­fing;
2. deska do ki­te­bo­ar­din­gu


SJP.pl


kiteboarder

[czy­taj: kajt­bor­der] osoba upra­wia­ją­ca ki­te­bo­ar­ding


SJP.pl


kiteboarderka

[czy­taj: kajt­bor­der­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ki­te­bo­ar­ding


SJP.pl


kiteboarding

[czy­taj: kajt­bor­ding] od­mia­na sur­fin­gu, w któ­rej za­wod­nik śliz­ga się po fa­lach na desce, mając nad sobą spe­cjal­ne urzą­dze­nie la­ta­ją­ce (coś poś­red­nie­go mię­dzy la­taw­cem a pa­ra­lot­nią), któ­rym ste­ru­je za po­mo­cą linek; ki­te­sur­fing, kite-sur­fing


SJP.pl


kiteboardingowy

→ ki­te­bo­ar­ding [czy­taj: kajt­bor­do­wy]; ki­te­bo­ar­do­wy


SJP.pl


kiteboardowy

→ ki­te­bo­ard [czy­taj: kajt­bor­do­wy]; ki­te­bo­ar­din­go­wy


SJP.pl


kiteczka

zdrob­nie­nie od: kitka


SJP.pl


kitek

1. ogon
2. sep­cy­ficz­ne sple­ce­nie dłu­gich wło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. kot

Wiktionary


kitel

luźny far­tuch ochron­ny; cha­łat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lek­kie ubra­nie ochron­ne no­szo­ne w pracy lub w ce­lach hi­gie­nicz­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kitel (ju­da­izm)
  • kitel (odzież ochron­na)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcitɛl, AS: ḱitel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chałat

Wiktionary


kitelek

zdrob­nie­nie od: kitel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kitel

Wiktionary


kitesurfer

[czy­taj: kajt­ser­fer] za­wod­nik upra­wia­ją­cy ki­te­sur­fing


SJP.pl


kitesurferka

[czy­taj: kajt­ser­fer­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ki­te­sur­fing (od­mia­nę sur­fin­gu)


SJP.pl


kitesurfing

[czy­taj: kajt­ser­fing] od­mia­na sur­fin­gu, w któ­rej za­wod­nik śliz­ga się po fa­lach na desce, mając nad sobą spe­cjal­ne urzą­dze­nie la­ta­ją­ce (coś poś­red­nie­go mię­dzy la­taw­cem a pa­ra­lot­nią), któ­rym ste­ru­je za po­mo­cą linek; kite-sur­fing, ki­te­bo­ar­ding


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wind­sur­fing, w któ­rym za­miast żagla używa się la­taw­ca

Wiktionary

Ki­te­sur­fing (także "ki­te­bo­ar­ding") – sport wodny, po­le­ga­ją­cy na po­ru­sza­niu się po wo­dzie na desce lub hy­dros­krzyd­le (foil) z po­mo­cą pęd­ni­ka – la­taw­ca (kite).

Sport ten upra­wia­ny jest za­rów­no na ak­we­nach słod­ko­wod­nych (sprzy­ja­ją­ce wia­try wieją m.in. w do­li­nach al­pej­skich, np. w Po­łud­nio­wym Ty­ro­lu), jak i mor­skich (np. na pol­skim wy­brze­żu Bał­ty­ku).

Wikipedia


kitesurfingowy

[czy­taj: kajt­ser­fin­go­wy] przy­miot­nik od: ki­te­sur­fing, np. deska ki­te­sur­fin­go­wa


SJP.pl


kition

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­roż. Lar­na­ka

Wiktionary


kitka

1. ogon
2. sep­cy­ficz­ne sple­ce­nie dłu­gich wło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ki kucyk

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. nóżka dro­bio­wa

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­wiel­ka ilość po­tra­wy o cią­gli­wej kon­sy­sten­cji

Wiktionary

Zo­bacz też: Kitka (miej­sco­wość).

Kitka ( Китка) – szczyt Czer­nej Gory, w Buł­ga­rii, ma­ją­ca wy­so­kość 1118 m n.p.m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcitka, AS: ḱitka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kita ż.

Wiktionary


kitku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pieszcz. kot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bied­ny ten kitku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotek, koteczek, kiciuś, kitek

Wiktionary


kitla

re­pre­zen­ta­cyj­ny kaf­tan gór­ni­czy


SJP.pl


kitliński

naz­wi­sko


SJP.pl


kitlowy

→ kitel


SJP.pl

Patrz:

kitel

kitnia

ro­śli­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych; an­tu­rium


SJP.pl


kitnowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kit­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gruta
  • Kit­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Grun­wald

Wikipedia


kito

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­gard. udo

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: kita

Wiktionary

Sad­dan Abdul Ra­fa­el Gu­am­be znany jako Kito (ur. 23 maja 1984 w Ma­pu­to) – mo­zam­bic­ki pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji de­fen­syw­ne­go po­moc­ni­ka. Od 2018 jest za­wod­ni­kiem klubu Ferroviário Ma­pu­to.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcitɔ, AS: ḱito

Wiktionary


kitowacz

rzad­ko: osoba zaj­mu­ją­ca się ki­to­wa­niem - uszczel­nia­niem cze­goś kitem


SJP.pl


kitować

1. wy­peł­niać, uszczel­niać kitem; za­ki­to­wy­wać;
2. wy­peł­niać dużą ilo­ścią cze­goś; za­ki­to­wy­wać;
3. po­tocz­nie: zmy­ślać, kła­mać; bujać, cy­ga­nić;
4. po­tocz­nie: umie­rać; wy­ki­to­wy­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ki­to­wać)

 (1.1) uszczel­niać kitem

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­ki­to­wać)

 (2.1) pot. kła­mać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ki­to­wać się

 (3.1) reg. pozn. dry­blo­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈtɔvat͡ɕ, AS: ḱitovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kit mrz.

 czas. zakitować dk., nakitować dk., wykitować dk.

Wiktionary


kitowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kitowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kitowy

do­ty­czą­cy kitu


SJP.pl


kitranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ki­trać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kitrać ndk.

Wiktionary


kitrać

po­tocz­nie: cho­wać, trzy­mać coś w ukry­ciu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. ski­trać)

 (1.1) gwara wię­zien­na cho­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ki­trać się (dk. ski­trać się)

 (2.1) cho­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nie­zła ze mnie wa­ga­ro­wicz­ka – która nawet po­rząd­nie ki­trać się nie umie, tylko tak wa­ga­ru­je, że wszy­scy ją na mie­ście widzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcitrat͡ɕ, AS: ḱitrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kitranie n., skitranie n.

 czas. skitrać dk.

Wiktionary


kitri

tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni hin­du­skiej, za­wie­ra­ją­ca ro­śli­ny strącz­ko­we, ziar­no w po­sta­ci ryżu i wa­rzy­wa


SJP.pl


kitta

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych


SJP.pl


kitunio

pie­szczot­li­wie o kocie; ki­ciu­nia, ki­ciuś, ko­ci­na, kocia, ko­ciak, ko­cia­czek, kitek, ko­tu­nio, kocik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. kot

Wiktionary


kituś

pie­szczot­li­wie: kot; ki­ciuś, ko­ci­na, kicia, kizia, ko­ciak, mru­czuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. kot

Wiktionary


kitwasić

ki­tła­sić; po­tocz­nie:
1. mie­szać, mylić z kimś lub czymś innym;
2. kit­wa­sić się -
a) znaj­do­wać się gdzieś w zbyt dużej licz­bie; tło­czyć się;
b) trwać zbyt długo w ja­kimś sta­nie lub miej­scu; kisić się;
c) mie­szać się, mylić się; kieł­ba­sić się


SJP.pl


kitłasić

po­tocz­nie:
1. mie­szać, mylić z kimś lub czymś innym; kit­wa­sić;
2. ki­tła­sić się -
a) znaj­do­wać się gdzieś w zbyt dużej licz­bie; tło­czyć się, kit­wa­sić się;
b) trwać zbyt długo w ja­kimś sta­nie lub miej­scu; kisić się, kit­wa­sić się;
c) mie­szać się, mylić się; kieł­ba­sić się, kit­wa­sić się;
d) za­cho­wy­wać się nie­spo­koj­nie, czę­sto zmie­nia­jąc po­zy­cję; ko­tło­wać się;
e) współ­żyć, ko­chać się


SJP.pl


kiudo

tra­dy­cyj­ne, ce­re­mo­nial­ne łucz­nict­wo ja­poń­skie


SJP.pl


kiufte

buł­gar­skie danie w po­sta­ci okrą­głych kot­le­ci­ków z mięsa mie­lo­ne­go; kjuf­te


SJP.pl


kiur

pro­mie­niot­wór­czy pier­wia­stek o sym­bo­lu Cm i licz­bie ato­mo­wej 96, metal otrzy­my­wa­ny sztucz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cm i licz­bie ato­mo­wej 96;

 (1.2) fiz. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka ra­dio­ak­tyw­no­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiur (Ci) – jed­nost­ka ra­dio­ak­tyw­no­ści równa 3,7 x 1010 Bq
  • Kiur (Cm) – ra­dio­ak­tyw­ny pier­wia­stek z grupy ak­ty­now­ców o licz­bie ato­mo­wej 96

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma kiur?

 (1.2) Ska­że­nie ob­sza­ru wy­no­si je­szcze czter­dzie­ści kiu­rów na metr kwa­dra­to­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cjur, AS: ḱi ̯ur

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. kiurowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Cm

 (1.2) symbol. Ci

Wiktionary


kiurowce

grupa ośmiu naj­cięż­szych pier­wiast­ków


SJP.pl


kiurowiec

każdy pier­wia­stek z grupy ośmiu naj­cięż­szych


SJP.pl


kiurowy

→ kiur


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kiuru

Wiktionary

Patrz:

kiur

Powiązane:

 przym. kiur m.

Wiktionary


kiusiu

trze­cia pod wzglę­dem wiel­ko­ści wyspa Ja­po­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa nad Oce­a­nem Spo­koj­nym, trze­cia pod wzglę­dem wiel­ko­ści wyspa Ja­po­nii;

Wiktionary

Kiu­siu (jap. 九州 Kyūshū) – trze­cia pod wzglę­dem po­wierzch­ni wyspa Ja­po­nii, spoś­ród czte­rech głów­nych, po­ło­żo­na na po­łud­nio­wy za­chód od naj­więk­szej wyspy Hon­siu (Honshū).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ka­ki pa­cy­ficz­ne wy­stę­pu­ją od Hon­siu po Si­ko­ku oraz na Kiu­siu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcüɕu, AS: ḱüśu

Wiktionary


kiwacz

żar­to­bli­wie: za­wod­nik, który w grach pił­kar­skich lubi kiwać (sto­so­wać zwody)


SJP.pl


kiwak

1. wi­szą­cy fotel do bu­ja­nia; bujak, bu­jaw­ka;
2. sprę­ży­na z sie­dzi­skiem, na któ­rej można się huś­tać; bujak, bu­jaw­ka;
3. w gór­nict­wie: pompa do wy­do­by­wa­nia ropy ze złoża o ni­skim ci­śnie­niu; kiwon;
4. ele­ment wędki uży­wa­ny przy ło­wie­niu ryb spod lodu; kiwok;
5. dru­ko­wa­ny ele­ment re­kla­mo­wy za­wie­sza­ny na półce, po­ru­sza­ją­cy się pod wpły­wem ruchu po­wie­trza; wob­bler


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kiwok (kiwak) – wskaź­nik brań uży­wa­ny w węd­kar­stwie pod­lo­do­wym
  • kiwon (kiwak) – pompa słu­żą­ca do pom­po­wa­nia ropy naf­to­wej
  • wob­bler (kiwak) – ro­dzaj ma­te­ria­łu re­kla­mo­we­go

Wikipedia


kiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciˈvãɲɛ, AS: ḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiwon mrz., kiwka ż., wykiwanie n., okiwanie n.

 czas. kiwać ndk., kiwnąć dk., okiwać dk., wykiwać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sport. dryblowanie, sport. drybling

Wiktionary


kiwano

afry­kań­ski ga­tu­nek ogór­ka; ogó­rek afry­kań­ski


SJP.pl


kiwać

1. po­ru­szać czymś, np. ręką, na prze­mian w dwie prze­ciw­ne stro­ny; ma­chać, ko­ły­sać;
2. pot. oszu­ki­wać;
3. kiwać się:
a) po­ru­szać się na prze­mian w dwie prze­ciw­ne stro­ny;
b) huś­tać się, bujać się;
c) pot. dry­blo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ma­chać czymś po pro­stej linii, raz w jedną, raz w drugą stro­nę (np. ręką na po­że­gna­nie lub po­wi­ta­nie)

 (1.2) przen. oszu­ki­wać

 (1.3) sport. pot. ro­biąc zmył­ki, pro­wa­dzić piłkę tak, by omi­nąć za­wod­ni­ka prze­ciw­ni­ka

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kiwać się

 (2.1) nie za­cho­wy­wać rów­no­wa­gi, być nie­sta­bil­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ur­wa­ła, uj­rza­wszy, że Hania z de­za­pro­ba­tą kiwa głową i cicho mru­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiwon mrz., kiwanie n., kiwka ż.

 czas. kiwnąć

Wiktionary


kiwerce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Ki­wer­ce ( Ківерці) – mia­sto na Ukra­i­nie i dawna sto­li­ca re­jo­nu, obec­nie znaj­du­je się w re­jo­nie łuc­kim ob­wo­du wo­łyń­skie­go. Sie­dzi­ba hro­ma­dy Ki­wer­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kiwerecki

Wiktionary


kiwerski

naz­wi­sko


SJP.pl


kiwi

1. owoc ak­ti­ni­dii chiń­skiej;
2. ptak na­ziem­ny za­miesz­ku­ją­cy lasy Nowej Ze­lan­dii; nie­lot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. zie­lo­ny w środ­ku owoc ak­ti­ni­dii o mesz­ko­wa­tej brą­zo­wej skór­ce;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. ro­dzi­na pta­ków nie­lo­tów za­miesz­ku­ją­ca tylko Nową Ze­lan­dię;

Wiktionary

Kiwi – mo­no­ty­po­wy rząd Ap­te­ry­gi­for­mes z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ro­dzi­nę Ap­te­ry­gi­dae z dwoma ro­dza­ja­mi: "Pro­ap­te­ryx", obej­mu­ją­cym jeden wy­mar­ły ga­tu­nek, oraz "Ap­te­ryx", obej­mu­ją­cym pięć współ­cze­śnie ży­ją­cych ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiwi do­star­cza­ją dużo wi­ta­mi­ny C.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈki.vʲi, AS: ḱi.vʹi

Wiktionary


kiwicki

przy­miot­nik od: Ki­wi­ty (miej­sco­wość gmin­na w po­wie­cie lidz­bar­skim)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­wi­ta­mi, do­ty­czą­cy Kiwit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kiwity nmos., kiwicianin m., kiwicianka ż.

Wiktionary


kiwit

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca wy­so­ki dźwięk wy­da­wa­ny przez ptaki

Wiktionary


kiwity

1. wieś w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ki­wi­ty – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Ki­wi­ty
  • Ki­wi­ty – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Miesz­ko­wi­ce
  • Ki­wi­ty – gmina w po­wie­cie lidz­bar­skim
  • Ki­wi­ty – gro­ma­da w po­wie­cie lidz­bar­skim

Wikipedia


kiwka

po­tocz­nie: dry­bling pił­kar­ski; ki­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. środ. w siat­ków­ce zmy­le­nie prze­ciw­ni­ka po­przez de­li­kat­ne prze­rzu­ce­nie piłki przez siat­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka kiwek za­pew­ni­ło Po­la­kom prze­wa­gę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiwanie n., wykiwanie n., okiwanie n., kiwon mrz.

 czas. kiwać ndk., kiwnąć dk., okiwać dk., wykiwać dk.

Wiktionary


kiwnięcie

1. wy­ko­nać ruch na prze­mian w dwóch prze­ciw­nych kie­run­kach; mach­nąć;
2. przy­wo­łać kogoś ru­chem ręki, palca, głowy


SJP.pl


kiwnąć

1. wy­ko­nać ruch na prze­mian w dwóch prze­ciw­nych kie­run­kach; mach­nąć;
2. przy­wo­łać kogoś ru­chem ręki, palca, głowy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kiwać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kiwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cle­ment kiw­nął zna­czą­co, kiedy panna ka­za­ła mu pro­wa­dzić no­wi­cju­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcivnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ḱivnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiwon mrz., kiwnięcie n., kiwanie n., kiwka ż.

 czas. kiwać ndk.

Wiktionary


kiwok

ele­ment wędki uży­wa­ny przy ło­wie­niu ryb spod lodu; kiwak


SJP.pl

Kiwak, kiwok – wskaź­nik brań uży­wa­ny w węd­kar­stwie pod­lo­do­wym i jed­no­cze­śnie ele­ment prze­no­sze­nia drgań wę­dzi­ska na mor­mysz­kę. Umie­szcza­ny jest na koń­ców­ce szczy­tów­ki. Wy­ko­na­ny może być ze szcze­ci­ny dzika, sprę­żyn­ki ze­ga­ro­wej, stru­ny, pla­sti­ko­wych two­rzyw, koń­skie­go wło­sia.

Wikipedia


kiwon

w gór­nict­wie: pompa do wy­do­by­wa­nia ropy ze złoża o ni­skim ci­śnie­niu; kiwak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. techn. żuraw z pompą słu­żą­cy do wy­do­by­wa­nia ropy naf­to­wej ze złoża;

Wiktionary

Kiwon (inne nazwy żuraw pom­po­wy, pompa żer­dzio­wa, kiwak, konik) – pompa słu­żą­ca do pom­po­wa­nia ropy naf­to­wej ze złoża ma­ją­ce­go ni­skie ci­śnie­nie włas­ne, in­sta­lo­wa­na przy wy­lo­cie ot­wo­ru wiert­ni­cze­go, z któ­re­go wy­do­by­wa­na jest ropa za po­mo­cą pompy wgłęb­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kiwanie n., wykiwanie n., kiwak m., Kiwaczek m., kiwka ż., okiwanie n., kiwnięcie n., pokiwanie n.

 czas. kiwać ndk., wykiwać dk., kiwnąć dk., okiwać dk., pokiwać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żuraw pompowy, pompa żerdziowa, kiwak, konik

Wiktionary


kiwu

je­zio­ro na gra­ni­cy De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga i Ru­an­dy


SJP.pl

Kiwu (fr. "Lac Kivu") – je­zio­ro po­cho­dze­nia tek­to­nicz­ne­go na gra­ni­cy De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga i Rwan­dy. Na­le­ży do grupy Wiel­kich Je­zior Afry­kań­skich.

Z je­zio­ra wody od­pły­wa­ją przez rzekę Ru­zi­zi do je­zio­ra Tan­ga­ni­ka.

Wody je­zio­ra na głę­bo­ko­ści ok. 300 m są prze­sy­co­ne me­ta­nem, który jest na nie­wiel­ką skalę wy­do­by­wa­ny.

Wikipedia


kizeryt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny siar­czan ma­gne­zu


SJP.pl

Ki­ze­ryt (kie­ser­tyt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go le­ka­rza Die­tri­cha G. Kie­se­ra (1779-1862).

Wikipedia


kizerytowy

→ ki­ze­ryt


SJP.pl

Patrz:

kizeryt

kizi-mizi

kizi mizi;
1. pie­szczot­li­wie: kot; kizia, kizia-mizia (kizia mizia);
2. coś roz­czu­la­ją­ce­go, słod­kie­go;
3. pie­szczo­ty, gła­ska­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. kot

 (1.2) pieszcz. przen. coś roz­czu­la­ją­ce­go, słod­kie­go

 (1.3) pie­szczo­ty, gła­ska­nie

przy­miot­nik

 (2.1) pieszcz. roz­czu­la­ją­cy, słod­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌciʑi‿ˈmʲiʑi, AS: ḱiźi‿mʹiźi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kizia-mizia, kicia, koteczek

 (1.3) gili-gili

Wiktionary


kizia

kicia, ko­ciak;
1. pie­szczot­li­wie o kocie; kituś, ki­ciuś;
2. po­tocz­nie: młoda, ładna dziew­czy­na; cizia, kicia, towar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pieszcz. kotka

Wiktionary

Zo­bacz też: Kizia (rejon zło­czow­ski).

Kizia (ukr. Кізя) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim.

W cza­sach Rze­czy­po­spo­li­tej wieś le­ża­ła w wo­je­wództ­wie po­dol­skim. Od­pa­dła od Pol­ski w wy­ni­ku II ro­zbio­ru.

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. kocio

Wiktionary


kizia-mizia

pie­szczot­li­wie: kot; kizia mizia, kizi-mizi (kizi mizi), kizia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. kot

Wiktionary


kiziaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ki­ziak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiziak m.

Wiktionary


kiziak

su­szo­ne od­cho­dy zwie­rzę­ce, uży­wa­ne jako pa­li­wo w Azji Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Bia­ły­stok. śluz, wy­dzie­li­na z nosafakt.

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. łajno

 (1.3) etn. su­szo­ne od­cho­dy zwie­rzę­ce, uży­wa­ne jako opał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Ty­ko­cin,Su­wal­szczyz­na,Ostródz­kie,War­mia,Ma­zu­ry. źre­bak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiziaczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fluk, koza, gil

 (2.1) kiziaczek

Wiktionary


kizianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ki­ziać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kiziać ndk.

Wiktionary


kiziać

po­tocz­nie: pie­szczot­li­wie gła­skać, mu­skać, ła­sko­tać; mi­ziać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gła­skać, do­ty­kać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈciʑät͡ɕ, AS: ḱiźäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kizianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miziać

Wiktionary


kizierowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kizieł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji w Kraju Perm­skim, na Uralu;

Wiktionary

Ki­zieł ( Ки́зел) – mia­sto w Rosji w Kraju Perm­skim, na Uralu.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 wy­no­si­ła ok. 26 tys. Oś­ro­dek gór­nict­wa węgla ka­mien­ne­go (Ki­zie­low­skie Za­głę­bie Wę­glo­we) oraz prze­my­słu ma­szy­no­we­go, me­ta­lo­we­go, spo­żyw­cze­go i me­blar­skie­go. Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1788 r.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kiziełowski

Wiktionary


kiziełowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ki­złem, do­ty­czą­cy Kizła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kizieł mrz.

Wiktionary


kiziol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­mień, oto­czak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kizlok

Wiktionary


kizior

w gwa­rze miej­skiej: pijak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak

Wiktionary


kiziukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kiziunia

zdrob­nie­nie od: kizia; ki­ziu­sia


SJP.pl


kiziusia

zdrob­nie­nie od: kizia; ki­ziu­nia


SJP.pl


kizomba

ga­tu­nek mu­zy­ki oraz styl ta­necz­ny wy­wo­dzą­cy się z An­go­li


SJP.pl

Ki­zom­ba – ga­tu­nek mu­zy­ki oraz styl tańca stwo­rzo­ny w An­go­li, który zy­skał po­pu­lar­ność w Por­tu­ga­lii, a póź­niej na par­kie­tach po­zo­sta­łych kra­jów eu­ro­pej­skich. W pio­sen­kach, śpie­wa­nych głów­nie w ję­zy­ku por­tu­gal­skim, ale rów­nież w ostat­nim cza­sie we fran­cu­skim i an­giel­skim.

Wikipedia


kizombowy

→ ki­zom­ba


SJP.pl

Patrz:

kizomba

kiączyn

Kią­czyn (pol. hist. ‘’Kią­czy­no’’) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Kaź­mierz.

Wikipedia


kić

po­tocz­nie: wię­zie­nie; ciupa, pier­del, mamer, paka, pudło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. slang. wię­zie­nie, areszt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro wy­cho­dzę z kicia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cit͡ɕ, AS: ḱić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) więzienie, areszt, kibel, mamer

Wiktionary


kićkać

po­tocz­nie:
1. mie­szać, gmat­wać; mącić, wi­kłać;
2. od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny; bzy­kać, dymać, pie­przyć;
3. kić­kać się - o my­ślach: mie­szać się, gmat­wać się


SJP.pl


kiła

przew­le­kła cho­ro­ba we­ne­rycz­na sze­rzą­ca się głów­nie drogą kon­tak­tu płcio­we­go, ata­ku­ją­ca wszyst­kie na­rzą­dy; sy­fi­lis; lues; przy­miot (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba we­ne­rycz­na wy­wo­ły­wa­na przez kręt­ka bla­de­go;

 (1.2) daw. med. prze­pu­kli­na

 (1.3) daw. med. rze­żącz­ka

 (1.4) stpol. med. dy­mie­ni­ca

Wiktionary

Kiła (łac. "lues", "syp­hi­lis") – in­fek­cja prze­no­szo­na głów­nie drogą płcio­wą, wy­wo­ły­wa­na przez kręt­ka bla­de­go (łac. "Tre­po­ne­ma pal­li­dum" ssp. "pal­li­dum"). Do za­ka­że­nia może rów­nież dojść drogą prze­zło­ży­sko­wą.

Kiłę można po­dej­rze­wać na pod­sta­wie wy­wia­du epi­de­mio­lo­gicz­ne­go i ba­da­nia fi­zy­kal­ne­go, ale osta­tecz­ne roz­poz­na­nie usta­la się obec­nie (XX/XXI wiek) na pod­sta­wie badań la­bo­ra­to­ryj­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈciwa, AS: ḱiu̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lues, syfilis, francuska choroba, franca; daw. przymiot

Wiktionary


kiłowy

→ kiła


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z kiłą, do­ty­czą­cy kiły

Wiktionary

Patrz:

kiła

Wymowa:

IPA: ciˈwɔvɨ, AS: ḱiu̯ovy

Wiktionary


kińdziuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Su­wal­szczyz­na. żo­łą­dek

Wiktionary


kiściasty

two­rzą­cy kiść, za­koń­czo­ny ki­ścią


SJP.pl


kiściec

ptak łowny z ro­dzi­ny ba­żan­tów, ży­ją­cy w Hi­ma­la­jach


SJP.pl


kiścień

broń śred­nio­wiecz­na, skła­da­ją­ca się z drąga, do któ­re­go na łań­cu­chu lub sznu­rze przy­mo­co­wa­ne było ob­cią­że­nie (naj­czę­ściej ćwie­ko­wa­na kula), po­pu­lar­na wśród oprysz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. śred­nio­wiecz­na broń obu­cho­wa w po­sta­ci że­laz­nej kuli na łań­cu­chu mo­co­wa­nej do drew­nia­nej rę­ko­je­ści;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Leucothoë|L.., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych;

Wiktionary

Zo­bacz też: ki­ścień – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych.

Ki­ścień, ma­słak – ro­dzaj broni obu­cho­wej miaż­dżą­cej uży­wa­nej w śred­nio­wie­czu, zło­żo­nej z drew­nia­ne­go trzon­ka, do któ­re­go łań­cu­chem, sznu­rem lub rze­mie­niem mo­co­wa­no bijak, słu­żą­cy do za­da­wa­nia cio­sów prze­ciw­ni­ko­wi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ry­ce­rze ubra­ni w zbro­je pły­to­we o wadze 40 kg wal­czy­li na mie­cze, przy uży­ciu to­po­rów, ki­ście­ni, pre­zen­to­wa­li łuki i broń drzew­co­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiść ż., okiść ż.

 przym. kiściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korbacz, masłak

Wiktionary


kiślica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wet. pszcz. cho­ro­ba bak­te­ryj­na czer­wiu pszcze­le­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­ny pszcze­le osła­bio­ne ki­śli­cą źle zi­mu­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciɕˈlʲit͡sa, AS: ḱiślʹica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgnilec europejski, EFB

Wiktionary


kiśnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. duża skrzy­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiśniczka ż.

Wiktionary


kiśniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. skrzy­necz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiśnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kisiynka

Wiktionary


kiśnieć

kwa­śnieć, fer­men­to­wać; kis­nąć


SJP.pl


kiść

1. ro­dzaj kwia­to­sta­nu; grono; wie­cha;
2. pęk wło­sów, piór itp.; kita; pió­ro­pusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pęk cze­goś – owo­ców, kwia­tów, przed­mio­tów

 (1.2) książk. nad­gar­stek

 (1.3) przest. śnieg lub szadź oble­pia­ją­ca gałąź

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kiść (ro­bo­ty­ka) – w ro­bo­ty­ce: obro­to­wy, czę­sto sfe­rycz­ny prze­gub ma­ni­pu­la­to­ra, miej­sce osa­dze­nia koń­có­wek ro­bo­czych.
  • Kiść – po­tocz­ne okre­śle­nie kwia­to­sta­nu lub owo­co­sta­nu z jedną osią typu grono lub wie­cha.
  • Kiść – nad­gar­stek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iza przy­nio­sła nam kiść wi­no­gron i czte­ry brzosk­wi­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ciɕt͡ɕ, AS: ḱiść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiścień mrz., okiść ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kistka

Wiktionary


kiż

daw­niej: jakiż, któ­ryż; dziś tylko w po­tocz­nych wy­ra­że­niach typu: kiż dia­beł, po kie­goż dia­bła, czor­ta, licha itp.


SJP.pl


kiżucz

łosoś wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior; łosoś sre­brzy­sty


SJP.pl

Ki­żucz ("On­cor­hyn­chus ki­sutch") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych (Sal­mo­ni­dae).

Wikipedia


kj

ki­lo­dżul


SJP.pl


kjufte

buł­gar­skie danie w po­sta­ci okrą­głych kot­le­ci­ków z mięsa mie­lo­ne­go; kiuf­te


SJP.pl


kk

[czy­taj: ka-ka] skrót od: ko­deks karny; k.k. (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. ko­deks karny

Wiktionary

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

 (1.1) k.k., KK

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 (1.1) por|kpk.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== kk (język an­giel­ski.) ==

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

skró­to­wiec

 (1.1) = slang. okay okay

 (1.2) = slang. okay cool

od­mia­na.

 (1.1-2) nie­odm.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈka, AS: ka‿ka

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) por|kpk.

tłumaczenia.

źródła.

== kk (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = slang. okay okay

 (1.2) = slang. okay cool

odmiana.

 (1.1-2) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) k.k., KK

Wiktionary


kkj

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = jęz. Ko­mi­sja Kul­tu­ry Ję­zy­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żona udzie­la się w KKJ-ocie.

Wiktionary


kkk

skrót od:
1. Ka­te­chizm Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go;
2. Ku-Klux-Klan


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = kośc. ka­te­chizm Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go;

 (1.2) = hist. Klub Krzy­we­go Koła;

 (1.3) = hist. społ. Ku Klux Klan;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­te­chizm Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go
  • Ka­ti­pu­nan (KKK) – tajne sto­wa­rzy­sze­nie dzia­ła­ją­ce na rzecz nie­pod­le­gło­ści Fi­li­pin
  • Kin­der, Küche, Kir­che (z niem. dzie­ci, kuch­nia, ko­ściół) – nie­miec­ki slo­gan opi­su­ją­cy rolę, któ­rej w spo­łe­czeń­stwie wy­ma­ga­no od ko­biet
  • Klub Krzy­we­go Koła
  • KKK – kwar­tal­nik ko­mik­so­wy Kra­kow­skie­go Klubu Ko­mik­su
  • Kra­kow­ska Kon­gre­ga­cja Ku­piec­ka
  • Ku Klux Klan
  • KKK MOSiR Kros­no – klub ko­szy­kar­ski z Kros­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ka‿ka‿ˈka, AS: ka‿ka‿ka

Wiktionary


kko

skrót od:
1. Kie­row­ni­cza Kadra Oś­wia­to­wa;
2. Kra­jo­wy Ko­mi­tet Odro­dze­nia


SJP.pl


kks

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. ko­deks karny skar­bo­wy;

Wiktionary


kkw

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = praw. ko­deks karny wy­ko­naw­czy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kkw – ko­deks karny wy­ko­naw­czy
  • KKW – ko­a­li­cyj­ny ko­mi­tet wy­bor­czy

Wikipedia


kl

skrót od: ki­lo­litr


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • obóz kon­cen­tra­cyj­ny (od niem. Kon­zen­tra­tions­la­ger) – miej­sce prze­trzy­my­wa­nia dużej licz­by osób uz­na­wa­nych z róż­nych po­wo­dów za nie­wy­god­ne dla władz
  • kolej leśna
  • Kl – pro­gram kom­pu­te­ro­wy, przez­na­czo­ny do roz­wią­zy­wa­nia i ana­li­zy za­gad­nień zwią­za­nych z usta­lo­nym prze­pły­wem cie­pła
  • Kod Lyoko – fran­cu­ski se­rial ani­mo­wa­ny
  • K-line – linia w pliku kon­fi­gu­ra­cyj­nym ser­we­ra IRC, blo­ku­ją­ca do­stęp do usłu­gi dla wy­bra­nych ho­stów
  • klasa

Wikipedia


kl.

skrót od:
1. klasa;
2. kla­sycz­ny; klas.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = klasa

Wiktionary


klabing

re­gu­lar­ne spę­dza­nie wol­ne­go czasu w lo­ka­lach roz­ryw­ko­wych; club­bing, klu­bing


SJP.pl


klabzdra

gwa­ro­wo: tęga, za­nied­ba­na ko­bie­ta


SJP.pl


klachać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głów­nie o ko­bie­tach: roz­ma­wiać

Wiktionary


klachula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klachocz mos., klachulino ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


klachulino

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klachocz mos., klachula ż., klachy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


klacz

sa­mi­ca konia i in­nych zwie­rząt jed­no­ko­pyt­nych; ko­by­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca ssa­ków nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, szcze­gól­nie sa­mi­ca konia;

Wiktionary

Klacz – sa­mi­ca ssa­ków nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, w szcze­gól­no­ści do­ro­sła sa­mi­ca konia po­wy­żej trze­cie­go roku życia (po­tocz­nie: "ko­by­ła").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cze­śnik niez­nacz­nie zma­cał ręką kark kla­czy, ba­da­jąc, czy bar­dzo zgrza­na, i coś pod nosem mru­knął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klat͡ʃ, AS: klač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobyła, kobyłka, klaczka

Wiktionary


klaczka

młoda lub mała klacz - sa­mi­ca konia i in­nych zwie­rząt jed­no­ko­pyt­nych; ko­był­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. klacz (młoda klacz)

Wiktionary

Klacz­ka – sa­mi­ca konia w wieku od 12 do 36 mie­się­cy, młod­sza od kla­czy.

Mę­skim od­po­wied­ni­kiem klacz­ki jest ogie­rek.

Klacz­ki osią­ga­ją doj­rza­łość płcio­wą w okre­sie 18. mie­sią­ca życia, a zdol­ne są spło­dzić źre­ba­ka jako dwu­lat­ki. Jed­nak­że w tym okre­sie klacz­ka nadal doj­rze­wa, a ciąża może ha­mo­wać jej wzrost.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy staj­ni stała przy­wią­za­na klacz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klacz ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klacz

Wiktionary


klaczko

młoda lub mała klacz - sa­mi­ca konia i in­nych zwie­rząt jed­no­ko­pyt­nych; ko­był­ka


SJP.pl


klaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


klad

grupa or­ga­niz­mów po­cho­dzą­cych od wspól­ne­go przod­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. grupa or­ga­niz­mów ma­ją­cych wspól­ne­go przod­ka, obej­mu­ją­ca wszyst­kie wy­wo­dzą­ce się z niego grupy po­tom­ne;

Wiktionary

Klad ( κλάδος – gałąź) – grupa or­ga­niz­mów ma­ją­cych wspól­ne­go przod­ka, obej­mu­ją­ca wszyst­kie wy­wo­dzą­ce się z niego grupy po­tom­ne (linie roz­wo­jo­we). W uję­ciu ści­słym klady roz­dzie­la­ją się dy­cho­to­micz­nie, two­rząc dy­cho­to­micz­ne drze­wo po­kre­wieństw. Dia­gra­my przed­sta­wia­ją­ce drze­wa po­kre­wieństw kon­stru­o­wa­ne me­to­da­mi kla­dy­stycz­ny­mi na­zy­wa­ne są kla­do­gra­ma­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klady obej­mu­ją or­ga­niz­my wszel­kich rang sy­ste­ma­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klat, AS: klat

Wiktionary


kladno

mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

Nie mylić z: Kład­no.

Wikipedia


kladofora

ga­tu­nek ja­mo­chło­na przy­po­mi­na­ją­cy roz­ga­łę­zio­ny krzew, wy­stę­pu­ją­cy w wo­dach mor­skich i słod­kich; ga­łę­zat­ka, kor­dy­lo­fo­ra


SJP.pl


kladogeneza

Kla­do­ge­ne­za – ewo­lu­cja dy­wer­gent­na. Na po­zio­mie ga­tun­ko­wym jest wy­ni­kiem jed­ne­go z me­cha­niz­mów spe­cja­cji skut­ku­ją­ce­go pow­sta­niem co najm­niej dwóch ga­tun­ków po­tom­nych z jed­ne­go ga­tun­ku ma­cie­rzy­ste­go. Dy­wer­gen­cja może za­cho­dzić rów­nież w obrę­bie ga­tun­ku, pro­wa­dząc do two­rze­nia np.

Wikipedia


kladogram

dia­gram sto­so­wa­ny w kla­dy­sty­ce


SJP.pl

Kla­do­gram – dia­gram w kształ­cie den­dro­gra­mu, przy­po­mi­na­ją­cy drze­wo fi­lo­ge­ne­tycz­ne, ale nie­uwz­ględ­nia­ją­cy czasu po­ja­wia­nia się no­wych linii ewo­lu­cyj­nych. Jest pro­duk­tem ana­li­zy kla­dy­stycz­nej. Z punk­tu wi­dze­nia kla­dy­sty­ki czas uksz­tał­to­wa­nia się po­szcze­gól­nych cech nie jest istot­ny, a każdy z po­rów­ny­wa­nych współ­czes­nych or­ga­niz­mów ma taki sam "czas ewo­lu­cji za sobą". Róż­nią się one je­dy­nie od­le­gło­ścia­mi mo­men­tów wy­róż­nie­nia z wcze­śniej­szych linii ewo­lu­cyj­nych.

Wikipedia


kladoksylon

przed­sta­wi­ciel typu ro­ślin na­le­żą­ce­go do pa­prot­ni­ków


SJP.pl


kladoksylony

typ ro­ślin na­le­żą­cy do grupy pa­prot­ni­ków


SJP.pl


kladrubski

konie kla­drub­skie - naj­star­sza cze­ska rasa koni do­mo­wych, po­cho­dzą­ca ze stad­ni­ny we wsi Kla­dru­by nad Labem


SJP.pl


kladystyczny

→ kla­dy­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

kladystyka

kladystyka

spo­sób kla­sy­fi­ka­cji opar­ty wy­łącz­nie na wza­jem­nym po­kre­wień­stwie


SJP.pl

Kla­dy­sty­ka, sy­ste­ma­ty­ka fi­lo­ge­ne­tycz­na – me­to­da kla­sy­fi­ka­cji gru­pu­ją­ca obiek­ty w zhie­rar­chi­zo­wa­ne jed­nost­ki, spoś­ród któ­rych mniej ob­szer­ne na­le­żą do ob­szer­niej­szych. Kla­dy­sty­kę można wy­ko­rzy­stać do upo­rząd­ko­wa­nia ja­kich­kol­wiek da­nych po­rów­naw­czych – sto­so­wa­na jest naj­po­wszech­niej w sy­ste­ma­ty­ce bio­lo­gicz­nej, jed­nak wy­ko­rzy­stu­je się ją rów­nież m.in. w ar­che­o­lo­gii i ję­zy­koz­naw­stwie.

Wikipedia


klag

pod­puszcz­ka z cie­lę­cych lub ja­gnię­cych żo­łąd­ków, uży­wa­na głów­nie do wy­ro­bu serów


SJP.pl

Klag – gó­ral­skie okre­śle­nie pod­puszcz­ki uzy­ski­wa­nej z żo­łąd­ków cie­ląt lub ja­gniąt, które je­szcze nie jadły trawy.

Wikipedia


klagenfurcki

przy­miot­nik od: Kla­gen­furt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kla­gen­fur­tem, do­ty­czą­cy Kla­gen­fur­tu, po­cho­dzą­cy z Kla­gen­fur­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klagenfurt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. celowiecki

Wiktionary


klagenfurt

mia­sto w Au­strii


SJP.pl


klajdanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klaj­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klajdać ndk.

Wiktionary


klajdać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) reg. pozn. ubie­rać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klajdanie n.

Wiktionary


klajdersztynder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wie­szak

Wiktionary


klajdesdal

cięż­ki koń po­cią­go­wy maści gnia­dej; cly­des­da­le


SJP.pl


klajniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. prze­stęp­cza: mały chło­piec

Wiktionary


klajster

ro­dzaj kleju otrzy­my­wa­ne­go z mąki roz­pro­wa­dza­nej w wo­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. klej z kroch­ma­lu lub mąki żyt­niej i wody

 (1.2) pot. kle­i­sta sub­stan­cja

Wiktionary

Klaj­ster – że­lo­wy lub płyn­ny klej z kroch­ma­lu (skro­bi) lub mąki i wody. Jest uży­wa­ny od sta­ro­żyt­no­ści do róż­nych form sztu­ki i rę­ko­dzie­ła, jak in­tro­li­ga­tor­stwo, de­co­u­pa­ge, kolaż, pa­pier mâché oraz przy­kle­ja­nie pa­pie­ro­wych pla­ka­tów i ogło­szeń do ścian.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈklajstɛr, AS: klai ̯ster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klajstrowanie n.

 czas. klajstrować

 przym. klajstrowy, klajstrowaty

Wiktionary


klajstrowaty

lepki, kle­i­sty, po­dob­ny do klaj­stru


SJP.pl


klajstrować

po­tocz­nie:
1. sma­ro­wać, zle­piać klaj­strem;
2. tu­szo­wać złe stro­ny, nie­do­stat­ki cze­goś


SJP.pl


klajstrowy

przy­miot­nik od: klaj­ster


SJP.pl


klaka

1. brawa wy­wo­ła­ne przez grupę wy­na­ję­tych osób pod­czas ja­kie­goś prze­sta­wie­nia, wy­stę­pu itp.; po­klask, kla­ska­nie, kla­ska­ni­na;
2. grupa zor­ga­ni­zo­wa­nych i wy­na­ję­tych okla­ski­wa­czy w te­a­trze, na czy­imś wy­stę­pie itp.; kla­kie­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa osób wy­na­ję­ta do okla­ski­wa­nia wi­do­wi­ska

 (1.2) przen. grupa osób obłud­nie po­pie­ra­ją­ca lub chwa­lą­ca kogoś li­cząc na po­par­cie

Wiktionary

Klaka (z cla­que) – sztucz­nie or­ga­ni­zo­wa­ne przez tzw. kla­kie­rów ob­ja­wy za­chwy­tu lub nie­za­do­wo­le­nia pu­blicz­no­ści pod­czas spek­ta­klu te­a­tral­ne­go, kon­cer­tu, opery, ope­ret­ki itp. po­ka­zów ar­ty­stycz­nych.

Od­by­wa­ło się to w ten spo­sób, że na sy­gnał szefa kla­kie­rów po­zo­sta­li człon­ko­wie grupy ini­cjo­wa­li ob­ja­wy apla­u­zu wsta­jąc z fo­te­li i krzy­cząc bis lub też od­wrot­nie, wyg­wi­zdu­jąc ak­to­rów oraz śmie­jąc się w najm­niej od­po­wied­nich mo­men­tach, tym samym kwe­stio­nu­jąc ich umie­jęt­no­ści dra­ma­tycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daw­niej opła­ca­nie klaki było sze­ro­ko przy­ję­tym zwy­cza­jem.

 (1.2) Na salę wszedł pre­mier ze swoją klaką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklaka, AS: klaka

Wiktionary

Powiązane:

 (1) rzecz. klakier

Wiktionary


klakier

1. osoba wy­na­ję­ta do okla­ski­wa­nia ak­to­ra bądź wi­do­wi­ska; okla­ski­wacz;
2. osoba gor­li­wie przy­ta­ku­ją­ca komuś, po­pie­ra­ją­ca kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba opła­co­na przez ar­ty­stę, która za wy­na­gro­dze­nie wy­ra­ża za­chwyt nad jego dzie­łem

 (1.2) pot. osoba, która obłud­nie po­pie­ra kogoś lub chwa­li go, li­cząc na jego po­par­cie

Wiktionary

Kla­kier (w ory­gi­na­le Az­ra­el) – po­stać fik­cyj­na z ko­mik­su oraz ani­mo­wa­ne­go se­ria­lu pt. "Smer­fy".

Kla­kier jest rudym kotem cza­row­ni­ka Gar­ga­me­la. Przed­sta­wia­ny jako po­stać nie­zdar­na i po­tra­fią­ca pop­suć tym plany swo­je­go pana. Kry­tycz­nym okiem spo­glą­da na jego po­czy­na­nia i pró­bu­je wybić mu z głowy nie­bez­piecz­ne po­my­sły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kla­kie­rzy nie tylko kla­ska­li po wy­stę­pie swo­je­go ak­to­ra, ale też gwi­zda­li po wy­stę­pach jego kon­ku­ren­tów.

 (1.2) Na salę wszedł pre­mier ze swo­i­mi kla­kie­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklacɛr, AS: klaḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaka

 czas. oklaskiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lizus, wazeliniarz, sługus

Wiktionary


klakierka

→ kla­kier; li­zu­ska, poch­leb­czy­ni


SJP.pl


klakierować

po­tocz­nie:
1. okla­ski­wać ak­to­ra, będąc przez niego wy­na­ję­tym;
2. przy­kla­ski­wać, poch­le­biać komuś


SJP.pl


klakierski

→ kla­kier


SJP.pl

Patrz:

klakier

klakierstwo

po­tocz­nie:
1. grupa osób wy­na­ję­ta do od­płat­nych okla­sków, apla­u­zu; klaka;
2. pu­blicz­ne chwa­le­nie kogoś w ocze­ki­wa­niu ko­rzy­ści ma­te­rial­nych z tego ty­tu­łu


SJP.pl


klakson

1. ostrze­gaw­czy sy­gnał dźwię­ko­wy sa­mo­cho­du lub mo­to­cy­kla;
2. urzą­dze­nie wy­da­ją­ce taki sy­gnał;
3. włącz­nik tego urzą­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­da­wa­nia sy­gna­łów dźwię­ko­wych (naj­czę­ściej w celu ostrze­że­nia);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jazda sa­mo­cho­dem z usz­ko­dzo­nym klak­so­nem jest nie­doz­wo­lo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklaksɔ̃n, AS: klaksõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaksonowanie n.

 czas. klaksonować ndk.

 przym. klaksonowy

Wiktionary


klaksonowy

→ klak­son


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z klak­so­nem, do­ty­czą­cy klak­so­nu

Wiktionary

Patrz:

klakson

Powiązane:

 rzecz. klakson mrz.

Wiktionary


klamburta

dyl, bal przy­bi­ty do kra­wę­dzi burty stat­ku


SJP.pl


klameczka

zdrob­nie­nie od: klam­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: klam­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klãˈmɛt͡ʃka, AS: klãmečka

Wiktionary


klamereczka

zdrob­nie­nie od: kla­mer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kla­mer­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklãmɛˈrɛt͡ʃka, AS: klãmerečka

Wiktionary


klamerka

1. zdrob­nie­nie od: klam­ra;
2. spi­nacz do wie­sza­nia pra­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od klam­ra

 (1.2) przy­rząd do przy­pi­na­nia su­szą­cej się odzie­ży do sznu­ra

 (1.3) chi­rur­gicz­ny przy­rząd do spi­na­nia brze­gów rany

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zie­lo­ne kla­mer­ki pa­su­ją do moich jas­no­zie­lo­nych su­kie­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klãˈmɛrka, AS: klãmerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klamra ż., klamrowanie n.

 czas. klamrować ndk.

 przym. klamrowy, klamerkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spinacz

Wiktionary


klamerkowy

przy­miot­nik od: kla­mer­ka


SJP.pl


klamka

1. ru­cho­my uchwyt do ot­wie­ra­nia i za­my­ka­nia drzwi, okien itp.
2. po­tocz­nie: pi­sto­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dźwi­gnia przy drzwiach lub oknach, umoż­li­wia­ją­ca ich ot­wie­ra­nie i za­my­ka­nie

 (1.2) gwara wię­zien­na pi­sto­let

 (1.3) środ. techn. dźwi­gnia ręcz­ne­go ha­mul­ca ro­we­ro­we­go

Wiktionary

Klam­ka – ru­cho­ma, zwy­kle me­ta­lo­wa lub pla­sti­ko­wa rącz­ka przy zamku u drzwi (także okna), słu­żą­ca do ich ot­wie­ra­nia i za­my­ka­nia. Jest sprzę­żo­na me­cha­nicz­nie z za­su­wą, wy­su­wa­ją­cą się z drzwi do fu­try­ny i blo­ku­ją­cą ich ot­war­cie. Naj­czę­ściej w me­cha­niz­mie umie­szczo­na jest sprę­ży­na, która wy­mu­sza po­ło­że­nie za­su­wy w po­zy­cji wy­su­nię­tej. Klam­ka sta­no­wi dźwi­gnię umoż­li­wia­ją­cą po­ko­na­nie oporu tej sprę­ży­ny, wsu­nię­cie się za­su­wy i od­blo­ko­wa­nie ot­war­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­cis­nę­ła klam­kę i drzwi ję­knę­ły przej­mu­ją­co, uka­zu­jąc wo­nie­ją­ce ku­rzem wnę­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklãmka, AS: klãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klama ż.

 przym. klamkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dźwignia (hamulcowa)

Wiktionary


klamkomanetka

ro­dzaj ma­net­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. me­cha­nizm na kie­row­ni­cy ro­we­ru umoż­li­wia­ją­cy zmia­nę bie­gów (prze­rzu­tek) i uży­cie ha­mul­ców, zło­żo­ny tylko z jed­nej dźwi­gni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklãmkɔ̃mãˈnɛtka, AS: klãmkõmãnetka

Wiktionary


klamkować

po­tocz­nie: za­bie­gać o czy­jąś przy­chyl­ność, sta­rać się o czy­jeś wzglę­dy, wspar­cie; schle­biać, czap­ko­wać


SJP.pl


klamkowy

→ klam­ka


SJP.pl

Patrz:

klamka

klamocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kla­mot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kla­mot, lecz tylko mały kla­mo­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klamot m.

Wiktionary


klamor

prze­sta­rza­łe: wrza­wa, hałas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. rzad. od­głos ha­ła­su lub wrza­wy

Wiktionary


klamot

po­tocz­nie: stary, zbęd­ny przed­miot; grat, ru­pieć, sta­roć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. nie­po­trzeb­ny, stary przed­miot

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. ka­mień, głaz

 (1.3) reg-pl|Poz­nań. coś cięż­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czym prę­dzej wy­ją­łem z kar­to­nu wszyst­kie kla­mo­ty i pa­pie­ry.

 (1.2) Piotr wszedł na duży kla­mot i za­czął krzy­czeć do tłumu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklãmɔt, AS: klãmot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klamoty nmos., klamocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazg

 (1.2) kamlot, zob. też kamień

Wiktionary


klamoty

po­tocz­nie: pa­kun­ki, rze­czy oso­bi­ste, różne przed­mio­ty; ma­nat­ki, to­bo­ły, to­boł­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. rze­czy oso­bi­ste, pa­kun­ki

 (1.2) pot. żart. duży biust ko­bie­cy

 (1.3) pot. in­form. czę­ści kom­pu­te­ra, hard­wa­re

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu mo­żesz spać, a swoje kla­mo­ty zo­staw w sza­fie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klamot m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manatki, bambetle

 (1.2) cyce, bufet, bufory

Wiktionary


klamp

na­rzę­dzie chi­rur­gicz­ne


SJP.pl

Klamp – gmina w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Plön, wcho­dzi w skład urzę­du Lütjenburg..

Wikipedia


klamra

1. za­pię­cie we wło­sach, u pasa, ubra­nia, butów oraz przy okład­kach;
2. ro­dzaj wę­ży­ko­wa­to wy­gię­te­go na­wia­su;
3. pręt z za­gię­ty­mi koń­ca­mi do łą­cze­nia dwóch przed­mio­tów; spona, zwora;
4. że­laz­ny uchwyt ułat­wia­ją­cy wspi­nacz­kę;
5. coś wy­o­dręb­nia­ją­ce­go frag­men­ty z ca­ło­ści lub łą­czą­ce­go je w ca­łość;
6. chwyt za­pa­śni­czy sta­no­wią­cy przy­go­to­wa­nie do rzutu; klincz;
7. daw­niej: pro­sto­kąt­ne, na­cho­dzą­ce na sie­bie wy­drą­że­nie w bel­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­pię­cie, zwy­kle ozdob­ne, u pasa, butów, odzie­ży, przy okład­kach;

 (1.2) ele­ment łą­czą­cy pewne zda­rze­nia, zja­wi­ska czy frag­men­ty cze­goś w ca­łość

 (1.3) techn. pręt, zwy­kle me­ta­lo­wy, o ostrych koń­cach, za­gię­ty w kształ­cie li­te­ry U, uży­wa­ny do łą­cze­nia przed­mio­tów

 (1.4) sport. obu­stron­ne przy­trzy­my­wa­nie się w zwar­ciu prze­ciw­ni­ków

 (1.5) tu­ryst. hak wbity w skałę celem ułat­wie­nia wspi­nacz­ki

 (1.6) ty­pogr. mat. in­form. na­wias wę­ży­ko­wa­to wy­gię­ty

Wiktionary

Klam­ra – w pod­sta­wo­wym zna­cze­niu tego słowa sta­no­wi część pasa, naj­czę­ściej ozdob­ną, umie­szcza­ną na jed­nym z jego koń­ców w celu po­łą­cze­nia go z dru­gim koń­cem pasa (lub rza­dziej – z innym pasem). W tym za­sto­so­wa­niu klam­ra pełni funk­cję iden­tycz­ną jak sprzącz­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Milva, od­pa­sa­wszy z bio­der gruby skó­rza­ny pas, chwy­ci­wszy za klam­rę, owi­ną­wszy wokół na­pięst­ka, do­pa­dła wo­jow­ni­ków i za­czę­ła ich łoić, od ucha, z całej siły, nie ża­łu­jąc ni rze­mie­nia, ni ręki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. klamerka ż.

 czas. klamrować ndk.

 przym. klamrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klamerka, sprzączka

 (1.2) łącznik

 (1.4) chwyt klamrowy, klincz

 (1.5) hak

Wiktionary


klamrowarka

urzą­dze­nie do łą­cze­nia ele­men­tów obu­wia kla­mer­ka­mi


SJP.pl


klamrowato

→ klam­ro­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

klamrowaty

klamrowaty

po­dob­ny do klam­ry, ma­ją­cy kształt klam­ry


SJP.pl


klamrowy

przy­miot­nik od: klam­ra


SJP.pl


klamycki

naz­wi­sko


SJP.pl


klan

1. grupa ludzi ma­ją­ca wspól­ne­go przod­ka; ród;
2. grupa ludzi wza­jem­nie się po­pie­ra­ją­cych, zwią­za­nych jakąś ideą, czę­sto wię­za­mi krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) an­trop. grupa spo­łecz­na, skła­da­ją­ca się z człon­ków rodu i naj­bliż­szych im osób nie­spo­krew­nio­nych, po­łą­czo­na wza­jem­nym za­u­fa­niem, emo­cjo­nal­nym wspar­ciem lub współ­pra­cą biz­ne­so­wą;

 (1.2) pot. wie­lo­po­ko­le­nio­wa ro­dzi­na, któ­rej człon­ko­wie są sil­nie ze sobą zwią­za­ni

 (1.3) hist. pa­triar­chal­ny klan (1.2) z sil­nym przy­wód­cą w daw­nej Ir­lan­dii i Szko­cji;

 (1.4) środ. gry­komp. ro­dzaj ze­spo­łu w spor­tach elek­tro­nicz­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klan – grupa spo­krew­nio­nych lub spo­wi­no­wa­co­nych ze sobą osób da­ne­go rodu, wraz z ludź­mi ich wspie­ra­ją­cy­mi i ma­ją­cy­mi z nimi wspól­ne in­te­re­sy
    • klan szkoc­ki
    • klan ja­poń­ski
    • klan rom­ski
      • Klan Kwie­ków
  • klan – ro­dzaj od­dol­ne­go zjed­no­cze­nia ludzi w grach kom­pu­te­ro­wych
  • Klan Czer­wo­ne­go Lisa – trzy­na­sty tom cyklu po­wie­ści fan­ta­sy Zwia­dow­cy au­tor­stwa Johna Fla­na­ga­na.
  • Klan Sy­cy­lij­czy­ków – po­wieść Au­gu­ste’a Le Bre­to­na z 1967 roku
  • Klan Poe – manga au­tor­stwa Moto Hagio, opu­bli­ko­wa­na w la­tach 1972-1976
  • Klan – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny emi­to­wa­ny od 1997 roku w re­ży­se­rii Pawła Kar­piń­skie­go
  • Klan (fr. Le Clan) – dra­mat fil­mo­wy pro­duk­cji fran­cu­skiej z 2004 roku w re­ży­se­rii Gaëla Mo­re­la
  • Klan Ber­kle­jów (ang. The Bar­kle­ys) – ame­ry­kań­ski se­rial ani­mo­wa­ny z 1972 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mo­żesz za­dzie­rać z tym ro­dzin­nym kla­nem, bo jego człon­ko­wie mogą się na tobie zem­ścić!.

 (1.2) Nasz klan łączy przed­wo­jen­ne po­ko­le­nie ludzi z ge­ne­ra­cją Z.

 (1.3) Klan Do­nal­dów to jeden z naj­słyn­niej­szych bry­tyj­skich rodów.

 (1.4) Filip na­le­ży do klanu MeetYourMakers.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klãn, AS: klãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klanowość ż., klanówka ż.

:: zdrobn. klanik mrz.

 przym. klanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) gildia

Wiktionary


klang

1. w że­glar­stwie: po­je­dyn­cze ude­rze­nie w dzwon okrę­to­wy;
2. gwa­ro­wo: dźwięk, brzmie­nie;
3. śro­do­wi­sko­wo: dźwięk sil­ni­ka;
4. slap­ping; w mu­zy­ce:
a) tech­ni­ka gry na gi­ta­rze ba­so­wej i elek­trycz­nej po­le­ga­ją­ca na sil­nym ude­rze­niu lub szarp­nię­ciu stru­ny, która wy­da­je cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk, ude­rza­jąc o gryf;
b) część ut­wo­ru mu­zycz­ne­go wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dźwięk, brzmie­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klang – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Klang, Ke­lang – mia­sto w Ma­lez­ji
  • Klang) – rzeka w Ma­lez­ji
  • klang – po­je­dyn­cze ude­rze­nie w dzwon okrę­to­wy (sy­gna­li­za­cja zmia­ny wach­ty)
  • klang – tech­ni­ka gry na gi­ta­rze ba­so­wej, zob. slap­ping
  • Klan­gor
  • Kal­lang

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jo żech mioł klang w mo­bil­ni­ku jak plom­pa z be­lu­wy.

Wiktionary


klangor

jed­no­staj­ny dźwięk roz­le­ga­ją­cy się wy­so­ko w po­wie­trzu, zwła­szcza głos żu­ra­wi cią­gną­cych w prze­lo­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. gło­śny, jed­no­staj­ny wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ny dźwięk wy­da­wa­ny przez le­cą­ce ptact­wo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klan­gor – jed­no­staj­ny dźwięk w po­wie­trzu, zwła­szcza głos żu­ra­wi cią­gną­cych w prze­lo­cie
  • Klan­gor – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Klan­gor – tom po­e­tyc­ki Ur­szu­li Ko­zioł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z nieba do­cho­dzi­ły tylko klan­go­ry żu­ra­wi cią­gną­cych ku morzu; zresz­tą ciszy nie prze­ry­wał żaden głos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklãŋɡɔr, AS: klãŋgor

Wiktionary


klangowanie

tech­ni­ka gry na gi­ta­rze ba­so­wej, po­łą­cze­nie slap­pin­gu i pop­pin­gu


SJP.pl


klanik

zdrob­nie­nie od: klan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od klan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klan m.

Wiktionary


klank

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dźwięk, brzmie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo żech mioł klank w mo­bil­ni­ku jak plom­pa z be­lu­wy.

Wiktionary


klanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


klanowy

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla klanu;
2. ro­do­wy, ro­dzin­ny, zwią­za­ny wię­za­mi krwi;
3. ko­te­ryj­ny, ko­nek­syj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy klanu, wła­ści­wy kla­no­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klan m.

Wiktionary


klanówka

1. po­tocz­nie: roz­gryw­ka mię­dzy kla­na­mi w grze;
2. ro­dzaj na­szyj­ni­ka z dwoma po­łą­czo­ny­mi lub sple­cio­ny­mi kół­ka­mi


SJP.pl


klap

od­głos ude­rze­nia, kla­śnię­cia


SJP.pl


klapa

1. po­kry­wa na za­wia­sach za­my­ka­ją­ca jakiś otwór;
2. część koł­nie­rza za­gi­na­na i wy­kła­da­na;
3. nie­po­wo­dze­nie ja­kichś pla­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­kry­wa na za­wia­sach przy­kry­wa­ją­ca coś

 (1.2) wyłóg pła­szcza, fraka lub ma­ry­nar­ki

 (1.5) bot. ele­ment blasz­ki li­ścio­wej kla­po­wa­nej, od­dzie­lo­ny in­ter­lo­bia­mi, np. u nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­ra­xa­cum|ref=tak. (mni­szek)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klapa – po­tocz­na nazwa za­wo­ru bez­pie­czeń­stwa
  • Klapa – ru­cho­ma po­wierzch­nia w tyl­nej czę­ści skrzy­dła sa­mo­lo­tu,
  • Klapa – ro­dzaj zam­knię­cia sto­so­wa­ne­go w hy­dro­tech­ni­ce
  • Klapa zwrot­na – ro­dzaj klapy (zam­knię­cia) sto­so­wa­nej w hy­dro­tech­ni­ce i me­lio­ra­cjach
  • Klapa – tra­dy­cyj­ny chor­wac­ki (dal­ma­tyń­ski) ga­tu­nek mu­zycz­ny po­le­ga­ją­cy na śpie­wa­niu a ca­pel­la, w 2012 uz­na­ny za Ar­cy­dzie­ło Ust­ne­go i Nie­ma­te­rial­ne­go Dzie­dzict­wa Ludz­ko­ści
  • Klapa wi­ro­wa – zawór mo­tyl­ko­wy w ko­lek­to­rze do­lo­to­wym w sil­ni­kach Dies­la.
  • Klapa – w in­stru­men­tach dę­tych drew­nia­nych (rza­dziej w bla­sza­nych) ru­cho­ma przy­kryw­ka na dłu­gim ra­mie­niu słu­żą­ca do za­my­ka­nia ot­wo­rów bocz­nych; wy­ko­na­na z mo­sięż­nej bla­chy z przy­kle­jo­ną od spodu korko...
  • Zbi­gniew Klapa – pol­ski cho­dziarz dłu­go­dy­stan­so­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Rola w tym fil­mie była dla niej klapą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklapa, AS: klapa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klapanie n., klapek m., klapanie n., klapnięcie n., kłapanie n., kłapnięcie n.

:: zdrobn. klapka ż., klapeczka ż.

 czas. klapać ndk., klapnąć dk., kłapać ndk., kłapnąć dk.

 przym. klapowy, klapowany

Wiktionary


klapaczka

1. ro­dzaj cho­ro­by owiec;
2. gwa­ro­wo: packa na muchy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


klapak

w ło­wiect­wie: młoda, nie­lot­na je­szcze kacz­ka


SJP.pl


klapać

1. wy­da­wać głu­chy od­głos po­przez ude­rza­nie czymś pła­skim;
2. zde­cy­do­wa­nie sia­dać lub upa­dać;
3. wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos pod­czas pta­sich godów


SJP.pl


klapeczka

zdrob­nie­nie od: klap­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: klap­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klaˈpɛt͡ʃka, AS: klapečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klapanie n., klapek m., klapnięcie n., klapa ż., klapka ż.

 czas. klapać, klapnąć

 przym. klapowy

Wiktionary


klapek

letni, wsu­wa­ny pan­to­fel, bez pięty, przy cho­dze­niu lekko stu­ka­ją­cy, kla­pią­cy; la­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. lek­kie obu­wie skła­da­ją­ce się z samej po­desz­wy i paska na palce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wcho­dzi­li­śmy w klap­kach pod prysz­ni­ce, aby nie zła­pać grzy­ba na sto­pach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklapɛk, AS: klapek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klapanie n., klapniecie n., klapa ż., klapka ż., klaps m., klapeczka ż.

 czas. klapać, klapnąć

Wiktionary


klapiasty

ob­wi­sły, zwi­sa­ją­cy


SJP.pl


klapitka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź. ro­dzaj ka­mie­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I choć miesz­kam w kla­pit­ce i pró­bo­wa­łem kie­dyś jeść dry­gle to sądzę, że i tak je­stem sia­jo­wy. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary


klapka

1. mała klapa, po­kry­wa;
2. ka­wa­łek skóry lub gumy przy­mo­co­wa­ny do kijka, słu­żą­cy do za­bi­ja­nia much; packa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: klapa

 (1.2) mała klapa

 (1.3) prze­sło­na na oczy konia, ogra­ni­cza­ją­ca pole wi­dze­nia

 (1.4) reg. packa (na muchy)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: kla­pek

Wiktionary

Klap­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Biała.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go. W 2011 roku we wsi Klap­ka licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si­ła 132.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈklapka, AS: klapka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klapanie n., klapnięcie n., klapek m., klapa ż., klapeczka m.

 czas. klapać ndk., klapnąć dk.

 przym. klapowy, klapkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klapeczka

Wiktionary


klapki

letni, wsu­wa­ny pan­to­fel, bez pięty, przy cho­dze­niu lekko stu­ka­ją­cy, kla­pią­cy; la­czek


SJP.pl

Klap­ki – ro­dzaj lek­kie­go od­kry­te­go obu­wia skła­da­ją­ce­go się z po­desz­wy utrzy­mu­ją­cej się na sto­pie za po­mo­cą paska (lub pa­sków).

Kla­pek cha­rak­te­ry­zu­je się od­kry­tą piętą i (czę­sto) pal­ca­mi stóp. Czę­sto klap­ki trzy­ma­ją się stóp je­dy­nie za po­mo­cą paska (o róż­nej sze­ro­ko­ści) umiej­sco­wio­ne­go po­mię­dzy pal­ca­mi a śród­sto­piem.

Wikipedia


klapkowy

→ klap­ka


SJP.pl

Patrz:

klapka

klapnięty

1. ude­rzyć czymś pła­skim;
2. po­ru­szyć szczę­ką;
3. lekko ude­rzyć dło­nią;
4. upaść be­zład­nie;
5. wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos pod­czas pta­sich godów


SJP.pl


klapnąć

1. ude­rzyć czymś pła­skim;
2. po­ru­szyć szczę­ką;
3. lekko ude­rzyć dło­nią;
4. upaść be­zład­nie;
5. wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos pod­czas pta­sich godów


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kla­pać)

 (1.1) ude­rzyć o coś na płask z ha­ła­sem

 (1.2) upaść na po­ślad­ki

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kla­pać)

 (2.1) opaść zwie­sza­jąc się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klapanie n., klapnięcie n., klapek m., klapa ż., klapeczka ż., klapka ż.

 czas. klapać ndk.

Wiktionary


klapok

1. żywy pol­ski ta­niec lu­do­wy z re­gio­nu ło­wic­kie­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ryt­micz­nym kla­pa­niem ob­ca­sa­mi;
2. ro­dzaj tę­czo­wej wy­ci­nan­ki po­pu­lar­nej zwła­szcza w Pol­sce środ­ko­wej i na Ma­zo­wszu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kla­pok (ta­niec) - ta­niec lu­do­wy
  • Kla­pok (wy­ci­nan­ka) - ro­dzaj wy­ci­nan­ki

Wikipedia


klapolotka

klapa na kra­wę­dzi spły­wu skrzy­dła słu­żą­ca do zwięk­sza­nia siły no­śnej płata i jed­no­cze­śnie prze­chy­la­nia stat­ku po­wietrz­ne­go na boki, wokół osi po­dłuż­nej


SJP.pl

Kla­po­lot­ka – ru­cho­ma po­wierzch­nia ste­ro­wa sa­mo­lo­tu, łą­czą­ca funk­cje lotki i klapy. Umie­szczo­na jest na kra­wę­dzi spły­wu skrzy­dła, zaz­wy­czaj w jego zew­nętrz­nej czę­ści. W za­leż­no­ści od wy­chy­le­nia może dzia­łać sy­me­trycz­nie – zwięk­sza­jąc siłę nośną jak klapa – lub róż­ni­co­wo – wy­wo­łu­jąc mo­ment prze­chy­la­ją­cy jak lotka.

Wikipedia


klapowany

o li­ściu: ma­ją­cy wcię­cia dzie­lą­ce go na kilka czę­ści; kla­po­wa­ty


SJP.pl


klapowaty

o li­ściu: ma­ją­cy wcię­cia dzie­lą­ce go na kilka czę­ści; kla­po­wa­ny


SJP.pl


klapować

po­tocz­nie: pa­so­wać, od­po­wia­dać


SJP.pl


klapowisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mors. wyz­na­czo­ne miej­sce na morzu, w któ­rym skła­du­je się osady i inny ma­te­riał wy­bra­ny z dna portu pod­czas jego po­głę­bia­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklapɔˈvʲiskɔ, AS: klapovʹisko

Wiktionary


klapowy

przy­miot­nik od: klapa (w zna­cze­niu: zwier­cia­dło za­wo­ru kla­po­we­go), np. zwrot­nik kla­po­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy klapy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klapka ż., klapeczka ż., klapa ż.

Wiktionary


klaps

1. ude­rze­nie dło­nią na pła­sko, wy­wo­łu­ją­ce cha­rak­te­ry­stycz­ne kla­śnię­cie;
2. wczes­na od­mia­na gru­szy o so­czy­stych owo­cach; owoc tej gru­szy; klap­sa;
3. pro­sty przy­rząd uży­wa­ny na pla­nie fil­mo­wym;
4. scena, uję­cie w cza­sie krę­ce­nia filmu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ude­rze­nie ot­war­tą dło­nią w po­śla­dek

 (1.2) spoż. owoc klap­sy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) film. urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne mię­dzy uję­cia­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klaps – forma prze­mo­cy fi­zycz­nej i kary cie­les­nej, pła­skie ude­rze­nie dło­nią, naj­czę­ściej w po­ślad­ki
  • klaps – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne przy krę­ce­niu filmu
  • Klaps – pol­ski krót­ko­me­tra­żo­wy film do­ku­men­tal­ny z 1976 roku
  • Klap­sa – od­mia­na gru­szy upraw­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za prze­pie­rze­niem żoł­nie­rze z eskor­ty grali w „sa­lo­now­ca” i na wy­sta­wio­ne zady spa­da­ły raz za razem mla­szczą­ce i rze­tel­ne klap­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klaps, AS: klaps

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. klapek m.

Wiktionary


klapsa

od­mia­na gru­szek; także owoc z drze­wa tej od­mia­ny


SJP.pl


klapser

pra­cow­nik ekipy fil­mo­wej ob­słu­gu­ją­cy klaps


SJP.pl


klapserka

→ klap­ser


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca ekipy fil­mo­wej ob­słu­gu­ją­ca klaps

Wiktionary

Patrz:

klapser

klapsznita

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­nap­ka, krom­ka z dwóch zło­żo­nych ka­wał­ków chle­ba z czymś po­mię­dzy

Wiktionary


klapsztula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. gw-pl|Byd­goszcz. ka­nap­ka zło­żo­na z dwóch warstw pie­czy­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój chło­pak to strasz­na fleja – w ple­ca­ku zna­la­złem ja­kieś far­foc­le i zgni­łą klapsz­tu­lę sprzed dwóch ty­god­ni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sandwicz, gw-pl|Górny Śląsk. klapsznita

Wiktionary


klapy

1. po­kry­wa na za­wia­sach za­my­ka­ją­ca jakiś otwór;
2. część koł­nie­rza za­gi­na­na i wy­kła­da­na;
3. nie­po­wo­dze­nie ja­kichś pla­nów


SJP.pl

Zo­bacz też: Klapy (ubra­nie).

Klapy – ele­men­ty me­cha­ni­za­cji skrzy­dła, umiej­sco­wio­ne zaz­wy­czaj w tyl­nej czę­ści skrzy­dła stat­ku po­wietrz­ne­go, poz­wa­la­ją­ce w razie po­trze­by znacz­nie zwięk­szyć siłę nośną (nawet o 50–80%) oraz opór skrzy­dła. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne zwy­kle aby umoż­li­wić lot z mniej­szą pręd­ko­ścią, a także aby skró­cić start i zmniej­szyć pręd­kość po­dej­ścia do lą­do­wa­nia.

Wikipedia


klar

1. wy­ko­ny­wa­nie prac po­rząd­ko­wych na stat­ku;
2. gwa­ro­wo: ład, po­rzą­dek;
3. przez­ro­czy­sty syrop, lu­kier;
4. daw­niej: kla­row­ność, przez­ro­czy­stość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. daw. cia­sto, w któ­rym przy­rzą­dza się ryby, mięsa

 (1.2) żegl. po­rzą­dek na po­kła­dzie

Wiktionary

Zro­bić klar - Zro­bić po­rzą­dek na po­kła­dzie, w kok­pi­cie i w ka­bi­nie, wraz z buch­tą lin, umy­ciem po­kła­du, kok­pi­tu i ka­bi­ny. Na stat­kach mor­skich okre­śle­nie to oz­na­cza zro­bie­nie ja­kich­kol­wiek po­rząd­ków, pos­przą­ta­nie. W ję­zy­ku ma­ry­nar­skim ist­nie­je też cza­sow­nik kla­ro­wać ma­ją­cy zna­cze­nie: sprzą­tać, a także: sy­ste­ma­ty­zo­wać, tłu­ma­czyć, wy­ja­śnić.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: klar, AS: klar

Wiktionary


klara

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. gw-pl|Górny Śląsk. Słoń­ce

Wiktionary

Klara – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od przy­miot­ni­ka "cla­rus" oz­na­cza­ją­ce­go „jasny”, „ja­śnie­ją­cy”, „sław­ny”.

Klara imie­ni­ny ob­cho­dzi: 20 marca, 17 kwiet­nia, 11 sierp­nia, 12 sierp­nia i 18 sierp­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (Górny Śląsk) Klara blin­du­je. → Słoń­ce tak mocno świe­ci, że ośle­pia.

Wiktionary


klarcia

zdrob­nie­nie od: Klara (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Klara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewna dziew­czyn­ka, imie­niem Klar­cia, była grzecz­na, po­słusz­na, i miała mamę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klara ż., Klarysa ż., klaryska ż., Klareńka ż., Klaruchna ż., Klarunia ż., Klarusia ż.

 przym. klariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Klara; zdrobn. Klareńka, Klaruchna, Klarunia, Klarusia

Wiktionary


klarciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Klar­ci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


klarecki

naz­wi­sko


SJP.pl


klaretyn

czło­nek Zgro­ma­dze­nia Mi­sjo­na­rzy Kla­re­ty­nów, ka­to­lic­kie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go przez św. An­to­nie­go Marię Kla­re­ta;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1997 zo­stał wyś­wię­co­ny pier­wszy kla­re­tyn z Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej.

 (1.1) Nie­daw­no kla­re­ty­ni ot­war­li nową pla­ców­ka­a­ców­kę na Sy­be­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaretynka ż.

 przym. klaretyński

Wiktionary


klaretynka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Mi­sjo­nar­ki św. An­to­nie­go Marii Kla­re­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia kla­re­tyń­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Klara cho­dzi za­wsze do kla­re­ty­nek na mszę świę­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaretyn mos.

 przym. klaretyński

Wiktionary


klaretynki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Mi­sjo­nar­ki św. An­to­nie­go Marii Kla­re­ta


SJP.pl


klaretyński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kla­re­ty­na­mi lub kla­re­tyn­ka­mi, do­ty­czą­cy kla­re­ty­nów lub kla­re­ty­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No­wi­cju­sze poz­na­ją cha­ryz­mat kla­re­tyń­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaretyn mos., klaretynka ż.

Wiktionary


klariański

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kla­ry­ska­mi i du­cho­wo­ścią św. Klary z Asyżu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po Bożym Na­ro­dze­niu Lidia przyj­mie habit kla­riań­ski w Sta­rym Sączu.

 (1.1) Za or­ga­ni­za­cję sym­poz­jum kla­riań­skie­go od­po­wia­da­ła s. Ho­no­ra­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klarcia ż., klaryska ż., Klara ż.

Wiktionary


klark

urzęd­nik opie­ku­ją­cy się za­ła­dun­kiem i wy­ła­dun­kiem stat­ku


SJP.pl


klarkia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych, po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Pół­noc­nej; dzie­rot­ka


SJP.pl

Klar­kia, dzie­rot­ka, mar­sza­wa ("Clar­kia" Pursh) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych ("Ona­gra­ce­ae"), obej­mu­ją­cy ok. 40 ga­tun­ków ro­dzi­mych dla Ame­ry­ki Pół­noc­nej (głów­nie jej za­chod­niej czę­ści). Wy­jąt­kiem jest ga­tu­nek "Clar­kia te­nel­la", ro­dzi­my dla Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


klarnecik

zdrob­nie­nie od: klar­net


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: klar­net

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klarˈnɛt͡ɕik, AS: klarnećik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klarnet m., klarnecista m., klarnecistka ż.

 przym. klarnetowy

Wiktionary


klarnecista

muzyk gra­ją­cy na klar­ne­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. osoba gra­ją­ca na klar­ne­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fan­ta­stycz­ny wy­stęp mło­de­go klar­ne­ci­sty z Ka­to­wic za­chwy­cił ju­ro­rów i pu­blicz­ność.

 (1.1) Bar­dziej od pia­ni­stów po­cią­ga­ją mnie tylko klar­ne­ci­ści. Dźwięk klar­ne­tu ma w sobie coś niez­wy­kle zmy­sło­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklarnɛˈt͡ɕista, AS: klarnećista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klarnet mos./mrz., klarnecik mrz.

:: fż. klarnecistka ż.

 przym. klarnetowy

Wiktionary


klarnecistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na klar­ne­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta gra­ją­ca na klar­ne­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklarnɛˈt͡ɕistka, AS: klarnećistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klarnet m., klarnecik m.

:: fm. klarnecista m.

 przym. klarnetowy

Wiktionary


klarnet

in­stru­ment dęty na­le­żą­cy do grupy in­stru­men­tów drew­nia­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment dęty drew­nia­ny ze stro­i­kiem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) reg. żart. osoba nie­zbyt roz­gar­nię­ta

Wiktionary

Klar­net ("kla­ry­net", wł. "cla­ri­net­to", skrót: "cl".) – in­stru­ment dęty drew­nia­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych z po­je­dyn­czym stro­i­kiem. Do tej samej ro­dzi­ny na­le­żą także sak­so­fo­ny.

Dzi­siaj skala klar­ne­tu wy­no­si od e (brzmią­ce d, gdyż klar­net jest in­stru­men­tem tran­spo­nu­ją­cym) do g3.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie pu­szcza­no bab, śpie­wa­ją­cych pie­śni po­boż­ne, ani dzia­da, który grał na klar­ne­cie, ani ka­ta­ry­nia­rzy.

 (1.1) Dźwięk klar­ne­tu jest mięk­ki, so­czy­sty i de­li­kat­ny.

 (2.1) Po­wiedz tym klar­ne­tom, że nie za­bra­li bi­do­nu z bu­do­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklarnɛt, AS: klarnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klarnecista mos., klarnecistka ż.

:: zdrobn. klarnecik mrz.

 przym. klarnetowy

Wiktionary


klarnetnik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych


SJP.pl


klarnetowy

przy­miot­nik od: klar­net


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. przy­miot­nik od rze­czow­ni­ka → klar­net

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklarnɛˈtɔvɨ, AS: klarnetovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klarnet m., klarnecista m., klarnecistka ż.

:: zdrobn. klarnecik m.

Wiktionary


klarowacz

przy­rząd do kla­ro­wa­nia pły­nów


SJP.pl


klarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kla­ro­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kla­ro­wa­nie masła
  • kla­ro­wa­nie zup

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌklarɔˈvãɲɛ, AS: klarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klarować ndk.

 przym. klarowny, klarowany

Wiktionary


klarować

1. oczy­szczać płyny
2. po­tocz­nie: tłu­ma­czyć coś komuś, wy­ja­śniać
3. po­rząd­ko­wać liny na stat­ku; przy­go­to­wy­wać sta­tek do ma­ne­wru


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kla­ro­wać)

 (1.1) wy­ja­śniać, tłu­ma­czyć

 (1.2) oczy­szczać płyn z za­wie­sin, szu­mo­win

 (1.3) daw. czy­ścić

 (1.4) zwi­jać linę

 (1.5) przy­go­to­wy­wać sta­tek do ma­ne­wru

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kla­ro­wać się (dk. wy­kla­ro­wać się)

 (2.1) wy­ja­śniać się, usta­lać się

 (2.2) oczy­szczać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klarowanie n., klarownica ż.

 przym. klarowny, klarowany

Wiktionary


klarownia

in­sta­la­cja do oczy­szcza­nia ście­ków i wód z ka­na­łów


SJP.pl


klarownica

1. urzą­dze­nie w bro­wa­rze lub cu­krow­ni słu­żą­ce do kla­ro­wa­nia płynu
2. łyżka z dziur­ka­mi słu­żą­ca do kla­ro­wa­nia sy­ro­pu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. urzą­dze­nie do oczy­szcza­nia pły­nów z za­wie­sin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklarɔvʲˈɲit͡sa, AS: klarovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klarować

Wiktionary


klarowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kla­row­nie


SJP.pl


klarowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kla­row­ny


SJP.pl


klarownik

urzą­dze­nie do kla­ro­wa­nia wody


SJP.pl


klarowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kla­row­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klarowny

Wiktionary


klarowny

1. przez­ro­czy­sty, jasny
2. o bar­wie głosu: dźwięcz­ny, har­mo­nij­ny
3. prze­no­śnie: cał­ko­wi­cie zro­zu­mia­ły, pro­sty, wy­ra­zi­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jasny, zro­zu­mia­ły

 (1.2) przez­ro­czy­sty, po­zba­wio­ny za­wie­sin i za­nie­czy­szczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to w miarę kla­row­na sy­tu­a­cja wy­klu­cza­ją­ca z dużym praw­do­po­do­bień­stwem inne przy­czy­ny nie­płod­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klarowność ż., klarowanie n.

 czas. klarować ndk.

 przysł. klarownie

Wiktionary


klaryfikacja

uści­śle­nie lub wy­ja­śnie­nie zna­cze­nia cze­goś


SJP.pl


klaryfikacyjny

→ kla­ry­fi­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

klaryfikacja

klaryfikować

czy­nić kla­row­nym, uści­ślać


SJP.pl


klarygować

daw­niej: wy­ja­śniać, tłu­ma­czyć; kla­ro­wać


SJP.pl


klarynowo

Kla­ry­no­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, w gmi­nie Więc­bork.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 129 miesz­kań­ców. Jest pięt­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Więc­bork.

Wikipedia


klarysa

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Kla­ry­sa – imię żeń­skie, po­krew­ne imie­niu Klara.

Kla­ry­sa imie­ni­ny ob­cho­dzi: 1 lipca i 9 sierp­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: klaˈrɨsa, AS: klarysa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klarcia ż., Klara ż., klaryska ż.

Wiktionary


klarysczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kla­ry­sy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


klarysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kla­ry­sy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


klaryska

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zakon Świę­tej Klary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z za­ko­nu kla­riań­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tą kla­ry­ską in­te­re­so­wa­ły się nie­miec­kie wła­dze oku­pa­cyj­ne.

 (1.1) Ksie­nią kla­ry­sek w Sta­rym Sączu zo­sta­ła s. Ho­no­ra­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klarcia ż., Klarysa ż., Klara

 przym. klariański

Wiktionary


klaryski

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zakon Świę­tej Klary


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ubo­gie Sio­stry Świę­tej Klary – zakon za­ło­żo­ny w 1212 roku przez św. Fran­cisz­ka i św. Klarę z Asyżu
  • Kla­ry­ski ka­pu­cyn­ki Świę­tej Klary – zakon za­ło­żo­ny w 1538 roku przez Marię Lo­ren­zę Longo
  • Kla­ry­ski od wie­czy­stej Ado­ra­cji – zakon za­ło­żo­ny w 1854 roku przez Marię Klarę Bo­u­il­le­ve­a­ux

Wikipedia


klaryt

wę­giel pół­bły­szczą­cy, bę­dą­cy od­mia­ną węgla ka­mien­ne­go


SJP.pl


klarzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Klary lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


klarówka

rozt­wór cukru przy­go­to­wa­ny do kla­ro­wa­nia


SJP.pl


klas

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: klasa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klas, AS: klas

Wiktionary


klas.

skrót od: kla­sycz­ny; kl.


SJP.pl


klasa

1. ka­te­go­ria cze­goś
2. grupa spo­łecz­na
3. rok w szko­le
4. szkol­na sala
5. dział na­u­cza­nia w szko­le ar­tyst.
6. typ wa­go­nu
7. sto­pień war­to­ści techn.
8. jed­nost­ka syst. w biol.
9. zbiór dy­stry­bu­tyw­ny
10. pewne po­ję­cie mat.
11. szcze­bel li­go­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. grupa dzie­ci w szko­le

 (1.2) po­mie­szcze­nie (sala) w szko­le, gdzie od­by­wa­ją się lek­cje

 (1.3) bot. jed­nost­ka po­dzia­łu świa­ta ro­ślin;

 (1.4) po­ziom ja­ko­ści ja­kie­goś przed­mio­tu, oce­nia­ny na pod­sta­wie uży­tych ma­te­ria­łów, wy­ko­na­nia itp.

 (1.5) dobry styl

 (1.6) in­form. w pro­gra­mo­wa­niu obiek­to­wym: typ wy­ra­żo­ny przez re­kord da­nych wraz z funk­cja­mi ope­ru­ją­cy­mi na tych da­nych;

 (1.7) mat. uo­gól­nie­nie po­ję­cia zbio­ru na do­wol­ne ko­lek­cje obiek­tów speł­nia­ją­cych pe­wien wa­ru­nek;

 (1.8) stan­dard środ­ków lo­ko­mo­cji, np. kolei, sa­mo­lo­tów; śro­dek lo­ko­mo­cji tego stan­dar­du

 (1.9) so­cjol. grupa spo­łecz­na na okre­ślo­nym po­zio­mie hie­rar­chii eko­no­micz­no-kul­tu­ro­wej

 (1.10) zob. klasy.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klasa – ter­min w szkol­nict­wie oz­na­cza­ją­cy jedno z trzech pojęć:
  • po­ziom na­u­cza­nia ucz­niów, zwy­kle uza­leż­nio­ny od ich wieku
  • o gru­pie ucz­niów uczę­szcza­ją­cych razem na więk­szość zajęć, ina­czej od­dział
  • po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się na­u­cza­nie
  • klasa – w in­for­ma­ty­ce po­ję­cie pa­ra­dyg­ma­tu pro­gra­mo­wa­nia obiek­to­we­go
  • klasa – w bio­lo­gii ele­ment sy­ste­ma­ty­ki ro­ślin i zwie­rząt (zob. kla­sy­fi­ka­cja bio­lo­gicz­na)
  • klasa – w che­mii i fi­zy­ce zbiór ele­men­tów lub zja­wisk ma­ją­cych wspól­ną cechę (np. klasa związ­ków or­ga­no­me­ta­licz­nych lub klasa prze­mian adia­ba­tycz­nych)
  • klasa – w ma­te­ma­ty­ce „obiekt”, do któ­re­go na­le­żą zbio­ry speł­nia­ją­ce pewną for­mu­łę; ist­nie­ją klasy nie­bę­dą­ce zbio­ra­mi (np. klasa wszyst­kich zbio­rów)
  • klasa ab­strak­cji – w ma­te­ma­ty­ce ele­ment po­dzia­łu zbio­ru za po­mo­cą re­la­cji rów­no­waż­no­ści (zob. war­stwa)
  • klasa okrę­tu – grupa okrę­tów o zbli­żo­nym przez­na­cze­niu, wiel­ko­ści, ce­chach kon­struk­cyj­nych i wła­ści­wo­ściach bo­jo­wych
  • klasa – w że­glar­stwie ka­te­go­ria jach­tów, łodzi lub desek wind­sur­fin­go­wych o zbli­żo­nych pa­ra­me­trach star­tu­ją­cych w re­ga­tach
  • klasa kolei

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel­ka za­pla­no­wa­ła wy­ciecz­kę dla całej klasy.

 (1.1) Klasa 3c nie­na­wi­dzi lek­cji in­for­ma­ty­ki.

 (1.2) Gdy dy­rek­tor wszedł do klasy, wszy­scy ucz­nio­wie na­tych­miast ucich­li.

 (1.2) Roz­wy­drzo­na mło­dzież bie­ga­ła po kla­sie i rzu­ca­ła śnie­giem w ta­bli­cę.

 (1.3) Ro­śli­ny z klasy jed­no­li­ścien­nych mają cha­rak­te­ry­stycz­ną bu­do­wę liści.

 (1.3) W kla­sie igla­stych do­mi­nu­ją ro­śli­ny z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych.

 (1.4) Nowy model za­pre­zen­to­wa­ny na tar­gach mo­to­ry­za­cyj­nych za­chwy­ca klasą wy­ko­na­nia i ele­gan­cji.

 (1.4) To wino jest tak wy­so­kiej klasy, że tylko naj­bar­dziej wy­ra­fi­no­wa­ni de­gu­sta­to­rzy po­tra­fią do­ce­nić jego kar­to­no­wy smak.

 (1.5) Za­cho­wał klasę i nie dał się spro­wo­ko­wać wul­gar­nym za­czep­kom.

 (1.6) W ję­zy­ku Java klasę de­fi­niu­je­my przy uży­ciu słowa klu­czo­we­go „class”.

 (1.7) Licz­by kar­dy­nal­ne nie two­rzą zbio­ru, lecz klasę wła­ści­wą.

 (1.8) Po­je­cha­li­śmy na wa­ka­cje pier­wszą klasą.

 (1.9) Co jest ma­rze­niem prze­cięt­ne­go męż­czyz­ny z klasy śred­niej?

 (1.9) Klasą spo­łecz­ną bez praw byli nie­wol­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklasa, AS: klasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podklasa ż., klasowe nmos., klasyfikacja ż., klasyfikator m., klasy nmos., klasówka ż., klasyfikowanie n., sklasyfikowanie n., zaklasyfikowanie n.

 czas. klasyfikować ndk., sklasyfikować dk., zaklasyfikować dk.

 przym. klasowy, wewnątrzklasowy, klasyfikacyjny, klasistowski

 przysł. klasowo, klasyfikacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.9) klasa społeczna

Wiktionary


klasa-pracownia

sala lek­cyj­na przy­go­to­wa­na do ucze­nia okre­ślo­ne­go przed­mio­tu; kla­so­pra­cow­nia


SJP.pl


klaser

album do znacz­ków pocz­to­wych, z przez­ro­czy­sty­mi pa­ska­mi, za które wsuwa się znacz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fi­la­tel. spe­cjal­ny album do prze­cho­wy­wa­nia ko­lek­cji znacz­ków pocz­to­wych, pocz­tó­wek, ety­kiet itp.;

Wiktionary

Kla­ser (wkład­nik) – ro­dzaj al­bu­mu, w któ­rym ko­lek­cjo­ne­rzy umie­szcza­ją drob­ne, pła­skie obiek­ty. Naj­czę­ściej sto­so­wa­ny do znacz­ków pocz­to­wych; ist­nie­ją także kla­se­ry do monet, ko­pert, pocz­tó­wek, kart i po­dob­nych obiek­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stro­ny kla­se­rów są naj­czę­ściej białe lub czar­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklasɛr, AS: klaser

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klaserowy

Wiktionary


klaserowy

przy­miot­nik od: kla­ser


SJP.pl


klasistowski

→ kla­sizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kla­siz­mem, do­ty­czą­cy kla­siz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się kla­siz­mem, prze­ja­wia­ją­cy takie po­sta­wy

Wiktionary

Patrz:

klasizm

Powiązane:

 rzecz. klasizm m., klasa ż., klasyfikacja ż., klasyfikowanie n., zaklasyfikowanie n.

 czas. klasyfikować ndk., zaklasyfikować dk.

 przym. klasowy

 przysł. klasowo, klasistowsko

Wiktionary


klasizm

dy­skry­mi­na­cja zwią­za­na z przy­na­leż­no­ścią do klasy spo­łecz­no-eko­no­micz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. polit. uprze­dze­nie lub dy­skry­mi­na­cja ze wzglę­du na klasę spo­łecz­ną; okre­śle­nie zwią­za­ne z kon­cep­cją walki klas;

Wiktionary

Kla­sizm, dy­skry­mi­na­cja kla­so­wa – okre­śle­nie po­wią­za­ne z kon­cep­cją walki klas, oz­na­cza w naj­więk­szym upro­szcze­niu uprze­dze­nie lub dy­skry­mi­na­cję ze wzglę­du na klasę spo­łecz­ną. Obej­mu­je in­dy­wi­du­al­ne po­sta­wy, za­cho­wa­nia, po­li­ty­kę i sy­ste­mo­we prak­ty­ki, które dają ko­rzy­ści kla­sie wyż­szej kosz­tem klasy niż­szej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Walka z kla­siz­mem jest trud­na, żeby jed­nak zo­sta­ła pod­ję­ta, pro­blem musi w ogóle zo­stać po­sta­wio­ny (…)

 (1.1) Różne ro­dza­je dy­skry­mi­na­cji (sek­sizm, he­te­ro-sek­sizm, ra­sizm, kla­sizm, age­izm, able­izm oraz spe­cyzm) wy­wo­dzą się z tych sa­mych, fał­szy­wych za­ło­żeń sto­ją­cych u pod­staw kul­tu­ry pa­triar­chal­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klasistowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyskryminacja klasowa

Wiktionary


klask

od­głos pow­sta­ją­cy przy kla­ska­niu


SJP.pl


klaskacz

po­tocz­nie: ten, kto kla­szcze, okla­sku­je; okla­ski­wacz


SJP.pl


klaskanie

1. ude­rzać ręką o rękę po­wo­du­jąc pow­sta­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dźwię­ku; bić brawo;
2. ude­rzać czymś, po­wo­du­jąc pow­sta­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go od­gło­su przy­po­mi­na­ją­ce­go ude­rze­nie dło­nią o dłoń; kla­pać, kła­pać, klą­skać, kle­ko­tać;
3. w ło­wiect­wie o pta­kach, naj­czę­ściej sło­wi­kach: wy­da­wać trele; klą­skać;
4. w ło­wiect­wie o głusz­cu: wy­da­wać głos w pier­wszej fazie śpie­wu to­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kla­skać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez jakiś czas sły­chać było tylko tępe razy gru­bych batów, po­dob­ne do kla­ska­nia w dło­nie, i okrzy­ki: yalla!…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klaˈskãɲɛ, AS: klaskãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oklaskiwać, klaskać ndk.

 rzecz. klaśnięcie n.

Wiktionary


klaskanina

po­tocz­nie: dłu­gotr­wa­łe okla­ski; apla­uz, owa­cje, okla­ski


SJP.pl


klaskany

dawna od­mia­na po­lo­ne­za tań­czo­ne­go przy akom­pa­nia­men­cie kla­ska­nia w ręce


SJP.pl


klaskać

1. ude­rzać ręką o rękę po­wo­du­jąc pow­sta­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dźwię­ku; bić brawo;
2. ude­rzać czymś, po­wo­du­jąc pow­sta­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go od­gło­su przy­po­mi­na­ją­ce­go ude­rze­nie dło­nią o dłoń; kla­pać, kła­pać, klą­skać, kle­ko­tać;
3. w ło­wiect­wie o pta­kach, naj­czę­ściej sło­wi­kach: wy­da­wać trele; klą­skać;
4. w ło­wiect­wie o głusz­cu: wy­da­wać głos w pier­wszej fazie śpie­wu to­ko­we­go


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. klas­nąć)

 (1.1) wie­lo­krot­nie ude­rzać dło­nią o dłoń, zwy­kle wy­ra­ża­jąc w ten spo­sób uz­na­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kon­cer­cie fani kla­ska­li bar­dzo długo i wo­ła­li „bis”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklaskat͡ɕ, AS: klaskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaskanie n., klaśnięcie n., oklask m., wyklaskanie n., klaka ż.

 czas. oklaskiwać ndk., wyklaskać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bić brawo

Wiktionary


klasopracownia

sala lek­cyj­na przy­go­to­wa­na do ucze­nia okre­ślo­ne­go przed­mio­tu; klasa-pra­cow­nia


SJP.pl


klasowe

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) eduk. wspól­ny fun­dusz przez­na­cza­ny na po­trze­by klasy

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) lp. n., lm. nmos. zob. kla­so­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za bomb­ki na cho­in­kę za­pła­ci­my z kla­so­wych.

 (1.1) Ma­dzia zo­sta­ła skarb­ni­kiem i zbie­ra na kla­so­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klaˈsɔvɛ, AS: klasove

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasa ż., klasy nmos.

 przym. klasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) składki

Wiktionary


klasowo

przy­słó­wek

 (1.1) eduk. razem z grupą ucz­niów z tej samej klasy

 (1.2) społ. w obrę­bie klasy spo­łecz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci pójdą na szcze­pie­nie kla­so­wo czy ca­ły­mi rocz­ni­ka­mi?

 (1.2) Wy­pę­dzo­no Niem­ców, na­pły­nę­ła fala re­pa­trian­tów z daw­nych kre­sów wschod­nich, a toż­sa­mość i mit ślą­sko­ści wią­za­no prze­de wszyst­kim kla­so­wo – z gór­nict­wem i hut­nict­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasy nmos., klasa ż., klasowanie n., klasowiec mos., klasowość ż., klasówka ż.

 czas. klasować ndk.

 przym. klasowy, klasistowski

Wiktionary


klasowość

po­dział na klasy spo­łecz­ne, przy­na­leż­ność do danej klasy; ka­sto­wość


SJP.pl


klasowy

przy­miot­nik od: klasa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od klasa (zwy­kle w zna­cze­niu klasy jako od­dzia­łu szkol­ne­go lub grupy spo­łecz­nej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu XIX w., wraz z roz­wo­jem prze­my­słu cięż­kie­go na Gór­nym Ślą­sku, po­wo­li za­czy­na­ła doj­rze­wać świa­do­mość kla­so­wa.

 (1.1) Po­dob­nie widły, przez­na­czo­ne do roz­rzu­ca­nia na­wo­zu, oka­zy­wa­ły się wie­le­kroć do­god­nym in­stru­men­tem przy za­łat­wia­niu kon­flik­tów gro­madz­kich i kla­so­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klaˈsɔvɨ, AS: klasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasowe nmos., klasa ż., klasy nmos., klasówka ż.

 przysł. klasowo

 przym. klasistowski

Wiktionary


klaster

clu­ster;
1. grupa kilku ato­mów me­ta­lu wy­stę­pu­ją­ca w czą­stecz­ce albo krysz­ta­le;
2. wie­lodź­więk zło­żo­ny z są­sia­du­ją­cych ze sobą dźwię­ków;
3. jed­nost­ka pa­mię­ci dysku skła­daj. się z jed­ne­go lub kilku sek­to­rów;
4. grupa skła­daj. się z nie­za­leż­nych firm z tej samej bran­ży i in­nych pod­mio­tów z da­ne­go re­gio­nu, na­wią­zu­ją­cych współ­pra­cę dla wspól­nych ko­rzy­ści; grono


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. wie­lodź­wię­ko­we współbrz­mie­nie zbu­do­wa­ne z bar­dzo ma­łych in­ter­wa­łów;

 (1.2) in­form. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka prze­cho­wy­wa­nia da­nych w sy­ste­mie pli­ków;

 (1.3) in­form. techn. grupa po­łą­czo­nych jed­no­stek kom­pu­te­ro­wych;

 (1.4) fiz. zgru­po­wa­nie ma­te­rii ha­dro­no­wej;

 (1.5) chem. struk­tu­ra nad­czą­stecz­ko­wa;

 (1.6) biol. grupa są­sia­du­ją­cych genów, ko­du­ją­cych bli­sko spo­krew­nio­ne biał­ka;

 (1.7) wojsk. ele­ment pola mi­no­we­go skła­da­ją­cy się z usta­wio­nych we­dług sche­ma­tu min;

 (1.8) ekon. zarz. skon­cen­tro­wa­na ge­o­gra­ficz­nie grupa przed­się­biorstw, in­sty­tu­cji i or­ga­ni­za­cji po­wią­za­nych ze sobą sie­cią za­leż­no­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kla­ster (bio­lo­gia)
  • kla­ster (che­mia)
  • kla­ster dy­sko­wy (in­for­ma­ty­ka)
  • kla­ster kom­pu­te­ro­wy (in­for­ma­ty­ka)
  • Kla­ster (eko­no­mia)
  • kla­ster (mu­zy­ka)
  • kla­ster (fi­zy­ka)
  • kla­ster (woj­sko)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. klasterowy, klastrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) zgęstek

 (1.8) grono

Wiktionary


klasterowy

→ kla­ster; kla­stro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­stę­pu­ją­cy w dużym sku­pie­niu w danym te­re­nie lub cza­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaster mrz.

Wiktionary


klastrowy

→ kla­ster; kla­ste­ro­wy


SJP.pl


klastyczny

skła­da­ją­cy się z okru­chów skał, które ule­gły eroz­ji, np. skały kla­stycz­ne, osad kla­stycz­ny


SJP.pl


klasy

1. gra dzie­cię­ca po­le­ga­ją­ca na prze­ska­ki­wa­niu na jed­nej nodze z krat­ki do krat­ki na­ry­so­wa­nych na ziemi i rzu­ca­niu lub prze­su­wa­niu nogą ka­wał­ka ja­kie­goś przed­mio­tu;
2. krat­ki na­ry­so­wa­ne do tej gry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) za­ba­wa dzie­cię­ca po­le­ga­ją­ca na prze­ska­ki­wa­niu pól na­ry­so­wa­nych kredą;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) M., B., i W. plu­ral|klasa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marks uwa­żał, że po­przez uś­wia­do­mie­nie włas­ne­go po­ło­że­nia eko­no­micz­ne­go człon­ko­wie klas spo­łecz­nych pod­le­ga­ją pro­ce­so­wi gru­pot­wór­cze­mu, po­przez co z klasy w sobie wyt­wa­rza się klasa dla sie­bie.

 (1.1) Kiedy byłem dziec­kiem, lu­bi­łem grać w klasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasa ż., klasowe nmos., klasyfikacja ż., klasyfikator m., klasyfikowanie n., klasówka ż., klasyfikowanie n., sklasyfikowanie n., zaklasyfikowanie n.

 czas. klasyfikować ndk., sklasyfikować dk., zaklasyfikować dk.

 przym. klasowy, wewnątrzklasowy, klasyfikacyjny

 przysł. klasowo, klasyfikacyjnie

Wiktionary


klasycysta

1. re­pre­zen­tant kla­sy­cyz­mu; kla­syk
2. re­pre­zen­tant kla­sy­cyz­mu war­szaw­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. twór­ca re­pre­zen­tu­ją­cy kla­sy­cyzm albo na­wią­zu­ją­cy do wzor­ców an­tycz­nych

 (1.2) zwo­len­nik zasad kla­sycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasycyzm mrz.

:: fż. klasycystka ż.

 przym. klasycystyczny

Wiktionary


klasycystka

→ kla­sy­cy­sta


SJP.pl

Patrz:

klasycysta

klasycystyczny

do­ty­czą­cy kla­sy­cyz­mu; także kla­sy­cyz­mu war­szaw­skie­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szt. stwo­rzo­ny w stylu kla­sy­cyz­mu, na­wią­zu­ją­cym do kla­sycz­nych wzor­ców an­tycz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad pla­cem gó­ro­wa­ła kla­sy­cy­stycz­na bryła te­a­tru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklasɨt͡sɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: klasycystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasyka ż., klasyk m., klasyczka ż., klasyczność ż., klasycyzm m., klasycysta m., klasycystka ż.

 czas. klasycyzować

 przym. klasyczny

 przysł. klasycznie, klasycystycznie

Wiktionary


klasycyzm

w sztu­ce: ten­den­cja do na­śla­do­wa­nia wzo­rów an­tycz­nych, za­cho­wa­nia pro­por­cji i umia­ru, prze­strze­ga­nia czy­sto­ści ga­tun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. szt. prąd w sztu­ce, mu­zy­ce, ar­chi­tek­tu­rze i li­te­ra­tu­rze eu­ro­pej­skiej za­po­cząt­ko­wa­ny w re­ne­san­sie a obec­ny do końca XVIII w., na­wią­zu­ją­cy do wzor­ców oraz te­ma­tów an­ty­ku grec­kie­go i rzym­skie­go;

Wiktionary

Kla­sy­cyzm (z clas­si­cus „do­sko­na­ły, pier­wszo­rzęd­ny, wzo­ro­wy, wy­u­czo­ny”) – nurt w mu­zy­ce, sztu­ce, li­te­ra­tu­rze oraz ar­chi­tek­tu­rze od­wo­łu­ją­cy się do kul­tur sta­ro­żyt­nych Rzy­mian i Gre­ków. Styl ten na­wią­zy­wał głów­nie do an­ty­ku. W Eu­ro­pie tzw. „po­wrót do źró­deł” (kla­sycz­nych) po­ja­wił się już w re­ne­san­sie – jako odro­dze­nie kul­tu­ry sta­ro­żyt­ne­go Rzymu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tra­ge­dia okre­su kla­sy­cyz­mu opie­ra­ła się na kul­cie an­ty­ku i roz­sąd­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasycysta mos., neoklasycyzm mrz., klasyczność ż.

 przym. klasycystyczny

Wiktionary


klasyczka

śro­do­wi­sko­wo:
1. nar­ciar­ka bie­ga­ją­ca tech­ni­ką kla­sycz­ną;
2. ko­bie­ta pły­wa­ją­ca sty­lem kla­sycz­nym;
3. fi­lo­loż­ka kla­sycz­na;
4. stu­dent­ka fi­lo­lo­gii kla­sycz­nej


SJP.pl


klasycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zgod­ny z an­tycz­ny­mi ka­no­na­mi pię­kna

 (1.2) w spo­sób ty­po­wy, zgod­nie z przy­ję­tym wzor­cem

 (1.3) iron. w spo­sób, któ­re­go by się nie chcia­ło

Wiktionary

Kla­sycz­nie – trze­ci album stu­dyj­ny ame­ry­kań­sko-pol­skie­go pio­sen­ka­rza Kry­stia­na Och­ma­na. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 22 li­sto­pa­da 2024 na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Po­ly­dor Re­cords w dy­stry­bu­cji Uni­ver­sal Music Pol­ska.

Album jest utrzy­ma­ny w stylu mu­zy­ki po­waż­nej i pop. Skła­da się z wer­sji stan­dar­do­wej (1 CD).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie­wy­so­ki bru­net o ciem­nym, gę­stym za­ro­ście, cera oliw­ko­wa, nos kla­sycz­nie ży­dow­ski, wargi pełne, w oczach sen­ty­ment pa­ste­rza trzód z ziemi Ka­na­an.

 (1.3) Jarek kla­sycz­nie spóź­ni się dzie­sięć minut.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasyczność ż., klasyk mos., klasyka ż.

 czas. klasycznieć ndk.

 przym. klasyczny, klasycystyczny

Wiktionary


klasyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kla­sycz­nie


SJP.pl


klasyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: kla­sycz­ny


SJP.pl


klasyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kla­sycz­ne; cecha tych, któ­rzy są kla­sycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasyka ż., klasycyzm m.

 przym. klasyczny, klasycystyczny

 przysł. klasycznie, klasycystycznie

Wiktionary


klasyczny

1. zwią­za­ny z kul­tu­rą sta­ro­żyt­nych Gre­ków lub Rzy­mian, z jej ba­da­niem i wie­dzą o niej;
2. wy­róż­nia­ją­cy się har­mo­nią i pro­por­cją (tak jak sta­ro­żyt­ne dzie­ła sztu­ki);
3. do­sko­na­ły, słu­żą­cy za wzór;
4. tra­dy­cyj­ny, uz­na­wa­ny za do­sko­na­ły w po­przed­nim okre­sie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kul­tu­rą sta­ro­żyt­nych Gre­ków lub Rzy­mian

 (1.2) wy­róż­nia­ją­cy się har­mo­nią i do­bry­mi pro­por­cja­mi

 (1.3) tra­dy­cyj­ny, uz­na­wa­ny za do­sko­na­ły w po­przed­nim okre­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kla­sycz­ne ko­lum­ny do­ryc­kie były bu­do­wa­ne w sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

 (1.1) Mój brat Jacek jest stu­den­tem dru­gie­go roku fi­lo­lo­gii kla­sycz­nej.

 (1.3) Oprócz kla­sycz­nych szyb­kich tram­wa­jów z tu­ne­la­mi pow­sta­ją w ostat­nich cza­sach szyb­kie tram­wa­je nowej ge­ne­ra­cji.

 (1.3) Zwe­ga­ni­zo­wa­łam kla­sycz­ną la­za­nię mojej babci i uwa­żam, że sma­ku­je le­piej niż ory­gi­nał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klaˈsɨt͡ʃnɨ, AS: klasyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasyka ż., klasyczność ż., klasycystyczność ż., klasyk m., klasyczka ż.

 czas. klasycyzować ndk.

 przym. klasycystyczny

 przysł. klasycznie, klasycystycznie

Wiktionary


klasyfikacja

1. sy­ste­ma­tycz­ny po­dział cze­goś (np: przed­mio­tów lub zja­wisk) na klasy, dzia­ły, pod­dzia­ły itp. wg. okre­ślo­nej za­sa­dy;
2. za­kla­sy­fi­ko­wa­nie da­ne­go zja­wi­ska lub przed­mio­tu do od­po­wied­nie­go od­dzia­łu, grupy itp.;
3. ocena kogoś lub cze­goś w skali po­rów­naw­czej (np. wy­ni­ków w nauce, spor­cie itp.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sy­ste­ma­tycz­ny po­dział cze­goś (przed­mio­tów lub zja­wisk) na klasy, dzia­ły, pod­dzia­ły itp. we­dług okre­ślo­nej za­sa­dy

 (1.2) za­kla­sy­fi­ko­wa­nie da­ne­go zja­wi­ska lub przed­mio­tu do od­po­wied­niej klasy, grupy itp.

 (1.3) ocena kogoś lub cze­goś w skali po­rów­naw­czej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ję­zy­ków kla­sy­fi­ka­cyj­nych ta­kich jak UKD, kla­sy­fi­ka­cja dzie­sięt­na De­we­ya i in­nych,
  • kla­sy­fi­ka­cji gle­boz­naw­czej,
  • kla­sy­fi­ka­cji tak­so­no­micz­nej,
  • kla­sy­fi­ka­cji sta­ty­stycz­nej,
  • Kla­sy­fi­ka­cji bu­dże­to­wej,
  • Kla­sy­fi­ka­cja (prze­rób­ka ko­pa­lin).
  • po­dział lo­gicz­ny
  • sy­ste­ma­ty­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kla­sy­fi­ka­cja mi­ne­ra­łów po­le­ga na upo­rząd­ko­wa­niu ich w gro­ma­dy, klasy, grupy i sze­re­gi

 (1.1) Ist­nie­je kilka róż­nych ka­te­go­rii kla­sy­fi­ka­cji za­pa­le­nia płuc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklasɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: klasyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasy nmos., klasyfikator m., klasa ż., klasyfikowanie n.

 czas. klasyfikować, sklasyfikować, zaklasyfikować, przeklasyfikować

 przym. klasyfikowalny, klasyfikacyjny, klasistowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grupowanie, podział, pogrupowanie, posegregowanie, registratura, segmentacja, systematyka, typologia, uporządkowanie

 (1.3) rating

Wiktionary


klasyfikacyjny

zwią­za­ny z kla­sy­fi­ka­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kla­sy­fi­ka­cją, do­ty­czą­cy kla­sy­fi­ko­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go i roz­wo­ju wie­dzy o fi­lo­ge­ne­zie tych ro­ślin, bar­dzo zmie­niał się za­kres ro­ślin jaki za­li­cza­no do wrzo­sow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasyfikacja ż., klasyfikowanie n., klasyfikator m., klasa ż., klasy nmos.

 czas. klasyfikować ndk., zaklasyfikować dk.

Wiktionary


klasyfikator

osoba zaj­mu­ją­ca się kla­sy­fi­ka­cją cze­goś, do­ko­nu­ją­ca kla­sy­fi­ka­cji cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się kla­sy­fi­ka­cją cze­goś, do­ko­nu­ją­ca kla­sy­fi­ka­cji cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. urzą­dze­nie do roz­dzia­łu mie­sza­ni­ny ziar­ni­stych ciał sta­łych na frak­cje o róż­nej wiel­ko­ści

 (2.2) techn. al­go­rytm sztucz­nej in­te­li­gen­cji zaj­mu­ją­cy się kla­sy­fi­ka­cją cze­goś, do­ko­nu­ją­cy kla­sy­fi­ka­cji cze­goś;

 (2.3) jęz. mor­fem, słowo lub su­fiks poś­red­ni­czą­ce po­mię­dzy li­czeb­ni­kiem a wy­ra­zem okre­śla­nym;

Wiktionary

Przykłady

 (2.3) Pol­ski Język Mi­go­wy ma gra­ma­ty­kę od­mien­ną od mó­wio­ne­go pol­skie­go, ma kla­sy­fi­ka­to­ry, cza­sow­ni­ki kie­run­ko­we, za to nie ma przy­im­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklasɨfʲiˈkatɔr, AS: klasyfʹikator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasyfikacja ż., klasa ż.

:: fż. klasyfikatorka ż.

 czas. klasyfikować ndk.

 przym. klasyfikacyjny

Wiktionary


klasyfikatorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się kla­sy­fi­ka­cją cze­goś, do­ko­nu­ją­ca kla­sy­fi­ka­cji cze­goś


SJP.pl


klasyfikatorski

→ kla­sy­fi­ka­tor (osoba)


SJP.pl


klasyfikowalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kla­sy­fi­ko­wal­ne; cecha tych, któ­rzy są kla­sy­fi­ko­wal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klasyfikowalny

 przysł. klasyfikowalnie

Wiktionary


klasyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­li­cza­nie do po­szcze­gól­nych grup we­dług okre­ślo­nych kry­te­riów

 (1.2) ze­sta­wia­nie uczest­ni­ków we­dług wy­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klasyfikować ndk.

 rzecz. klasy nmos., klasyfikacja ż., klasa ż.

 przym. klasistowski, klasyfikacyjny

Wiktionary


klasyfikować

1. de­fi­nio­wać w ja­kiejś dzie­dzi­nie ka­te­go­rie, sy­ste­ma­tycz­ny po­dział na grupy;
2. przy­po­rząd­ko­wy­wać ele­men­ty do okre­ślo­nych ka­te­go­rii;
3. oce­niać we­dług przy­ję­tych kry­te­riów


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­ny­wać kla­sy­fi­ka­cji, dzie­lić osoby, przed­mio­ty, zja­wi­ska na grupy wedle okre­ślo­nej za­sa­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed zmie­le­niem kakao jest su­szo­ne, pa­lo­ne i kla­sy­fi­ko­wa­ne na różne ga­tun­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasyfikacja ż., klasyfikowanie n., klasyfikator m., klasa ż., klasy nmos.

 przym. klasyfikacyjny, klasistowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) segregować, porządkować, sortować

Wiktionary


klasyk

1. re­pre­zen­tant kla­sy­cyz­mu; kla­sy­cy­sta
2. ar­ty­sta, pi­sarz, twór­ca za­li­cza­ny do naj­wy­bit­niej­szych w swo­jej dzie­dzi­nie
3. rzad­ko: re­pre­zen­tant kla­sy­cyz­mu war­szaw­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor dzieł za­li­cza­nych do kla­sy­ki

 (1.2) przed­sta­wi­ciel kla­sy­cyz­mu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kla­syk (ko­lar­stwo) – ro­dzaj szo­so­we­go wy­ści­gu ko­lar­skie­go
    • Po­mor­ski kla­syk – wy­ścig ko­lar­ski, or­ga­ni­zo­wa­ny w la­tach 2003–2010 na Ka­szu­bach
  • Kla­syk (album) – album ze­spo­łu Bez Cen­zu­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To mógł być Bach, Mo­zart lub inny kla­syk. Tylko on wie­dział, co gra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasyka ż.

 przym. klasyczny, klasycystyczny

 przysł. klasycznie

Wiktionary


klasyka

ogół dzieł uwa­ża­nych za pod­sta­wo­we, re­pre­zen­ta­tyw­ne i naj­cen­niej­sze w li­te­ra­tu­rze i sztu­ce


SJP.pl


klasztor

1. zgro­ma­dze­nie re­li­gij­ne lub świec­kie sku­pia­ją­ce osoby zwią­za­ne ślu­ba­mi, prze­strze­ga­ją­ce okre­ślo­nych reguł; zakon;
2. bu­dy­nek, ze­spół bu­dyn­ków bę­dą­cych miej­scem za­miesz­ka­nia za­kon­ni­ków lub za­kon­nic; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "klasz­to­ra" moż­li­wa tylko w przy­sło­wiu "Dłu­żej klasz­to­ra niż prze­o­ra." - dłu­żej ist­nie­je ja­kieś dzie­ło niż osoby, które je two­rzy­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. rel. bu­dy­nek lub kom­pleks bu­dyn­ków bę­dą­cy sie­dzi­bą za­kon­nic lub za­kon­ni­ków okre­ślo­nej re­gu­ły

 (1.2) ar­chit. rel. dom bud­dyj­skiej wspól­no­ty mni­szej

 (1.3) rel. adm. zakon, wspól­no­ta za­kon­ni­ków

Wiktionary

Klasz­tor ( klášter, z Klo­ster, od cla­u­strum – miej­sce zam­knię­te) – bu­dy­nek lub ze­spół bu­dyn­ków, w któ­rym miesz­ka­ją wspól­no­ty re­li­gij­ne za­kon­ni­ków albo za­kon­nic. Klasz­to­ry są znane prze­de wszyst­kim z chrze­ści­jań­stwa i bud­dyz­mu, choć wy­stę­pu­ją lub wy­stę­po­wa­ły także w hin­du­iz­mie, dźi­niz­mie, is­la­mie i ju­da­iz­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mie­ście, któ­re­go naz­wi­ska nie po­wiem (…) / Były trzy karcz­my, bram czte­ry ułom­ki, / Klasz­to­rów dzie­więć, i gdzie­nieg­dzie domki.

 (1.2) Pa­go­da jest ele­men­tem klasz­to­ru, który naj­bar­dziej różni się od ko­re­ań­skie­go lub chiń­skie­go wzor­ca.

 (1.3) Nawet przed ro­dzi­ca­mi ukry­wał, że wy­bie­ra się do klasz­to­ru.

 (1.3) Prze­o­ry­sza uwiel­bia opo­wia­dać o życiu klasz­to­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklaʃtɔr, AS: klaštor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klasztor mrz., klasztorek m., Klasztorówka ż.

 przym. klasztorny, wokółklasztorny, przyklasztorny, podklasztorny

 przysł. klasztornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konwent, opactwo, dom zakonny, monaster, monastyr; reg. śl. klosztor

 (1.2) wihara

 (1.3) zakon, wspólnota, kongregacja

Wiktionary


klasztorek

zdrob­nie­nie od: klasz­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: klasz­tor

Wiktionary

Klasz­to­rek (do 31 grud­nia 2002 "Klasz­tor­ne", niem. "Klösterchen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja. Leży na wą­skim przes­my­ku lą­do­wym po­mię­dzy je­zio­ra­mi Klasz­tor­nym i Le­śnym. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. 1 stycz­nia 2003 na­stą­pi­ła zmia­na nazwy z "Klasz­tor­ne" na "Klasz­to­rek".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słu­żeb­nicz­ki mają w Wiśle mały klasz­to­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasztor m., Klasztorówka ż.

 przym. klasztorny, wokółklasztorny, przyklasztorny, podklasztorny

 przysł. klasztornie

Wiktionary


klasztornie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla klasz­to­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cypr­jan Fałn zas­nął o przed­sza­rze­niu świ­to­wym — co w porze wczes­no wio­sen­nej, w mie­ście, w mu­rach wy­so­kich i klasz­tor­nie gru­bych ma swoje zna­cze­nie, wy­mo­wę dot­kli­wą; to nie prze­lew­ki dla or­ga­niz­mu ner­wi­ca­mi sma­ga­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasztor mrz., klasztorek mrz.

 przym. klasztorny

Wiktionary


klasztorny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z klasz­to­rem, do­ty­czą­cy klasz­to­ru

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do klasz­to­ru, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bra­ci­szek, opro­wa­dza­jąc nas po kon­wen­cie, mówił sporo o życiu klasz­tor­nym.

 (2.1) Na gru­szach w klasz­tor­nym ogro­dzie po­ja­wi­ły się pąki kwia­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klaˈʃtɔrnɨ, AS: klaštorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klasztor mrz., klasztor mrz., klasztorek mrz., Klasztorówka ż.

 przym. wokółklasztorny, przyklasztorny, podklasztorny

 przysł. klasztornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (2.1) zakonny

Wiktionary


klasztorzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Klasz­to­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klasz­to­rza­nie wy­bra­li no­we­go soł­ty­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klasztor mrz.

:: fż. klasztorzanka ż.

Wiktionary


klasztorzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Klasz­to­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przy­stan­ku stały dwie klasz­to­rzan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klasztor mrz.

:: fm. klasztorzanin mos.

Wiktionary


klasówa

po­tocz­ne zgru­bie­nie od: kla­sów­ka


SJP.pl


klasóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kla­sów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasówka ż.

Wiktionary


klasówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. pi­sem­ne spraw­dze­nie wie­dzy ucz­niów z okre­ślo­nej par­tii ma­te­ria­łu, trwa­ją­ce pełną go­dzi­nę lek­cyj­ną;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie pro­fe­so­rze, pro­szę nam dzi­siaj nie robić kla­sów­ki!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasa ż., klasy nmos., klasóweczka ż.

 przym. klasowy

 przysł. klasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praca klasowa

Wiktionary


klata

1. zgru­bie­nie od: klat­ka (zwy­kle w od­nie­sie­niu do klat­ki pier­sio­wej, cza­sem także po­mie­szcze­nia);
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: klasa, sala lek­cyj­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: klat­ka

 (1.2) pot. anat. klat­ka pier­sio­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Klata – poseł I ka­den­cji na Sejm Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • Jan Klata (ur. 1973) – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny i dra­ma­turg
  • Ka­ta­rzy­na Klata – pol­ska łucz­nicz­ka, brą­zo­wa me­da­list­ka Igrzysk Olim­pij­skich w At­lan­cie w 1996 roku
  • Woj­ciech Klata (ur. 1976) – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jak sam stwier­dził, jego fe­ty­szem są mę­skie sutki, więc widok czte­rech na­gich klat spra­wił, że czuł się jak w nie­bie.

 (1.2) Dziś będę pa­ko­wać na bice i klatę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklata, AS: klata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klatka ż., klateczka ż.

 przym. klatkowy, poklatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klatka piersiowa

Wiktionary


klateczka

zdrob­nie­nie od: klat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: klat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klaˈtɛt͡ʃka, AS: klatečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klata ż., klatka ż.

Wiktionary


klatka

1. po­mie­szcze­nie o ścia­nach z prę­tów;
2. małe i cias­ne po­mie­szcze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skrzy­nia, po­mie­szcze­nie z prę­tów lub siat­ki

 (1.2) przen. pot. małe po­mie­szcze­nie

 (1.3) fot. film. po­je­dyn­czy, nie­ru­cho­my obraz na kli­szy

 (1.4) zob. klat­ka scho­do­wa.

 (1.5) zob. klat­ka pier­sio­wa.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klat­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Wie­ru­szów
  • Klat­ka – ko­lo­nia wsi Ho­li­ki w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Sidra
  • Klat­ka – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Koź­min Wiel­ko­pol­ski
  • klat­ka (kadr) – od­ci­nek taśmy fil­mo­wej
  • stop­klat­ka
  • klat­ka klu­czo­wa – po­ję­cie w ani­ma­cji
  • Klat­ka – pol­ski film te­le­wi­zyj­ny Mi­cha­ła Ma­ry­niar­czy­ka z 1985 roku
  • Klat­ka – ame­ry­kań­ski film z 1989 roku
  • Klat­ka – film do­ku­men­tal­ny Syl­we­stra Lat­kow­skie­go z 2003 roku
  • „Klat­ka” – ogól­no­pol­ski prze­gląd fil­mów ama­tor­skich
  • Klat­ka – album ko­mik­so­wy z serii „Thor­gal”
  • klat­ka – po­mie­szcze­nie do ho­dow­li zwie­rząt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej chwi­li za­szcze­bio­ta­ła u okna para ka­nar­ków w klat­ce, któ­rej wczo­raj nie spo­strze­głam.

 (1.2) Dziec­ko, ja­kie­go ty chło­pa wy­bra­łaś, że trzy­ma cię w ta­kiej klat­ce?

 (1.3) Taśma za­kli­no­wa­ła się w pro­jek­to­rze, za­czę­ła topić i trze­ba było wy­ciąć parę kla­tek.

 (1.4) Na klat­ce mi­ną­łem są­siad­kę z czwar­te­go pię­tra.

 (1.5) Nagle po­czu­łem dziw­ne kłu­cie w klat­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklatka, AS: klatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klatkowiec mrz., klatkowanie n.

:: zdrobn. klateczka ż.

:: zgrub. klata ż.

 czas. klecić ndk., klatkować ndk.

 przym. klatkowy, wewnątrzklatkowy, klatkowaty, poklatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk klotka; daw. kleć

 (1.2) klitka

 (1.5) klata, tors

Wiktionary


klatkaż

śro­do­wi­sko­wo: licz­ba kla­tek na se­kun­dę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. film. licz­ba kla­tek na se­kun­dę

Wiktionary


klatkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klat­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klatkować ndk.

 rzecz. klatka ż.

Wiktionary


klatkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem klat­kę; po­prze­gra­dza­ny


SJP.pl


klatkować

cza­sow­nik

 (1.1) in­form. pot. wyś­wiet­lać obraz na ekra­nie w spo­sób umoż­li­wia­ją­cy roz­róż­nie­nie po­szcze­gól­nych kla­tek

 (1.2) techn. mon­to­wać lub de­mon­to­wać seg­men­ty (klat­ki) wieży żu­ra­wia bu­dow­la­ne­go w celu zmia­ny jego wy­so­ko­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klatˈkɔvat͡ɕ, AS: klatkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klatka ż., klatkowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przycinać, spowalniać, zwalniać

Wiktionary


klatkowiec

typ wie­lo­pię­tro­we­go bu­dyn­ku wie­lo­ro­dzin­ne­go z cią­giem kla­tek scho­do­wych


SJP.pl


klatkowo

→ klat­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

klatkowy

klatkowy

przy­miot­nik od: klat­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy klat­ki, od­by­wa­ją­cy się w klat­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­ste­śmy wpro­wa­dza­ni w błąd. Więk­szość jaj w Pol­sce pow­sta­je w cho­wie klat­ko­wym – ok. 91 proc..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klatka ż., klata ż.

Wiktionary


klatrat

zwią­zek in­klu­zyj­ny, w któ­rym jeden ze skład­ni­ków zo­stał uwię­zio­ny w "klat­ce" sieci kry­sta­licz­nej dru­gie­go skład­ni­ka, np. gaz szla­chet­ny w hy­dro­chi­no­nie


SJP.pl

Kla­trat (kom­pleks kla­tra­to­wy, zwią­zek kla­tra­to­wy, sieć typu "gość-go­spo­darz") – struk­tu­ra nad­czą­stecz­ko­wa, w któ­rej wy­stę­pu­je re­gu­lar­na sieć kry­sta­licz­na jed­ne­go związ­ku che­micz­ne­go, w lu­kach któ­rej nie­re­gu­lar­nie roz­mie­szczo­ne są czą­stecz­ki innej sub­stan­cji.

Wikipedia


klatratowy

→ kla­trat


SJP.pl

Patrz:

klatrat

klatraty

zwią­zek in­klu­zyj­ny, w któ­rym jeden ze skład­ni­ków zo­stał uwię­zio­ny w "klat­ce" sieci kry­sta­licz­nej dru­gie­go skład­ni­ka, np. gaz szla­chet­ny w hy­dro­chi­no­nie


SJP.pl


klaudetyt

mi­ne­rał, po­li­mor­ficz­na od­mia­na tlen­ku ar­se­nu


SJP.pl


klaudia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Kla­u­dia ( Cla­u­dia) – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy rzym­skie­go rodu Kla­u­diu­szów. Imię Kla­u­dia no­si­ły wszyst­kie ko­bie­ty z tego rodu. Od­no­to­wa­no trzy świę­te ka­to­lic­kie o tym imie­niu. Ist­nie­je też po­chod­na forma tego imie­nia: Kla­u­dy­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kla­u­dia była naj­lep­szą uczest­nicz­ką kon­kur­su ta­len­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklawdʲja, AS: klau̯dʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klaudyna ż., Klaudiusz m., Klaudian m.

Wiktionary


klaudiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kla­u­diusz (imię)
  • Kla­u­diusz (ce­sarz)
  • Kla­u­diusz Pul­cher (człon­ko­wie rzym­skie­go rodu)
  • Kla­u­diusz Mar­cel­lus (człon­ko­wie rzym­skie­go rodu)
  • Kla­u­diusz (1521 lub 1522-1559) – ce­sarz Etio­pii
  • Kla­u­diusz z Tu­ry­nu (bi­skup re­for­ma­tor z IX wieku)
  • Ap­piusz Kla­u­diusz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kla­u­diusz jest za­wo­do­wym kon­fe­ran­sje­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklawdʲjuʃ, AS: klau̯dʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klaudia ż.

 przym. Klaudiuszowy

Wiktionary


klaudiuszek

zdrob­nie­nie od: Kla­u­diusz (imię mę­skie)


SJP.pl


klaudiuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kla­u­diusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


klaudiuszostwo

Kla­u­diusz z mał­żon­ką; Kla­u­diu­szo­wie


SJP.pl


klaudiuszowie

Kla­u­diusz z mał­żon­ką; Kla­u­diu­szo­stwo


SJP.pl


klaudiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kla­u­diu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kla­u­diu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na lo­dów­ce leżał Kla­u­diu­szo­wy śru­bo­kręt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klaudiusz mos., Klaudiuszek mos.

Wiktionary


klaudyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Kla­u­dy­na – po­chod­na forma imie­nia Kla­u­dia, pow­sta­ła od zdrob­nia­łe­go imie­nia "Cla­u­di­ne", co oz­na­cza 'na­le­żą­ca do rodu Cla­u­dia, córka Cla­u­diu­sa' lub 'mała, ko­cha­na Cla­u­dia'. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Kla­u­dy­na Thévenet.

Kla­u­dy­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 3 lu­te­go, jako wspom­nie­nie św. Kla­u­dy­ny Thévenet. Można też spot­kać dzień 18 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co po­wie­dzia­ła Kla­u­dy­na?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klaudia ż.

Wiktionary


klaudyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kla­u­dy­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


klaudynka

zdrob­nie­nie od: Kla­u­dy­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


klaun

klown; clown;
1. komik cyr­ko­wy
2. pot. osoba, która swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem na­ra­ża się na kpiny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) komik cyr­ko­wy

 (1.2) osoba za­cho­wu­ją­ca się nie­po­waż­nie

Wiktionary

Klaun, klown (ang. "clown") – ar­ty­sta ko­me­dio­wy wy­stę­pu­ją­cy naj­czę­ściej w cyrku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wy­stę­pie nie­miec­kie­go kla­u­na na are­nie po­ja­wił się sło­wac­ki żon­gler.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klawn, AS: klau̯n

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaunada ż., klaunowanie n.

 czas. klaunować ndk.

 przym. klaunowski

Wiktionary


klaunada

klow­na­da; clow­na­da;
1. wy­stę­py kla­u­na
2. błaz­no­wa­nie, po­pi­sy­wa­nie się; bła­zeń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­stęp ko­micz­ny z udzia­łem kla­u­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaun mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klownada, clownada

Wiktionary


klaunowski

→ klaun; klow­now­ski, clow­now­ski


SJP.pl


klaus

1. nie­miec­kie imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klaus – gmina w kraju związ­ko­wym Vo­rarl­berg, w po­wie­cie Feld­kirch
  • Klaus an der Pyhrn­bahn – gmina w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Kirch­dorf an der Krems
  • Felix Klaus – nie­miec­ki pił­karz
  • Josef Klaus – au­striac­ki po­li­tyk
  • Václav Klaus – cze­ski po­li­tyk
  • Klaus – film ani­mo­wa­ny z 2019 roku.
  • Klaus – imię.
  • Klaus – pałac.
  • Claus
  • Cla­uss
  • Clauß
  • Kla­uss

Wikipedia


klaustralny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. klasz­tor­ny, za­kon­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co­kol­wiek zatem pisać będę o oka­za­ło­ści bi­sku­pów, toż samo brać na­le­ży czy­tel­ni­ko­wi o kla­u­stral­nych opa­tach.

 (1.1) W sali pa­no­wa­ła ci­chość klasz­tor­na, bo i ona sama coś miała w sobie kla­u­stral­ne­go.

 (1.1) Ten wiózł za­ra­zem list upo­mi­na­ją­cy ge­ne­ra­ła, aby za­nie­chał po­dob­nych ma­tactw i aby na­ło­żył karę kla­u­stral­ną na obu za­kon­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaustrum n.

Wiktionary


klaustrofil

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która lubi prze­by­wać w ma­łych, cias­nych po­mie­szcze­niach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaustrofilia

Wiktionary


klaustrofob

osoba prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed cias­ny­mi i zam­knię­ty­mi po­mie­szcze­nia­mi; kla­u­stro­fo­bik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba cier­pią­ca na kla­u­stro­fo­bię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klawˈstrɔfɔp, AS: klau̯strofop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaustrofobik m., klaustrofobia ż., klaustrofobizm m.

:: fż. klaustrofobiczka ż.

 przym. klaustrofobiczny

 przysł. klaustrofobicznie

Wiktionary


klaustrofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed cias­ny­mi, zam­knię­ty­mi po­mie­szcze­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­bli­wy lęk przed prze­by­wa­niem w po­mie­szcze­niu zam­knię­tym lub cias­nym;

Wiktionary

Kla­u­stro­fo­bia ( cla­u­strum „zam­knię­cie, ry­giel”, gr. "phó­bos" „strach, lęk”) – jedna z od­mian fobii. Jest nią ni­czym nie­u­za­sad­nio­ny, pa­to­lo­gicz­ny lęk przed prze­by­wa­niem w zam­knię­tych, nie­du­żych po­mie­szcze­niach, np. ma­łych po­ko­jach, win­dach. Strach przed ut­knię­ciem i bra­kiem moż­li­wo­ści wyj­ścia np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­ro­da w Ska­nii i Hal­lan­dzie sprzy­ja nawet tym oso­bom, które cier­pią na kla­u­stro­fo­bię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklawstrɔˈfɔbʲja, AS: klau̯strofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaustrofobizm m., klaustrofob m., klaustrofobik m., klaustrofobiczka ż.

 przym. klaustrofobiczny

 przysł. klaustrofobicznie

Wiktionary


klaustrofobiczka

ko­bie­ta prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed cias­ny­mi i zam­knię­ty­mi po­mie­szcze­nia­mi; kla­u­stro­fob­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta cier­pią­ca na kla­u­stro­fo­bię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklawstrɔfɔˈbʲit͡ʃka, AS: klau̯strofobʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaustrofob m., klaustrofobia, klaustrofobizm, klaustrofobik

 przym. klaustrofobiczny

 przysł. klaustrofobicznie

Wiktionary


klaustrofobiczny

→ kla­u­stro­fo­bia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do kla­u­stro­fo­bii

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. o po­mie­szcze­niu: bar­dzo cias­ny

Wiktionary

Patrz:

klaustrofobia

Wymowa:

IPA: ˌklawstrɔfɔˈbʲit͡ʃnɨ, AS: klau̯strofobʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaustrofobia ż., klaustrofobizm m., klaustrofob m., klaustrofobik m., klaustrofobiczka ż.

 przysł. klaustrofobicznie

Wiktionary


klaustrofobik

osoba prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed cias­ny­mi i zam­knię­ty­mi po­mie­szcze­nia­mi; kla­u­stro­fob


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. osoba cier­pią­ca na kla­u­stro­fo­bię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklawstrɔˈfɔbʲik, AS: klau̯strofobʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaustrofobia ż., klaustrofobizm m., klaustrofob m.

:: fż. klaustrofobiczka ż.

 przym. klaustrofobiczny

 przysł. klaustrofobicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klaustrofob

Wiktionary


klaustrofobka

ko­bie­ta prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed cias­ny­mi i zam­knię­ty­mi po­mie­szcze­nia­mi; kla­u­stro­fo­bicz­ka


SJP.pl


klaustrum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. klasz­tor

 (1.2) daw. zam­knię­cie, odo­sob­nie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. claustrum n.

 przym. klaustralny

Wiktionary


klauza

1. sztucz­ny zbior­nik wody bu­do­wa­ny na gór­skich rze­kach Kar­pat Wschod­nich, umoż­li­wia­ją­cy spław drze­wa
2. daw­niej: kla­u­zu­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dow­la hy­dro­tech­nicz­na, przez­na­czo­na do pię­trze­nia wód rzeki lub po­to­ku w celu okre­so­wej po­pra­wy ich spław­no­ści;

Wiktionary

Kla­u­za – bu­dow­la hy­dro­tech­nicz­na, przez­na­czo­na do pię­trze­nia wód rzeki lub po­to­ku w celu okre­so­wej po­pra­wy ich spław­no­ści.

Nazwa z ję­zy­ka nie­miec­kie­go ("Kla­u­se", z ła­ciń­skie­go "cla­u­sus" – „zam­knię­ty”), spo­ty­ka­na głów­nie w kra­jach nie­miec­kich oraz w za­się­gu daw­ne­go pań­stwa au­stro-wę­gier­skie­go, w tym szcze­gól­nie w Kar­pa­tach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. klaus m., klajzł m., klojz m.

 przym. klauzowy, klausowy

Wiktionary


klauzula

za­strze­że­nie, po­sta­no­wie­nie lub wa­ru­nek w umo­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. za­strze­że­nie lub wa­ru­nek w do­ku­men­cie praw­nym;

 (1.2) liter. koń­co­wy od­ci­nek wersu o sta­łej bu­do­wie okre­śla­nej przez re­gu­ły da­ne­go sy­ste­mu wer­sy­fi­ka­cyj­ne­go;

 (1.3) w re­to­ry­ce an­tycz­nej: za­koń­cze­nie zda­nia lub jego czę­ści okre­ślo­nym ukła­dem sylab dłu­gich i krót­kich

 (1.4) muz. zwrot me­lo­dycz­ny głosu w ka­den­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kla­u­zu­la (ma­te­ma­ty­ka)
  • kla­u­zu­la – forma mu­zycz­na
  • kla­u­zu­la (po­ez­ja)
  • kla­u­zu­la (prawo)
  • kla­u­zu­le sta­bi­li­za­cyj­ne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do czar­ter­par­tii mogą być do­łą­cza­ne kart­ki za­wie­ra­ją­ce kla­u­zu­le usta­lo­ne już po za­war­ciu umowy czar­te­ru, nie­kie­dy są one do­pi­sy­wa­ne nawet odręcz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klawˈzula, AS: klau̯zula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klauzulowiec m.

 przym. klauzulowy

Wiktionary


klauzulować

na­da­wać kla­u­zu­lę wy­ko­nal­no­ści ty­tu­ło­wi wy­ko­naw­cze­mu


SJP.pl


klauzulowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. pot. le­karz de­kla­ru­ją­cy kla­u­zu­lę su­mie­nia, która za­bra­nia mu wy­ko­ny­wa­nia niek­tó­rych prak­tyk me­dycz­nych, zwy­kle z po­bu­dek re­li­gij­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klauzula ż.

 przym. klauzulowy

Wiktionary


klauzulowy

przy­miot­nik od: kla­u­zu­la


SJP.pl


klauzura

1. prze­pi­sy ogra­ni­cza­ją­ce ko­mu­ni­ko­wa­nie się za­kon­ni­ków z oso­ba­mi z zew­nątrz;
2. część klasz­to­ru zam­knię­ta dla osób z zew­nątrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. zam­knię­ta dla nie­za­kon­ni­ków część klasz­to­ru;

 (1.2) praw. prze­pi­sy re­gu­lu­ją­ce życie wew­nątrz kla­u­zu­ry (1.1)

Wiktionary

Kla­u­zu­ra (łac. "cla­u­sus" – zam­knię­ty) – zam­knię­ta część domu za­kon­ne­go lub klasz­to­ru. Nie mają do niej wstę­pu osoby z zew­nątrz, zwła­szcza płci od­mien­nej. Nie wolno jej opu­ścić za­kon­ni­kom bez zez­wo­le­nia prze­ło­żo­ne­go. Za­ko­ny z obo­wią­zu­ją­cą ści­słą kla­u­zu­rą na­zy­wa­ne są "za­ko­na­mi kla­u­zu­ro­wy­mi". Tylko nie­licz­ni za­kon­ni­cy zo­sta­ją wyz­na­cze­ni do kon­tak­tu z oto­cze­niem i oso­ba­mi z zew­nątrz (np. w spra­wach za­ku­pów, re­mon­tów itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ko­ny z obo­wią­zu­ją­cą ści­słą kla­u­zu­rą na­zy­wa­ne są za­ko­na­mi kla­u­zu­ro­wy­mi.

 (1.1) ''Dwu­kon­dy­gna­cyj­ny bu­dy­nek kla­u­zu­ry przy­le­ga do ko­ścio­ła od po­łud­nio­wej i czę­ścio­wo wschod­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klauzurowość ż.

 przym. klauzuralny, klauzurowy, klauzuryczny

Wiktionary


klauzuralny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. kla­u­zu­ro­wy

 (1.2) przest. su­ro­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klauzura ż.

 przym. klauzurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klauzurowy; daw. klauzuryczny

 (1.2) rygorystyczny

Wiktionary


klauzurowy

przy­miot­nik od: kla­u­zu­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kla­u­zu­rą, do­ty­czą­cy kla­u­zu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­ta­lia wstą­pi­ła do za­ko­nu kla­u­zu­ro­we­go w Ka­li­szu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klauzura ż.

 przym. klauzuralny, klauzuryczny

Wiktionary


klauzuryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. kla­u­zu­ro­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klauzura ż.

 przym. klauzurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klauzurowy; przest. klauzuralny

Wiktionary


klawerianka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­sjo­na­rek św.Pio­tra Kla­we­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze Zgro­ma­dze­nia Sióstr Mi­sjo­na­rek św. Pio­tra Kla­we­ra;

Wiktionary


klawerianki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­sjo­na­rek św.Pio­tra Kla­we­ra


SJP.pl

Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­sjo­na­rek św. Pio­tra Kla­we­ra (łac. So­da­li­tas Sanc­ti Petri Cla­ver pro Mis­sio­ni­bus Afri­ca­nis) – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne, zaj­mu­ją­ce się opie­ką du­cho­wą i ma­te­rial­ną nad mi­sja­mi.

Wikipedia


klawes

każdy z dwóch drew­nia­nych koł­ków rów­nej dłu­go­ści, two­rzą­cych ku­bań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny za­li­cza­ny do grupy idio­fo­nów zde­rza­nych


SJP.pl


klawesy

każdy z dwóch drew­nia­nych koł­ków rów­nej dłu­go­ści, two­rzą­cych ku­bań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny za­li­cza­ny do grupy idio­fo­nów zde­rza­nych


SJP.pl

Kla­we­sy, cla­ve­sy (z hiszp. "clave", klucz) – ku­bań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny za­li­cza­ny do grupy idio­fo­nów zde­rza­nych, skła­da­ją­cy się z pary drew­nia­nych koł­ków rów­nej dłu­go­ści (15–25 cm); wy­stu­ki­wa­ny na kla­we­sach cha­rak­te­ry­stycz­ny rytm, okre­śla­ny jako clave, sta­no­wi pod­sta­wę salsy.

Wikipedia


klawesyn

in­stru­ment kla­wi­szo­wo-stru­no­wy, po­dob­ny do for­te­pia­nu; kla­wi­cym­bał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. kla­wi­szo­wy in­stru­ment stru­no­wy, w któ­rym dźwięk wzbu­dza­ny jest przez piór­ka szar­pią­ce stru­ny;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Cym­bał”. Zo­bacz też: Cym­ba­ły.

Kla­we­syn ( cem­ba­lo, cla­vi­cem­ba­lo, skrót: "cemb".; cla­ve­cin; harp­si­chord) – in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny, wy­po­sa­żo­ny w kla­wia­tu­rę, za­li­cza­ny do ro­dzi­ny cytr. Znany po­wszech­nie w Eu­ro­pie od XV wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład nie­wiel­kie­go ze­spo­łu wcho­dzi zaz­wy­czaj od dwóch do czte­rech naj­zdol­niej­szych mu­zy­ków or­kie­stry, naj­czę­ściej gra­ją­cych na in­stru­men­tach smycz­ko­wych lub fle­cie, któ­rym to­wa­rzy­szy kla­we­syn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klaˈvɛsɨ̃n, AS: klavesỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawesynista m., klawesynistka ż.

 przym. klawesynowy

Wiktionary


klawesynista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. osoba gra­ją­ca na kla­we­sy­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawesyn mrz.

:: fż. klawesynistka ż.

 przym. klawesynowy

Wiktionary


klawesynistka

→ kla­we­sy­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta gra­ją­ca na kla­we­sy­nie

Wiktionary

Patrz:

klawesynista

Powiązane:

 rzecz. klawesyn mrz.

:: fm. klawesynista m.

 przym. klawesynowy

Wiktionary


klawesynowy

przy­miot­nik od: kla­we­syn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny z kla­we­sy­nem, do­ty­czą­cy kla­we­sy­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawesyn mrz., klawesynista mos., klawesynistka ż.

Wiktionary


klawiatura

1. rząd kla­wi­szy w in­stru­men­tach mu­zycz­nych;
2. od­po­wied­ni układ kilku rzę­dów kla­wi­szy, który ob­słu­gu­je róż­ne­go ro­dza­ju ma­szy­ny i me­cha­niz­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. układ kla­wi­szy umie­szczo­nych ko­lej­no obok sie­bie, za­mo­co­wa­nych w od­po­wied­ni spo­sób, ułat­wia­ją­cy gra­nie na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych

 (1.2) techn. część ma­szy­ny do pi­sa­nia, kom­pu­te­ra i in­nych urzą­dzeń, wy­po­sa­żo­na w kla­wi­sze i poz­wa­la­ją­ca na wpro­wa­dza­nie zna­ków

 (1.3) środ. mot. górna część me­cha­niz­mu roz­rzą­du, wi­docz­na po zdję­ciu po­kry­wy sil­ni­ka

Wiktionary

Kla­wia­tu­ra – ze­staw kla­wi­szy (przy­ci­sków), wy­stę­pu­ją­cy w róż­nych urzą­dze­niach: kom­pu­te­rach, ma­szy­nach do pi­sa­nia, kla­wi­szo­wych in­stru­men­tach mu­zycz­nych, kal­ku­la­to­rach, te­le­fo­nach, to­ke­nach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kla­wia­tu­ra tego for­te­pia­nu jest pop­su­ta i nie można grać.

 (1.2) Józef zło­śli­wie odłą­czył Pio­tro­wi kla­wia­tu­rę od kom­pu­te­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklavʲjaˈtura, AS: klavʹi ̯atura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. klawiaturka ż.

 przym. klawiaturowy

Wiktionary


klawiaturka

zdrob­nie­nie od: kla­wia­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kla­wia­tu­ra

 (1.2) mała kla­wia­tu­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklavʲjaˈturka, AS: klavʹi ̯aturka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawiatura ż.

 przym. klawiaturowy

Wiktionary


klawiaturowy

przy­miot­nik od: kla­wia­tu­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kla­wia­tu­rą, do­ty­czą­cy kla­wia­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawiaturka ż., klawiatura ż.

Wiktionary


klawicymbał

in­stru­ment kla­wi­szo­wo-stru­no­wy, po­dob­ny do for­te­pia­nu; kla­we­syn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kla­we­syn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inne mor­du­ją od­wiecz­ny kla­wi­cym­bał, który, po sied­miu la­tach, brzmi jak ko­cioł że­laz­ny i koń­czy swoje dni na astmę w zamku Anzy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klawesyn

Wiktionary


klawicyterium

dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na ma­łe­go kla­we­sy­nu


SJP.pl

Kla­wi­cy­te­rium ("cla­vi­cyt­he­rium") – ro­dzaj kla­we­sy­nu, w któ­rym stru­ny są usta­wio­ne pio­no­wo, a nie po­zio­mo. Były one po­pu­lar­ne w XVI wieku i XVII wieku.

Wikipedia


klawik

spe­cjal­ny, ostry przy­rząd do uci­ska­nia skóry cho­re­go, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kla­wi­te­ra­pii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­ta­lo­wy, za­o­strzo­ny pa­ty­czek wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako na­rzę­dzie w pse­u­do­me­dycz­nej kla­wi­te­ra­pii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawikord m.

Wiktionary


klawikord

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment kla­wi­szo­wy stru­no­wy;

Wiktionary

Kla­wi­kord – naj­star­szy in­stru­ment kla­wi­szo­wy stru­no­wy, skon­stru­o­wa­ny po raz pier­wszy przez Do­me­ni­co Pi­sa­u­ren­si­sa w XVI wieku.

Bu­do­wa, dzia­ła­nie i brzmie­nie in­stru­men­tu.

Stru­ny wpra­wia­ne są w drga­nia za po­mo­cą tan­gen­tów (li­ste­wek), które na­ci­ska­ją i dzie­lą stru­ny po przy­ci­śnię­ciu kla­wi­szy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­ki­mi mi­ło­śni­ka­mi kla­wi­kor­du byli Jo­hann Se­ba­stian Bach i jego syn Carl Phi­lipp Ema­nu­el Bach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawikordzista mos., klawikordzistka ż.

:: zdrobn. klawikordzik mrz.

Wiktionary


klawikordzik

rzad­kie zdrob­nie­nie od: kla­wi­kord


SJP.pl


klawikordzistka

→ kla­wi­kor­dzi­sta


SJP.pl

Patrz:

klawikordzista

klawikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


klawirauscug

[czy­taj: klawirałsCUG] śro­do­wi­sko­wo, rzad­ko: opra­co­wa­nie ut­wo­ru or­kie­stro­we­go lub chó­ral­ne­go na for­te­pian; wy­ciąg for­te­pia­no­wy


SJP.pl


klawisz

1. wąska płyt­ka w in­stru­men­tach mu­zycz­nych, wpro­wa­dza­ją­ca w ruch me­cha­nizm mło­tecz­ko­wy w in­stru­men­tach stru­no­wych lub ot­wie­ra­ją­ca i od­ci­na­ją­ca do­pływ po­wie­trza do pi­szcza­łek, stro­i­ków;
2. przy­cisk;
3. po­tocz­nie: do­zor­ca wię­zien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ele­ment kla­wia­tu­ry od­po­wia­da­ją­cy za wy­do­by­wa­nie dźwię­ku w in­stru­men­tach mu­zycz­nych lub za wpro­wa­dze­nie znaku w kom­pu­te­rach, ma­szy­nach do pi­sa­nia itp.;

 (1.2) daw. gwara. więz. wy­trych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gwara. więz. straż­nik wię­zien­ny

Wiktionary

Kla­wisz – ele­ment kla­wia­tu­ry, ro­dzaj przy­ci­sku, który speł­nia funk­cję ob­słu­gi ja­kie­goś urzą­dze­nia. Wy­ko­na­ny jest zwy­kle z two­rzy­wa sztucz­ne­go, rza­dziej z me­ta­lu; cza­sa­mi bywa podś­wiet­la­ny. Na­ci­śnię­cie kla­wi­sza zwy­kle po­wo­du­je zam­knię­cie ob­wo­du elek­trycz­ne­go lub wy­wo­łu­je ja­kieś zda­rze­nie me­cha­nicz­ne, jak na przy­kład w ma­szy­nie do pi­sa­nia lub w mu­zycz­nych in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pia­ni­sta pod­szedł do for­te­pia­nu, skło­nił się, usiadł i trą­ca­jąc de­li­kat­nie kla­wi­sze, wy­do­był dźwię­ki.

 (2.1) Ten nowy kla­wisz cią­gle robi re­wiz­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklavʲiʃ, AS: klavʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawisze nmos., klawiszowiec m., klawisznik m.

 przym. klawiszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znak

 (1.2) szpyral

 (2.1) daw. zięba

Wiktionary


klawisze

śro­do­wi­sko­wo: in­stru­ment mu­zycz­ny kla­wi­szo­wy


SJP.pl


klawiszka

→ kla­wisz


SJP.pl

Patrz:

klawisz

klawiszologia

śro­do­wi­sko­wo: wykaz i opis wszyst­kich kla­wi­szy uży­wa­nych w danej grze kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl


klawiszowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: kla­wi­szo­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: kla­wisz

Wiktionary


klawiszowiec

1. muzyk gra­ją­cy na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych;
2. po­tocz­nie: osoba szyb­ko pi­szą­ca na kla­wia­tu­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. pot. in­stru­men­ta­li­sta gra­ją­cy na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych

Wiktionary

Kla­wi­szo­wiec (rów­nież ke­y­bo­ar­dzi­sta) – muzyk gra­ją­cy na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych. Przed la­ta­mi 60. XX wieku mu­zy­cy gra­ją­cy na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych byli na­zy­wa­ni głów­nie pia­ni­sta­mi lub or­ga­ni­sta­mi. Od po­ło­wy lat 60. XX wieku mno­gość no­wych in­stru­men­tów z kla­wia­tu­ra­mi, które wesz­ły do użyt­ku w mu­zy­ce pop, wy­mo­gła bar­dziej ogól­ny ter­min okre­śla­ją­cy ludzi, któ­rzy na nich grają.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sce­nie kla­wi­szo­wiec oto­czo­ny był kil­ko­ma czer­wo­ny­mi nor­da­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklavʲiˈʃɔvʲjɛt͡s, AS: klavʹišovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawisz m., klawisze nmos., klawisznik m.

 przym. klawiszowy

Wiktionary


klawiszowy

przy­miot­nik od: kla­wisz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kla­wi­sza­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten wir­tu­oz in­stru­men­tów kla­wi­szo­wych i zna­ko­mi­ty śpie­wak w ji­dysz woli jed­nak sam­plo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klawisz mrz. mos., klawiszowiec mos.

Wiktionary


klawiterapia

w me­dy­cy­nie nie­kon­wen­cjo­nal­nej: le­cze­nie przy po­mo­cy kla­wi­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pse­u­do­me­dycz­na prak­ty­ka rze­ko­mo le­czą­ca wszel­kie do­le­gli­wo­ści przez uci­ska­nie skóry za­o­strzo­ny­mi me­ta­lo­wy­mi pa­tycz­ka­mi – kla­wi­ka­mi

Wiktionary


klawiński

naz­wi­sko


SJP.pl


klawo

przy­słó­wek

 (1.1) pot. wspa­nia­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro idę na im­pre­zę. Klawo!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klawy

Wiktionary


klawość

→ klawy


SJP.pl

Patrz:

klawy

klawy

cie­ka­wy, in­te­re­su­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. przest. wspa­nia­ły

 (1.2) gwara. więz. dobry, po­rząd­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pana, jak widzę jest klawy frant, / Nie mnie brać na taki kant.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. klawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajny

Wiktionary


klaziemski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Klaź­mą, do­ty­czą­cy Klaź­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klaźma ż.

Wiktionary


klaśnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klas­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klasnąć dk., klaskać ndk.

 rzecz. klaskanie n.

Wiktionary


klaźma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, lewy do­pływ Oki w do­rze­czu Wołgi;

Wiktionary

Klaź­ma ( "Клязьма") – rzeka w Rosji. Lewy do­pływ Oki, o dłu­go­ści 686 km i po­wierzch­ni do­rze­cza 42,5 tys. km². Jej źró­dła znaj­du­ją się w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Soł­niecz­no­gorsk, a uj­ście w oko­li­cach Ili­no­gor­ska.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. klaziemski

Wiktionary


kld

skrót od: Kon­gres Li­be­ral­no-De­mo­kra­tycz­ny


SJP.pl


kle

wyraz ma­ją­cy na­śla­do­wać głos bo­cia­na, zwy­kle pow­tó­rzo­ny


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. od­głos wy­da­wa­ny przez bo­cia­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­ciek, bo­ciek leci!/ Dalej, żywo, dzie­ci! / Kto bo­cia­na w lot wy­ści­gnie, / Temu kasza nie osty­gnie. // Kle, kle, kle, kle, kle!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɛ, AS: kle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klekot, klekotanie, klekotka

 czas. klekotać

Wiktionary


kleantes

Kle­an­tes z Assos (gr. Κλεάνθης ὁ Ἄσσιος "Kle­ant­hes ho As­sios" łac. "Cle­ant­hes"; ur. ok. 331, zm. ok. 232 p.n.e.) – grec­ki fi­lo­zof, pi­sarz i poeta, przed­sta­wi­ciel sto­i­cyz­mu.

Wikipedia


klebba

naz­wi­sko


SJP.pl


klebeta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ob­mo­wa

Wiktionary


klebetnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka

Wiktionary


klebocon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


klecanka

ro­dzaj owa­dów z ro­dzi­ny oso­wa­tych


SJP.pl


klecewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kle­ce­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja
  • Kle­ce­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Stary Targ

Wikipedia


klecha

1. po­gard­li­wie: ksiądz, du­chow­ny; księ­ży­na, ka­ta­bas, su­kien­ko­wy, suk­ma­niarz, labuś;
2. daw­niej:
a) po­moc­nik pro­bo­szcza;
b) na­u­czy­ciel szkol­ny na wsi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. du­chow­ny, ksiądz

 (1.2) daw. kośc. po­moc­nik pro­bo­szcza, zaz­wy­czaj pra­gną­cy zo­stać du­chow­nym

 (1.3) daw. eduk. na­u­czy­ciel wiej­ski

Wiktionary

Kle­cha ( cle­ri­cus – du­chow­ny) – po­gard­li­we okre­śle­nie du­chow­ne­go, a pier­wot­nie sługa ko­ściel­ny, na­u­czy­ciel, or­ga­ni­sta, kan­tor, dzwon­nik, gra­barz. Nazwa jest zgru­bie­niem od kle­ry­ka bo­wiem służ­ba ko­ściel­na w śred­nio­wie­czu skła­da­ła się głów­nie z nie­dosz­łych księ­ży, któ­rzy z róż­nych przy­czyn nie zdo­by­li świę­ceń, ale znali tro­chę ła­ci­ny, przy­dat­nej w pracy w pa­ra­fii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈklɛxa, AS: kleχa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kleszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katabas, księżyna

Wiktionary


klechda

stare po­da­nie; baśń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­da­nie lu­do­we;

Wiktionary

Klech­da – po­da­nie lu­do­we wią­żą­ce się z miej­sco­wy­mi wie­rze­nia­mi, oby­cza­jo­wo­ścią i tra­dy­cja­mi kul­tu­ral­ny­mi.

Zaz­wy­czaj opo­wia­da o le­gen­dar­nej przesz­ło­ści re­gio­nu, niez­wy­kłych wy­da­rze­niach i po­sta­ciach czy oso­bli­wo­ściach kra­jo­bra­zu. Choć jest spo­krew­nio­na z ba­śnią, jest jed­nak sil­niej osa­dzo­na w re­a­liach spo­łecz­no-oby­cza­jo­wych re­gio­nu, a mniej fan­ta­stycz­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. klechdarz mos.

 przym. klechdowy

Wiktionary


klechdowy

przy­miot­nik od: klech­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z klech­dą, do­ty­czą­cy klech­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klechda ż.

Wiktionary


klechostwo

po­gard­li­wie: du­cho­wień­stwo


SJP.pl


kleciański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Klet­nem, do­ty­czą­cy Klet­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kletno n.

Wiktionary


klecin

Kle­cin (daw­niej niem. "Klet­ten­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Mar­ci­no­wi­ce.

Wikipedia


klecić

1. bu­do­wać coś szyb­ko, nie­sta­ran­nie;
2. po­tocz­nie: two­rzyć coś nie­u­mie­jęt­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skle­cić)

 (1.1) two­rzyć, bu­do­wać coś po­spiesz­nie, nie­u­dol­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są już w dziel­ni­cy za­ha­cza­ją­cej o ma­leń­kie dział­ki, na któ­rych pełno budek kle­co­nych z desek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poklat mrz., klecenie n., sklecenie n., uklecenie n., Klecina ż., kleć ż., klatka ż.

 przym. sklecić dk., uklecić dk.

 przyr. -klectwo, -klecki, -kleta

Wiktionary


klecza

Zo­bacz też: Kle­cza (gmina).

Kle­cza – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Wleń.

Kle­cza to nie­wiel­ka wieś le­żą­ca na Po­gó­rzu Izer­skim, na po­łud­nio­wo-wschod­nim skra­ju Wzgórz Ra­do­mic­kich, na wy­so­ko­ści około 350–440 m n.p.m.

Wikipedia


kleczanów

Kle­cza­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Obra­zów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś ko­ściel­na "Kli­cza­nów" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie san­do­mier­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kle­cza­nów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


kleczek

naz­wi­sko


SJP.pl


kleczew

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Kle­czew – mia­sto po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa wiel­ko­pol­skie­go, w po­wie­cie ko­niń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kle­czew.

W la­tach 1954–1972 mia­sto było sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kle­czew, ale nie na­le­ża­ło do tej gro­ma­dy. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. ko­niń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈklɛt͡ʃɛf, AS: klečef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleczewianin m., kleczewianka ż.

 przym. kleczewski

Wiktionary


kleczewianin

miesz­ka­niec Kle­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kleczewianka

miesz­kan­ka Kle­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kleczewo

Kle­cze­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty.

W skład so­łect­wa "Ra­nie­wo, Kle­cze­wo" wcho­dzą wieś Ra­nie­wo i osada Kle­cze­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


kleczewski

przy­miot­nik od: Kle­czew


SJP.pl


kleczkowo

Klecz­ko­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Tro­szyn. Leży nad rzeką Ruż.

Wikipedia


kleczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kleczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boh­dan Kle­czyń­ski – 1900-1944 – puł­kow­nik, lot­nik
  • Boh­dan Kle­czyń­ski – 1851-1916 – ma­larz
  • Jan Kle­czyń­ski – 1837-1895 – pia­ni­sta
  • Jan Kle­czyń­ski – 1875-1939 – pi­sarz
  • Jan Bap­ty­sta Kle­czyń­ski – 1756-1828 – skrzy­pek, dy­ry­gent i kom­po­zy­tor
  • Józef Kle­czyń­ski – 1841-1900 – sta­ty­styk i de­mo­graf

Wikipedia


kleeberg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Kle­e­berg (1888-1941) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ju­liusz Kle­e­berg (1890-1970) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Minna Kle­e­berg (1841-1878) – po­et­ka ży­dow­sko-nie­miec­ko-ame­ry­kań­ska
  • Sop­hie Kle­e­berg (ur. 1990) – nie­miec­ka lek­ko­at­let­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w pchnię­ciu kulą

Wikipedia


klefedron

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny jako sty­mu­lant


SJP.pl

Kle­fe­dron, 4-CMC, 4-chlo­ro­met­ka­ty­non – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ka­ty­no­nu. Sto­so­wa­ny jako sty­mu­lant. Śro­dek uwal­nia­ją­cy do­pa­mi­nę, no­ra­dre­na­li­nę i se­ro­to­ni­nę. Ba­da­nia na my­szach wska­zu­ją, że jest ne­u­ro­tok­sycz­ny.

Wikipedia


kleft

czło­nek grec­kich grup oporu prze­ciw Tur­kom, szcze­gól­nie ak­tyw­nych w cza­sie pow­sta­nia 1821-1829


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zbroj­ny góral grec­ki wal­czą­cy par­ty­zanc­ko prze­ciw­ko pa­no­wa­niu tu­rec­kie­mu, nie­rzad­ko trud­nią­cy się z po­bu­dek pa­trio­tycz­nych lub za­rob­ko­wych ro­zbo­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie pow­sta­nia grec­kie­go [1821-1832 – red.], które przy­nio­sło kra­jo­wi nie­pod­le­głość, pow­stań­cy, zwani klef­ta­mi, pro­wa­dzi­li prze­ciw­ko Tur­kom walkę par­ty­zanc­ką. W do­słow­nym tłu­ma­cze­niu kleft to ro­zbój­nik, zło­dziej. Pow­stań­cy byli więc w więk­szo­ści ro­zbój­ni­ka­mi.

 (1.1) Byron wraz z set­ka­mi in­nych ochot­ni­ków z Eu­ro­py, na wieść o rze­ziach do­ko­ny­wa­nych na pow­stań­cach grec­kich przez Tur­ków, wy­ru­szył na wojnę za Gre­cję. To praw­da, że byli tacy, co upa­try­wa­li w tym walkę chrze­ści­jan z mu­zuł­ma­na­mi; to praw­da, że klef­to­wie, wcze­śniej zwy­kli ro­zbój­ni­cy, któ­rzy stali się głów­ny­mi bo­ha­te­ra­mi pow­sta­nia, od­bie­ga­li znacz­nie od ro­man­tycz­ne­go wy­o­bra­że­nia he­ro­sów daw­nej Hel­la­dy […].

 (1.1) Oka­za­ło się, że póki klef­to­wie lą­do­wi i mor­scy mieli przed sobą licho uz­bro­jo­ne­go i fa­tal­nie wyć­wi­czo­ne­go żoł­nie­rza i ma­ry­na­rza tu­rec­kie­go, póty tylko mogli mieć na­dzie­ję zwy­cię­stwa — świet­nie wysz­ko­lo­na i po eu­ro­pej­sku zor­ga­ni­zo­wa­na armia i flota egip­ska gro­zi­ły im zu­peł­ną za­gła­dą. Od tej za­gła­dy ura­to­wa­ła Gre­ków in­ter­wen­cja Eu­ro­py.

Wiktionary


kleftiko

grec­ka po­tra­wa z mięsa mło­de­go ja­gnię­cia lub koź­lę­cia


SJP.pl


kleftycki

→ kleft


SJP.pl

Patrz:

kleft

kleiber

[czy­taj: klaj­ber] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Car­los Kle­i­ber
  • Erich Kle­i­ber
  • Mi­chał Kle­i­ber
  • Te­re­sa Su­knie­wicz-Kle­i­ber

Wikipedia


kleiczek

zdrob­nie­nie od: kleik


SJP.pl


kleidło

daw­niej: klej lub inna sub­stan­cja słu­żą­ca do kle­je­nia; spo­i­wo, le­pi­szcze


SJP.pl


kleik

ro­dzaj die­te­tycz­nej po­tra­wy w po­sta­ci wy­wa­ru z kaszy lub ryżu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: klej

 (1.2) kulin. po­tra­wa z roz­go­to­wa­ne­go ryżu lub kaszy, po­da­wa­na głów­nie cho­rym lub dzie­ciom

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kleik (mu­ci­la­go, l.mn. mu­ci­la­gi­nes) – w far­ma­cji, wodny, ko­lo­i­dal­ny rozt­wór związ­ków ta­kich jak np. po­li­sa­cha­ry­dy wiel­ko­czą­stecz­ko­we i po­li­me­ry syn­te­tycz­ne. Zob. też: kle­i­ko­wa­nie skro­bi, kleik skro­bio...
  • kleik – po­tra­wa z roz­go­to­wa­ne­go ryżu (kleik ry­żo­wy) lub kaszy (np. ow­sian­ka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈklɛjik, AS: klei ̯ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klej m., klejówka ż.

 czas. kleić, skleić, sklejać, przykleić, przyklejać, wykleić, wyklejać, przykleić, przyklejać

 przym. klejowy, kleikowy

Wiktionary


kleikować

1. za­pra­wiać karmę kle­i­kiem z mąki i cie­płej wody;
2. wyt­wa­rzać kleik skro­bio­wy


SJP.pl


kleikowy

→ kleik


SJP.pl

Patrz:

kleik

klein

[czy­taj: klajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klein-Ne­u­siedl – gmina w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Bruck an der Le­it­ha
  • Klein St. Paul – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Ka­ryn­tia, w po­wie­cie Sankt Veit an der Glan
  • Klein-Gel­men – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Heers w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Lim­bur­gia, w okrę­gu Ton­ge­ren
  • Klein-Geten – ni­der­landz­ka nazwa miej­sco­wo­ści Ja­u­che­let­te
  • Klein Hal­le­er – ni­der­landz­ka nazwa miej­sco­wo­ści Petit-Hal­let
  • Klein-Rich­he­im – nie­miec­ka nazwa miej­sco­wo­ści Petit-Re­cha­in
  • Klein Bo­na­i­re – wyspa w Ma­łych An­ty­lach
  • Klein Curaçao – wyspa w Ma­łych An­ty­lach
  • Klein Da­ve­la­ar – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Klein Kwar­tier – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Klein Mar­che­na – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Klein Santa Mart­ha – osada (wijk) w miej­sco­wo­ści Soto, w dy­stryk­cie Ban­da­bou, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao

Wikipedia


kleiner

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Isaac Kle­i­ner – po­stać fik­cyj­na, jeden z głów­nych bo­ha­te­rów gry Half-Life 2,
  • Ju­liusz Kle­i­ner (ur. 24 kwiet­nia 1886 we Lwo­wie, zm. 23 marca 1957 w Kra­ko­wie) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry pol­skiej ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia,
  • Karl Kle­i­ner (1705–1780) – nie­miec­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki,
  • Ser­gio Kle­i­ner (ur. 1936) – aktor ar­gen­tyń­ski,
  • Wi­told Kle­i­ner (1929–2018) – pol­ski ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor na Uni­wer­sy­te­cie Ja­giel­loń­skim.

Wikipedia


kleist

Kle­ist (Clest, Kle­yst, Klejst, Kle­i­sters) – nie­miec­ki, kur­landz­ki i po­mor­ski herb szla­chec­ki, uży­wa­ny przez starą sło­wiań­ską ro­dzi­nę wy­wo­dzą­cą się z Po­mo­rza Za­chod­nie­go.

Wikipedia


kleistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kle­i­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kleisty

Wiktionary


kleisty

ma­ją­cy wła­ści­wo­ści kle­ją­ce; lepki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o wła­ści­wo­ściach kle­je­nia się, cią­gną­cy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na śnia­da­nie do­sta­li­śmy gęstą, kle­i­stą papkę przy­go­to­wa­ną z mąki ku­ku­ry­dzia­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naklejeczka ż., klej m., kleistość ż., klejenie n.

 przym. klejowaty

 przysł. kleiście

 czas. kleić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klejowaty, klajstrowaty, maziowaty, mazisty

Wiktionary


kleić

złą­czać coś ze sobą za po­mo­cą kleju


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) łą­czyć coś za po­mo­cą kleju, skle­jać coś z czymś

 (1.2) slang. przen. ro­zu­mieć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kleić się

 (2.1) mieć zdol­ność kle­je­nia

 (2.2) przy­wie­rać do cze­goś

 (2.3) być spo­co­nym

 (2.4) przen. na­mol­nie pró­bo­wać przy­tu­lać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daw­niej sto­so­wa­no ma­gne­to­fo­ny szpu­lo­we, przy któ­rych trze­ba było spę­dzać czas z ży­let­ką i taśmą kle­ją­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛjit͡ɕ, AS: klei ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleik m., klej m., klejenie n., klejówka ż., naklejeczka ż., odklejanie n., odklejenie n.

 czas. pokleić, skleić, przykleić, nakleić, rozklejać, rozkleić, wkleić

 przym. kleisty, klejowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lepić

 (1.2) czaić bazę, czaić, kumać czaczę

Wiktionary


klej

lepka sub­stan­cja słu­żą­ca do skle­ja­nia, łą­cze­nia przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lepka sub­stan­cja, ro­dzaj spo­i­wa uży­wa­ne­go do łą­cze­nia przed­mio­tów;

 (1.2) bud. za­pra­wa bu­dow­la­na przy­go­to­wa­na fa­brycz­nie, słu­żą­ca do łą­cze­nia z po­dło­żem względ­nie drob­nych ele­men­tów bu­dow­la­nych, np. płyt ce­ra­micz­nych, sty­ro­pia­nu, in­nych ele­men­tów wy­koń­cze­nio­wych, izo­la­cyj­nych

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kleić

Wiktionary

Klej – sub­stan­cja, która wpro­wa­dzo­na mię­dzy po­wierzch­nie przy­le­ga­ją­ce dwóch przed­mio­tów, wy­ko­na­nych z ta­kich sa­mych lub róż­nych ma­te­ria­łów, umoż­li­wia trwa­łe ich po­łą­cze­nie w pro­ce­sie kle­je­nia. Kleje są za­li­cza­ne do ma­te­ria­łów po­wierzch­nio­wo czyn­nych (po­dob­nie jak farby, la­kie­ry i de­ter­gen­ty), któ­rych cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest zwięk­sza­nie ad­hez­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idź do skle­pu po klej i no­życz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɛj, AS: klei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naklejka ż., kleik m., klejówka m., naklejeczka ż.

 czas. kleić, przykleić, nakleić, skleić, pokleić, wkleić

 przym. klejący, kleisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klajster, gluta, lepik, lepidło, lep

Wiktionary


klej-kodesz

przed­mio­ty kultu re­li­gij­ne­go w sy­na­go­dze lub domu ży­dow­skim; świę­te na­czy­nia


SJP.pl


klejarka

urzą­dze­nie pó­ła­u­to­ma­tycz­ne słu­żą­ce do kle­je­nia i sca­la­nia


SJP.pl


klejarnia

kle­jow­nia;
1. za­kład prze­my­sło­wy pro­du­ku­ją­cy klej;
2. dział za­kła­du zaj­mu­ją­cy się kle­je­niem, skle­ja­niem cze­goś


SJP.pl


klejarski

do­ty­czą­cy kleju, kle­je­nia


SJP.pl


klejarz

pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się kle­je­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się skle­ja­niem cze­goś

Wiktionary


klejce

przy­rząd ści­ska­ją­cy świe­żo skle­jo­ne po­wierzch­nie (ter­min rze­mieśl­ni­czy)


SJP.pl


klejda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. su­kien­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klejd

Wiktionary


klejek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kle­jów­ko­wa­tych


SJP.pl


klejenie

kle­i­sta ciecz, która wy­peł­nia niek­tó­re tkan­ki no­wot­wo­ro­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kleić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La­mi­na­ty są opa­ko­wa­nia­mi kil­ku­war­stwo­wy­mi, w któ­rych po­szcze­gól­ne ma­te­ria­ły łą­czo­ne są po­przez zgrze­wa­nie lub kle­je­nie (bez­won­nym i nie­tok­sycz­nym kle­jem).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kleić

 rzecz. naklejeczka ż.

 przym. kleisty

Wiktionary


klejeń

kle­i­sta ciecz, która wy­peł­nia niek­tó­re tkan­ki no­wot­wo­ro­we


SJP.pl


klejnocik

zdrob­nie­nie od: klej­not


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od klej­not

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie klej­not, lecz tylko mały klej­no­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klejnot m., klejnoty nmos.

Wiktionary


klejnocki

naz­wi­sko


SJP.pl


klejnot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. dro­go­cen­ny ka­mień lub wyrób ju­bi­ler­ski

 (1.2) przen. cenna rzecz lub osoba

 (1.3) ozdo­ba hełmu ry­cer­skie­go

 (1.4) he­rald. część herbu szla­chec­kie­go znaj­du­ją­ca się nad heł­mem lub ko­ro­ną

 (1.5) daw. pot. herb szla­chec­ki

 (1.6) god­ność szla­chec­ka

 (1.7) lm. zob. klej­no­ty.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klej­not – ina­czej ka­mień szla­chet­ny
  • klej­not – ozdob­ne zwień­cze­nie hełmu
  • klej­not – ele­ment he­ral­dycz­ny
  • Klej­not – wa­riant te­le­wi­zo­ra Szma­ragd 902, z 21 ca­lo­wym ki­ne­sko­pem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­bab­cia po­da­ro­wa­ła mi złoty pier­ścień z tur­ku­so­wym klej­no­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klejnotka ż., klejnoty nmos., klejnotni mos.

:: zdrobn. klejnocik m.

 przym. klejnotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamień szlachetny, biżuteria, cenność, kosztowność, skarb

 (1.2) skarb, oczko w głowie, cudo

 (1.5) herb

 (1.6) szlachectwo

Wiktionary


klejnotka

słod­ko­wod­ny pier­wot­niak; eu­gle­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) słod­ko­wod­ny pier­wot­niak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­gle­na – ro­dzaj
  • Eu­gle­na zie­lo­na – ga­tu­nek

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. klejnot mrz., klejnoty nmos.

Wiktionary


klejnotnik

ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny klej­not­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. szli­fierz klej­no­tów

 (1.2) daw. szlach­cic her­bo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klejnot mrz., klejnoty lm nm.

Wiktionary


klejnotnikowate

o ce­chach klej­not­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


klejnotnikowaty

o ce­chach klej­not­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


klejnoty

1. bi­żu­te­ria, kosz­tow­no­ści;
2. po­tocz­nie: mę­skie jądra; zbuki


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: klej­not

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) eufem. mę­skie na­rzą­dy płcio­we

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klej­no­ty – ka­mie­nie szla­chet­ne
  • Klej­no­ty – po­wieść Wło­dzi­mie­rza Pe­rzyń­skie­go z 1930
  • Klej­no­ty – po­wieść Da­niel­le Steel z 1992
  • Klej­no­ty – film z 1992 roku
  • klej­not

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Jacek spadł z ro­we­ru i po­tłukł sobie klej­no­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klejnotka ż., klejnot mrz., klejnotnik mos.

:: zdrobn. klejnocik m.

 przym. klejnotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) męskość, przyrodzenie, jaja, jajka, jądra, klejnoty rodowe

Wiktionary


klejnowo

Klej­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


klejnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


klejnówko

Klej­nów­ko (niem. "Kle­nau-Gut") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. Osada znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


klejodajny

wy­dzie­la­ją­cy lepką, kle­i­stą sub­stan­cję; kle­jo­rod­ny


SJP.pl


klejonka

1. sztyw­ne, mocno kroch­ma­lo­ne płót­no kra­wiec­kie wszy­wa­ne w śro­dek koł­nie­rza, man­kie­tów, klap itp.;
2. cien­ka deska skle­jo­na z kilku warstw drew­na;
3. narta kle­jo­na z kilku warstw róż­ne­go ro­dza­ju drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­ka deska skle­jo­na z kilku warstw drew­na

Wiktionary

Kle­jon­ka – ro­dzaj płyty me­blo­wej sto­so­wa­nej w me­blar­stwie lub kan­tów­ki i kra­wę­dzia­ki o róż­nym prze­kro­ju pro­du­ko­wa­ne z drew­na kle­jo­ne­go war­stwo­wo na gru­bość sto­so­wa­ne w bu­dow­nict­wie i sto­lar­ce bu­dow­la­nej. Kle­jon­ka naj­czę­ściej pro­du­ko­wa­na jest z li­te­go drew­na ga­tun­ków li­ścia­stych lub igla­stych. Płyta jest kle­jo­na na dwa spo­so­by: z la­me­li tar­ci­cy litej (drew­no kle­jo­ne na sze­ro­ko­ści) lub łą­czo­nej na mi­krow­cze­py (drew­no kle­jo­ne na dłu­go­ści i sze­ro­ko­ści).

Wikipedia


klejopodobny

ma­ją­cy wła­ści­wo­ści kleju; lepki; kle­i­sty


SJP.pl


klejoporek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny strocz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


klejorodny

wy­dzie­la­ją­cy lepką, kle­i­stą sub­stan­cję; kle­jo­daj­ny


SJP.pl


klejowaty

lepki, kle­i­sty, ma­ją­cy wła­ści­wo­ści kleju


SJP.pl


klejownia

kle­jar­nia;
1. za­kład prze­my­sło­wy pro­du­ku­ją­cy klej;
2. dział za­kła­du zaj­mu­ją­cy się kle­je­niem, skle­ja­niem cze­goś


SJP.pl


klejowy

przy­miot­nik od: klej


SJP.pl


klejstenes

ateń­ski po­li­tyk ży­ją­cy na prze­ło­mie VI i V w. p.n.e.; Kli­ste­nes


SJP.pl

Klej­ste­nes (gr. Κλεισθένης "Kle­ist­he­nes") – po­li­tyk ateń­ski, ży­ją­cy na prze­ło­mie VI i V w. p.n.e. Był synem Me­ga­kle­sa i Aga­ri­sty. Ojcem jego matki był Klej­ste­nes (tyran Sy­kio­nu).

Choć Klej­ste­nes po­zo­sta­je fun­da­men­tal­ną po­sta­cią w hi­sto­rio­gra­fii kla­sycz­nej, jego dzie­dzict­wo pod­le­ga­ło zna­czą­cej re­wiz­ji.

Wikipedia


klejstogamia

szcze­gól­ny ro­dzaj sa­mo­pyl­no­ści za­cho­dzą­cy w pą­kach kwia­to­wych


SJP.pl

Klej­sto­ga­mia (gr. "kle­i­stos" – zam­knię­ty, "gameo" – za­wie­ram mał­żeń­stwo) – szcze­gól­ny ro­dzaj sa­mo­pyl­no­ści za­cho­dzą­cy w zam­knię­tym kwie­cie. Kwia­ty klej­sto­ga­micz­ne po­zo­sta­ją cały czas zam­knię­te, płat­ki ko­ro­ny są czę­sto zre­du­ko­wa­ne, zmniej­szo­na bywa licz­ba prę­ci­ków. Doj­rze­wa w nich jed­nak pyłek, który wy­sy­pu­jąc się z pyl­ni­ków tra­fia na zna­mię słup­ka, po czym do­cho­dzi do za­płod­nie­nia.

Wikipedia


klejstotecjum

typ owoc­ni­ka u grzy­bów


SJP.pl

Klej­sto­te­cjum (l.mn. kle­i­sto­te­cja, cle­i­stot­he­cium) – ro­dzaj owoc­ni­ka u wor­kow­ców. Nazwa po­cho­dzi od dwóch grec­kich słów: "kle­i­stós" oz­na­cza­ją­ce­go "zam­knię­ty"’ i "théke" – scho­wa­nie, skrzy­nia.

Klej­so­te­cjum to owoc­nik cał­ko­wi­cie zam­knię­ty, bez ot­wo­ru.

Wikipedia


klejówkowate

o ce­chach kle­jów­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Kle­jów­ko­wa­te ("Gomp­hi­dia­ce­ae" Maire ex Jülich) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu bo­ro­wi­kow­ców ("Bo­le­ta­les").

Wikipedia


klejówkowaty

o ce­chach kle­jów­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


kleknąć

daw­niej: wydać dźwięk pow­sta­ją­cy przy ude­rze­niu o sie­bie twar­dych przed­mio­tów; za­ło­sko­tać, za­ter­ko­tać, za­kle­ko­tać


SJP.pl


klekocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kle­kot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klekot m.

Wiktionary


klekot

po­tocz­nie o zni­szczo­nym urzą­dze­niu, ma­szy­nie, po­jeź­dzie; grat, gru­chot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. od­głos wy­da­wa­ny przez bo­cia­ny

 (1.2) ter­ko­ta­nie ma­szy­ny lub mo­to­ru

 (1.3) stary przed­miot, naj­czę­ściej in­stru­ment lub urzą­dze­nie

 (1.4) przest. ko­ściel­na drew­nia­na ko­łat­ka

Wiktionary

Kle­kot – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Wło­szczo­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad da­cha­mi chat roz­legł się bo­cia­ni kle­kot.

 (1.2) Znam me­cha­ni­ka, który po kle­ko­cie sil­ni­ka po­tra­fi oce­nić skalę pro­ble­mu.

 (1.3) Piw­ni­cę dziad­ka Józka wy­peł­nia­ją nie­u­ży­tecz­ne kle­ko­ty.

 (1.4) W Wiel­ki Pią­tek w ko­ście­le używa się kle­ko­tów za­miast dzwon­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klekotka ż., klekotnica ż., klekotun m., klekotanie n., klekocik mrz.

 czas. klekotać ndk.

 przym. klekotliwy

 wykrz. kle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klekotanie

 (1.2) klekotanie

 (1.3) grat, rzęch, rupieć

Wiktionary


klekotania

1. od­głos wy­da­wa­ny przez bo­cia­na;
2. po­tocz­nie: dźwięk wy­da­wa­ny przez pra­cu­ją­ce ma­szy­ny lub ich czę­ści


SJP.pl


klekotanie

1. od­głos wy­da­wa­ny przez bo­cia­na;
2. po­tocz­nie: dźwięk wy­da­wa­ny przez pra­cu­ją­ce ma­szy­ny lub ich czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie kle­ko­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są też pewne ce­re­mo­nie bo­cia­nie po­le­ga­ją­ce na mo­du­lo­wa­niu głosu pod­czas kle­ko­ta­nia, na prze­krzy­wia­niu szyi oraz głowy, na trze­po­ta­niu skrzy­dła­mi itd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klekot m., klekotka ż., klekotnica ż., klekotun m.

 czas. klekotać ndk.

 przym. klekotliwy

 wykrz. kle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klekot

Wiktionary


klekotać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kle­ko­tać)

 (1.1) o bo­cia­nie wy­da­wać od­gło­sy dzio­bem, kła­pać

 (1.2) o mo­to­rze wy­da­wać war­kot

 (1.3) pot. pa­plać, traj­ko­tać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­ło się wio­sen­nie, na dachu kle­ko­tał bo­ciek.

 (1.2) Jego sa­mo­chód to wiel­ka kle­ko­czą­ca czor­top­chaj­ka.

 (1.3) Zuza co­dzien­nie przy śnia­da­niu kle­ko­cze mi nad łbem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klekot m., klekotka ż., klekotnica ż., klekotun m., klekotanie n.

 czas. zaklekotać dk.

 przym. klekotliwy

 wykrz. kle

Wiktionary


klekotka

1. po­tocz­nie: ko­bie­ta mó­wią­ca dużo i szyb­ko, czę­sto bez sensu; traj­kot­ka, ple­ciuch, plo­ciuch, ple­ciu­ga;
2. prze­sta­rza­łe: ko­łat­ka wy­ko­na­na z drew­na;
3. w gór­nict­wie: urzą­dze­nie do me­cha­nicz­ne­go prze­su­wa­nia prze­no­śni­ka, któ­rym tran­spor­tu­je się fe­dru­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. kle

 rzecz. klekot mrz., klekotanie n., klekotun mzw.

 czas. klekotać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


klekotliwy

wy­da­ją­cy dźwięk po­dob­ny do kle­ko­ta­nia bo­cia­na; kle­ko­czą­cy


SJP.pl


klekotnica

wie­lo­ga­tun­ko­wa ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; kro­to­la­ria


SJP.pl

Kle­kot­ni­ca, kro­ta­la­ria, gru­chat­ka ("Cro­ta­la­ria" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je około 700 ga­tun­ków (715 ga­tun­ków o naz­wach zwe­ry­fi­ko­wa­nych i za­ak­cep­to­wa­nych wy­mie­nia baza da­nych "Plants of the World"). Naj­więk­sza ich licz­ba ro­śnie we wschod­niej i po­łud­nio­wej Afry­ce (ok.

Wikipedia


klekotowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kle­ko­to­wo – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Sie­mia­ty­cze.
  • Kle­ko­to­wo – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Sta­wi­gu­da.

Wikipedia


klekotun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bia­ły­stok. bo­cian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klekot m., klekotka ż., klekotnica ż., klekotanie n.

 czas. klekotać ndk.

 przym. klekotliwy

Wiktionary


klekoty

po­tocz­nie o zni­szczo­nym urzą­dze­niu, ma­szy­nie, po­jeź­dzie; grat, gru­chot


SJP.pl


klekowiec

Kle­ko­wiec – przy­sió­łek wsi Bobry w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ra­dom­sko, miej­sco­wość w do­li­nie rzeki Warty, po­ło­żo­na w po­bli­żu po­to­ku Bry­li­sko.

Wikipedia


klekowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kleks

1. plama z atra­men­tu
2. daw­niej: barw­na plama na obra­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) plama atra­men­tu lub tuszu na pa­pie­rze

 (1.2) kulin. nie­wiel­ka ilość bitej śmie­ta­ny, jo­gur­tu, sosu itp. po­ło­żo­na na po­tra­wie

 (1.3) pot. barw­na plama na obra­zie, sta­no­wią­ca część kom­po­zy­cji ma­lar­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pan Kleks – ty­tu­ło­wy bo­ha­ter Aka­de­mii pana Klek­sa Jana Brze­chwy
  • Jonka, Jonek i Kleks – bo­ha­te­ro­wie ko­mik­sów Szar­lo­ty Pawel

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praca do­mo­wa dziec­ka była po­kry­ta atra­men­to­wy­mi klek­sa­mi.

 (1.2) Na wierz­chu wu­zet­ka jest ude­ko­ro­wa­na po­le­wą cze­ko­la­do­wą i klek­sem z bitej śmie­ta­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. kleksik mrz.

Wiktionary


kleksik

zdrob­nie­nie od: kleks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kleks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kleks, lecz tylko mały klek­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleks m.

Wiktionary


klektać

1. o głusz­cu: wy­da­wać dźwięk w cza­sie toków;
2. daw­niej: kle­ko­tać


SJP.pl


klem

1. za­cisk mo­cu­ją­cy kable za­si­la­ją­ce do aku­mu­la­to­ra;
2. za­cisk mo­cu­ją­cy szynę do to­ro­wi­ska


SJP.pl


klema

1. za­cisk mo­cu­ją­cy kable za­si­la­ją­ce do aku­mu­la­to­ra;
2. za­cisk mo­cu­ją­cy szynę do to­ro­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mot. techn. za­cisk aku­mu­la­to­ro­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk klyma

Wiktionary


klematis

ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych, o drew­nie­ją­cych ło­dy­gach i du­żych, barw­nych kwia­tach, do­ra­sta­ją­ca do 8 me­trów dłu­go­ści; cle­ma­tis, po­woj­nik


SJP.pl


klembowski

przy­miot­nik od: Klem­bów


SJP.pl


klembów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Klem­bów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Klem­bów. Ma sta­tus so­łect­wa. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa rzeka Cien­ka, do­pływ Rzą­dzy.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Klem­bo­wo" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ka­mie­niec­kim ziemi nur­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


klemczak

naz­wi­sko


SJP.pl


klemencice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Kle­men­ci­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Wo­dzi­sław. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 7.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


klemencja

imię żeń­skie


SJP.pl

Kle­men­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kle­mens. Imie­ni­ny ob­cho­dzi 21 marca.

[]. W Pol­sce imię to zo­sta­ło za­pi­sa­ne po raz pier­wszy w 1265, czyli dużo wcze­śniej od po­krew­nej Kle­men­ty­ny, która roz­po­wszech­ni­ła się do­pie­ro w XVIII wieku, ale obec­nie jest mniej od Kle­men­ty­ny znane.

Wikipedia


klemens

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kle­mens – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „czło­wiek o ła­god­nym uspo­so­bie­niu”, „de­li­kat­ny”, „po­błaż­li­wy”. Jego żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest Kle­men­cja.

Kle­mens imie­ni­ny ob­cho­dzi 23 stycz­nia, 17 lu­te­go, 15 marca, 20 marca, 10 wrze­śnia, 20 wrze­śnia, 23 li­sto­pa­da i 4 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­za­jutrz wuj Kle­mens nie wstał już z łóżka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛ̃mɛ̃w̃s, AS: klẽmẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klemencja ż., Klemensowa ż., Klemensowo n., Klemensów mrz.

:: zdrobn. Klimek mos.

 przym. Klemensowy

Wiktionary


klemensiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Kle­men­sie­wicz – poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji VI i VII ka­den­cji
  • Hanna Kle­men­sie­wicz (Anna Sko­czy­las) – pol­ska pi­sar­ka, po­et­ka, ab­sol­went­ka kra­kow­skiej ASP
  • Ru­dolf Kle­men­sie­wicz – au­striac­ki le­karz, pa­to­log
  • Zenon Kle­men­sie­wicz – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go, czło­nek PAN
  • Zyg­munt Kle­men­sie­wicz – pol­ski po­li­tyk, poseł do au­striac­kiej Rady Pań­stwa oraz na Sejm Usta­wo­daw­czy II RP, se­na­tor, pu­bli­cy­sta, fi­la­te­li­sta i ko­lek­cjo­ner eks­li­bri­sów
  • Zyg­munt Alek­san­der Kle­men­sie­wicz – pol­ski che­mik i fizyk, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Lwow­skiej i Po­li­tech­ni­ki Ślą­skiej, ta­ter­nik, fo­to­graf

Wikipedia


klemensik

zdrob­nie­nie od: Kle­mens (imię mę­skie)


SJP.pl


klemensikowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kle­men­si­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


klemensostwo

Kle­mens z mał­żon­ką; Kle­men­so­wie


SJP.pl


klemensowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Kle­men­sa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Kle­men­so­wo

 (2.2) D. lp. od: Kle­men­sów

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Kle­men­so­wy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1-2) W so­bo­tę wy­bio­rę się do Kle­men­so­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Klemens.

Wiktionary


klemensowie

imię mę­skie


SJP.pl


klemensowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kle­men­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Kle­men­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Kle­men­so­wą cha­łu­pą rosną dwa stare je­sio­ny.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Kle­men­so­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Pio­tro­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klemens mos.

Wiktionary


klement

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


klementowice

Kle­men­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Kurów.

Wieś zo­sta­ła za­ło­żo­na przez Kle­men­sa herbu Szre­nia­wa pod ko­niec XIV wieku. Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


klementyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Kle­men­ty­na

Wiktionary

Kle­men­tyn – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od imie­nia Kle­mens. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Kle­men­tyn, wspo­mi­na­ny razem ze świę­ty­mi św. Fi­lo­me­nem i Te­o­do­tem.

Kle­men­tyn imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wał się Kle­men­tyn i miał dobry gust.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klementyna ż., Klementynka ż., klementynka ż.

Wiktionary


klementyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kle­men­tyn

Wiktionary

Kle­men­ty­na – żeń­ski od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go imie­nia Kle­men­tyn.

Imię spo­ty­ka­ne nie­zbyt czę­sto w XVIII wieku pod wpły­wem li­te­ra­tu­ry, na­to­miast po­krew­ne imię Kle­men­cy­ja znane było w 1265. W XXI wieku imię Kle­men­ty­na po­zo­sta­je rzad­kie. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 1712 ko­biet o imie­niu Kle­men­ty­na na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To Kle­men­ty­na za­ło­ży­ła za domem, w parku scho­dzą­cym ta­ra­sa­mi w dół, gra­bo­we szpa­le­ry na fran­cu­ską modłę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklɛ̃mɛ̃nˈtɨ̃na, AS: klẽmẽntỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klementyn mos., klementynka ż.

:: zdrobn. Klementynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Klementynka

Wiktionary


klementyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kle­men­ty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


klementynka

od­mia­na man­da­ryn­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. tro­pi­kal­ne drze­wo owo­co­we, krzy­żów­ka man­da­ryn­ki z po­ma­rań­czą gorz­ką

 (1.2) spoż. kulin. owoc kle­men­tyn­ki (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kle­men­tyn­ka (ro­śli­na) – owoc tro­pi­kal­ny, cy­trus
  • Kle­men­tyn­ka – fran­cu­ski se­rial ani­mo­wa­ny
  • Kle­men­tyn­ka – forma zdrob­nia­ła imie­nia Kle­men­ty­na
  • Ze­spół dwor­sko-par­ko­wy „Kle­men­tyn­ka” – za­byt­ko­wy ze­spół bu­dyn­ków mie­szczą­cy się w Żywcu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owoce kle­men­tyn­ki mają ciem­no­po­ma­rań­czo­wy miąższ.

 (1.2) Ku­pi­my tro­chę kle­men­ty­nek na nie­dzie­lę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klementynka ż., Klementyn mos., Klementyna ż.

Wiktionary


klementynów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kle­men­ty­nów – część wsi Stary Maj­dan w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec
  • Kle­men­ty­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Niedź­wia­da
  • Kle­men­ty­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Su­le­jów
  • Kle­men­ty­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gło­wa­czów

Wikipedia


klementyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pon­ty­fi­ka­tu pa­pie­ża o imie­niu Kle­mens, zwią­za­ny z pon­ty­fi­ka­tem pa­pie­ża Kle­men­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O kra­dzie­ży koron kle­men­tyń­skich opo­wie­dział nam jeden z jas­no­gór­skich prze­wod­ni­ków.

 (1.1) Okaz­ją do tego były na­gro­dy przyz­na­wa­ne mło­dym ar­ty­stom przez Aka­de­mię św. Łu­ka­sza w ra­mach tzw. Kon­kur­sów Kle­men­tyń­skich.

Wiktionary


klemować

uci­skać (np. pę­po­wi­nę, tęt­ni­cę) lub łą­czyć (np. brze­gi rany) za po­mo­cą klemu


SJP.pl


klenbuterol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie oraz jako śro­dek do­pin­gu­ją­cy; clen­bu­te­rol


SJP.pl

Klen­bu­te­rol ( clen­bu­te­ro­lum) – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek z grupy β2-mi­me­ty­ków, roz­sze­rza­ją­cy os­krze­la. W Pol­sce nie jest sto­so­wa­ny w le­cze­niu ludzi, po­dob­nie jak w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. W kra­jach eu­ro­pej­skich zo­stał wy­co­fa­ny z lecz­nict­wa w 1988, po afe­rze z DES.

Wikipedia


klenczon

naz­wi­sko


SJP.pl


klenica

Kle­ni­ca ( "Kle­i­nitz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Bo­ja­dła.

Wikipedia


kleniec

daw­niej: de­secz­ka (zwy­kle dę­bo­wa lub osi­no­wa) uży­wa­na do kry­cia da­chów


SJP.pl


kleniowy

→ kleń


SJP.pl

Patrz:

kleń

kleofas

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kle­o­fas – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Pow­sta­ło ono przez skró­ce­nie Κλεοπατρος (Kle­o­pa­tros), które sta­no­wi zło­że­nie czło­nów κλεος ("kleos") „chwa­ła, sława” i πατρος ("pa­tros") „ojca, oj­cow­ska” (zob. też Kle­o­pa­tra).

W chrze­ści­jań­stwie pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Kle­o­fas ("Kle­o­pas"), uczeń Je­zu­sa Chry­stu­sa, który jako jeden z pier­wszych po Marii Mag­da­le­nie wi­dział Go po zmart­wychw­sta­niu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: klɛˈɔfas, AS: kleofas

Wiktionary


kleofasek

zdrob­nie­nie od: Kle­o­fas (imię mę­skie)


SJP.pl


kleofaskowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kle­o­fa­ska lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kleofasostwo

Kle­o­fas z mał­żon­ką; Kle­o­fa­so­wie


SJP.pl


kleofasowie

Kle­o­fas z mał­żon­ką; Kle­o­fa­so­stwo


SJP.pl


kleofasowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kle­o­fa­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kleome

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z rzędu ka­pu­stow­ców


SJP.pl

Kle­o­me ("Cle­o­me" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych lub drew­nie­ją­cych bylin z ro­dzi­ny "Cle­o­ma­ce­ae". W przesz­ło­ści i w niek­tó­rych współ­czes­nych uję­ciach do ro­dza­ju tego za­li­cza­nych było od około 75, przez ponad 120 do ponad 200 ga­tun­ków. W re­wiz­ji tak­so­no­micz­nej w 2007 za­pro­po­no­wa­no po­zo­sta­wie­nie w nim tylko około 20 ga­tun­ków, po­zo­sta­łe prze­no­sząc do ro­dza­jów "Ari­ve­la", "Cle­o­ser­ra­ta", "Gy­nan­drop­sis" i "Ta­re­na­ya". W bazie tak­so­no­micz­nej "Plants of the World On­li­ne" ro­dzaj jest sze­ro­ko uj­mo­wa­ny.

Wikipedia


kleopatra

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. kró­lo­wa Tra­cji; córka Bo­re­a­sza i Orej­tyi oraz żona Fi­ne­u­sa;

 (1.2) mitgr. córka Idasa i Mar­pes­sy oraz żona Me­le­a­gra;

 (1.3) imię|pol­ski|ż.;

 (1.4) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 216, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id, od­kry­ta w 1880 r.;

Wiktionary

Kle­o­pa­tra VII Fi­lo­pa­tor ( Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ; ur. 69 rok p.n.e., zm. 12 sierp­nia 30 roku p.n.e. w Alek­san­drii) – ostat­nia kró­lo­wa hel­le­ni­stycz­ne­go Egip­tu, pa­nu­ją­ca w la­tach 51–30 p.n.e.

No­si­ła ty­tu­ły: „Kró­lo­wa, Nowa Bo­gi­ni, Bo­gi­ni Mi­łu­ją­ca Ojca, Bo­gi­ni Mi­łu­ją­ca Oj­czyz­nę”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Mam na imię Kle­o­pa­tra i stu­diu­ję egip­to­lo­gię na Uni­wer­sy­te­cie War­szaw­skim.

 (1.3) 7 stycz­nia, 1 lipca i 20 paź­dzier­ni­ka przy­pa­da­ją imie­ni­ny Kle­o­pa­try.

 (1.4) Kle­o­pa­tra po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklɛɔˈpatra, AS: kleopatra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Klea ż., Kleo ż.

 przym. przest. gwara. Kleopatrzyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zdrobn. Klea, Kleo

Wiktionary


kleopatrzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kle­o­pa­try lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kleosin

Kle­o­sin – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Juch­no­wiec Ko­ściel­ny. Leży przy gra­ni­cy z Bia­łym­sto­kiem, tuż przy linii ko­le­jo­wej Bia­ły­stok–Cze­rem­cha. W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się Wy­dział In­ży­nie­rii Za­rzą­dza­nia Po­li­tech­ni­ki Bia­ło­stoc­kiej.

Wikipedia


klep

przy­rząd do za­pę­dza­nia ryb w sieci


SJP.pl


klepacki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frank Kle­pac­ki (ur. 1974) – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Ma­rian Kle­pac­ki (1947–1999) – pol­ski prze­stęp­ca
  • Wi­told Kle­pac­ki (1897–1960) – pol­ski le­karz
  • Zbi­gniew Kle­pac­ki (ur. 1966) – pol­ski me­ne­dżer
  • Zyg­munt Kle­pac­ki (1948–2020) – pol­ski tre­ner
  • Zofia No­ce­ti-Kle­pac­ka (ur. 1986) – pol­ska wind­sur­fer­ka

Wikipedia


klepacz

1. daw­niej: fał­szy­wa, po­dra­bia­na przez fał­sze­rzy mo­ne­ta;
2. młot uży­wa­ny w fa­bry­kach wy­ro­bów me­ta­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. po­dra­bia­na mo­ne­ta

 (1.2) met. młot uży­wa­ny w fa­bry­ce wy­ro­bów me­ta­lo­wych

 (1.3) rzad. lub dial. przy­rząd do kle­pa­nia lnu lub ko­no­pii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kle­pacz – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, w gmi­nie Pri­lep
  • Kle­pacz – po­pu­lar­na nazwa fał­szy­wej mie­dzia­nej mo­ne­ty drob­nej
  • Alek­san­der Kle­pacz – pol­ski wo­ka­li­sta, autor tek­stów i pio­se­nek
  • Apo­lo­nia Kle­pacz – pol­ska po­li­tyk, se­na­tor
  • Ma­ciej Kle­pacz – pol­ski funk­cjo­na­riusz służb spe­cjal­nych
  • Mi­chał Kle­pacz – rzym­sko­ka­to­lic­ki bi­skup
  • Rafał Kle­pacz – pol­ski dzia­łacz har­cer­ski
  • Sta­ni­sław Kle­pacz – pol­ski woj­sko­wy, ofi­cer WP i AK
  • Wi­told Kle­pacz – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, in­ży­nier bu­dow­nict­wa, poseł na Sejm
  • Wła­dy­sław Kle­pacz – pol­ski in­for­ma­tyk, dzien­ni­karz i po­pu­la­ry­za­tor tech­ni­ki
  • Kle­pa­cze

Wikipedia

Synonimy:

 (1.3) war. klepaczka

Wiktionary


klepaczka

przy­rząd do kle­pa­nia lnu lub ko­no­pi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd do kle­pa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kle­pacz­ka – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Star­cza
  • Kle­pacz­ka – część wsi Ka­mie­ni­ca Pol­ska, w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Ka­mie­ni­ca Pol­ska
  • Kle­pacz­ka – część wsi Opa­tów, w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Opa­tów
  • Kle­pacz­ka – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Wrę­czy­ca Wiel­ka
  • Kle­pacz­ka – dawna gmina

Wikipedia


klepadło

małe ko­wa­dło, na któ­rym opie­ra się przed­miot z bla­chy przy kle­pa­niu młot­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj ma­łe­go ko­wad­la, na któ­rym opie­ra się przed­miot z bla­chy przy kle­pa­niu młot­kiem

Wiktionary


klepak

1. młot do kle­pa­nia bla­chy;
2. po­tocz­nie: drob­na mo­ne­ta;
3. po­tocz­nie: czło­wiek ga­dat­li­wy;
4. ma­szy­na do wstęp­ne­go oczy­szcza­nia su­row­ca włó­kien­ni­cze­go o dużym za­nie­czy­szcze­niu; kle­par­ka


SJP.pl


klepalność

zdol­ność me­ta­lu do zmia­ny kształ­tu pod wpły­wem kucia; ko­wal­ność, kuj­ność


SJP.pl


klepalny

o me­ta­lach: da­ją­cy się łatwo kuć; kujny, ko­wal­ny


SJP.pl


klepanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kle­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uklepać, wklepywać, zaklepać, klepać ndk.

Wiktionary


klepaniec

daw­niej: po­dra­bia­na przez fał­sze­rzy mo­ne­ta; kle­pacz


SJP.pl


kleparka

ma­szy­na do wstęp­ne­go oczy­szcza­nia su­row­ca włó­kien­ni­cze­go o dużym za­nie­czy­szcze­niu; kle­pak


SJP.pl

Kle­par­ka – wznie­sie­nie po­mię­dzy miej­sco­wo­ścia­mi Ka­mień, Ru­so­ci­ce i Prze­gi­nia Du­chow­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, po­wie­cie kra­kow­skim, gmi­nie Czer­ni­chów, w gra­ni­cach wsi Ka­mień i Ru­so­ci­ce. Kle­par­ka znaj­du­je się w pa­śmie wznie­sień po­mię­dzy wznie­sie­nia­mi Ki­zar­ka (311 m) i Ga­la­sów­ki (264 m), pod wzglę­dem ge­o­gra­ficz­nym na Gar­bie Ten­czyń­skim (część Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej) w obrę­bie Rud­niań­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Wikipedia


kleparnia

śred­nio­wiecz­na huta lub kuź­nia, w któ­rej wy­ra­bia­no szta­by że­laz­ne za po­mo­cą kucia mło­tem; caj­niar­nia


SJP.pl


kleparski

przy­miot­nik od: Kle­parz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kle­pa­rzem, do­ty­czą­cy Kle­pa­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kleparz m.

Wiktionary


kleparz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się kle­pa­niem przed­mio­tów z bla­chy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hi­sto­rycz­na dziel­ni­ca Kra­ko­wa, dawne mia­sto kró­lew­skie;

 (1.2) pot. każde z dwóch sta­łych tar­go­wisk w dziel­ni­cy Kle­parz (1.1)

Wiktionary

Kle­parz – ob­szar Kra­ko­wa wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy I Stare Mia­sto, po­ło­żo­ny na pół­noc od Sta­re­go Mia­sta. Od 1366 do końca XVIII w. sa­mo­dziel­ne mia­sto. Był mia­stem kró­lew­skim Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kleparski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Florencja, Clepardia

Wiktionary


kleparzanin

miesz­ka­niec Kle­pa­rza


SJP.pl


kleparzanka

miesz­kan­ka Kle­pa­rza


SJP.pl


klepać

1. ude­rzać nie­zbyt sil­nie dło­nią;
2. roz­pła­szczać za po­mo­cą młota, prze­de wszyst­kim metal; kuć;
3. mówić coś bez prze­my­śle­nia, bez zro­zu­mie­nia; pleść, pa­plać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. klep­nąć)

 (1.1) ude­rzać lekko dło­nią

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kle­pać)

 (2.1) bijąc mło­tem, roz­pła­szczać metal

 (2.2) mówić bez na­my­słu; bez­myśl­nie wy­po­wia­dać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klepanie n., klepka ż.

 czas. uklepać, wklepywać, zaklepać, poklepać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poklepywać

 (2.1) kuć, wyklepywać

 (2.2) paplać

Wiktionary


klepczarek

naz­wi­sko


SJP.pl


klepczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


klepiec

ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych; sapa


SJP.pl


klepisko

1. ro­dzaj po­dło­gi w daw­nych bu­dyn­kach miesz­kal­nych albo w sto­do­le;
2. równa, ubita gład­ko pła­szczyz­na z ziemi lub gliny, przez­na­czo­na np. do tańca;
3. część apa­ra­tu młó­cą­ce­go mło­car­ni lub kom­baj­nu zbo­żo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj po­wierzch­ni wy­ko­na­nej z ubi­tej, wysch­nię­tej gliny, zaz­wy­czaj speł­nia­ło rolę po­dło­gi w cha­tach lub sto­do­łach;

 (1.2) miej­sce młó­ce­nia zboża

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kle­pi­sko (po­dło­ga) – po­wierzch­nia wy­ko­na­na z ubi­tej gliny
  • Kle­pi­sko – po­dze­spół mło­car­ni (ele­ment o który ze­spół młó­cą­cy ocie­ra lub ude­rza zboże)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. klepka ż.

 czas. zaklepać

Wiktionary


klepiskowy

przy­miot­nik od: kle­pi­sko


SJP.pl


klepka

de­szczuł­ka z twar­de­go drew­na do ukła­da­nia po­sa­dzek, do wy­ro­bów bed­nar­skich lub na po­szy­cie po­kła­du łodzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj nie­du­żej deski z trwa­łe­go drew­na, która po od­po­wied­niej obrób­ce jest uży­wa­na w ro­bo­cie bed­nar­skiej lub do wy­kła­da­nia po­dłóg

 (1.2) gw-pl|Po­mo­rze. miara masła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­ro­ni­ka chcia­ła­by wy­ło­żyć po­dło­gę w kuch­ni klep­ka­mi z drew­na eg­zo­tycz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛpka, AS: klepka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klepisko n.

 czas. wklepywać, zaklepać, klepać ndk., klepnąć dk.

 przym. klepkowy

Wiktionary


klepkarz

osoba wy­ra­bia­ją­ca klep­ki do be­czek


SJP.pl


klepkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klep­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klepkować

Wiktionary


klepkowy

przy­miot­nik od: klep­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z kle­pek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klep­ko­we po­dło­gi świet­nie kom­po­nu­ją się z no­wo­czes­ny­mi wnę­trza­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɛpˈkɔvɨ, AS: klepkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klepka

 czas. wklepywać

Wiktionary


klepnięcie

ude­rzyć lekko dło­nią


SJP.pl


klepnąć

ude­rzyć lekko dło­nią


SJP.pl


klepsydra

1. przy­rząd słu­żą­cy do od­mie­rza­nia czasu na pod­sta­wie ilo­ści prze­pły­wa­ją­cej cie­czy (wody, rtęci) lub prze­mie­szcza­ją­ce­go się ma­te­ria­łu syp­kie­go (pia­sku);
2. afisz za­wia­da­mia­ją­cy o czy­jejś śmier­ci i po­grze­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd do od­mie­rza­nia czasu, skła­da­ją­cy się z dwóch po­łą­czo­nych ze sobą iden­tycz­nych, szkla­nych na­czyń, w któ­rym woda lub pia­sek prze­cho­dzą przez wąski ka­na­lik łą­czą­cy;

 (1.2) nie­wiel­ki pla­kat in­for­mu­ją­cy o czy­jejś śmier­ci oraz ter­mi­nie i miej­scu po­grze­bu

Wiktionary

Klep­sy­dra (gr. "κλεψύδρα" od "κλέπτω, κλέπτειν" „kraść, ucho­dzić ukrad­kiem, wy­my­kać się” i "ὕδωρ" „woda”) – zegar wodny, w póź­niej­szych cza­sach także pia­sko­wy, skła­da­ją­cy się z dwóch, zaz­wy­czaj szkla­nych ba­niek, z któ­rych jedna znaj­du­je się nad drugą, po­łą­czo­nych rurką prze­pu­szcza­ją­cą okre­ślo­ną ilość wody lub pia­sku w okre­ślo­nym cza­sie. Znane są klep­sy­dry od­mie­rza­ją­ce od kil­ku­dzie­się­ciu se­kund do doby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przesz­ło­ści klep­sy­dry były uży­wa­ne do mie­rze­nia czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɛpˈsɨdra, AS: klepsydra

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klepsydrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zegar piaskowy

 (1.2) nekrolog

Wiktionary


klepsydrowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem klep­sy­drę


SJP.pl


klepsydrowy

przy­miot­nik od: klep­sy­dra


SJP.pl


kleptokracja

forma wła­dzy ze sko­rum­po­wa­ny­mi wład­ca­mi nied­ba­ją­cy­mi o dobro pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. rządy zło­dziei, osób sko­rum­po­wa­nych;

Wiktionary

Klep­to­kra­cja (gr. κλέπτης "kléptēs" – zło­dziej, κράτος "krátos" – wła­dza) – do­słow­nie „wła­dza zło­dziei”, forma spra­wo­wa­nia wła­dzy, w któ­rej rzą­dzą­ca elita wy­ko­rzy­stu­je apa­rat pań­stwo­wy do sy­ste­ma­tycz­ne­go za­wła­szcza­nia środ­ków pu­blicz­nych i bo­gactw na­tu­ral­nych dla pry­wat­nych ko­rzy­ści. Po­ję­cie to nie okre­śla odręb­ne­go ustro­ju kon­sty­tu­cyj­ne­go, lecz spo­sób funk­cjo­no­wa­nia wła­dzy opar­ty na ko­rup­cji na wiel­ką skalę i nie­mal cał­ko­wi­tej bez­kar­no­ści rzą­dzą­cych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kleptokrata m., klepokratka ż.

 przym. kleptokratyczny

Wiktionary


kleptokrata

sko­rum­po­wa­ny wład­ca nied­ba­ją­cy o dobro pań­stwa


SJP.pl


kleptokratka

sko­rum­po­wa­na urzęd­nicz­ka nied­ba­ją­ca o dobro pań­stwa


SJP.pl


kleptokratyczny

→ klep­to­kra­cja


SJP.pl

Patrz:

kleptokracja

kleptoman

osoba prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wą skłon­ność do drob­nych kra­dzie­ży


SJP.pl


kleptomania

cho­ro­bli­wa po­trze­ba do­ko­ny­wa­nia drob­nych kra­dzie­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. za­bu­rze­nie psy­chicz­ne, ob­ja­wia­ją­ce się jako trud­na lub nie­moż­li­wa do pow­strzy­ma­nia po­trze­ba kra­dzie­ży, zwy­kle nie mo­ty­wo­wa­na zy­skiem, ani chę­cią po­sia­da­nia;

Wiktionary

Klep­to­ma­nia (gr. "κλεπτειν" / "klep­te­in" → kraść, za­bie­rać) – za­bu­rze­nie psy­chicz­ne, ob­ja­wia­ją­ce się jako trud­na lub nie­moż­li­wa do pow­strzy­my­wa­nia po­trze­ba kra­dzie­ży. Kra­dzie­że nie są do­ko­ny­wa­ne z po­trze­by po­sia­da­nia okre­ślo­ne­go przed­mio­tu bądź chęci zysku; po jej do­ko­na­niu przed­mio­ty mogą zo­stać wy­rzu­co­ne bądź od­da­ne komuś in­ne­mu albo zbie­ra­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌklɛptɔ̃ˈmãɲja, AS: kleptõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleptoman m., kleptomanka ż.

 przym. kleptomański

Wiktionary


kleptomanka

ko­bie­ta prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wą skłon­ność do drob­nych kra­dzie­ży


SJP.pl


kleptomański

→ klep­to­man


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. psych. zwią­za­ny z klep­to­ma­nią lub klep­to­ma­na­mi; ma­ją­cy cechy klep­to­ma­na

Wiktionary

Patrz:

kleptoman

Powiązane:

 rzecz. kleptomania ż., kleptoman mos., kleptomanka ż.

Wiktionary


kleptopasożytnictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­kra­da­nie innym zwie­rzę­tom wy­ni­ków po­lo­wań lub pracy

Wiktionary

Klep­to­pa­so­żyt­nict­wo (ang. "klep­to­pa­ra­si­tism, clep­to­pa­ra­si­tism") – forma za­cho­wa­nia niek­tó­rych ga­tun­ków zwie­rząt po­le­ga­ją­ca na wy­kra­da­niu lub wy­ko­rzy­sty­wa­niu po­ży­wie­nia zdo­by­te­go lub spre­pa­ro­wa­ne­go przez inne osob­ni­ki tego sa­me­go albo ob­ce­go ga­tun­ku.

Wikipedia


klepulec

klo­cek z twar­de­go drew­na o gład­kiej po­wierzch­ni dol­nej, słu­żą­cy do skle­py­wa­nia po­wierzch­ni formy ty­po­gra­ficz­nej


SJP.pl


kler

ogół du­chow­nych w danym Ko­ście­le lub kraju; du­cho­wień­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół du­cho­wień­stwa da­ne­go wyz­na­nia lub kraju

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kler – ogół du­chow­nych Ko­ścio­ła
  • Kler – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 2018 roku w re­ży­se­rii Woj­cie­cha Sma­rzow­skie­go
  • Kler – pol­ska sieć hand­lo­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hie­rar­chia ko­ściel­na nie trak­tu­je świec­kich jako part­ne­ra do dy­sku­sji o spra­wach Ko­ścio­ła, po­nie­waż przez wieki stan świec­ki trak­to­wa­ny był jako po­drzęd­ny wobec kleru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɛr, AS: kler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klerykalność ż., klerykalizm m., klerykalizacja ż., kleryk m., klerykat mrz., klerykał mos., klerykałka ż.

 przym. klerykalny, klerycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowieństwo

Wiktionary


klerk

clerk;
1. in­te­lek­tu­a­li­sta, osoba uczo­na nie an­ga­żu­ją­ca się w spra­wy spo­łecz­ne ani pań­stwo­we;
2. w śred­nio­wie­czu: wę­drow­ny stu­dent lub uczo­ny;
3. daw­niej: urzęd­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. książk. osoba wyksz­tał­co­na trzy­ma­ją­ca się z dala od życia po­li­tycz­ne­go

 (1.2) książk. śred­nio­wiecz­ny stu­dent lub ma­gi­ster wę­dru­ją­cy z jed­nej Alma Mater do dru­giej

 (1.3) daw. urzęd­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czasy po 2007 roku przej­dą do hi­sto­rii pol­skiej in­te­li­gen­cji jako okres zdra­dy kler­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klerkizm m.

 przym. klerkowski

Wiktionary


klerkizm

po­sta­wa in­te­lek­tu­a­li­stów wyz­na­ją­cych za­sa­dę nie­an­ga­żo­wa­nia się w bie­żą­ce życie po­li­tycz­ne


SJP.pl

Kler­kizm – świa­to­po­gląd, we­dług któ­re­go in­te­lek­tu­a­li­sta po­wi­nien dy­stan­so­wać się wobec spraw po­li­ty­ki i nie uczest­ni­czyć w spo­rach po­li­tycz­nych. Ma on za za­da­nie poś­wię­cać się spra­wom zwią­za­nym ze sztu­ką lub nauką i uni­kać an­ga­żo­wa­nia się w pro­ce­sy ma­ją­ce na celu zmia­nę za­sta­ne­go świa­ta. W związ­ku z tym przez niek­tó­rych po­sta­wa taka może być wią­za­na z eska­piz­mem.

Wikipedia


klerkowski

→ klerk


SJP.pl

Patrz:

klerk

klermoncki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Cler­mon­tem, do­ty­czą­cy Cler­mon­tu (współcz. Cler­mont-Fer­rand)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Clermont mrz.

Wiktionary


klerodendron

drze­wo, krzew lub pną­cze z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; wol­ka­me­ria; szczę­ślin


SJP.pl

Kle­ro­den­dron, szczę­ślin ("Cle­ro­den­drum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je 258 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w nie­mal całej stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, a w stre­fie umiar­ko­wa­nej się­ga­ją na pół­no­cy po pół­noc­ne Chiny i Ja­po­nię. Naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej Sta­re­go Świa­ta. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w for­ma­cjach za­ro­ślo­wych i le­śnych. Ich kwia­ty za­py­la­ne są przez owady, czę­sto przez mo­ty­le.

Wikipedia


klerofob

osoba od­czu­wa­ją­ca nie­chęć i odra­zę do du­chow­nych chrze­ści­jań­skich


SJP.pl


klerofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do kleru, du­chow­nych


SJP.pl


klerokracja

rządy, wła­dza kleru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. sy­stem rzą­dze­nia, w któ­rym wła­dza na­le­ży do kleru

Wiktionary


kleruch

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: osied­le­niec na pod­bi­tych zie­miach, któ­re­mu przyz­na­no dział­kę w za­mian za zo­bo­wią­za­nie do służ­by woj­sko­wej i in­nych świad­czeń


SJP.pl


kleruchia

1. ko­lo­nia rol­ni­czo-woj­sko­wa w sta­ro­żyt­nych Ate­nach
2. w pań­stwach hel­le­ni­stycz­nych: na­dział ziemi na­da­wa­ny z obo­wiąz­kiem służ­by woj­sko­wej


SJP.pl

Kle­ru­chia — ko­lo­nia oby­wa­te­li ateń­skich na zie­miach bun­tu­ją­ce­go się polis Związ­ku Mor­skie­go. Naj­star­szą kle­ru­chią mogła być pla­ców­ka na Sa­la­mi­nie, zdo­by­tej w VI wieku p.n.e. od Me­ga­ry. Ateń­skich osad­ni­ków do­bie­ra­no spoś­ród na­ju­boż­szych miesz­kań­ców. Otrzy­my­wa­li oni przy­dzie­la­ne przez lo­so­wa­nie dział­ki (kle­ros). Osied­leń­cy na­zy­wa­ni byli kle­ru­cha­mi, zwy­kle otrzy­my­wa­li naj­lep­sze zie­mie, sta­no­wi­li też lo­kal­ny gar­ni­zon ateń­ski. W V i IV wieku p.n.e. jeden z ele­men­tów ateń­skie­go im­pe­ria­liz­mu.

Wikipedia


klerycki

zwią­za­ny z kle­ry­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do kleru, ma­ją­cy zwią­zek z kle­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­cisz­ka­nie na­le­żą do za­ko­nów kle­ryc­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kler m., kleryk m., klerykalizm m., klerykalizacja ż., klerykat mrz., klerykał mos., klerykałka ż.

 przym. klerykalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowny

Wiktionary


kleryczka

w świe­cie fan­ta­sy: przysz­ła ka­płan­ka


SJP.pl


kleryk

uczeń se­mi­na­rium du­chow­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. stu­dent se­mi­na­rium du­chow­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kle­ryk – du­chow­ny
  • kle­ryk – stu­dent se­mi­na­rium du­chow­ne­go, alumn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwóch kle­ry­ków po­je­dzie z wi­ka­rym na re­ko­lek­cje mi­ni­stranc­kie do Szczyr­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛrɨk, AS: kleryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kler m., klerykat m., klerykalista m., klerykalizm m., klerykalizacja ż., klerykalizowanie n.

 czas. klerykalizować ndk.

 przym. klerycki, klerykalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alumn, seminarzysta

Wiktionary


klerykalistka

→ kle­ry­ka­li­sta


SJP.pl

Patrz:

klerykalista

klerykalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko stop­nio­we­go pod­po­rząd­ko­wa­nia kle­ro­wi i Ko­ścio­ło­wi wszel­kich dzie­dzin życia w pań­stwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kla­u­zu­la su­mie­nia ap­te­ka­rzy to kle­ry­ka­li­za­cja kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klerykalność ż., kler m., klerykalizm m., klerykał m., klerykałka ż., kleryk mos.

 czas. klerykalizować ndk.

 przym. klerykalny, klerycki

 przysł. klerykalnie

Wiktionary


klerykalizm

dą­że­nie do zwięk­sze­nia wpły­wu du­cho­wień­stwa i Ko­ścio­ła na po­li­ty­kę pań­stwa i za­cho­wa­nie spo­łecz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ten­den­cja do pod­po­rząd­ko­wa­nia kle­ro­wi i Ko­ścio­ło­wi wszel­kich dzie­dzin życia w pań­stwie;

Wiktionary

Kle­ry­ka­lizm (fr. "cléricalisme") – sta­no­wi­sko ide­o­lo­gicz­ne opo­wia­da­ją­ce się za do­mi­na­cją idei re­li­gij­nych oraz wpły­wem in­sty­tu­cjo­nal­ne­go kleru na życie spo­łecz­ne, po­li­tycz­ne oraz kul­tu­ral­ne aż do cał­ko­wi­te­go pod­po­rząd­ko­wa­nia go du­cho­wień­stwu i Ko­ścio­ło­wi. Ze słow­ni­ka fran­cu­skie­go okre­śle­nie kle­ry­ka­lizm prze­ni­knę­ło do ter­mi­no­lo­gii sto­so­wa­nej w in­nych kra­jach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy w Ko­ście­le bra­ku­je pro­roct­wa, górę bie­rze w nim kle­ry­ka­lizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klerykalność ż., kler m., kleryk mos., klerykalizacja ż., klerykał m., klerykałka ż.

 czas. klerykalizować ndk.

 przym. klerykalny, klerycki

 przysł. klerykalnie

Wiktionary


klerykalizować

1. dążyć do zwięk­sze­nia wpły­wów du­cho­wień­stwa i Ko­ścio­ła po­li­ty­kę pań­stwa i za­cho­wa­nie spo­łecz­ne;
2. kle­ry­ka­li­zo­wać się - ule­gać takim dą­że­niom


SJP.pl


klerykalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kle­ry­kal­ne; cecha tych, któ­rzy są kle­ry­kal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kler m., klerykalizm m., klerykalizacja ż., klerykalizowanie n.

 czas. klerykalizować

 przym. klerykalny

 przysł. klerykalnie

Wiktionary


klerykalny

do­ty­czą­cy kleru, zwią­za­ny z du­cho­wień­stwem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kle­ry­ka­liz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kle­ry­ka­liz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ko­szy­cach wy­cho­dzi­ły 4 ga­ze­ty: bi­sku­pi dzien­nik kle­ry­kal­ny, dwa Par­tii Pracy i jeden kon­ser­wa­tyw­ny w ję­zy­ku nie­miec­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kler m., klerykalizm m., klerykalizacja ż., klerykał m., kleryk mos., klerykałka ż., klerykalność ż.

 czas. klerykalizować ndk.

 przysł. klerykalnie

 przym. klerycki

Wiktionary


klerykat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. pot. se­mi­na­rium du­chow­ne

 (1.2) rel. pot. część klasz­to­ru, w któ­rej miesz­ka­ją alum­ni

 (1.3) rel. pot. okres stu­diów se­mi­na­ryj­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­cisz­kań­ski kle­ry­kat funk­cjo­no­wał do wy­bu­chu wojny.

 (1.2) Nie wszyst­kie cele na kle­ry­ka­cie wy­po­sa­żo­ne są w ła­zien­ki.

 (1.3) Błogi okres kle­ry­ka­tu wspo­mi­nam jako czas wy­peł­nio­ny mod­lit­wą, czy­ta­niem i spor­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleryk m., kler m.

 przym. klerycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seminarium

 (1.2) studentat

 (1.3) studia

Wiktionary


klerykał

zwo­len­nik kle­ry­ka­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik kle­ry­ka­liz­mu, zwo­len­nik pod­po­rząd­ko­wa­nia życia spo­łecz­ne­go, po­li­ty­ki oraz kul­tu­ry du­cho­wień­stwu i Ko­ścio­ło­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klerykalizm m., klerykalista ż., klerykalizacja ż., kler m.

:: fż. klerykałka

 przym. klerykalny, klerycki

 przysł. klerycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klerykalista

Wiktionary


klerykałka

→ kle­ry­kał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka kle­ry­ka­liz­mu, zwo­len­nicz­ka pod­po­rząd­ko­wa­nia życia spo­łecz­ne­go, po­li­ty­ki oraz kul­tu­ry du­cho­wień­stwu i Ko­ścio­ło­wi

Wiktionary

Patrz:

klerykał

Przykłady

 (1.1) Dwa razy już przy­jeż­dża­ła mnie od­wie­dzić… i opi­su­jąc jak gor­li­wą zwo­len­nicz­ką bud­dyz­mu stała się Ro­dzie­wi­czów­na, koń­czy: „No, mój Janku, co to się zro­bi­ło z tej gor­li­wej kle­ry­kał­ki! Co praw­da to też kle­ry­kał­ka, tylko bud­dyj­ska”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klerykalizm m., klerykalista ż., klerykalizacja ż., kler m.

:: fm. klerykał

 przym. klerykalny, klerycki

 przysł. klerycki

Wiktionary


klerykowski

do­ty­czą­cy kle­ry­ka (np. kle­ry­kow­skie życie)


SJP.pl


kleszcz

pa­ję­czak ży­wią­cy się krwią zwie­rząt i ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­so­żyt­ni­czy pa­ję­czak ży­wią­cy się krwią;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kle­szczyć

Wiktionary

Kleszcz – dawna osada mły­nar­ska, od 1953 w gra­ni­cach mia­sta Piotr­ków Try­bu­nal­ski. Leży we wschod­niej czę­ści mia­sta, wzdłuż ulicy Kleszcz, po po­łud­nio­wej stro­nie je­zio­ra Bugaj.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żeby pan Sa­pie­ha nie był chory i żeby tu był obec­ny, po­wie­dział­by wam, kto szwedz­kie­go kle­szcza z war­szaw­skiej skóry naj­pier­wszy wy­cią­gnął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɛʃt͡ʃ, AS: klešč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleszcze nmos., kleszczenie n., zakleszczenie n., kleszczotek m.

:: zdrobn. kleszczyk m., kleszczyki nmos.

 czas. kleszczyć ndk., zakleszczyć dk.

 przym. kleszczowy

 przysł. kleszczowo

Wiktionary


kleszczak

eg­zo­tycz­ny duży ptak z ro­dzi­ny bo­cia­no­wa­tych; kle­szczak az­ja­tyc­ki lub kle­szczak afry­kań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. duży ptak bro­dzą­cy z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ana­sto­mus|Bon­na­ter­re|ref=tak.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciem­no­sza­re dzio­by do­ro­słych kle­szcza­ków rze­czy­wi­ście przy­po­mi­na­ją kle­szcze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛʃt͡ʃak, AS: kleščak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleszcz mzw., kleszczaki nmos., kleszcze nmos., kleszczenie n., kleszczyk mzw., kleszczyki nmos., zakleszczenie n., kleszczotek mzw.

 czas. kleszczyć ndk., zakleszczyć dk.

 przym. kleszczowy

 przysł. kleszczowo

Wiktionary


kleszczaki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ana­sto­mus|ref=tak., ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bo­cia­no­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. od: kle­szczak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɛʃˈt͡ʃaci, AS: kleščaḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleszczak m.

Wiktionary


kleszczanka

ga­tu­nek skor­ka


SJP.pl

Kle­szczan­ka ("Labia minor") – ga­tu­nek skor­ka z ro­dzi­ny kle­szczan­ko­wa­tych. Jest małym owa­dem, dłu­go­ści 4–6,5 mm. Barwa żół­to­bru­nat­na, głowa ciem­niej­sza. Ciało po­kry­te wło­ska­mi. Przy­dat­ki od­wło­ko­we (szczyp­ce) sam­ców dłu­gie (1,3–2,5 mm), przy pod­sta­wie lekko się po­sze­rza­ją, wy­gię­te, pod­czas gdy u samic pra­wie pro­ste, krót­sze (0,8–1,5 mm). Ga­tu­nek kos­mo­po­li­tycz­ny, pre­fe­ru­je wil­got­ne bio­to­py. Wy­stę­pu­je w całej Pol­sce, lo­kal­nie i jest rzad­ko spo­ty­ka­ny. Żywi się mart­wą ma­te­rią or­ga­nicz­ną (sa­pro­fag).

Wikipedia


kleszczasty

po­dob­ny do kle­szczy, przy­po­mi­na­ją­cy kle­szcze


SJP.pl


kleszcze

1. na­rzę­dzie do chwy­ta­nia przed­mio­tów; cęgi
2. za­koń­cze­nie od­nó­ży raka, kraba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) techn. na­rzę­dzie z uchwy­ta­mi słu­żą­ce do chwy­ta­nia przed­mio­tów

 (1.2) med. zob. kle­szcze po­ro­do­we.

 (1.3) przen. coś wy­wie­ra­ją­ce­go na­cisk, pre­sję

 (1.4) przen. coś utrud­nia­ją­ce­go wy­do­sta­nie się

 (1.5) bud. w kon­struk­cji dachu: ele­ment po­zio­my usz­tyw­nia­ją­cy po­przecz­nie więź­bę, wy­stę­pu­ją­cy w for­mie zdwo­jo­nej;

 (1.6) zool. przy­po­mi­na­ją­ce kle­szcze (1.1) za­koń­cze­nie od­nó­ży u niek­tó­rych sta­wo­no­gów

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kleszcz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kle­szcze (pa­ję­cza­ki)
  • kle­szcze – przeksz­tał­co­ne od­nó­ża niek­tó­rych sta­wo­no­gów, ina­czej szczyp­ce
  • kle­szcze (na­rzę­dzie)
  • kle­szcze (bu­dow­nict­wo)
  • kle­szcze (for­ty­fi­ka­cja)
  • Kle­szcze – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Trzcian­ne
  • Kle­szcze – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów
  • Kle­szcze – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ińsko
  • Kle­szcze – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ja­now­skim
  • Kle­szcze – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ko­bryń­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈklɛʃt͡ʃɛ, AS: klešče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kleszcz mzw., kleszczenie n., zakleszczenie n., kleszczotek mzw.

:: zdrobn. kleszczyk m., kleszczyki nmos.

 czas. kleszczyć ndk., zakleszczyć dk.

 przym. kleszczowy

 przysł. kleszczowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczypce, cęgi; gw. Górny Śląsk canga, cangi, klyszcze

Wiktionary


kleszczelanin

miesz­ka­niec Kle­szczel (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kleszczelanka

miesz­kan­ka Kle­szczel (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kleszczele

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kle­szcze­le – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, nad rzeką Nu­rzec, po­ło­żo­ne przy gra­ni­cy z Bia­ło­ru­sią. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kle­szcze­le. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: klɛʃˈt͡ʃɛlɛ, AS: kleščele

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kleszczelski

Wiktionary


kleszczelowski

→ Kle­szcze­le; kle­szczel­ski


SJP.pl


kleszczelski

→ Kle­szcze­le; kle­szcze­low­ski


SJP.pl


kleszczewko

Kle­szczew­ko (niem. "Klesch­kau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pszczół­ki. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


kleszczewo

nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kle­szcze­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Ble­dzew
  • Kle­szcze­wo – przy­sió­łek wsi Gu­mie­niec w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Trze­bie­li­no
  • Kle­szcze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Trąb­ki Wiel­kie
  • Kle­szcze­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Miłki
  • Kle­szcze­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Wie­licz­ki
  • Kle­szcze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Osiecz­na
  • Kle­szcze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kle­szcze­wo
  • Kle­szcze­wo – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Kle­szcze­wo – gmina w po­wie­cie poz­nań­skim
  • Kle­szcze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie olec­kim
  • Kle­szcze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie średz­kim
  • Kle­szcze­wo Ko­ścier­skie

Wikipedia


kleszczewski

przy­miot­nik od: Kle­szcze­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­riusz Kle­szczew­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, le­karz i przed­się­bior­ca
  • Zyg­munt Kle­szczew­ski – pol­ski fizyk

Wikipedia


kleszczka

szy­dło ry­bac­kie


SJP.pl


kleszczojad

ptak z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl


kleszczojady

ptak z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl

Kle­szczo­ja­dy (Cro­top­ha­gi­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych (Cu­cu­li­dae).

Wikipedia


kleszczotek

ja­do­wi­ty sta­wo­nóg z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków, po­dob­ny do skor­pio­na; za­le­szczo­tek


SJP.pl


kleszczowice

Kle­szczo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko.

Wikipedia


kleszczowina

1. część ma­te­ria­łu, którą się chwy­ta kle­szcza­mi pod­czas kucia;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych; rącz­nik


SJP.pl


kleszczowski

przy­miot­nik od: Kle­szczo­wa, Kle­szczów


SJP.pl


kleszczowy

→ kleszcz, → kle­szcze


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kle­szcza­mi

Wiktionary

Patrz:

kleszcz, → kleszcze

Powiązane:

 rzecz. kleszczak mzw., kleszcz m., kleszcze nmos. lm.

 przysł. kleszczowo

Wiktionary


kleszczołapka

przy­rząd do usu­wa­nia kle­szczy


SJP.pl


kleszczyk

zdrob­nie­nie od: kleszcz


SJP.pl


kleszczyki

zdrob­nie­nie od: kle­szcze


SJP.pl


kleszczyniec

Kle­szczy­niec (ka­szub. Kle­szczińc) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Czar­na Dą­brów­ka. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr.

W skład so­łect­wa "Kle­szczy­niec" wcho­dzi także osada Po­łu­pi­no.

Wieś sły­nie z ga­le­rii sztu­ki Hops z wy­sta­wą prac Je­rze­go Ha­po­niu­ka oraz czę­ścią et­no­gra­ficz­ną.

Wikipedia


kleszczyny

drew­nia­ne czę­ści cho­mą­ta


SJP.pl

Kle­szczy­ny – dziel­ni­ca we wschod­niej czę­ści mia­sta Su­ched­nio­wa w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie skar­ży­skim. Roz­po­ście­ra się wzdłuż ulicy Lan­gie­wi­cza w kie­run­ku na Most­ki. Do końca 1955 roku sa­mo­dziel­na wieś.

Wikipedia


kleszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kleszczów

1. na­rzę­dzie do chwy­ta­nia przed­mio­tów; cęgi
2. za­koń­cze­nie od­nó­ży raka, kraba


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kle­szczów – część mia­sta Żory
  • Kle­szczów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Kle­szczów
  • Kle­szczów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Kle­szczów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie Ru­dzi­niec
  • Kle­szczów – gmina w po­wie­cie beł­cha­tow­skim
  • Kle­szczów – gro­ma­da w po­wie­cie piotr­kow­skim/beł­cha­tow­skim
  • Kle­szczów – je­zio­ro
  • Kle­szcze­wo

Wikipedia


kleszczówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dziel­ni­ce
    • Kle­szczów­ka – dziel­ni­ca Żor
  • 1 miej­sco­wość w Pol­sce:
    • Kle­szczów­ka – wieś woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Ryki.

Wikipedia


kleszewo

Kle­sze­wo (nazwa hi­sto­rycz­na: Nowe Kle­sze­wo) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad Nar­wią przy uj­ściu Pełty.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi za­kro­czym­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


klesztów

Klesz­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Żmudź. Leży w od­le­gło­ści 20 km od Cheł­ma.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Żmudź. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 269 miesz­kań­ców i była czwar­tą co do licz­by lud­no­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


kleszy

przy­miot­nik od: kle­cha


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kle­chą, do­ty­czą­cy kle­chy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do kle­chy, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klecha m.

Wiktionary


klet

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) zdrobn. Ana­klet (hi­po­ko­ry­styk)

Wiktionary

Klet – imię mę­skie o nie­jas­nej ety­mo­lo­gii. Może być ono uży­tym jako nazwa włas­na grec­kim przy­miot­ni­kiem "kl-tós" oz­na­cza­ją­cym: "wy­bra­ny", "wez­wa­ny", jak rów­nież może być aluz­ją do grec­kie­go ewan­ge­licz­ne­go cy­ta­tu: ""pol­loi eisi kl-toi, olígoi d- eklek­toi" -" "wielu wez­wa­nych, mało wy­bra­nych".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Anaklet mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Anaklet

Wiktionary


kleta

imię mę­skie


SJP.pl


kleterek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) but do wspi­nacz­ki

Wiktionary


kleterki

obu­wie do wspi­nacz­ki wy­so­ko­gór­skiej


SJP.pl


kletka

1. daw­niej: kram;
2. daw­niej: klit­ka (cias­ne, nie­du­że po­mie­szcze­nie);
3. dawne zdrob­nie­nie od: kleta (nędz­ny dom, bu­dy­nek)


SJP.pl


kletno

Zo­bacz też: Klet­no na Bia­ło­ru­si.

Klet­no (daw­niej Kles­sen­grund) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Stro­nie Ślą­skie.

Wikipedia


kletuśnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. plot­kar­ka

Wiktionary


klewianka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kle­wian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Go­niądz.

W la­tach 1954–1971 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kle­wian­ka, po prze­nie­sie­niu sie­dzi­by i zmia­nie nazwy gro­ma­dy w gro­ma­dzie Go­niądz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia


klewinowo

Kle­wi­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Juch­no­wiec Ko­ściel­ny.

We­dług Po­wszech­ne­go Spisu Lud­no­ści z 1921 roku wieś za­miesz­ki­wa­ło 399 osób, wśród któ­rych 384 było wyz­na­nia rzym­sko­ka­to­lic­kie­go, 13 pra­wo­sław­ne­go a 2 moj­że­szo­we­go. Jed­no­cze­śnie 398 miesz­kań­ców za­de­kla­ro­wa­ło pol­ską przy­na­leż­ność na­ro­do­wą a 9 bia­ło­ru­ską. We wsi było 56 bu­dyn­ków miesz­kal­nych.

Wikipedia


klewki

wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klew­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Przas­nysz
  • Klew­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Klew­ki – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Klew­kach w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim

Wikipedia


klewków

Klew­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Ło­wicz.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gą­biń­skim ziemi go­sty­niń­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. Była wsią klu­cza ło­wic­kie­go ar­cy­bi­sku­pów gnieź­nień­skich. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


klewno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klew­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Klew­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Re­szel
  • Klew­no – dawna gmina
  • Klew­no – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek oso­bo­wy w Klew­nie, w gmi­nie Re­szel, w po­wie­cie kę­trzyń­skim w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim

Wikipedia


klezmer

1. ży­dow­ski muzyk, któ­re­go gra na­wią­zu­je do tra­dy­cyj­nej mu­zy­ki ży­dow­skiej;
2. po­gard­li­wie: muzyk gra­ją­cy w lo­ka­lach roz­ryw­ko­wych lub na we­se­lach, któ­re­go głów­nym celem jest za­ro­bek, a nie twór­czość ar­ty­stycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. lud. ży­dow­ski mu­zy­kant;

 (1.2) po­gard. muzyk gry­wa­ją­cy na im­pre­zach to­wa­rzy­skich lub w lo­ka­lach

Wiktionary

Klez­mer ( ‏כלי‎ „na­rzę­dzie, in­stru­ment”; ‏זמר‎ „pio­sen­karz”) – tra­dy­cyj­ny mu­zy­kant ży­dow­ski we­sel­no-karcz­mia­ny lub gra­ją­cy na in­nych przy­ję­ciach (np. na bar mic­wie). W pol­szczyź­nie słowo to na­bra­ło bar­dziej ne­ga­tyw­nych ko­no­ta­cji: kiep­ski muzyk gra­ją­cy bez mi­ło­ści do mu­zy­ki, a tylko dla pie­nię­dzy, tzw. gra­ją­cy „do kot­le­ta”. W swoim pier­wot­nym zna­cze­niu ter­min „klez­mer” oz­na­czał mu­zy­ka o spe­cy­ficz­nych, niem­niej wy­so­kich umie­jęt­no­ściach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. klezmerka ż.

 przym. klezmerski

 przysł. klezmersko

Wiktionary


klezmerka

daw­niej: mu­zy­kant­ka gra­ją­ca w lo­ka­lach roz­ryw­ko­wych, na we­se­lach itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ko­bie­ta pra­cu­ją­ca jako muzyk na im­pre­zach to­wa­rzy­skich lub w lo­ka­lach

 (1.2) pot. praca klez­me­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W lecie trud­nił się klez­mer­ką na wiej­skich we­se­lach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. klezmer mos.

 przym. klezmerski

 przysł. klezmersko

Wiktionary


klezmerski

1. do­ty­czą­cy klez­me­ra;
2. mu­zy­ka klez­mer­ska - od­mia­na in­stru­men­tal­no-wo­kal­nej mu­zy­ki ży­dow­skiej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z klez­me­rem, do­ty­czą­cy klez­me­ra

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do klez­me­ra, bę­dą­cy jego włas­no­ścią lub dzie­łem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płytę z mu­zy­ką klez­mer­ską przy­wieź­li­śmy z Kra­ko­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klezmer mos., klezmerka ż.

 przysł. klezmersko

Wiktionary


klezmersko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób klez­mer­ski, po klez­mer­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kon­cer­cie było kla­sycz­nie i klez­mer­sko za spra­wą mu­zy­ku­ją­cej ro­dzi­ny z Iz­ra­e­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klezmer mos., klezmerka ż.

 przym. klezmerski

Wiktionary


kleć

daw­niej:
1. małe, cias­ne po­mie­szcze­nie; klit­ka;
2. licha bu­dow­la; le­pian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. nie­wiel­kie i cias­ne po­mie­szcze­nie

 (1.2) daw. lichy, marny bu­dy­nek

Wiktionary

Kleć – ko­lo­nia w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Opa­tów.

Do 31 grud­nia 2025 miej­sco­wość była czę­ścią wsi Zwie­rzy­niec Drugi.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. klecić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lepianka, spichrz

Wiktionary


kleń

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Squ­a­lius cep­ha­lus|ref=tak|L.., ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ryby słod­ko­wod­nej z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Squ­a­lius|ref=tak|Bo­na­par­te., ro­dzaj ryby słod­ko­wod­nej z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych

Wiktionary

Kleń ("Squ­a­lius cep­ha­lus") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby kar­pioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Węd­karz zło­wił du­że­go kle­nia w Wiśle.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jelec

Wiktionary


kleśnica

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych ros­ną­ca na pod­mo­kłych te­re­nach Po­li­nez­ji, na Wy­spach Ha­waj­skich, w Afry­ce i Ame­ry­kach; taro, ko­lo­kaz­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­lo­ca­sia escu­len­ta|ref=tak., ko­lo­kaz­ja ja­dal­na

Wiktionary

Kle­śni­ca (niem. "Kles­sen Bach" – potok, lewy do­pływ Mo­raw­ki o dłu­go­ści 8,89 km.

Potok bie­rze swój po­czą­tek na stoku Śnież­ni­ka, drą­żąc wąską, głę­bo­ką do­lin­kę zwaną "Gęsią Gar­dzie­lą". Prze­pły­wa przez wsie Klet­no i Stara Mo­ra­wa oraz przez re­zer­wat przy­ro­dy Ja­ski­nia Niedź­wie­dzia chro­nią­cy uni­ka­to­wą ja­ski­nię oraz zja­wi­ska kra­so­we.

Wikipedia


kleśniec

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych


SJP.pl

Kle­śniec ("Ari­sa­rum") – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, li­czą­cy 3 ga­tun­ki po­cho­dzą­ce z ob­sza­ru Ma­ka­ro­nez­ji i re­jo­nu śró­dziem­no­mor­skie­go do za­chod­niej Tran­ska­u­kaz­ji.

Wikipedia


kleśno

Kle­śno ( Hin­ter See) – je­zio­ro w Bruź­dzie Zbą­szyń­skiej, w gmi­nie Ble­dzew.

Wikipedia


kliber

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. nos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kluber, kluka

Wiktionary


klich

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Klich (1927–2022) – pol­ski na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta w za­kre­sie ma­szyn gór­ni­czych
  • Alek­san­dra Klich (ur. 1968) – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Bar­ba­ra Klich-Klu­czew­ska (ur. 1974) – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Bog­dan Klich (ur. 1960) – pol­ski po­li­tyk
  • Ed­mund Klich (ur. 1946) – pol­ski woj­sko­wy, lot­nik
  • Ed­ward Klich (1878-1939) – pol­ski sla­wi­sta
  • Grze­gorz Klich (ur. 1980) – pol­ski ho­ke­i­sta, sę­dzia i tre­ner ho­ke­jo­wy
  • Ja­re­ma Klich (1968–2013) – pol­ski gi­ta­rzy­sta
  • Kac­per Klich (ur. 1994) – pol­ski pły­wak
  • Kasia Klich (ur. 1973) – pol­ska wo­ka­list­ka
  • Ma­ciej Klich (ur. 1958) – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy i po­lo­nij­ny
  • Ma­te­usz Klich (ur. 1990) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


klicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kliczka

zdrob­nie­nie od: klika


SJP.pl


kliczków

Klicz­ków (niem. "Klitsch­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Osiecz­ni­ca.

Wikipedia


kliencki

od­no­szą­cy się do klien­ta, wła­ści­wy klien­tom


SJP.pl


klient

1. ku­pu­ją­cy, in­te­re­sant, pe­tent;
2. po­tocz­nie: bli­żej nie­o­kre­ślo­ny męż­czyz­na;
3. oby­wa­tel sta­ro­żyt­ne­go Rzymu, bę­dą­cy pod opie­ką praw­ną pa­try­cju­sza;
4. ta­jem­ni­czy klient - osoba ano­ni­mo­wo ba­da­ją­ca ja­kość ob­słu­gi klien­ta w punk­cie hand­lo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. osoba ku­pu­ją­ca w skle­pie, in­te­re­sant za­łat­wia­ją­cy spra­wy w urzę­dzie lub pla­ców­ka­a­ców­ce usłu­go­wej, do­wol­ny usłu­go­bior­ca

 (1.2) daw. hist. ubogi czło­wiek uza­leż­nio­ny od swo­je­go pa­tro­na

 (1.3) pot. bli­żej nie­o­kre­ślo­ny męż­czyz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) in­form. opro­gra­mo­wa­nie ko­rzy­sta­ją­ce z usług do­star­cza­nych przez ser­wer

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klient – osoba na­by­wa­ją­ca towar lub usłu­gę
  • klient – ubogi szlach­cic za­leż­ny od moż­no­wład­cy
  • klient – oby­wa­tel sta­ro­żyt­ne­go Rzymu
  • klient – opro­gra­mo­wa­nie ko­rzy­sta­ją­ce z usług ser­we­ra
    • klient FTP – pro­gram kom­pu­te­ro­wy do łą­cze­nia się z ser­we­rem FTP
  • Klient – ame­ry­kań­ski thril­ler (1994) reż. Joel Schu­ma­cher
  • Klient – irań­sko-fran­cu­ski dra­mat (2016) reż. Asg­har Far­ha­di
  • Klient – ame­ry­kań­ski se­rial sen­sa­cyj­ny
  • Klien­te­lizm
  • Klien­te­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skle­pie wi­siał szyld: „Nasz klient – nasz pan!”.

 (2.1) Klient/ser­wer to ar­chi­tek­tu­ra opro­gra­mo­wa­nia umoż­li­wia­ją­ca roz­dzie­le­nie pew­nych funk­cjo­nal­no­ści w celu zwięk­sze­nia jego ela­stycz­no­ści i ułat­wie­nia wpro­wa­dza­nia zmian w każ­dej z czę­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲijɛ̃nt, AS: klʹii ̯ẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klientela ż., klientyzm m.

:: fż. klientka ż.

 przym. kliencki, klientowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kundman

 (1.3) delikwent, facet, gość, koleś, jegomość

 (2.1) terminal

Wiktionary


klientela

ogół klien­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół klien­tów ja­kiejś in­sty­tu­cji, ja­kie­goś skle­pu, punk­tu usłu­go­we­go itp.

Wiktionary

Klien­te­la "hist." ina­czej klien­te­lizm – względ­nie trwa­ły układ mię­dzy oso­ba­mi nie­rów­ny­mi sobie, w któ­rym moc­niej­szy (moż­niej­szy), czyli pa­tron, dy­spo­nu­ją­cy znacz­ny­mi za­so­ba­mi, za­pew­nia słab­sze­mu, czyli klien­to­wi, osło­nę i za to może do­ma­gać się od niego róż­no­rod­nych świad­czeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klien­te­la tego lo­ka­lu także była zu­peł­nie inna, ani­że­li w cu­kier­niach śród­mie­ścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklʲijɛ̃nˈtɛla, AS: klʹii ̯ẽntela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klient m., klientka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klienci, bywalcy

Wiktionary


klientelistyczny

→ klien­te­lizm; klien­ty­stycz­ny


SJP.pl


klientelizm

klien­tyzm:
1. po­pie­ra­nie i pro­te­go­wa­nie przez osoby wpły­wo­we tych, któ­rzy świad­czą na ich rzecz usłu­gi;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: sy­stem za­leż­no­ści klien­ta od pa­tro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­for­mal­ny układ za­leż­no­ści po­le­ga­ją­cy na po­pie­ra­niu i chro­nie­niu przez osoby wpły­wo­we tych, które świad­czą usłu­gi na ich rzecz;

Wiktionary

Klien­te­lizm – układ nie­for­mal­nych za­leż­no­ści typu eko­no­micz­no-po­li­tycz­ne­go, w ra­mach któ­rych wpły­wo­wy de­cy­dent po­li­tycz­ny (lub za­sob­ny dy­spo­nent dóbr eko­no­micz­nych) – (pa­tron) roz­ta­cza opie­kę nad osobą (lub grupą spo­łecz­ną) – (klien­te­la) w za­mian za po­par­cie po­li­tycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Gre­cji po­li­tyk po­li­ty­ka nie skrzyw­dzi - mówi dy­plo­ma­ta, który spę­dził w tym kraju wiele lat. Nadal je­szcze pa­nu­je sy­stem ro­us­fe­ti, który w wol­nym tłu­ma­cze­niu zna­czy tyle co "ręka rękę myje", klien­te­lizm, za­sa­da "żyj i daj żyć innym".

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klientelistyczny, klientystyczny

Wiktionary


klientka

→ klient


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. hand. ko­bie­ta ku­pu­ją­ca, na­by­wa­ją­ca to­wa­ry lub usłu­gi

Wiktionary

Patrz:

klient

Przykłady

 (1.1) Pana me­ce­na­sa nie ma, jest na spot­ka­niu z klient­ką.

 (1.1) Ty­po­wa bi­kej­ka jest zwy­kle stałą klient­ką so­la­riów oraz by­wal­czy­nią dy­sko­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klʲiˈjɛ̃ntka, AS: klʹii ̯ẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klientela ż., klientyzm m.

:: fm. klient m.

 przym. kliencki, klientowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interesantka

Wiktionary


klientocentryczność

sta­wia­nie po­trzeb klien­ta w cen­trum dzia­łań firmy


SJP.pl


klientowski

→ klient


SJP.pl

Patrz:

klient

klientoza

po­tocz­nie: po­czu­cie wyż­szo­ści nad sprze­daw­cą lub usłu­go­daw­cą, ob­ja­wia­ją­ce się po­gar­dą, ma­ni­pu­la­cją i prze­sad­ny­mi ro­szcze­nia­mi


SJP.pl


klientystyczny

→ klien­tyzm; klien­te­li­stycz­ny


SJP.pl


klientyzm

klien­te­lizm:
1. po­pie­ra­nie i pro­te­go­wa­nie przez osoby wpły­wo­we tych, któ­rzy świad­czą na ich rzecz usłu­gi;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: sy­stem za­leż­no­ści klien­ta od pa­tro­na


SJP.pl


klif

ur­wi­sty brzeg morza i je­zio­ra; fa­le­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. geol. wy­so­ki i stro­my, czę­sto pio­no­wy, ur­wi­sty brzeg morza lub je­zio­ra, pow­sta­ły w wy­ni­ku abraz­ji;

Wiktionary

Klif (fa­le­za, ur­wi­sko brze­go­we) – stro­ma, czę­sto pio­no­wa ścia­na brze­gu mor­skie­go lub je­zior­ne­go, ut­wo­rzo­na wsku­tek pro­ce­su abraz­ji (ście­ra­nia brze­gu przez okru­chy skal­ne po­ru­sza­ne przez fale) za­cho­dzą­ce­go u jej pod­sta­wy na styku z plat­for­mą abra­zyj­ną.

We­dług Księ­gi re­kor­dów Gu­in­nes­sa naj­więk­szy klif na Ziemi znaj­du­je się na Ha­wa­jach, na pół­noc­nym wy­brze­żu wyspy Molokaʻi nie­da­le­ko Umi­le­hi Point i wzno­si się 1010 m nad po­zio­mem wody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieża straż­ni­cza znaj­do­wa­ła się na szczy­cie klifu, z któ­re­go roz­ta­czał się widok na cie­śni­nę oraz brze­gi po­łud­nio­wej wyspy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klʲif, AS: klʹif

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klifowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faleza, urwisko brzegowe

Wiktionary


klifowy

przy­miot­nik od: klif


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kli­fem, do­ty­czą­cy klifu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W re­jo­nie od Re­wa­la po za­chod­ni frag­ment Nie­cho­rza znaj­du­je się wy­so­czyz­na mo­re­ny den­nej pod­cię­ta od pół­no­cy abra­zyj­ną kra­wę­dzią wy­brze­ża kli­fo­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klʲiˈfɔvɨ, AS: klʹifovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klif m.

Wiktionary


klik

na­ci­śnię­cie kla­wi­sza mysz­ki; kli­knię­cie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. od­głos, jaki wy­da­je na­ci­śnię­ty przy­cisk myszy kom­pu­te­ro­wej

 (1.2) gw-pl|Ra­dom­sko. wy­dzie­li­na z nosa.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: klika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klʲik, AS: klʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kliker mrz., klikanie, kliknięcie

 czas. klikać, kliknąć

Wiktionary


klika

grupa osób wspie­ra­ją­cych się wza­jem­nie, dą­żą­ca do osią­gnię­cia ja­kichś ko­rzy­ści, przy­no­szą­ca szko­dę innym oso­bom; ko­te­ria, sitwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. grupa ludzi po­wią­za­nych wspól­ny­mi in­te­re­sa­mi i wspie­ra­ją­cych się wza­jem­nie, wbrew in­te­re­so­wi szer­szej grupy, do któ­rej na­le­żą;

 (1.2) mat. część grafu, w któ­rej każdy wierz­cho­łek jest po­łą­czo­ny z każ­dym róż­nym od niego;

cza­sow­nik

 (2.1) 3 os. lp. ter. zob. kli­kać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klika – mała pod­gru­pa osób.
  • Klika – po­ję­cie w te­o­rii gra­fów.
  • Ka­ba­ret Klika – pol­ski ka­ba­ret.
  • THS Klika – pol­ska grupa mu­zycz­na.
  • Miloš Klika – cze­ski szer­mierz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I cała ta klika, każdy każ­de­mu rącz­kę myje, a z ludź­mi się nie liczą.

 (1.2) Klika jest mak­sy­mal­na, jeśli nie da się dodać do niej wierz­choł­ka tak, aby razem z nią rów­nież two­rzył klikę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲika, AS: klʹika

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasta, klan, koteria, mafia, sitwa; żart. towarzystwo wzajemnej adoracji, krewni i znajomi królika; przest. kamaryla

Wiktionary


klikacz

kli­ker;
1. ro­dzaj ma­łe­go licz­ni­ka zli­cza­ją­ce­go kli­knię­cia przy­ci­skiem;
2. za­baw­ka, która po kli­knię­ciu wy­da­je cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk;
3. pro­gram kom­pu­te­ro­wy do au­to­ma­ty­za­cji kli­knięć myszy;
4. gra kom­pu­te­ro­wa opar­ta na wska­zy­wa­niu i kli­ka­niu myszą


SJP.pl

Kli­kacz ( Кликач) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Bur­gas, w gmi­nie Kar­no­bat. W 2023 roku li­czy­ła 780 miesz­kań­ców.

Wikipedia


klikalność

1. współ­czyn­nik kli­kal­no­ści - sto­su­nek po­mię­dzy licz­bą kli­ków a wyś­wiet­le­nia­mi re­kla­my in­ter­ne­to­wej, wy­ra­żo­ny w pro­cen­tach; CTR;
2. cecha tego, co da się kli­knąć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kli­kal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klikanie n., kliknięcie n., kliker mrz.

 czas. klikać ndk., kliknąć dk.

 przym. klikalny

Wiktionary


klikalny

da­ją­cy się kli­knąć


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który można kli­knąć

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) (o in­ter­ne­to­wych tre­ściach) taki, który po­bu­dza za­in­te­re­so­wa­nie od­bior­cy lub ma na celu je po­bu­dzić; za­chę­ca­ją­cy od­bior­cę do kli­knię­cia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klʲiˈkalnɨ, AS: klʹikalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kliknięcie n., kliker mrz., klikanie n., klikalność ż.

 czas. klikać, kliknąć

Wiktionary


klikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kli­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klʲiˈkãɲɛ, AS: klʹikãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kliknięcie n., klik m., klikalność ż., kliker mrz.

 czas. klikać ndk., kliknąć dk.

 przym. klikalny

 wykrz. klik

Wiktionary


klikać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. kli­knąć)

 (1.1) in­form. na­ci­skać przy­cisk myszy kom­pu­te­ro­wej

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) pot. in­form. roz­ma­wiać za po­mo­cą ko­mu­ni­ka­to­ra in­ter­ne­to­we­go lub na cza­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kli­kam i kli­kam, i okno nie chce się zam­knąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲikat͡ɕ, AS: klʹikać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klikanie n., kliknięcie n., klikalność ż., kliker mrz.

 przym. klikalny

 wykrz. klik

 czas. kliknąć

Wiktionary


klikbajt

rzad­ko: chwyt­li­wa treść od­no­śni­ka na stro­nie in­ter­ne­to­wej, pro­wo­ku­ją­ca do jego kli­knię­cia; click­ba­it


SJP.pl


klikbajtowy

→ klik­bajt; click­ba­i­to­wy


SJP.pl


kliker

kli­kacz;
1. ro­dzaj ma­łe­go licz­ni­ka zli­cza­ją­ce­go kli­knię­cia przy­ci­skiem;
2. za­baw­ka, która po kli­knię­ciu wy­da­je cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk;
3. pro­gram kom­pu­te­ro­wy do au­to­ma­ty­za­cji kli­knięć myszy;
4. gra kom­pu­te­ro­wa opar­ta na wska­zy­wa­niu i kli­ka­niu myszą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­sty me­cha­nicz­ny przy­rząd do przy­wo­ły­wa­nia psa; po na­ci­śnię­ciu wy­da­je dźwięk – kli­knię­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klik m., klikanie n., kliknięcie n., klikalność ż., klikacz m.

 czas. klikać ndk., kliknąć dk.

 przym. klikalny

 wykrz. klik

Wiktionary


klikerowy

→ kli­ker


SJP.pl

Patrz:

kliker

kliknięcie

na­cis­nąć jeden z przy­ci­sków myszy kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. od­cza­sow­ni­ko­wy od|kli­knąć.

 (1.2) in­form. po­je­dyn­cze na­ci­śnię­cie i zwol­nie­nie przy­ci­sku myszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kli­knię­ciu w od­sy­łacz wyś­wiet­li się od­no­śne hasło.

 (1.2) Za­pi­sa­nie się na ten kurs in­ter­ne­to­wy jest bar­dzo pro­ste, wy­ma­ga do­słow­nie trzech kli­knięć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klʲicˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: klʹiḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klik m., klikanie n., klikalność ż., kliker mrz.

 czas. kliknąć dk., klikać ndk.

 przysł. klikalny

 wykrz. klik

 przym. klikalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klik

Wiktionary


kliknąć

na­cis­nąć jeden z przy­ci­sków myszy kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kli­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kli­kać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kli­knij pra­wym kla­wi­szem myszy, aby ot­wo­rzyć menu kon­tek­sto­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲiknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: klʹiknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klikanie n., kliknięcie n., klikalność ż., kliker mrz.

 czas. klikać ndk.

 przym. klikalny

 wykrz. klik

Wiktionary


klikon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. osoba, któ­rej za­da­niem jest ob­wie­szcza­nie gło­sem za­rzą­dzeń lub pow­ta­rza­nie tłu­mo­wi słów pa­nu­ją­ce­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzykacz miejski

Wiktionary


klikowicz

osoba na­le­żą­ca do kliki; kli­ko­wiec


SJP.pl


klikowiec

czło­nek kliki


SJP.pl


klikowy

przy­miot­nik od: klika


SJP.pl


kliktywista

po­gard­li­wie: osoba an­ga­żu­ją­ca się w dzia­łal­ność spo­łecz­no-po­li­tycz­ną przez in­ter­net, ogra­ni­cza­ją­ca się do oce­nia­nia tre­ści pu­bli­ka­cji w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych


SJP.pl


kliktywizm

po­gard­li­wie: dzia­łal­ność spo­łecz­no-po­li­tycz­na przez in­ter­net, ogra­ni­cza­ją­ca się do oce­nia­nia tre­ści pu­bli­ka­cji w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych


SJP.pl


klikuszowa

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Kli­ku­szo­wa – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ.

Wieś kró­lew­ska "Klu­ko­szo­wa", po­ło­żo­na w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie są­dec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go, na­le­ża­ła do te­nu­ty no­wo­tar­skiej. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kli­ku­szo­wa. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


klikuszowski

przy­miot­nik od: Kli­ku­szo­wa


SJP.pl


klim

po­tocz­nie: kli­ma­ty­za­cja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klim – część wsi Kojły, w Pol­sce, w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Czyże
  • Klim − chu­tor na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie iwiej­skim, w siel­so­wie­cie Ej­gir­dy
  • Klim – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Wisz­niew
  • Klim – mia­sto w Danii
  • Cze­sław Klim – par­ty­zant Armii Lu­do­wej
  • Józef Klim – po­li­tyk i na­u­czy­ciel, poseł na Sejm V i VI ka­den­cji
  • Mi­cha­el Klim – pły­wak au­stra­lij­ski po­cho­dze­nia pol­skie­go
  • Józef Klim – pol­ski po­li­tyk i na­u­czy­ciel, poseł na Sejm V i VI ka­den­cji
  • Roman Klim – re­gio­na­li­sta po­mor­ski, mi­ło­śnik Żuław i Ko­cie­wia
  • Ro­mu­ald Klim – bia­ło­ru­ski lek­ko­at­le­ta, mistrz olim­pij­ski z Tokio 1964
  • Klima

Wikipedia


klima

po­tocz­nie: kli­ma­ty­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kli­ma­ty­za­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Klima – biath­lo­ni­sta i bie­gacz nar­ciar­ski, olim­pij­czyk z Sap­po­ro 1972
  • Fran­ci­szek Le­szek Klima – ge­o­graf, autor po­dręcz­ni­ków
  • Ivan Klíma – cze­ski pro­za­ik i dra­ma­to­pi­sarz
  • La­dis­lav Klíma – cze­ski pi­sarz i fi­lo­zof
  • Le­szek Klima (Le­szek Ho­łow­nia) – lek­ko­at­le­ta, tycz­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski, na­stęp­nie tre­ner w Niem­czech
  • Ma­ciej Klima – po­li­tyk, były wo­je­wo­da ma­ło­pol­ski
  • Ma­ciej Klima – ko­szy­karz
  • Petr Klíma – cze­ski ho­ke­i­sta
  • Vik­tor Klima – au­striac­ki po­li­tyk
  • Klim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męczy mnie ten gorąc, nie da się żyć bez klimy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲĩma, AS: klʹĩma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimatyzowanie n., klimatyzator mrz., klimatyzacja ż., klimat mrz.

 przym. klimatyzacyjny, klimatyczny

 czas. klimatyzować

Wiktionary


klimacik

zdrob­nie­nie od: kli­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kli­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kli­mat, lecz tylko mały kli­ma­cik.

 (1.1) W po­ko­i­ku pa­no­wał przy­jem­ny kli­ma­cik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimat mrz.

 przym. klimatyczny, klimatyzacyjny

 czas. klimatyzować

Wiktionary


klimakonwektor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie grzew­czo-chło­dzą­ce

Wiktionary

Kli­ma­kon­wek­tor – urzą­dze­nie słu­żą­ce do utrzy­my­wa­nia za­da­nej tem­pe­ra­tu­ry w po­mie­szcze­niu, sto­so­wa­ne prze­waż­nie w biu­rach i bu­dyn­kach uży­tecz­no­ści pu­blicz­nej. Po­tocz­na nazwa "fan-coil" jest bar­dziej po­pu­lar­na, choć nie za­wsze pra­wi­dło­wa. An­giel­skie słowo "fan" oz­na­cza wen­ty­la­tor, w związ­ku z tym po­ję­cie fan-coil od­no­si się tylko do kli­ma­kon­wek­to­rów wen­ty­la­to­ro­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kli­ma­kon­wek­tor to urzą­dze­nie łą­czą­ce cechy grzej­ni­ka kon­wek­cyj­ne­go oraz kli­ma­ty­za­to­ra.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzejnik rewersyjny

Wiktionary


klimaks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan względ­nej rów­no­wa­gi w śro­do­wi­sku / bio­ce­no­zie

Wiktionary

Kli­maks – koń­co­we, sta­bil­ne sta­dium roz­wo­jo­we bio­ce­no­zy (zo­bacz suk­ce­sja eko­lo­gicz­na). Stan koń­co­wy roz­wo­ju bio­ce­no­zy uwa­run­ko­wa­ny jest lo­kal­nym kli­ma­tem.

Kli­maks to koń­co­we, sta­bil­ne sta­dium roz­wo­ju ro­ślin­no­ści i gleby, osią­ga­ją­ce rów­no­wa­gę pro­duk­cji, de­kom­po­zy­cji i licz­by ga­tun­ków, zdol­ne do re­ge­ne­ra­cji po za­bu­rze­niu.

Wikipedia


klimaksowy

→ kli­maks


SJP.pl

Patrz:

klimaks

klimakter

daw­niej:
1. okres sied­miu lat;
2. nie­szczę­śli­wy rok, przy­pa­da­ją­cy co sie­dem lat;
3. przek­wi­ta­nie; kli­mak­te­rium


SJP.pl


klimakterium

okres w życiu ko­bie­ty, w któ­rym na­stę­pu­je stop­nio­we za­ni­ka­nie czyn­no­ści gru­czo­łów płcio­wych i zdol­no­ści roz­rod­czej; przek­wi­ta­nie


SJP.pl


klimakteryczny

do­ty­czą­cy kli­mak­te­rium


SJP.pl


klimakteryjny

→ kli­mak­te­rium


SJP.pl

Patrz:

klimakterium

klimas

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kli­mas (ur. 1940) – pod­puł­kow­nik oraz do­wód­ca ba­ta­lio­nu WOP Prud­nik
  • Ar­ka­diusz Kli­mas (ur. 1957) – pol­ski pił­karz
  • Cze­sław Kli­mas (1865–1937) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, poseł do nie­miec­kie­go par­la­men­tu, dzia­łacz pol­ski
  • Ja­ro­sław Kli­mas (ur. 1967) – pol­ski praw­nik, urzęd­nik, po­li­tyk
  • Jo­an­na Kli­mas (ur. 1955) – pol­ska pro­jek­tant­ka mody
  • Maria Kli­mas-Bła­hu­to­wa (1909–1994) – pol­ska pi­sar­ka i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Pe­tras Kli­mas (1891–1969) – li­tew­ski hi­sto­ryk, dy­plo­ma­ta
  • Wac­ław Kli­mas (1929–1997) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Zbi­gniew Kli­mas (1921–2006) – pol­ski in­struk­tor har­cer­ski, żoł­nierz AK, dzien­ni­karz

Wikipedia


klimaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kli­ma­szew­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • An­drzej Alek­san­der Kli­ma­szew­ski – pol­ski ka­ja­karz, olim­pij­czyk
  • Ber­nard Kli­ma­szew­ski – dy­rek­tor fa­bry­ki, major pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Bro­ni­sław Kli­ma­szew­ski – pilot, me­ne­dżer, dy­plo­ma­ta
  • Ce­za­ry Kli­ma­szew­ski – pol­ski ar­ty­sta, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny sztu­ki
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Kli­ma­szew­ski – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, ad­mi­ni­stra­tor die­cez­ji sa­ra­tow­skiej
  • Jan Kli­ma­szew­ski – major Bez­pie­czeń­stwa Pu­blicz­ne­go
  • Jan Kli­ma­szew­ski – en­to­mo­log (ko­le­op­te­ro­log)
  • Jan Kli­ma­szew­ski – wi­ce­wo­je­wo­da cie­cha­now­ski
  • Mie­czy­sław Kli­ma­szew­ski – pol­ski ge­o­graf i ge­o­mor­fo­log
  • Ry­szard Kli­ma­szew­ski – sier­żant pod­cho­rą­ży, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Sę­dzi­mir Kli­ma­szew­ski – pol­ski zo­o­log

Wikipedia


klimat

1. zwią­za­ny z danym ob­sza­rem ze­spół zja­wisk i wa­run­ków at­mos­fe­rycz­nych
2. na­strój pa­nu­ją­cy w ja­kimś śro­do­wi­sku, gru­pie, epoce itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wa­run­ki po­go­do­we prze­wa­ża­ją­ce na danym ob­sza­rze przez wiele lat;

 (1.2) przen. at­mos­fe­ra, sto­sun­ki mię­dzy człon­ka­mi grupy

Wiktionary

Kli­mat (z gr. κλίμα lm. κλίματα - skłon­ność) – wol­noz­mien­ne cechy od­dzia­ły­wań w, obej­mu­ją­cym at­mos­fe­rę, hy­dros­fe­rę i po­wierzch­nie lądów. Usta­la­ny jest na pod­sta­wie wie­lo­let­nich ob­ser­wa­cji róż­no­rod­nych skład­ni­ków, naj­czę­ściej po­mia­rów tem­pe­ra­tu­ry, opa­dów at­mos­fe­rycz­nych i wia­tru uś­red­nia­nych w skali mie­sią­ca lub dłuż­sze­go okre­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Gren­lan­dii pa­nu­je bar­dzo su­ro­wy kli­mat.

 (1.2) Zo­sta­ła wy­cho­wa­na w kli­ma­cie cie­pła i ak­cep­ta­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲĩmat, AS: klʹĩmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimatyzacja ż., klimatyzator m., klima ż.

:: zdrobn. klimacik mrz.

 przym. klimatyczny, klimatyzacyjny

 czas. klimatyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) aura, atmosfera, nastrój, temperatura

Wiktionary


klimat.

skrót od: kli­ma­to­lo­gia


SJP.pl


klimatogram

wy­kres przed­sta­wia­ją­cy łącz­nie prze­bieg tem­pe­ra­tu­ry i opa­dów lub tem­pe­ra­tu­ry i wil­got­no­ści względ­nej po­wie­trza w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl

Kli­ma­to­gram – gra­ficz­ny dia­gram słu­żą­cy do zi­lu­stro­wa­nia cech kli­ma­tu dla da­ne­go miej­sca.

Kli­ma­to­gram może pre­zen­to­wać rocz­ny prze­bieg wy­bra­nych ele­men­tów kli­ma­tu, np. opadu i tem­pe­ra­tu­ry, albo za­leż­ność dwóch ele­men­tów od sie­bie.

Wikipedia


klimatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie kli­ma­to­lo­gii


SJP.pl


klimatologia

dział ge­o­gra­fii fi­zycz­nej, nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem kli­ma­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem kli­ma­tu

Wiktionary

Kli­ma­to­lo­gia – dział ge­o­gra­fii fi­zycz­nej, nauka o kli­ma­cie.

Zaj­mu­je się na­stę­pu­ją­cy­mi za­gad­nie­nia­mi:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. klimat mrz., klimatolog mos., klimatolożka ż.

 przym. klimatologiczny

 przysł. klimatologicznie

Wiktionary


klimatologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kli­ma­to­lo­gią, do­ty­czą­cy kli­ma­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimatologia ż., klimatolog mos.

Wiktionary


klimatolożka

→ kli­ma­to­log


SJP.pl

Patrz:

klimatolog

klimator

urzą­dze­nie do chło­dze­nia po­wie­trza wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do schła­dza­nia po­wie­trza za po­mo­cą pa­ro­wa­nia wody

Wiktionary


klimatoterapeutyczny

→ kli­ma­to­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

klimatoterapia

klimatoterapia

Kli­ma­to­te­ra­pia, le­cze­nie kli­ma­tycz­ne (od gr. "klíma" = stre­fa + "therapeíã" = pie­lę­gno­wa­nie) – dzie­dzi­na fi­zy­ko­te­ra­pii wy­zy­sku­ją­ca ko­rzyst­ne wa­run­ki kli­ma­tycz­ne okre­ślo­nych miej­sco­wo­ści w po­szcze­gól­nych po­rach roku dla celów lecz­ni­czych. Le­cze­nie to po­le­ga na po­bu­dza­niu i prze­stra­ja­niu czyn­no­ści fiz­jo­lo­gicz­nych ustro­ju bodź­ca­mi kli­ma­tycz­ny­mi, wy­wie­ra­jąc ko­rzyst­ny wpływ w te­ra­pii pew­nych cho­rób, a także za­po­bie­gaw­czo, utr­wa­la­jąc wy­ni­ki le­cze­nia kli­nicz­ne­go.

Wikipedia


klimatotwórczy

ma­ją­cy wpływ na kli­mat


SJP.pl


klimatowo

→ kli­ma­to­wy


SJP.pl

Patrz:

klimatowy

klimaty

na­strój pa­nu­ją­cy w ja­kimś śro­do­wi­sku, gru­pie, epoce itp.; kli­mat, at­mos­fe­ra


SJP.pl


klimatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) miło, przy­tul­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klimatyczny, klimatyzacyjny

 rzecz. klimatyzator mrz., klimatyzacja ż.

Wiktionary


klimatyczność

cecha cze­goś two­rzą­ce­go cha­rak­te­ry­stycz­ny na­strój lub at­mos­fe­rę


SJP.pl


klimatyczny

1. zwią­za­ny z kli­ma­tem, ze­spo­łem zja­wisk i wa­run­ków at­mos­fe­rycz­nych na ja­kimś te­re­nie;
2. po­sia­da­ją­cy szcze­gól­ny na­strój, ma­ją­cy swój spe­cy­ficz­ny urok


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kli­ma­tem

 (1.2) przen. o do­brym na­stro­ju, at­mos­fe­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­u­ri­tius jest już na li­ście kra­jów z za­gro­że­niem, szcze­gól­nie w kon­tek­ście zmia­ny kli­ma­tycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklʲĩmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: klʹĩmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimat m., klimacik m., klima ż., klimatyzacja ż., klimatyzator m.

 przym. klimatyzacyjny

 przysł. klimatycznie

 czas. klimatyzować

Wiktionary


klimatysta

zwo­len­nik ide­o­lo­gii, we­dług któ­rej nad­cią­ga wiel­ka ka­ta­stro­fa kli­ma­tycz­na, wy­wo­ła­na przez czło­wie­ka, a je­dy­nym ra­tun­kiem jest zmniej­sze­nie emi­sji dwut­len­ku węgla


SJP.pl


klimatystka

→ kli­ma­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

klimatysta

klimatyzacja

1. utrzy­my­wa­nie okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza, wil­got­no­ści itp. w po­mie­szcze­niu
2. urzą­dze­nie słu­żą­ce do tego celu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) au­to­ma­tycz­ny sy­stem utrzy­my­wa­nia sta­łej tem­pe­ra­tu­ry i in­nych wa­run­ków kli­ma­tycz­nych w zam­knię­tym po­mie­szcze­niu;

 (1.2) techn. ogół urzą­dzeń słu­żą­cych do kli­ma­ty­zo­wa­nia

Wiktionary

Kli­ma­ty­za­cja – pro­ces przet­wa­rza­nia po­wie­trza w po­mie­szcze­niu, ma­ją­cy na celu utrzy­my­wa­nie za­da­nych wa­run­ków kli­ma­tycz­nych, czyli od­po­wied­nie­go za­kre­su tem­pe­ra­tur i wil­got­no­ści po­wie­trza, za­pew­nia­ją­cych do­god­ne wa­run­ki do pracy i funk­cjo­no­wa­nia czło­wie­ka (wa­run­ki kom­for­tu) lub op­ty­mal­ne wa­run­ki dla okre­ślo­ne­go pro­ce­su prze­my­sło­we­go (np. w prze­my­śle elek­tro­nicz­nym).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie wiele sa­mo­cho­dów jest wy­po­sa­żo­nych w kli­ma­ty­za­cję.

 (1.2) Na­resz­cie do na­szej firmy wesz­ła ekipa, która za­kła­da kli­ma­ty­za­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklʲĩmatɨˈzat͡sʲja, AS: klʹĩmatyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimatyzator m., klimat m., klima ż., klimatyzowanie n.

 czas. klimatyzować ndk.

 przym. klimatyzacyjny, klimatyczny

 przysł. klimatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. klima

Wiktionary


klimatyzacyjny

→ kli­ma­ty­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kli­ma­ty­za­cją, do­ty­czą­cy kli­ma­ty­za­cji

Wiktionary

Patrz:

klimatyzacja

Przykłady

 (1.1) Po­nad­to zna­le­zio­no w ma­ga­zy­nach DSK apa­ra­tu­rę me­dycz­ną do ste­ry­li­za­cji, de­zyn­fek­cji, urzą­dze­nia chłod­ni­cze i kli­ma­ty­za­cyj­ne o war­to­ści ponad 1,2 mld zł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimatyzacja ż., klimatyzator m., klimat m., klimacik m., klima ż., klimatyzowanie n.

 czas. klimatyzować ndk.

 przym. klimatyczny, klimatyzatorowy

 przysł. klimatycznie

Wiktionary


klimatyzator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do kli­ma­ty­zo­wa­nia po­mie­szczeń;

Wiktionary

Kli­ma­ty­za­tor – urzą­dze­nie do chło­dze­nia po­mie­szcze­nia.

Skła­da się ze sprę­żar­ki, pa­row­ni­ka i skra­pla­cza (te dwa ostat­nie wy­po­sa­żo­ne w wen­ty­la­tor). Wen­ty­la­tor pro­mie­nio­wy wy­mu­sza obieg po­wie­trza na pa­row­ni­ku umie­szczo­nym wew­nątrz chło­dzo­ne­go po­mie­szcze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak do­brze, że w tym po­mie­szcze­niu jest kli­ma­ty­za­tor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklʲĩmatɨˈzatɔr, AS: klʹĩmatyzator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimatyzacja ż., klima ż., klimat m., klimatyzowanie n.

 czas. klimatyzować ndk.

 przym. klimatyzacyjny, klimatyczny

 przysł. klimatycznie

Wiktionary


klimatyzm

ide­o­lo­gia, we­dług któ­rej nad­cią­ga wiel­ka ka­ta­stro­fa kli­ma­tycz­na, wy­wo­ła­na przez czło­wie­ka, a je­dy­nym ra­tun­kiem jest zmniej­sze­nie emi­sji dwut­len­ku węgla


SJP.pl


klimatyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) utrzy­my­wa­nie sta­łej tem­pe­ra­tu­ry i in­nych wa­run­ków kli­ma­tycz­nych w zam­knię­tym po­mie­szcze­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimatyzacja ż., klimatyzator m., klima ż.

 czas. klimatyzować ndk.

 przym. klimatyzacyjny, klimatyzowany

Wiktionary


klimatyzowany

taki, w któ­rym dzia­ła­ją urzą­dze­nia kli­ma­ty­za­cyj­ne


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od kli­ma­ty­zo­wać

przy­miot­nik

 (2.1) z moż­li­wo­ścią re­gu­la­cji stanu po­wie­trza i wy­so­ko­ści tem­pe­ra­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Latem spę­dzam sporo czasu w kli­ma­ty­zo­wa­nych po­mie­szcze­niach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimatyzowanie n.

 czas. klimatyzować ndk., klimatyzować się ndk.

Wiktionary


klimatyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skli­ma­ty­zo­wać)

 (1.1) utrzy­my­wać po­żą­da­ną wil­got­ność i tem­pe­ra­tu­rę po­wie­trza w prze­strze­ni zam­knię­tej

 (1.2) pot. wy­po­sa­żać w kli­ma­ty­za­to­ry

 (1.3) przy­sto­so­wy­wać do no­wych wa­run­ków śro­do­wi­sko­wych, np. ro­śli­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kli­ma­ty­zo­wać się (dk. brak)

 (2.1) przy­sto­so­wy­wać się do no­wych wa­run­ków

 (2.2) sta­wać się chłod­niej­szym dzię­ki włą­czo­nej kli­ma­ty­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto kli­ma­ty­zu­je sauny lub po­mie­szcze­nia z prysz­ni­ca­mi?

 (1.2) W przysz­łym roku bę­dzie­my kli­ma­ty­zo­wać po­zo­sta­łe pię­tra schro­ni­ska.

 (1.3) Ró­ża­necz­ni­ki kli­ma­ty­zu­je­my, np. na bal­ko­nach lub w zim­nej sieni.

 (2.1) Po­tra­fię się łatwo kli­ma­ty­zo­wać w nowym śro­do­wi­sku.

 (2.2) Wnę­trze auta szyb­ko się kli­ma­ty­zu­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klimatyzowanie n., klimatyzator mrz., klimatyzacja ż., klimat mrz., klimacik mrz., klima ż.

 czas. sklimatyzować dk.

 przym. klimatyzacyjny, klimatyczny, klimatyzowany

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) aklimatyzować się

Wiktionary


klimazon

śro­do­wi­sko­wo: fryz­jer­skie urzą­dze­nie przy­spie­sza­ją­ce za­bie­gi che­micz­ne i pie­lę­gna­cyj­ne na wło­sach; in­fra­zon


SJP.pl


klimczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Klim­czak – ar­ty­sta, per­for­mer, fo­to­graf i twór­ca in­sta­la­cji
  • Agata Klim­czak – ak­tor­ka te­a­tral­na, te­le­wi­zyj­na i ra­dio­wa
  • Anna Przy­bo­row­ska-Klim­czak – pro­fe­sor nauk praw­nych
  • Bo­że­na Klim­czak – pro­fe­sor nauk eko­no­micz­nych
  • Bro­ni­sław Klim­czak – uczest­nik wojny obron­nej w 1939, dzia­łacz kon­spi­ra­cyj­ny
  • Ce­li­na Klim­czak – ak­tor­ka
  • Da­riusz Klim­czak – po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ed­ward Klim­czak – wy­kła­dow­ca uni­wer­sy­tec­ki i emi­gra­cyj­ny dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Fe­liks Klim­czak – po­li­tyk, poseł na Sejm I ka­den­cji
  • Kry­sty­na Klim­czak – łyż­wiar­ka fi­gu­ro­wa
  • Ma­ciej Klim­czak – wi­ce­mi­ni­ster kul­tu­ry
  • Ma­rian Klim­czak – eko­no­mi­sta, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki

Wikipedia


klimczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


klimczok

Klim­czok (1117 m n.p.m.) – szczyt w Pa­śmie Klim­czo­ka i Szyn­dziel­ni w Be­ski­dzie Ślą­skim. Prze­bie­ga prze­zeń gra­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na mię­dzy Biel­skiem-Białą i Szczyr­kiem. Przez szczyt bie­gnie też hi­sto­rycz­na gra­ni­ca po­mię­dzy Ślą­skiem i Ma­ło­pol­ską.

Wikipedia


klimczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Klim­czuk – kom­po­zy­tor, pia­ni­sta, dy­ry­gent
  • Borys Klim­czuk – ukra­iń­ski po­li­tyk
  • Jo­an­na Wiz­mur-Klim­czuk – ak­tor­ka gło­so­wa i te­a­tral­na, re­ży­ser dub­bin­gu
  • Mak­sy­mi­lian Klim­czuk – woj­sko­wy, sa­mo­rzą­do­wiec i dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Marek Klim­czuk – kie­row­nik mu­zycz­ny, re­ży­ser dub­bin­gu
  • Klim­czak
  • Klim­cza­ko­wie
  • Klim­czok
  • Klim­czyk

Wikipedia


klimczyce

Klim­czy­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Sar­na­ki. Leży nad Bu­giem.

Klim­czy­ce to swo­i­sty re­gion sa­dow­ni­czy po­ło­żo­ny na krań­cu wschod­nim wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. Pię­kne sady do­sko­na­le wkom­po­no­wa­ły się w kra­jo­braz nad­bu­żań­ski, dzię­ki czemu oko­li­ca ta jest je­szcze pię­kniej­sza.

Wikipedia


klimczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Klim­czyk – lek­ko­at­le­ta i sprin­ter
  • Ma­riusz Klim­czyk – lek­ko­at­le­ta, olim­pij­czyk z Mosk­wy 1980
  • Ta­de­usz Klim­czyk – autor ma­ry­ni­sta
  • Wła­dy­sław Klim­czyk – me­ne­dżer i dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Klim­czak
  • Klim­czuk

Wikipedia


klimecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kli­mec­ki – pol­ski bok­ser
  • Leon Kli­mec­ki – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i dy­plo­ma­ta
  • Mi­chał Kli­mec­ki – pol­ski hi­sto­ryk, pro­fe­sor
  • Ta­de­usz Kli­mec­ki – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Te­re­sa Świe­ży-Kli­mec­ka – pol­ska ar­tyst­ka ma­lar­ka
  • Sta­ni­sław Kli­mec­ki – praw­nik, dzia­łacz spo­łecz­ny, pre­zy­dent Kra­ko­wa

Wikipedia


klimek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Kle­mens, Kle­men­tyn (imio­na mę­skie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kli­mek – zdrob­nie­nie imie­nia Kle­mens
  • Kli­mek – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Ra­dio­sta­cja „Kli­mek” – ra­dio­sta­cja (ra­dio­te­le­fon) UKF
  • Kli­mek – wieża zam­ko­wa w Gru­dzią­dzu
  • Adam Kli­mek (1931–2014) – pol­ski fiz­jo­log spor­tu
  • Agata Kli­mek (1968–2018) – pol­ska ka­ja­kar­ka
  • An­drzej Kli­mek (ur. 1942) – pol­ski le­karz, ne­u­ro­log
  • An­drzej Kli­mek (ur. 1968) – pol­ski fiz­jo­log spor­tu
  • An­to­ni Kli­mek (ur. 2002) – pol­ski pił­karz
  • Antonín Kli­mek (1937–2005) – cze­ski hi­sto­ryk i ar­chi­wi­sta
  • Ar­ka­diusz Kli­mek (ur. 1975) – pol­ski pił­karz
  • Ar­ka­diusz Kli­mek (ur. 1976) – pol­ski ry­sow­nik, ilu­stra­tor i autor ko­mik­sów

Wikipedia


klimenia

wy­mar­ły gło­wo­nóg mor­ski z ro­dzi­ny amo­ni­tów; kly­me­nia


SJP.pl


klimeniowy

przy­miot­nik od: kli­me­nia


SJP.pl


klimiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


klimkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Klim­kie­wicz (ur. 1955) – pol­ska li­te­ra­tu­roz­naw­czy­ni
  • Bar­ba­ra Klim­kie­wicz (1936–2010) – pol­ska ak­tor­ka
  • Fe­liks Klim­kie­wicz (zm. 1878) – pol­ski woj­sko­wy, pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Jad­wi­ga Ewa Klim­kie­wi­czo­wa z domu Gliń­ska (1876–1952) – in­te­li­gent­ka, spo­łecz­nicz­ka, za­słu­żo­na dla hi­sto­rii Bia­łe­go­sto­ku
  • Ja­ni­na Klim­kie­wicz (1891–1959) – pol­ska ak­tor­ka
  • Ka­ta­rzy­na Klim­kie­wicz (ur. 1977) – pol­ska re­ży­ser­ka i sce­na­rzyst­ka
  • Sła­wo­mir Klim­kie­wicz (1942–2025) – pol­ski dy­plo­ma­ta i po­li­to­log
  • Wik­tor Klim­kie­wicz (1913–1995) – se­kre­tarz rolny Ko­mi­te­tu Po­wia­to­we­go PZPR w Bra­nie­wie
  • Wi­told Klim­kie­wicz (1905–1942) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, dzien­ni­karz i hi­sto­ryk

Wikipedia


klimkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ni­na Klim­kow­ska – pol­ska ak­tor­ka
  • Jerzy Klim­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy, rot­mistrz
  • Mar­ce­li Klim­kow­ski – pol­ski psy­cho­log kli­nicz­ny oraz ne­u­rop­sy­cho­log

Wikipedia


klimkówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klim­ków­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Ropa
  • Klim­ków­ka – część wsi Dobra w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Klim­ków­ka – część wsi Prze­no­sza w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Klim­ków­ka – osada w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Klim­ków­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec
  • Klim­ków­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Ry­ma­nów
  • Klim­ków­ka – gro­ma­da w po­wie­cie sa­noc­kim
  • Klim­ków­ka – je­zio­ro
  • Klim­ków­ka – wznie­sie­nie (512 m) na Po­gó­rzu Roż­now­skim
  • Kli­ma­sy, Klim­ki, Klim­ko­wo, Kli­mon­tów, Kli­mon­tó­wek, Kli­mon­ty, Kli­mów­ka, Klimy

Wikipedia


klimogram

wy­kres łą­czą­cy tem­pe­ra­tu­rę i wil­got­ność (ilość opa­dów) na danym te­re­nie w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl


klimontowianin

miesz­ka­niec Kli­mon­to­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


klimontowianka

miesz­kan­ka Kli­mon­to­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


klimontowice

daw­niej: Kle­men­to­wi­ce


SJP.pl


klimontowski

przy­miot­nik od: Kli­mon­tów, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim lub dziel­ni­ca Sos­now­ca


SJP.pl


klimontów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. dziel­ni­ca Sos­now­ca


SJP.pl

Zo­bacz też: Kli­mon­tów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Kli­mon­tów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, na Wy­ży­nie San­do­mier­skiej. Sie­dzi­ba gminy Kli­mon­tów. Mia­sto jest człon­kiem Unii Mia­ste­czek Pol­skich.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go. Przez mia­sto prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 9 z Ra­do­mia do Rze­szo­wa, a także droga wo­je­wódz­ka nr 758. Mia­sto znaj­du­je się też na Ma­ło­pol­skiej Dro­dze św. Ja­ku­ba.

Wikipedia


klimowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kli­mo­wicz
  • Ar­ka­diusz Woj­ciech Kli­mo­wicz – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tyk
  • Bro­ni­sław Kli­mo­wicz
  • Cyryl Kli­mo­wicz
  • Diego Kli­mo­wicz
  • Dzmi­tryj Kli­mo­wicz (ur. 1972) – bia­ło­ru­ski pił­karz
  • Dzmi­tryj Kli­mo­wicz (ur. 1984) – bia­ło­ru­ski pił­karz
  • Eliasz Kli­mo­wicz
  • Ja­vier Kli­mo­wicz
  • Jo­lan­ta Kli­mo­wicz
  • Maria Kli­mo­wicz – pol­ska le­kar­ka sto­ma­to­log, dzia­łacz­ka So­li­dar­no­ści, ani­ma­tor­ka kul­tu­ry, spo­łecz­nicz­ka
  • Mie­czy­sław Kli­mo­wicz (1920–1944) – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny

Wikipedia


klimowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Klim­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Sta­ni­sław Kli­mow­ski − pol­ski ar­ty­sta, ma­larz i rzeź­biarz
  • Ta­de­usz Kli­mow­ski – ofi­cer Armii Kra­jo­wej
  • Zbi­gniew Kli­mow­ski – sko­czek nar­ciar­ski, mistrz Pol­ski, olim­pij­czyk, tre­ner

Wikipedia


klimt

naz­wi­sko


SJP.pl


klimusin

Kli­mu­sin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Pia­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Pia­ski. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 133 miesz­kań­ców.

Wikipedia


klimuszko

naz­wi­sko


SJP.pl


klin

1. ka­wa­łek drew­na lub me­ta­lu o za­o­strzo­nym kształ­cie słu­żą­cy do ro­zbi­ja­nia twar­dych ma­te­ria­łów,
2. coś w kształ­cie trój­ką­ta ostre­go,
3. szyk bo­jo­wy woj­ska,
4. szyk sa­mo­lo­tów w cza­sie lotu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. ma­szy­na pro­sta, o kształ­cie trój­ką­ta;

 (1.2) kształt tej ma­szy­ny

 (1.3) wojsk. ro­dzaj szyku bo­jo­we­go

 (1.4) pot. kie­li­szek al­ko­ho­lu pity jako le­kar­stwo na kaca

 (1.5) kraw. ka­wa­łek tka­ni­ny w kształ­cie trój­ką­ta

 (1.6) gw-pl|Górny Śląsk. far­tuch

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­wa­łek me­ta­lu, drew­na lub in­ne­go two­rzy­wa o prze­kro­ju wą­skie­go, ostro­kąt­ne­go trój­ką­ta, uży­wa­ny do ro­złu­py­wa­nia ma­te­ria­łów włó­kni­stych (np. drew­na), ro­zbi­ja­nia twar­dych brył (np. węgla), mo­gą­cy słu­żyć...
  • ka­wa­łek cien­kie­go ma­te­ria­łu (np. pa­pie­ru, tka­ni­ny) w kształ­cie trój­ką­ta
  • klin – wie­lo­ścian w ma­te­ma­ty­ce
  • klin – w fi­zy­ce – ma­szy­na pro­sta
  • klin – ro­dzaj za­bez­pie­cze­nia na osi w kształ­cie trój­ką­ta, oraz ele­ment do wy­ko­na­nia tego
  • klin – szyk bo­jo­wy
  • klin – po­tocz­na nazwa k-line, ro­złą­cze­nia użyt­kow­ni­ka z sie­cią IRC
  • klin – po­tocz­ne okre­śle­nie picia al­ko­ho­lu w celu zni­we­lo­wa­nia kaca (skut­ków za­tru­cia al­ko­ho­lem ety­lo­wym)
  • klin – po­tocz­ne okre­śle­nie pro­ble­mu, wy­ma­ga­ją­ce­go prze­my­śle­nia
  • klin () – okre­śle­nie uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do te­ry­to­riów hi­sto­rycz­nie za­miesz­ka­łych przez dużą licz­bę Ukra­iń­ców na te­re­nie współ­czes­nej Rosji - Zie­lo­ny Klin, Szary Klin, Żółty Klin i Ma­li­no­wy Klin.
  • Bar­tosz Klin, pol­ski in­for­ma­tyk
  • Klin – część mia­sta Rabka-Zdrój

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nóż jest ro­dza­jem klina.

 (1.2) Ten ma­te­riał w kliny jest bar­dzo ładny.

 (1.3) Sa­mo­lo­ty le­cia­ły kli­nem.

 (1.4) Może wy­pi­je­my klina na kaca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klʲĩn, AS: klʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kliniec mrz., klinowanie n., zaklinowanie n.

:: zdrobn. klinik mrz., klinek mrz.

 czas. klinować ndk., zaklinować dk.

 przym. klinowy, klinowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fimel

 (1.4) klinik

 (1.5) bryt, wstawka, godet

Wiktionary


klincz

1. w bok­sie, za­pa­sach: po­zy­cja, w któ­rej żaden z za­wod­ni­ków nie może wy­ko­nać ruchu, gdyż blo­ku­ją się wza­jem­nie;
2. sy­tu­a­cja bez wyj­ścia z po­wo­du wza­jem­ne­go unie­moż­li­wia­nia sobie dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. w bok­sie: przy­trzy­ma­nie się bok­se­rów w zwar­ciu ma­ją­cym unie­moż­li­wiać za­da­wa­nie cio­sów

 (1.2) przen. sy­tu­a­cja kon­flik­to­wa, która unie­moż­li­wia ja­ki­kol­wiek ruch ku po­jed­na­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klincz (chwyt) – po­ję­cie z dzie­dzi­ny spor­tów walki – ina­czej: chwyt klam­ro­wy
  • Klincz (ze­spół mu­zycz­ny)
  • Klincz (film 1979)
  • Klincz (film 1997)
  • Klincz – kom­pi­la­cyj­ny album ze­spo­łu Klincz wy­da­ny w 1999
  • Nowy Klincz – wieś w Pol­sce (woj. po­mor­skie)
  • Mały Klincz – wieś w Pol­sce (woj. po­mor­skie)
  • Wiel­ki Klincz – wieś w Pol­sce (woj. po­mor­skie)
  • Wiel­ki Klincz (przy­sta­nek ko­le­jo­wy)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. klinczowanie n.

 czas. klinczować ndk.

Wiktionary


klinczować

w bok­sie: stwa­rzać sy­tu­a­cję klin­czu, przy­trzy­my­wać prze­ciw­ni­ka w zwar­ciu, unie­moż­li­wia­jąc za­da­wa­nie cio­sów


SJP.pl


kline

sta­ro­grec­kie łoże bie­siad­ne na wy­so­kich no­gach i o wy­gię­tym pod­głów­ku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kline – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Barn­well
  • Kline (ang. Kline Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Schu­yl­kill
  • Kline (K:line) – linia kon­fi­gu­ra­cyj­na ser­we­ra IRC
  • Kline – ro­dzaj le­żan­ki
  • Cline

Wikipedia


klinek

zdrob­nie­nie od: klin; kli­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: klin

 (1.2) anat. część płata po­ty­licz­ne­go mózgu ludz­kie­go;

 (1.3) kulin. spoż. twa­róg ufor­mo­wa­ny w kształt klinu o za­o­krą­glo­nych kra­wę­dziach i wierz­choł­kach

Wiktionary

Zo­bacz też: Kli­nek (gmina).

Kli­nek ( cu­ne­us) – część płata po­ty­licz­ne­go mózgu ludz­kie­go. Od przo­du od przed­klin­ka od­dzie­la go bru­zda cie­mie­nio­wo-po­ty­licz­na, od dołu na­to­miast bru­zda ostro­go­wa. Ma w przy­bli­że­niu kształt trój­kąt­ny. Znaj­du­je się na przyś­rod­ko­wej po­wierzch­ni pół­kul.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pio­sen­ka to jest kli­nek na spli­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klin mrz., klinik mrz., klinowanie n., zaklinowanie n.

 czas. klinować

Wiktionary


klinga

ostrze broni bia­łej typu siecz­ne­go; głow­nia; brze­szczot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ostrze broni siecz­nej

 (1.2) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. dzwo­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ude­rzam jako pier­wszy i nasze klin­gi ście­ra­ją się z trza­skiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲĩŋɡa, AS: klʹĩŋga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzeszczot, głownia

Wiktionary


klingenthal

Klin­gent­hal – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w Ru­da­wach (Vogt­land), przy gra­ni­cy z Cze­cha­mi. Sie­dzi­ba wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­nej Klin­gent­hal. 1 stycz­nia 2013 do mia­sta przy­łą­czo­no gminę Zwota, która stała się jego dziel­ni­cą. Do 29 lu­te­go 2012 na­le­ża­ła do okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Chem­nitz. We­dług da­nych na 31 grud­nia 2022 za­miesz­ki­wa­ny przez 7764 osoby.

Wikipedia


klinger

Klin­ger – sztucz­ny zbior­nik wodny w Gó­rach Szczaw­nic­kich na Sło­wa­cji, ok. 1 km na po­łud­nio­wy za­chód od cen­trum Bań­skiej Szczaw­ni­cy. Jeden z mniej­szych daw­nych "taj­chów" (z niem. "der Teich" – staw) – sztucz­nych zbior­ni­ków pię­trzą­cych wodę do na­pę­dza­nia ma­szyn i urzą­dzeń gór­ni­czych i hut­ni­czych w hi­sto­rycz­nym bań­sko­szczaw­nic­kim re­wi­rze gór­ni­czym.

Wikipedia


klingeryt

ma­te­riał uszczel­nia­ją­cy, otrzy­my­wa­ny przez spra­so­wa­nie włó­kna azbe­sto­we­go z kle­jem ka­u­czu­ko­wym, uży­wa­ny do wy­ro­bu uszcze­lek; klin­kie­ryt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ma­te­riał uszczel­nia­ją­cy ze spra­so­wa­nych włó­kna azbe­sto­we­go z kle­jem ka­u­czu­ko­wym, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w urzą­dze­niach pra­cu­ją­cych pod wy­so­kim ci­śnie­niem i w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze

Wiktionary


klingoni

fik­cyj­na rasa hu­ma­no­i­dal­na w serii Star Trek


SJP.pl

Klin­go­ni (w ję­zy­ku klin­goń­skim tlhİngan) – fik­cyj­na rasa hu­ma­no­i­dal­na przed­sta­wio­na w serii Star Trek.

Klin­go­ni są rasą wo­jow­ni­ków. Ich oj­czy­stą pla­ne­tą jest Qo'noS. Klin­go­ni słyną z wiel­kie­go mę­stwa oraz chęci do walki, a ich spo­łe­czeń­stwo funk­cjo­nu­je w opar­ciu o bru­tal­ne za­sa­dy, w któ­rych współ­czu­cie i sła­bość trak­to­wa­ne są z naj­więk­szą odra­zą. W swo­ich po­czy­na­niach Klin­go­ni kie­ru­ją się za­sa­da­mi ho­no­ru i chę­cią zdo­by­cia chwa­ły.

Wikipedia


klingoński

→ Klin­go­ni (rasa hu­ma­no­i­dal­na w serii Star Trek)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) film. do­ty­czą­cy Klin­go­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (2.1) jęz. film. sztucz­ny język uży­wa­ny przez przed­sta­wi­cie­li rasy Klin­go­nów z se­ria­lu "Star Trek"

Wiktionary


kliniak

spe­cja­li­stycz­ny mło­tek gór­ni­czy słu­żą­cy do wy­ku­wa­nia w skale gnia­zdek na kliny


SJP.pl

Kli­niak ( Klin­kei) – potok w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach; prawy do­pływ By­strzy­cy Dusz­nic­kiej.

Potok ma źró­dła po­mię­dzy wznie­sie­nia­mi Pta­sia Góra a Ko­niuch na wy­so­ko­ści 730 m n.p.m. a uj­ście na wy­so­ko­ści 480 m n.p.m. w miej­sco­wo­ści Szczyt­na.

Wikipedia


kliniasty

po­dob­ny kształ­tem do klina


SJP.pl


klinicysta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie me­dy­cy­ny kli­nicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz ma­ją­cy prak­ty­kę w kli­ni­ce, od­dzia­le, w pracy szpi­tal­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klinika ż.

 przym. kliniczny

 przysł. klinicznie

Wiktionary


klinicystka

→ kli­ni­cy­sta


SJP.pl

Patrz:

klinicysta

kliniczny

przy­miot­nik od: kli­ni­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy lecz­nict­wa zam­knię­te­go

 (1.2) med. zwią­za­ny z opi­sem cho­ro­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego po­dręcz­nik he­ma­to­lo­gii kli­nicz­nej za­wie­ra wszyst­ko o cho­ro­bach krwi.

 (1.2) Stwier­dzo­no, że za­bu­rze­nia de­pre­syj­ne wy­ra­ża­ją się głów­nie dys­fo­rią, a po­nad­to wy­stę­pu­ją także róż­ne­go typu obra­zy de­pre­syj­ne, zwy­kle jed­nak o nie­ty­po­wym obra­zie kli­nicz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klinicysta m., klinika ż.

 przysł. klinicznie

Wiktionary


kliniec

1. cios ka­mien­ny lub cegła o kształ­cie klina jako ele­ment kon­struk­cyj­ny łuku lub skle­pie­nia
2. drob­no tłu­czo­ne kru­szy­wo ka­mien­ne


SJP.pl

Kli­niec – ter­mi­nem tym okre­śla się w bu­dow­nict­wie:

Kliń­ce usy­tu­o­wa­ne obok sie­bie, pod­da­ne na­tu­ral­ne­mu cią­że­niu ku do­ło­wi kon­struk­cji, zwie­ra­ją się ze sobą dzię­ki swemu kształ­to­wi. Nie do­pu­szcza­ją tym samym do roz­pad­nię­cia się bu­dow­li oraz prze­no­szą jej cię­żar na boki. Ob­cią­że­nie przej­mu­ją mury lub fi­la­ry sta­no­wią­ce pod­po­ry łuku ar­chi­tek­to­nicz­ne­go lub skle­pie­nia.

Wikipedia


kliniecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kliń­ca­mi, do­ty­czą­cy Kliń­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klińce nmos.

Wiktionary


klinik

zdrob­nie­nie od: klin; kli­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: klin

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: kli­ni­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲĩɲik, AS: klʹĩńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klin m., kliniec m., klinowanie n., zaklinowanie n., klinek m.

 czas. klinować, zaklinować ndk., zaklinować dk.

 przym. klinowy, klinowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klinek

Wiktionary


klinika

szpi­tal peł­nią­cy rów­nież funk­cje na­u­ko­wo-ba­daw­cze oraz pro­wa­dzą­cy szko­le­nia stu­den­tów me­dy­cy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. eduk. spe­cja­li­stycz­ny od­dział szpi­tal­ny dzia­ła­ją­cy przy uczel­ni lub in­sty­tu­cie na­u­ko­wym;

 (1.2) ar­chit. bu­dy­nek bę­dą­cy sie­dzi­bą kli­ni­ki (1.1)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od: kli­nik

Wiktionary

Zo­bacz też: Kli­ni­ka (ze­spół mu­zycz­ny).

Kli­ni­ka – spe­cja­li­stycz­ny od­dział szpi­tal­ny wcho­dzą­cy w skład uczel­ni lub in­sty­tu­tu na­u­ko­we­go, który oprócz le­cze­nia cho­rych pro­wa­dzi prace dy­dak­tycz­ne oraz ba­daw­cze.

Wyraz po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go i od­no­si się do łóżka – kli­ni­ka jest miej­scem na­u­cza­nia me­dy­cy­ny „przy łóżku cho­re­go”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­nie­dzia­łek przej­dzie ba­da­nia w za­grzeb­skiej kli­ni­ce i le­ka­rze po­dej­mą de­cyz­ję o ewen­tu­al­nej ope­ra­cji, która mia­ła­by się odbyć po za­koń­cze­niu se­zo­nu.

 (1.2) W wielu kli­ni­kach za­in­sta­lo­wa­no sy­ste­my prze­ciw­po­ża­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲĩɲika, AS: klʹĩńika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kliniczny

 przysł. klinicznie

 rzecz. klinicysta m.

Wiktionary


klinkier

1. ka­mion­ko­wy ma­te­riał bu­dow­la­ny (wy­pa­lo­na mie­sza­ni­na mar­gli z gliną);
2. spie­czo­ne wy­ro­by ce­ra­micz­ne sto­so­wa­ne na na­wierzch­nie dróg, płyt­ki ścien­ne


SJP.pl

Wy­ro­by z klin­kie­ru

Klin­kier – two­rzy­wa ce­ra­micz­ne o cze­re­pie spie­czo­nym, ale bez zesz­kli­wie­nia po­wierzch­ni. Są otrzy­my­wa­ne przez wy­pa­la­nie glin wa­pien­no-że­la­zi­stych, wa­pien­no-ma­gnez­jo­wych lub że­la­zi­stych w tem­pe­ra­tu­rze około od 1000 do 1300 °C. Wła­ści­wo­ści klin­kie­ru za­le­żą w dużej mie­rze od tlen­ku wap­nio­we­go w gli­nie.

Wikipedia


klinkiernia

wyt­wór­nia klin­kie­ru


SJP.pl


klinkierowy

przy­miot­nik od: klin­kier


SJP.pl


klinkieryt

że­laz­na za­su­wa do łą­cze­nia lub od­dzie­la­nia komór wod­nych na stat­ku


SJP.pl


klinkierówka

ro­dzaj ozdob­nej cegły


SJP.pl


klinkosz

naz­wi­sko


SJP.pl


klinochlor

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian ma­gne­zo­wy; se­ra­fi­nit


SJP.pl

Kli­noch­lor – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów (gli­no­krze­mia­nów), z grupy chlo­ry­tów (ma­gne­zo­wych). Nazwa po­cho­dzi od zło­że­nia grec­kich słów "kli­nos" – uko­śny, i "chlo­ros" – zie­lo­ny. Opi­sa­ny w 1851 r. Przez W.P.Blade’a.

"Prze­drost­ka „klino” czę­sto sto­su­je się w na­zew­nict­wie mi­ne­ra­łów jed­no­sko­śnych".

Wikipedia


klinodziobek

kli­no­dzio­bek szary - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mu­cho­ty­ra­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


klinolist

ro­śli­na ko­pal­na, skrzyp o kli­no­wa­tych li­ściach


SJP.pl


klinolisty

wy­mar­ły rząd skrzy­pów (pną­cych lub pło­żą­cych) o kli­no­wa­tych li­ściach


SJP.pl

Kli­no­li­sty ("Sphe­nop­hyl­la­les") – wy­mar­ły rząd skrzy­pów, ży­ją­cych od końca de­wo­nu do permu. Swój rozk­wit osią­gnę­ły w póź­nym kar­bo­nie, sta­no­wiąc ważny skład­nik ni­skiej ro­ślin­no­ści ba­gnisk wę­glot­wór­czych. Praw­do­po­dob­nie były pną­cza­mi.

Wikipedia


klinometr

przy­rząd do po­mia­ru kąta na­chy­le­nia po­wierzch­ni w te­re­nie wzglę­dem po­zio­mu; po­chy­ło­mierz, spad­ko­mierz, ekli­metr, po­chyl­nik


SJP.pl

Kli­no­metr (spad­ko­mierz) – przy­rząd do mie­rze­nia kątów pio­no­wych warstw skal­nych i in­nych po­wierzch­ni, a także struk­tur ge­o­lo­gicz­nych. Jest wbu­do­wa­ny w kom­pas ge­o­lo­gicz­ny (jako kli­no­metr wa­ha­dło­wy i/lub płyt­ko­wy). Sto­so­wa­ny w te­re­no­wych pra­cach ge­o­lo­gicz­nych.

Wikipedia


klinopiroksen

mi­ne­rał z pod­gru­py pi­rok­se­nów, np. augit, diop­syd


SJP.pl


klinostat

urzą­dze­nie la­bo­ra­to­ryj­ne do sy­mu­lo­wa­nia zmie­nio­nej siły cią­że­nia, sto­so­wa­ne przy ba­da­niu roz­wo­ju or­ga­niz­mów


SJP.pl


klinowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kli­no­wać.

Wiktionary

Kli­no­wa­nie — picie al­ko­ho­lu, aby usu­nąć złe sa­mo­po­czu­cie bę­dą­ce efek­tem picia po­przed­nie­go dnia. Kli­no­wa­nie jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla fazy ostrej cho­ro­by al­ko­ho­lo­wej, po­prze­dza uza­leż­nie­nie fi­zycz­ne i cał­ko­wi­tą utra­tę kon­tro­li.

Po­ję­cie kli­no­wa­nia jest znane od co najm­niej okre­su śred­nio­pol­skie­go to jest od XVI wieku i przetr­wa­ło do cza­sów współ­czes­nych w po­sta­ci fra­ze­o­lo­giz­mu w po­wie­dze­niach: "Klin kli­nem wybić; upi­łeś się wczo­ra, je­ślić głowa fa­lu­je; pij znowu, bę­dziesz zdrów" lub "Miał tę zdu­mie­wa­ją­cą wła­ści­wość, że je­że­li w nie­dzie­lę się upił, to do­pie­ro w pią­tek cho­ro­wał, a przez so­bo­tę i nie­dzie­lę klin kli­nem wy­bi­jał.".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. klin m., klinek m., klinik m., zaklinowanie n., kliniec m.

 czas. klinować ndk., zaklinować dk.

 przym. klinowy, klinowaty

Wiktionary


klinowaty

po­dob­ny kształ­tem do klina


SJP.pl


klinować

wbi­jać klin


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kli­no­wać)

 (1.1) umo­co­wy­wać za po­mo­cą klina

 (1.2) ro­złu­py­wać kli­nem i mło­tem głazy na mniej­sze

 (1.3) pot. le­czyć kaca pi­ciem al­ko­ho­lu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kli­no­wać się (dk. za­kli­no­wać się)

 (2.1) sta­wać się unie­ru­cho­mio­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klin mrz., kliniec mrz., klinik mrz., klinek mrz., klinowanie n., zaklinowanie n.

 czas. zaklinować dk.

 przym. klinowy, klinowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakleszczać, zagważdżać, zagwożdżać, zaklinowywać

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński ćwikować

 (2.1) zaklinowywać się, zagważdżać się, zagwożdżać się, zakleszczać się

Wiktionary


klinowotrzonowy

si­no­bo­ro­wik kli­no­wo­trzo­no­wy - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


klinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


klinowy

przy­miot­nik od: klin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z kli­nów lub wy­ko­na­ny za po­mo­cą klina

 (1.2) w kształ­cie klina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Fran­cuz Cham­pol­lion (…) roz­szy­fro­wał hie­ro­gli­fy egip­skie, a Nie­miec Gro­te­fend (…) wdarł się w ar­ka­na zna­ków kli­no­wych, roz­po­czę­to od­czy­ty­wa­nie tych do­ku­men­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klin mrz., klinik mrz., klinowanie n., zaklinowanie n.

 czas. klinować dk.

 przym. klinowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klinowaty

Wiktionary


klio

[czy­taj: klijo albo klio] w mi­to­lo­gii grec­kiej: muza hi­sto­rii wy­o­bra­ża­na ze zwo­jem pa­pi­ru­su; Clio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. muza hi­sto­rii, jedna z to­wa­rzy­szek Apol­la; córka Zeusa i Mne­mo­sy­ne;

 (1.2) mitgr. jedna z ne­re­id, córka Ne­re­u­sa i Doris

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 84, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id, od­kry­ta w 1865 r.;

 (1.4) imię|pol­ski|ż.

 (1.5) geogr. grec­ka wieś w pół­noc­nej czę­ści Les­bos

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klio – w mi­to­lo­gii grec­kiej muza hi­sto­rii
  • Klio – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z Ne­re­id
  • Klio – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 84
  • „Klio” – cza­so­pis­mo hi­sto­rycz­ne
  • Na­gro­da Klio – na­gro­da na­da­wa­na za wy­bit­ny wkład w ba­da­nia hi­sto­rycz­ne
  • Clio

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klio i jej sio­stry uś­wiet­nia­ły śpie­wem bie­sia­dy bosko-ludz­kie oraz uczty olim­pij­skie bogów.

 (1.1) Atry­bu­tem Klio był zwój pa­pi­ru­su lub per­ga­mi­nu.

 (1.3) Klio po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza.

 (1.4) Przed­sta­wiam Wam dwie Klio, moje ku­zyn­ki z Sa­lo­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲijɔ, AS: klʹii ̯o

Wiktionary


kliochinol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, śro­dek o dzia­ła­niu prze­ciw­bak­te­ryj­nym, prze­ciw­pier­wot­nia­ko­wym i prze­ciw­grzy­bi­czym; En­te­ro­sep­tol


SJP.pl

Klio­chi­nol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, chlo­ro- i jo­do­po­chod­na 8-hy­drok­sy­chi­no­li­ny. Jas­no­żół­ta­wy miał­ki pro­szek. Zna­lazł za­sto­so­wa­nie w lecz­nict­wie jako śro­dek o sil­nym i dłu­gotr­wa­łym dzia­ła­niu od­ka­ża­ją­cym i wy­su­sza­ją­cym. Po­sia­da także dzia­ła­nie od­wa­nia­ją­ce.

Wikipedia


kliometria

Klio­me­tria (z gr. "Klio" – muza hi­sto­rii; "métron" – miara) – sto­sun­ko­wo nowy[] kie­ru­nek badań hi­sto­rii go­spo­dar­czej sy­ste­ma­tycz­nie wy­ko­rzy­stu­ją­cy te­o­rie eko­no­micz­ne i ilo­ścio­we tech­ni­ki eko­no­me­trii. Klio­me­tria za­li­cza­na jest cza­sa­mi do hi­sto­rii kon­tra­fak­tycz­nej.

Wikipedia


klip

ilu­stra­cja fil­mo­wa pio­sen­ki; te­le­dysk, wi­de­o­klip, clip


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klip – miej­sco­wość (pla­ats) w stre­fie Klip/Mon Pla­i­sir, w re­gio­nie Oran­je­stad-Oost, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • Klip/Mon Pla­i­sir – stre­fa (zone) w re­gio­nie Oran­je­stad-Oost, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • klip – forma sztu­ki fil­mo­wej
  • Klip – sin­gel Ji­mi­lia­na
  • KLIP – ame­ry­kań­ska sta­cja ra­dio­wa
  • Clip
  • Ronde Klip

Wikipedia


klipa

1. gra chło­pię­ca po­le­ga­ją­ca na umie­jęt­nym pod­bi­ja­niu kij­kiem dre­wien­ka za­o­strzo­ne­go kli­no­wa­to po obu koń­cach
2. mo­ne­ta kwa­dra­to­wa, uży­wa­na w sta­ro­żyt­no­ści i w śred­nio­wie­czu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. gra ze­spo­ło­wa, daw­niej szcze­gól­nie po­pu­lar­na wśród dzie­ci i mło­dzie­ży;

 (1.2) nu­mizm. mo­ne­ta nie­o­krą­gła, ob­cię­ta w for­mie kwa­dra­tu lub in­ne­go wie­lo­ką­ta;

Wiktionary

Klipa (ze szw. "klip­pa" – ob­ci­nać [no­ży­ca­mi]) – wszel­ka mo­ne­ta nie­o­krą­gła.

Nazwę tę na­da­je się wszyst­kim mo­ne­tom o kształ­cie czwo­ro- i wie­lo­ką­ta: kwa­dra­to­wym (rom­bo­wa­tym), pro­sto­kąt­nym, sze­ścio-, a nawet ośmio­kąt­nym. Wy­bi­ja­no je stem­plem okrą­głym bądź czwo­ro­kąt­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bie­ga­jąc be­zu­stan­nie po pod­wór­ku, ca­ły­mi dnia­mi grali w pi­ku­ty i klipę.

 (1.2) Klipy czę­sto bito jako mo­ne­ty za­stęp­cze w trud­nych wa­run­kach, np. pod­czas oblę­że­nia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań szczekiel, sztekiel

Wiktionary


klipart

śro­do­wi­sko­wo: pro­sty obra­zek ofe­ro­wa­ny przez dany pro­gram, umie­szcza­ny w do­ku­men­cie kom­pu­te­ro­wym; cli­part, clip art


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. go­to­wy plik gra­ficz­ny wsta­wia­ny do do­ku­men­tu kom­pu­te­ro­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z bi­blio­te­ki kli­par­tów wy­bra­li­śmy trzy pliki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲipart, AS: klʹipart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. clipart mrz.

Wiktionary


kliper

szyb­ki ża­glo­wiec re­jo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. żegl. dzie­więt­na­sto­wiecz­ny ża­glo­wiec tran­spor­to­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kli­per – ża­glo­wiec
  • Kli­per – ro­syj­ski pro­gram kos­micz­ny
  • Kli­per – ze­spół szan­to­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kli­pry her­ba­cia­ne z oża­glo­wa­niem fre­ga­ty na­le­ża­ły do naj­szyb­szych i naj­pię­kniej­szych ża­glow­ców. Naj­bar­dziej zna­nym jest Cutty Sark, je­dy­ny za­cho­wa­ny do dziś w Lon­dy­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kliprowy

Wiktionary


klipfisz

so­lo­ny i su­szo­ny dorsz


SJP.pl


klipować

1. za­kła­dać spe­cjal­ne klip­sy na towar skle­pie w celu ochro­ny przed jego kra­dzie­żą; kli­po­wać;
2. za­kła­dać kon­struk­cję ma­ją­cą na celu utrzy­ma­nie danej rze­czy w od­po­wied­niej po­zy­cji; kli­po­wać;
3. za­ci­skać na żyłce klips węd­kar­ski; kli­po­wać;
4. śro­do­wi­sko­wo o urzą­dze­niu elek­trycz­nym: wy­da­wać dziw­ne dźwię­ki


SJP.pl


klipowy

→ klip; cli­po­wy


SJP.pl


kliprowy

przy­miot­nik od: kli­per


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mar. żegl. zwią­za­ny z kli­prem, do­ty­czą­cy kli­pe­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kliper mrz.

Wiktionary


klips

1. ele­ment bi­żu­te­rii za­kła­da­nej naj­czę­ściej na uszy;
2. uchwyt przy dłu­go­pi­sie, pió­rze lub ołów­ku, słu­żą­cy do za­cze­pia­nia ich o coś, np. o brzeg kie­sze­ni;
3. guzik do po­ście­li;
4. sprę­ży­nu­ją­cy spi­nacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ele­ment bi­żu­te­rii przy­pi­na­ny naj­czę­ściej do ucha

 (1.2) sprę­ży­nu­ją­cy spi­nacz

 (1.3) uchwyt przy dłu­go­pi­sie lub innym przed­mio­cie o po­dob­nym kształ­cie słu­żą­cy do za­cze­pia­nia ich o coś, np. o okład­kę ze­szy­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­ślisz, że te klip­sy pa­su­ją do tej su­kien­ki?

 (1.3) Nie zgub tego dłu­go­pi­su, przyp­nij go klip­sem do książ­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klʲips, AS: klʹips

Wiktionary


klipsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klip­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klipsować

Wiktionary


klipsować

1. oz­na­czać bydło ho­dow­la­ne klip­sa­mi; kol­czy­ko­wać bydło;
2. za­my­kać usz­ko­dzo­ny na­rząd wew­nętrz­ny klip­sem na­czy­nio­wym;
3. za­kła­dać spe­cjal­ne klip­sy na towar skle­pie w celu ochro­ny przed jego kra­dzie­żą; kli­po­wać;
4. za­kła­dać kon­struk­cję ma­ją­cą na celu utrzy­ma­nie danej rze­czy w od­po­wied­niej po­zy­cji; kli­po­wać;
5. za­ci­skać na żyłce klips węd­kar­ski; kli­po­wać


SJP.pl


klipsownica

na­rzę­dzie lub urzą­dze­nie do mo­co­wa­nia klip­sów


SJP.pl


klipsy

para klip­sów (ozdób)


SJP.pl

Klip­sy – ele­ment bi­żu­te­rii za­kła­da­nej naj­czę­ściej na uszy.

Nie­in­wa­zyj­ne pier­ście­nie imi­tu­ją­ce tra­dy­cyj­ne kol­czy­ki.

Jed­nym z wa­rian­tów klip­sów są pier­ście­nie typu "Lobe-pin­ching ear­ring".

Wikipedia


klirens

wskaź­nik oczy­szcza­nia oso­cza uka­zu­ją­cy zdol­ność nerek do usu­wa­nia zbęd­nych sub­stan­cji z krwi; kli­rens ner­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. współ­czyn­nik okre­śla­ją­cy ob­ję­tość oso­cza, jakie w jed­nost­ce czasu zo­sta­nie oczy­szczo­ne z pew­nej sub­stan­cji;

Wiktionary

Kli­rens (współ­czyn­nik oczy­szcza­nia; nazwa to kalka z ang. "cle­a­ran­ce" – prześ­wit) – ob­ję­tość oso­cza cał­ko­wi­cie oczy­szczo­ne­go z danej sub­stan­cji w jed­nost­ce czasu. Wy­ra­ża spraw­ność, z jaką oso­cze zo­sta­je oczy­szczo­ne z danej sub­stan­cji. Kli­rens danej sub­stan­cji obli­cza­my ze wzoru:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmniej­sze­nie kli­ren­su me­ta­bo­licz­ne­go ana­lo­gu po­wo­du­je, że znaj­du­je się on w więk­szym stę­że­niu poza ko­mór­ką i z tego po­wo­du wy­wo­łu­je sil­niej­sze dzia­ła­nie re­gu­la­cyj­ne.

Wiktionary


klirensowy

→ kli­rens


SJP.pl

Patrz:

klirens

kliring

cle­a­ring;
1. roz­li­cze­nie bez­go­tów­ko­we wza­jem­nych zo­bo­wią­zań;
2. stwa­rza­nie rów­no­wa­gi mię­dzy po­py­tem a po­da­żą na pracę przez od­po­wied­nie ro­zło­że­nie siły ro­bo­czej


SJP.pl


kliringowy

zwią­za­ny z kli­rin­giem (cle­a­rin­giem); cle­a­rin­go­wy


SJP.pl


kliros

ros. po­dium przez­na­czo­ne dla chóru cer­kiew­ne­go, znaj­du­ją­ce się po obu stro­nach oł­ta­rza


SJP.pl

Kli­ros (gr. "κλῆρος" – część ziemi, która przy­pa­dła w lo­so­wa­niu) – w cerk­wi pra­wo­sław­nej pod­wyż­sze­nie przed iko­no­sta­sem, na któ­rym pod­czas na­bo­żeń­stwa znaj­du­ją się chór, lek­to­rzy, kan­to­rzy oraz osoby du­chow­ne, które nie biorą udzia­łu w ce­le­bro­wa­niu na­bo­żeń­stwa, lecz po­ma­ga­ją pod­czas czy­ta­nia i śpie­wu.

Wikipedia


klisiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


klistenes

ateń­ski po­li­tyk ży­ją­cy na prze­ło­mie VI i V w. p.n.e.; Klej­ste­nes


SJP.pl


klister

smar do nart


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wosk uży­wa­ny w nar­ciar­stwie, bar­dzo lepki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śnieg już bar­dzo długo leży, może le­piej użyj kli­stru?

 (1.1) Je­że­li jest cie­pło, to wów­czas uży­wa­my tzw. kli­strów, czyli sma­rów płyn­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲistɛr, AS: klʹister

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klajster

Wiktionary


klistera

daw­niej: przy­rząd do ro­bie­nia le­wa­ty­wy


SJP.pl


klistron

mi­kro­fa­lo­wa lampa elek­tro­no­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mi­kro­fal;

Wiktionary

Kli­stron – lampa mi­kro­fa­lo­wa z mo­du­la­cją pręd­ko­ści elek­tro­nów. Służy do wzmac­nia­nia i ge­ne­ra­cji prze­bie­gów mi­kro­fa­lo­wych (o czę­stot­li­wo­ściach od setek me­ga­her­ców w górę). Skła­da się z ka­to­dy wy­sy­ła­ją­cej elek­tro­ny, ze­spo­łu elek­trod ogni­sku­ją­cych wy­e­mi­to­wa­ne elek­tro­ny w wąską wiąz­kę, anody przyś­pie­sza­ją­cej oraz przy­najm­niej dwóch re­zo­na­to­rów i ko­lek­to­ra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈklʲistrɔ̃n, AS: klʹistrõn

Wiktionary


klistronowy

przy­miot­nik od: kli­stron


SJP.pl


klisz

sztyw­na, szkla­na płyt­ka fo­to­gra­ficz­na, pot. błona fo­to­gra­ficz­na


SJP.pl


klisza

sztyw­na, szkla­na płyt­ka fo­to­gra­ficz­na, pot. błona fo­to­gra­ficz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. błona po­kry­ta sub­stan­cją che­micz­ną w celu wy­ko­na­nia ne­ga­ty­wu zdję­cia

 (1.2) druk. fot. ro­dzaj ma­try­cy w po­sta­ci sztyw­nej, pła­skiej płyty

 (1.3) jęz. liter. ste­re­o­ty­po­we ze­sta­wie­nie wy­ra­zów

 (1.4) liter. nie­o­ry­gi­nal­ny, pow­ta­rza­ny wątek

Wiktionary

Nie mylić z: błoną fo­to­gra­ficz­ną.

Kli­sza – ro­dzaj ma­try­cy w po­sta­ci pła­skiej, sztyw­nej płyty.

W fo­to­gra­fii pier­wsze kli­sze w po­sta­ci szkla­nych płyt po­ja­wi­ły się w II poł. XIX w. Były to kli­sze ne­ga­ty­wo­we, słu­żą­ce do fo­to­gra­fo­wa­nia, a na­stęp­nie re­pro­duk­cji zdjęć fo­to­gra­ficz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Artur, czy wy­wo­ła­łeś już kli­sze z gór?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklʲiʃa, AS: klʹiša

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kliszowy, kliszowany

 czas. kliszować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błona fotograficzna, celuloid, film, negatyw

 (1.2) płyta negatywna

 (1.3) banał, frazes, komunał, ogólnik, rutyna, stereotyp, szablon, sztampa, sztanca

Wiktionary


kliszarnia

dział dru­kar­ni lub odręb­ny za­kład prze­my­sło­wy wy­ko­nu­ją­cy kli­sze dru­kar­skie


SJP.pl


kliszcz

naz­wi­sko


SJP.pl


kliszczacy

gó­ra­le z Gor­ców


SJP.pl


kliszczaczka

gó­ral­ka z Gor­ców


SJP.pl


kliszczak

góral z Gor­ców


SJP.pl


kliszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kliszka

zdrob­nie­nie od: kli­sza


SJP.pl


kliszkowice

Klisz­ko­wi­ce (nazwa obocz­na: Klisz­ko­wi­ce Duże) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród.

Wikipedia


kliszograf

urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce kli­sze dru­kar­skie me­to­dą gra­we­ro­wa­nia fo­to­e­lek­trycz­ne­go


SJP.pl


kliszować

przy­go­to­wy­wać kli­sze dru­kar­skie


SJP.pl


kliszowianin

miesz­ka­niec Kli­szo­wa


SJP.pl


kliszowianka

miesz­kan­ka Kli­szo­wa


SJP.pl


kliszowski

przy­miot­nik od: Kli­szów, wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl


kliszowy

→ kli­sza


SJP.pl

Patrz:

klisza

kliszów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kli­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Rudna
  • Kli­szów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Ga­włu­szo­wi­ce
  • Kli­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Kije
  • Kli­szów – gro­ma­da w po­wie­cie piń­czow­skim
  • Kli­szów – dawna gmina

Wikipedia


klita

zgru­bie­nie od klit­ka


SJP.pl


klitajmestra

w mi­to­lo­gii grec­kiej: kró­lew­na spar­tań­ska i kró­lo­wa my­keń­ska


SJP.pl

Kli­taj­me­stra (także Kly­taj­me­stra, Kli­tajm­ne­stra, gr. Κλυταιμήστρα "Klytaimḗstra", „Słyn­na-Oblu­bie­ni­ca”) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lew­na spar­tań­ska i kró­lo­wa my­keń­ska, po­cho­dzą­ca od Tyn­da­re­o­sa i Ledy.

Żona i we­spół ze swym ko­chan­kiem Aj­gi­stem za­bój­czy­ni wodza i zwy­cięz­cy spod Troi Aga­mem­no­na, ojca ich trój­ki dzie­ci, pom­szczo­ne­go przez ich syna Ore­ste­sa, ści­ga­ne­go póź­niej za przy­czy­nie­nie się do śmier­ci matki przez ery­nie.

Wikipedia


klitemestra

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej; Kli­taj­me­stra


SJP.pl


klitka

po­tocz­nie: małe, nie­wy­god­ne po­mie­szcze­nie; ciup­ka, ciupa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) małe, cias­ne po­mie­szcze­nie

Wiktionary


klitoralny

→ kli­to­ris; łech­tacz­ko­wy


SJP.pl


klitoria

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, zioło sto­so­wa­ne w me­dy­cy­nie ajur­we­dyj­skiej


SJP.pl

Kli­to­ria ("Cli­to­ria" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 66 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych dziko w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, z kil­ko­ma ga­tun­ka­mi się­ga­ją­cy­mi do stre­fy kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. Nazwa na­u­ko­wa na­da­na zo­sta­ła z po­wo­du po­do­bień­stwa kwia­tów do łech­tacz­ki ("cli­to­ris"). Z tych sa­mych po­wo­dów ro­śli­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ne były w me­dy­cy­nie tra­dy­cyj­nej jako afro­dyz­jak i w le­cze­niu cho­rób we­ne­rycz­nych.

Wikipedia


klitoridektomia

za­bieg po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu łech­tacz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie łech­tacz­ki; obrze­za­nie dziew­cząt po­le­ga­ją­ce na usu­nię­ciu łech­tacz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inną spra­wą jest to, że w rze­czy­wi­sto­ści to­le­ru­ja ona wiele prak­tyk niez­god­nych z naj­bar­dziej ele­men­tar­nym zbio­rem praw. Cho­ciaż­by ry­tu­al­ne prak­ty­ki zwią­za­ne z cia­łem ko­bie­ty - kli­to­ri­dek­to­mię i in­fi­bu­la­cję - ope­ra­cyj­ne oka­le­cza­nia ge­ni­ta­liów nie­mow­ląt i mło­dych ko­biet prze­pro­wa­dza­ne w wielu kra­jach afry­kań­skich.

Wiktionary


klitoris

żeń­ski zew­nętrz­ny na­rząd płcio­wy; cli­to­ris; łech­tacz­ka


SJP.pl


klitoroplastyka

chi­rur­gicz­na zmia­na wiel­ko­ści łech­tacz­ki


SJP.pl


klituś-bajduś

po­tocz­nie: ga­du­ła; ple­ciu­ga, papla, kli­tuś baj­duś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. żart. lub lek­cew. głu­pie ga­da­nie, nie­praw­dzi­we opo­wie­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. żart. lub lek­cew. osoba opo­wia­da­ją­ca rze­czy nie­praw­do­po­dob­ne, nie­wia­ry­god­ne, bzdur­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łeś naj­no­wszy model mer­ce­de­sa? Kli­tuś-baj­duś.

 (2.1) Nie przej­muj się tym, co on opo­wia­da, z niego jest taki kli­tuś-baj­duś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌklʲituʑ‿ˈbajduɕ, AS: klʹituź‿bai ̯duś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paplanina

 (2.1) bajerant, gaduła, pleciuga, gawędziarz

Wiktionary


kliważ

rów­no­le­głe spę­ka­nia w skale pow­sta­łe wsku­tek ci­śnień bocz­nych zwią­za­nych z ru­cha­mi tek­to­nicz­ny­mi


SJP.pl

Kli­waż – gęste (do kilku cm) spę­ka­nia se­ryj­ne skał o upo­rząd­ko­wa­niu kie­run­ko­wym, wy­stę­pu­ją­ce w ze­spo­łach.

Czę­sto spę­ka­nia kli­wa­żo­we nie są wi­docz­ne ma­kro­sko­po­wo, tylko pod mi­kro­sko­pem. Można wy­róż­nić cią­gły, kre­nu­la­cyj­ny, ołów­ko­wy (prę­ci­ko­wy), osio­wy, spę­ka­nio­wy.

Wikipedia


kliwer

trój­kąt­ny ża­giel przed­ni pod­no­szo­ny na szta­gu (sta­lo­wej linie pod­trzy­mu­ją­cej maszt) umo­co­wa­nym do buksz­pry­tu (belki na dziob­ni­cy ża­glow­ca)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. trój­kąt­ny przed­ni ża­giel

Wiktionary

Kli­wer – ża­giel za­li­cza­nych do sztaks­li przed­nich. Cha­rak­te­ry­zu­je się wy­so­ko unie­sio­nym ro­giem hal­so­wym. Wy­stę­pu­je przed fo­kiem, a przy więk­szej licz­bie sztaks­li przed­nich może być do­dat­ko­wo po­prze­dzo­ny la­ta­czem i (rza­dziej)

bom­kli­wrem. Daw­niej na­zy­wa­ny był rów­nież yan­kee.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lekki wia­te­rek ło­po­tał nad moją głową płót­ni­ska­mi kli­wrów.

 (1.1) Cza­sa­mi kli­wra­mi na­zy­wa się ogól­nie grupę wszyst­kich sztaks­li przed­nich jed­nost­ki.

Wiktionary


kliwerbom

prze­dłu­że­nie buksz­pry­tu, przed­nia na­sta­wa buksz­pry­tu; bom­sten­ga; buksz­pir; dzio­bak drugi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. zob. bom­sten­ga.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bomstenga, bukszpryt

Wiktionary


kliwerszkot

lina do na­da­wa­nia kli­wro­wi (trój­kąt­ne­mu ża­glo­wi przed­nie­mu) od­po­wied­nie­go uło­że­nia wzglę­dem wia­tru; kli­wer­szot


SJP.pl


kliwerszot

lina do na­wa­nia kli­wro­wi (trój­kąt­ne­mu ża­glo­wi przed­nie­mu) od­po­wied­nie­go uło­że­nia wzglę­dem wia­tru; kli­wersz­kot


SJP.pl


kliwia

ozdob­na ro­śli­na cie­nio­lub­na z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych, o ciem­no­zie­lo­nych li­ściach i po­ma­rań­czo­wych, czer­wo­nych z żół­tym środ­kiem lub żół­to­bia­łych kwia­tach ze­bra­nych w bal­da­chy; cli­wia


SJP.pl

Kli­wia ("Cli­via" Lindl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w po­łud­nio­wej Afry­ce. Kli­wia cy­no­bro­wa zo­sta­ła in­tro­du­ko­wa­na do Mek­sy­ku. Nazwa ro­dza­ju zo­sta­ła na­da­na dla ucz­cze­nia lady Clive, hra­bi­ny Nort­hum­ber­land, która była zna­nym pa­tro­nem ogrod­nict­wa i w jej ogro­dzie po raz pier­wszy zak­wi­tła "Cli­via no­bi­lis". Ro­śli­ny z tego ro­dza­ju upra­wia­ne są jako ozdob­ne w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym, w tym w Pol­sce głów­nie jako ro­śli­ny po­ko­jo­we.

Wikipedia


klizin

Kli­zin – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­drąb.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


klizma

za­bieg po­le­ga­ją­cy na wpro­wa­dze­niu do od­byt­ni­cy cie­płej wody, czę­sto z do­dat­kiem soli lub leków, w celu spo­wo­do­wa­nia wy­próż­nie­nia; le­wa­ty­wa; wlew do­od­byt­ni­czy; enema


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg płu­ka­nia je­li­ta gru­be­go, le­wa­ty­wa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lewatywa, enema; eufem. hydrokolonoterapia

Wiktionary


klizmafil

osoba osią­ga­ją­ca sa­tys­fak­cję sek­su­al­ną po­przez sto­so­wa­nie le­wa­ty­wy


SJP.pl


klizmafilia

typ pa­ra­fi­lii, w któ­rej sa­tys­fak­cja sek­su­al­na osią­ga­na jest po­przez sto­so­wa­nie le­wa­ty­wy


SJP.pl

Kliz­ma­fi­lia (ang. "klis­map­hi­lia") – pa­ra­fi­lia, w któ­rej sa­tys­fak­cja sek­su­al­na jest osią­ga­na po­przez wlewy do­od­byt­ni­cze (le­wa­ty­wa). Niek­tó­rzy pro­du­cen­ci prze­my­słu por­no­gra­ficz­ne­go po­sia­da­ją w ofer­cie ze­sta­wy do le­wa­ty­wy słu­żą­ce do za­spo­ko­je­nia po­trzeb klis­ma­fi­licz­nych. Klis­ma­fi­lię okre­śla się cza­sa­mi jako ro­dzaj ma­stur­ba­cji anal­nej. An­giel­ski ter­min zo­stał ukuty w 1973 przez Jo­an­ne Denko.

Wikipedia


klizmafilka

→ kliz­ma­fil


SJP.pl

Patrz:

klizmafil

klizymetr

przy­rząd op­tycz­ny do mie­rze­nia kątów pio­no­wych; po­chy­ło­ścio­mierz


SJP.pl

Kli­zy­metr (po­chy­ło­ścio­mierz) – pro­sty op­tycz­ny przy­rząd ge­o­de­zyj­ny sto­so­wa­ny w ge­o­lo­gicz­nych pra­cach te­re­no­wych, słu­żą­cy do mie­rze­nia kątów pio­no­wych przez ce­lo­wa­nie, w tym po­mia­ru kąta na­chy­le­nia stoku, do wyz­na­cza­nia pła­szczyz­ny po­zio­mej i mo­gą­cy rów­nież słu­żyć za od­le­gło­ścio­mierz. Może być wbu­do­wa­ny w kom­pas ge­o­lo­gicz­ny lub wy­stę­po­wać nie­za­leż­nie.

Wikipedia


klińce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie briań­skim, po­ło­żo­ne nad Tu­ros­ną;

Wiktionary

Kliń­ce ( Клинцы́, Клинці) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie briań­skim, nad Tu­ros­ną (do­pływ Desny). Mia­sto w 2021 roku za­miesz­ki­wa­ło 62 704 miesz­kań­ców. Jest sie­dzi­bą re­jo­nu kli­niec­kie­go.

Miej­sco­wość zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1707 roku na ob­sza­rze, który Car­stwo Ro­syj­skie uzy­ska­ło kosz­tem Pol­ski na mocy ro­zej­mu an­dru­szow­skie­go 40 lat wcze­śniej. Prawa miej­skie od 1925 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kliniecki

Wiktionary


kliński

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kli­nem, do­ty­czą­cy Klina

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Kliń­ski – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­no-na­ro­do­wy
  • Sta­ni­sław Kliń­ski – pol­ski urzęd­nik i poseł na Sejm
  • Kliń­ski – ka­szub­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Klin mrz.

Wiktionary


kliś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Kliś − pol­ski woj­sko­wy
  • Józef Kliś − pol­ski dzien­ni­karz i dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Ma­ciej Kliś – pol­ski ad­wo­kat i bry­dży­sta
  • Zdzi­sław Kliś − rzym­sko­ka­to­lic­ki uchow­ny, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki

Wikipedia


klm

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) lotn. Kró­lew­skie To­wa­rzy­stwo Lot­ni­cze, nazwa ho­len­der­skich linii lot­ni­czych;

 (1.2) pot. sa­mo­lot KLM-u (1.1)

Wiktionary

KLM Royal Dutch Air­li­nes ("Kró­lew­skie To­wa­rzy­stwo Lot­ni­cze") – ho­len­der­ska linia lot­ni­cza, wcho­dzą­ce w skład hol­din­gu Air Fran­ce-KLM. Na­le­ży do so­ju­szu lot­ni­cze­go SkyTeam. Głów­nym por­tem jest Am­ster­dam-Schip­hol. Jest naj­star­szą linią lot­ni­czą na świe­cie, za­ło­żo­ną i la­ta­ją­cą nie­przer­wa­nie od 1919.

Wikipedia


klo

po­tocz­nie: to­a­le­ta, ubi­ka­cja; wucet, wuce, WC, klop, klo­zet, kibel


SJP.pl


kloacznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób klo­acz­ny

Wiktionary


kloaczny

przy­miot­nik od: klo­a­ka (w zna­cze­niu: ustęp), np. klo­acz­ny dół; klo­a­ko­wy (rza­dziej)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z klo­a­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś za­mie­rzał wtrą­cić za­ro­zu­mia­łe­go Ko­re­lia­ni­na z po­wro­tem w dół klo­acz­ny, tam, gdzie jego miej­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kloaka ż.

Wiktionary


kloaka

1. koń­co­wy od­ci­nek prze­wo­du po­kar­mo­we­go ryb spo­do­u­stych, pła­zów, gadów, pta­ków i ste­kow­ców; stek;
2. dół, zbior­nik bę­dą­cy miej­scem gro­ma­dze­nia od­cho­dów; szam­bo;
3. po­tocz­nie: to­a­le­ta, ubi­ka­cja; wucet, wuce, WC, kibel, klo, klo­zet, klop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dół lub zbior­nik przez­na­czo­ny do gro­ma­dze­nia od­cho­dów

 (1.2) anat. koń­co­wy od­ci­nek je­li­ta krę­gow­ców

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klo­a­ka (bio­lo­gia) – koń­co­wy od­ci­nek je­li­ta krę­gow­ców
  • klo­a­ka (bu­dow­nict­wo) – ele­ment ka­na­li­za­cji; obiekt bu­dow­la­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało mę­czen­ni­cy Fe­li­ku­li wrzu­co­no do rzym­skiej klo­a­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔˈaka, AS: kloaka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kloaczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ustęp

Wiktionary


kloakalny

→ klo­a­ka (koń­co­wy od­ci­nek prze­wo­du po­kar­mo­we­go)


SJP.pl


kloakowy

przy­miot­nik od: klo­a­ka (w zna­cze­niu: ustęp), np. klo­a­ko­wy dół; klo­acz­ny (czę­ściej)


SJP.pl


klobocon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klebocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


kloc

1. duży kawał drew­na; kłoda
2. po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co o kimś cięż­kim i nie­zdar­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gruby pniak

 (1.2) pot. ktoś gruby lub po­kracz­ny

 (1.3) pot. coś gru­be­go lub nie­fo­rem­ne­go

 (1.4) pot. gruba noga

 (1.5) reg. za­pu­sto­wy zwy­czaj ob­no­sze­nia po wsi ka­wał­ka drew­na za­wi­nię­te­go jak dziec­ko

 (1.6) od­mia­na sza­chów roz­gry­wa­na na dwóch plan­szach przez czte­ry osoby;

Wiktionary

Kloc – od­mia­na sza­chów roz­gry­wa­na na dwóch sza­chow­ni­cach przez dwie dwu­o­so­bo­we dru­ży­ny. W dru­ży­nie gra­cze grają róż­ny­mi ko­lo­ra­mi.

W klocu obo­wią­zu­ją nor­mal­ne za­sa­dy sza­chów mię­dzy­na­ro­do­wych. Wy­róż­ni­kiem gry jest za­sa­da, że bier­ki zdo­by­te przez jed­ne­go z gra­czy prze­cho­dzą "do ręki" part­ne­ra z dru­ży­ny, który może po­sta­wić je na swo­jej sza­chow­ni­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­rem, po sie­kie­re­za­dzie na zrę­bie i po sie­kie­re­za­dzie w szo­pie, gdzie po­rą­ba­łem resz­tę klo­ców, sta­łem przy piecu w izdeb­ce Babci Oleń­ki i prze­ta­pia­łem na pa­tel­ni sma­lec ten, co go wczo­raj za­ku­pi­łem w skle­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔt͡s, AS: kloc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klocownik m., klocek

 przym. klocowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bal, bierwiono

Wiktionary


klocek

1. zdrob­nie­nie od: kloc;
2. za­baw­ka dzie­cię­ca;
3. kilka ksią­żek razem opra­wio­nych;
4. ele­ment ha­mul­ca cier­ne­go;
5. deska lub płyta drew­nia­na;
6. jeden z kilku wa­łecz­ków, na które na­wi­ja­ne są nici do ro­bie­nia ko­ro­nek (bez uży­cia igły, szy­deł­ka, dru­tów) me­to­dą prze­pla­ta­nia nitek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kloc

 (1.2) dzie­cię­ca za­baw­ka o kształ­cie gra­nia­sto­słu­pa

 (1.3) pot. grub. od­cho­dy, kał

 (1.4) mech. część ukła­du ha­mul­co­we­go sa­mo­cho­du

 (1.5) bi­bliot. kilka ksią­żek opra­wio­nych razem

 (1.6) plast. płyta z wy­ry­tym ry­sun­kiem do od­bi­ja­nia go na pa­pie­rze lub tka­ni­nie

Wiktionary

Klo­cek ( Klot­zek) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la, na ob­sza­rze Tu­chol­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

W 1943 roku oku­pan­ci nie­miec­cy zmie­ni­li nazwę miej­sco­wo­ści na "Klot­zeck". W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale cięż­ki klo­cek.

 (1.2) Mój syn lubi się bawić kloc­ka­mi.

 (1.3) Idę zrzu­cić kloc­ka.

 (1.4) Jutro jadę do me­cha­ni­ka, żeby wy­mie­nił mi kloc­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɔt͡sɛk, AS: klocek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kloc m., klocuszek m.

 przym. klockowy, klocowy

Wiktionary


kloch

naz­wi­sko


SJP.pl


klocia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Klo­tyl­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zatem w każdy wto­rek cio­cia Klo­cia zja­wia­ła się mię­dzy szó­stą a siód­mą rano i na­tych­miast zni­ka­ła w gar­de­ro­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klotylda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Klotka

Wiktionary


klockowaty

po­dob­ny do kloc­ka


SJP.pl


klockowy

przy­miot­nik od: klo­cek


SJP.pl


klocowanie

usta­wiać kloce za­bez­pie­cza­ją­ce strop w ko­pal­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klo­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klocować

Wiktionary


klocowaty

po­dob­ny kształ­tem do kloca; cięż­ki, duży


SJP.pl


klocować

usta­wiać kloce za­bez­pie­cza­ją­ce strop w ko­pal­ni


SJP.pl


klocownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. prze­bra­ny za dzia­da chłop no­szą­cy kloc w za­pu­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kloc m.

Wiktionary


klocowy

→ kloc


SJP.pl

Patrz:

kloc

klocuszek

zdrob­nie­nie od: klo­cek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: klo­cek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔˈt͡suʃɛk, AS: klocušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klocek m.

Wiktionary


klocuszki

zdrob­nie­nie od: klo­cek


SJP.pl


klocówka

tama zbu­do­wa­na z drew­nia­nych klo­ców, zwy­kle na za­pra­wie gli­no­wej, słu­żą­ca jako tama po­ża­ro­wa osta­tecz­na; tama klo­co­wa


SJP.pl

Klo­ców­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Tar­na­wat­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Tar­na­wat­ka. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 106 miesz­kań­ców.

Wikipedia


klodwig

imię kró­lów Fran­ków; Chlod­wig


SJP.pl


klofta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. kłoda, pień drze­wa

 (1.2) reg. pozn. tęga ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ja wiem, tyn pier­wszy to był taki mały kny­pek – za­wa­hał się – a drugi wiel­ki jak klof­ta drew­na, zna­czy się taki na­pa­ko­wa­ny, bulaj taki…

Wiktionary


klojz

nie­wiel­ki bu­dy­nek lub jego część, uży­wa­ny do mod­lit­wy przez cha­sy­dów


SJP.pl

Klojz, klaus ( ‏קלויז‎ "klojz", z Kla­u­se „cela”), klajzł (zdrob­nia­łe ‏קלײַזל‎ "klajzl") – mały bu­dy­nek lub jego część, słu­żą­cy jako dom mod­lit­wy (nie­wiel­ka bóż­ni­ca lub bet mi­drasz), na­le­żą­cy do okre­ślo­nej grupy za­wo­do­wej bądź spo­łecz­nej.

Okre­śle­nia tego uży­wa­li Żydzi środ­ko­wej i wschod­niej Eu­ro­py od XVII wieku. Szcze­gól­nie czę­sto swoje domy mod­lit­wy na­zy­wa­li tak cha­sy­dzi za­miesz­ku­ją­cy Ga­li­cję.

Wikipedia


klomb

1. wy­dzie­lo­ne miej­sce w ogro­dzie, oto­czo­ne kwia­ta­mi lub krze­wa­mi
2. daw­niej: kilka drzew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj okrą­głej bądź owal­nej grząd­ki ogro­do­wej, cza­sem znaj­du­ją­cej się na pod­wyż­sze­niu.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwia­ty ros­ną­ce na klom­bie po­do­ba­ły się wszyst­kim.

 (1.1) Ur­szu­la po­sta­no­wi­ła za­sa­dzić kilka wrzo­sów na klom­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔ̃mp, AS: klõmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. klombik m.

 przym. klombowy

Wiktionary


klombik

zdrob­nie­nie od: klomb; kwiet­ni­czek, ra­bat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. klomb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɔ̃mbʲik, AS: klõmbʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klomb

 przym. klombowy

Wiktionary


klombowy

przy­miot­nik od: klomb


SJP.pl


klomifen

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, uży­wa­ny jako lek hor­mo­nal­ny w le­cze­niu nie­płod­no­ści oraz jako śro­dek do­pin­gu­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. farm. zwią­zek or­ga­nicz­ny, lek hor­mo­nal­ny blo­ku­ją­cy dzia­ła­nie estro­ge­nów, sto­so­wa­ny w le­cze­niu bez­płod­no­ści wy­ni­kłej z za­bu­rzeń ja­jecz­ko­wa­nia;

Wiktionary

Klo­mi­fen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek hor­mo­nal­ny z grupy se­lek­tyw­nych mo­du­la­to­rów re­cep­to­ra estro­ge­no­we­go. Jego dzia­ła­nie po­le­ga na blo­ko­wa­niu efek­tów żeń­skich hor­mo­nów płcio­wych – estro­ge­nów. Wska­za­ny w le­cze­niu nie­płod­no­ści z po­wo­du za­bu­rzeń owu­la­cji. Sto­so­wa­ny rów­nież przez osoby uży­wa­ją­ce far­ma­ko­lo­gicz­ne­go do­pin­gu wy­dol­no­ścio­we­go w celu zła­go­dze­nia jego skut­ków ubocz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie ciąży nie po­win­no sto­so­wać się klo­mi­fe­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔ̃ˈmʲifɛ̃n, AS: klõmʹifẽn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 2-(4-(2-chloro-1,2-difenyloetenylo)fenoksy)-N,N-dietyloetanoamina

Wiktionary


klon

1. drze­wo li­ścia­ste z ro­dzi­ny klo­no­wa­tych;
2. drew­no drze­wa o tej samej naz­wie; klo­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acer|L.|ref=tak., ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny klo­no­wa­tych;

 (1.2) biol. zbiór ko­mó­rek lub cały or­ga­nizm wy­wo­dzą­cy się z jed­nej ko­mór­ki, iden­tycz­ny pod wzglę­dem ge­ne­tycz­nym;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) sf. żoł­nierz w uni­wer­sum „Gwiezd­nych wojen”;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klon – or­ga­nizm pow­sta­ły w wy­ni­ku klo­no­wa­nia
  • klon – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych (Sa­pin­da­ce­ae)
  • klon – po­tocz­nie: sy­no­nim bli­skie­go po­do­bień­stwa (np. w in­for­ma­ty­ce klon to pro­gram lub urzą­dze­nie, odt­wa­rza­ją­cy za­cho­wa­nie lub wy­gląd in­ne­go, roz­po­wszech­nio­ne­go pro­gra­mu lub urzą­dze­nia)
  • klon – w spo­łecz­no­ściach in­ter­ne­to­wych konto użyt­kow­ni­ka za­ło­żo­ne niez­god­nie z re­gu­ła­mi spo­łecz­no­ści i słu­żą­ce celom sprzecz­nym z jej ce­la­mi
  • Klon – te­le­no­we­la bra­zy­lij­ska
  • KLON – pol­ski oś­ro­dek kon­spi­ra­cyj­ny sta­no­wią­cy plat­for­mę współ­pra­cy i kon­so­li­da­cji róż­nych po­dziem­nych or­ga­ni­za­cji
  • Klon – część wsi Zeł­wą­gi w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Klon – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Ro­zo­gi
  • Klon – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Czaj­ków
  • Klon – gro­ma­da w po­wie­cie szczy­cień­skim
  • Te­o­dor Klon – jeden z pse­u­do­ni­mów Ste­fa­na Ki­sie­lew­skie­go
  • Fran­ci­szek Klon – pol­ski pi­sarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W parku ro­śnie kilka oka­zów klonu.

 (1.2) Na­u­kow­cy za­pre­zen­to­wa­li pier­wszy klon psa.

 (2.1) Ale wojny klo­nów już dawno do­bie­gły kresu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔ̃n, AS: klõn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. klonina ż., klonowate nmos., paklon m.

:: zdrobn. klonik m.

 przym. klonowy, klonowaty

 (1.2)

 rzecz. klonowanie n., sklonowanie n.

 czas. klonować ndk., sklonować dk.

 przym. klonalny, klonowy

Wiktionary


klonalność

→ klo­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

klonalny

klonalny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lub pow­sta­ły w wy­ni­ku klo­no­wa­nia

Wiktionary


klonazepam

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek psy­cho­tro­po­wy o sil­nym i dłu­gotr­wa­łym dzia­ła­niu prze­ciwdr­gaw­ko­wym i prze­ciw­lę­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. ank­sjo­li­tyk z grupy ben­zo­dia­ze­pin o sil­nym, dłu­gotr­wa­łym dzia­ła­niu;

Wiktionary

Klo­na­ze­pam ( clo­na­ze­pa­mum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ben­zo­dia­ze­pin, sto­so­wa­ny jako lek psy­cho­tro­po­wy o sil­nym i dłu­gotr­wa­łym dzia­ła­niu prze­ciwdr­gaw­ko­wym i prze­ciw­lę­ko­wym. Pro­fi­lem dzia­ła­nia przy­po­mi­na fe­no­bar­bi­tal. Dzia­ła na struk­tu­ry oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go (OUN), głów­nie na układ lim­bicz­ny i podwz­gó­rze (ułat­wia prze­kaź­nict­wo GABA-er­gicz­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­ła­nie klo­na­ze­pa­mu może zo­stać osła­bio­ne przez pa­le­nie ty­to­niu.

Wiktionary


klondike

[czy­taj: klon­dajk] dawny okręg gór­ni­czy w Ka­na­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski (rzad. mę­sko­rze­czo­wy), nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Ka­na­dzie;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki (rzad. mę­sko­rze­czo­wy), nazwa włas­na

 (2.1) geogr. re­gion ota­cza­ją­cy rzekę Klon­di­ke (1.1)

Wiktionary

Klon­di­ke – rzeka w Ju­ko­nie w za­chod­niej Ka­na­dzie. Jej nazwa zo­sta­ła trwa­le zwią­za­na z od­kry­ciem złota w oko­li­cach Daw­son City w sierp­niu 1896 (go­rącz­ka złota nad Klon­di­ke).

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Psie za­przę­gi uży­wa­ne były od wie­ków przez In­dian. Biali do­ce­ni­li je do­pie­ro w 1896 roku, gdy w Klon­di­ke od­kry­to złoto i za­pa­no­wa­ła słyn­na „go­rącz­ka”.

Wiktionary


klonek

mały kleń


SJP.pl

Klo­nek – je­zio­ro w gmi­nie No­win­ka, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w woj. pod­la­skim.

Wikipedia


klonia

jeden z ob­ja­wów ją­ka­nia się; skur­czo­we pow­ta­rza­nie sylab, słów


SJP.pl


klonik

1. ro­śli­na ziel­na lub krzew z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych; za­ślaz, abu­ti­lon
2. mały klon


SJP.pl


klonina

drew­no klonu; klon


SJP.pl

Klo­ni­na – część wsi Ja­strzę­bia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie skar­ży­skim, w gmi­nie Bli­żyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Przed 2023 r. miej­sco­wość była miej­sco­wo­ścią typu osada leśna.

Wikipedia


kloning

rzad­ko: two­rze­nie or­ga­niz­mów o in­for­ma­cji ge­ne­tycz­nej iden­tycz­nej z dawcą; klo­no­wa­nie


SJP.pl


klonolistny

pla­tan klo­no­list­ny - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny pla­ta­no­wa­tych, ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak klon

Wiktionary


klonowa

przy­miot­nik od: klon (w zna­cze­niu:
1. drze­wo li­ścia­ste, np. li­ście klo­no­we;
2. drew­no tego drze­wa, np. par­kiet klo­no­wy)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klo­no­wa – okre­śle­nie jed­ne­go z oś­rod­ków wła­dzy pań­stwo­wej w II RP
  • Klo­no­wa – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Klo­no­wa
  • Klo­no­wa – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Ru­si­nów
  • Klo­no­wa – część wsi Ko­sza­ry w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no
  • Klo­no­wa – gro­ma­da w po­wie­cie sie­radz­kim
  • Klo­no­wa – wieś w re­jo­nie no­wo­grodz­kim
  • Klo­no­wa Góra
  • Klo­no­wa Wola

Wikipedia


klonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klo­no­wać.;

Wiktionary

W ro­zu­mie­niu po­tocz­nym klo­no­wa­niem okre­śla się pro­ces two­rze­nia iden­tycz­nej kopii z ory­gi­na­łu.

W bio­lo­gii mia­nem klonu okre­śla się or­ga­niz­my ma­ją­ce iden­tycz­ny lub pra­wie iden­tycz­ny ma­te­riał ge­ne­tycz­ny. Klo­na­mi są więc or­ga­niz­my pow­sta­łe w pro­ce­sie rozm­na­ża­nia we­ge­ta­tyw­ne­go, takie jak ko­lo­nie bak­te­rii, jed­no­ko­mór­kow­ców, odro­śla i rozm­nóż­ki ro­ślin etc.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. klonować

Wiktionary


klonowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu myd­leń­cow­ców


SJP.pl

Klo­no­wa­te ("Ace­ra­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin wy­róż­nia­na w niek­tó­rych (zwła­szcza daw­niej­szych) sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych w obrę­bie rzędu myd­leń­cow­ców ("Sa­pin­da­les"). Zgod­nie ze współ­czes­ną wie­dzą wy­o­dręb­nie­nie za­li­cza­nych tu dwóch ro­dza­jów (klon "Acer" i "Dip­te­ro­nia") w ran­dze ro­dzi­ny, zmie­nia myd­leń­co­wa­te w tak­son pa­ra­fi­le­tycz­ny. Dla­te­go w no­wszych sy­ste­mach ro­dzi­na klo­no­wa­tych nie jest wy­róż­nia­na.

Wikipedia


klonowaty

o ce­chach klo­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


klonować

1. two­rzyć or­ga­niz­my o in­for­ma­cji ge­ne­tycz­nej iden­tycz­nej z dawcą;
2. po­tocz­nie: two­rzyć iden­tycz­ną kopię z ory­gi­na­łu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sklo­no­wać)

 (1.1) two­rzyć klona czyli wier­ną kopię cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klon mrz., klonowanie n.

 czas. sklonować dk.

Wiktionary


klonowianin

miesz­ka­niec Klo­no­wej


SJP.pl


klonowianka

miesz­kan­ka Klo­no­wej


SJP.pl


klonowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klo­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Zbój­no
  • Klo­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Lu­bie­wo
  • Klo­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna
  • Klo­no­wo – osada w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin
  • Klo­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Lidz­bark
  • Klo­no­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Klo­no­wo – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Wy­go­dzie, w gmi­nie Ostró­da w po­wie­cie ostródz­kim, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Klo­nów

Wikipedia


klonowski

przy­miot­nik od: Klo­no­wa, gmina w wo­je­wództ­wie łódz­kim


SJP.pl


klonowy

przy­miot­nik od: klon (w zna­cze­niu:
1. drze­wo li­ścia­ste, np. li­ście klo­no­we;
2. drew­no tego drze­wa, np. par­kiet klo­no­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z klonu

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści klonu

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią klonu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔ̃ˈnɔvɨ, AS: klõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klon m., klonina ż.

Wiktionary


klonus

drże­nie mię­śni spa­stycz­nych po ich na­głym roz­cią­gnię­ciu


SJP.pl

Klo­nus (trząs) – ciąg mi­mo­wol­nych skur­czów włó­kien mię­śnio­wych wy­wo­ła­nych przez nagłe roz­cią­ga­nie mię­śnia. Klo­nu­sy są cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ze­spo­łu pi­ra­mi­do­we­go. W prze­ci­wień­stwie do sa­mo­ist­nych drob­nych drgań (fa­scy­ku­la­cji) wy­stę­pu­ją­cych w przy­pad­ku usz­ko­dze­nia dol­ne­go (ob­wo­do­we­go) ne­u­ro­nu ru­cho­we­go klo­nu­sy za­wsze są wy­wo­ła­ne na dro­dze odru­cho­wej (są wy­ni­kiem znacz­ne­go wy­gó­ro­wa­nia odru­chu) oraz po­sia­da­ją znacz­ną am­pli­tu­dę.

Wikipedia


klonówek

wie­czer­ni­ca klo­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl

Klo­nó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Warta.

Wikipedia


klonówka

wie­czer­ni­ca klo­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klo­nów­ka – grzbiet we wschod­niej czę­ści Pasma Ma­słow­skie­go w Gó­rach Świę­to­krzy­skich
  • Klo­nów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Klo­no­wa
  • Klo­nów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski
  • Klo­nów­ka – pro­jek­to­wa­ny spe­cjal­ny ob­szar ochro­ny sied­lisk po­ło­żo­ny na Po­gó­rzu Strzy­żow­skim, na górze Chełm
  • Klo­nów­ka – wieś w gmi­nie re­jo­no­wej Wilno
  • Klo­nów­ka – dawna ko­lo­nia. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na, leżą w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim
  • Klo­nów­ka – dawny fol­wark w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Ho­łu­bi­cze
  • Klo­nów­ka – dawna osada w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim, w gmi­nie Pod­bro­dzie.

Wikipedia


klop

po­tocz­nie: ubi­ka­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ubi­ka­cja

 (1.2) pot. sedes

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę sko­czyć do klopa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔp, AS: klop

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1), (1.2) kibel, grub. sracz

Wiktionary


kloper

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trze­pacz­ka do dy­wa­nów

Wiktionary


klopidogrel

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny ha­mu­ją­cy agre­ga­cję pły­tek we krwi


SJP.pl

Klo­pi­do­grel (clo­pi­do­grel, B01AC) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na tie­no­pi­ry­dy­ny, in­hi­bi­tor agre­ga­cji pły­tek krwi in­du­ko­wa­nej przez ADP. Sto­so­wa­nie na­sy­ca­ją­cej dawki klo­pi­do­gre­lu w sko­ja­rze­niu z kwa­sem ace­ty­lo­sa­li­cy­lo­wym (ASA) uz­na­no za złoty stan­dard w pre­wen­cji in­cy­den­tów ser­co­wo-na­czy­nio­wych po PCI u cho­rych z nie­sta­bil­ną dła­wi­cą pier­sio­wą i za­wa­łem bez unie­sie­nia od­cin­ka ST.

Wikipedia


klopik

zdrob­nie­nie od: klop


SJP.pl


klopnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klop­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klopnąć

Wiktionary


klopnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) reg. pozn. sprze­dać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klopnięcie n.

Wiktionary


klops

1. upie­czo­ne lub us­ma­żo­ne mięso mie­lo­ne;
2. po­tocz­nie: po­raż­ka, nie­po­wo­dze­nie, fia­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. mięs­na kulka du­szo­na w sosie;

 (1.2) pot. przen. fia­sko, nie­po­wo­dze­nie

Wiktionary

Klops – po­tra­wa z za­pie­ka­nej masy mięsa mie­lo­ne­go z do­dat­ka­mi (tarta bułka i ce­bu­la, jajka, przy­pra­wy), do obrób­ki ter­micz­nej i do kon­sump­cji for­mo­wa­na w po­sta­ci walca.

W kuch­ni pol­skiej za­leż­nie od spo­so­bu wy­ko­na­nia dzie­li się na klop­sy pie­czo­ne lub na­dzie­wa­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: klɔps, AS: klops

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. klopsik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pulpet

Wiktionary


klopsik

zdrob­nie­nie od: klops


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) spoż. mały klops

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­gań­ski pul­pe­cik zro­bio­ny jest z biał­ka gro­chu, płat­ków ow­sia­nych, ziem­nia­ków, ja­błek i ce­bu­li, a jego ślad wę­glo­wy od­po­wia­da czte­rem pro­cen­tom śladu tra­dy­cyj­ne­go klop­si­ka mięs­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɔpʲɕik, AS: klopʹśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klops mrz.

Wiktionary


klopsiki

zdrob­nie­nie od: klop­sy


SJP.pl


klopsikowy

→ klop­sik


SJP.pl

Patrz:

klopsik

klopsy

1. upie­czo­ne lub us­ma­żo­ne mięso mie­lo­ne;
2. po­tocz­nie: po­raż­ka, nie­po­wo­dze­nie, fia­sko


SJP.pl


klopsztanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trze­pak

Wiktionary


klorek

naz­wi­sko


SJP.pl


klose

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Klose (ur. 1971) – nie­miec­ki ar­ty­sta pla­styk
  • Bar­ba­ra Klose (ur. 1948) – pol­ska pił­kar­ka ręcz­na
  • Bob Klose (ur. 1945) – bry­tyj­ski muzyk i fo­to­graf
  • Carl Klose (1891–1988) – ame­ry­kań­ski wio­ślarz
  • Frie­drich Klose 1862–1942) – szwaj­car­ski kom­po­zy­tor
  • Józef Klose (1911–1999) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Józef Klose (ur. 1947) – pol­ski pił­karz
  • Karl Franz Klose (1897–1984) – nie­miec­ki fo­to­graf
  • Kir­sten Klose (ur. 1977) – nie­miec­ka lek­ko­at­let­ka, mło­ciar­ka
  • Mar­ga­re­te Klose (1902–1968) – nie­miec­ka śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Mi­ros­lav Klose (ur. 1978) – nie­miec­ki pił­karz
  • Oth­mar Klose (1889–1970) – au­striac­ki kom­po­zy­tor

Wikipedia


klosik

zdrob­nie­nie od klosz


SJP.pl


kloska

naz­wi­sko


SJP.pl


kloskowski

naz­wi­sko


SJP.pl


klosnowo

Klos­no­wo (ka­szub. "Klósnowò") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa "Klos­no­wo" wcho­dzi także osada Jó­ze­fo­wo. W końcu 2024 so­łect­wo li­czy­ło 154 miesz­kań­ców.

Wieś po­ło­żo­na na wschod­nim obrze­żu Za­bor­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go. Po­łą­cze­nie z cen­trum Choj­nic umoż­li­wia­ją au­to­bu­sy ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej (linia nr 4).

Wikipedia


klosowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kloss

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ernst Kloss (1897–1945) – nie­miec­ki hi­sto­ryk sztu­ki
  • Hans Kloss – głów­ny bo­ha­ter se­ria­lu Staw­ka więk­sza niż życie, filmu Hans Kloss. Staw­ka więk­sza niż śmierć itd.
  • Heinz Kloss (1904–1987) – nie­miec­ki ję­zy­koz­naw­ca
  • Ilana She­ryl Kloss (ur. 1956) – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska te­ni­sist­ka
  • Kar­lie Kloss (ur. 1992) − ame­ry­kań­ska mo­del­ka
  • Lud­wik Kloss (1845–1902) – pol­ski ksiądz rzym­sko­ka­to­lic­ki, dok­tor te­o­lo­gii, pro­fe­sor i rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Lwow­skie­go
  • Max Kloss (1873–1961) – nie­miec­ki in­ży­nier me­cha­nik i na­u­czy­ciel uni­wer­sy­tec­ki.
  • Wac­ław Kloss – pol­ski na­u­czy­ciel, kra­joz­naw­ca
  • Closs
  • Hans Kloss. Staw­ka więk­sza niż śmierć (film)
  • Klos

Wikipedia


klossowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­la­di­ne Klos­sow­ska (1886–1969) – nie­miec­ka ma­lar­ka
  • Erich Klos­sow­ski (1875–1949) – nie­miec­ki hi­sto­ryk sztu­ki
  • Pier­re Klos­sow­ski (1905–2001) – fran­cu­ski pi­sarz, ma­larz i fi­lo­zof
  • Set­su­ko Klos­sow­ska de Rola (ur. 1943) – ja­poń­ska ma­lar­ka i pi­sar­ka
  • Balt­hus, właśc. Balt­ha­sar Kłos­sow­ski de Rola (1908–2001) – fran­cu­ski ma­larz

Wikipedia


klosz

1. osło­na lampy, naj­czę­ściej szkla­na, słu­żą­ca do czę­ścio­we­go roz­pro­sze­nia świa­tła po­cho­dzą­ce­go z ża­rów­ki lub zmia­ny jego barwy; aba­żur;
2. szkla­na lub pla­sti­ko­wa po­kry­wa, pod którą prze­cho­wu­je się żyw­ność;
3. ozdob­ne na­czy­nie wy­ko­na­ne ze szkła, przez­na­czo­ne do po­da­wa­nia ciast, owo­ców lub do prze­cho­wy­wa­nia kwia­tów; pa­te­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szkla­na osło­na na ża­rów­kę

 (1.2) ro­dzaj kroju spód­ni­cy, sukni albo spod­ni roz­sze­rza­ją­cych się ku do­ło­wi na kształt dzwo­nu

 (1.3) pół­ko­li­sta osło­na do przy­kry­wa­nia żyw­no­ści

 (1.4) ro­dzaj ka­pe­lu­sza dam­skie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. osoba ży­ją­ca w ba­ła­ga­nie lub śmie­cą­ca na im­pre­zie

Wiktionary

Klosz – ele­ment opra­wy oś­wiet­le­nio­wej wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie prze­pu­szcza­ją­ce­go świa­tło. Głów­ną funk­cją klo­szy jest ochro­na źró­dła świa­tła. Po­nad­to klo­sze z ma­te­ria­łów czę­ścio­wo prze­pu­szcza­ją­cych świa­tło mają włas­no­ści roz­pra­sza­ją­ce świa­tło, dzię­ki czemu mogą re­du­ko­wać lu­mi­na­cję i kształ­to­wać roz­sył świa­tła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez klo­sza to w tym po­ko­ju jest zde­cy­do­wa­nie za jasno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔʃ, AS: kloš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klosik m., kloszyk m., rozkloszowanie n.

 czas. rozkloszować dk.

 przym. kloszowy, kloszowaty

 przysł. kloszowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abażur

Wiktionary


kloszard

be­zdom­ny że­brak, włó­czę­ga; clo­chard


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) odzia­ny w łachy że­brak, czę­sto be­zdom­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drogę za­gro­dził jej żą­da­ją­cy dwóch zło­tych bez­zęb­ny klo­szard.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɔʃart, AS: klošart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. clochard mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żebrak, włóczęga, bezdomny, pot. chlor, żul, menel

Wiktionary


kloszardka

→ klo­szard; clo­chard­ka


SJP.pl


kloszardowski

→ klo­szard: klo­szardz­ki


SJP.pl


kloszardzki

→ klo­szard: klo­szar­dow­ski


SJP.pl


kloszowany

o ubra­niu: uszy­ty w klosz, ro­sze­rza­ją­cy się ku do­ło­wi; klo­szo­wa­ty


SJP.pl


kloszowaty

o ubra­niu: uszy­ty w klosz, ro­sze­rza­ją­cy się ku do­ło­wi; klo­szo­wa­ny


SJP.pl


kloszowy

przy­miot­nik od: klosz


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy formę klo­sza, taki jak klosz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klosz m., rozkloszowanie n., klosik m., kloszyk m.

 czas. rozkloszować dk.

 przym. kloszowaty

 przym. kloszowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kloszowaty, dzwonowaty

Wiktionary


klosztor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. klasz­tor

Wiktionary


kloszyk

zdrob­nie­nie od: klosz


SJP.pl


klot

ba­weł­nia­na tka­ni­na z sil­nym po­ły­skiem


SJP.pl

Klot – gęsta ba­weł­nia­na tka­ni­na z przę­dzy mer­ce­ry­zo­wa­nej, o splo­cie atła­so­wym, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się po­ły­skiem o róż­nym stop­niu. Może to być rów­nież cze­san­ko­wa tka­ni­na pół­weł­nia­na, wąt­ko­wa na os­no­wie z ba­weł­ny. Klotu używa się do wy­ro­bu pod­sze­wek ubra­nio­wych, daw­niej także m.in. cha­ła­tów i spo­de­nek gim­na­stycz­nych.

Wikipedia


klotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. klat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tej ajn­fa­cho­wej klot­ki za­roz­ki ci wszyst­kie pa­pa­ga­je wy­fur­gną.

Wiktionary


kloto

Kloto (gr. Κλωθώ "Klōthṓ", łac. "Clot­ho", "Nona" – "Prząd­ka") – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z trzech Mojr, wyz­na­cza­ją­cych czas życia i los czło­wie­ka. Kloto, przed­sta­wia­na z wrze­cio­nem, przę­dła nić ludz­kie­go ży­wo­ta. Miała dwie sio­stry – La­che­sis, która jako pier­wsza snuła nić, oraz Atro­pos, która prze­ci­na­ła ją, gdy życie do­bie­ga­ło końca.

Wikipedia


klotoida

krzy­wa pła­ska wy­stę­pu­ją­ca w te­o­rii dy­frak­cji świa­tła


SJP.pl

Klo­to­i­da, spi­ra­la Cornu, spi­ra­la Eu­le­ra – krzy­wa, któ­rej krzy­wiz­na jest pro­por­cjo­nal­na do dłu­go­ści łuku – li­cząc od usta­lo­ne­go punk­tu (0,0).

Opi­sa­na przez fran­cu­skie­go fi­zy­ka Marie Al­fre­da Cornu w roku 1874, w związ­ku z ba­da­nia­mi w dzie­dzi­nie op­ty­ki fa­lo­wej, kon­kret­niej dy­frak­cji świa­tła.

Wikipedia


klotowy

przy­miot­nik od: klot


SJP.pl


klotrimazol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek prze­ciw­grzy­bi­czy; klo­try­ma­zol


SJP.pl

Klo­tri­ma­zol, klo­try­ma­zol ( clo­tri­ma­zo­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na imi­da­zo­lu, miej­sco­wo dzia­ła­ją­cy śro­dek prze­ciw­grzy­bi­czy. Prak­tycz­nie nie wchła­nia się przez skórę, a w nie­wiel­kim stop­niu wchła­nia się przez błony ślu­zo­we.

Wikipedia


klotrymazol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek prze­ciw­grzy­bi­czy; klo­tri­ma­zol


SJP.pl


klotylda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Świę­ta Klo­tyl­da (475-545) – kró­lo­wa Bur­gun­dów, świę­ta ka­to­lic­ka i pra­wo­sław­na
  • Klo­tyl­da Maria (1843-1911) – kró­lew­na wło­ska, żona Na­po­le­o­na Jó­ze­fa Bo­na­par­te­go
  • Klo­tyl­da Maria (1846-1927) – księż­nicz­ka Sach­sen-Co­burg-Sa­al­feld, ar­cyk­sięż­na Au­strii
  • Klo­tyl­da (córka Chlod­wi­ga I) – księż­nicz­ka fran­kij­ska z dy­na­stii Me­ro­win­gów
  • Klo­tyl­da – imię

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­wie gotów, pa­ni­czu — odrze­kła ciot­ka Klo­tyl­da, pod­no­sząc po­kryw­kę z ty­giel­ka — a skór­ka jak się ru­mie­ni!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔˈtɨlda, AS: klotylda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Klotka ż., Klocia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Klocia

Wiktionary


klotyldowo

Zo­bacz też: Klo­tyl­do­wo (rejon bra­sław­ski).

Klo­tyl­do­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Ła­bi­szyn. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Ostat­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


klotyldziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Klo­tyl­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


klown

[czy­taj: klałn] klaun, clown;
1. komik cyr­ko­wy;
2. po­tocz­nie: osoba, która swoim za­cho­wa­niem lub wy­glą­dem na­ra­ża się na kpiny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) komik cyr­ko­wy

 (1.2) osoba za­cho­wu­ją­ca się nie­po­waż­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wy­stę­pie nie­miec­kie­go klow­na na are­nie po­ja­wił się ro­syj­ski żon­gler.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klownada ż., klownowskość ż.

 przym. klownowski

 przysł. klownowsko

Wiktionary


klownada

[czy­taj: kla­u­na­da] clow­na­da; kla­u­na­da;
1. wy­stę­py klow­na;
2. błaz­no­wa­nie, po­pi­sy­wa­nie się; bła­zeń­stwo


SJP.pl


klownowski

→ klown; clow­now­ski, kla­u­now­ski


SJP.pl


klozapina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek prze­ciwp­sy­cho­tycz­ny


SJP.pl

Klo­za­pi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na di­ben­zo­dia­ze­pi­ny. Jest pier­wszym opra­co­wa­nym aty­po­wym le­kiem prze­ciwp­sy­cho­tycz­nym. Nie wy­wo­łu­je ob­ja­wów po­za­pi­ra­mi­do­wych ani hi­per­pro­lak­ty­ne­mii, jej sto­so­wa­nie wiąże się z mniej­szym ry­zy­kiem póź­nych dy­ski­nez.

Wikipedia


klozecik

zdrob­nie­nie od: klo­zet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki klo­zet

 (1.2) zdrobn|klo­zet. od: klo­zet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przedsz­ko­lach in­sta­lu­je się klo­ze­ci­ki dla ma­lu­chów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klozet mrz., klozetka ż.

 przym. bezklozetowy, klozetowy

Wiktionary


klozet

to­a­le­ta, ubi­ka­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. miej­sce przez­na­czo­ne do za­łat­wia­nia po­trzeb fiz­jo­lo­gicz­nych;

 (1.2) pot. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do za­łat­wia­nia po­trzeb fiz­jo­lo­gicz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­ral­nie osoby cy­wi­li­zo­wa­ne za­łat­wia­ją się w klo­ze­cie.

 (1.2) Kie­dyś ko­mór­ka wpa­dła jej do klo­ze­tu w miej­skim sza­le­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɔzɛt, AS: klozet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klozetka ż.

:: zdrobn. klozecik mrz.

 przym. bezklozetowy, klozetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toaleta, latryna, ustęp, wychodek; reg. śl. haziel; grub. sracz, kibel, klop, bardacha; eufem. miejsce potrzebne, miejsce sekretne, tam, gdzie król chadza piechotą; reg. klozetka

 (1.2) muszla

Wiktionary


klozetka

ubi­ka­cja z urzą­dze­niem wo­do­cią­go­wo-ka­na­li­za­cyj­nym; klo­zet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. ubi­ka­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klozecik mrz., klozet mrz.

 przym. bezklozetowy, klozetowy

Wiktionary


klozetowy

przy­miot­nik od: klo­zet


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z klo­ze­tem, do­ty­czą­cy klo­ze­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię roz­wią­zy­wać krzy­żów­ki sie­dząc na musz­li klo­ze­to­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klozecik mrz., klozet mrz., klozetka ż.

 przym. bezklozetowy

Wiktionary


klub

1. or­ga­ni­za­cja sku­pia­ją­ca ludzi okre­ślo­ne­go za­wo­du lub wspól­nych za­in­te­re­so­wań, ma­ją­ca na celu or­ga­ni­zo­wa­nie roz­ry­wek, gier itp;
2. lokal roz­ryw­ko­wy czyn­ny wie­czo­rem i nocą;
3. w par­la­men­cie: grupa po­słów z tej samej par­tii po­li­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sto­wa­rzy­sze­nie, grupa osób o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach

 (1.2) kult. ro­dzaj lo­ka­lu roz­ryw­ko­we­go

 (1.3) polit. grupa po­słów i se­na­to­rów two­rzą­ca frak­cję w par­la­men­cie;

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. kult. dom kul­tu­ry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klub hob­by­stycz­ny – jedna z form zrze­sza­nia się ludzi o tym samym hobby
  • klub nocny – miej­sce, w któ­rym or­ga­ni­zo­wa­ne są wy­stę­py lub im­pre­zy mu­zycz­ne
  • klub par­la­men­tar­ny – jedna z form zrze­sze­nia po­słów i se­na­to­rów
  • klub spor­to­wy – jedno- lub wie­lo­sek­cyj­na or­ga­ni­za­cja spor­to­wa
    • klub pił­kar­ski – jeden lub wię­cej ze­spo­łów za­wod­ni­ków, wy­stę­pu­ją­cych w roz­gryw­kach pił­kar­skich (głów­nie li­go­wych)
  • klub szkol­ny – miej­sce, w któ­rym ucz­nio­wie przy­cho­dzą w wol­nych go­dzi­nach lek­cyj­nych np. roz­ma­wiać, odra­biać lek­cje, grać w gry plan­szo­we czy kar­cia­ne i mogą robić inne za­ję­cia
  • har­cer­ski klub spe­cjal­no­ścio­wy – jedna z jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych Związ­ku Har­cer­stwa Pol­skie­go
  • klub stu­denc­ki – klub zwią­za­ny ze szko­łą wyż­szą
  • dy­sku­syj­ny klub fil­mo­wy – zrze­sze­nie mi­ło­śni­ków sztu­ki fil­mo­wej
  • klub ge­jow­ski – lokal ukie­run­ko­wa­ny na klien­tów LGBT
  • klub 27 – okre­śle­nie mu­zy­ków zmar­łych w wieku 27 lat
  • Klub – sin­gel Ka­mi­la Bed­nar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie zo­sta­łem człon­kiem klubu ak­wa­ry­stycz­ne­go tylko z po­wo­du za­po­ro­wo wy­so­kiej skład­ki człon­kow­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klup, AS: klup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klubowicz m., klubowiczka ż., klubowy mrz./mzw.

 przym. klubowy, wokółklubowy, przyklubowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) organizacja, stowarzyszenie

Wiktionary


klub-kawiarnia

po­łą­cze­nie ka­wiar­ni z klu­bem; klu­bo­ka­wiar­nia


SJP.pl


kluba

1. dawne na­rzę­dzie tor­tur;
2. wziąć w kluby - zmu­sić kogoś do po­słu­szeń­stwa, ogra­ni­czyć, ujarz­mić


SJP.pl


kluber

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. nos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kluberek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kliber, kluka

Wiktionary


klubik

zdrob­nie­nie od: klub


SJP.pl


klubing

re­gu­lar­ne spę­dza­nie wol­ne­go czasu w lo­ka­lach roz­ryw­ko­wych; club­bing, kla­bing


SJP.pl


klubista

daw­niej: czło­nek klubu; klu­bo­wiec, klu­bo­wicz, klub­man


SJP.pl


klubistka

daw­niej: klu­bo­wicz­ka (człon­ki­ni klubu)


SJP.pl


klubka

zdrob­nie­nie od: kluba


SJP.pl


klubman

rzad­ko: czło­nek klubu; klu­bo­wicz, klu­bo­wiec, klu­bi­sta


SJP.pl


klubokawiarnia

po­łą­cze­nie ka­wiar­ni z klu­bem; klub-ka­wiar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) typ lo­ka­lu bę­dą­cy po­łą­cze­niem klubu z ka­wiar­nią

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klub-kawiarnia

Wiktionary


klubowe

przy­miot­nik od: klub


SJP.pl

Klu­bo­we – trze­ci album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra oraz au­to­ra tek­stów Tymka. Płyta uka­za­ła się 22 marca 2019 roku w na­kła­dzie wyt­wór­ni mu­zycz­nej Re­ne­sans w dy­stry­bu­cji My Music.

Album utrzy­my­wa­ny jest w stylu mu­zy­ki hip-hop. Album do­stęp­ny jest na pły­cie kom­pat­ko­wej (CD).

Wikipedia


klubowicz

1. czło­nek klubu (sto­wa­rzy­sze­nia); klu­bo­wiec, klub­man, klu­bi­sta;
2. by­wa­lec klubu (lo­ka­lu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek klubu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym razem klu­bo­wi­cze poz­na­wa­li pię­kno za­byt­ków kul­tu­ry pol­skiej Miń­szczyz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klub m., klubing m., klubowy mrz./mzw.

:: fż. klubowiczka ż.

 przym. klubowy

Wiktionary


klubowiczka

1. człon­ki­ni klubu (sto­wa­rzy­sze­nia); klu­bist­ka;
2. by­wal­czy­ni klubu (lo­ka­lu)


SJP.pl


klubowiec

czło­nek klubu; klu­bi­sta, klu­bo­wicz, klub­man


SJP.pl


klubowość

1. przy­na­leż­ność do klubu;
2. ze­spół cech ty­po­wych dla mu­zy­ki klu­bo­wej


SJP.pl


klubowy

przy­miot­nik od: klub


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z klu­bem, do­ty­czą­cy klubu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. pa­pie­ros marki „Klu­bo­we”, po­pu­lar­nej w PRL

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Pa­trzył na zwło­ki, wy­raź­nie był za­in­try­go­wa­ny, co mu się przy­tra­fia­ło rzad­ko, tech­nik wy­ko­nał kil­ka­na­ście zdjęć, ziew­nął i od­szedł na bok, aby spo­koj­nie wy­pa­lić klu­bo­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klub mrz., klubowicz mos., klubowiczka ż., klubing mrz.

 przym. wokółklubowy, przyklubowy

Wiktionary


klubry

rze­czow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kulin. grud­ki mąki w po­tra­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kluberki

Wiktionary


klubzaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kłod­ni­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klubˈzaɡa, AS: klubzaga

Wiktionary


klubówka

po­tocz­nie:
1. im­pre­za w klu­bie;
2. książ­ka wy­da­na w pry­wat­nym gro­nie


SJP.pl

Klu­bów­ka – pół­le­gal­na pu­bli­ka­cja zwar­ta za­wie­ra­ją­ca utwór fan­ta­stycz­ny prze­tłu­ma­czo­na bez zgody au­to­ra na język pol­ski i wy­da­na me­to­dą małej po­li­gra­fii. Klu­bów­ki były wy­da­wa­ne od dru­giej po­ło­wy lat 70. do końca lat 80. w PRL, naj­czę­ściej przez lo­kal­ne kluby fa­now­skie i roz­pro­wa­dza­ne poza ofi­cjal­nym obie­giem księ­gar­skim wśród fanów fan­ta­sty­ki, np. na kon­wen­tach czy spot­ka­niach klu­bo­wych. Wy­daw­nict­wa te cza­sem okre­śla się mia­nem trze­cie­go obie­gu.

Wikipedia


kluch

1. zgru­bie­nie od: klu­sek;
2. za­ka­lec


SJP.pl


klucha

zgru­bie­nie od: klu­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od klu­ska

 (1.2) duża klu­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na stole po­ja­wił się pół­mi­sek z klu­cha­mi i dzban ze zsia­dłym mle­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kluska ż.

Wiktionary


kluchowaty

klu­sko­wa­ty;
1. o cie­ście: nie­do­pie­czo­ny; za­kal­co­wa­ty;
2. prze­no­śnie: pulch­ny, niez­grab­ny, gruby


SJP.pl


kluchy

zgru­bie­nie od: klu­ska


SJP.pl


klucki

1. przy­miot­nik od: Kluki;
2. przy­miot­nik od: Klu­cze; klu­czań­ski


SJP.pl


klucz

1. na­rzę­dzie do za­my­ka­nia i ot­wie­ra­nia zam­ków i kłó­dek;
2. szyfr;
3. ob­ja­śnia­ją­cy ko­men­tarz;
4. znak gra­ficz­ny umie­szcza­ny na po­cząt­ku pię­cio­li­nii, okre­śla­ją­cy wy­so­kość dźwię­ków przy­pi­sa­nych nutom;
5. szyk, w jakim lecą ptaki wę­drow­ne;
6. na­rzą­dzie do przy­krę­ca­nia lub od­krę­ca­nia na­krę­tek;
7. przy­cisk w apa­ra­tu­rze te­le­gra­ficz­nej lub ra­dio­wej, umoż­li­wia­ją­cy na­da­wa­nie in­for­ma­cji za po­mo­cą al­fa­be­tu Morse'a;
8. kon­struk­cyj­ne, zwy­kle zdo­bio­ne zam­knię­cie skle­pie­nia lub łuku; kli­niec szczy­to­wy, zwor­nik;
9. ze­spół ma­jąt­ków ziem­skich, fol­war­ków, bę­dą­cych pod wspól­nym za­rzą­dem;
10. prze­no­śnie: spo­sób poz­wa­la­ją­cy na osią­gnię­cie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do ot­wie­ra­nia zamka;

 (1.2) kod do szy­fru;

 (1.3) pod­po­wiedź umoż­li­wia­ją­ca roz­wią­za­nie za­gad­ki

 (1.4) szyk lotu stada pta­ków;

 (1.5) wojsk. jed­nost­ka tak­tycz­na lot­nict­wa zło­żo­na z trzech lub czte­rech sa­mo­lo­tów;

 (1.6) na­rzę­dzie w po­sta­ci dźwi­gni roz­wid­lo­nej na końcu do od­krę­ca­nia i przy­krę­ca­nia śrub

 (1.7) muz. znak na pię­cio­li­nii okre­śla­ją­cy wy­so­kość opi­sy­wa­nych dźwię­ków;

 (1.8) elek­tron. przy­cisk do zwie­ra­nia ob­wo­du elek­trycz­ne­go

 (1.9) in­form. ko­lum­na bazy da­nych lub ich zbiór, które iden­ty­fi­ku­ją re­kord

 (1.10) ar­chit. zwor­nik, ele­ment kon­struk­cyj­ny w kształ­cie klina w naj­wyż­szym punk­cie skle­pie­nia lub łęku;

 (1.11) muz. po­krę­tło do na­cią­gu strun i stro­je­nia in­stru­men­tu

 (1.12) kilka po­sia­dło­ści jed­ne­go wła­ści­cie­la ziem­skie­go, zor­ga­ni­zo­wa­nych w jeden or­ga­nizm go­spo­dar­czy, pod wspól­nym za­rzą­dem;

 (1.13) sym­bo­licz­ny przed­miot w kształ­cie klu­cza (1.1) wrę­cza­ny za­słu­żo­nym oso­bom

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2 os., lp., trybu roz­ka­zu­ją­ce­go od klu­czyć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klucz – przed­miot słu­żą­cy do ot­wie­ra­nia zam­ków lub kłó­dek
  • klucz (ina­czej: zwor­nik) – w ar­chi­tek­tu­rze: jeden z kliń­ców w łuku ar­ka­dy, w łuku skle­pien­nym
  • klucz – nazwa róż­nych typów na­rzę­dzi tech­nicz­nych, słu­żą­cych do przy­krę­ca­nia i od­krę­ca­nia śrub i na­krę­tek, obej­mu­ją­ca m.in.:
    • klu­cze re­gu­lo­wa­ne
    • klu­cze stałe do śrub z łbem sze­ścio­kąt­nym, w tym klucz pła­ski, klucz na­sa­do­wy, klucz pó­łot­war­ty
    • klu­cze ha­ko­we do na­krę­tek row­ko­wych
    • klu­cze trzpie­nio­we do śrub z wgłę­bie­nia­mi na trzpień, w tym wkrę­ta­ki, wkrę­ta­ki ze­gar­mi­strzow­skie, klu­cze im­bu­so­we (ina­czej am­pu­lo­we)
    • klu­cze z me­cha­niz­mem ułat­wia­ją­cym do­krę­ca­nie lub od­krę­ca­nie śrub, w tym klucz pne­u­ma­tycz­ny
    • klu­cze z me­cha­niz­mem umoż­li­wia­ją­cym po­miar mo­men­tu siły, klu­cze dy­na­mo­me­trycz­ne
  • w re­la­cyj­nych ba­zach da­nych:
    • klucz głów­ny – wy­bra­ny klucz po­ten­cjal­ny
    • klucz po­ten­cjal­ny – ze­staw atry­bu­tów encji, jed­noz­nacz­nie iden­ty­fi­ku­ją­cy każdą krot­kę tej re­la­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgu­bi­łem klu­cze i mu­sie­li­śmy zmie­niać wszyst­kie zamki.

 (1.2) Nie­ste­ty, nie mam klu­cza do tego szy­fru i nie mo­że­my nic prze­czy­tać.

 (1.3) Klucz do wy­kry­cia mor­der­cy po­le­gał na tym, że in­spek­tor od­krył ślady błota na dy­wa­nie.

 (1.4) Na nie­bie uj­rze­li­śmy klucz żu­ra­wi.

 (1.5) Pod­czas wojny mój dzia­dek był do­wód­cą klu­cza.

 (1.6) Do od­krę­ce­nia tej śruby trze­ba użyć klu­cza.

 (1.7) Na po­cząt­ku za­pi­su nu­to­we­go ut­wo­rów mu­zycz­nych może znaj­do­wać się klucz wio­li­no­wy.

 (1.8) Te­le­gra­fi­sta bar­dzo szyb­ko przy­ci­ska klucz.

 (1.9) Klu­czem głów­nym tej ta­be­li jest ko­lum­na page_id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klut͡ʃ, AS: kluč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klucznik mos., kluczenie n.

:: zdrobn. kluczyk mrz.

 czas. kluczyć ndk.

 przym. kluczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kod

 (1.9) indeks

Wiktionary


kluczanin

miesz­ka­niec Klu­czy lub Kluk


SJP.pl


kluczanka

miesz­kan­ka Klu­czy lub Kluk


SJP.pl


kluczański

przy­miot­nik od: Klu­cze; kluc­ki


SJP.pl


kluczborczanin

miesz­ka­niec Klucz­bor­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Klucz­bor­ka

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Klucz­bor­ka, uro­dzo­na w Klucz­bor­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa klucz­bor­czan za­pro­po­no­wa­ła wy­sa­dze­nie klom­bów brat­ka­mi.

 (1.2) Mąż pani Zyty był ro­do­wi­tym klucz­bor­cza­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kluczbork mrz., Kluczborzak mos.

:: fż. kluczborczanka ż.

 przym. kluczborski

Wiktionary


kluczborczanka

miesz­kan­ka Klucz­bor­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Klucz­bor­ka

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Klucz­bor­ka, uro­dzo­na w Klucz­bor­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa klucz­bor­cza­nek za­pro­po­no­wa­ła upa­mięt­nie­nie rocz­ni­cy uro­dzin na­szej no­blist­ki.

 (1.2) Pani Al­fre­da jest ro­do­wi­tą klucz­bor­czan­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kluczbork mrz., Kluczborzak mos.

:: fm. kluczborczanin mos.

 przym. kluczborski

Wiktionary


kluczbork

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Opol­szczyź­nie;

Wiktionary

Klucz­bork ( Kre­u­zburg) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Klucz­bork. Leży na po­gra­ni­czu Ni­zi­ny Ślą­skiej i Wy­ży­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nie rzeka Sto­bra­wa.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klucz­bork leży nad Sto­bra­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklud͡ʒbɔrk, AS: kluǯbork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kluczborzak mos., kluczborczanin mos., kluczborczanka ż.

 przym. kluczborski

Wiktionary


kluczborski

przy­miot­nik od: Klucz­bork


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Klucz­bor­ka, zwią­za­ny z Klucz­bor­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hanka ze Zbysz­kiem po­bra­li się w klucz­bor­skim ko­ście­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kluczborczanin mos., kluczborczanka ż., Kluczbork mrz., Kluczborzak mos.

Wiktionary


kluczborzak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. czło­nek hi­sto­rycz­nej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Klucz­bork i oko­li­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oko­li­ce Klucz­bor­ka na Opol­szczyź­nie za­miesz­ki­wa­ne były przez Klucz­bo­rza­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kluczborczanin mos., kluczborczanka ż., Kluczbork mrz.

 przym. kluczborski

Wiktionary


klucze

1. na­rzę­dzie do za­my­ka­nia i ot­wie­ra­nia zam­ków i kłó­dek;
2. szyfr;
3. ob­ja­śnia­ją­cy ko­men­tarz;
4. znak gra­ficz­ny umie­szcza­ny na po­cząt­ku pię­cio­li­nii, okre­śla­ją­cy wy­so­kość dźwię­ków przy­pi­sa­nych nutom;
5. szyk, w jakim lecą ptaki wę­drow­ne;
6. na­rzą­dzie do przy­krę­ca­nia lub od­krę­ca­nia na­krę­tek;
7. przy­cisk w apa­ra­tu­rze te­le­gra­ficz­nej lub ra­dio­wej, umoż­li­wia­ją­cy na­da­wa­nie in­for­ma­cji za po­mo­cą al­fa­be­tu Morse'a;
8. kon­struk­cyj­ne, zwy­kle zdo­bio­ne zam­knię­cie skle­pie­nia lub łuku; kli­niec szczy­to­wy, zwor­nik;
9. ze­spół ma­jąt­ków ziem­skich, fol­war­ków, bę­dą­cych pod wspól­nym za­rzą­dem;
10. prze­no­śnie: spo­sób poz­wa­la­ją­cy na osią­gnię­cie cze­goś


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klu­cze – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Gło­gów
  • Klu­cze – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Klu­cze
  • Klu­cze – gmina w po­wie­cie ol­ku­skim
  • Klu­cze – gro­ma­da w po­wie­cie ol­ku­skim

Wikipedia


kluczek

1. ro­dzaj pro­ste­go węzła;
2. pętla ze sznu­ra lub rze­mie­nia za­ci­ska­ją­ca się, słu­żą­ca do wią­za­nia cze­goś;
3. tycz­ka z od­no­gą, słu­żą­ca do wy­cią­ga­nia wia­dra ze stud­ni, na­gi­na­nia ga­łę­zi itp.;
4. w ło­wiect­wie: zbo­cze­nie zwie­rzy­ny z kie­run­ku, w któ­rym się prze­mie­szcza; klu­cze­nie


SJP.pl


kluczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klu­cze­wo – część Star­gar­du
  • Klu­cze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Płońsk
  • Klu­cze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Ostro­róg
  • Klu­cze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Prze­męt
  • Klu­cze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Klu­cze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie ko­ściań­skim
  • Klu­cze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie star­gardz­kim
  • Klu­cze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie szcze­ciń­skim
  • Klu­cze­wo – dawna gmina

Wikipedia


kluczewski

1. przy­miot­nik od: Klu­czew­sko;
2. przy­miot­nik od: Klu­cze; kluc­ki, klu­czań­ski


SJP.pl


kluczewsko

1. przy­miot­nik od: Klu­czew­sko;
2. przy­miot­nik od: Klu­cze; kluc­ki, klu­czań­ski


SJP.pl

Klu­czew­sko – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Klu­czew­sko.

Na te­re­nie wsi usta­no­wio­no dwa so­łect­wa "Klu­czew­sko" i "Klu­czew­sko - osied­le Ło­kiet­ka".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


kluczka

1. ro­dzaj pro­ste­go węzła;
2. pętla ze sznu­ra lub rze­mie­nia za­ci­ska­ją­ca się, słu­żą­ca do wią­za­nia cze­goś;
3. tycz­ka z od­no­gą, słu­żą­ca do wy­cią­ga­nia wia­dra ze stud­ni, na­gi­na­nia ga­łę­zi itp.;
4. w ło­wiect­wie: zbo­cze­nie zwie­rzy­ny z kie­run­ku, w któ­rym się prze­mie­szcza; klu­cze­nie


SJP.pl

Klucz­ka – węzeł sto­so­wa­ny w że­glar­stwie i wspi­nacz­ce, głów­nie do łą­cze­nia lin o zbli­żo­nej śred­ni­cy oraz for­mo­wa­nia pętli. Pod­czas wią­za­nia klucz­ki na­le­ży pa­mię­tać o po­zo­sta­wie­niu sto­sun­ko­wo dłu­gich wol­nych koń­ców lin (około dzie­się­cio­krot­no­ści śred­ni­cy liny).

Wikipedia


kluczkowice

Klucz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie.

Typ za­bu­do­wy: uli­ców­ka. We wsi znaj­du­je się szko­ła pod­sta­wo­wa, było gim­naz­jum.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Klucz­ko­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wrze­lo­wiec. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


kluczkowo

Klucz­ko­wo (niem. "Klützkow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Świd­win.

Wikipedia


klucznica

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca klu­cza­mi do cze­goś; klucz­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca klu­cza­mi do da­ne­go obiek­tu

 (1.2) szaf­ka lub ga­blot­ka na klu­cze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stare klucz­ni­ce cho­dzi­ły spać z ku­ra­mi, toteż wie­czo­ra­mi nie spo­sób było się do­stać do zwy­kle zam­knię­tej kom­na­ty dzien­nej.

 (1.2) Sama klucz­ni­ca rów­nież była za­klu­czo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klut͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: klučʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klucz m., klucznik m., kluczyk m., kluczenie n., klucznictwo n.

 czas. kluczyć ndk., zakluczyć dk.

 przym. kluczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furtowa, odźwierna

 (1.2) szafka na klucze

Wiktionary


klucznictwo

urząd ad­mi­ni­stra­cji go­spo­dar­czej ziem Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go, póź­niej god­ność ho­no­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. ogół, zawód albo funk­cja zwią­za­na z na­dzo­rem nad klu­cza­mi bu­dyn­ków lub ma­jąt­ku ziem­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kluczyk mrz., kluczowość ż., klucz mrz., klucznica ż., klucznik m.

 przym. kluczowy

Wiktionary


kluczniczka

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca klu­cza­mi do cze­goś; klucz­ni­ca


SJP.pl


klucznik

1. osoba ma­ją­ca pod swoim za­rzą­dem klu­cze do cze­goś;
2. daw­niej urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy klu­czem ma­jąt­ków ziem­skich, póź­niej tytuł ho­no­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś kto pil­nu­je klu­czy do po­mie­szczeń w bu­dyn­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klucz­nik – zawód
  • klucz­nik – urzęd­nik w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim
  • Klucz­nik – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Klucz­nik – nie­ist­nie­ją­ca wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Klucz­nik – dra­mat z 1978 r. au­tor­stwa Wie­sła­wa My­śliw­skie­go
  • Klucz­nik – film z 1979 r. w re­ży­se­rii Woj­cie­cha Mar­czew­skie­go, adap­ta­cja dra­ma­tu z Wir­gi­liu­szem Gry­niem i Ta­de­u­szem Łom­nic­kim
  • Klucz­nik - sin­gel Lao Che z al­bu­mu Gusła, wy­da­ny w 2003 r.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kluczyk mrz., kluczowość ż., klucz mrz., klucznica ż., klucznictwo n.

 przym. kluczowy

Wiktionary


kluczować

1. na­da­wać wia­do­mość te­le­gra­ficz­ną lub ra­dio­wą al­fa­be­tem Morse'a za po­mo­cą spe­cjal­ne­go przy­ci­sku w apa­ra­tu­rze;
2. w ki­ne­ma­to­gra­fii, gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej: na­kła­da­nie na obraz pew­ne­go frag­men­tu in­ne­go obra­zu;
3. w te­le­ko­mu­ni­ka­cji, elek­tro­ni­ce: mo­du­lo­wać sy­gnał;
4. daw­niej: or­ga­ni­zo­wać, po­rząd­ko­wać coś we­dług ja­kie­goś sy­ste­mu;
5. daw­niej: klu­czyć


SJP.pl


kluczowość

→ klu­czo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest klu­czo­we; cecha tych, któ­rzy są klu­czo­wi

Wiktionary

Patrz:

kluczowy

Powiązane:

 rzecz. klucz m., kluczyk m., klucznik m., klucznictwo n.

 przym. kluczowy

 przysł. kluczowo

Wiktionary


kluczowy

1. przy­miot­nik od: klucz (w zna­cze­niu: środ­ko­wy kli­niec szczy­to­wy, np. klin klu­czo­wy);
2. de­cy­du­ją­cy, naj­waż­niej­szy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. głów­ny, pod­sta­wo­wy, naj­waż­niej­szy, de­cy­du­ją­cy z okre­ślo­ne­go punk­tu wi­dze­nia

 (1.2) daw. przym. od klucz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­to­czo­no klu­czo­we wnio­ski pły­ną­ce z wy­stą­pień, po­wo­łu­jąc się rów­nież na od­po­wied­nią li­te­ra­tu­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kluˈt͡ʃɔvɨ, AS: klučovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klucz m. zdrobn. kluczyk m., klucznik m., klucznica ż., klucznictwo n., kluczowość ż., kluczenie n., kluczowanie n., kluczkowanie n., kluczka ż., kluczyna m.

 czas. kluczkować ndk., kluczować ndk.

 przym. kluczny, kluczykowy

Wiktionary


kluczwójt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zabór ro­syj­ski, Litwa: naj­niż­szy stop­niem urzęd­nik na ob­sza­rze jed­nost­ki te­ry­to­rial­nej od­po­wia­da­ją­cej pa­ra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszym urzęd­ni­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w pa­ra­fii jest jak wyżéj nad­mie­nio­no, ases­sor sądu niż­sze­go ziem­skie­go i po nim idzie do­zor­ca czyli »smo­try­tiel«, albo jak go w ostat­nich cza­sach przez­wa­no, klucz­wójt. (…) Klucz­wójt jest ostatniém ogni­wem hie­rar­chii administracyjnéj i on ma pod swemi roz­ka­za­mi sot­ni­ków i dzie­sięt­ni­ków. (…) Obo­wiąz­kiem sot­ni­ka i dzie­sięt­ni­ka jest: asy­sto­wać panu klucz­wój­to­wi i wszyst­kim wyż­szym urzęd­ni­kom i być na ich usłu­gi. Uży­wa­ni oni by­wa­ją nie­kie­dy do roz­wo­że­nia roz­ka­zów i wyż­szych po­sta­no­wień rzą­do­wych, ale to głów­nie na­le­ży do klucz­wój­ta. Od za­bra­nia Litwy przez Ros­syą aż do 1825 roku, klucz­wój­to­wie (…) brani byli ze szlach­ty i jako tacy wy­ję­ci spod kary cielesnéj; to jest, że nie mogli być bici przez wyż­szych urzęd­ni­ków. (…) klucz­wójt utrzy­mu­je się z sypek zbo­żo­wych do któ­rych obo­wią­za­ni są jego pa­ra­fia­nie; sot­ni­cy i dzie­sięt­ni­cy mają bi­zu­ny i pałki za całą na­gro­dę sic..

 (1.1) Naj­bo­gat­si Mach­no­wi­cze, z któ­rych jeden pia­sto­wał do­stoj­ny urząd klucz­wój­ta, a spa­dek po nim nie dawno żwawe obu­dził spory, resz­ta, mno­gie ro­dzi­ny Sérnickich, […] itd., żyją ze swo­ich za­go­nów, z najmu na czół­na, do kośby i żniwa w oko­li­cy. Przy całém tém ubó­stwie jest w nich jed­nak­że ro­dzaj dumy, który ich od chło­pów odróż­nia. Krój nawet ubio­ru mają od­mien­ny sic..

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tysięcznik

Wiktionary


kluczyce

Klu­czy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Se­ce­min. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


kluczyk

1. mały klucz
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: klucz

 (1.2) klucz do sa­mo­cho­du

 (1.3) pro­sty me­cha­nizm ot­wie­ra­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wró­ci­łem do domu po klu­czy­ki do sa­mo­cho­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklut͡ʃɨk, AS: klučyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klucznictwo n., klucznica ż., klucz m., klucznik m., kluczowość ż.

 czas. kluczyć ndk., wykluczyć dk., wykluczać ndk.

 przym. kluczowy

Wiktionary


kluczykomat

au­to­mat do od­bie­ra­nia i od­da­wa­nia klu­czy­ków sa­mo­cho­do­wych przez osoby wy­naj­mu­ją­ce auta


SJP.pl


kluczykowy

przy­miot­nik od: klu­czyk


SJP.pl


kluczyć

iść, je­chać, po­su­wać się do celu okręż­ną drogą, zmie­nia­jąc cią­gle kie­ru­nek


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) błą­kać się bez celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kluczyk mrz., klucz mrz., klucznica ż.

Wiktionary


kluczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Klu­czyń­ski – pol­ski ro­bot­nik, pow­sta­niec wiel­ko­pol­ski
  • Marek Klu­czyń­ski – pol­ski po­li­tyk i me­ne­dżer
  • Ste­fan Klu­czyń­ski – pol­ski in­ży­nier i woj­sko­wy
  • To­masz Klu­czyń­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Wac­ław Klu­czyń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Win­cen­ty Klu­czyń­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


kludzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klu­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kludzić

Wiktionary


kludzić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­pro­wa­dzać się

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pro­wa­dzić kogoś

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. prze­no­sić, zwo­zić siano

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kludzenie n.

Wiktionary


kluft

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. odzież, ubra­nie

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. gar­ni­tur

 (1.3) reg-pl|Poz­nań. mun­dur

Wiktionary


kluj

kluć się:
1. lę­gnąć się, wy­do­by­wać się z jaja;
2. prze­no­śne: pow­sta­wać, for­mo­wać się


SJP.pl


klujnik

część apa­ra­tu­ry do wy­lę­gu pis­kląt


SJP.pl


kluk

1. okręt­ka do po­łą­cze­nia prze­wo­du wiert­ni­cze­go z łań­cu­chem wiert­ni­czym;
2. w gwa­rze poz­nań­skiej: nos; kluka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chło­piec

Wiktionary


kluka

w gwa­rze poz­nań­skiej: nos; kluk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. nos

 (1.2) gw-pl|Ma­zu­ry. kwoka

Wiktionary

Kluka (kaszb. "klëka") - ro­dzaj laski, cha­rak­te­ry­stycz­nej dla kul­tu­ry ka­szub­skiej.

Kluka była zwią­za­na była z urzę­dem soł­ty­sa i słu­ży­ła np. do zwo­ły­wa­nia wiej­skich ze­brań. Laskę prze­ka­zy­wa­no od są­sia­da do są­sia­da, aż wró­ci­ła do soł­ty­sa, co było zna­kiem, że wszy­scy za­poz­na­li się z wez­wa­niem czy wia­do­mo­ścią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cie­ka­we, dla­cze­go, gdy do­sta­nie­cie na ulicy w klukę, za­miast wal­czyć za­le­wa­cie się łzami?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kluber, kliber

Wiktionary


kluki

w gwa­rze poz­nań­skiej: nos; kluk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klu­kom (Kluki) – je­zio­ro w gra­ni­cach mia­sta Choszcz­no w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Kluki – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Kluki
  • Kluki – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Ka­łu­szyn
  • Kluki – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Mińsk Ma­zo­wiec­ki
  • Kluki – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Smoł­dzi­no
  • Kluki – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim, w gmi­nie Prze­le­wi­ce
  • Kluki – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim
  • Kluki – dawna gro­ma­da w po­wie­cie piotr­kow­skim w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Kluki – dawna gro­ma­da w po­wie­cie miń­skim w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim
  • Kluki – wieś w re­jo­nie igna­liń­skim w okrę­gu uciań­skim
  • Kluki – wieś w re­jo­nie ma­lac­kim w okrę­gu uciań­skim
  • Kluki – wieś w re­jo­nie du­bień­skim ob­wo­du ró­wień­skie­go

Wikipedia


klukowo

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. osied­le w Gdań­sku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klu­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Mał­ki­nia Górna
  • Klu­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Świer­cze
  • Klu­ko­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Sie­mia­ty­cze
  • Klu­ko­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Klu­ko­wo
  • Klu­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Zło­tów
  • Klu­ko­wo – gmina w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim
  • Klu­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim
  • Klu­ko­wo – osied­le w Gdań­sku, w dziel­ni­cy Ma­tar­nia
  • Klu­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gdań­sku, w dziel­ni­cy Ma­tar­nia
  • Klu­ko­wo – nie­ist­nie­ją­ca już sta­cja ko­le­jo­wa w Blęk­wi­cie, w po­wie­cie zło­tow­skim, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Klu­ko­wo-Ko­lo­nia

Wikipedia


klukowski

przy­miot­nik od: Klu­ko­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klu­kow­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Józef Klu­kow­ski) (1894 — 1944 lub 1945) – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz
  • Józef Klu­kow­ski (ur. 1946) – pol­ski pły­wak
  • Ju­lian Klu­kow­ski (1939—2017) – pol­ski bry­dży­sta
  • Wac­ław Klu­kow­ski (ur. 1966) – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, rol­nik
  • Zyg­munt Klu­kow­ski (1885—1959) – pol­ski le­karz, bi­blio­fil, ko­lek­cjo­ner eks­li­bri­sów, hi­sto­ryk re­gio­na­li­sta

Wikipedia


klukowszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Klu­kow­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Leśna Pod­la­ska.

Wieś du­chow­na Kłu­kow­szczyz­na, włas­ność pa­u­li­nów z Le­śniej, po­ło­żo­na była w 1795 roku w ziemi miel­nic­kiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


klukwa

żu­ra­wi­na błot­na - krze­win­ka


SJP.pl

Kluk­wa ( Клюква) – wieś (ros. село, trb. sieło) w za­chod­niej Rosji, w siel­so­wie­cie kluk­win­skim re­jo­nu kur­skie­go w ob­wo­dzie kur­skim.

Wikipedia


klukówek

Klu­kó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Świer­cze. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


kluniacki

od re­for­my klu­niac­kiej z XI wieku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. do­ty­czą­cy Cluny, mia­sta w środ­ko­wo-wschod­niej Fran­cji lub tam­tej­sze­go klasz­to­ru;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kluniata mos.

Wiktionary


klunkier

w gwa­rze poz­nań­skiej: grat, śmieć, ru­pieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. grat, ru­pieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pos­przą­taj te klun­kry!

 (1.1) W skle­pie „U Ge­rar­da”, bo tak się na­zy­wa ten lokal, można kupić odzież i owe ta­jem­ni­cze klun­kry.

Wiktionary


klupa

przy­rząd do mie­rze­nia śred­ni­cy drzew; fita; śred­ni­co­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. leśn. przy­rząd do mie­rze­nia gru­bo­ści drzew na pniu lub ścię­te­go drew­na okrą­głe­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklupa, AS: klupa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sklupować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) średnicomierz, przest. jarzemko

Wiktionary


klupanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klu­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klupać ndk.

Wiktionary


klupać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szu­kać, szpe­rać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pukać, stu­kać

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. trze­pać

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. bić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klupanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk klupkać, gw. Górny Śląsk kupkać

Wiktionary


klupczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


klupować

do­ko­ny­wać po­mia­ru klupą


SJP.pl


klupś

naz­wi­sko


SJP.pl


kluseczek

zdrob­nie­nie od: klu­sek


SJP.pl


kluseczka

zdrob­nie­nie od: klu­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: klu­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janek lubi klu­secz­ki z su­szem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kluˈsɛt͡ʃka, AS: klusečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kluska ż.

Wiktionary


kluseczki

zdrob­nie­nie od: klu­ski


SJP.pl


klusek

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) mały ka­wa­łek cia­sta, zwy­kle za­gnia­ta­ne­go z mąki i jaj; klu­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klu­sek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin
  • Klu­sek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Po­krzyw­ni­ca
  • Kłu­sek

Wikipedia


klusia

naz­wi­sko


SJP.pl


klusię

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. śrpol. zwie­rzę po­cią­go­we lub jucz­ne, zaz­wy­czaj młode da­ta­def|1434|1616}}

Wiktionary


kluska

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) mały ka­wa­łek cia­sta, zwy­kle za­gnia­ta­ne­go z mąki i jaj; klu­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. go­to­wa­na po­tra­wa z cia­sta z do­dat­kiem mąki i in­nych skład­ni­ków, po­da­wa­na do zup lub jako pod­sta­wa dru­gie­go dania;

 (1.2) przen. pot. obraź. osoba otyła, nie­zdar­nie się po­ru­sza­ją­ca

 (1.3) reg. spoż. ma­ka­ron

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klu­ska – po­tra­wa lub ele­ment po­tra­wy przy­go­to­wy­wa­nej z mąki lub ziem­nia­ków
  • Adam Klu­ska (ur. 1936) – pol­ski po­li­tyk,
  • Józef Klu­ska (1909–1943) – pol­ski po­li­tyk,
  • Roman Klu­ska (ur. w 1954) – pol­ski przed­się­bior­ca,
  • Sta­ni­sław Klu­ska (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • „klu­ski” oraz „Klu­ski”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zja­dłem pięć klu­sek i po­pi­łem kom­po­tem z tru­ska­wek.

 (1.2) Idzie klu­ska i je­szcze czło­wie­ka ro­zdep­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkluska, AS: kluska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klusek m., kluch m., Kluski nmos., Kluska m.

:: zdrobn. kluseczka ż., kluseczek m.

:: zgrub. klucha ż.

 przym. kluskowy, kluskowaty, kluchowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. gałuszka

 (1.2) klucha

Wiktionary


kluski

po­tra­wa z cia­sta, zwy­kle za­gnia­ta­ne­go z mąki i jaj, także z ugo­to­wa­nych, roz­tar­tych ziem­nia­ków, sera, po­da­wa­na do zup lub jako dru­gie danie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klu­ski – po­tra­wa przy­go­to­wy­wa­na z mąki lub ziem­nia­ków
  • ma­ka­ron – pro­dukt żyw­no­ścio­wy wyt­wa­rza­ny na bazie mąki, wody i nie­kie­dy jaj
  • Klu­ski – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Pąt­nów
  • Klu­ski – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Lu­tu­tów
  • Fra­nek Klu­ski
  • „klu­ska” oraz „Klu­ska”

Wikipedia


kluskowaty

klu­cho­wa­ty;
1. o cie­ście: nie­do­pie­czo­ny; za­kal­co­wa­ty;
2. prze­no­śnie: pulch­ny, niez­grab­ny, gruby


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o kon­sy­sten­cji po­dob­nej do klu­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kluska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kluchowaty, zakalcowaty

Wiktionary


kluskowy

przy­miot­nik od: klu­sek albo klu­ska


SJP.pl


kluszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Klu­szczyń­ski – pol­ski in­ży­nier elek­tro­tech­nik
  • Ry­szard Klu­szczyń­ski – pol­ski me­dioz­naw­ca i kul­tu­roz­naw­ca

Wikipedia


kluszewo

Klu­sze­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


kluszkowce

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Klusz­kow­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czorsz­tyn, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 969 (Stary Sącz – Nowy Targ). Za­bu­do­wa­nia i pola upraw­ne wsi znaj­du­ją się w do­li­nie po­to­ku Klusz­ko­wian­ka, u pod­nó­ży po­łud­nio­wych sto­ków Pasma Lu­ba­nia w Gor­cach. Od wschod­niej stro­ny nad miej­sco­wo­ścią wzno­si się góra Wdżar.

Wikipedia


kluza

1. otwór w bur­cie, po­kła­dzie lub nad­bur­ciu stat­ku, przez który prze­su­wa się m.in. cuma;
2. daw­niej: zam­knię­ty dom dla psy­chicz­nie cho­rych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. otwór w bur­cie stat­ku do prze­cią­ga­nia cum, łań­cu­cha kot­wicz­ne­go itp.;

 (1.2) stpol. wię­zie­nie

Wiktionary

Kluza (prze­wło­ka) – okrą­gły lub owal­ny otwór w bur­cie, nad­bur­ciu lub po­wierzch­ni po­kła­du jed­nost­ki pły­wa­ją­cej, czę­sto o wzmoc­nio­nych brze­gach, przez który prze­pro­wa­dza się liny cu­mow­ni­cze albo linę bądź łań­cuch kot­wicz­ny. Na ma­łych jed­nost­kach kluza może mieć po­stać oku­cia w kształ­cie me­ta­lo­we­go ucha.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkluza, AS: kluza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkluza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewłoka

Wiktionary


kluzak

w że­glar­stwie: przy­kry­wa słu­żą­ca do za­my­ka­nia kluzy (ot­wo­ru w bur­cie), gdy łań­cuch kot­wi­czy jest wy­cią­gnię­ty


SJP.pl


kluzik

naz­wi­sko


SJP.pl


kluzja

krzew lub drze­wo ros­ną­ce w tro­pi­kal­nej Ame­ry­ce, do­star­cza­ją­ce żywic uży­wa­nych do celów lecz­ni­czych i tech­nicz­nych; okręt­ni­ca


SJP.pl

Kluz­ja, okręt­ni­ca ("Clu­sia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych po­cho­dzą­cy z re­jo­nu Morza Ka­ra­ib­skie­go. Ży­wi­ca tych ro­ślin bywa uży­wa­na do uszczel­nia­nia łodzi.

Wikipedia


kluzjowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu mal­pi­giow­ców; okręt­ni­co­wa­te


SJP.pl

Kluz­jo­wa­te, okręt­ni­co­wa­te ("Clu­sia­ca­ce­ae" Lindl., "Gut­ti­fe­rae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych i drze­wia­stych z rzędu mal­pi­giow­ców. Obej­mu­je ok. 750 ga­tun­ków gru­po­wa­nych w 14 ro­dza­jów. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, we flo­rze Pol­ski brak jej ro­dzi­mych przed­sta­wi­cie­li.

Wikipedia


kluzjowaty

o ce­chach kluz­jo­wa­tych (ro­dzi­na krze­wów i drzew)


SJP.pl


kluć

kluć się:
1. lę­gnąć się, wy­do­by­wać się z jaja;
2. prze­no­śne: pow­sta­wać, for­mo­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kluć)

 (1.1) daw. wy­sia­dy­wać pis­klę­ta

 (1.2) daw. kłuć, ude­rzać dzio­bem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kluć się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wylęgać, wysiadywać

 (1.2) dziobać, wydziobywać, war. wykluwać

Wiktionary


kluś

naz­wi­sko


SJP.pl


kluźniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­mi­ni­ka Kluź­niak – pol­ska ak­tor­ka.
  • Wło­dzi­mierz Kluź­niak – pol­ski astro­nom.

Wikipedia


kluż

okręg w Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Kluż-Na­po­ka, dawna nazwa mia­sta

 (1.2) geogr. okręg w pół­noc­no-za­chod­niej Ru­mu­nii (Sied­mio­gród);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klużański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kluż-Napoka, hist. Koloszwar

Wiktionary


kluż-napoka

mia­sto w Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, w pół­noc­no-za­chod­nim Sied­mio­gro­dzie;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Kluż”. Zo­bacz też: okręg Kluż.

Kluż-Na­po­ka (hi­sto­rycz­nie "Ko­loż­war", Cluj-Na­po­ca, Kolozsvár, Kla­u­sen­burg; do 1974 Kluż) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Ru­mu­nii, na Wy­ży­nie Tran­syl­wań­skiej, nad Małym Sa­mo­szem, naj­więk­sze mia­sto i hi­sto­rycz­na sto­li­ca Sied­mio­gro­du, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny okrę­gu Kluż.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Kluż (do 1974), hist. Koloszwar (w czasach panowania węgierskiego), daw. Kolocza

Wiktionary


klużański

→ Kluż-Na­po­ka (mia­sto w Ru­mu­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Klu­żem-Na­po­ką (Klu­żem), do­ty­czą­cy Klużu-Na­po­ki (Klużu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tam od­po­wiedź zac­nej klu­żań­skiej mieszcz­ki, kiedy py­ta­łam szu­ka­jąc u niej po­ko­ju, czy nie ma plusk­wa­u­skiew. Od­po­wie­dzia­ła: — Owszem, są, ale nie tak, żeby nam przesz­ka­dza­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kluż m.

Wiktionary


klwowski

przy­miot­nik od: Klwów


SJP.pl


klwów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Klwów – wieś (d. mia­sto) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Klwów. Leży nad rzeką Sław­ną. Wieś ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś jest sie­dzi­bą gminy Klwów oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Ma­cie­ja Apo­sto­ła.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Klwów. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


klybanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kly­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klybać ndk.

Wiktionary


klybać

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. plot­ko­wać, ob­ga­dy­wać

 (1.2) reg. pozn. ma­ru­dzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klybanie n.

Wiktionary


klydesdale

[czy­taj: klaj­des­dal] rzad­ko: cięż­ki koń po­cią­go­wy maści gnia­dej; klaj­des­dal, cly­des­da­le


SJP.pl


klyma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mot. techn. za­cisk aku­mu­la­to­ro­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk klema

Wiktionary


klymenia

wy­mar­ły gło­wo­nóg mor­ski z ro­dzi­ny amo­ni­tów; kli­me­nia


SJP.pl


klymenie

rząd wy­mar­łych gło­wo­no­gów


SJP.pl


klympiorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. bla­charz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk klympiyrz

Wiktionary


klympiyrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bla­charz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk klympiorz

Wiktionary


klympnerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bla­char­stwo

Wiktionary


klynkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. Anioł Pań­ski

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klynkać ndk., klynknóńć dk.

Wiktionary


klynkać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. klę­kać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klynkanie n.

 czas. klynknóńć dk.

Wiktionary


klynknóńć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. klę­knąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klynkanie n.

 czas. klynkać ndk.

Wiktionary


klyszcz

naz­wi­sko


SJP.pl


klyszcze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kle­szcze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk canga, cangi

Wiktionary


klyta

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klachula, klebetnica, drzistula, melikot

Wiktionary


kląsk

1. śpiew sło­wi­ka;
2. dud­nią­cy od­głos


SJP.pl


kląskanie

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny stłu­mio­ny od­głos, jaki pow­sta­je przy ude­rze­niu koń­skich kopyt o bruk; stu­ka­nie;
2. śpiew sło­wi­ka, jego trele; kla­ska­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klą­skać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dole le­ża­ła błot­ni­sta i om­glo­na ulica, ro­zdy­go­ta­na, drżą­ca od świa­teł, z grzmią­cym prze­lo­tem wozów i klą­ska­niem tak­só­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kląsk m., kląskawka ż.

 czas. kląskać ndk.

Wiktionary


kląskawka

mały ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny dro­zdów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klą­skaw­ka zwy­czaj­na (Sa­xi­co­la ru­bi­co­la)
  • klą­skaw­ka sy­be­ryj­ska (Sa­xi­co­la ma­u­rus)

Wikipedia


kląskać

1. mla­skać ję­zy­kiem przy je­dze­niu;
2. w ło­wiect­wie o pta­kach, naj­czę­ściej sło­wi­kach: wy­da­wać trele; kla­skać;
3. o ko­py­tach koń­skich: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny stłu­mio­ny od­głos przy ude­rza­niu ko­py­ta­mi o bruk


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ornit. o sło­wi­ku: śpie­wać

 (1.2) lo­go­pe­dia eduk. ude­rzać ję­zy­kiem o zęby, wy­da­jąc dźwię­ki po­dob­ne do klą­ska­nia sło­wi­ka, lub stu­ko­tu kopyt koń­skich o bruk

 (1.3) stpol. mla­skać

 (1.4) trza­skać, ude­rzać wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos np. stą­pa­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­niej kiedy mie­siąc na nie­bie stał, a sło­wik w ol­chach klą­skał, zbie­ra­ła Sta­cha do fu­jar­ki taka chęć, jakby na ten przy­kład głod­ne­go do jadła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kląskanie n.

 czas. pokląskiwać ndk.

Wiktionary


klątewny

→ kląt­wa


SJP.pl

Patrz:

klątwa

klątwa

1. wy­łą­cze­nie kogoś ze spo­łecz­no­ści ko­ściel­nej; ek­sko­mu­ni­ka;
2. prze­klę­cie, wy­klę­cie kogoś;
3. prze­kli­na­nie zło­rze­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. kara wy­łą­cze­nia kogoś ze wspól­no­ty wier­nych

 (1.2) ży­cze­nie komuś nie­szczę­ścia

 (1.3) daw. prze­kli­na­nie, wy­krzy­ki­wa­nie złych słów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – po­ję­cie z za­kre­su re­li­gioz­naw­stwa
  • ana­te­ma – wy­łą­cze­nie ze spo­łecz­no­ści
    • kląt­wa (che­rem) – w ju­da­iz­mie ana­te­ma na­ło­żo­na przez bejt din
  • kląt­wa (ek­sko­mu­ni­ka) – w chrze­ści­jań­stwie kara ko­ściel­na po­le­ga­ją­ca na wy­klu­cze­niu ze wspól­no­ty wier­nych
  • Kląt­wa – dra­mat Sta­ni­sła­wa Wy­spiań­skie­go
  • The Grud­ge – Kląt­wa – film z 2004 roku
  • Kląt­wa (oryg. The Curse) – film z 1987 roku, reż. David Keith
  • Kląt­wa (oryg. Curse of the Star­ving Class) – film z 1994 roku, ekra­ni­za­cja sztu­ki Sama She­par­da, reż. J. Mi­cha­el McClary
  • Kląt­wa (oryg. Ana­te­ma) – film z 2006 roku, reż. Agim Sopi
  • fatum

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wykląć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekskomunika, wyklęcie, anatema

Wiktionary


klątwić

daw­niej: zło­rze­czyć, prze­kli­nać kogoś, rzu­cać kląt­wy


SJP.pl


kląć

uży­wać słów wul­gar­nych, naj­czę­ściej w zło­ści, chcąc kogoś obra­zić; zło­rze­czyć; prze­kli­nać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) uży­wać wy­ra­zów obel­ży­wych lub wul­gar­nych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kląć się (dk. brak)

 (2.1) przy­się­gać, za­kli­nać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klął przez całą drogę do domu, nie mogąc po­go­dzić się z prze­gra­ną swo­jej dru­ży­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɔ̃ɲt͡ɕ, AS: klõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przekleństwo n., klęcie n., przeklinanie n.

 czas. skląć, wykląć, przeklinać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeklinać, wyzywać, wyklinać, złorzeczyć, lżyć, wymyślać, pomstować, zakląć, pot. bluzgać, pot. przen. rzucać mięsem, reg. śl. pierónować

 (2.1) zaklinać się

Wiktionary


kląża

drze­wo ros­ną­ce na mo­cza­rach i ba­gnach w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


SJP.pl


klążowate

o ce­chach klą­żo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


klążowaty

o ce­chach klą­żo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


klęcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kląć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛ̃ɲt͡ɕɛ, AS: klẽńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kląć

Wiktionary


klęcino

Klę­ci­no (kaszb. "Klicëno", "Knicëno" lub też "Klisëno", Klen­zin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


klęczeć

trwać w po­zy­cji z ugię­ty­mi ko­la­na­mi opar­ty­mi na ziemi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) mając nogi zgię­te w ko­la­nach i opie­ra­jąc ko­la­na na ziemi, trwać w tej po­zy­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zyg­munt wy­o­bra­ził sobie grup­kę klę­czą­cych. Po­brzę­ki­wa­li sza­bel­ka­mi, mod­ląc się do pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wej ko­new­ki w kształ­cie Matki Bo­skiej Gietrz­wałdz­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ, AS: klẽṇčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klęcznik m., klękanie n., klęczenie n., klęczki

 czas. klękać, klęknąć, uklęknąć

Wiktionary


klęczki

po­zy­cja z ugię­ty­mi ko­la­na­mi opar­ty­mi o zie­mię; naj­czę­ściej w wy­ra­że­niach:
a) na klęcz­ki, na klęcz­kach - w po­zy­cji klę­czą­cej;
b) z klę­czek - z po­zy­cji klę­czą­cej


SJP.pl


klęczkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klęcz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Stol­no
  • Klęcz­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Klęcz­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Dział­do­wo
  • Klęcz­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie dział­dow­skim

Wikipedia


klęcznik

ro­dzaj po­de­stu lub mebel przez­na­czo­ny do klę­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebel słu­żą­cy do klę­cze­nia

Wiktionary

Klęcz­nik – sprzęt lub ro­dzaj mebla słu­żą­cy do klę­cze­nia lub sie­dze­nia z rów­no­czes­nym opar­ciem kolan o pod­nó­żek.

Ty­po­wy klęcz­nik skła­da się z pod­nóż­ka i pul­pi­tu, czę­sto także z ła­wecz­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. klękać, klęczeć ndk., klęknąć dk.

 rzecz. klęczenie n., uklęknięcie n., klękanie n.

Wiktionary


klęcznikowy

→ klęcz­nik


SJP.pl

Patrz:

klęcznik

klęczny

siad klęcz­ny - siad na klęcz­kach


SJP.pl


klęcząco

w po­zy­cji klę­czą­cej, na ko­la­nach


SJP.pl


klęk

po­sta­wa w ćwi­cze­niach gim­na­stycz­nych


SJP.pl

Klęk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Wikipedia


klękanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klę­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klɛ̃ŋˈkãɲɛ, AS: klẽŋkãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klęczeć, klękać ndk., klęknąć dk., uklęknąć dk.

 rzecz. przyklęknięcie n., klęknięcie, klęcznik

Wiktionary


klękany

od­mia­na ober­ka, w któ­rej jedną z figur jest przy­klę­knię­cie tan­ce­rza


SJP.pl


klękać

zgi­na­jąc ko­la­na, przy­bie­rać po­zy­cję klę­czą­cą


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. klę­knąć)

 (1.1) zgi­nać ko­la­na, przyj­mu­jąc po­zy­cję opie­ra­ją­cą się na nich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy wie­cie, że kiedy klę­ka­cie, by się po­mod­lić, Anioł Stróż klęka i modli się razem z Wami i za Was?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: klẽŋkać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uklęknąć dk., klęczeć ndk., przyklękać ndk., przyklęknąć dk.

 rzecz. klękanie n., klęczenie n., klęcznik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) padać na kolana

Wiktionary


klęknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|klę­knąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klęknąć

 rzecz. klękanie n.

Wiktionary


klęknąć

przy­brać po­zy­cję klę­czą­cą; upaść na ko­la­na


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. klę­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|klę­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: klẽŋknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klęczeć

 rzecz. klękanie n., klęknięcie n., przyklęknięcie n., klęcznik mrz.

Wiktionary


klękosiad

krze­sło er­go­no­micz­ne skła­da­ją­ce się zwy­kle z sie­dzi­ska oraz czę­ści sta­no­wią­cej pod­par­cie dla kolan lub go­le­ni


SJP.pl

Klę­ko­siad – forma krze­sła er­go­no­micz­ne­go. Skła­da się zwy­kle z sie­dzi­ska oraz czę­ści sta­no­wią­cej pod­par­cie dla kolan lub go­le­ni. Bu­do­wa klę­ko­sia­du poz­wa­la zwy­kle na re­gu­la­cję jego wy­so­ko­ści po­przez zmia­nę kąta po­mię­dzy sie­dzi­skiem i pod­par­ciem. Za głów­ną za­le­tę klę­ko­sia­du uważa się wy­mu­sze­nie na użyt­kow­ni­ku po­zy­cji wy­pro­sto­wa­nej, ko­rzyst­nej zdro­wot­nie oraz istot­nej z punk­tu wi­dze­nia er­go­no­mii pracy.

Wikipedia


klępa

1. w ło­wiect­wie: sa­mi­ca łosia; ło­si­ca, łosza;
2. obel­ży­wie: ko­bie­ta niez­grab­na, ocię­ża­ła, nie­po­rząd­na, niech­luj­na; flą­dra, jędza, wiedź­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. sa­mi­ca łosia

 (1.2) pejor. obraź. nie­zdar­na, niez­grab­na ko­bie­ta

Wiktionary

Klępa, łosza – okre­śle­nie sa­mi­cy łosia w gwa­rze my­śliw­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈklɛ̃mpa, AS: klẽmpa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łosica, łosza

Wiktionary


klępnica

Klęp­ni­ca (niem. "Gliet­zig") – wieś so­łec­ka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Łobez.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


klęska

po­raż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fa­tal­na prze­gra­na w bit­wie

 (1.2) wiel­kie nie­szczę­ście, nie­po­wo­dze­nie lub zni­szcze­nie

Wiktionary

Klę­ska (fr. "La débâcle") – dzie­więt­na­sty tom cyklu Ro­u­gon-Mac­qu­ar­to­wie. Tłem fa­bu­ły jest seria zda­rzeń po­li­tycz­no-mi­li­tar­nych, które to­wa­rzy­szy­ły koń­co­wi pa­no­wa­nia Na­po­le­o­na III i upad­ku II Ce­sar­stwa Fran­cu­skie­go w 1870 r., ta­kich jak: wojna fran­cu­sko-pru­ska, bitwa pod Se­da­nem czy pow­sta­nie Ko­mu­ny Pa­ry­skiej. Po­wieść zo­sta­ła wy­da­na w roku 1892.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klę­ska wojsk ko­ściusz­kow­skich pod Ma­cie­jo­wi­ca­mi była gwoź­dziem do trum­ny wol­nej Rzecz­po­spo­li­tej i do­pro­wa­dzi­ła do ostat­nie­go, trze­cie­go ro­zbio­ru Pol­ski.

 (1.1) Bitwa za­koń­czy­ła się klę­ską armii prze­ciw­ni­ka.

 (1.2) Nasze mał­żeń­stwo od po­cząt­ku było moją ży­cio­wą klę­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈklɛ̃w̃ska, AS: klẽũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 przym. klęskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) stpol. klęsta

 (1.1) przegrana, porażka, pogrom, niepowodzenie

 (1.2) katastrofa, kataklizm, plaga, tragedia, dramat, fiasko, nieszczęście

Wiktionary


klęskowo

→ klę­sko­wy


SJP.pl

Klę­sko­wo (hist. "Cle­scow", niem. "Hökendorf") – część mia­sta Szcze­ci­na na osied­lu Bu­ko­we-Klę­sko­wo, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści mia­sta, w do­li­nach Ru­dzian­ki i Choj­nów­ki.

Wikipedia

Patrz:

klęskowy

klęskowy

→ klę­ska


SJP.pl

Patrz:

klęska

klęsnąć

1. ugi­nać się, opa­dać, za­pa­dać się;
2. tra­cić obrzęk; tęch­nąć


SJP.pl


km

skrót od: ki­lo­metr


SJP.pl

skrót

 (1.1) wojsk. ka­ra­bin ma­szy­no­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koń me­cha­nicz­ny – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka mocy
  • Ko­le­je Ma­zo­wiec­kie – spół­ka pa­sa­żer­skich prze­wo­zów ko­le­jo­wych
  • Ko­le­je Ma­ło­pol­skie – spół­ka sa­mo­rzą­do­wa prze­wo­zów ko­le­jo­wych
  • za­rzą­dza­nie wie­dzą (ang. know­led­ge ma­na­ge­ment) – ze­spół sfor­ma­li­zo­wa­nych spo­so­bów gro­ma­dze­nia i wy­ko­rzy­sty­wa­nia wie­dzy uczest­ni­ków or­ga­ni­za­cji
  • ka­ra­bin ma­szy­no­wy – sa­mo­czyn­na, ze­spo­ło­wa broń palna strze­la­ją­ca amu­ni­cją ka­ra­bi­no­wą o ka­li­brze do 20 mm
  • kurs ma­gne­tycz­ny – kąt za­war­ty mię­dzy pół­noc­ną czę­ścią linii ma­gne­tycz­nej N-S a dzio­bo­wą czę­ścią dia­me­tral­nej stat­ku
  • Air Malta (kod linii IATA: KM) – na­ro­do­we linie lot­ni­cze Malty
  • Stała Mi­cha­e­li­sa – Km – stę­że­nie sub­stra­tu, przy któ­rym szyb­kość re­ak­cji en­zy­ma­tycz­nej jest równa po­ło­wie szyb­ko­ści mak­sy­mal­nej
  • karta mapy, skrót uży­wa­ny przy po­da­wa­niu in­for­ma­cji o nie­ru­cho­mo­ściach (patrz →mapa)
  • kom­pa­nia moź­dzie­rzy (patrz →kom­pa­nia)
  • ki­lo­metr
  • Km (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

* an­giel­ski: (1.1) MG

* nie­miec­ki: (1.1) MG

* szwedz­ki: (1.1) ksp

źró­dła.

== km (język hisz­pań­ski.) ==

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

sym­bol

 (1.1) km

od­mia­na.

 (1) nie­odm.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) MG

* niemiecki: (1.1) MG

* szwedzki: (1.1) ksp

źródła.

== km (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

symbol

 (1.1) km

odmiana.

 (1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) MG

* niemiecki: (1.1) MG

* szwedzki: (1.1) ksp

źródła.

== km (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

symbol

 (1.1) km

odmiana.

 (1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kmak

naz­wi­sko


SJP.pl


kmd.

skrót od: ko­man­dor; kmdr.


SJP.pl


kmdr

skrót od: ko­man­dor (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) wojsk. mar. ko­man­dor

Wiktionary


kmdr.

skrót od: ko­man­dor; kmd.


SJP.pl


kmdt

skrót od: ko­men­dant (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


kmicic

An­drzej Kmi­cic - bo­ha­ter po­wie­ści pt. "Potop" oraz "Pan Wo­ło­dy­jow­ski" au­tor­stwa Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­mu­el Kmi­cic − straż­nik wiel­ki li­tew­ski, pier­wow­zór bo­ha­te­ra Po­to­pu
  • An­drzej Kmi­cic − po­stać z po­wie­ści Potop Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza
  • Fran­ci­szek Pa­szek ps. Kmi­cic − po­rucz­nik Armii Kra­jo­wej, do­wód­ca od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go − 7 kom­pa­nii 3 ba­ta­lio­nu 1 PSP AK
  • Sta­ni­sław Na­ko­niecz­ni­koff-Klu­kow­ski ps. Kmi­cic − ko­men­dant głów­ny Na­ro­do­wych Sił Zbroj­nych
  • Kmi­cic – marka piwa pro­du­ko­wa­na w czę­sto­chow­skim Bro­wa­rze Kmi­cic
  • SS Kmi­cic – nazwa stat­ków pod pol­ską ban­de­rą, któ­rych ar­ma­to­rem było przed­się­bior­stwo Pol­ska­rob
  • TLK Kmi­cic – po­ciąg po­spiesz­ny TLK
  • Dąb Kmi­cic – pom­ni­ko­wy dąb szy­puł­ko­wy w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Czar­nia

Wikipedia


kmiczyn

Kmi­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ła­szczów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Ła­szczów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 103 miesz­kań­ców. W skład so­łect­wa "Kmi­czyn" wcho­dzi także ko­lo­nia Kmi­czyn-Ko­lo­nia.

Wikipedia


kmieci

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z kmie­ciem, do­ty­czą­cy kmie­cia

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) daw. na­le­żą­cy do kmie­ci

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) lp. D., B. od kmieć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kmieć mos.

 przym. kmiecy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kmiecy

Wiktionary


kmieciak

naz­wi­sko


SJP.pl


kmiecieć

prze­sta­rza­le: sta­wać się kmie­ciem, ubo­żeć, de­kla­so­wać się


SJP.pl


kmiecik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Kmie­cik (ur. 1961) – pol­ska przed­się­bior­czy­ni
  • Bo­gu­sław Kmie­cik (ur. 1951) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, cho­dziarz
  • Bry­gi­da Frosz­tę­ga-Kmie­cik (1981–2014) – pol­ska re­ży­ser­ka fil­mo­wa, sce­na­rzyst­ka i dzien­ni­kar­ka
  • Da­riusz Kmie­cik (1980–2014) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Ed­ward Kmie­cik (1928–2013) – pol­ski ar­ty­sta
  • Grze­gorz Kmie­cik (ur. 1984) – pol­ski pił­karz
  • Hen­ryk Kmie­cik (1953–2023) – pol­ski przed­się­bior­ca i po­li­tyk
  • Iwona Kmie­cik – pol­ska wo­ka­list­ka, kom­po­zy­tor­ka i au­tor­ka tek­stów
  • Jerzy Kmie­cik (ur. 1950) – pol­ski związ­ko­wiec, dzia­łacz opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej w PRL
  • Jo­an­na Kmie­cik (ur. 1965) – pol­ska du­chow­na ewan­ge­li­kal­na
  • Kamil Kmie­cik (ur. 1988) – pol­ski fut­sa­li­sta
  • Ka­zi­mierz Kmie­cik (ur. 1951) – pol­ski pił­karz i tre­ner

Wikipedia


kmiecin

Kmie­cin (niem. "Fürstenau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski. Leży na ob­sza­rze Żuław Wi­śla­nych.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Kmie­cin". W skład so­łect­wa wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Ra­ko­we Pole.

Wikipedia


kmieciówna

daw­niej: córka kmie­cia; kmio­tów­na


SJP.pl


kmieciński

naz­wi­sko


SJP.pl


kmiecy

przy­miot­nik od: kmieć


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny pracą na roli, do­ty­czą­cy pracy na roli

 (1.2) daw. zwią­za­ny z kmie­ciem, do­ty­czą­cy kmie­cia

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) książk. na­le­żą­cy do kmie­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kmieć mos.

 przym. kmieci

Wiktionary


kmieć

1. w okre­sie ko­lo­ni­za­cji: chłop ma­ją­cy włas­ne go­spo­dar­stwo na pra­wie czyn­szo­wym
2. w cza­sach no­wo­żyt­nych: za­moż­ny go­spo­darz, chłop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) w śred­nio­wie­czu: chłop ma­ją­cy włas­ne go­spo­dar­stwo na pra­wie czyn­szo­wym

 (1.2) w cza­sach no­wo­żyt­nych: za­moż­ny go­spo­darz, chłop

 (1.3) stpol. sta­rzec

 (1.4) stpol. wy­so­ki urzęd­nik ksią­żę­cy

Wiktionary

Kmieć (łac. "cme­tos, cme­to­nes"", kmet­ho") – w cza­sach no­wo­żyt­nych po­ję­cie to oz­na­cza­ło za­moż­ne­go go­spo­da­rza – uży­wa­ne po­tocz­nie jako sy­no­nim chło­pa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: kmʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kmiotek m.

:: zgrub. kmiot m.

 przym. kmiecy, kmieci

Wiktionary


kmin

ro­śli­na przy­pra­wo­wa; owoce tej ro­śli­ny


SJP.pl

Zo­bacz też: laser – ro­dzaj ro­ślin, też cza­sem zwany kmi­nem.

Kmin ("Cu­mi­num" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Wy­róż­nia się w jego obrę­bie dwa lub czte­ry ga­tun­ki. Ro­śli­ny te rosną w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go na po­łud­nie się­ga­jąc po Sudan, a na wscho­dzie po Azję Cen­tral­ną.

Wikipedia


kmina

śro­do­wi­sko­wo, prze­sta­rza­le: tajna gwara prze­stęp­cza, wię­zien­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dawna gwara wię­zien­na, po­przed­nicz­ka gryp­se­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkmʲĩna, AS: kmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozkmina ż., kminienie n., rozkminianie n., rozkminienie n.

 czas. kminić ndk., rozkminić dk., rozkminiać ndk.

Wiktionary


kminek

1. dwu­let­nia ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych, o drob­nych, bia­łych kwia­tach, upra­wia­na ze wzglę­du na na­sio­na
2. owoce kmin­ku, słu­żą­ce jako przy­pra­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Carum|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;

 (1.2) farm. kulin. su­szo­ne owoce jed­nej z od­mian tej ro­śli­ny za­wie­ra­ją­ce ole­jek kmin­ko­wy, sto­so­wa­ny w sztu­ce ku­li­nar­nej jako przy­pra­wa oraz w zio­ło­lecz­nict­wie

Wiktionary

Kmi­nek ("Carum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je tylko czte­ry ga­tun­ki w wą­skim uję­ciu (w przy­pad­ku wy­o­dręb­nie­nia czę­ści ga­tun­ków do osob­nych ro­dza­jów "Lo­ma­to­ca­rum" i "Troc­da­ris") lub 20 (tyle ga­tun­ków po­da­je jako zwe­ry­fi­ko­wa­nych "Plants of the World On­li­ne").

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wielu ludzi nie prze­pa­da za spe­cy­ficz­nym sma­kiem kmin­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkmʲĩnɛk, AS: kmʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kminkowy

 rzecz. kminkówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. henysek

Wiktionary


kminienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kmi­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kminić

 rzecz. kmina ż., rozkminianie n.

Wiktionary


kminić

po­tocz­nie:
1. ro­zu­mieć coś; czaić, kumać, ja­rzyć, ka­po­wać, łapać;
2. roz­my­ślać, za­sta­na­wiać się nad roz­wią­za­niem ja­kiejś sy­tu­a­cji


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) mówić kminą

 (1.2) slang. ro­zu­mieć

 (1.3) slang. za­sta­na­wiać się, my­śleć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) O co w tym cho­dzi? Nic nie kmi­nię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkmʲĩɲit͡ɕ, AS: kmʹĩńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kmina ż., rozkmina ż., kminienie n., rozkminianie n., rozkminka ż.

 czas. rozkminić, rozkminiać, wykminić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czaić, kumać

Wiktionary


kminkolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście jak kmi­nek

Wiktionary


kminkowy

przy­miot­nik od: kmi­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kmin­kiem, do­ty­czą­cy kmin­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Alasz to li­kier kmin­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kmʲĩŋˈkɔvɨ, AS: kmʹĩŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kminkówka ż., kminek

Wiktionary


kminkówka

wódka na­le­wa­na na ziar­na kmin­ku; wódka kmin­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na kmin­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pił­bym się dziad­ko­wej kmin­ków­ki.

 (1.1) Za­wsze od niego kmin­ków­kę było sły­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kminek mrz., kmin mrz.

 przym. kminkowy

Wiktionary


kminowiec

kra­śnik kmi­no­wiec - motyl z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


SJP.pl


kmiot

1. obraź­li­wie: ktoś mało in­te­li­gent­ny lub bez ogła­dy;
2. daw­niej po­gard­li­wie o kmie­ciu (chło­pie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. od: kmio­tek

 (1.2) pot. obraź. rol­nik

 (1.3) pot. obraź. osoba pro­stac­ka, nie­o­by­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ile razy trze­ba temu kmio­to­wi pow­ta­rzać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kmʲjɔt, AS: kmʹi ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kmieć mos., kmiotek mos., kmiotka ż.

Wiktionary


kmiotek

1. zdrob­nie­nie od: kmieć lub kmiot (daw­niej - za­moż­ny go­spo­darz);
2. lek­ce­wa­żą­co o kimś mało in­te­li­gent­nym i bez ogła­dy; kmiot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kmieć

 (1.2) pot. obraź. rol­nik

 (1.3) pot. obraź. osoba pro­stac­ka, nie­o­by­ta

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|kmiot­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Nigdy tego kmio­tek nie poj­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kmieć mos.

:: zgrub. kmiot mos.

:: fż. kmiotka ż.

Wiktionary


kmiotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. chłop­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kmieć mos., kmiot mos.

:: fm. kmiotek mos.

Wiktionary


kmiotówna

daw­niej: córka kmie­cia - chło­pa użyt­ku­ją­ce­go go­spo­dar­stwo rolne; kmie­ciów­na


SJP.pl


kmita

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kmi­to­wie – pol­ski ród ma­gnac­ki
  • Kmita – ko­pal­nia węgla ka­mien­ne­go w Ten­czyn­ku
  • Kmita Za­bie­rzów – klub spor­to­wy
  • An­drzej Kmita
  • Bar­ba­ra Kmita
  • Do­bie­sław Kmita
  • Filon Kmita
  • Grze­gorz Kmita – pol­ski wo­ka­li­sta pun­ko­wy
  • Jan Kmita – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Jerzy Kmita (ur. 1931) – pol­ski fi­lo­zof i te­o­re­tyk kul­tu­ry
  • Łu­kasz Kmita – pol­ski po­li­tyk
  • Ma­rian Kmita – pol­ski dzien­ni­karz spor­to­wy

Wikipedia


kmocha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kuma, przy­ja­ciół­ka, są­siad­ka, ku­mosz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Onę niez­go­dę, spro­śną z pie­kła kmo­chę, / Co ja­do­wi­tym jędza mózgi pło­che / Mącąc ozo­rem, wielo-gęba szep­ce, / Noga ma zdep­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkmɔxa, AS: kmoχa

Wiktionary


kmotr

gwa­ro­wo: oj­ciec chrzest­ny; kum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. oj­ciec chrzest­ny w sto­sun­ku do ro­dzi­ca na­tu­ral­ne­go

 (1.2) stpol. kum (przy­ja­ciel, to­wa­rzysz)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kmɔtr̥, AS: kmotr̦

Wiktionary


kmotra

gwa­ro­wo: matka chrzest­na; kuma


SJP.pl


kmotrowski

→ kmotr


SJP.pl

Patrz:

kmotr

kmp

[czy­taj: ka-em-PE]
1. skrót od: Ko­men­da Miej­ska Po­li­cji;
2. skrót od: Klu­bo­we Mi­strzo­stwa Pol­ski


SJP.pl


kmpik

MPiK; Klub Mię­dzy­na­ro­do­wej Prasy i Książ­ki


SJP.pl


kmwtw

skró­to­wiec, fraza zda­nio­wa

 (1.1) pot. środ. kto ma wie­dzieć, ten wie

Wiktionary


km²

sym­bol

 (1.1) = me­trol. ki­lo­metr kwa­dra­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­ne przez au­to­ra górne do­rze­cze Nysy Kłodz­kiej o po­wierzch­ni 1731 km² leży na te­re­nie okre­śla­nym ter­mi­nem Zie­mia Kłodz­ka.

Wiktionary


kn

skrót od: ki­lo­niu­ton, jed­nost­ka siły


SJP.pl

Kn kn

Kn – dwuz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku an­giel­skim. Oz­na­cza n czy­ta­ne bez po­prze­dza­ją­ce­go je k. W ję­zy­ku ni­der­landz­kim czy­ta­ne jako "kn" (przy­kład: „knie” – "kni" (ko­la­no))

Wikipedia


kna

skrót od:
1. Ko­re­an Na­tio­nal Air­li­nes;
2. Kenya News Agen­cy


SJP.pl


knabas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara ko­ciew­ska chło­pak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kna­bas wzdy­chał do psianknégo dziew­cza­ka. → Chło­pak wzdy­chał do pię­knej dziew­czy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknabas, AS: knabas

Wiktionary


knabstrup

go­rą­cokr­wi­sta rasa koni po­cho­dzą­ca z Danii, o ta­ran­to­wa­tej maści (np. koń Pippi Lang­strump)


SJP.pl

Knab­strup – go­rą­cokr­wi­sta rasa koni po­cho­dzą­ca z Danii o cha­rak­te­ry­stycz­nej, ta­ran­to­wa­tej maści.

Wikipedia


knaflewski

naz­wi­sko


SJP.pl


knaga

1. drew­nia­na lub me­ta­lo­wa część os­przę­tu jach­tu w kształ­cie rogów, przyś­ru­bo­wa­na do po­kła­du lub masz­tu
2. li­stwa przy­bi­ta wzdłuż burty łodzi
3. re­gio­nal­nie o dużej kości


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. oku­cie wy­stę­pu­ją­ce po­wszech­nie na po­kła­dach jed­no­stek pły­wa­ją­cych lub doków, słu­żą­ce do unie­ru­cha­mia­nia róż­nych lin oli­no­wa­nia ru­cho­me­go;

 (1.2) żegl. li­stwa znaj­du­ją­ca się wzdłuż burty łodzi, słu­żą­ca do osa­dza­nia dulek

 (1.3) ar­chit. wspor­nik w drew­nia­nych bu­dow­lach szkie­le­to­wych

 (1.4) reg. duża kość, gnat

Wiktionary

Knaga – oku­cie uży­wa­ne na po­kła­dach jed­no­stek pły­wa­ją­cych słu­żą­ce do unie­ru­cha­mia­nia lin oli­no­wa­na ru­cho­me­go: lin cu­mow­ni­czych, lin ta­kie­lun­ku, fałów itp. Wa­run­kiem jest jed­nak, aby były to liny ela­stycz­ne – z włó­kien ro­ślin­nych lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, gdyż liny te cias­no owija się wokół knagi lub za­ci­ska­ją w niej. Knaga umoż­li­wia szyb­kie i pewne unie­ru­cho­mie­nie liny oraz rów­nie szyb­kie jej zwol­nie­nie w razie po­trze­by. Knagi mogą mieć różne kształ­ty i spo­so­by mo­co­wa­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈknaɡa, AS: knaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knagowanie n.

 czas. knagować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rożek linowy

 (1.2) siodełko

Wiktionary


knagowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­mo­co­wy­wa­nie linki do knagi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌknaɡɔˈvãɲɛ, AS: knagovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. knagować

 rzecz. knaga

Wiktionary


knagowy

→ knaga


SJP.pl

Patrz:

knaga

knajacki

zwią­za­ny z kna­ja­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. posp. do­ty­czą­cy kna­ja­ka, wła­ści­wy kna­ja­ko­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wan­da­le ma­lu­ją­cy na ścia­nach po­wie­szo­ne gwia­zdy Da­wi­da lub hasła typu „Żydzi do gazu” to kna­jac­cy an­ty­se­mi­ci bez­myśl­nie odt­wa­rza­ją­cy pod­słu­cha­ne opi­nie ro­dzi­ców, są­sia­dów czy po­li­ty­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knajak m., knajactwo n., knajackość ż.

Wiktionary


knajackość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kna­jac­kie; cecha tych, któ­rzy są kna­jac­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. knajacki

 przysł. knajacko

Wiktionary


knajactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­cho­wa­nie ludzi z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go

 (1.2) lu­dzie prze­ja­wia­ją­cy takie za­cho­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówi naj­czę­ściej w spo­sób aro­ganc­ki, taki trą­cą­cy nawet kna­jact­wem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: knaˈjat͡stfɔ, AS: knai ̯actfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knajaczek mos., knajak mos.

 przym. knajacki

Wiktionary


knajaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od kna­jak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knajak m., knajactwo n.

Wiktionary


knajak

po­tocz­nie:
1. osoba bez kul­tu­ry oso­bi­stej, spę­dza­ją­ca czas na piciu al­ko­ho­lu i po­peł­nia­niu wy­kro­czeń;
2. czło­wiek z nizin spo­łecz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. posp. ulicz­nik, czło­wiek z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go

 (1.2) slang. spry­ciarz, cwa­niak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknajak, AS: knai ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knajactwo n.

:: zdrobn. knajaczek m.

 przym. knajacki

Wiktionary


knajder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Gniez­no, Bi­sku­piz­na. męż­czyz­na ni­skie­go wzro­stu, mały chło­piec; malec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knajtek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knajtek

Wiktionary


knajpa

po­tocz­nie: po­drzęd­na re­sta­u­ra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­drzęd­ny typ re­sta­u­ra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­to­nin zas­nął w knaj­pie nad ku­flem piwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknajpa, AS: knai ̯pa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. knajpka ż.

 przym. knajpowy, knajpiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. mordownia; bar, pub

Wiktionary


knajpeczka

zdrob­nie­nie od: knajp­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: knajp­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: knajˈpɛt͡ʃka, AS: knai ̯pečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knajpka ż.

Wiktionary


knajpiarka

→ knaj­piarz


SJP.pl

Patrz:

knajpiarz

knajpiarski

do­ty­czą­cy knaj­pia­rza, knaj­py


SJP.pl


knajpina

licha, marna knaj­pa


SJP.pl


knajpka

zdrob­nie­nie od: knaj­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: knaj­pa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anka skoń­czy­ła kon­ser­wa­to­rium z wy­róż­nie­niem, a teraz gra do kot­le­ta w ja­kiejś chiń­skiej knajp­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: knajˈpka, AS: knai ̯pka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knajpa ż.

:: zdrobn. knajpeczka ż.

 przym. knajpiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. lokalik, restauracyjka, kafejka

Wiktionary


knajpowy

przy­miot­nik od: knaj­pa


SJP.pl


knajtek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. pozn. zob. knaj­der.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knajder m.

Wiktionary


knap

knap pod­ka­mien­nik - ga­tu­nek du­że­go pa­ją­ka z ro­dzi­ny wor­cza­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Knap – pol­ski dy­ry­gent
  • An­drzej Knap – pol­ski ofi­cer
  • Jacek Knap – pol­ski aktor
  • Kuba Knap – pol­ski raper
  • Zbi­gniew Knap – pol­ski na­u­czy­ciel, pił­karz i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


knapczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


knapek

naz­wi­sko


SJP.pl


knapiatek

kna­pia­tek brą­zo­wy - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny ob­ni­żo­wa­tych


SJP.pl


knapik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Kna­pik – pe­da­gog, ani­ma­tor kul­tu­ry, wi­ce­pre­zy­dent Tar­no­wa
  • Eu­ge­niusz Kna­pik – pol­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta, pro­fe­sor sztu­ki
  • František Knapík – sło­wac­ki in­ży­nier i dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy, bur­mistrz Ko­szyc
  • Jan Kna­pik – eko­no­mi­sta, mi­ni­ster
  • Jan Kna­pik – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Jerzy Kna­pik – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy, eko­no­mi­sta
  • Józef Kna­pik – ka­to­lic­ki dzia­łacz spo­łecz­ny, poseł na Sejm
  • Klara Kna­pik – pol­ska sza­chist­ka
  • Ma­ciej Kna­pik – tłu­macz i dzien­ni­karz
  • Ste­fan Kna­pik – pow­sta­niec ślą­ski, dzia­łacz ro­bot­ni­czy
  • Ste­fan Kna­pik – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • To­masz Kna­pik – pol­ski lek­tor fil­mo­wy, ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia


knapiusz

naz­wi­sko


SJP.pl


knapiński

naz­wi­sko


SJP.pl


knapski

naz­wi­sko


SJP.pl


knasiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


knaster

tytoń faj­ko­wy pa­ko­wa­ny w ko­szycz­ki; knastr


SJP.pl


knastr

tytoń faj­ko­wy pa­ko­wa­ny w ko­szycz­ki; kna­ster


SJP.pl


knastrowy

→ kna­ster, → knastr


SJP.pl

Patrz:

knaster, → knastr

knebel

1. zwi­tek szmat wepch­nię­ty prze­mo­cą komuś do ust w celu unie­moż­li­wie­nia mu wy­do­by­cia głosu;
2. coś ogra­ni­cza­ją­ce­go, unie­moż­li­wia­ją­ce­go swo­bod­ną wy­po­wiedź


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. szma­ta wepch­nię­ta komuś prze­mo­cą do ust, aby unie­moż­li­wić mu wy­do­by­cie głosu;

 (1.2) książk. przen. coś, co ogra­ni­cza swo­bod­ne wy­po­wia­da­nie się

 (1.3) seks. za­baw­ka ero­tycz­na przy­po­mi­na­ją­ca kne­bel (1.1) wy­ko­na­na naj­czę­ściej z two­rzyw sztucz­nych

Wiktionary

Kne­bel – przed­miot wkła­da­ny do ust lub przy­kry­wa­ją­cy je, ma­ją­cy na celu utrud­nie­nie lub unie­moż­li­wie­nie przez osobę kne­blo­wa­ną mowy oraz wy­da­wa­nia in­nych dźwię­ków usta­mi. Czyn­ność taką na­zy­wa się za­kne­blo­wa­niem.

Kne­bel może być sto­so­wa­ny jako ele­ment prze­mo­cy w sto­sun­ku do ofia­ry prze­stęp­stwa. Bywa rów­nież uży­wa­ny w ce­lach ero­tycz­nych, szcze­gól­nie w prak­ty­kach BDSM.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈknɛbɛl, AS: knebel

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kneblować ndk., zakneblować dk.

Wiktionary


kneblować

1. za­ty­kać komuś usta, zwy­kle zwit­kiem szmat, aby unie­moż­li­wić wy­do­by­cie głosu;
2. w prze­no­śni: zmu­szać do mil­cze­nia, unie­moż­li­wiać za­bie­ra­nie głosu, tłu­mić wy­ra­ża­nie po­glą­dów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kne­blo­wać)

 (1.1) wkła­dać komuś kne­bel do ust

 (1.2) przen. uci­szać kogoś, od­bie­rać prawo głosu, ogra­ni­czać swo­bo­dę wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym łóżko kne­blo­wa­li ofia­rę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knebel mrz., kneblowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uciszać

Wiktionary


kneblowy

→ kne­bel


SJP.pl

Patrz:

knebel

knecht

w daw­nym woj­sku nie­miec­kim: żoł­nierz pie­cho­ty, pie­chur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz pie­szy w daw­nym woj­sku nie­miec­kim lub krzy­żac­kim

 (1.2) daw. pa­cho­łek, sługa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) żegl. słu­pek na po­kła­dzie stat­ku lub na na­brze­żu słu­żą­cy do mo­co­wa­nia na nim cum

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • zob. poler
  • żoł­nierz pie­szy w daw­nym woj­sku nie­miec­kim lub krzy­żac­kim

Wikipedia

Synonimy:

 (2.1) poler, pachoł, pachołek

Wiktionary


knedel

kulka z cia­sta wy­ra­bia­na z go­to­wa­nych ziem­nia­ków i mąki, na­dzie­wa­na owo­ca­mi lub far­szem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ku­li­sty pie­róg (klu­ska) z cia­sta przy­rzą­dzo­ne­go z roz­gnie­cio­nych go­to­wa­nych ziem­nia­ków i mąki pszen­nej, na­dzie­wa­na owo­ca­mi lub mię­sem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja też się razu pew­ne­go za­ło­ży­łem i zja­dłem czte­ry gęsi i dwie misy kned­li z ka­pu­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknɛdɛl, AS: knedel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. knedlowy

Wiktionary


knedelek

zdrob­nie­nie od: kne­del; kned­li­czek


SJP.pl


knedle

po­tra­wa z na­dzie­wa­nych kulek wy­ra­bia­nych z cia­sta z do­dat­kiem ziem­nia­ków, po­da­wa­na jako sa­mo­dziel­ne danie lub do­da­tek


SJP.pl

Kned­le ( "Knödel" lub "Klöße", knedlíky) – sze­ro­ka i zróż­ni­co­wa­na re­gio­nal­nie ka­te­go­ria ku­li­stych albo po­dłuż­nych klu­sek mącz­nych, ziem­nia­cza­nych, twa­ro­go­wych lub chle­bo­wych (buł­cza­nych), go­to­wa­nych w wo­dzie lub na parze. Danie to sta­no­wi jeden z fun­da­men­tów tra­dy­cji ku­li­nar­nej Eu­ro­py Środ­ko­wej, w szcze­gól­no­ści kuch­ni au­striac­kiej, ba­war­skiej, cze­skiej, po­łud­nio­wo­ty­rol­skiej oraz pol­skiej.

Wikipedia


knedliczek

1. zdrob­nie­nie od: kned­lik; kne­de­lek;
2. lek­ce­wa­żą­co: Czech; kned­lik (Kned­lik), kned­li­czek, pepik (Pepik), pe­pi­czek (Pe­pi­czek)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kned­lik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knedlik mzw.

Wiktionary


knedlik

1. cia­sto droż­dżo­we z ugo­to­wa­nych ziem­nia­ków lub mąki, go­to­wa­ne na parze, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni cze­skiej i sło­wac­kiej;
2. lek­ce­wa­żą­co: Czech; Kned­lik, kned­li­czek (Kned­li­czek), pepik (Pepik), pe­pi­czek (Pe­pi­czek)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kulin. po­tra­wa mącz­na kuch­ni cze­skiej i sło­wac­kiej, przy­go­to­wy­wa­na z cia­sta na bazie go­to­wa­nych ziem­nia­ków lub bułki, go­to­wa­na w wo­dzie lub na parze;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknɛdlʲik, AS: knedlʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. knedliczek m.

Wiktionary


knedlowy

→ kned­le


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kned­la­mi, do­ty­czą­cy kned­lów

Wiktionary

Patrz:

knedle

Powiązane:

 rzecz. knedel mrz.

Wiktionary


kneeboard

[czy­taj: ni­bord] spe­cjal­na deska do jazdy po wo­dzie w po­zy­cji klę­czą­cej


SJP.pl


kneeboarding

[czy­taj: ni­bor­ding] sport wodny, w któ­rym klę­czy się na spe­cjal­nej desce cią­gnię­tej po wo­dzie przez mo­to­rów­kę lub wy­ciąg


SJP.pl


knefel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. guzik

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przy­cisk (w sen­sie: włącz­nik elek­trycz­ny, bądź pole na ekra­nie re­a­gu­ją­ce na kli­knię­cie)

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. po­gard. osoba ni­skie­go wzro­stu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknɛfɛl, AS: knefel

Wiktionary


kneippowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kne­ip­pa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


knel

pul­pet z sie­ka­ne­go mięsa


SJP.pl


knerać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) łow. kwe­stion. o ła­bę­dziu: wy­da­wać głos

 (1.2) gw-pl|War­mia. po­pła­ki­wać, kwi­lić, chli­pać

 (1.3) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry, Po­wi­śle. nie­do­ma­gać, mieć słaby stan zdro­wia, czę­sto cho­ro­wać, być cho­ro­wi­tym

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Kraj­na. mącić (płyn)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Cie­szysz się ojcze, gdy ci Pan Bóg da dzie­cię, bo się spo­dzie­wasz, że ci bę­dzie żyło i rosło na po­cie­chę, lecz smu­cisz się i po­mi­mo­wol­nie łzy ci stoją w oczach, gdy to dzie­cię po­czy­na ci kne­rać, sła­bieć i wi­docz­nie za­bie­rać się z tego świa­ta.

 (1.3) Przy­patrz­cie się tylko, jak się ob­cho­dzą tacy wasi pa­ste­rze zaz­wy­czaj z by­dłem. […] gdzie pies nie wy­star­cza, tam biorą sobie na pomoc baty, kije a nawet i ka­mie­nie. Takie po­stę­po­wa­nie z by­deł­kiem, czyż można naz­wać rozumném? […] Otóż przez nie­ro­zum­ne ta­ko­we pę­dze­nie lub mę­cze­nie, bydlę za­czę­ło kne­rać, cho­ro­wać na płuca i na­ko­niec wam padło.

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

:: rzecz. knerka ż., knyrka ż.

:: czas. knyrać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krerać

 (1.2) zob. popłakiwać, kwilić, chlipać.; war. gw. Warmia gnerać

 (1.3) war. gw. Warmia gnerać, knyrać

 (2.1) zob. mącić.; war. gw. Krajna knyrać

Wiktionary


kneset

jed­no­i­zbo­wy par­la­ment Iz­ra­e­la, wy­bie­ra­ny na czte­ro­let­nią ka­den­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. jed­no­i­zbo­wy par­la­ment Iz­ra­e­la

Wiktionary

Kne­set (hebr. הכנסת, "Ha-Ke­ne­set", dosł. "Zgro­ma­dze­nie") – par­la­ment Iz­ra­e­la. Sie­dzi­ba znaj­du­je się w Je­ro­zo­li­mie. Jako wła­dza usta­wo­daw­cza Kne­set uchwa­la prawa, na­dzo­ru­je dzia­łal­ność rządu, ma wła­dzę usu­nię­cia pre­zy­den­ta pań­stwa, usu­nię­cia pre­mie­ra i jego rządu, po­przez prze­gło­so­wa­nie braku za­u­fa­nia, oraz ogło­sze­nia wcze­śniej­szych wy­bo­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesz zdo­by­ła w wy­bo­rach 19 miejsc i stała się drugą siłą po­li­tycz­ną w stu dwu­dzie­sto­o­so­bo­wym Kne­se­cie.

Wiktionary


kneziowski

→ kneź


SJP.pl

Patrz:

kneź

kneź

rzad­ko: książ­ko­we okre­śle­nie księ­cia


SJP.pl


knf

[czy­taj: ka-en-EF] skrót od: Ko­mi­sja Na­dzo­ru Fi­nan­so­we­go


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = ekon. Ko­mi­sja Na­dzo­ru Fi­nan­so­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­ba­czy­my jak będą śpie­wać, kiedy KNF im się do­bie­rze do skóry.

Wiktionary


kniahini

księż­na pa­nu­ją­ca daw­niej na Rusi i Lit­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. księż­na na Rusi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­cho­lę­ta­mi je­szcze będąc, brali udział w pos­war­kach sta­rej knia­hi­ni, w za­ja­zdach na Si­wiń­skich, w wy­pra­wach na kupy ta­tar­skie.

Wiktionary


kniahinin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie de­mi­dow­skim ob­wo­du ró­wień­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Knia­hi­nin – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie du­bień­skim wo­je­wództ­wa wo­łyń­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Knia­hi­nin – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1867–1919 na Wi­leń­szczyź­nie
  • Knia­hi­nin – agro­mia­stecz­ko w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Knia­hi­nin
  • Knia­hi­nin – daw­niej osada ko­le­jo­wa. Obec­nie część agro­mia­stecz­ka Knia­hi­nin w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Knia­hi­nin
  • Knia­hi­nin – dawny ma­ją­tek. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny leżą w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Knia­hi­nin
  • Knia­hi­nin – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Knia­hi­nin, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w ob­wo­dzie miń­skim
  • Knia­hi­nin – wieś w re­jo­nie de­mi­dow­skim ob­wo­du ró­wień­skie­go
  • Knia­hi­nin – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie du­bień­skim, w hro­ma­dzie My­ro­ho­szcza
  • Kni­hi­nin (ukr. Княгинин) – dziel­ni­ca mia­sta Sta­ni­sła­wo­wa w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kow­skim na Ukra­i­nie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kniahiniński

Wiktionary


kniahininek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie łuc­kim ob­wo­du wo­łyń­skie­go;

Wiktionary

Knia­hi­ni­nek (ukr. Княгининок, w la­tach 1964–2016 "Ma­ja­ky", Маяки) – wieś w re­jo­nie łuc­kim ob­wo­du wo­łyń­skie­go.

Wieś za­ło­żo­na w XII w. W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Knia­hi­ni­nek w po­wie­cie łuc­kim wo­je­wództ­wa wo­łyń­skie­go. Liczy 2303 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kniahininecki

Wiktionary


kniaziostwo

daw­niej:
1. god­ność, urząd knia­zia;
2. dobra na­le­żą­ce do knia­zia; księ­stwo;
3. knia­zio­wa­nie, bycie knia­ziem (księ­ciem ru­skim lub li­tew­skim)


SJP.pl


kniaziowa

→ kniaź (daw­niej); knia­ziow­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. żona knia­zia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kniaź mos., kniazik mos., kniaziostwo n., kniaziówna ż.

 przym. kniaziowski, kniaży

 czas. kniaziować ndk., kniażyć ndk.

Wiktionary


kniaziować

daw­niej: spra­wo­wać na ja­kimś ob­sza­rze wła­dzę ksią­żę­cą, być knia­ziem


SJP.pl


kniaziowy

→ kniaź (daw­niej); knia­ziow­ski


SJP.pl


kniaziówna

daw­niej: córka knia­zia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. córka knia­zia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kniaź mos., kniazik mos., kniaziostwo n., kniaziowa ż.

 przym. kniaziowski, kniaży

 czas. kniaziować ndk., kniażyć ndk.

Wiktionary


kniazić

o za­ją­cu: pi­szczeć ża­ło­śnie


SJP.pl


kniaź

ksią­żę ruski lub li­tew­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. tytuł księ­cia na daw­nej Rusi i Lit­wie;

Wiktionary

Kniaź – z bułg. "кнѣзъ", ze sta­ro­ru­skie­go "князь":

Słowo w ję­zy­ku ru­skim po­cho­dzi ze sło­wiań­skie­go "*kъnędzь", z któ­re­go po­cho­dzą też:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy­liś uko­chał może te po­wia­ty, • Gdzie, jak kniaź Litwy, wład­ny i bo­ga­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kniaziostwo n., kniaziowa ż., kniaziówna ż., książę m., ksiądz m.

:: zdrobn. kniazik mos.

 przym. kniaziowski, kniaży

 czas. kniaziować ndk., kniażyć ndk.

Wiktionary


kniaźnin

naz­wi­sko


SJP.pl


kniażdwór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie ko­ło­myj­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kniażdworski

Wiktionary


kniażołuka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie do­liń­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Knia­żo­łu­ka ( Княжолука) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ka­łu­skim (do 2020 w re­jo­nie do­liń­skim); 6 km na po­łud­nio­wy za­chód od mia­sta Do­li­na.

Czę­ścią wsi jest daw­niej sa­mo­dziel­na wieś De­be­lów­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kniażołucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Kniaziołuka

Wiktionary


kniażyce

Knia­ży­ce (nazwa hi­sto­rycz­na: Pod­le­sie, w la­tach 1977–1981 Pod­le­sie) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Fre­dro­pol. Ma sta­tus so­łect­wa.

W 1445 Ste­fan Świę­to­pełk z Irządz i Za­wa­dy, cho­rą­ży prze­my­ski w 1467–1503 oże­nił się z Mał­go­rza­tą Stecz­ków­ną, dzie­dzicz­ką wsi Bo­le­stra­szy­ce, Mał­ko­wi­ce, "Knie­ży­ce", No­wo­siedl­ce i dał po­czą­tek Bo­le­stra­szyc­kim herbu Lis.

Wikipedia


knickerbocker

[czy­taj: ni­ker­bo­ker] rzad­ko: po­to­mek daw­nych ko­lo­nia­li­stów ho­len­der­skich w Nowym Jorku


SJP.pl


knickerbockery

[czy­taj: ni­ker­bo­ker] rzad­ko: po­to­mek daw­nych ko­lo­nia­li­stów ho­len­der­skich w Nowym Jorku


SJP.pl


knidia

ko­mór­ki pa­rzy­deł­ko­we u ja­mo­chło­nów


SJP.pl


knidoblast

Kni­do­blast (gr. "kníde" ‘po­krzy­wa’, "bla­stós" ‘kie­łek’, ‘za­ro­dek’) – typ wy­stę­pu­ją­cej w ciele pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria) ko­mór­ki ma­cie­rzy­stej, z któ­rej pow­sta­je ko­mór­ka pa­rzy­deł­ko­wa. Kni­do­bla­sty pow­sta­ją z ko­mó­rek in­ter­sty­cjal­nych przez całe życie osob­ni­ka. Obec­ność kni­do­bla­stów jest cechą ty­po­wą pa­rzy­deł­kow­ców.

Wikipedia


knidocyl

cien­ki wło­sek czu­cio­wy u ja­mo­chło­nów


SJP.pl


knieja

wiel­ki, gęsty las


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gęsty las

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • knie­ja – las, pu­szcza, gę­stwi­na
  • Knie­ja – ga­jów­ka w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Ło­pusz­no
  • Knie­ja – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Knie­ja – osada w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Rze­cze­ni­ca
  • Knie­ja – osada w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Kar­sin
  • Knie­ja – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Knie­ja – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin
  • Knie­ja – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Zę­bo­wi­ce
  • Knie­ja – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Przy­rów
  • Knie­ja – wznie­sie­nie na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Knie­ja – skała na wznie­sie­nie Knie­je na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pło­nie ogni­sko i szu­mią knie­je, dru­ży­no­wy jest wśród nas. Opo­wia­da sta­ro­daw­ne dzie­je, bo­ha­ter­ski wskrze­sza czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɲɛ̇ja, AS: ḱńėi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kniejowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puszcza, gęstwina

Wiktionary


kniejnik

kar­łą­tek kniej­nik - motyl z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


SJP.pl


kniejowy

przy­miot­nik od: knie­ja


SJP.pl


kniejówka

1. broń kom­bi­no­wa­na do po­lo­wań - po­łą­cze­nie sztu­ce­ra i strzel­by;
2. trąb­ka my­śliw­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • knie­jów­ka (broń) – ro­dzaj strzel­by
  • trąb­ka sy­gna­ło­wa

Wikipedia


kniewo

Zo­bacz też: Knie­wo (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Knie­wo (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Kniewò) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Wej­he­ro­wo. Leży w pra­do­li­nie Redy. Knie­wo leży na tra­sie za­wie­szo­nej linii ko­le­jo­wej Wej­he­ro­wo-Cho­cze­wo-Lę­bork.

Wikipedia


knieć

ro­śli­na błot­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych o żół­tych lub bia­łych kwia­tach i du­żych lśnią­cych li­ściach; ka­cze­niec; ka­czy­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Calt­ha|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju knieć (1.1)

Wiktionary

Knieć ("Calt­ha" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych. Obej­mu­je 10 ga­tun­ków(we­dług niek­tó­rych ujęć 20 lub nawet 40). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wil­got­nych łą­kach i na te­re­nach ba­gien­nych w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go za­rów­no na pół­ku­li pół­noc­nej jak i po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pło­żą­ce ło­dy­gi knie­ci ko­rze­nią się w wę­złach.

Wiktionary


knieżyca

ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny pu­kli­co­wa­tych


SJP.pl

Knie­ży­ca ("Elas­mu­cha") – ro­dzaj plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i ro­dzi­ny pu­kli­co­wa­tych.

Wikipedia


knifofia

ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; wstyd­lin


SJP.pl


kniga

żar­to­bli­wie: książ­ka


SJP.pl


knihynicze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, a daw­niej mia­stecz­ko, po­ło­żo­na w re­jo­nie ro­ha­tyń­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Kni­hy­ni­cze lub Kni­hi­ni­cze (ukr. Княгиничі) – wieś w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 roku w re­jo­nie ro­ha­tyń­skim) ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go. Wieś liczy 718 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. knihynicki

Wiktionary


knin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Chor­wa­cji;

Wiktionary

Knin ( Tenin, Tinin, Kнин) – mia­sto w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii szy­be­nic­ko-kniń­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Knin. Jest po­ło­żo­ny w po­bli­żu źró­deł rzeki Krka. W 2011 roku li­czył 10 633 miesz­kań­ców.

Leży przy linii ko­le­jo­wej Za­grzeb – Split (pier­wsze po­łą­cze­nie ko­le­jo­we w la­tach 80. XIX w., ze Spli­tem i Szy­be­ni­kiem), śred­nio­wiecz­na sto­li­ca Kró­le­stwa Chor­wa­cji, w la­tach 1991–1995 sto­li­ca Re­pu­bli­ki Serb­skiej Kra­ji­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kniński

Wiktionary


knipa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. książ­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. książka.

Wiktionary


knitter

naz­wi­sko


SJP.pl


kniądz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. ksią­żę

 (1.2) stpol. du­chow­ny, ksiądz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɲɔ̃nt͡s, AS: ḱńõnc

Wiktionary


kniński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kni­nem, do­ty­czą­cy Kninu (mia­sta w Chor­wa­cji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Knin mrz.

Wiktionary


knoblech

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. czos­nek

Wiktionary


knobloch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. pozn. kieł­ba­sa czosn­ko­wa

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. czos­nek

Wiktionary


knociarstwo

po­tocz­nie: nie­po­rząd­ne wy­ko­na­nie cze­goś


SJP.pl


knociarz

po­tocz­nie: osoba nie­sta­ran­nie wy­ko­nu­ją­ca jakąś pracę; fu­szer, pa­ta­łach, bra­ko­rób, par­tacz


SJP.pl


knocik

zdrob­nie­nie od: knot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od knot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knot m.

Wiktionary


knocić

psuć, robić coś źle, par­to­lić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skno­cić)

 (1.1) pot. wy­ko­ny­wać coś źle, nie­u­dol­nie lub nied­ba­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie knoć, tylko zrób to po­rząd­nie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knocenie n., knot mrz.

 czas. sknocić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrzanić, fuszerować, partaczyć, partolić, psuć, zawalać

Wiktionary


knock-down

[czy­taj: nok­dałn] w spor­tach walki: cios po­wa­la­ją­cy ry­wa­la na deski ringu, ale nie­koń­czą­cy walki; knock­down, nok­da­un


SJP.pl


knock-out

[czy­taj: no­kałt] w spor­tach walki: cios eli­mi­nu­ją­cy ry­wa­la z dal­szej walki; knoc­ko­ut, no­ka­ut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. w spor­tach walki: cios po­wa­la­ją­cy prze­ciw­ni­ka i unie­moż­li­wia­ją­cy dal­szy po­je­dy­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dosz­ło do knock-outu, ale rywal wstał tro­chę zam­ro­czo­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nokaut

Wiktionary


knockdown

w spor­tach walki: cios po­wa­la­ją­cy ry­wa­la na deski ringu; knock-down; nok­da­un


SJP.pl


knockout

w spor­tach walki: cios eli­mi­nu­ją­cy ry­wa­la z dal­szej walki; knock-out; no­ka­ut


SJP.pl


knop

naz­wi­sko


SJP.pl


knopczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


knopik

naz­wi­sko


SJP.pl


knopin

Kno­pin (niem. "Kno­pen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dobre Mia­sto. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


knopry

na­ro­śle na li­ściu lub ło­dy­dze ro­śli­ny, pow­sta­łe na sku­tek na­kłu­cia przez owada, za­wie­ra­ją­ce garb­nik; ga­la­sów­ki


SJP.pl


knorow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Knu­rów

Wiktionary


knorr

marka pro­duk­tów spo­żyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kulin. pro­dukt marki Knorr

 (1.2) kolej. sy­stem ha­mul­co­wy marki Knorr-Brem­se

Wiktionary

Knorr – marka pro­duk­tów spo­żyw­czych na­le­żą­ca do Uni­le­ver. Jej za­ło­ży­cie­lem był nie­miec­ki przed­się­bior­ca Carl He­in­rich Knorr.

Wikipedia


knorringit

mi­ne­rał, od­mia­na gra­na­tu


SJP.pl


knossos

sta­ro­żyt­ne mia­sto na Kre­cie


SJP.pl

Knos­sos (gr. "Κνωσ(σ)ός", łac. "Cnos­sus", "Gnos­sus"), miej­sco­wość na grec­kiej wy­spie Kre­cie, po­ło­żo­na około 6 km na po­łud­nio­wy wschód od He­ra­klio­nu (Ira­klion), u stóp gór Ida, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Kreta, w re­gio­nie Kreta, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej He­ra­klion, w gmi­nie He­ra­klion. W 2011 roku li­czy­ła 300 miesz­kań­ców.Mati FCBarcelona i Dawid Real tu był

Wikipedia


knot

1. nić pa­lą­ca się w świe­cy albo taśma w lam­pie olej­nej, naf­to­wej;
2. sznu­rek uży­wa­ny przy wy­ro­bie rdze­ni od­lew­ni­czych; sto­czek;
3. po­tocz­nie: małe dziec­ko;
4. po­tocz­nie: coś nie­u­da­ne­go;
5. prze­sta­rza­łe: nie­do­sta­tecz­na ocena w szko­le;
6. daw­niej: lont


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część świe­cy lub lampy naf­to­wej w po­sta­ci sznur­ka lub taśmy ba­weł­nia­nej na­są­czo­nej pa­li­wem płyn­nym

 (1.2) pot. rzecz lub wy­da­rze­nie źle zro­bio­ne

 (1.3) daw. uczn. stud. gw-pl|Lu­blin. ocena nie­do­sta­tecz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. mały chło­piec

Wiktionary

Knot – część świe­cy, zni­cza lub lampy spa­la­ją­cej pa­li­wo cie­kłe, takie jak olej bądź nafta, wy­pro­wa­dza­ją­ca cie­kłe (na­tu­ral­ne lub sto­pio­ne) pa­li­wo poza zbior­nik dzię­ki wy­ko­rzy­sta­niu zja­wi­ska ka­pi­lar­ne­go, by umoż­li­wić lub ułat­wić jego pa­ro­wa­nie w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze pło­mie­nia. Ma­te­ria­łem fak­tycz­nie spa­la­nym są wtedy opary pa­li­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świe­ca to laska wosku z kno­tem w środ­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: knɔt, AS: knot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knotówka ż., knocenie n.

:: zdrobn. knocik m.

 czas. knocić ndk., sknocić dk.

 przym. knotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chłam, bubel, gniot, lipa, dziadostwo

 (2.1) berbeć, grzdyl, smyk, szczyl, szkrab

Wiktionary


knotek

zdrob­nie­nie od: knot


SJP.pl


knothe

Knot­he – ro­dzi­na fa­bry­kan­tów to­ma­szow­skich rodem ze Zgo­rzel­ca (niem. Görlitz), za­słu­żo­na dla spo­łecz­no­ści mia­sta To­ma­szo­wa Ma­zo­wiec­kie­go. O daw­nej wiel­ko­ści i ma­jęt­no­ści ro­dzi­ny Knot­he świad­czy ka­mie­ni­ca fa­bry­kanc­ka, zbu­do­wa­na w 3-iej de­ka­dzie XIX wieku przy placu Św. Jó­ze­fa (obec­nie plac T. Ko­ściusz­ki), potem prze­bu­do­wa­na. Ka­mie­ni­ca ro­dzi­ny Knot­he jest obec­nie za­li­cza­na do naj­cen­niej­szych za­byt­ków mia­sta.

Wikipedia


knotowy

przy­miot­nik od: knot


SJP.pl


knotówka

1. gra­nat pro­duk­cji kon­spi­ra­cyj­nej;
2. ro­dzaj lampy naf­to­wej wie­sza­nej na ścia­nie


SJP.pl


know-how

[czy­taj: noł hał]: ang. wie­dza tech­no­lo­gicz­na poz­wa­la­ją­ca na szyb­kie wy­ko­na­nie ja­kichś czyn­no­ści w celu wyt­wo­rze­nia ja­kie­goś wy­ro­bu, opar­ta m.in. na doś­wiad­cze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) wie­dza tech­no­lo­gicz­na poz­wa­la­ją­ca na wyt­wo­rze­nie ja­kie­goś wy­ro­bu lub wy­ko­na­nie ja­kiejś czyn­no­ści;

Wiktionary

Know-how (z ang. „wie­dzieć jak”) – oz­na­cza pa­kiet nie­o­pa­ten­to­wa­nych in­for­ma­cji prak­tycz­nych, wy­ni­ka­ją­cych z doś­wiad­cze­nia i prze­pro­wa­dzo­nych te­stów, o nie­jaw­nym, istot­nym i okre­ślo­nym cha­rak­te­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze­spół pod kie­row­nict­wem prof. dra hab. Ze­no­na Fol­ty­no­wi­cza i dra inż. Woj­cie­cha Ko­za­ka z Wy­dzia­łu To­wa­roz­naw­stwa Uni­wer­sy­te­tu Eko­no­micz­ne­go w Poz­na­niu opra­co­wał we­dług swo­je­go know-how zu­peł­nie nowy typ po­chła­nia­czy tlenu – wy­ko­rzy­stu­ją­cy na­no­tech­no­lo­gię, mia­no­wi­cie na­no­że­la­zo.

Wiktionary


knowacz

rzad­ko: osoba po­ta­jem­nie pla­nu­ją­ca coś złego


SJP.pl


knowania

daw­niej: knuć (pla­no­wać, ob­my­ślać po­ta­jem­nie coś złego)


SJP.pl


knowanie

chy­tre, pod­stęp­ne dzia­ła­nie dla osią­gnię­cia ja­kie­goś celu; pod­stęp, in­try­ga, ma­tact­wo, kno­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kno­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­ty­wo­jen­ny­mi me­dia­mi za­wład­nął po­pu­li­stycz­ny in­stynkt stad­ny: elity to ka­na­lie, roz­pra­wa z Hu­saj­nem to za­sło­na dymna dla ich kno­wań, ra­port Hut­to­na to pro­bla­i­row­ska pro­pa­gan­da.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. knować

Wiktionary


knować

daw­niej: knuć (pla­no­wać, ob­my­ślać po­ta­jem­nie coś złego)


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pla­no­wać, ob­my­ślać po­ta­jem­nie coś złego, knuć spi­sek

 (1.2) przest. obrą­bać drze­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rad bym ci za to wziąć te złote splo­ty / I ob­ciąć nożem / Albo kno­wać jakie pie­skie psoty / Z anio­łem-stró­żem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknɔvat͡ɕ, AS: knovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knowanie n., knowacz m., knowie

 czas. uknować

 przym. knowany, knowający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chytrzyć, intrygować, konszachtować, knuć, namawiać się, roić, snuć intrygi, spiskować, szyć buty, ukartowywać, zmawiać się

Wiktionary


knowbot

[czy­taj: noł­bot] pro­gram kom­pu­te­ro­wy do wy­szu­ki­wa­nia okre­ślo­nych in­for­ma­cji w In­ter­ne­cie


SJP.pl


knowie

dolna część snopa


SJP.pl

Kno­wie (nazwa obocz­na: Dą­bro­wa, Kien­hof) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Wierz­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. Osada wcho­dzi w skład so­łect­wa So­śni­ca.

Wikipedia


knowles

[czy­taj: nouls] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Know­les – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Be­a­ver.

Wikipedia


knoxville

[czy­taj: NOKSwil] mia­sto w USA


SJP.pl

Knox­vil­le – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, we wschod­niej czę­ści stanu Ten­nes­see, nad rzeką Ten­nes­see. We­dług da­nych z 2023 roku liczy 198,2 tys. miesz­kań­ców. Ob­szar me­tro­po­li­tal­ny liczy 947 tys. miesz­kań­ców i na­le­żą do niego mia­sta: Oak Ridge, Far­ra­gut i Ma­ry­vil­le. Jest jedną z du­żych ame­ry­kań­skich aglo­me­ra­cji, z naj­wyż­szym od­set­kiem (85%) bia­łej po­pu­la­cji nie­la­ty­no­skiej.

Wikipedia


knr

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ka­ta­log na­kła­dów rze­czo­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­la­al­lit Nu­na­a­ta Ra­dioa
  • Ka­ta­log na­kła­dów rze­czo­wych

Wikipedia


knu

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. kla­u­zu­la naj­wyż­sze­go uprzy­wi­le­jo­wa­nia;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ɛ̃n‿ˈu, AS: ka‿ẽn‿u

Wiktionary


knur

sa­miec świni do­mo­wej; kier­noz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. sa­miec świni ho­do­wa­ny w celu roz­pło­du

Wiktionary

Knur – do­ro­sły osob­nik męski świni do­mo­wej. Jest więk­szych roz­mia­rów o wadze do­cho­dzą­cej nie­kie­dy do 400 kg oraz ma grub­szą skórę po­kry­tą szcze­ci­ną w odróż­nie­niu od lochy. U star­szych osob­ni­ków kły są bar­dziej wy­dłu­żo­ne po­dob­nie jak sza­ble odyń­ców u dzi­ków. Knury roz­pło­do­we wy­dzie­la­ją spe­cy­ficz­ną woń, nie­wy­stę­pu­ją­cą u loch.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak prze­cho­wy­wać na­sie­nie knura?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. knurowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiernoz

Wiktionary


knurek

zdrob­nie­nie od: knur


SJP.pl


knurowaty

po­dob­ny do knura


SJP.pl


knurowianin

miesz­ka­niec Knu­ro­wa


SJP.pl


knurowianka

miesz­kan­ka Knu­ro­wa


SJP.pl


knurowiec

Knu­ro­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie Brań­szczyk. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Brań­szczy­ku.

Wikipedia


knurowski

przy­miot­nik od: Knu­rów


SJP.pl


knurów

sa­miec świni do­mo­wej; kier­noz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ;

Wiktionary

Knu­rów (niem. "Kna­u­ers­dorf") – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim.

Knu­rów jest czwar­tym co do wiel­ko­ści (po Rumi, Ząb­kach i Mar­kach) mia­stem nie­bę­dą­cym sie­dzi­bą po­wia­tu. Jest je­dy­nym mia­stem w Pol­sce nie­bę­dą­cym sie­dzi­bą po­wia­tu, któ­re­go or­ga­nem wła­dzy wy­ko­naw­czej jest pre­zy­dent (a nie bur­mistrz).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­li­śmy w czwar­tek do Knu­ro­wa na bie­sia­dę bar­bór­ko­wą.

 (1.2) Do nie­daw­na ist­niał w Knu­ro­wie tar­tak, na­pę­dza­ny wo­da­mi po­to­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknuruf, AS: knuruf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knurowianin mos., knurowianka ż.

 przym. knurowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Knorow

Wiktionary


knut

bicz sple­cio­ny z rze­mie­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ro­dzaj bicza ze sple­cio­nych rze­mie­ni;

 (1.2) ude­rze­nie wy­mie­rzo­ne knu­tem (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • knut – ro­dzaj bata
  • Knut – niedź­wiedź po­lar­ny z ber­liń­skie­go ZOO
  • Knut – imię mę­skie po­cho­dze­nia nor­dyc­kie­go
  • Kanut

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ude­rzył więź­nia czar­nym knu­tem przez śro­dek pier­si.

 (1.1) – Wy­da­je mi się, że do pew­ne­go ga­tun­ku ludzi nie do­cie­ra do­broć, to­le­ran­cja, me­to­dy pers­waz­ji. Oni po­trze­bu­ją nad sobą sil­ne­go prze­wod­ni­ka z knu­tem w dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: knut, AS: knut

Wiktionary


knutowy

przy­miot­nik od: knut


SJP.pl


knuć

pla­no­wać po­ta­jem­nie coś złego


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uknuć)

 (1.1) skry­cie pla­no­wać dzia­ła­nia prze­ciw komu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mu­ni­ści po­trze­bo­wa­li po­ka­zo­we­go pro­ce­su, który udo­wod­ni, że re­ak­cja wciąż zdra­dziec­ko knuje i za­gra­ża pań­stwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knucie n., uknucie n.

 czas. uknuć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiskować, daw. knować

Wiktionary


knychalski

naz­wi­sko


SJP.pl


knychówek

Kny­chó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Kor­czew.

Sie­dzi­ba so­łect­wa, w skład któ­re­go wcho­dzi rów­nież Jó­ze­fin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


knycz

naz­wi­sko


SJP.pl


knyf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. po­my­sło­we, spryt­ne po­su­nię­cie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sposób, podstęp, chwyt, sztuczka, myk, trik

Wiktionary


knykieć

staw łą­czą­cy czę­ści palca; kły­kieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. wy­ro­stek kost­ny przy na­sa­dzie kości dłu­gich, bę­dą­cy ele­men­tem stawu i miej­scem przy­cze­pu ścię­gien

 (1.2) anat. spo­je­nie sta­wo­we palca ręki

 (1.3) anat. człon palca ręki (zgi­na­ją­cy się)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknɨcɛ̇t͡ɕ, AS: knyḱėć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) kłykieć

Wiktionary


knyp

krót­ki nóż szew­ski; gnyp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krzy­wy nóż szew­ski o spi­cza­stym za­koń­cze­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knypek mos.

Wiktionary


knypek

niski czło­wiek; kur­du­pel; ni­zio­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. niski czło­wiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. mały nożyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ja wiem, tyn pier­wszy to był taki mały kny­pek — za­wa­hał się — a drugi wiel­ki jak klof­ta drew­na, zna­czy się taki na­pa­ko­wa­ny, bulaj taki…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈknɨpɛk, AS: knypek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knyp mrz.

Wiktionary


knypel

1. drą­żek ste­ro­wy w sa­mo­lo­cie;
2. mło­tek do po­bi­ja­nia dłuta przy obrób­ce ka­mie­nia mięk­kie­go; po­bi­jak, pucka, kle­pak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. po­bi­jak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pałka

Wiktionary


knypeć

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. nie­do­ro­stek, smar­kacz

Wiktionary


knysak

naz­wi­sko


SJP.pl


knysać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. gw-pl|Bo­cheń­skie, Brze­skie, Mni­ków (wo­je­wództ­wo ma­ło­pol­skie), Ługów, Oża­rów (po­wiat lu­bel­ski), Raba Wyżna, Spyt­ko­wi­ce (po­wiat no­wo­tar­ski), Bo­gu­cin (po­wiat lu­bel­ski). mie­szać, beł­tać

 (1.2) gw-pl|Za­gó­rze. przy­go­to­wy­wać pół­płyn­ną świń­ską paszę

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. gw-pl|Lu­bel­skie. o świni: roz­grze­by­wać, roz­rzu­cać; ryć py­skiem i wy­rzu­cać po­karm z ko­ry­ta bez jego spo­ży­wa­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kny­sać się

 (3.1) gw-pl|Górny Śląsk. iść po­wo­li, wlec się

 (3.2) daw. środ. uczn. gw-pl|Ka­li­skie. włó­czyć się, wa­łę­sać się

 (3.3) daw. gw-pl|Sław­ków. o wia­nym zbożu: roz­rzu­cać się, be­zład­nie się mie­szać pod wpły­wem wia­tru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gw. Ługów, Oża­rów (po­wiat lu­bel­ski) lemięaška, sa­xaj­da, pśoxa, dusoḱi (knyso śe, duśi śe z munḱi pšennej, daw­niej režano) (zapis fonet.)

 (2.1) gw. Lu­bel­skie Świ­nia nie chce jeść, tylko knysa.

 (3.3) gw. Sław­ków Chłop na­młó­cił zboża i zacón wiáć, ale mu sie ino kny­sa­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naknysać dk., poknysać dk., sknysać dk., wyknysać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. mieszać, bełtać.

 (3.1) zob. wlec się.

 (3.2) zob. włóczyć się, wałęsać się.

Wiktionary


knysz

po­tra­wa wschod­nio­e­u­ro­pej­ska, pie­czo­ne pie­ro­gi z cia­sta droż­dżo­we­go lub ziem­nia­cza­ne­go z róż­ne­go ro­dza­ju na­dzie­niem, naj­czę­ściej z zas­ma­ża­ną ce­bu­lą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • knysz – po­tra­wa wschod­nio­e­u­ro­pej­ska, ka­wał­ki strud­la z na­dzie­niem z ugo­to­wa­nej kaszy gry­cza­nej
  • knysz – po­tra­wa wschod­nio­e­u­ro­pej­ska, ro­dzaj pie­czo­nych pie­ro­gów z róż­ne­go ro­dza­ju na­dzie­niem

Wikipedia


knysza

ro­dzaj bułki wy­peł­nio­nej far­szem


SJP.pl

Nie mylić z: knysz.

Kny­sza – ro­dzaj "fast foodu", wy­peł­nio­ne róż­ny­mi skład­ni­ka­mi pie­czy­wo. Jest to po­łów­ka wy­drą­żo­nej w środ­ku bułki droż­dżo­wej, ewen­tu­al­nie uprzed­nio pod­gril­lo­wa­nej, wy­peł­nio­na na­dzie­niem, na przy­kład su­ro­wy­mi wa­rzy­wa­mi z kot­le­tem, po­la­ny­mi sosem.

Wikipedia


knyszyn

mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­la­skim;

Wiktionary

Kny­szyn – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, nad rzeką Ja­skran­ką, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kny­szyn. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. bia­ło­stoc­kie­go.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Kny­szyn li­czył 2643 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈknɨʃɨ̃n, AS: knyšỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. knyszynianin m., knyszynianka ż.

 przym. knyszyński

Wiktionary


knyszynianin

miesz­ka­niec Kny­szy­na


SJP.pl


knyszynianka

miesz­kan­ka Kny­szy­na


SJP.pl


knyszyński

przy­miot­nik od: Kny­szyn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kny­szy­nem, do­ty­czą­cy Kny­szy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Knyszyn m., knyszynianin m., knyszynianka ż.

Wiktionary


ko

1. wyraz na­śla­du­ją­cy głos kury, zwy­kle pow­ta­rza­ny; kwo (bar­dzo rzad­ko), kwok (bar­dzo rzad­ko);
2. sy­tu­a­cja w grze go


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca głos kury

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) w go: układ ka­mie­ni, w któ­rym za­bi­cie po­je­dyn­cze­go ka­mie­nia po­wo­du­je, że ka­mień bi­ją­cy jest od razu w atari;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KO – Ka­o­wiec (kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wy)
  • ko – układ ka­mie­ni w grze go
  • KO – skró­to­wiec od kon­takt ope­ra­cyj­ny
  • KO – skró­to­wiec od Knoc­ko­ut
  • KO – Knight On­li­ne
  • Kö – nie­miec­ka lo­ko­mo­ty­wa spa­li­no­wa
  • KO – skró­to­wiec od ku­ra­tor oś­wia­ty
  • KO – Ko­a­li­cja Oby­wa­tel­ska
  • Ko – znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy­bym kury nie pod­kar­mia­ła, nie mia­ła­by siły nawet na swoje ko, ko, ko.

 (2.1) Po­cząt­ku­ją­cy czę­sto boją się grać ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ, AS: ko

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: wykrz. ko-ko

:: rzecz. kokoszka ż., kokosz ż., kokosznik mrz., kokot mzw.

:: czas. kokosić się ndk.

 (2.1)

:: rzecz. superko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ko-ko

Wiktionary


ko-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych two­rzą­cy nazwy czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­nych wspól­nie, osób wy­ko­nu­ją­cych wspól­nie ja­kieś czyn­no­ści oraz zja­wisk albo rze­czy, w któ­rych współ­wy­stę­pu­ją ja­kieś ele­men­ty lub pro­ce­sy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ko­pro­duk­cja, ko­o­pe­ra­cja

 (1.1) za­czy­na­ją­ce się od|pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ, AS: ko

Wiktionary


ko-ko

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca kurze gda­ka­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kokoszyce nmos., kokosz mzw., kokoszka ż.

 czas. kokosić się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kud-ku-dak

Wiktionary


ko-ko-dak

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gda­ka­nie kury

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kud-ku-dak, kod-ko-dak, ko-ko-ko kodaku, kod-kod kodaku

Wiktionary


koa

Koa – czwar­ta płyta Ka­ta­rzy­ny Skrzy­nec­kiej, na któ­rej znaj­du­je się czter­na­ście ut­wo­rów w sty­li­sty­ce po­po­wej. Pio­sen­ki cha­rak­te­ry­zu­ją się spo­ko­jem, ta­necz­nym ryt­mem oraz re­flek­syj­nym na­stro­jem. Ar­tyst­ka śpie­wa trzy ut­wo­ry w du­e­cie. „All in the Sche­me of Things” z Gor­do­nem Ha­skel­lem, „Za­bierz mnie do domu” z Miet­kiem Szcze­śnia­kiem oraz „W sieci kłamstw” z Li­ro­y­em.

Wikipedia


koabitacja

ko­ha­bi­ta­cja, co­ha­bi­ta­tion;
1. wspól­ne rządy par­tii o od­mien­nych op­cjach po­li­tycz­nych;
2. daw­niej: współ­ży­cie, współ­dzia­ła­nie lub współ­za­miesz­ki­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ko­ha­bi­ta­cja.

Wiktionary

Ko­a­bi­ta­cja ' (fr. "co­ha­bi­ta­tion" – współ­za­miesz­ki­wa­nie, współ­ży­cie, współ­dzia­ła­nie) – w po­li­ty­ce wspó­łist­nie­nie w obrę­bie wła­dzy wy­ko­naw­czej – rządu i pre­zy­den­ta – po­cho­dzą­cych z prze­ciw­nych obo­zów po­li­tycz­nych. Sy­tu­a­cja taka ma miej­sce, kiedy w trak­cie trwa­nia ka­den­cji pre­zy­den­ta zo­sta­je wy­bra­ny par­la­ment, w któ­re­go izbie niż­szej prze­wa­gę uzy­sku­je par­tia opo­zy­cyj­na (lub ko­a­li­cja par­tii) w sto­sun­ku do pre­zy­den­ta.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kohabitacja

Wiktionary


koabitować

→ ko­a­bi­ta­cja; ko­ha­bi­to­wać


SJP.pl


koacerwacja

roz­war­stwia­nie się zolu na dwie czę­ści o zróż­ni­co­wa­nym stę­że­niu czą­stek ko­lo­i­do­wych, wy­dzie­la­nie się ko­a­cer­wa­tów


SJP.pl


koacerwat

duża mi­ce­la two­rzą­ca się spon­ta­nicz­nie w ukła­dach ko­lo­i­dal­nych, za­wie­ra­ją­ca wię­cej czą­ste­czek ko­lo­i­do­wych niż resz­ta zolu


SJP.pl

Ko­a­cer­wa­ty to duże mi­ce­le sa­mo­ist­nie two­rzą­ce się w ukła­dach ko­lo­i­dal­nych wielu waż­nych związ­ków or­ga­nicz­nych, ta­kich jak biał­ka, tłu­szcze i kwasy nu­kle­i­no­we.

Ba­rie­ra roz­gra­ni­cza­ją­ca ko­a­cer­wat od śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go jest pół­prze­pu­szczal­na i śro­do­wi­sko pa­nu­ją­ce wew­nątrz nich czę­sto zna­czą­co od­bie­ga od tego na zew­nątrz. Do­da­jąc do rozt­wo­ru takie en­zy­my, które będą miały ten­den­cję do sta­wa­nia się czę­ścią ko­a­cer­wa­tów, można uzy­skać efekt pse­u­do­me­ta­bo­liz­mu.

Wikipedia


koadiutor

1. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: wyz­na­czo­ny przez wła­dze ko­ściel­ne po­moc­nik po­sia­da­cza urzę­du, np. bi­skup ty­tu­lar­ny, po­moc­nik or­dy­na­riu­sza;
2. daw­niej: po­moc­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. du­chow­ny z pra­wem suk­ce­sji;

 (1.2) daw. po­moc­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­pież Fran­ci­szek mia­no­wał bi­sku­pa Adria­na Gal­ba­sa ar­cy­bi­sku­pem ko­a­diu­to­rem ar­chi­die­cez­ji ka­to­wic­kiej - po­in­for­mo­wał ar­cy­bi­skup Sal­va­to­re Pen­nac­chio, nun­cjusz apo­stol­ski w Pol­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koadiutoria ż., koadiutorka ż., koadiutorstwo n.

 przym. koadiutorski

Wiktionary


koadiutorka

daw­niej: po­moc­nicz­ka


SJP.pl


koadiutorski

→ ko­a­diu­tor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­a­diu­to­ra

Wiktionary

Patrz:

koadiutor

koafiura

daw­niej: ucze­sa­nie, fry­zu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przest. lub żart. fry­zu­ra, ucze­sa­nie (głów­nie ko­bie­ce)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na gło­wie jej pię­trzy­ła się ko­a­fiu­ra od sukni je­szcze niez­wy­klej­sza, wy­so­ka, ko­ły­szą­ca się, po­ma­dą na­sią­kła, ja­skra­wy­mi wstąż­ka­mi i bły­szczą­cy­mi szpil­ka­mi up­strzo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔaˈfʲjura, AS: koafʹi ̯ura

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fryzura, uczesanie

Wiktionary


koagulacja

1. łą­cze­nie się czą­stek ko­lo­i­do­wych w więk­sze ze­spo­ły two­rzą­ce spo­i­stą masę; że­lo­wa­nie, krzep­nię­cie;
2. w me­dy­cy­nie: ni­szcze­nie zbęd­nej tkan­ki wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą; przy­pa­la­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zja­wi­sko łą­cze­nia się czą­stek fazy roz­pro­szo­nej w cie­czy (np. w za­wie­si­nie lub ko­lo­i­dzie) w więk­sze agre­ga­ty, pro­wa­dzą­ce do ich od­dzie­le­nia od cie­czy;

Wiktionary

Ko­a­gu­la­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na łą­cze­niu się czą­stek fazy roz­pro­szo­nej ko­lo­i­du w więk­sze agre­ga­ty two­rzą­ce fazę cią­głą o nie­re­gu­lar­nej struk­tu­rze. Ist­nie­je ko­a­gu­la­cja od­wra­cal­na i nie­od­wra­cal­na, a także spon­ta­nicz­na i wy­mu­szo­na. W wy­ni­ku ko­a­gu­la­cji może na­stę­po­wać zja­wi­sko że­lo­wa­nia, two­rze­nia się past i ma­te­ria­łów sta­łych, se­dy­men­ta­cji lub po­kry­wa­nia po­wierzch­ni mie­sza­ni­ny war­stwą fazy roz­pro­szo­nej.

Wikipedia


koagulacyjny

→ ko­a­gu­la­cja


SJP.pl

Patrz:

koagulacja

koagulant

śro­dek wy­wo­łu­ją­cy ko­a­gu­la­cję (krzep­nię­cie) ga­la­re­to­wa­te­go rozt­wo­ru; ko­a­gu­la­tor


SJP.pl


koagulat

układ ko­lo­i­do­wy, w któ­rym czą­stecz­ki po­łą­czy­ły się w zwar­tą, sta­bil­ną struk­tu­rę; żel


SJP.pl


koagulator

1. śro­dek wy­wo­łu­ją­cy ko­a­gu­la­cję (krzep­nię­cie) ga­la­re­to­wa­te­go rozt­wo­ru; ko­a­gu­lant;
2. urzą­dze­nie do prze­pro­wa­dza­nia pre­cy­zyj­nych ope­ra­cji oczu


SJP.pl


koagulolog

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy zja­wi­sko krzep­nię­cia krwi


SJP.pl


koagulologiczny

→ ko­a­gu­lo­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

koagulologia

koagulopatia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie krzep­nię­cia krwi;

Wiktionary

Ko­a­gu­lo­pa­tia – ter­min me­dycz­ny uży­wa­ny w sto­sun­ku do za­bu­rzeń krzep­nię­cia krwi. Ko­a­gu­lo­pa­tia to stan, w któ­rym zdol­ność krwi do krzep­nię­cia jest upo­śle­dzo­na.

Pra­wi­dło­wy pro­ces krzep­nię­cia krwi za­le­ży od współ­dzia­ła­nia róż­nych bia­łek obec­nych we krwi.

Wikipedia


koagulować

1. do­pro­wa­dzać do łą­cze­nia się czą­stek ko­lo­i­do­wych w więk­sze ze­spo­ły two­rzą­ce spo­i­stą masę; że­lo­wać, ści­nać;
2. w me­dy­cy­nie: ni­szczyć zbęd­ną tkan­kę wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą; przy­pa­lać


SJP.pl


koaksjalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­ak­sjal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koaksjalny

 przysł. koaksjalnie

Wiktionary


koaksjalny

w ma­te­ma­ty­ce, tech­ni­ce: wspó­ło­sio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. wspó­ło­sio­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔakˈsʲjalnɨ, AS: koaksʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. aksjalny

 rzecz. koaksjalność ż.

Wiktionary


koala

au­stra­lij­ski ssak na­drzew­ny z ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­sco­larc­tos ci­ne­re­us|Gold­fuss|ref=tak., na­drzew­ny ssak au­stra­lij­ski;

 (1.2) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­sco­larc­tos|de Bla­in­vil­le|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny ko­a­lo­wa­tych, któ­re­go je­dy­nym nie­wy­mar­łym przed­sta­wi­cie­lem jest koala (1.1) au­stra­lij­ski;

Wiktionary

Koala ("Pha­sco­larc­tos") – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny ko­a­lo­wa­tych (Pha­sco­larc­ti­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koale wy­stę­pu­ją na wscho­dzie Au­stra­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈala, AS: koala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koalowate nmos.

 przym. koalowaty

Wiktionary


koalescencja

łą­cze­nie się kro­pe­lek cie­czy w więk­sze kro­ple


SJP.pl

Ko­a­le­scen­cja – pro­ces, w któ­rym dwie lub wię­cej czą­stek łączy się z sobą, two­rząc po­je­dyn­czą cząst­kę.

Ko­a­le­scen­cja za­cho­dzą­ca w ukła­dach ko­lo­i­dal­nych (na przy­kład pia­nach i emul­sjach) po­le­ga na łą­cze­niu się czą­stek fazy roz­pro­szo­nej (kro­pli cie­czy lub pę­che­rzy­ków gazu) w więk­sze, co zmniej­sza sto­pień dy­sper­sji ukła­du. Do­pro­wa­dza to do ro­zbi­cia emul­sji na odręb­ne fazy lub opad­nię­cia piany.

Wikipedia


koalescencyjny

→ ko­a­le­scen­cja


SJP.pl

Patrz:

koalescencja

koalicja

zwią­zek, przy­mie­rze, alians, so­jusz państw, par­tii po­li­tycz­nych za­war­ty dla prze­pro­wa­dze­nia wspól­nej akcji albo osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go wspól­ne­go celu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. po­ro­zu­mie­nie par­tii po­li­tycz­nych, które re­a­li­zu­ją wspól­ne cele po­li­tycz­ne two­rząc rząd albo dzia­ła­jąc w opo­zy­cji

 (1.2) polit. so­jusz państw za­wią­za­ny w celu pro­wa­dze­nia wspól­nej po­li­ty­ki, zwła­szcza woj­sko­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­a­li­cja pań­stwo­wa – so­jusz państw za­war­ty dla osią­gnię­cia wspól­ne­go celu
  • ko­a­li­cja rzą­do­wa – po­ro­zu­mie­nie par­tii po­li­tycz­nych w celu ut­wo­rze­nia no­we­go rządu
  • ko­a­li­cja woj­sko­wa
  • ko­a­li­cja wy­bor­cza – w celu wspól­ne­go wzię­cia udzia­łu w wy­bo­rach
  • Ko­a­li­cja – blok par­tii cen­tro­pra­wi­co­wych dzia­ła­ją­cych w Au­stra­lii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwy­cię­skie par­tie za­wią­za­ły ko­a­li­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔaˈlʲit͡sʲja, AS: koalʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koalicjant m., koalicjantka ż., koalicyjka ż.

 przym. koalicyjny, wewnątrzkoalicyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) alians, przymierze, sojusz

Wiktionary


koalicjant

czło­nek ko­a­li­cji


SJP.pl


koalicjantka

→ ko­a­li­cjant


SJP.pl

Patrz:

koalicjant

koalicjonistka

→ ko­a­li­cjo­ni­sta; ko­a­li­cjant­ka


SJP.pl


koalicyjka

1. zdrob­nie­nie od: ko­a­li­cja;
2. skó­rza­ny pas ofi­cer­ski, prze­rzu­ca­ny uko­śnie przez ramię i pierś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ko­a­li­cja

 (1.2) wojsk. wąski, skó­rza­ny pasek za­kła­da­ny przez pierś do ga­lo­we­go mun­du­ru, daw­niej rów­no­wa­żą­cy cię­żar broni, współ­cze­śnie tylko ozdob­ny;

 (1.3) wojsk. wąski, zwy­kle skó­rza­ny pasek u ga­lo­wej czap­ki

Wiktionary

Ko­a­li­cyj­ka − ro­dzaj paska no­szo­ne­go na skos w po­przek pier­si i tro­czo­ne­go do pasa głów­ne­go. Ko­a­li­cyj­kę (naj­czę­ściej wy­ko­na­ną ze skóry) nosi się prze­wie­szo­ną przez ramię, pod na­ra­mien­ni­kiem lub mię­dzy na­ra­mien­ni­kiem a koł­nie­rzem mun­du­ru. Pas z ko­a­li­cyj­ką speł­nia dwie za­sad­ni­cze funk­cje: pod­trzy­mu­je cię­żar przy­tro­czo­nej u pasa broni bia­łej lub pi­sto­le­tu, a także za­po­bie­ga obra­ca­niu się pasa wraz z bro­nią wokół ciała. Dzię­ki temu ułat­wia do­by­wa­nie broni za po­mo­cą jed­nej ręki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔalʲiˈt͡sɨjka, AS: koalʹicyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koalicja ż., koalicjant m., koalicjantka ż.

 przym. koalicyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poprzeczka

Wiktionary


koalicyjny

zwią­za­ny z ko­a­li­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z ko­a­li­cją, do­ty­czą­cy ko­a­li­cji; stwo­rzo­ny przez ko­a­li­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koalicyjka ż., koalicja ż.

Wiktionary


koalowate

o ce­chach ko­a­lo­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


SJP.pl

Ko­a­lo­wa­te (Pha­sco­larc­ti­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia). Obej­mu­je kil­ka­na­ście ga­tun­ków wy­mar­łych oraz jeden współ­cze­śnie ży­ją­cy, koala, bę­dą­cy nie­o­fi­cjal­nie sym­bo­lem kon­ty­nen­tu, który za­miesz­ku­je, spore zwie­rzę na­drzew­ne, przy­po­mi­na­ją­ce ma­łe­go niedź­wie­dzia, za­miesz­ku­ją­ce wschod­nią Au­stra­lię.

Wikipedia


koalowaty

o ce­chach ko­a­lo­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


SJP.pl


koan

pa­ra­dok­sal­na opo­wieść lub pa­ra­dok­sal­ne py­ta­nie, sto­so­wa­ne w zen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pa­ra­dok­sal­ne py­ta­nie lub pro­blem, sto­so­wa­ne w zen jako śro­dek w pro­ce­sie osią­ga­nia oś­wie­ce­nia;

Wiktionary

Koan (jap. kōan, z chiń. gōng’àn, do­słow­nie "pu­blicz­ny przy­pa­dek"; wiet. công án) – jedna z metod prak­ty­ki bud­dyz­mu zen (chan). Pa­ra­dok­sal­ne py­ta­nie lub opo­wieść.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­nym ko­a­nem jest: "Jaki jest dźwięk jed­nej kla­szczą­cej dłoni?"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔãn, AS: koãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inna pisownia: kongan, kōan

Wiktionary


koarktacja

ko­ark­ta­cja aorty, wro­dzo­na, nie­si­ni­cza wada serca, po­le­ga na zwę­że­niu aorty w czę­ści jej łuku; zwę­że­nie cie­śni aorty


SJP.pl


koartykulacja

Ko­ar­ty­ku­la­cja – wy­ma­wia­nie (ar­ty­ku­la­cja) gło­sek w ciągu fo­nicz­nym; wy­stę­po­wa­nie w ar­ty­ku­la­cji ja­kiejś gło­ski ru­chów lub ukła­dów na­rzą­dów mowy wła­ści­wych gło­sce lub gło­skom są­sied­nim.

Na przy­kład w są­siedzt­wie gło­ski "u" inne gło­ski uzy­sku­ją za­o­krą­gle­nie war­go­we.

Wikipedia


koasekuracja

Ko­a­se­ku­ra­cja – umowa ubez­pie­cze­nia, na pod­sta­wie któ­rej co najm­niej dwa za­kła­dy ubez­pie­czeń, dzia­ła­jąc w po­ro­zu­mie­niu, zo­bo­wią­zu­ją się do speł­nie­nia okre­ślo­ne­go świad­cze­nia w przy­pad­ku wy­stą­pie­nia zda­rze­nia lo­so­we­go prze­wi­dzia­ne­go w umo­wie.

Isto­tą ko­a­se­ku­ra­cji jest to, że jeden ubez­pie­cza­ją­cy ubez­pie­cza dane dobro oso­bi­ste w co najm­niej dwóch za­kła­dach ubez­pie­czeń, na pod­sta­wie jed­nej umowy ubez­pie­cze­nia.

Wikipedia


koasekuracyjny

→ ko­a­se­ku­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

koasekuracja

koati

zwie­rzę z ro­dzi­ny szo­pów, ga­tu­nek ostro­no­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski ssak o ruch­li­wym ryjku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koati, aguti, ama­zon­ka, wyjec, tukan i wi­ska­cza to zwie­rzę­ta po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈatʲi, AS: koatʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostronos rudy

Wiktionary


koażel

ze­spo­ły czą­stek fazy roz­pro­szo­nej two­rzą­ce się pod­czas pro­ce­su ko­a­gu­la­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. ina­czej → ko­a­gu­lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈaʒɛl, AS: koažel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koagulat

Wiktionary


kob

ga­tu­nek an­ty­lo­py przy­po­mi­na­ją­cy nieco syl­wet­ką du­że­go je­le­nia, o sil­nych, sze­ro­ko roz­sta­wio­nych i sil­nie obrącz­ko­wa­nych ro­gach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • zwie­rzę­ta
    • Kob żółty
    • Kob liczi
    • Kob śnia­dy
    • Kob ni­lo­wy
    • Kob De­fas­sa
  • KOB – książ­ka obiek­tu bu­dow­la­ne­go

Wikipedia


koba

ga­tu­nek an­ty­lo­py przy­po­mi­na­ją­cy nieco syl­wet­ką du­że­go je­le­nia, o sil­nych, sze­ro­ko roz­sta­wio­nych i sil­nie obrącz­ko­wa­nych ro­gach


SJP.pl


kobak

naz­wi­sko


SJP.pl


kobaki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie ko­sow­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Ko­ba­ki ( Кобаки) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ko­sow­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go.

W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w skła­dzie po­wia­tu ko­sow­skie­go wo­je­wództ­wa sta­ni­sła­wow­skie­go. W miej­sco­wo­ści sta­cjo­no­wa­ła pla­ców­ka Stra­ży Cel­nej „Ko­ba­ki”, a potem pla­ców­ka Stra­ży Gra­nicz­nej I linii „Ko­ba­ki”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kobacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Kabaki

Wiktionary


kobalamina

wi­ta­mi­na B12, za­wie­ra­ją­ca ko­balt; co­ba­la­mi­na


SJP.pl


kobalczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kobalt

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Co


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Co i licz­bie ato­mo­wej 27;

Wiktionary

Ko­balt (Co, co­bal­tum) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych ukła­du okre­so­we­go.

Ma 26 izo­to­pów z prze­dzia­łu mas 50–75. Trwa­ły jest tylko izo­top 59, który sta­no­wi 100% na­tu­ral­ne­go ko­bal­tu. Zo­stał od­kry­ty w roku 1735 przez Ge­or­ga Brand­ta.

Czy­sty ko­balt jest lśnią­cym, sre­brzy­stym me­ta­lem o włas­no­ściach fer­ro­ma­gne­tycz­nych. Jest sto­so­wa­ny jako do­da­tek do sto­pów ma­gne­tycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rów­ni­nach abi­sal­nych znaj­du­ją się złoża kon­kre­cji po­li­me­ta­licz­nych – brył zbu­do­wa­nych ze związ­ków man­ga­nu, niklu, że­la­za, ko­bal­tu, mie­dzi z do­miesz­ka­mi in­nych me­ta­li, bę­dą­ce obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia ze stro­ny ludzi pod kątem ich go­spo­dar­cze­go wy­ko­rzy­sta­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔbalt, AS: kobalt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobaltowiec m.

 czas. kobaltować ndk.

 przym. kobaltowy, kobaltawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Co

Wiktionary


kobaltowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca IX grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: ko­balt, rod i iryd


SJP.pl

Ko­bal­tow­ce

Wikipedia


kobaltowiec

każdy z trzech pier­wiast­ków che­micz­nych (ko­balt, rod, iryd) two­rzą­cych IX grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do dzie­wią­tej grupy ukła­du okre­so­we­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobalt mrz.

 przym. kobaltowy

Wiktionary


kobaltowoniebieski

nie­bie­ski o ko­bal­to­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ciem­no­nie­bie­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔbaltɔvɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: kobaltovõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary


kobaltowy

przy­miot­nik od: ko­balt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy ko­bal­tu, zwią­za­ny z ko­bal­tem, za­wie­ra­ją­cy ko­balt

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor ciem­no­nie­bie­ski, jas­no­gra­na­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mysz le­ża­ła bez drgnie­nia wśród pię­knej por­ce­la­ny i ape­tycz­nych ka­wał­ków tortu orze­cho­we­go, a żon­ki­le w ko­bal­to­wym wa­zo­nie skła­nia­ły nad nią ża­łob­nie swe ane­micz­ne głów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔbalˈtɔvɨ, AS: kobaltovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobalt mrz., kobaltyn mrz., kobaltowiec mrz., kobaltowość ż., kobaltowanie n.

 czas. kobaltować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jasnogranatowy

Wiktionary


kobaltron

bomba ko­bal­to­wa


SJP.pl


kobaltyn

mi­ne­rał, siar­czek ko­bal­tu i ar­se­nu; błyszcz ko­bal­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li, siar­czek ko­bal­tu i ar­se­nu;

Wiktionary

Ko­bal­tyn (co­bal­tyn, błyszcz ko­bal­tu) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li. Jest mi­ne­ra­łem rzad­kim.

Nazwa ko­bold (od złego ducha ko­bol­da) po­ja­wia się u Ba­sil­liu­sa (329–379) na okre­śle­nie krusz­ców, z któ­rych nie można było uzy­skać żad­ne­go me­ta­lu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kobaltynowy, kobaltowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszcz kobaltu

Wiktionary


kobayashi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ba­y­as­hi – ja­poń­skie naz­wi­sko
  • Ko­ba­y­as­hi – mia­sto w Pre­fek­tu­rze Miy­a­za­ki na Kiu­siu
  • Ai­ki­do Ko­ba­y­as­hi – szko­ła ai­ki­do
  • (3500) Ko­ba­y­as­hi – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Ko­ba­y­as­hi Maru - Prak­tycz­ne ćwi­cze­nie w uni­wer­sum Star Trek, spraw­dza­ją­ce za­cho­wa­nie ka­de­tów Gwiezd­nej Floty w sy­tu­a­cji bez wyj­ścia
  • Adam Ko­ba­y­as­hi – pol­ski ne­u­ro­log
  • Ai Ko­ba­y­as­hi – ja­poń­ska cur­ler­ka
  • Aimi Ko­ba­y­as­hi – ja­poń­ska pia­nist­ka
  • Celes Ko­ba­y­as­hi – ja­poń­ski bok­ser
  • Dawn Marie Ko­ba­y­as­hi – ja­maj­ska strzel­czy­ni
  • Hideo Ko­ba­y­as­hi – ja­poń­ski pi­sarz i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Hi­ro­ka­zu Ko­ba­y­as­hi – ja­poń­ski mistrz ai­ki­do

Wikipedia


kobczyk

ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nie­wiel­ki ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych

Wiktionary


kobdo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Mon­go­lii;

 (1.2) geogr. hy­drol. rzeka w Mon­go­lii;

Wiktionary

Kobdo ( Ховд, "Chowd") – mia­sto w Mon­go­lii, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na aj­ma­ku kob­do­skie­go, po­ło­żo­ne 1200 km na za­chód od sto­li­cy kraju Ułan Bator. Two­rzy od­dziel­ny somon o naz­wie Dżar­glant.

Po­ło­żo­ne na wy­so­ko­ści 1395 m n.p.m. nad rzeką Bu­jant gol. W 2010 roku li­czy­ło 29 tys. miesz­kań­ców; dla po­rów­na­nia, w 1969 było ich 12,4 tys.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔbdɔ, AS: kobdo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kobdoski

Wiktionary


kobdoski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kob­dem, do­ty­czą­cy Kobda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kobdo n.

Wiktionary


kobe

mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Zo­bacz też: Kobe Bry­ant.

Kobe (jap. 神戸市 "Kōbe-shi") – mia­sto por­to­we w Ja­po­nii, po­ło­żo­ne na wschod­nim wy­brze­żu wyspy Hon­siu ("Honshū") po­mię­dzy za­to­ką Osaka ("Ōsaka-wan") a łań­cu­chem ni­skich gór Rokkō ("Rokkō-san­kei") o dłu­go­ści 56 km. Ich czę­ścią jest pasmo rów­nież nie­wy­so­kich gór o naz­wie Tanjō-san­kei lub Tanjō-Ta­is­ha­ku. Naj­wyż­szym szczy­tem jest Rokkō (931 m).

Wikipedia


kobea

ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych; sę­po­ta


SJP.pl

Kobea, sę­po­ta ("Co­ba­ea" Cav.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych ("Po­le­mo­nia­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 18 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich z ob­sza­ru od Mek­sy­ku na pół­no­cy po We­ne­zu­e­lę i pół­noc­ne Chile. Są to szyb­ko ros­ną­ce ro­śli­ny pnące za­sied­la­ją wą­wo­zy, te­re­ny tra­wia­ste i za­ro­śla.

Wikipedia


kobecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ema­nu­el Ko­bec­ki (1863–1927) – dzia­łacz spo­łecz­no­ści ka­ra­im­skiej
  • Emil Ko­bec­ki (1868–1943) – dzia­łacz spo­łecz­no­ści ka­ra­im­skiej i urzęd­nik
  • Szy­mon Ko­bec­ki (1857–1933) – pol­ski poeta i dra­ma­turg ka­ra­im­skie­go po­cho­dze­nia
  • Szy­mon Ko­bec­ki (1911–1985) – li­tew­ski in­ży­nier, dra­ma­turg i poeta ka­ra­im­skie­go po­cho­dze­nia.

Wikipedia


kober

naz­wi­sko, m.in. Mar­cin Kober (ok. 1550-1598) - nad­wor­ny ma­larz kró­lów pol­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ame­lie Kober – nie­miec­ka snow­bo­ar­dzist­ka
  • Mar­cin Kober – ma­larz dzia­ła­ją­cy w Pol­sce
  • Marta Kober – ak­tor­ka ame­ry­kań­ska

Wikipedia


kobia

ryba at­lan­tyc­ka z ro­dzi­ny ra­chi­co­wa­tych obej­mu­ją­cej tylko jeden ga­tu­nek; ra­chi­ca


SJP.pl


kobiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kobiała

ko­szyk z łyka lub wi­kli­ny; ko­biał­ka


SJP.pl


kobiałczyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­biał­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobiałeczka ż., kobiałka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobiałeczka

Wiktionary


kobiałeczka

zdrob­nie­nie od: ko­biał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­biał­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔbʲjaˈwɛt͡ʃka, AS: kobʹi ̯au̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobiała ż., kobiałczyna ż., kobiałka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobiałczyna

Wiktionary


kobiałka

1. po­tocz­nie: nie­du­ży ko­szyk z łyka lub wi­kli­ny, z pa­łą­kiem;
2. ilość cze­goś, zwy­kle pro­duk­tów spo­żyw­czych, mie­szczą­ca się w takim ko­szy­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kan­cia­sty ko­szyk z za­pla­ta­nych pasów łyka, łupek lub wi­kli­ny, zwy­kle uży­wa­ny do owo­ców

 (1.2) pot. za­war­tość ko­biał­ki (1.1)

 (1.3) pot. żart. ko­bie­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­biał­ka – część mia­sta Mi­licz
  • Ko­biał­ka – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Bia­ło­łę­ka
  • Ko­biał­ka – ko­lo­nia wsi Niedź­wie­dzi­ce w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów
  • Ko­biał­ka – część wsi Stare Kras­no­dę­by w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Łódz­ki
  • Ko­biał­ki
  • Stare Ko­biał­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ci­na trzy­ma­ła ko­biał­kę pełną ma­śla­ków.

 (1.2) Roz­sy­pa­no na bla­cie trzy ko­biał­ki przy­nie­sio­nych tru­ska­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz.

:: zdrobn. kobiałczyna ż., kobiałeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łubianka, piekiełko

 (1.2) łubianka

 (1.3) kobieta

Wiktionary


kobidz

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Kra­jo­wy Oś­ro­dek Badań i Do­ku­men­ta­cji Za­byt­ków

Wiktionary


kobieciarstwo

po­tocz­nie: uga­nia­nie się za ko­bie­ta­mi; uwo­dzi­ciel­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uga­nia­nie się za ko­bie­ta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ga­łem, by oce­nił ów skan­dal. Po­wie­dział tylko, że to przy­gnę­bia­ją­ce, że cały po­czą­tek kam­pa­nii wy­bor­czej Billa Clin­to­na w USA zdo­mi­no­wa­ły twier­dze­nia nie­ma­ją­ce związ­ku z po­li­ty­ką (już wów­czas Clin­to­no­wi za­rzu­ca­no ko­bie­ciar­stwo).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobietka ż., kobieta ż., kobieciarz mos., kobiecina ż., kobiecinka ż., kobiecość ż.

 przysł. kobieco, po kobiecemu

 przym. kobiecy

Wiktionary


kobieciarz

męż­czyz­na lu­bią­cy obra­cać się w to­wa­rzy­stwie ko­biet, ma­ją­cy kon­tak­ty ero­tycz­ne z licz­ny­mi ko­bie­ta­mi; ba­biarz, flir­ciarz, roz­pust­nik, ba­wi­da­mek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na lu­bią­cy flir­ty z ko­bie­ta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój ko­le­ga jest nie­u­le­czal­nym ko­bie­cia­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈbʲjɛ̇t͡ɕaʃ, AS: kobʹi ̯ėćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobieta ż., kobietka ż., kobieciątko n., kobiecina ż., kobiecinka ż., kobiecisko n., kobieton m., kobieciarstwo n., kobiecość ż.

 przym. kobiecy

 przysł. kobieco, po kobiecemu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. casanova, donżuan, flirciarz, playboy, uwodziciel; książk. lew salonowy; książk. pogard. lowelas; książk. żart. kokiet; żart. albo iron. bawidamek; żart. pożeracz damskich serc, pożeracz niewieścich serc; pot. babiarz, czaruś, podrywacz; przest. bałamutnik, bałamut

Wiktionary


kobiecieć

sta­wać się po­dob­nym do ko­bie­ty, na­bie­rać cech ko­bie­cych


SJP.pl


kobiecina

ze współ­czu­ciem lub po­li­to­wa­niem o ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. z po­li­to­wa­niem, współ­czu­ciem, ra­czej ser­decz­nie o ko­bie­cie, zwy­kle wiej­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chod­ni­kiem szła ko­bie­ci­na, dźwi­ga­jąc cięż­kie pa­kun­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobieta ż., kobita ż., kobitka ż., kobiecość ż., kobieciarstwo n., kobieciarz m.

:: zdrobn. kobiecinka

 przym. kobiecy

 przysł. kobieco, po kobiecemu

Wiktionary


kobiecinka

zdrob­nie­nie od: ko­bie­ci­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ko­bie­ci­na

 (1.2) pot. bar­dzo niska drob­na ko­bie­ta, ge­ne­ral­nie star­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy okien­ku stała ko­bie­cin­ka ze zło­żo­ną pa­ra­sol­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobietka ż., kobieta ż., kobiecość ż., kobieciarstwo n., kobieciarz m., kobiecina ż.

 przym. kobiecy

 przysł. kobieco, po kobiecemu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobiecina

Wiktionary


kobiecisko

zgru­bie­nie od: ko­bie­ta; z po­li­to­wa­niem lub nie­chę­cią o ko­bie­cie; babus, bab­sko, babsz­tyl


SJP.pl


kobieciątko

żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie: ko­bie­ta miła, ale nie­zbyt mądra, nie ma­ją­ca żad­nych za­in­te­re­so­wań


SJP.pl


kobieco

przy­słó­wek

 (1.1) od: ko­bie­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈbʲjɛt͡sɔ, AS: kobʹi ̯eco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobieta ż., kobietka ż., kobieciątko n., kobiecina ż., kobiecinka ż., kobiecisko n., kobieton m., kobieciarstwo n., kobieciarz m., kobiecość ż., kobitka ż.

 przym. kobiecy

 przysł. po kobiecemu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po kobiecemu

Wiktionary


kobiecość

ogół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ko­bie­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ko­bie­ce

Wiktionary

Ko­bie­cość – po­ję­cie ab­strak­cyj­ne; poj­mo­wa­ne tra­dy­cyj­nie oz­na­cza względ­nie stałą cha­rak­te­ry­sty­kę obej­mu­ją­cą cechy, wy­gląd, za­in­te­re­so­wa­nia i za­cho­wa­nia, które ste­re­o­ty­po­wo były uwa­ża­ne za sto­sun­ko­wo bar­dziej ty­po­we dla ko­biet niż męż­czyzn. Współ­cze­śnie po­strze­ga­nie ko­bie­co­ści ule­gło prze­o­bra­że­niu i bar­dziej adek­wat­ne jest mó­wie­nie o róż­nych ty­pach ko­bie­co­ści, za­miast o ko­bie­co­ści jako po­je­dyn­czym i jed­no­rod­nym kon­cep­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­sły­cha­ny suk­ces Nowej He­lo­i­zy, apo­lo­gia mi­ło­ści, ko­bie­co­ści, uczuć, nie mogą jed­nak prze­sło­nić prze­sła­nia in­ne­go z dzieł wiel­kie­go ge­new­czy­ka - Emila, trak­ta­tu w pię­ciu księ­gach, poś­wię­co­ne­go wy­cho­wa­niu dzie­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobieta ż., kobietka ż., kobitka ż., kobieciątko n., kobiecina ż., kobiecinka ż., kobiecisko n., kobieton m., kobieciarstwo n., kobieciarz m.

 przym. kobiecy

 przysł. kobieco, po kobiecemu

Wiktionary


kobiecy

do­ty­czą­cy ko­bie­ty, wła­ści­wy ko­bie­cie, przez­na­czo­ny dla ko­bie­ty; dam­ski, żeń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­bie­ty, ko­bie­co­ści; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­bie­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obo­zie ko­bie­cym ist­nia­ły dwie pro­wi­zo­rycz­ne umy­wal­nie. Każda z nich mogła po­mie­ścić około czter­dzie­stu osób. Były one jed­nak z re­gu­ły zam­knię­te dla więź­nia­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈbʲjɛt͡sɨ, AS: kobʹi ̯ecy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobieta ż., kobietka ż., kobitka ż., kobieciątko n., kobiecina ż., kobiecinka ż., kobiecisko n., kobieton m., kobieciarstwo n., kobieciarz m., kobiecość ż.

 przysł. kobieco, po kobiecemu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) damski, żeński, babi, babski, niewieści

Wiktionary


kobiela

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­bie­la – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gm. Grod­ków
  • Ko­bie­la – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gm. Opa­to­wiec
  • Ko­bie­la – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gm. Ki­wi­ty
  • Ko­bie­la – 583 m n.p.m. szczyt w Gó­rach Wał­brzy­skich
  • Ko­bie­la, Bo­gu­mił – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Ko­bie­la, Do­ro­ta – pol­ska re­ży­ser­ka i sce­na­rzyst­ka
  • Ko­bie­la, Józef – dzia­łacz pań­stwo­wy, wi­ce­wo­je­wo­da sie­radz­ki
  • Ko­bie­la, Lud­wik – fol­klo­ry­sta, li­te­rat
  • Ko­bie­la, Łu­kasz – pol­ski gi­ta­rzy­sta i wo­ka­li­sta blu­e­so­wy

Wikipedia


kobielatka

ko­bie­lat­ka siwak, ko­bie­lat­ka ka­wo­wa - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny ko­bie­lat­ko­wa­tych


SJP.pl


kobielatkowate

o ce­chach ko­bie­lat­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

Ko­bie­lat­ko­wa­te (Anth­ri­bi­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i na­dro­dzi­ny ryj­kow­ców. Obej­mu­je około 3 ty­sią­ce ga­tun­ków. Do­ro­słe cha­rak­te­ry­zu­ją: wy­raź­nie od­dzie­lo­na warga górna oraz po­kry­wy od­sła­nia­ją­ce przy­najm­niej część py­gi­dium. Larwy naj­czę­ściej że­ru­ją na grzy­bach roz­kła­da­ją­cych drew­no, niek­tó­re są czę­ścio­wo dra­pież­ne.

Wikipedia


kobielatkowaty

o ce­chach ko­bie­lat­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


kobielice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­bie­li­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Za­krze­wo
  • Ko­bie­li­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. pszczyń­skim, w gmi­nie Su­szec
  • Ko­bie­li­ce – gro­ma­da w po­wie­cie pszczyń­skim

Wikipedia


kobielski

przy­miot­nik od: Ko­bie­la, Ko­bie­le Małe, Ko­bie­le Wiel­kie


SJP.pl


kobiera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ło­wicz. ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziel­no z ni ko­bie­ra!

Wiktionary


kobiercowy

przy­miot­nik od: ko­bie­rzec


SJP.pl


kobierczyk

mały ko­bie­rzec - ozdob­na tka­ni­na wy­ko­na­na z wełny lub jed­wa­biu


SJP.pl


kobierecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kobiernice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­bier­ni­ce (wil.: "Kyw­nik") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Po­rąb­ka. Miej­sco­wość po­ło­żo­na w dwóch me­zo­re­gio­nach Po­gó­rza Ślą­skie­go i Be­ski­du Ma­łe­go. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 52 i droga wo­je­wódz­ka nr 948.

Wikipedia


kobiernictwo

sztu­ka wyt­wa­rza­nia ko­bier­ców - ozdob­nych tka­nin wy­ko­na­nych z wełny lub jed­wa­biu


SJP.pl


kobierniczy

do­ty­czą­cy ko­bier­nict­wa - wyt­wa­rza­nia tka­nin de­ko­ra­cyj­nych


SJP.pl


kobiernieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­bier­na, zwią­za­ny z Ko­bier­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­chy pow­stań­ca spo­czę­ły na ko­bier­nień­skim cmen­ta­rzu pa­ra­fial­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobiernianin mos., kobiernianka ż., Kobierno n.

 przym. kobierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobierski

Wiktionary


kobiernik

1. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny tar­czow­ni­co­wa­tych;
2. ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny os­nu­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


kobierno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Opa­tó­wek;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­bier­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Opa­tó­wek
  • Ko­bier­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn
  • Ko­bier­no – gro­ma­da w po­wie­cie kro­to­szyń­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W 1292 roku odbył się w Ko­bier­nie zjazd do­stoj­ni­ków ksią­żę­cych, któ­rzy zgro­ma­dzi­li się tu, aby ra­dzić o zjed­no­cze­niu ro­zbi­tej dziel­ni­co­wo Pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobiernianin mos., kobiernianka ż.

 przym. kobiernieński, kobierski

Wiktionary


kobierski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­bier­na, zwią­za­ny z Ko­bier­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­chy pow­stań­ca spo­czę­ły na ko­bier­skim cmen­ta­rzu pa­ra­fial­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobiernianin mos., kobiernianka ż., Kobierno n.

 przym. kobiernieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobiernieński

Wiktionary


kobierzec

tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na jed­no­stron­na z wzo­rem or­na­men­tal­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wzo­rzy­sty dywan, szcze­gól­nie po­cho­dze­nia wschod­nie­go;

 (1.2) książk. przen. coś uło­żo­ne­go na po­dło­dze lub grun­cie na kształt ko­bier­ca (1.1)

Wiktionary

Ko­bie­rzec – jed­no­stron­na tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na po­cho­dze­nia wschod­nie­go. Wy­ko­rzy­sty­wa­na prze­de wszyst­kim jako ozdo­ba ścien­na. Za­wie­ra or­na­men­tal­ne wzory, co odróż­nia ją od tka­nin obraz­ko­wych – go­be­li­nów. Cha­rak­te­ry­stycz­ny ele­ment kul­tu­ry per­skiej, a także m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To wów­czas zna­la­zły się w Pol­sce wspa­nia­łe koń­skie rzędy, ko­bier­ce, dy­wa­ny, róż­ne­go ro­dza­ju uz­bro­je­nie ochron­ne, łuki z saj­da­ka­mi, broń palna i siecz­na - w tym rów­nież tu­rec­kie i per­skie sza­ble.

 (1.2) Las był cały w ko­bier­cach kwiet­nych, rozś­wie­go­ta­ny mło­dzie­żą pta­sią, a już owoc­ny, bo ja­god­ni­ki doj­rza­ły i bar­wi­ły zie­mię.

 (1.2) Miesz­kań­cy dziel­ni­cy przy­go­to­wu­ją kwia­to­wy ko­bie­rzec, po któ­rym przej­dzie pro­ce­sja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈbʲjɛʒɛt͡s, AS: kobʹi ̯ežec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dywan

 (1.2) dywan

Wiktionary


kobierzyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­bie­rzy­ce ( Ko­ber­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce.

Wikipedia


kobierzycki

przy­miot­nik od: Ko­bie­rzy­ce


SJP.pl


kobierzyn

1. wieś w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce;
3. dziel­ni­ca Kra­ko­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­bie­rzyn – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Lisia Góra
  • Ko­bie­rzyn – osada wsi Ro­ści­sze­wo w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Trąb­ki Wiel­kie
  • Ko­bie­rzyn – dziel­ni­ca Kra­ko­wa

Wikipedia


kobierzyński

przy­miot­nik od: Ko­bie­rzyn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­bie­rzy­nem, do­ty­czą­cy Ko­bie­rzy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kobierzyn m.

Wiktionary


kobieta

do­ro­sły czło­wiek płci żeń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­ro­sły czło­wiek płci żeń­skiej;

 (1.2) daw. obraź. osoba płci żeń­skiej

 (1.3) pot. żona lub dziew­czy­na

Wiktionary

Ko­bie­ta – do­ro­sła przed­sta­wi­ciel­ka ga­tun­ku "Homo sa­piens" o płci żeń­skiej. Przed osią­gnię­ciem do­ro­sło­ści czło­wiek płci żeń­skiej okre­śla­ny jest jako dziew­czy­na. Słowo „ko­bie­ta” może być uży­wa­ne w ję­zy­ku pol­skim na okre­śle­nie ludzi płci żeń­skiej bez wzglę­du na wiek (na przy­kład we wnio­sku o wy­da­nie do­wo­du oso­bi­ste­go DO/W/1).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sek­sizm życz­li­wy do­ty­czy wła­śnie prze­ko­nań o tym, że ko­bie­ty są wy­jąt­ko­we, wy­ma­ga­ją opie­ki i ochro­ny, są uzu­peł­nie­niem męż­czyz­ny, który bez ży­cio­wej part­ner­ki nie bę­dzie szczę­śli­wy.

 (1.3) Budzę się rano z moją ko­bie­tą u boku – wspa­nia­le. Czego chcieć wię­cej od życia…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈbʲjɛta, AS: kobʹi ̯eta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobiecość ż., kobieciarstwo n., kobieciarz mos.

:: zdrobn. kobietka ż., kobieciątko n., kobiecina ż., kobiecinka ż.

:: zgrub. kobiecisko n., kobieton mzw.

 przym. kobiecy

 przysł. kobieco, po kobiecemu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pani; przest. niewiasta, białogłowa; żart. babka, baba; pogard. babsko; reg. śl. żyńsko; symbol. ♀; skr. K

 (1.3) żona, pot. baba, moja

Wiktionary


kobieta-ryba

nimfa mor­ska, demon morza; sy­re­na


SJP.pl


kobietka

zdrob­nie­nie od: ko­bie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szczu­pła i drob­na ko­bie­ta

 (1.2) pieszcz. z sym­pa­tią o ko­bie­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aleją par­ko­wą szła drob­niut­ka ko­biet­ka z nies­for­nym jam­ni­kiem.

 (1.2) Z Baśki fajna ko­biet­ka, cho­ciaż już jej stu­knę­ła czter­dzie­cha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobieta ż., kobiecość ż., kobieciarstwo n., kobieciarz mos., kobieciątko n., kobiecina ż., kobiecinka ż., kobiecisko n., kobieton mzw.

 przym. kobiecy

 przysł. kobieco, po kobiecemu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kobieta; pot. kobitka

Wiktionary


kobietobójstwo

ce­lo­we za­bi­cie ko­bie­ty lub dziew­czy­ny ze wzglę­du na jej płeć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) krym. za­bój­stwo ko­bie­ty lub dziew­czyn­ki z po­wo­du jej płci, mor­der­stwo mo­ty­wo­wa­ne mi­zo­gi­nią lub prze­moc wobec ko­biet o cha­rak­te­rze śmier­tel­nym

Wiktionary

Ko­bie­to­bój­stwo – zbrod­nia nie­na­wi­ści sze­ro­ko de­fi­nio­wa­na jako „ce­lo­we za­bi­ja­nie ko­biet lub dziew­cząt, ze wzglę­du na ich płeć”, choć de­fi­ni­cje róż­nią się w za­leż­no­ści od kon­tek­stu kul­tu­ro­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kobietobójca m., kobietobójczyni ż.

 przym. kobietobójczy

Wiktionary


kobieton

po­tocz­nie: ko­bie­ta przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem męż­czyz­nę; baba-chłop, ba­bo­chłop, chło­po­ba­ba


SJP.pl


kobijczyk

miesz­ka­niec Kobe


SJP.pl


kobijka

miesz­kan­ka Kobe


SJP.pl


kobijski

→ Kobe


SJP.pl

Patrz:

Kobe

kobita

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: ko­bie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. ko­bie­ta

 (1.2) żart. żona, part­ner­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod skle­pem stały ja­kieś ko­bi­ty i gło­śno roz­ma­wia­ły.

 (1.2) Przyj­dzie do nas Janek z ko­bi­tą i dzie­cia­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobieta ż.

:: zdrobn. kobitka

Wiktionary


kobitka

zdrob­nie­nie od: ko­bi­ta; po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o mło­dej, atrak­cyj­nej ko­bie­cie, dziew­czy­nie; laska, la­secz­ka, lala


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. zdrobn. od: ko­bi­ta (zwy­kle w zna­cze­niu ko­bie­ta)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Sły­sza­łem, że pa­ra­do­wał pan ostat­nio z jakąś nie­złą ko­bit­ką – dodał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobiecina ż., kobita ż., kobieta ż., kobiecość ż.

 przym. kobiecy

 przysł. kobieco

Wiktionary


kobiór

wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. pod­biał

Wiktionary

Ko­biór (niem. "Ko­bier") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim, sie­dzi­ba jed­no­wio­sko­wej gminy Ko­biór.

Wikipedia


kobiórski

→ Ko­biór


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­bió­ra, zwią­za­ny z Ko­bió­rem

Wiktionary

Patrz:

Kobiór

Przykłady

 (1.1) Wy­bie­rze­my się na grzy­by do ko­biór­skie­go lasu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kobiór mrz., kobiórzanin mos., kobiórzanka ż.

Wiktionary


kobiórzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­bió­ra

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ko­bió­ra, uro­dzo­na w Ko­bió­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Olaf wcale nie jest ro­do­wi­tym ko­bió­rza­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kobiór mrz.

:: fż. kobiórzanka ż.

 przym. kobiórski

Wiktionary


kobiórzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­bió­ra

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ko­bió­ra, uro­dzo­na w Ko­bió­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pani Maria jest ko­bió­rzan­ką z uro­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kobiór mrz.

:: fm. kobiórzanin mos.

 przym. kobiórski

Wiktionary


koblacja

kon­tro­lo­wa­na abla­cja, za­bieg sto­so­wa­ny w le­cze­niu be­zde­chu sen­ne­go


SJP.pl


koblencja

mia­sto w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, przy uj­ściu rzeki Mo­ze­li do Renu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, u uj­ścia Mo­ze­li do Renu;

Wiktionary

Ko­blen­cja (niem. "Ko­blenz", fr. "Co­blen­ce"; do 1926 r. "Co­blenz") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, sie­dzi­ba po­wia­tu Mayen-Ko­blenz, port rzecz­ny u uj­ścia Mo­ze­li do Renu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koblencjanin mos., koblencjanka ż.

 przym. koblencki

Wiktionary


koblencjanin

miesz­ka­niec Ko­blen­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­blen­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koblencja ż.

:: fż. koblencjanka ż.

 przym. koblencki

Wiktionary


koblencjanka

miesz­kan­ka Ko­blen­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kol­ben­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koblencja ż.

:: fm. koblencjanin mos.

 przym. koblencki

Wiktionary


koblencki

przy­miot­nik od: Ko­blen­cja, mia­sto w za­chod­niej czę­ści Nie­miec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­blen­cją, do­ty­czą­cy Ko­blen­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koblencja ż., koblencjanin mos., koblencjanka ż.

Wiktionary


kobo

mo­ne­ta uży­wa­na w Ni­ge­rii, jedna setna nairy


SJP.pl

Kobo – drob­na mo­ne­ta ni­ge­ryj­ska wpro­wa­dzo­na w 1973 r. jako 1/100 nairy.

Wikipedia


kobold

w mi­to­lo­gii ger­mań­skiej: opie­kuń­czy du­szek strze­gą­cy skar­bów po­dziem­nych, miesz­ka­ją­cy także w do­mach


SJP.pl

Ko­bold, ko­balt – ka­rze­łek, du­szek, zło­śli­wy do­mo­wy kras­nal lub gnom pil­nu­ją­cy po­dziem­nych skar­bów.

Wikipedia


kobra

1. ro­dzaj ja­do­wi­te­go węża z ro­dzi­ny zdrad­ni­co­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy Azję i Afry­kę, wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach;
2. kobra in­dyj­ska - ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny zdrad­ni­co­wa­tych, jeden z naj­bar­dziej zna­nych węży ja­do­wi­tych, osią­ga­ją­cy do 2 me­trów dłu­go­ści, za­miesz­ku­ją­cy Azję, Taj­wan i Ar­chi­pe­lag Ma­laj­ski; naja in­dyj­ska, oku­lar­nik, oku­lar­nik in­dyj­ski;
3. po­tocz­nie: te­le­wi­zyj­ny spek­takl kry­mi­nal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. duży i ja­do­wi­ty wąż za­miesz­ku­ją­cy tro­pi­kal­ne i pu­styn­ne te­re­ny Azji i Afry­ki;

 (1.2) pot. kry­mi­nal­ny spek­takl w te­le­wiz­ji

 (1.3) lotn. jedna z akro­ba­cji lot­ni­czych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kobry – grupa węży z ro­dzi­ny zdrad­ni­co­wa­tych
  • kobra – Naja mos­sam­bi­ca
  • kobra – Naja ka­tien­sis
  • kobra – Naja pal­li­da
  • kobra (akro­ba­cja lot­ni­cza) – fi­gu­ra w akro­ba­cji lot­ni­czej
  • Kobra – po­pu­lar­na nazwa pol­skie­go te­le­wi­zyj­ne­go Te­a­tru Sen­sa­cji
  • Kobra – wo­ka­li­sta ze­spo­łu Ko­bra­noc­ka
  • Kobra – pol­ski raper
  • Kobra – Po­mor­skie Za­kła­dy Prze­my­słu Skó­rza­ne­go „Kobra” w Byd­go­szczy (1876-1992)
  • Kobra – film z 1986 roku
  • Kobra – po­wieść Fre­de­ric­ka For­syt­ha z 2011 roku
  • Kobra – po­wieść Deona Me­y­e­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jad kobry kró­lew­skiej jest w sta­nie zabić czło­wie­ka w ciągu kil­ku­na­stu minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔbra, AS: kobra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okularnik

Wiktionary


kobranocka

Ko­bra­noc­ka – pol­ski ze­spół roc­ko­wy pow­sta­ły w roku 1985 w To­ru­niu. Ze­spół po­cząt­ko­wo na­zy­wał się La­ta­ją­cy Pi­su­ar. Nie­dłu­go po de­biu­cie na­gra­nia Ko­bra­noc­ki po­ja­wi­ły się na an­te­nie Roz­gło­śni Har­cer­skiej. W la­tach 1986–2005 ze­spół sze­ścio­krot­nie wy­stą­pił na fe­sti­wa­lu w Ja­ro­ci­nie. Gra mu­zy­kę od­wo­łu­ją­cą się do punk rocka z mocno pa­cy­fi­stycz­ny­mi tek­sta­mi. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną tek­stów Ko­bra­noc­ki (pi­sa­nych zwy­kle przez An­drze­ja Mi­cho­rzew­skie­go) jest ich ab­strak­cyj­na me­ta­fo­ry­ka.

Wikipedia


kobryń

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Ko­bryń ( Ко́брын, "Ko­bryn", Кобрин, ‏קאברין‎, "Ko­brin") – mia­sto w za­chod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si, po­ło­żo­ne na Po­le­siu, przy po­łą­cze­niu Ka­na­łu Dniepr-Bug z rzeką Mu­cha­wiec. Do 1939 roku w Pol­sce. Leży obok głów­nej drogi War­sza­wa – Mińsk – Mosk­wa (M1 E30), około 50 km od gra­ni­cy z Pol­ską. Liczy 51,2 tys. miesz­kań­ców (2010); Prze­mysł pre­cy­zyj­ny, me­ta­lo­wy, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, spo­żyw­czy oraz lekki; węzeł dro­go­wy, mu­ze­um.

Wikipedia


kobryński

→ Ko­bryń (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


kobrzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kobuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kon­tro­ler bi­le­tów

Wiktionary


kobulecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­bu­le­ti, do­ty­czą­cy Ko­bu­le­ti

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kobuleti n.

Wiktionary


kobuleti

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Gruz­ji, w Adża­rii, nad Mo­rzem Czar­nym;

Wiktionary

Ko­bu­le­ti (gruz. ქობულეთი) – mia­sto w Gruz­ji, w Adża­rii, nad Mo­rzem Czar­nym, ok. 25 km na pół­noc­ny wschód od Ba­tu­mi. Mia­sto jest sie­dzi­bą gminy Ko­bu­le­ti.

Ko­bu­le­ti to dru­gie naj­lud­niej­sze mia­sto w Adża­rii, we­dług da­nych z 2014 roku za­miesz­ku­je je 16 546 ludzi. Mia­sto roz­cią­ga się na od­cin­ku 12 km wzdłuż wy­brze­ża Morza Czar­ne­go. Mia­sto jest uz­dro­wi­skiem – leczy się tu cho­ro­by ukła­du krą­że­nia, ner­wo­we­go i od­de­cho­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kobulecki

Wiktionary


kobura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zob. ka­bu­ra.

Wiktionary


koburg

mia­sto w Niem­czech; Co­burg


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maria Ko­burg – kró­lo­wa Ru­mu­nii
  • Ko­bur­go­wie – dy­na­stia (wła­ści­wie bocz­na linia dy­na­stii Wet­ty­nów)
  • Ko­burg – pałac
  • Ko­burg – willa

Wikipedia


koburgowie

dy­na­stia nie­miec­ka


SJP.pl


koburski

przy­miot­nik od: Ko­burg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Co­bur­giem (Ko­bur­giem) (mia­stem w Niem­czech)

 (1.2) zwią­za­ny z dy­na­stią Ko­bur­gów

Wiktionary


kobus

naz­wi­sko


SJP.pl

Kobus – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia


kobusiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kobuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kobuwirus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ko­bu­vi­rus|ref=tak., wirus z ro­dzi­ny pi­kor­na­wi­ru­sów wy­wo­łu­ją­cy bie­gun­ki u ludzi i zwie­rząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dane sta­ty­stycz­ne do­wo­dzą, że ist­nie­je zna­mien­na ko­re­la­cja mię­dzy wy­stę­po­wa­niem u świń bie­gun­ki i izo­la­cją ko­bu­wi­ru­sa z przy­pad­ku cho­ro­bo­we­go.

Wiktionary


kobuz

chro­nio­ny ptak z ro­dzi­ny so­ko­łów, dra­pież­ny, wiel­ko­ścią zbli­żo­ny do go­łę­bia, daw­niej uży­wa­ny do po­lo­wań; sokół kobuz, sokół leśny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Falco sub­bu­teo|ref=tak., ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych;

Wiktionary

Kobuz, sokół kobuz, sokół leśny, so­ko­lik drze­wiec ("Falco sub­bu­teo") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych (Fal­co­ni­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔbus, AS: kobus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sokół leśny, sokolik drzewiec

Wiktionary


kobuzi

przy­miot­nik od: kobuz


SJP.pl


kobylanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­by­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­by­lan­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gru­dziądz
  • Ko­by­lan­ka – część wsi Wie­chu­ci­ce w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Sie­radz
  • Ko­by­lan­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce
  • Ko­by­lan­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Dobre
  • Ko­by­lan­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo
  • Ko­by­lan­ka – osada leśna w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Stą­por­ków
  • Ko­by­lan­ka – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ko­by­lan­ka
  • Ko­by­lan­ka – gmina w po­wie­cie star­gardz­kim
  • Ko­by­lan­ka – gro­ma­da w po­wie­cie gor­lic­kim
  • Ko­by­lan­ka – gro­ma­da w po­wie­cie star­gardz­kim
  • Ko­by­lan­ka – potok pły­ną­cy przez Do­li­nę Ko­by­lań­ską na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Ko­by­lan­ka – rzeka, do­pływ Mo­drze­jo­wian­ki, w woj. ma­zo­wiec­kim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kobyle m.

:: fm. kobylanin m.

 przym. kobylski

Wiktionary


kobylarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kobylarz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­by­larz – nie­wiel­ka tra­wia­sta ró­wień w gór­nej czę­ści Do­li­ny Mię­tu­siej w pol­skich Ta­trach Za­chod­nich. Jest to po­lan­ka na wy­so­ko­ści około 1430 m n.p.m., na wschod­nich zbo­czach do­li­ny, po­ni­żej Ko­by­la­rzo­wej Turni i Za­gon­nej Turni. Od za­chod­niej i po­łud­nio­wej stro­ny pod­cię­ta jest ur­wi­skiem Ko­by­la­rzo­wej Ka­zal­ni­cy opa­da­ją­cym do Wan­tu­li i Wiel­kiej Świ­stów­ki.

Wikipedia


kobylasty

nad­mier­nie duży, niez­grab­ny


SJP.pl


kobylański

przy­miot­nik od: Ko­by­lan­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­by­lań­ski
  • Jakub Ko­by­lań­ski
  • Jan Ko­by­lań­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Krzysz­tof Ko­by­lań­ski

Wikipedia


kobylec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­by­lec – część wsi Ko­cie­rzew Pół­noc­ny w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy
  • Ko­by­lec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Ko­by­lec – część wsi Ja­wi­szo­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Brze­szcze
  • Ko­by­lec – część wsi Żu­raw­ni­ki w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Złota
  • Ko­by­lec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec
  • Ko­by­lec – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Ko­by­lec, w woj. wiel­ko­pol­skim, w Pol­sce
  • Ko­by­lec – góra w Su­de­tach Środ­ko­wych w Gó­rach So­wich
  • Ko­by­lec (Кобилець) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kow­skim

Wikipedia


kobyli

1. zwią­za­ny z ko­by­łą, do­ty­czą­cy ko­by­ły (do­ro­sła sa­mi­ca konia);
2. wiel­ki, ogro­my


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­by­ły; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ko­by­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad­le­cia­ły szpo­nia­ste pta­szy­ska i po­roz­ry­wa­ły ko­by­le tru­chło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈbɨlʲi, AS: kobylʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobyła ż., kobyłka ż.

Wiktionary


kobylice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­by­li­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Ko­by­li­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Cisek
  • Ko­by­li­ce – ina­czej ko­by­li­na ro­dzaj przesz­ko­dy uży­wa­nej do obro­ny i for­ty­fi­ka­cji
  • Ko­by­li­ce – gmina w Cze­chach, w po­wie­cie Hra­dec Králové, w kraju hra­dec­kim

Wikipedia


kobyliczka

1. niski pło­tek skła­da­ją­cy się ze słup­ków i po­przecz­nej ba­rie­ry;
2. ko­by­licz­ka pnio­wa - mu­chów­ka z ro­dzi­ny ko­by­licz­ko­wa­tych


SJP.pl


kobyliczkowate

o ce­chach ko­by­licz­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


kobyliczkowaty

o ce­chach ko­by­licz­ko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


SJP.pl


kobylin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa sze­re­gu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­by­lin – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­by­lin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak przy in­nych klasz­to­rach ber­nar­dyń­skich, tak też w Ko­by­li­nie ist­nia­ło kilka bractw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈbɨlʲĩn, AS: kobylʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobylinianin mos., kobylinianka ż.

 przym. kobyliński

Wiktionary


kobylin-borzymy

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­by­lin-Bo­rzy­my – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Ko­by­lin-Bo­rzy­my.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­by­lin-Bo­rzy­my, na­stęp­nie gminy Ko­by­lin-Bo­rzy­my.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia


kobylinek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­by­li­nek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Pło­nia­wy-Bra­mu­ra
  • Ko­by­li­nek – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Prost­ki

Wikipedia


kobylinianin

miesz­ka­niec Ko­by­li­na lub Ko­by­li­na-Bo­rzym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­by­li­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ko­by­li­na, uro­dzo­na w Ko­by­li­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wie­dzia­łaś, że Bro­nek jest ro­do­wi­tym ko­by­li­nia­ni­nem?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kobylin mrz.

:: fż. kobylinianka ż.

 przym. kobyliński

Wiktionary


kobylinianka

miesz­kan­ka Ko­by­li­na lub Ko­by­li­na-Bo­rzym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­by­li­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ko­by­li­na, uro­dzo­na w Ko­by­li­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość ko­by­li­nia­nek robi za­ku­py w tym pa­wi­lo­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kobylin mrz.

:: fm. kobylinianin mos.

 przym. kobyliński

Wiktionary


kobylisko

zgru­bie­nie od: ko­by­ła; ko­byl­sko


SJP.pl


kobyliński

przy­miot­nik od: Ko­by­lin, Ko­by­lin-Bo­rzy­my


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­by­li­na, zwią­za­ny z Ko­by­li­nem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ko­by­liń­ski - pol­ski ar­ty­sta sce­nicz­ny, lider ze­spo­łu „An­dru­sy”, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • An­drzej Ko­by­liń­ski (du­chow­ny) - pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki.
  • Józef Ko­by­liń­ski - pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki i spo­łecz­nik, ka­no­nik ho­no­ro­wy ka­li­skiej ka­pi­tu­ły ko­le­giac­kiej, pro­boszcz pa­ra­fii św. Wita w Tu­lisz­ko­wie,
  • Kac­per Ko­by­liń­ski - pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki i spo­łecz­nik, ka­no­nik ho­no­ro­wy ka­li­skiej ka­pi­tu­ły ko­le­giac­kiej, pro­boszcz pa­ra­fii św. Wa­wrzyń­ca w Słup­cy, dzie­kan słu­pec­ki
  • Lech Ko­by­liń­ski – pol­ski na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bu­do­wy okrę­tów
  • Ma­ciej Ko­by­liń­ski – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Mi­chał Ko­by­liń­ski - pol­ski na­u­czy­ciel, spo­łecz­nik, po­rucz­nik re­zer­wy pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Piotr Ko­by­liń­ski - pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, dzia­łacz spo­łecz­ny i nie­pod­le­gło­ścio­wy, hi­sto­ryk, pu­bli­cy­sta, tłu­macz; pra­łat ka­pi­tu­ły ka­li­skiej, pro­boszcz pa­ra­fii św. Anny w Błasz­kach
  • Szy­mon Ko­by­liń­ski – pol­ski gra­fik, ry­sow­nik, ka­ry­ka­tu­rzy­sta, sa­ty­ryk, hi­sto­ryk, sce­no­graf
  • Ta­de­usz Ko­by­liń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Ta­de­usz Ko­by­liń­ski – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mło­dzież zbie­ra­ła się na ko­by­liń­skim rynku tuż po godz. 15:00.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kobylin mrz., kobylinianin mos., kobylinianka ż.

Wiktionary


kobylińsko-borzymski

→ Ko­by­lin-Bo­rzy­my


SJP.pl

Patrz:

Kobylin-Borzymy

kobylnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. szczyt na Po­gó­rzu Roż­now­skim


SJP.pl

Ko­byl­ni­ca (kaszb. "Kòbëlnica", Ku­blitz) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­byl­ni­ca, bez­poś­red­nio gra­ni­czą­ca ze Słup­skiem.

Ko­byl­ni­ca jest po­ło­żo­na przy dro­dze kra­jo­wej nr 21 oraz na pół­noc­nym za­cho­dzie przy dro­dze kra­jo­wej nr 6.

Wikipedia


kobylnicki

przy­miot­nik od: Ko­byl­ni­ca


SJP.pl


kobylniczanin

miesz­ka­niec Ko­byl­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kobylniczanka

miesz­kan­ka Ko­byl­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kobylniki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Wą­sosz
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Ślą­ska
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Wy­szo­gród
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Wi­śli­ca
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ro­kiet­ni­ca
  • Ko­byl­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Obrzyc­ko

Wikipedia


kobylno

Ko­byl­no (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Ko­byll­no) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Łub­nia­ny. Miej­sco­wość zaj­mu­je 670 hm2 (w tym 209 hm2, ok. 31%, to lasy) i miesz­ka w niej 218 ludzi (stan na 2002 rok); jest po­ło­żo­na ok. 20 km w kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim od Opola. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie opol­skim.

Wikipedia


kobylogórski

przy­miot­nik od: Ko­by­la Góra


SJP.pl


kobylski

naz­wi­sko


SJP.pl


kobylsko

zgru­bie­nie od: ko­by­ła; ko­by­li­sko


SJP.pl


kobysewo

Ko­by­se­wo, do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub­skim Kòbùsewò (niem. Ko­bis­sau) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Przod­ko­wo. Leży w po­bli­żu trasy drogi wo­je­wódz­kiej nr 224. Wieś cha­rak­te­ry­zu­je się dużym stop­niem zur­ba­ni­zo­wa­nia. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


kobyła

1. sa­mi­ca konia; klacz;
2. po­tocz­nie: rzecz lub osoba duża, cięż­ka i niez­grab­na; lan­da­ra, ko­lu­bry­na, krowa, krów­sko;
3. po­tocz­nie: utwór li­te­rac­ki ma­ją­cy wiel­kie roz­mia­ry;
4. śro­do­wi­sko­wo: eg­za­min, do któ­re­go trze­ba opa­no­wać dużą par­tię ma­te­ria­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. klacz, sa­mi­ca konia

 (1.2) pot. rzecz, szcze­gól­nie utwór li­te­rac­ki, o bar­dzo du­żych roz­mia­rach

 (1.3) środ. uczn. stud. przed­miot o wiel­kiej ob­ję­to­ści ma­te­ria­łu; eg­za­min z tego przed­mio­tu

 (1.4) pot. pejor. ko­bie­ta du­że­go wzro­stu, niez­grab­na, bez wdzię­ku

 (1.5) daw. przen. bot. ga­tu­nek śliw­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­by­ła – sa­mi­ca konia, zo­bacz: klacz
  • Ko­by­ła – szczyt w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Ko­by­ła – szczyt w Gó­rach Izer­skich
  • Ko­by­ła – szczyt w Kar­pa­tach Wschod­nich
  • Ko­by­ła – wznie­sie­nie w Gó­rach Ka­czaw­skich
  • Ko­by­ła – grzbiet w po­łud­nio­wo-wschod­niej grani By­strej w Ta­trach
  • Ko­by­ła – wznie­sie­nie re­glo­we w Ta­trach Wy­so­kich
  • Ko­by­ła – szczyt w Gó­rach Bial­skich w Su­de­tach Wschod­nich
  • Ko­by­ła (Ko­bel­was­ser), potok na Ko­by­lej Łące w po­bli­żu Hali Izer­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dzie­cia­kom i mło­dzie­ży pod­su­wa się nudne ko­by­ły za­miast in­te­re­su­ją­cych ksią­żek.

 (1.3) Tak jest na każ­dej uczel­ni. Wszę­dzie są „ko­by­ły”, któ­rych nie zdasz ina­czej jak tylko po­przez ucz­ci­wą i so­lid­ną naukę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈbɨwa, AS: kobyu̯a

Wiktionary

Powiązane:

:: zdrobn. kobyłka ż.

 przym. kobyli, kobylasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klacz

Wiktionary


kobyłczanin

miesz­ka­niec Ko­był­ki


SJP.pl


kobyłczanka

miesz­kan­ka Ko­był­ki


SJP.pl


kobyłecki

→ Ko­był­ka (mia­sto w Pol­sce); ko­był­kow­ski


SJP.pl


kobyłka

1. zdrob­nie­nie od: ko­by­ła;
2. ro­dzaj kozła, pro­ste na­rzę­dzie do pod­trzy­my­wa­nia rusz­to­wań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­by­ła

 (1.2) środ. bu­dow­la­ne pod­po­ra w kształ­cie li­te­ry A do pod­trzy­my­wa­nia po­mo­stów lub rusz­to­wań

 (1.3) daw. przen. węzeł

 (1.4) daw. przen. mo­stek na skrzyp­cach

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­był­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ko­był­ka – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej, ok. 17 km od cen­trum War­sza­wy w kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim na Ni­zi­nie Ma­zo­wiec­kiej.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 28 339 miesz­kań­ców, będąc 20. naj­lud­niej­szym mia­stem w wo­je­wództ­wie. Obec­nie z da­nych na dzień 22 maja 2025 r. wy­ni­ka, że mia­sto liczy 28 599 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rabin kazał za­prząc ko­był­kę do bryki i po­je­chał do stol­ni­ka.

 (1.2) Ma­la­rze wspar­li rusz­to­wa­nie na ko­był­kach i za­czę­li ma­lo­wać sufit sali ko­min­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobyła ż.

 przym. kobyli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) konik

Wiktionary


kobyłkowski

→ Ko­był­ka (mia­sto w Pol­sce); ko­by­łec­ki


SJP.pl


kobza

ro­dzaj lutni, czę­sto my­lo­nej z du­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. lu­do­wy in­stru­ment stru­no­wy;

 (1.2) pot. muz. dudy gó­ral­skie

Wiktionary

Kobza – dawny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych, ro­dzaj lutni z krót­ką szyj­ką o mocno wy­pu­kłym kor­pu­sie re­zo­nan­so­wym. Stru­ny szar­pie się plek­tro­nem. Kobza przez­na­czo­na do gry so­lo­wej ma 2–6 strun me­ta­lo­wych lub je­li­to­wych (czę­sto mie­sza­nych); uży­wa­na do akom­pa­nia­men­tu ma 8–12 strun je­li­to­wych (niż­szych) i me­ta­lo­wych (wyż­szych), stro­jo­nych po dwie w uni­so­nie lub w ok­ta­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kobzar mos., kobziarz mos.

 przym. kobzarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dudy, koza

Wiktionary


kobzarski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do kob­za­ra lub kob­za­rza

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy kob­za­ra lub kob­za­rza, zwią­za­ny z kob­za­rem lub kob­za­rzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kobza ż., kobzar mos., kobzarz mos.

Wiktionary


kobziarz

osoba gra­ją­ca na kob­zie (rów­nież na du­dach, gdyż kobzą zwy­cza­jo­wo - niek­tó­rzy sądzą, że nie­po­praw­nie - na­zy­wa się dudy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na kob­zie

Wiktionary

Zo­bacz też: Kob­ziarz (tom wier­szy).

Kob­ziarz ( Кобзар) – na Ukra­i­nie lu­do­wy śpie­wak wy­ko­nu­ją­cy pie­śni pa­trio­tycz­ne i akom­pa­niu­ją­cy sobie na kob­zie. Kob­ziarz to także błęd­na nazwa mu­zy­ka gra­ją­ce­go na du­dach. Na wschod­nich zie­miach Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów kob­zia­rza­mi na­zy­wa­no nie­kie­dy lir­ni­ków gra­ją­cych na lirze kor­bo­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kobza ż.

Wiktionary


koc

1. gruba, cie­pła tka­ni­na uży­wa­na do przy­kry­cia; pled
2. ro­dzaj sieci słu­żą­cej do po­ło­wu ryb pod lodem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruba tka­ni­na, zwy­kle weł­nia­na, naj­czę­ściej w kształ­cie pro­sto­ką­ta, słu­żą­ca do okry­wa­nia w celu ochro­ny przed zim­nem

 (1.2) ryb. sieć wy­ko­na­na z mat trzci­no­wych do ło­wie­nia ryb pod lodem

 (1.3) hist. w pra­wie pol­skim: ro­dzaj za­kła­du wno­szo­ne­go na rzecz sę­dzie­go;

 (1.4) hist. błam fu­trza­ny

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. dywan

 (1.6) daw. uczn. stud. gw-pl|War­sza­wa. ocena nie­do­sta­tecz­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koc – gruba tka­ni­na uży­wa­na jako przy­kry­cie
  • koc ga­śni­czy
  • koc prze­ciww­strzą­so­wy → folia NRC
  • Adam Koc (1891–1969) – pol­ski woj­sko­wy i po­li­tyk
  • Bar­ba­ra Koc (1925–2013) – pol­ska li­te­ra­tu­roz­naw­czy­ni
  • Fran­ci­szek Koc (ur. 1983) – pol­ski du­chow­ny sta­ro­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Józef Koc – pol­ski agro­nom
  • Leon Koc (1892–1959) – pol­ski woj­sko­wy
  • Maria Koc (ur. 1964) – pol­ska po­li­tyk i urzęd­nicz­ka sa­mo­rzą­do­wa
  • Mar­ty­na Koc (1913–1983) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Mi­ko­łaj Józef Koc – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Ste­fan Koc (1909–1961) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, funk­cjo­na­riusz apa­ra­tu bez­pie­czeń­stwa PRL

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pie­lę­gniar­ka otu­li­ła cho­re­go kocem.

 (1.1) Po uzy­ska­niu zgody mamy, pew­ne­go po­po­łud­nia przy­ja­ciół­ki za­ta­szczy­ły na wieżę pie­cyk elek­trycz­ny, ma­te­rac dmu­cha­ny, koce, lampę, adap­ter „Mi­ster Hit”, stos płyt, gar­nek, grzał­kę do wody, pacz­kę her­ba­ty, cu­kier, ły­żecz­ki, kubki – no, i oczy­wi­ście, książ­ki i ze­szy­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔt͡s, AS: koc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocówa ż.

:: zdrobn. kocyk m.

 przym. kocowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kocz

Wiktionary


kocaj

naz­wi­sko


SJP.pl


kocaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ko­can­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocanka ż.

Wiktionary


kocanka

1. ro­dzaj ro­ślin ziel­nych lub pół­krze­wów z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), ma­ją­cych ko­szycz­ki kwia­to­we o kwia­tach rur­ko­wa­tych oraz o barw­nych, su­chych list­kach okry­wy; su­cho­łu­ska, such­lin;
2. ko­can­ka pia­sko­wa - po­spo­li­ta w Pol­sce ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), o ca­ło­brze­gich, szaro owło­sio­nych li­ściach i żół­tych lub po­ma­rań­czo­wych ko­szycz­kach, za­sy­cha­ją­cych, o wła­ści­wo­ściach lecz­ni­czych; nie­śmier­tel­nik żółty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­can­ka jest ro­śli­ną lecz­ni­czą i ozdob­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈt͡sãnka, AS: kocãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. kocaneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieśmiertelnik

Wiktionary


kocankowy

→ ko­can­ka


SJP.pl

Patrz:

kocanka

kocanowo

Ko­ca­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska.

Wieś kró­lew­ska "Ko­czo­no­wo" na­le­żą­ca do sta­ro­stwa po­bie­dzi­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie gnieź­nień­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

W I poł. XIX wieku była to wieś i fol­wark po­ło­żo­ny w po­wie­cie średz­kim z 24 do­ma­mi i 193 miesz­kań­ca­mi (wśród któ­rych było 72 anal­fa­be­tów). Miesz­ka­li tu za­rów­no ewan­ge­li­cy (121 osób), jak i ka­to­li­cy (72).

Wikipedia


kocborowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Koc­bo­ro­wo (dziel­ni­ca Sta­ro­gar­du Gdań­skie­go)
  • Wo­je­wódz­ki Szpi­tal dla Psy­chicz­nie Cho­rych „Koc­bo­ro­wo”

Wikipedia


kocborowski

→ Koc­bo­ro­wo


SJP.pl

Patrz:

Kocborowo

kocczanin

miesz­ka­niec Kocka


SJP.pl


kocczanka

miesz­kan­ka Kocka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kocka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kock m.

:: fm. kocczanin m.

 przym. kocki

Wiktionary


kocemba

naz­wi­sko


SJP.pl


kocender

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łazik, wę­dro­wiec

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dow­cip­niś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kocynder

 (1.2) kocynder

Wiktionary


koch

naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­xan­der Koch – bel­gij­ski wio­ślarz
  • An­drea Koch-Ben­ve­nu­to – chi­lij­ska te­ni­sist­ka
  • Beate Koch – wschod­nio­nie­miec­ka oszczep­nicz­ka
  • Bill Koch – ame­ry­kań­ski bie­gacz nar­ciar­ski
  • Björn Koch – au­striac­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • Carl Lud­wig Koch – nie­miec­ki przy­rod­nik, en­to­mo­log i arach­no­log
  • David Koch – ame­ry­kań­ski biz­nes­men i fi­lan­trop
  • Die­ter-Le­brecht Koch – nie­miec­ki po­li­tyk i ar­chi­tekt
  • Emil Koch – nie­miec­ki as my­śliw­ski z cza­sów I wojny świa­to­wej
  • Erich Koch – ga­u­le­i­ter Prus Wschod­nich w la­tach 1933-1945
  • Er­land von Koch – szwedz­ki kom­po­zy­tor
  • Fritz Koch – au­striac­ki sko­czek nar­ciar­ski

Wikipedia


kochający

1. da­rzyć kogoś mi­ło­ścią
2. ko­chać się - być w kimś za­ko­cha­nym, mieć do cze­goś za­mi­ło­wa­nie


SJP.pl

Patrz:

kochać

kochalski

naz­wi­sko


SJP.pl


kochan

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. ko­cha­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔxãn, AS: koχãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiernek

Wiktionary


kochana

ko­bie­ta bli­ska, droga, uko­cha­na


SJP.pl


kochaneczek

1. iro­nicz­nie o męż­czyź­nie bę­dą­cym w sta­łym, lecz nie­zo­bo­wią­zu­ją­cym związ­ku; ko­cha­nek, ko­chaś, kon­ku­bent;
2. żar­to­bli­wie o męż­czyź­nie; ko­cha­ny, ko­cha­nie


SJP.pl


kochaneczka

uko­cha­na ko­bie­ta, miła dziew­czy­na, ulu­bio­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­chan­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔxãˈnɛt͡ʃka, AS: koχãnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kochanka ż.

Wiktionary


kochanek

1. męż­czyz­na utrzy­mu­ją­cy sto­sun­ki sek­su­al­ne z ko­bie­tą bez za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go; utrzy­ma­nek, amant, ko­chaś;
2. daw­niej: po­u­fa­le lub po­gard­li­wie o męż­czyź­nie; ko­cha­ny, ko­le­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na utrzy­mu­ją­cy sto­sun­ki sek­su­al­ne bez wcho­dze­nia w zwią­zek mał­żeń­ski

 (1.2) ogól­nie o męż­czyź­nie z punk­tu wi­dze­nia ja­ko­ści re­la­cji sek­su­al­nych

 (1.3) przest. uko­cha­ny męż­czyz­na

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: ko­chan­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­mann Ko­cha­nek – wer­bi­sta
  • Ro­bert Ko­cha­nek (ur. 1974) – pol­ski tan­cerz
  • Sta­ni­sław Ko­cha­nek (1905–1995) – pol­ski ma­larz i rzeź­biarz re­a­li­sta
  • Ko­cha­nek – sztu­ka au­tor­stwa Ha­rol­da Pin­te­ra,
  • Ko­cha­nek – film z 1992 roku
  • Ko­cha­nek – po­wieść au­to­bio­gra­ficz­na na­pi­sa­na przez Mar­gu­e­ri­te Duras
  • Ko­chan­ka
  • Ko­chan­ko­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaz­dros­ny mąż za­mor­do­wał swoją żonę go­dzi­nę po tym, jak do­sta­ła SMS-a od ko­chan­ka.

 (1.2) Naj­gor­szy­mi ko­chan­ka­mi zo­sta­li ofi­cjal­nie ogło­sze­ni Niem­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈxãnɛk, AS: koχãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kochanie n., zakochanie n., kochanica ż., kochaś m.

:: zdrobn. kochaneczek m.

:: fż. kochanka ż.

 czas. kochać ndk., zakochać dk.

 przym. kochliwy, kochany

 wykrz. kochanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pogard. gach; żart. kochaś

 (1.3) oblubieniec, luby, miły, miłośnik

Wiktionary


kochaneńka

zdrob­nie­nie od: ko­cha­ny; ko­cha­nień­ki, ko­cha­niut­ki


SJP.pl


kochaneńki

zdrob­nie­nie od: ko­cha­ny; ko­cha­nień­ki, ko­cha­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­cha­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Taż wiesz, ko­cha­neń­ka, taż tu jest ofi­ce­rów kilku z Grod­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔxãˈnɛ̃ɲci, AS: koχãnẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kochanieńki, kochaniutki

 rzecz. kochanie n.

 wykrz. kochanie

Wiktionary


kochanica

iro­nicz­nie, lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta utrzy­mu­ją­ca sto­sun­ki sek­su­al­ne z męż­czyz­ną bez za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go; ko­chan­ka, utrzy­man­ka, fa­wo­ry­ta, me­tre­sa, mi­ło­śni­ca


SJP.pl


kochanie

osoba ko­cha­na; przed­miot mi­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) da­rze­nie uczu­ciem mi­ło­ści

 (1.2) pot. osoba uko­cha­na

wy­krzy­knik

 (2.1) służy oka­za­niu uczu­cia uko­cha­nej oso­bie

 (2.2) służy tylko oka­za­niu sym­pa­tii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tego ko­cha­nia cał­kiem już stra­ci­ła głowę.

 (1.1) Po­win­naś ko­cha­niom swoim dawać życie i kształ­ty.

 (1.2) Ku­pu­ję za­wsze wo­ło­wi­nę, bo moje ko­cha­nie nie jada in­ne­go mięsa.

 (1.2) Moim dwóm naj­więk­szym ko­cha­niom, temu du­że­mu i temu ma­łe­mu.

 (1.2) Nigdy mnie nie zo­sta­wią. Moje ko­cha­nia dwa naj­słod­sze.

 (1.2) Moje Ko­cha­nia zo­sta­ły w domu i mi ich bra­ko­wa­ło.

 (2.1) Co mó­wi­łaś, ko­cha­nie?

 (2.2) Ko­cha­nie, je­szcze cię wiele rze­czy w życiu zdzi­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈxãɲɛ, AS: koχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kochany mos., kochana ż., kochani lm. m., zakochany mos., kochanek mos., kochanka ż., kochanoviana nmos.

 czas. kochać ndk., kochać się ndk., ukochać dk., zakochać dk., pokochać dk.

 przym. kochany, kochaneńki, kochanieńki, zakochany

 ims. kochany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miłość, miłowanie

 (2.1) misiu, misiaczku, misiaku, miśku, kotku, koteczku, koteczko, skarbie, skarbeczku, słoneczko, myszko, dziubku, dziubeczku, dziubeńku, żabko, żabciu, serdeńko, serduszko, tygrysku

 (2.2) kotuś, kotusiu, złotko

Wiktionary


kochanieńki

zdrob­nie­nie od: ko­cha­ny; ko­cha­neń­ki, ko­cha­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­cha­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔxãˈɲɛ̇̃ɲci, AS: koχãńė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kochany, kochaneńki, kochaniutki

 rzecz. kochany mos., kochanie n.

 wykrz. kochanie

Wiktionary


kochaniutka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta uko­cha­na, droga, bli­ska;
2. po­u­fa­ła forma zwra­ca­nia się do ko­bie­ty


SJP.pl


kochaniutki

zdrob­nie­nie od: ko­cha­ny; ko­cha­neń­ki, ko­cha­nień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: ko­cha­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­cha­niut­ki, weź ten pię­cio­to­mo­wy słow­ni­czek i odłóż mi go na górną pó­łecz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔxãˈɲutʲci, AS: koχãńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kochanieńki, kochaneńki, kochany

 rzecz. kochany mos.

Wiktionary


kochanka

ko­bie­ta utrzy­mu­ją­ca sto­sun­ki sek­su­al­ne z męż­czyz­ną bez za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go; utrzy­man­ka, fa­wo­ry­ta, me­tre­sa, mi­ło­śni­ca, ko­cha­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­zo­sta­ją­ca w nie­for­mal­nym związ­ku sek­su­al­nym z męż­czyz­ną

 (1.2) ogól­nie o ko­bie­cie z punk­tu wi­dze­nia ja­ko­ści re­la­cji sek­su­al­nych

 (1.3) przest. uko­cha­na ko­bie­ta

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: ko­cha­nek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­chan­ka – fa­wo­ry­ta, me­tre­sa
  • Ko­chan­ka – skała w Lesie Za­bie­rzow­skim na Gar­bie Ten­czyń­skim
  • Ko­chan­ka – wzgó­rze na Gar­bie Ten­czyń­skim na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Ko­chan­ka – je­zio­ro po­ło­żo­ne w Sta­ro­gar­dzie Gdań­skim
  • Ko­chan­ka – dawna ko­lo­nia na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Iża.
  • Ko­chan­ka z ekra­nu – au­tor­stwa Je­rze­go Pe­ters­bur­skie­go
  • Ko­chan­ka Śmier­ci – po­wieść de­tek­ty­wi­stycz­na,
  • Ko­cha­nek
  • Ko­chan­ko­wie
  • Ko­chan­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Magda chce wy­pro­wa­dzić się z dzieć­mi. Uważa, że in­ży­nier ma ko­chan­kę. Czym za­koń­czy się do­mo­wa awan­tu­ra?.

 (1.3) Cze­kasz na ziemi aniel­skie­go bó­stwa: Dla­te­go tyle ze­sta­rza­łych pa­nien Dotąd się mężów swych nie do­cze­ka­ły; Szu­kaj ko­chan­ki na ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈxãnka, AS: koχãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kochanie n., zakochanie n., kochanica ż., kochaś m.

:: zdrobn. kochaneczka n.

:: fm. kochanek m.

 czas. kochać ndk., zakochać dk.

 przym. kochliwy, kochany

 wykrz. kochanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kochanica, miłośnica, stpol. lubka pot. żart. nieślubna

 (1.2) partnerka, konkubina, podn. towarzyszka życia

 (1.3) stpol. duszka

Wiktionary


kochankowie

dwoje ludzi utrzy­mu­ją­cych ze sobą sto­sun­ki sek­su­al­ne bez ślubu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­chan­ko­wie – osoby utrzy­mu­ją­ce ze sobą po­za­mał­żeń­skie sto­sun­ki mi­łos­ne.
  • Ko­chan­ko­wie – karta ta­ro­ta
  • Ko­chan­ko­wie – dra­mat Wac­ła­wa Gru­biń­skie­go z 1915
  • Ko­chan­ko­wie − film z 1958 roku, fran­cu­ski dra­mat w re­ży­se­rii Lo­u­i­sa Malle'a
  • Ko­chan­ko­wie − film z 1968 roku, wło­sko-fran­cu­ski me­lo­dra­mat w re­ży­se­rii Vit­to­rio De Sica
  • Ko­chan­ko­wie − film z 1991 roku, hisz­pań­ski me­lo­dra­mat kry­mi­nal­ny w re­ży­se­rii Vi­cen­te Aran­da
  • Ko­chan­ko­wie − film z 1999 roku, fran­cu­ski me­lo­dra­mat w re­ży­se­rii Jeana-Marca Barra
  • Ko­chan­ko­wie − film z 2008 roku, ame­ry­kań­ski me­lo­dra­mat w re­ży­se­rii Ja­me­sa Graya
  • Ko­cha­nek
  • Ko­chan­ka
  • Ko­chan­ki

Wikipedia


kochanku

1. męż­czyz­na utrzy­mu­ją­cy sto­sun­ki sek­su­al­ne z ko­bie­tą bez za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go; utrzy­ma­nek, amant, ko­chaś;
2. daw­niej: po­u­fa­le lub po­gard­li­wie o męż­czyź­nie; ko­cha­ny, ko­le­ga


SJP.pl


kochanoviana

wszyst­ko, co do­ty­czy życia i twór­czo­ści Jana Ko­cha­now­skie­go, np. prace na­u­ko­we o nim, wy­da­nia jego dzieł; co­cha­no­via­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) liter. au­to­gra­fy i do­ku­men­ty do­ty­czą­ce Jana Ko­cha­now­skie­go

 (1.2) druk. księg. wy­daw­nict­wa zwią­za­ne z Janem Ko­cha­now­skim i jego twór­czo­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kochanie n.

 czas. kochać ndk.

 wykrz. kochanie

Wiktionary


kochanowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­cha­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kochanów m.

:: fm. kochanowianin m.

 przym. kochanowski

Wiktionary


kochanowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­cha­no­wi­ce (niem. "Ko­cha­no­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Ko­cha­no­wi­ce. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 46 oraz linia ko­le­jo­wa z Czę­sto­cho­wy do Lu­bliń­ca.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba gminy Koch­ci­ce. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ko­cha­no­wi­ce, po re­for­mie ad­mi­ni­stra­cji – gminy Ko­cha­no­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


kochanowicki

przy­miot­nik od: Ko­cha­no­wi­ce


SJP.pl


kochanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kochanowski

naz­wi­sko, np.:
1. Jan Ko­cha­now­ski (1530-84), poeta;
2. Mi­chał Ko­cha­now­ski (1757-1832), po­li­tyk;
3. Piotr Ko­cha­now­ski (1566-1620), poeta, tłu­macz;
4. Roman Ko­cha­now­ski (1857-1945), ma­larz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­cha­no­wa, ko­cha­no­wia­ni­na lub ko­cha­no­wian­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­cha­now­scy – pol­ska ro­dzi­na szla­chec­ka herbu Kor­win
  • An­drzej Ko­cha­now­ski – tłu­macz Ene­i­dy
  • Jakub Ko­cha­now­ski – pol­ski siat­karz
  • Jan Ko­cha­now­ski – poeta pol­ski epoki re­ne­san­su
  • Jan Ko­cha­now­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Jan Karol Ko­cha­now­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Ja­nusz Ko­cha­now­ski – pol­ski praw­nik i dy­plo­ma­ta, Rzecz­nik Praw Oby­wa­tel­skich w la­tach 2006-2010
  • Jerzy Ko­cha­now­ski (zm. w 1633 roku) – kasz­te­lan ma­ło­go­ski, stol­nik san­do­mier­ski
  • Jerzy Ko­cha­now­ski (ur. 1960) – pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, hi­sto­ryk spe­cja­li­zu­ją­cy się w naj­no­wszej hi­sto­rii Pol­ski
  • Jacek Ko­cha­now­ski (ur. 1973) – so­cjo­log, fi­lo­zof, spe­cja­li­sta w za­kre­sie gen­der stu­dies i queer stu­dies
  • Piotr Ko­cha­now­ski – poeta epic­ki
  • Roman Ko­cha­now­ski – pol­ski ma­larz i ry­sow­nik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kochanów m., kochanowianin m., kochanowianka ż.

Wiktionary


kochany

czło­wiek bli­ski komuś


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: ko­chać

przy­miot­nik

 (2.1) taki, który jest da­rzo­ny przez kogoś mi­ło­ścią

 (2.2) taki, który jest komuś miły, bli­ski; zwią­za­ny z mi­ło­ścią, ko­cha­niem, sym­pa­tią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) osoba bli­ska, da­rzo­na mi­ło­ścią

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­cha­ny w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ko­cha­ny – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Wo­dy­nie. Ma sta­tus so­łect­wa. Przez wieś prze­pły­wa rzecz­ka Ja­miel­na.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Jeśli chcesz być ko­cha­ny, bądź godny mi­ło­ści.

 (2.2) Mój ko­cha­ny pies nie boi się wizyt u we­te­ry­na­rza.

 (3.1) Mój ko­cha­ny co­dzien­nie do mnie dzwo­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈxãnɨ, AS: koχãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakochany mos., ukochany m., kochanie n., zakochanie n., kochanek m., kochanka ż., kochaś m., Kochanowski m., Kochanowska ż., Kochański m., Kochańska ż., pokochanie n., zakochiwanie n., zakochanie n., podkochiwanie n., odkochiwanie n., odkochanie n.

 czas. kochać ndk., pokochać dk., zakochiwać się ndk., zakochać się dk., podkochiwać się ndk., odkochiwać się ndk., odkochać się dk.

 przym. ukochany, kochaniutki, kochanieńki, zakochany

 wykrz. kochanie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) drogi, reg. śl. roztomiły

 (2.2) dobrotliwy, miły, reg. śl. roztomiły

 (2.1, 3.1) ukochany, umiłowany, reg. śl. roztomiły

Wiktionary


kochasia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­u­fa­le o oso­bie płci żeń­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja tylko na chwi­lecz­kę, ko­cha­siu - po­wie­dzia­ła (…) prze­lot­nie ca­łu­jąc panią Jó­ze­fę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. kochaś m.

Wiktionary


kochasiu

żar­to­bli­wie o uko­cha­nym, sym­pa­tii


SJP.pl


kochaszli

daw­niej: cza­sow­nik w for­mie oso­bo­wej "ko­chasz" po­łą­czo­ny z par­ty­ku­łą py­ta­ją­cą "-li" (= czy), np. "Ko­chasz­li kraj ten?"


SJP.pl


kochać

1. da­rzyć kogoś mi­ło­ścią
2. ko­chać się - być w kimś za­ko­cha­nym, mieć do cze­goś za­mi­ło­wa­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) od­czu­wać mi­łość do kogoś

 (1.2) uwiel­biać, da­rzyć kogoś wiel­kim po­dzi­wem

 (1.3) uwiel­biać jakąś rzecz

 (1.4) przen. po­trze­bo­wać cze­goś, mieć coś za nie­zbęd­ne

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­chać się (dk. brak)

 (2.1) od­czu­wać odw­za­jem­nio­ną mi­łość do kogoś

 (2.2) być w kimś za­ko­cha­nym

 (2.3) od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny z kimś

Wiktionary

Ko­chać – dwu­dzie­sty szó­sty album mu­zycz­ny pio­sen­kar­ki Ma­ry­li Ro­do­wicz, wy­da­ny 23 wrze­śnia 2005. Pro­du­cen­tem mu­zycz­nym jest Bog­dan Kon­drac­ki, pro­du­cen­tem wy­ko­naw­czym Paweł Jóź­wic­ki.

Album na­gry­wa­ny był od 1 marca 2005 do 15 sierp­nia 2005 w Jaz­zboy Stu­dio oraz w dniach 1–2 lipca 2005 w Stu­diu im. Agniesz­ki Osiec­kiej. Au­to­rem pro­jek­tu gra­ficz­ne­go jest Woj­ciech Wilk.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda dobra żona kocha swo­je­go męża, a on ją.

 (1.2) Tre­ner na niego sta­wia, ki­bi­ce ko­cha­ją, dru­ży­na wal­czy o awans, a on sam o tytuł króla strzel­ców.

 (1.3) Ko­cham tenis, ale będę chcia­ła od­po­cząć od niego przez kilka lat.

 (1.4) Len jest ro­śli­ną, która kocha słoń­ce.

 (2.1) Są już 40 lat po ślu­bie, a ko­cha­ją się, jakby byli na­sto­lat­ka­mi.

 (2.2) Uczeń od dawna ko­chał się w na­u­czy­ciel­ce.

 (2.3) Jutro mam wolne, mo­że­my ko­chać się całą noc!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔxat͡ɕ, AS: koχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kochanie n., kochany mos., kochanek mos., kochanka ż., kochanoviana nmos.

 czas. ukochać, odkochiwać się ndk., odkochać się dk., zakochiwać się ndk., zakochać się dk., pokochać dk.

 wykrz. kochanie

 przym. kochany, kochliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miłować, uwielbiać, lubić, pożądać, fascynować się (zob. uwagi); gw. Górny Śląsk przoć

 (2.3) współżyć

Wiktionary


kochańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kochański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ada­man­dy Ko­chań­ski (1631–1700) – pol­ski uczo­ny i du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Eli Ko­chań­ski (1886–1940) – pol­ski wio­lon­cze­li­sta
  • Filip Ko­chań­ski (ur. 1875) – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Ja­nusz Ko­chań­ski (1930–1988) – ofi­cer pol­skie­go wy­wia­du, pod­puł­kow­nik Bez­pie­czeń­stwa Pu­blicz­ne­go
  • Krzysz­tof Ko­chań­ski (ur. 1958) – pol­ski pi­sarz, autor ut­wo­rów fan­ta­sy i scien­ce fic­tion
  • Paweł Ko­chań­ski (1887–1934) – pol­ski skrzy­pek
  • Sta­ni­sław Ko­chań­ski (1876–1937) – dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny i ko­mu­ni­stycz­ny, uczest­nik re­wo­lu­cji lu­to­wej i paź­dzier­ni­ko­wej, funk­cjo­na­riusz Czeki.
  • Wac­ław Ro­mu­ald Ko­chań­ski (1878–1939) – pol­ski skrzy­pek
  • Wi­told Ko­chań­ski (1911–1992) – pol­ski li­te­ra­tu­roz­naw­ca, pe­da­gog, znaw­ca kul­tu­ry ser­bo­łu­życ­kiej, fi­lo­zof

Wikipedia


kochańszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ko­cha­ny; bar­dziej ko­cha­ny


SJP.pl


kochaś

żar­to­bli­wie o uko­cha­nym, sym­pa­tii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ko­cha­nek

 (1.2) po­u­fa­le o oso­bie płci mę­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­chaś – album grupy To­ples
  • Ko­chaś – film ko­me­dio­wy z 1961 roku
  • Ko­chaś – film ko­me­dio­wy z 1989 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) A ty, ko­cha­siu, weź worki z chru­stem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kochasia ż.

 przym. kochany

Wiktionary


kochcice

Koch­ci­ce ( Kochczütz) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Ko­cha­no­wi­ce. Do 1954 roku była sie­dzi­bą gminy Koch­ci­ce.

W la­tach 1945–1954 ist­nia­ła gmina Koch­ci­ce z sie­dzi­bą w Ko­cha­no­wi­cach. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Koch­ci­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


kocher

1. prze­no­śna ku­chen­ka tu­ry­stycz­na
2. szczyp­ce chi­rur­gicz­ne do za­ci­ska­nia na­czyń krwio­no­śnych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ry­stycz­na ma­szyn­ka na pa­li­wo cie­kłe – spi­ry­tus lub ben­zy­nę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­cher – rzeka, do­pływ Nec­kar
  • Emil The­o­dor Ko­cher – chi­rurg
  • ko­cher – ku­chen­ka tu­ry­stycz­na
  • ko­cher – kle­szczy­ki chi­rur­gicz­ne (od naz­wi­ska wy­na­laz­cy)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔxɛr, AS: koχer

Wiktionary


kochia

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych; mie­tel­nik


SJP.pl


kochin

rasa kur ozdob­nych z Chin; co­chin


SJP.pl


kochina

rasa kur ozdob­nych z Chin; co­chin


SJP.pl


kochinchina

rasa du­żych kur po­cho­dze­nia in­do­chiń­skie­go, ho­do­wa­nych ze wzglę­du na mięso


SJP.pl

Ko­chin­chi­na ( Co­chin­chi­ne) – dawna nazwa po­ło­żo­nej naj­bar­dziej na po­łud­nie czę­ści Wiet­na­mu, sta­no­wią­ca część fran­cu­skiej ko­lo­nii In­do­chin, na­da­na przez Por­tu­gal­czy­ków. Nazwa była w uży­ciu pod­czas pro­tek­to­ra­tu fran­cu­skie­go, któ­re­go sto­li­cą było mia­sto Saj­gon. Obec­nie ob­szar ten na­zy­wa­ny jest "".

Wikipedia


kochinchiński

przy­miot­nik od: Ko­chin­chi­na


SJP.pl


kochliwość

→ koch­li­wy


SJP.pl

Patrz:

kochliwy

kochliwszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: koch­li­wy; bar­dziej koch­li­wy


SJP.pl


kochliwy

za­ko­chu­ją­cy się czę­sto, łatwo i szyb­ko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy skłon­ność do łat­we­go za­ko­chi­wa­nia się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tutaj Ta­de­usz ją za­dzi­wił, są­dzi­ła, że bę­dzie na­le­gał, aby od­pra­wić koch­li­we­go in­ży­nie­ra, a on nagle obró­cił wszyst­ko w żart.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔxˈlʲivɨ, AS: koχlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kochać (się) ndk.

 rzecz. kochliwość ż., kochaś m., zakochiwanie n., kochanek m., kochaneczek m., kochanka ż., kochaneczka ż., kochanica ż., kochanie n., kochankowie, kochany m., kochana ż., kochaniutki m.

 przym. kochany, kochaniutki

Wiktionary


kochman

naz­wi­sko. m.in. Józef Koch­man (1903-1995) - pol­ski fi­to­pa­to­log, mi­ko­log


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Koch­man (ur. 1954) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Józef Koch­man (1903–1995) – pol­ski fi­to­pa­to­log, mi­ko­log
  • (ur. 1941) – ame­ry­kań­ski pił­karz
  • Sta­ni­sław Koch­man (1935–2010) – pol­ski fi­lo­log
  • Koch­mann

Wikipedia


kochmański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marek Koch­mań­ski – pol­ski le­karz
  • Ta­de­usz Koch­mań­ski – pol­ski ge­o­de­ta

Wikipedia


kochowo

Zo­bacz też: Ko­cho­wo (Bia­ło­ruś).

Ko­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na wschod­nim skra­ju Je­zio­ra Po­widz­kie­go w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


kochowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kochłowice

1. wieś w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Rudy Ślą­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­chło­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Ko­chło­wi­ce – dziel­ni­ca mia­sta Ruda Ślą­ska, daw­niej wieś, sie­dzi­ba gminy Ko­chło­wi­ce
  • Ko­chło­wi­ce − śred­nio­wiecz­ny gró­dek stoż­ko­wy w Ko­chło­wi­cach

Wikipedia


kochłowicki

→ Ko­chło­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Kochłowice

koci

→ kot


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do kota

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z kotem, do­ty­czą­cy kota

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kota, ma­ją­cy cechy kota

forma cza­sow­ni­ka.

 (4.1) 2. os. lp. ter. od: kocić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kočí – gmina w Cze­chach
  • Koći – wieś w Czar­no­gó­rze
  • Kočí – gmina w Cze­chach
  • Ava Max (Aman­da Ava Koci) – al­bań­sko-ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Akil Mark Koci – al­bań­ski kom­po­zy­tor
  • David Kočí – cze­ski ho­ke­i­sta
  • Přemysl Kočí – cze­ski ar­ty­sta
  • Václav Kočí – cze­ski ho­ke­i­sta
  • Irena Kočí – cze­ska po­li­tyk
  • Boris Kočí – cze­ski pił­karz
  • Koçi Xoxe – al­bań­ski ko­mu­ni­sta po­cho­dze­nia ma­ce­doń­skie­go
  • Koçi Bey – wy­so­ko po­sta­wio­ny biu­ro­kra­ta os­mań­ski

Wikipedia

Patrz:

kot

Przykłady

 (1.1) Na łydce mam ślady ko­cich pa­zu­rów.

 (2.1) Za­wsze od po­ło­wy marca mamy pod domem koci kon­cert.

 (3.1) Przy­ja­cie­le czę­sto jej mówią, że ma kocie spoj­rze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ.t͡ɕi, AS: ko.ći

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kot.

Wiktionary


kociaczek

zdrob­nie­nie od: ko­ciak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. kot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Kituś, ki­ziu­nie, kicie moje! — zak­wi­lił. — Leżą sobie ki­ziu­nie ko­cha­ne w kaszy i pyszcz­ki za­dzie­ra­ją… Pie­szczą się… Przy­słał­byś mi […] jed­ne­go ko­ciacz­ka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈt͡ɕat͡ʃɛk, AS: koćaček

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kocio

 rzecz. kot mzw./mos.

Wiktionary


kociak

1. po­tocz­nie: młody kot do­mo­wy; kotek;
2. pie­szczot­li­wie o kocie; ki­ciu­nia, ki­ciuś, ko­ci­na, kicia;
3. po­tocz­nie: młoda, ładna dziew­czy­na; cizia, kicia, kizia, towar;
4. w gwa­rze my­śliw­skiej: młode za­ją­ca, rysia lub żbika; kocię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) młody kot

 (1.2) łow. młody zając, żbik lub ryś

 (1.3) przen. ładna dziew­czy­na o ko­kie­te­ryj­nym wy­glą­dzie i za­cho­wa­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza kotka po­wi­ła czte­ry ko­cia­ki.

 (1.1) Uj­rzał, że przez ot­war­te okno u góry prze­cho­dzi stara, duża kotka, trzy­ma­ją­ca w zę­bach ma­leń­kie­go ko­cia­ka.

 (1.3) Mój są­siad po­ka­zu­je się z nowym ko­cia­kiem.

 (1.3) Leże tak sobie nad ba­se­nem w tem Cie­cho­cin­ku z tem ko­cia­kiem i piegi na słoń­cu przy­pa­la­my. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔt͡ɕak, AS: koćak

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kot.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotek, kocię, kociątko

 (1.3) kocica, cizia, laska

Wiktionary


kociakowy

→ ko­ciak


SJP.pl

Patrz:

kociak

kociamber

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. żart. kot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. uczn. uczeń pier­wszej klasy szko­ły śred­niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyn szczun to sznu­pę mo nawet po­dob­ną, ino jakiś zda­la­sia­ły jak ko­ciam­ber z ka­łu­ży.

 (1.1) We­try­niarz po­wia­to­wy kazoł uśpić wszyst­kie kej­try i ko­ciam­bry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot mzw.

 przysł. kocio

Wiktionary


kocianów

Ko­cia­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Po­nia­to­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo w gmi­nie Po­nia­to­wa. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 132 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kociara

ko­ciar­ka;
1. po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka kotów;
2. po­gard­li­wie: ko­bie­ta bę­dą­ca świad­kiem Je­ho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mi­ło­śnicz­ka kotów

 (1.2) przest. duży kot, ko­ci­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem ko­cia­rą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈt͡ɕara, AS: koćara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot mzw., kocię n., kotka ż.

:: fm. kociarz mos.

 przym. koci

 przysł. kocio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kocia mama, kociarka

Wiktionary


kociarka

ko­cia­ra;
1. po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka kotów;
2. po­gard­li­wie: ko­bie­ta bę­dą­ca świad­kiem Je­ho­wy


SJP.pl


kociarnia

1. miej­sce, gdzie ho­du­je się wiele kotów
2. gro­ma­da kotów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce trzy­ma­nia lub ho­do­wa­nia kotów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kociarz mos.

Wiktionary


kociarski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kota

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kocio

 rzecz. kot mzw./mos.

Wiktionary


kociarstwo

po­tocz­nie: zaj­mo­wa­nie się be­zdom­ny­mi ko­ta­mi lub ho­do­wa­nie kotów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ho­do­wa­nie kotów

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kocio

 rzecz. kot mzw./mos.

Wiktionary


kociarz

1. po­tocz­nie: mi­ło­śnik kotów;
2. po­gard­li­wie: świa­dek Je­ho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. mi­ło­śnik kotów, czło­wiek lu­bią­cy koty lub ma­ją­cy wiele kotów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem ko­cia­rzem. Mam 13-let­nią ślicz­ną kotkę, którą bar­dzo lubię, a któ­rej muszę słu­żyć be­zin­te­re­sow­nie, i w dzień i w nocy, bo nie­raz budzi mnie w nocy z ja­kimś ży­cze­niem. Wiem, że ona jest do mnie przy­wią­za­na na swój koci spo­sób (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot m., kocica ż., kotka ż., kociarka ż., kociarnia ż.

:: fż. kociara ż.

 przym. koci

 przysł. kocio

Wiktionary


kociborski

→ Ko­ci­bórz


SJP.pl

Patrz:

Kocibórz

kocibórz

osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim


SJP.pl

Ko­ci­bórz (niem. "Katt­me­dien") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Re­szel.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


kocica

1. sa­mi­ca kota do­mo­we­go; kotka;
2. sa­mi­ca kota - du­że­go dra­pież­ni­ka;
3. sa­mi­ca za­ją­ca; za­ję­czy­ca;
4. atrak­cyj­na ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się pro­wo­ka­cyj­nie wobec męż­czyzn; ko­cicz­ka, ko­tecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca kota do­mo­we­go

 (1.2) łow. sa­mi­ca za­ją­ca

 (1.3) przen. ko­bie­ta z dużym tem­pe­ra­men­tem, ro­zbu­dzo­na ero­tycz­nie

 (1.4) uczn. uczen­ni­ca pier­wszej klasy szko­ły śred­niej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ci­ca – sa­mi­ca kota do­mo­we­go lub za­ją­ca
  • ko­ci­ca – ko­bie­ta pełna tem­pe­ra­men­tu, pro­wo­ku­ją­ca męż­czyzn
  • Ko­ci­ca – skała na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­ci­cą zajął się Jacek, gdy Basia i Ma­ciek wy­je­cha­li na wa­ka­cje.

 (1.2) Odróż­nie­nie gacha od ko­ci­cy jest bar­dzo trud­ne.

 (1.3) Atrak­cyj­na ko­ci­ca wpa­try­wa­ła się w niego z po­żą­da­niem w oczach.

 (1.4) Wszy­scy ga­pi­li się na cycki tej ko­ci­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotka ż., kot m., kocisko n., koteczka ż., kociarz m., kociara ż.

 czas. kocić się, okocić się

 przym. koci

 przysł. kocio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotka

 (1.2) zajęczyca

Wiktionary


kociczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kotek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kocik

Wiktionary


kociczka

1. zdrob­nie­nie od: ko­ci­ca;
2. po­tocz­nie: atrak­cyj­na ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się pro­wo­ka­cyj­nie wobec męż­czyzn; ko­ci­ca


SJP.pl


kociemba

naz­wi­sko


SJP.pl


kocierbka

ga­tu­nek drze­wa lub du­że­go krze­wu z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; ko­cierp­ka, trzem­cha, cze­rem­cha zwy­czaj­na, smro­dy­nia


SJP.pl


kocierz

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. gnia­zdo lę­go­we rysia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­cierz – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Ko­cierz – szczyt w Kar­ko­no­szach
  • Ko­cierz – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Płoty
  • Ko­cierz – wznie­sie­nie nad rzeką Regą na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej
  • Ko­cierz – gro­ma­da w po­wie­cie ży­wiec­kim z sie­dzi­bą we wsi Ko­cierz Mo­szcza­nic­ki
  • Ko­cierz – wznie­sie­nie w obrę­bie Wzgórz Trzeb­nic­kich, w mi­kro­re­gio­nie Wzgórz Skrzy­piń­skich, w gmi­nie Wołów
  • Ko­cierz Mo­szcza­nic­ki – wieś w woj. ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Łę­ka­wi­ca
  • Ko­cierz Ry­chwałdz­ki – wieś w woj. ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Łę­ka­wi­ca
  • Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy, Ko­cie­rzew Pół­noc­ny, Ko­cie­rzo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­dzi­ły słu­chy, że za­kła­da­ła w tym ustro­niu swoją ko­cierz ry­si­ca: o-ho, spot­kać się z nią nocą przy gnieź­dzie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kocierz pieleszna

Wiktionary


kocierzewski

przy­miot­nik od: Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy


SJP.pl


kociewiaczka

miesz­kan­ka Ko­cie­wia (re­gion na pół­no­cy Pol­ski)


SJP.pl


kociewiak

miesz­ka­niec Ko­cie­wia (re­gio­nu na pół­no­cy Pol­ski)


SJP.pl


kociewianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­cie­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­wię­cej Ko­cie­wian za­miesz­ku­je te­re­ny Borów Tu­chol­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kociewie n.

:: fż. Kociewianka ż.

 przym. kociewski

Wiktionary


kociewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­cie­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Ok­ta­wia szczy­ci się być Ko­cie­wian­ką z dzia­da pra­dzia­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kociewie n.

:: fm. Kociewianin mos.

 przym. kociewski

Wiktionary


kociewie

re­gion na Po­mo­rzu Gdań­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion et­no­gra­ficz­no-kul­tu­ro­wy na Po­mo­rzu Gdań­skim, w do­rze­czu Wdy i Wie­rzy­cy;

Wiktionary

Ko­cie­wie – re­gion et­no­gra­ficz­ny na Po­mo­rzu Gdań­skim, po­ło­żo­ny na za­chod­nim brze­gu Wisły w do­rze­czu Wdy i Wie­rzy­cy, obej­mu­ją­cy wschod­nią część Borów Tu­chol­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra­ni­ce Ko­cie­wia wy­ty­czać można z róż­nych punk­tów wi­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kociewianin mos., Kociewianka ż.

 przym. kociewski

Wiktionary


kociewski

przy­miot­nik od: Ko­cie­wie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­cie­wia, zwią­za­ny z Ko­cie­wiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten sam tekst za­ko­do­wa­ny np. w gwa­rach bo­ro­wiac­kiej, ma­zur­skiej, ko­ciew­skiej, gó­ral­skiej czy w ję­zy­ku ka­szub­skim bę­dzie nie­wąt­pli­wie do­wo­dem bo­gact­wa ję­zy­ko­we­go Pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kociewie n., Kociewianin mos., Kociewianka ż.

Wiktionary


kociewskość

→ ko­ciew­ski


SJP.pl

Patrz:

kociewski

kocik

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Olesz­kow­ce, Józ­wów,Bra­sław­szczyz­na,Rze­ży­ca,Górny Śląsk. zdrob­nie­nie od|kot.; mały kot, kotek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­sta­chy Ge­rard Kocik (1930-2014) – pol­ski opat
  • Jan Kocik (1900-1992) – dzia­łacz po­lo­nij­ny Związ­ku Po­la­ków w Niem­czech, bur­mistrz Zło­to­wa (1945–1948)
  • Jerzy Kocik – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor So­ut­hern Il­li­no­is Uni­ver­si­ty
  • Krzysz­tof Kocik (ur. 1979) – pol­ski siat­karz
  • Lu­cjan Kocik (ur. 1944) – pol­ski so­cjo­log
  • Mar­cin Kocik (ur. 1979) – pol­ski siat­karz
  • Marek Kocik (ur. 1970) – pro­fe­sor In­sty­tu­tu Ma­szyn Prze­pły­wo­wych PAN
  • Kocik Młyn

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kot mzw./mos.

Wiktionary


kocimiętka

ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­pe­ta|ref=tak., by­li­na o bia­łych, nie­bie­skie, ró­żo­we lub li­lio­wych kwia­tach ze­bra­nych na szczy­tach łodyg;

Wiktionary

Ko­ci­mięt­ka ("Ne­pe­ta" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je ok. 290 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie umiar­ko­wa­nej Eu­ro­py, Azji oraz w pół­noc­nej Afry­ce i na ob­sza­rach gór­skich w Afry­ce tro­pi­kal­nej. W Pol­sce ro­dzi­mym ga­tun­kiem jest tylko ko­ci­mięt­ka naga "N. pan­no­ni­ca", kilka in­nych dzi­cze­je trwa­le lub przej­ścio­wo.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kot mos./mzw.

Wiktionary


kocina

(r. żeń­ski) pie­szczot­li­wie lub z po­li­to­wa­niem o kotce; także o kocie, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ci­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Ko­ci­na – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Opa­to­wiec
  • Ko­ci­na – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie So­śnie
  • Ko­ci­na – nie­stan­da­ry­zo­wa­na nazwa czę­ści mia­sta Go­go­lin

Wikipedia


kociniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­ży­na Ko­ci­niak (1938–2016) – pol­ska mon­ta­ży­ska fil­mo­wa
  • Jan Ko­ci­niak (1937–2007) – pol­ski aktor
  • Ma­rian Ko­ci­niak (1936–2016) – pol­ski aktor

Wikipedia


kocinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­ci­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kocina m.

:: fm. kocinianin m.

 przym. kociński

Wiktionary


kocio

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób koci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spoj­rza­ła na niego jakoś tak kocio i uszczyp­nę­ła go w ko­la­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot mzw., kotka ż., kocica ż., kocię n., kocur mzw., kociarz mos., kociara ż., kocimiętka ż., kociarstwo n., kociamber mzw./mos.

:: zdrobn. kotek mzw., kociak mzw., koteczek mzw., kociaczek mzw., kiciuś mzw., kizia ż., kicia ż.

:: zgrub. kocisko n., kocurzysko n.

 czas. kocić ndk., okocić dk., wykocić dk.

 przym. koci, kociarski, kotny, kotowaty

 temsłow. kocio-

Wiktionary


kociokwik

1. złe sa­mo­po­czu­cie po wy­pi­ciu dużej ilo­ści al­ko­ho­lu; ka­cen­ja­mer, kat­zen­jam­mer, kac
2. zamęt w gło­wie jako wynik po­dek­scy­to­wa­nia, zde­ner­wo­wa­nia
3. za­mie­sza­nie, raban, chaos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. za­mie­sza­nie, zamęt

 (1.2) pot. zamęt umy­sło­wy bę­dą­cy wy­ni­kiem ek­scy­ta­cji, pod­nie­ce­nia itp.

 (1.3) środ. pot. kac

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈt͡ɕɔkfʲik, AS: koćokfʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; neutr. bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt, zamieszanie; przest. kweres

Wiktionary


kocioł

duże, me­ta­lo­we na­czy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duże na­czy­nie me­ta­lo­we z po­kry­wą;

 (1.2) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do pod­grze­wa­nia cie­czy (np. wody)

 (1.3) pot. za­mie­sza­nie, zag­mat­wa­na sy­tu­a­cja

 (1.4) muz. in­stru­ment per­ku­syj­ny z grupy mem­bra­no­fo­nów;

 (1.5) pot. za­sadz­ka urzą­dzo­na w miesz­ka­niu w celu za­trzy­ma­nia po­dej­rza­nych osób

 (1.6) geol. pół­ko­li­sta nisza w te­re­nie o wklę­słym dnie, oto­czo­na z trzech stron ostrym zbo­czem, opa­da­ją­ca ku do­li­nie stro­mym pro­giem;

 (1.7) wojsk. okrą­że­nie przez nie­przy­ja­cie­la

 (1.8) łow. jeden ze spo­so­bów po­lo­wa­nia na za­ją­ce

 (1.9) geogr. zob. ko­cioł ewor­syj­ny.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­cioł – duże na­czy­nie do go­to­wa­nia, któ­re­go dno jest po­ło­wą sfery,
  • ko­cioł – forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu (ko­li­ste za­głę­bie­nie),
    • ko­cioł lo­dow­co­wy (cyrk lo­dow­co­wy),
    • ko­cioł ewor­syj­ny.
  • ko­cioł cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia,
  • ko­cioł flu­i­dal­ny,
  • ko­cioł lo­ko­mo­bi­lo­wy,
  • ko­cioł pa­ro­wy,
  • Ko­cio­łek Pa­pi­na,
  • ko­cioł pło­mie­ni­co­wo-pło­mie­niów­ko­wy,
  • ko­cioł odzys­kni­co­wy,
  • ko­cioł wa­rzel­ny – ro­dzaj kadzi bro­war­nej do go­to­wa­nia brzecz­ki piw­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zupę ro­zda­wa­no z wiel­kie­go kotła.

 (1.2) W kotle wzra­sta­ło ci­śnie­nie.

 (1.3) Tam się zro­bił nie­zły ko­cioł.

 (1.4) Bij­cie w kotły, w trąby graj­cie, / a Je­zu­sa przy­wi­taj­cie, / Nowo na­ro­dzo­ne­go.

 (1.5) Kloss zo­ba­czył mło­de­go ge­sta­pow­ca z pi­sto­le­tem w dłoni. Parę se­kund wa­ha­nia… Więc za­sadz­ka! Ko­cioł!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔt͡ɕɔw, AS: koćou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotłownia ż., kotlarz m., kotlarstwo n., kotlina ż., kotłowanina ż., kotlista ż.

:: zdrobn. kociołek m.

 czas. kotłować się, zakotłować się

 przym. kotłowy, kotlarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) chaos

Wiktionary


kociołek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ko­cioł

 (1.2) mały ko­cioł, gar­nek do go­to­wa­nia nad ogni­skiem

 (1.3) kulin. za­pie­kan­ka ziem­nia­cza­na w że­liw­nym ko­cioł­ku (1.2) przy­go­to­wy­wa­na na ogni­sku

 (1.4) kulin. ragoût przy­go­to­wy­wa­ne w ko­cioł­ku (1.2) nad ogni­skiem

 (1.5) geol. zob. ko­cio­łek wie­trze­nio­wy.

 (1.6) gw-pl|Górny Śląsk. rel. kro­piel­ni­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­cio­łek – na­czy­nie do go­to­wa­nia, zdrob­nie­nie od ko­cioł
  • Ko­cio­łek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gnie­wo­szów
  • Ko­cio­łek – część wsi By­stra w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Ra­dzie­cho­wy-Wieprz
  • Ko­cio­łek – je­zio­ro w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Zbój­no
  • Ko­cio­łek – je­zio­ro w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gruta
  • Ko­cio­łek – je­zio­ro w woj. lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin
  • Ko­cio­łek – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Ełk
  • Ko­cio­łek – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, w gmi­nie Du­be­nin­ki
  • Ko­cio­łek – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława
  • Ko­cio­łek – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Ko­cio­łek – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Ko­cio­łek – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olec­kim, w gmi­nie Ko­wa­le Olec­kie

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za ple­cy­e­ca­mi rze­mieśl­ni­ka, mię­dzy mie­dzia­ny­mi ko­cioł­ka­mi, dzba­na­mi i for­ma­mi do cia­sta, widać wej­ście na an­tre­so­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈt͡ɕɔwɛk, AS: koćou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kotłowy mos., kocioł m., kociołeczek m., kotlarz m., kotlarnia ż., kotłownia ż., kotlina ż., kotlarstwo n., Kociołek m., kotlik m., Kotlina ż.

 czas. skotłować dk., kotłować ndk.

 przym. kotłowy, kociołkowy, kotlarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gwara. kotlik

 (1.3) prażonki, pieczonki, duszonki

Wiktionary


kociołkowaty

po­dob­ny z wy­glą­du do ko­cioł­ka


SJP.pl


kociołkować

po­tocz­nie: przy­rzą­dzać po­tra­wy w ko­cioł­ku


SJP.pl


kociołkowy

przy­miot­nik od: ko­cio­łek


SJP.pl


kociość

ze­spół cech wła­ści­wych kotu


SJP.pl


kocisko

zgru­bie­nie od: kot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: kot

 (1.2) rub. o kocie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jo­na­tan zo­ba­czył z okna stare ko­ci­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈt͡ɕiskɔ, AS: koćisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocica ż., kocię n., kot m., kocur m., kotka ż.

 czas. kocić się ndk.

 przym. koci

 przysł. kocio

Wiktionary


kociszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kociuba

1. na­rzę­dzie do wy­gar­nia­nia węgli z pieca chle­bo­we­go; po­grze­bacz;
2. łyż­ko­wa­ty drą­żek że­laz­ny, uży­wa­ny w hucie do mie­sza­nia roz­to­pio­ne­go me­ta­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­grze­bacz do opróż­nia­nia pieca chle­bo­we­go z węgla

 (1.2) hutn. łyż­ko­wa­te mie­sza­dło do roz­to­pio­ne­go ma­te­ria­łu

 (1.3) daw. kij

 (1.4) gw-pl|Be­skid Du­kiel­ski. tasak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ciu­ba – część wsi Maj­dan Kry­nic­ki, w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Kry­ni­ce
  • Ko­ciu­ba – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ra­cha­nie
  • Ko­ciu­ba – część wsi Księ­żo­sta­ny-Ko­lo­nia, w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów-Osada
  • Ko­ciu­ba – część wsi Hadle Szklar­skie, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Ja­wor­nik Pol­ski
  • ko­ciu­ba – ro­dzaj po­grze­ba­cza słu­żą­ce­go do roz­gar­nia­nia żaru w piecu chle­bo­wym, zob. po­ciask
  • ko­ciu­ba – ro­dzaj pła­skiej szu­fli, słu­żą­cej do wkła­da­nia i wyj­mo­wa­nia cia­sta (bo­chen­ków chle­ba, plac­ków pizzy itp.) z pieca chle­bo­we­go

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) zgrzebło

Wiktionary


kociubabka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lu­bel­szczyz­na wschod­nia, Lu­bel­szczyz­na za­chod­nia. ciu­ciu­bab­ka

Wiktionary


kociubiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Ko­ciu­biń­ski (ur. 1971) – pol­ski po­li­to­log, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk hu­ma­ni­stycz­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki.
  • Mie­czy­sław Ko­ciu­biń­ski (1910–1996) – ka­płan die­cez­ji prze­my­skiej, rek­tor ko­ścio­ła św. Ducha w Ja­ro­sła­wiu i dy­rek­tor Ar­chi­wum Prze­my­skie­go w Prze­my­ślu.
  • Jur Ko­ciu­biń­ski (1896–1937) – ukra­iń­ski i ra­dziec­ki ko­mu­ni­sta, dy­plo­ma­ta, ko­mi­sarz spraw woj­sko­wych.
  • An­drzej Ko­ciu­biń­ski (ur. 1975) – pol­ski aktor.

Wikipedia


kociątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: kocię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: kocię; mały kot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja kotka uro­dzi­ła wczo­raj czwo­ro słod­kich ko­ciąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈt͡ɕɔ̃ntkɔ, AS: koćõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot m., kotek m., kiciuś m., kocię n., kociak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mały kot, kotek, kiciuś, kocię, kociak

Wiktionary


kocić

kocić się - wy­da­wać po­tom­stwo (o sa­mi­cy niek­tó­rych zwie­rząt)


SJP.pl


kocię

młode kota; rza­dziej: młode za­ją­ca, rysia, żbika


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młody kot

 (1.2) łow. młody zając, ryś lub żbik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kotka liże swoje ko­cię­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔt͡ɕɛ, AS: koće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kot mzw.

:: zdrobn. kociątko n.

 przym. koci

 przysł. kocio

 czas. kocić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kociak, zdrobn. kociątko

Wiktionary


kocięcki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ko­cięc­ki – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy, pi­sarz, poeta
  • Ja­ro­sław Ko­cięc­ki – pol­ski oku­li­sta

Wikipedia


kocięcy

→ kocię


SJP.pl

Patrz:

kocię

kociński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­drzej Ko­ciń­ski – pol­ski fizyk i aku­styk
  • Ma­ciej Ko­ciń­ski – pol­ski muzyk jaz­zo­wy, kom­po­zy­tor, pe­da­gog

Wikipedia


kocjan

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­cjan – po­ło­wiec­ki chan
  • Ko­cjan – wieś w Sło­we­nii
  • An­to­ni Ko­cjan – pol­ski kon­struk­tor szy­bow­ców

Wikipedia


kock

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|- class="gra­fi­ka iboxs"

Kock – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kock. Leży u uj­ścia Czar­nej do Ty­śmie­ni­cy na wy­so­ko­ści ok. 150 m n.p.m. na wy­so­czyź­nie mo­re­no­wej pra­we­go zbo­cza Pra­do­li­ny Wie­prza przy gra­ni­cy Rów­ni­ny Łu­kow­skiej. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2019 r. Kock li­czył 3273 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1969 roku jego szcząt­ki zo­sta­ły eks­hu­mo­wa­ne, przy­wie­zio­ne do Pol­ski i po­now­nie po­cho­wa­ne w Kocku po­mię­dzy po­le­gły­mi żoł­nie­rza­mi Sa­mo­dziel­nej Grupy Ope­ra­cyj­nej Po­le­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔt͡sk, AS: kock

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocczanin m., kocczanka ż.

 przym. kocki

Wiktionary


kocki

przy­miot­nik od: Kock


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Kocki – pol­ski le­karz pe­dia­tra, ge­ne­tyk, wy­kła­dow­ca
  • To­masz Kocki – pol­ski le­karz in­ter­ni­sta, far­ma­ko­log, wy­kła­dow­ca

Wikipedia


kocmołuch

po­tocz­nie: osoba brud­na, nied­ba­ją­ca o swój wy­gląd; bru­das (bru­da­ska), fleja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba brud­na lub niech­luj­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wpu­szczaj tu tego koc­mo­łu­cha!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocmołuszek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopciuch, śmieciuch, niedbalec, oberwaniec, lump

Wiktionary


kocmołuszek

zdrob­nie­nie od: koc­mo­łuch


SJP.pl


kocmyrzowski

przy­miot­nik od: Koc­my­rzów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Koc­my­rzo­wem, do­ty­czą­cy Koc­my­rzo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kocmyrzów mrz.

Wiktionary


kocmyrzów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Koc­my­rzów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca.

W la­tach 1954–1960 wieś na­le­ża­ła do gro­ma­dy Do­ja­zdów, po zmia­nie sie­dzi­by i nazwy gro­ma­dy na­le­ża­ła była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Koc­my­rzów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


kocobluza

jed­no­czę­ścio­we ubra­nie bę­dą­ce po­łą­cze­niem bluzy z kap­tu­rem i koca


SJP.pl


kocopoły

po­tocz­nie: głu­po­ty, bzde­ty; ba­nia­lu­ki, du­pe­re­le, trele-mo­re­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bzdu­ry, bred­nie

Wiktionary


kocot

naz­wi­sko


SJP.pl

Kocot – pol­skie naz­wi­sko, wy­wo­dzić od rze­czow­ni­ka "kocot" (ze zna­cze­niem: «kogut»).

Wikipedia


kocować

za­wi­jać cho­re­go w koc w celu wy­wo­ła­nia sil­nych potów


SJP.pl


kocowy

→ koc


SJP.pl

Patrz:

koc

kocoń

naz­wi­sko


SJP.pl

Kocoń – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Śle­mień.

In­te­gral­ne czę­ści wsi Kocoń: Dzia­ły, Góra, Gór­niów­ka, Ja­go­szów­ka, Ko­coń­ska Góra, Kuź­li­ków­ka, Mar­cza­ki, Pi­ka­niów­ka,

Płot­nik, Pod Borem, Przy­daw­ki, Pyc­li­ków­ka, Sie­kie­rów­ka, Siw­ców­ka, Sta­ni­ków­ka

Wikipedia


kocudza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część wsi Paary, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Su­siec

 (1.2) geogr. to­po­nim, część nazwy pol­skich miej­sco­wo­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pięć miej­sco­wo­ści w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, w gmi­nie Dzwo­la:
    • Ko­cu­dza Górna
    • Ko­cu­dza Pier­wsza
    • Ko­cu­dza Druga
    • Ko­cu­dza Trze­cia
    • Ko­lo­nia Ko­cu­dza
  • Ko­cu­dza – część wsi Paary w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Su­siec
  • Ko­cu­dza – gro­ma­da w po­wie­cie ja­now­skim
  • Ko­cu­dza – dawna gmina

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W po­ło­wie XIX wieku w Ko­cu­dzy pow­sta­ła karcz­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocudzanin mos., kocudzanka ż.

Wiktionary


kocudzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­cu­dzy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ko­cu­dzy, uro­dzo­na w Ko­cu­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Panie z ze­spo­łu śpie­wa­cze­go, wszyst­kie ro­do­wi­te ko­cu­dzan­ki, wspa­nia­le ugo­ści­ły pol­ską wo­ka­list­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kocudza ż.

:: fm. kocudzanin mos.

Wiktionary


kocur

do­ro­sły sa­miec kota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sa­miec kota

 (1.2) łow. sa­miec rysia

 (1.3) łow. sa­miec żbika

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kocur – do­ro­sły sa­miec ko­to­wa­tych, w szcze­gól­no­ści kota do­mo­we­go
  • Kocur – ame­ry­kań­ski film z 1989
  • Kocur – tu­rec­ki film z 2016
  • Paweł Kocur – ka­zach­ski sza­chi­sta
  • Adam Kocur – pre­zy­dent Ka­to­wic
  • Ko­cu­rek
  • Ko­cu­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod bal­ko­nem pięć ko­cu­rów za­le­ca się do mojej kotki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔt͡sur, AS: kocur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kocurek m.

 przysł. kocio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot

Wiktionary


kocurek

zdrob­nie­nie od: kocur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: kocur

Wiktionary

Ko­cu­rek (tytuł oryg. "Tom­cats") – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 2001 roku w re­ży­se­rii Gre­go­ry'ego Po­i­rie­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tro­chę wol­ne­go czasu i znowu dziś zro­bi­łam scra­pek z moim ko­cur­kiem. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈt͡surɛk, AS: kocurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocur m.

Wiktionary


kocyk

mały koc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: koc

 (1.2) mały, lekki koc

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Marku, przy­kry­waj ko­cy­kiem sio­strzycz­kę, gdy się od­kry­je!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔt͡sɨk, AS: kocyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koc mrz., kocówa ż.

Wiktionary


kocykowanie

po­tocz­nie: spę­dza­nie czasu na kocu, zwy­kle pod­czas pi­kni­ku lub ple­ne­ro­we­go wy­po­czyn­ku


SJP.pl


kocykowy

→ kocyk


SJP.pl

Patrz:

kocyk

kocynder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łazik, wę­dro­wiec

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dow­cip­niś

Wiktionary

Ko­cyn­der („Ko­cyn­der. Cza­so­pis­mo we­so­łe – gór­no­ślą­skie”) – gór­no­ślą­ski mie­sięcz­nik hu­mo­ry­stycz­no-sa­ty­rycz­ny wy­cho­dzą­cy po ślą­sku i po pol­sku w la­tach 1920–1939 oraz po woj­nie w la­tach 1946–1958. Ga­ze­ta ode­gra­ła dużą rolę w okre­sie ple­bi­scy­tu oraz pow­stań ślą­skich zy­sku­jąc dużą po­pu­lar­ność wśród Gór­no­ślą­za­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tóż tam jakiś ko­cyn­der przy­szoł, kiery szuko kóm­pa­nij­ne­go. → Przy­szedł jakiś łazik, który szuka do­wód­cy kom­pa­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kocyndrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kocender

 (1.2) kocender

Wiktionary


kocyndrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwią­za­ny z ko­cyn­drem, do­ty­czą­cy ko­cyn­dra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocynder mos.

Wiktionary


kocyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. jedna z rzek Ha­de­su; rzeka la­men­tu, nad któ­rej brze­ga­mi błą­dzą dusze nie po­grze­ba­nych je­szcze zmar­łych;

 (1.2) książk. za­marz­nię­te je­zio­ro na dnie naj­niż­sze­go kręgu pie­kieł Dan­te­go, które więzi na wiecz­ność Lu­cy­fe­ra oraz tych po­tę­pień­ców, któ­rzy zdra­dzi­li swych do­bro­czyń­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O małoś do sty­gij­skich nie za­niósł mnie błoni, • Żem przedw­cze­śnie nie uj­rzał Ko­cy­tu, Cha­ro­na • Że­gla­rza, trój­gło­we­go psa, sądu Mi­no­sa, • Gro­ma­dy cieni, co jest świa­tła po­zba­wio­na (…)

 (1.2) Jako nie­to­perz, miał nie­u­pie­rzo­ną • Skrzy­deł po­kry­wę, a gdy nimi śmi­gał, • Trzy wia­try bu­dził pod okrop­ną błoną. • Od tego wia­nia Kocyt w lód za­sty­gał (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔt͡sɨt, AS: kocyt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kokytos

Wiktionary


kocz

1. daw­niej: wa­dium na rzecz sę­dzie­go skła­da­ne przez na­ga­nia­ją­ce­go;
2. czte­ro­ko­ło­wy, pół­kry­ty powóz uży­wa­ny od XVI do XIX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ro­dzaj czte­ro­ko­ło­we­go re­so­ro­wa­ne­go po­ja­zdu kon­ne­go;

 (1.2) daw. ro­dzaj ro­syj­skie­go stat­ku do że­glu­gi w wa­run­kach sil­ne­go za­lo­dze­nia;

 (1.3) daw. w pra­wie pol­skim: ro­dzaj za­kła­du wno­szo­ne­go na rzecz sę­dzie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kocz (powóz)
  • kocz (sta­tek)
  • kocz (za­kład) – hi­sto­ria prawa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kuczer mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) koc

Wiktionary


kocza

pła­sko­den­na, jed­no­masz­to­wa, długa łódź słu­żą­ca Ko­za­kom sy­be­ryj­skim do że­glu­gi po rze­kach i je­zio­rach


SJP.pl


koczalski

przy­miot­nik od: Ko­cza­ła


SJP.pl


koczan

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­czan" herbu Na­łęcz (ur. w XIV w., zm. w XV w.) – bojar li­tew­ski, adop­to­wa­ny pod­czas unii ho­ro­del­skiej (1413)".

Wikipedia


koczanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


koczara

naz­wi­sko


SJP.pl


koczała

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl

Ko­cza­ła (ka­szub. "Kòczała", niem. "Flötenstein") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim. Leży nad rzeką Rudą, na tra­sie nie­ist­nie­ją­cej już linii ko­le­jo­wej (Miast­ko-Ko­cza­ła-Przech­le­wo-Człu­chów).

Wieś ma sta­tus so­łect­wa, jest rów­nież sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Ko­cza­ła. W skład so­łect­wa wcho­dzą także Dymin, Pło­cicz, Pod­le­sie, Struż­ka i Żu­ko­wo.

Wikipedia


koczek

zdrob­nie­nie od: kok, mały kok


SJP.pl

Ko­czek (niem. "Wal­der­see", do 1905 "Kot­zek") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, po­wie­cie szczy­cień­skim, gmi­nie Świę­taj­no. Po­ło­żo­na jest nad Kru­ty­nią (daw­niej na od­cin­ku Je­zio­ro Spy­chow­skie - Je­zio­ro Zdróż­no znaną jako,Spy­chow­ska Stru­ga") oraz je­zio­ra­mi Zdróż­no i Uplik. W po­bli­żu po­łud­nio­wych gra­nic wsi znaj­du­je się Je­zio­ro Kier­wik i kanał łą­czą­cy je z Kru­ty­nią.

Wikipedia


koczin

mia­sto w In­diach


SJP.pl

Ko­czin (ma­la­ja­lam കൊച്ചി, trl. "Kocci", trb. "Koćći"; hindi कोच्चि, trl. "Koćći", trb. "Koćći"; ang. Kochi; daw­niej: hindi कोचीन, trl. "Koćīn", trb. "Koćin"; ang. "Co­chin") – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Indii, w sta­nie Ke­ra­la, na Wy­brze­żu Ma­la­bar­skim nad Mo­rzem Arab­skim, bę­dą­ce jed­nym z naj­waż­niej­szych por­tów kraju. Jest za­miesz­ka­ne przez około sześć­set ty­się­cy ludzi, a wraz z całą aglo­me­ra­cją po­pu­la­cja wy­no­si około pół­to­ra mi­lio­na.

Wikipedia


koczkodan

1. nie­wiel­ka małpa ży­ją­ca w la­sach Afry­ki;
2. obraź­li­wie: brzyd­ka, dzi­wacz­na ko­bie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cer­co­pit­he­cus|ref=tak., nie­wiel­ka afry­kań­ska małpa;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. (zwy­kle o ko­bie­cie) osoba brzyd­ka

Wiktionary

Kocz­ko­dan ("Cer­co­pit­he­cus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔt͡ʃˈkɔdãn, AS: kočkodãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koczkodanowate nmos., koczkodanowce nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. baba-jaga, czupiradło, kaszalot, paszczur, raszpla, małpiszon; neutr. brzydula

Wiktionary


koczkodanik

zdrob­nie­nie od: kocz­ko­dan


SJP.pl


koczkodanka

daw­niej: brzyd­ka, dziw­nie ubra­na ko­bie­ta; kocz­ko­dan, mał­pi­szon


SJP.pl


koczkodanowate

o ce­chach kocz­ko­da­no­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cer­co­pit­he­ci­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z rzędu na­czel­nych;

Wiktionary

Kocz­ko­da­no­wa­te, małpy wą­sko­no­se, ma­ka­ko­wa­te (Cer­co­pit­he­ci­dae) – ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z po­drzę­du wyż­szych na­czel­nych (Ha­plorr­hi­ni), okre­śla­na cza­sem jako małpy ogo­nia­ste w odróż­nie­niu od małp be­zo­go­nia­stych, do któ­rych za­li­cza­ne są człe­koksz­tałt­ne. Obej­mu­je kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków za­miesz­ku­ją­cych Afry­kę, Azję oraz Gi­bral­tar, m.in. ma­ka­ki, man­ga­by, kocz­ko­da­ny, ge­re­zy, hul­ma­ny i lan­gu­ry. Pro­wa­dzą głów­nie na­drzew­ny, a niek­tó­re na­ziem­ny tryb życia. Po ziemi po­ru­sza­ją się na czte­rech koń­czy­nach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­ślad­kach kocz­ko­da­no­wa­tych wy­stę­pu­ją na­gnio­ty po­ślad­ko­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koczkodan mzw., koczkodanowce lm nm.

Wiktionary


koczkodanowaty

o ce­chach kocz­ko­da­no­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych)


SJP.pl


koczkodanowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cer­co­pit­he­co­i­dea|Gray|ref=tak., na­dro­dzi­na ssa­ków z rzędu na­czel­nych;

Wiktionary

Kocz­ko­da­now­ce, małpy wą­sko­no­se zwie­rzoksz­tałt­ne, małpy Sta­re­go Świa­ta, ma­ka­koksz­tałt­ne (Cer­co­pit­he­co­i­dea) – na­dro­dzi­na małp wą­sko­no­sych z in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych (Si­mii­for­mes) w obrę­bie po­drzę­du wyż­szych na­czel­nych (Ha­plor­hi­ni) bli­sko spo­krew­nio­na z mał­pa­mi człe­koksz­tałt­ny­mi, z któ­ry­mi za­li­cza­na jest do małp wą­sko­no­sych (Ca­tarr­hi­ni).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kocz­ko­da­now­ce za­miesz­ku­ją głów­nie Afry­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koczkodan mzw., koczkodanowate lm nm.

Wiktionary


koczobryk

dawny po­jazd konny, duża brycz­ka po­dob­na do kocza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ro­dzaj dużej brycz­ki;

Wiktionary

Ko­czo­bryk – zbli­żo­na kształ­tem do kocza re­so­ro­wa­na duża kryta (cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo) brycz­ka czte­ro­ko­ło­wa, czte­ro­o­so­bo­wa, o pła­skim dnie, z drzwicz­ka­mi i nad­ko­la­mi; sto­so­wa­na jako śro­dek tran­spor­tu przez drob­ną szlach­tę w XIX wieku, zwła­szcza na Ma­zo­wszu, Ma­ło­pol­sce i Kie­lec­czyź­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uj­rza­łem na­za­jutrz sie­dząc w oknie moim, po­stać opa­ko­wa­ne­go jak do dłu­giej drogi ko­czo­bry­ka, który zwol­na po­su­wał się ulicą.

Wiktionary


koczorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


koczować

1. miesz­kać, prze­by­wać gdzieś tym­cza­so­wo, ra­czej w nie­do­god­nych wa­run­kach;
2. o lu­dach, ple­mio­nach: pro­wa­dzić wę­drow­ny tryb życia;
3. tułać się, błą­kać się;
4. w ło­wiect­wie o zwie­rzy­nie: prze­by­wać tym­cza­so­wo na ja­kimś te­re­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) etn. pro­wa­dzić nie­o­sia­dły, wę­drow­ny tryb życia

 (1.2) żyć lub prze­by­wać w miej­scu tym­cza­so­wo, czę­sto prze­no­sząc się z miej­sca na miej­sce; miesz­kać w wa­run­kach pro­wi­zo­rycz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Grupa pa­ste­rzy ko­czo­wa­ła na ste­pie przez całe lato.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koczowanie n., koczowisko n., koczownictwo n., koczowniczka ż., koczowniczość ż., koczownik mos.

 przym. koczowniczy

 przysł. koczowniczo, niekoczowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wędrować

Wiktionary


koczowisko

1. obóz ko­czow­ni­ków
2. w ło­wiect­wie: teren ko­czo­wa­nia zwie­rzy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) obóz ko­czow­ni­ków

 (1.2) teren, na któ­rym ko­czu­je zwie­rzy­na

 (1.3) pot. miej­sce, w któ­rym lu­dzie (np. uchodź­cy) są zmu­sze­ni do prze­by­wa­nia tym­cza­so­wo, zwła­szcza w złych wa­run­kach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koczownik m., koczowniczka ż., koczowanie n., koczownictwo n.

 czas. koczować ndk.

 przym. koczowniczy

 przysł. koczowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obozowisko, obóz

 (1.2) siedlisko

 (1.3) obóz

Wiktionary


koczownica

ko­czow­ni­ca ru­do­wło­sa, ko­czow­ni­ca żółta - ga­tun­ki pszczo­ły


SJP.pl

Ko­czow­ni­ca ("No­ma­da") – ro­dzaj pszczół z ro­dzi­ny pszczo­ło­wa­tych i po­dro­dzi­ny ko­czow­ni­co­wa­tych. Je­dy­ny z mo­no­ty­po­we­go ple­mie­nia ko­czow­nic (No­ma­di­ni). Tak­son kos­mo­po­li­tycz­ny, obej­mu­ją­cy około 750 opi­sa­nych ga­tun­ków.

Wikipedia


koczownictwo

tryb życia po­le­ga­ją­cy na cią­głym prze­no­sze­niu się z miej­sca na miej­sce, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ster­skich i ło­wiec­kich ludów Afry­ki, Azji, Au­stra­lii, Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; no­ma­dyzm


SJP.pl


koczowniczka

człon­ki­ni ludu, ple­mie­nia pro­wa­dzą­ce­go wę­drow­ny tryb życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca życie ko­czow­ni­cze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koczowanie n., koczownictwo n.

:: fm. koczownik mos.

 czas. koczować

 przym. koczowniczy

 przysł. koczowniczo

Wiktionary


koczowniczo-pasterski

do­ty­czą­cy za­rów­no ko­czow­nict­wa jak i pa­ster­stwa, np. ko­czow­ni­czo-pa­ster­ski tryb życia


SJP.pl


koczowniczy

1. do­ty­czą­cy ko­czow­nict­wa, ko­czow­ni­ków (np. ko­czow­ni­czy tryb życia, ple­mio­na ko­czow­ni­cze); wę­drow­ny
2. tyle co: tu­ła­czy (np. ko­czow­ni­czy żywot)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­czow­nict­wem i ko­czow­ni­ka­mi, po­le­ga­ją­cy na cią­głej zmia­nie miej­sca po­by­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sięw­zię­cia plan­ta­cyj­ny­an­ta­cyj­ne miały przy­cią­gnąć no­ma­dów do pracy na plan­ta­cjach, tak aby po­rzu­ca­li ko­czow­ni­czy tryb życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔt͡ʃɔvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: kočovʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koczowisko n., koczownictwo n., koczownik mos., koczowniczka ż., koczowanie n.

 przysł. koczowniczo

 czas. koczować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wędrowny, nomadyczny

Wiktionary


koczownik

czło­nek ludu, ple­mie­nia pro­wa­dzą­ce­go wę­drow­ny tryb życia; no­ma­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. kult. czło­nek grupy ludzi nie­po­sia­da­ją­cej sta­łe­go miej­sca za­miesz­ka­nia, prze­mie­szcza­ją­cej się z miej­sca na miej­sce

Wiktionary

Ko­czow­nik, no­ma­da – wę­dro­wiec, czło­nek grupy ludzi nie­po­sia­da­ją­cej sta­łe­go miej­sca za­miesz­ka­nia, prze­mie­szcza­ją­cej się z miej­sca na miej­sce, np. w związ­ku ze zmia­na­mi po­go­dy lub w po­szu­ki­wa­niu żyw­no­ści, wody, opału albo pa­stwisk dla zwie­rząt ho­dow­la­nych. Osoba pro­wa­dzą­ca ko­czow­ni­czy, wę­drow­ny tryb życia, także po­dró­żu­ją­ca stale lub se­zo­no­wo z po­wo­dów hand­lo­wych, kul­tu­ro­wych lub re­li­gij­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­sterz wy­róż­niał się w gru­pie ko­czow­ni­ków przy­by­łych ze wscho­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koczownictwo n., koczowanie n.

:: fż. koczowniczka ż.

 przym. koczowniczy

 przysł. koczowniczo

 czas. koczować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nomada

Wiktionary


koczubeit

triok­ta­e­drycz­ny chlo­ryt chro­mo­wy, wy­stę­pu­ją­cy w ska­łach oli­wi­no­wych i ser­pen­ty­ni­tach za­sob­nych w chro­mit


SJP.pl


koczubin

ro­śli­na z ro­dzi­ny oż­wio­wa­tych


SJP.pl


koczukówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­czu­ków­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Za­le­sie.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Trój­cy Świę­tej w Ro­kit­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


koczur

daw­niej: kocur


SJP.pl


koczwara

naz­wi­sko


SJP.pl

Kocz­wa­ra – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Pod­wyż­sze­nia Krzy­ża Świę­te­go w Po­my­ko­wie.

Wikipedia


koczyk

mały kocz


SJP.pl


kocówa

po­tocz­nie: kara cie­les­na wy­mie­rza­na komuś przez grupę osób, dla za­ba­wy lub z zem­sty, po­le­ga­ją­ca na biciu tej osoby za­wi­nię­tej naj­czę­ściej w koc, aby nie wi­dzia­ła, przez kogo jest bita


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­bi­cie przez grupę osoby le­żą­cej na łóżku okry­tej naj­pierw kocem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieli na­dzie­ję, że ko­có­wa­mi na­pro­wa­dzą kabla na ścież­kę przyz­wo­i­to­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koc mrz., kocyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) więz. kocka

Wiktionary


kocówka

zdrob­nie­nie od: ko­có­wa; kara cie­les­na wy­mie­rza­na komuś przez grupę osób, dla za­ba­wy lub z zem­sty, po­le­ga­ją­ca na biciu tej osoby za­wi­nię­tej naj­czę­ściej w koc, aby nie wi­dzia­ła, przez kogo jest bita


SJP.pl


kod

1. sy­stem zna­ków do za­pi­sy­wa­nia, prze­cho­wy­wa­nia i prze­ka­zy­wa­nia okre­ślo­nych in­for­ma­cji;
2. ciąg zna­ków, któ­re­mu jest w spo­sób umow­ny przy­pi­sa­na okre­ślo­na in­for­ma­cja;
3. ciąg in­struk­cji bę­dą­cy ele­men­tem pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem sym­bo­li i ich po­wią­zań o róż­nym przez­na­cze­niu, słu­żą­cy do prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji;

Wiktionary

Kod (łac. "codex"), spis – ciąg skład­ni­ków sy­gna­łu (kom­bi­na­cji sy­gna­łów ele­men­tar­nych, np. kro­pek i kre­sek, im­pul­sów prądu, sym­bo­li) oraz re­gu­ła ich przy­po­rząd­ko­wa­nia skład­ni­kom wia­do­mo­ści (np. zna­kom pisma). W niek­tó­rych za­sto­so­wa­niach, głów­nie przy prze­sy­ła­niu in­for­ma­cji pod­le­ga­ją­cych utaj­nie­niu, zwany jest szy­frem. Kody są sto­so­wa­ne m.in. w te­le­gra­fii, te­le­fo­nii, w tech­ni­ce cy­fro­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trze­ba znać kod do­stę­pu, aby wejść do ko­lej­ne­go po­mie­szcze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔt, AS: kot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koder m., dekoder m., transkoder m., kodownik m., kodownica ż., kodowanie n., dekodowanie n., transkodowanie n., odkodowanie n., zakodowanie n., odkodowywanie n., kodyfikowanie n., skodyfikowanie n., zdekodowanie n., kodeks m., kodyfikacja ż.

:: zdrobn. kodzik m.

 czas. kodować ndk., dekodować ndk., zakodować dk., odkodowywać ndk., odkodować dk., transkodować ndk., kodyfikować ndk., skodyfikować dk., zdekodować dk., kodzić ndk.

 przym. kodowy, kodeksowy

 przysł. kodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyfr

Wiktionary


kod-ko-dak

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gda­ka­nie kury

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kud-ku-dak, ko-ko-dak, ko-ko-ko kodaku, kod-kod kodaku

Wiktionary


koda

coda;
1. koń­co­wy, zwy­kle przy­spie­sza­ją­cy frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go (np. so­na­ty), opar­ty na jego ma­te­ria­le te­ma­tycz­nym;
2. prze­no­śnie: za­koń­cze­nie ut­wo­ru li­te­rac­kie­go albo ja­kiejś hi­sto­rii sta­no­wią­ce ich pod­su­mo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. za­koń­cze­nie kom­po­zy­cji mu­zycz­nych za­wie­ra­ją­ce zwię­złe pow­tó­rze­nie głów­nych te­ma­tów

 (1.2) liter. za­koń­cze­nie ut­wo­ru li­te­rac­kie­go lub ja­kiejś hi­sto­rii, bę­dą­ce ich pod­su­mo­wa­niem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koda – ter­min mu­zycz­ny, zo­bacz Coda (mu­zy­ka), Fuga (mu­zy­ka)#Koda
  • naz­wi­sko
  • inne
    • Koda-Press – wy­daw­nict­wo
    • KODA – nie­let­nie sły­szą­ce dzie­ci głu­chych ro­dzi­ców (skrót od ang. Kids/Kid of Deaf Adults)
  • Coda

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔda, AS: koda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. coda

Wiktionary


kodak

marka apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych i fil­mów oraz firma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • East­man Kodak – kon­cern zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją sprzę­tu fo­to­gra­ficz­ne­go i fil­mo­we­go
  • Kodak The­a­tre – ame­ry­kań­ski teatr w Hol­ly­wo­od w Ka­li­for­nii, znany z co­rocz­nych ce­re­mo­nii wrę­cze­nia Osca­rów
  • Kodak Tower – wie­żo­wiec w Ro­che­ster, głów­na sie­dzi­ba East­man Kodak
  • Kodak Black – ame­ry­kań­ski muzyk, fi­lan­trop i prze­stęp­ca
  • Heart Break Kodak – album mu­zycz­ny Ko­da­ka Blac­ka
  • Ha­i­tian Boy Kodak – EP Ko­da­ka Blac­ka

Wikipedia


kodaly

[czy­taj: KOdaj] naz­wi­sko


SJP.pl


kodeina

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w soku mlecz­nym maku, otrzy­my­wa­ny z opium lub syn­te­tycz­nie z mor­fi­ny, sto­so­wa­ny jako śro­dek prze­ciw­kasz­lo­wy oraz jako skład­nik mie­sza­nek znie­czu­la­ją­cych, prze­ciw­bó­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. prze­ciw­kasz­lo­wy lek nar­ko­tycz­ny, po­chod­na mor­fi­ny;

Wiktionary

Ko­de­i­na ( co­de­i­num), me­ty­lo­mor­fi­na, me­ty­lo­wa po­chod­na mor­fi­ny – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów fe­nan­tre­no­wych.

Jest za­li­cza­na do grupy sub­stan­cji opio­i­do­wych, a obok mor­fi­ny na­le­ży do naj­waż­niej­szych opia­tów. Ma silny de­pre­syj­ny wpływ na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy pla­su­jąc się pod tym wzglę­dem w swo­jej gru­pie tuż po wspom­nia­nej mor­fi­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wy­trzy­mam z tym mę­czą­cym kasz­lem, jeśli nie wy­pi­ję ko­de­i­ny.

 (1.1) Brał środ­ki prze­ciw­kur­czo­we na za­pa­le­nie okręż­ni­cy, a także prze­ciw­bó­lo­we: ko­de­i­nę, de­me­rol i me­ta­don.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kodeinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chem. metylomorfina, 3-metylomorfina

 gwara narkotykowa antek, koda

Wiktionary


kodeinizm

uza­leż­nie­nie od ko­de­i­ny


SJP.pl


kodeino

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ko­de­i­na

Wiktionary


kodeinowy

→ ko­de­i­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ko­de­i­ną; za­wie­ra­ją­cy ko­de­i­nę

Wiktionary

Patrz:

kodeina

Powiązane:

 rzecz. kodeina ż.

Wiktionary


kodek

w in­for­ma­ty­ce: urzą­dze­nie lub pro­gram słu­żą­ce do ko­do­wa­nia bądź de­ko­do­wa­nia stru­mie­ni da­nych, np. obra­zu, dźwię­ku itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. urzą­dze­nie lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy zdol­ny do kom­pre­sji i de­kom­pre­sji sy­gna­łu lub stru­mie­nia da­nych;

Wiktionary

Kodek (zbit­ka wy­ra­zo­wa od koder-de­ko­der) – urzą­dze­nie lub pro­gram zdol­ny do przeksz­tał­ca­nia stru­mie­nia da­nych lub sy­gna­łu. Ko­de­ki mogą zmie­nić stru­mień da­nych w formę za­ko­do­wa­ną (czę­sto w celu trans­mi­sji, skła­do­wa­nia lub za­szy­fro­wa­nia) lub odzy­skać (od­ko­do­wać) stru­mień da­nych z formy za­ko­do­wa­nej, by umoż­li­wić ich odt­wa­rza­nie bądź obrób­kę. Ko­de­ki są czę­sto uży­wa­ne w wi­de­o­kon­fe­ren­cjach oraz stru­mie­nio­wa­niu obra­zu lub dźwię­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­de­ki MPEG nie roz­poz­na­ją tego przy­pad­ku i nie­po­trzeb­nie będą sta­rać się jak naj­wier­niej odt­wo­rzyć pow­sta­łe w wy­ni­ku prze­plo­tu kla­tek ostre kra­wę­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kodowanie n.

Wiktionary


kodeks

1. usy­ste­ma­ty­zo­wa­ny zbiór prze­pi­sów praw­nych z ja­kiejś dzie­dzi­ny
2. ze­bra­ne (cza­sem nie­pi­sa­ne) normy, za­sa­dy do­ty­czą­ce pew­nych dzie­dzin życia, etyki za­wo­do­wej itp.
3. ro­dzaj sta­rej księ­gi pi­sa­nej ręcz­nie, zwy­kle bo­ga­to zdo­bio­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. usy­ste­ma­ty­zo­wa­ny zbiór prze­pi­sów praw­nych, naj­czę­ściej do­ty­czą­cych jed­nej dzie­dzi­ny prawa;

 (1.2) praw. zbiór zasad po­stę­po­wa­nia, do­ty­czą­cych np. życia to­wa­rzy­skie­go lub etyki za­wo­do­wej

 (1.3) stara księ­ga rę­ko­pi­śmien­na pow­sta­ła z sze­re­gu skła­dek, uło­żo­nych jedna na dru­giej i spo­jo­nych ze sobą u grzbie­tu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­deks – zbiór prze­pi­sów praw­nych
  • ko­deks – forma książ­ki
  • ko­deks – zbiór zasad po­stę­po­wa­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tryb od­wo­ła­nia od de­cyz­ji urzęd­ni­ka re­gu­lu­je ko­deks po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔdɛks, AS: kodeks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kodeksowy

 rzecz. kod mrz.

Wiktionary


kodeksik

zdrob­nie­nie od: ko­deks


SJP.pl


kodeksowy

do­ty­czą­cy ko­dek­su, wy­ni­ka­ją­cy z ko­dek­su (np. ko­dek­so­wy zbiór prze­pi­sów, ko­dek­so­wa de­fi­ni­cja)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. do­ty­czą­cy ko­dek­su, wy­ni­ka­ją­cy z ko­dek­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔdɛˈksɔvɨ, AS: kodeksovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kodeks m., kod mrz.

Wiktionary


koder

1. na­rzę­dzie do ko­do­wa­nia wia­do­mo­ści; szy­fra­tor;
2. urzą­dze­nie te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne do two­rze­nia sy­gna­łów ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­form. osoba two­rzą­ca kod pro­gra­mu

Wiktionary

Koder na­le­ży do klasy ukła­dów kom­bi­na­cyj­nych. Jest to układ po­sia­da­ją­cy n wejść oraz k≤log2n wyjść (czyli "n ≤ 2k").

Jego dzia­ła­nie po­le­ga na za­mia­nie kodu „1 z n” na na­tu­ral­ny kod bi­nar­ny o dłu­go­ści k, czyli służy on do przed­sta­wia­nia in­for­ma­cji tylko jed­ne­go ak­tyw­ne­go wej­ścia na po­stać bi­nar­ną. Po­nie­waż ist­nie­je fi­zycz­na moż­li­wość ak­ty­wa­cji wię­cej niż jed­ne­go wej­ścia, musi ist­nieć moż­li­wość uz­na­nia tylko jed­ne­go z nich np. po­przez usta­le­nie prio­ry­te­tów wejść.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kod mrz., kodowanie n.

 czas. kodować, zakodować, dekodować

Wiktionary


koderka

po­tocz­nie: pro­gra­mist­ka


SJP.pl


koderski

→ koder


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z KOD-em, do­ty­czą­cy KOD-u

 (1.2) zwią­za­ny z ko­de­rem, do­ty­czą­cy ko­de­ra

Wiktionary

Patrz:

koder

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. KOD m.

 (1.2)

 rzecz. kod m., koder m., koderka ż., kodowanie n., zakodowanie n.

 czas. kodować ndk., zakodować dk.

 przym. kodowy

Wiktionary


kodeń

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kodeń – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Kodeń. Leży na Rów­ni­nie Ko­deń­skiej, na te­ra­sie na­dza­le­wo­wej kilka me­trów nad do­li­ną Bugu, nie­da­le­ko uj­ścia rzecz­ki o naz­wie Ka­ła­man­ka.

Wieś jest sie­dzi­bą gminy Kodeń.

Wikipedia


kodeński

przy­miot­nik od: Kodeń


SJP.pl


kodiacki

1. → Ko­diak (wyspa i ar­chi­pe­lag);
2. niedź­wiedź (grizz­ly) ko­diac­ki - pod­ga­tu­nek niedź­wie­dzia bru­nat­ne­go; ko­diak


SJP.pl


kodiak

1. pod­ga­tu­nek niedź­wie­dzia bru­nat­ne­go; niedź­wiedź ko­diac­ki, grizz­ly ko­diac­ki;
2. krab ko­diak - ga­tu­nek kraba wy­stę­pu­ją­cy na wy­spie Ko­diak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­diak – wyspa na Ala­sce (Stany Zjed­no­czo­ne)
  • Ko­diak – ar­chi­pe­lag obej­mu­ją­cy m.in. po­wyż­szą wyspę
  • Ko­diak – mia­sto na wy­spie Ko­diak
  • port lot­ni­czy Ko­diak – port lot­ni­czy na wy­spie Ko­diak
  • niedź­wiedź ko­diak – dra­pież­ny ssak, pod­ga­tu­nek niedź­wie­dzia bru­nat­ne­go – en­de­micz­ny pod­ga­tu­nek wy­stę­pu­ją­cy na wy­spie Ko­diak
  • Mac OS X Pu­blic Beta (nazwa ko­do­wa: Ko­diak) – wer­sja sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go OS X

Wikipedia


kodkod

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­o­par­dus gu­i­gna|Mo­li­na|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.2) zool. kot z ga­tun­ku kod­ko­dów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Roz­wój i życie kod­ko­dów nie zo­sta­ły do końca poz­na­ne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot górski, kot chilijski, ocelot, ocelot chilijski

 (1.2) kot górski, kot chilijski, ocelot, ocelot chilijski

Wiktionary


kodnianin

miesz­ka­niec Kod­nia


SJP.pl


kodnianka

miesz­kan­ka Kod­nia


SJP.pl


kodogram

wia­do­mość prze­ka­za­na kodem i za­pi­sa­na przez od­bie­ra­ją­ce­go


SJP.pl


kodominacja

w ge­ne­ty­ce: wy­stę­po­wa­nie dwóch al­le­li genu, z któ­rych żaden nie jest do­mi­nu­ją­cy ani re­ce­syw­ny


SJP.pl

Ko­do­mi­na­cja – zja­wi­sko w ge­ne­ty­ce po­le­ga­ją­ce na wy­stę­po­wa­niu dwóch róż­nych al­le­li da­ne­go genu, z któ­rych żaden nie jest re­ce­syw­ny ani do­mi­nu­ją­cy. W odróż­nie­niu od do­mi­na­cji nie­zu­peł­nej, al­le­le tego genu są sobie równe pod wzglę­dem siły wza­jem­ne­go ma­sko­wa­nia się. Jeden i drugi biorą taki sam udział w two­rze­niu fe­no­ty­pu. Oz­na­cza, to że w fe­no­ty­pie ujaw­nia­ją się cechy ko­do­wa­ne przez oba wa­rian­ty genu.

Wikipedia


kodomita

po­gard­li­wie: zwo­len­nik Ko­mi­te­tu Obro­ny De­mo­kra­cji (KOD-u) lub ogól­nie de­mo­kra­cji


SJP.pl


kodon

trzy ko­lej­ne nu­kle­o­ty­dy w łań­cu­chu DNA; tri­plet; try­plet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) med. trój­nu­kle­o­ty­do­wa sek­wen­cja DNA ko­du­ją­ca ami­nok­was;

Wiktionary

Kodon – sek­wen­cja trzech nu­kle­o­ty­dów (tri­plet) wy­stę­pu­ją­ca w mRNA, sta­no­wią­ca jed­nost­kę ko­du­ją­cą okre­ślo­ny ami­nok­was pod­czas syn­te­zy biał­ka.

Ist­nie­ją 64 ko­do­ny, z czego 61 to ko­do­ny okre­śla­ją­ce 20 pod­sta­wo­wych ami­nok­wa­sów biał­ko­wych, zaś 3 po­zo­sta­łe od­po­wia­da­ją za za­koń­cze­nie trans­la­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W koń­co­wych od­cin­kach genów wy­stę­pu­je na­dre­pre­zen­ta­cja ko­do­nów li­zy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔdɔ̃n, AS: kodõn

Wiktionary


kodopis

urzą­dze­nie z kla­wia­tu­rą sto­so­wa­ne w elek­tro­nicz­nej tech­ni­ce obli­cze­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. elek­tro­nicz­na ma­szy­na do pi­sa­nia z przy­staw­ką do dziur­ko­wa­nia taśmy pa­pie­ro­wej;

Wiktionary

Ko­do­pis – elek­tro­nicz­no-me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie z kla­wia­tu­rą, sto­so­wa­ne w elek­tro­nicz­nej tech­ni­ce obli­cze­nio­wej, łą­czą­ce funk­cje da­le­ko­pi­su, elek­tro­nicz­nej ma­szy­ny do pi­sa­nia i dziur­kar­ki taśmy.

Wikipedia


kodori

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Gruz­ji ucho­dzą­ca do Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

Ko­do­ri ( კოდორი; Кәыдры) – rzeka w Gruz­ji, dłu­go­ści 105 km, ucho­dzą­ca do Morza Czar­ne­go. W swoim gór­nym biegu two­rzy tzw. wąwóz Ko­do­ri.

Rzeka pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek "Saken" i "Gwan­dra". Po­wierzch­nia do­rze­cza wy­no­si 2051 km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kodorski

Wiktionary


kodorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­do­ri, do­ty­czą­cy Ko­do­ri (rzeki w Gruz­ji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kodori n.

Wiktionary


kodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces przeksz­tał­ca­nia da­nych do innej po­sta­ci

 (1.2) spo­sób lub stan­dard do­ko­ny­wa­nia ta­kie­go przeksz­tał­ce­nia

 (1.3) in­form. środ. two­rze­nie kodu źró­dło­we­go opro­gra­mo­wa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kod
  • Ko­do­wa­nie (psy­cho­lo­gia) – pro­ces przeksz­tał­ca­nia nad­cho­dzą­cych da­nych w celu ich zgro­ma­dze­nia w pa­mię­ci.
  • Ko­do­wa­nie (ba­da­nia spo­łecz­ne) – pro­ces przeksz­tał­ca­nia da­nych z badań em­pi­rycz­nych w po­stać na­da­ją­cą się do ilo­ścio­wej ana­li­zy;
  • Ko­do­wa­nie za­pa­chu – spo­sób re­je­stro­wa­nia i roz­poz­na­wa­nia sy­gna­łów wę­cho­wych
  • ko­do­wa­nie - 1. pro­ces przeksz­tał­ca­nia da­nych, np. kom­pre­sja lub szy­fro­wa­nie, 2. spo­sób za­pi­su lub przesz­tał­ca­nia da­nych, np. ko­do­wa­nie zna­ków
  • Ko­do­wa­nie (kryp­to­gra­fia) – jeden ze spo­so­bów utaj­nia­nia tek­stu.
  • Ko­do­wa­nie zna­ków – ter­min in­for­ma­tycz­ny
  • ko­do­wa­nie - pro­ces two­rze­nia kodu źró­dło­we­go pro­gra­mu (część pro­ce­su pro­gra­mo­wa­nia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­wą moż­li­wo­ścią pod­czas ko­do­wa­nia sy­gna­łu z funk­cją joint ste­reo jest ste­re­o­fo­nia róż­ni­co­wa.

 (1.2) Ko­do­wa­nie UTF-8 przy­pi­su­je każ­de­mu zna­ko­wi Uni­co­de ciąg od jed­ne­go do czte­rech baj­tów przy za­cho­wa­niu kom­pa­ty­bil­no­ści z ASCII.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔdɔˈvãɲɛ, AS: kodovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kodować ndk., kodzić ndk., zakodować dk., dekodować ndk., zdekodować dk., odkodować dk.

 rzecz. kod mrz., zakodowanie n., koder mrz./mos., kodek mrz., dekodowanie n.

 przym. kodowy

 przysł. kodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kod

Wiktionary


kodować

1. przet­wa­rzać in­for­ma­cje na kod; szy­fro­wać
2. oz­na­czać coś umow­ny­mi zna­ka­mi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) elek­tron. in­form. za­pi­sy­wać dane w innej po­sta­ci

 (1.2) pot. szy­fro­wać

 (1.3) do­da­wać kod za­bez­pie­cza­ją­cy

 (1.4) środ. in­form. two­rzyć pro­gra­my kom­pu­te­ro­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Licz­by cał­ko­wi­te można ko­do­wać na różne spo­so­by, ale naj­po­wszech­niej sto­so­wa­ny jest kod uzu­peł­nień do dwóch.

 (1.2) Wia­do­mość była ko­do­wa­na, bez klu­cza nie dało się jej od­czy­tać.

 (1.3) Bi­le­ty będą ko­do­wa­ne, or­ga­ni­za­to­rzy za­pew­nia­ją, że ewen­tu­al­ni po­dra­bia­cze nie mają najm­niej­szych szans na wpro­wa­dze­nie do obie­gu fał­szy­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kod m., koder m., kodownik m., kodownica ż., kodowanie n.

 czas. dekodować, zakodować dk., odkodować dk.

 przym. kodowy

 przysł. kodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) programować

Wiktionary


kodowy

przy­miot­nik od: kod (np. sy­stem ko­do­wy, zamek ko­do­wy)


SJP.pl


kodrąb

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­drąb – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­drąb
  • Ko­drąb – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin
  • Ko­drąb – gmina wiej­ska
  • Ko­drąb – dawna gro­ma­da
  • De­ka­nat Ko­drąb

Wikipedia


kodrąbianin

miesz­ka­niec Ko­drą­ba (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kodrąbianka

miesz­kan­ka Ko­drą­ba (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kodrąbski

przy­miot­nik od: Ko­drąb


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ko­drą­bia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kodrąb, kodrąbianin, kodrąbianka

Wiktionary


kodu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: kod

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔdu, AS: kodu

Wiktionary


kodycyl

roz­po­rzą­dze­nie ma­jąt­kiem na wy­pa­dek śmier­ci, bez usta­no­wie­nia spad­ko­bier­cy


SJP.pl

Ko­dy­cyl (łac. "co­di­cil­lus" – do­da­tek do te­sta­men­tu) – prze­nie­sio­na z ję­zy­ka praw­ni­cze­go nazwa koń­co­wej czę­ści ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, ma­ją­cej formę ostat­niej woli, czę­sto wy­ra­żo­nej w spo­sób żar­to­bli­wy. Przy­kła­dem ta­kie­go ut­wo­ru jest "Wiel­ki te­sta­ment" François Vil­lo­na.

Wikipedia


kodycyle

w sta­ro­żyt­no­ści: po­łą­czo­ne małe ta­blicz­ki wo­sko­we lub kart­ki per­ga­mi­no­we, słu­żą­ce jako no­tat­nik


SJP.pl


kodycylowy

→ ko­dy­cyl, → ko­dy­cy­le


SJP.pl

Patrz:

kodycyl, → kodycyle

kodyfikacja

1. ze­bra­nie, uję­cie cze­goś w sy­stem okre­ślo­nych norm;
2. pro­ces two­rze­nia ko­dek­su praw­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uję­cie cze­goś w spój­ny sy­stem;

 (1.2) praw. opra­co­wa­nie ist­nie­ją­cych prze­pi­sów praw­nych w jeden zbiór, usu­wa­jąc sprzecz­no­ści, ak­tu­a­li­zu­jąc i uzu­peł­nia­jąc je

 (1.3) praw. upo­rząd­ko­wa­ny zbiór prze­pi­sów z jed­nej dzie­dzi­ny

 (1.4) jęz. for­mal­ne ure­gu­lo­wa­nie norm da­ne­go ję­zy­ka w wy­daw­nict­wach nor­ma­tyw­nych;

Wiktionary

Ko­dy­fi­ka­cja – ter­min przyj­mu­je kilka zna­czeń: ogól­ne, praw­ni­cze oraz ling­wi­stycz­ne. W uję­ciu ogól­nym oz­na­cza on ze­bra­nie lub uję­cie cze­goś w spój­ny sy­stem okre­ślo­nych norm, a także wynik tego dzia­ła­nia. Jako ter­min praw­ni­czy okre­śla on pro­ces jed­no­ra­zo­we­go po­łą­cze­nia du­że­go ze­spo­łu prze­pi­sów praw­nych w jed­no­li­ty, usy­ste­ma­ty­zo­wa­ny zbiór, z któ­re­go można in­ter­pre­to­wać pod­sta­wo­we normy danej ga­łę­zi prawa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kod mrz., kodyfikator mos., kodyfikatorka ż.

 czas. zakodować, kodyfikować ndk., skodyfikować dk.

 przym. kodyfikatorski, kodyfikacyjny

Wiktionary


kodyfikacyjny

zwią­za­ny z ko­dy­fi­ka­cją


SJP.pl


kodyfikator

osoba zaj­mu­ją­ca się ujed­no­li­ca­niem i sy­ste­ma­ty­zo­wa­niem norm praw­nych


SJP.pl


kodyfikatorka

ko­bie­ta do­ko­nu­ją­ca ko­dy­fi­ka­cji


SJP.pl


kodyfikatorski

przy­miot­nik od: ko­dy­fi­ka­tor (np. dzia­ła­nia ko­dy­fi­ka­tor­skie, praca ko­dy­fi­ka­tor­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­dy­fi­ka­to­rem, do­ty­czą­cy ko­dy­fi­ka­to­ra, wła­ści­wy ko­dy­fi­ka­to­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kodyfikator mos., kodyfikacja ż.

 przym. kodyfikacyjny

Wiktionary


kodyfikować

do­ko­ny­wać ko­dy­fi­ka­cji


SJP.pl


kodykolog

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy za­byt­ki rę­ko­pi­śmien­ne


SJP.pl


kodykologia

nauka ba­da­ją­ca księ­gi pi­sa­ne ręcz­nie, dział rę­ko­pi­soz­naw­stwa; nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii i fi­lo­lo­gii


SJP.pl

Ko­dy­ko­lo­gia (od co­di­co­lo­gie, a to z codex, dop. "co­di­cis" – ko­deks i "logos" – słowo) − dy­scy­pli­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ksiąg rę­ko­pi­śmien­nych pow­sta­łych do po­cząt­ku XVI w. (tj. do mo­men­tu wy­par­cia przez książ­ki dru­ko­wa­ne).

Wikipedia


kodykologiczny

→ ko­dy­ko­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­dy­ko­lo­gią, do­ty­czą­cy ko­dy­ko­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

kodykologia

Powiązane:

 rzecz. kodykologia ż.

Wiktionary


kodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kodzić

Wiktionary


kodziarski

→ ko­dziarz


SJP.pl

Patrz:

kodziarz

kodziarz

po­gard­li­wie: czło­nek lub zwo­len­nik KOD-u (Ko­mi­te­tu Obro­ny De­mo­kra­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. czło­nek lub sym­pa­tyk KOD-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. KOD m., KOD-er m.

:: fż. kodziara ż., KOD-erka ż.

 przym. kodowski, kodziarski

 skr. KOD

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) KOD-er

Wiktionary


kodzik

zdrob­nie­nie od: kod


SJP.pl


kodzić

śro­do­wi­sko­wo w in­for­ma­ty­ce: pisać kod


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) środ. pot. in­form. pro­gra­mo­wać, pisać kod źró­dło­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bur­mistrz No­we­go Jorku po­sta­na­wia na­u­czyć się „ko­dzić”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔd͡ʑit͡ɕ, AS: koʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kodzenie, kod, kodowanie

 przym. kodowy

 czas. zakodować

Wiktionary


kodłutowo

Ko­dłu­to­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go. 1 stycz­nia 2003 roku czę­ścia­mi wsi Ko­dłu­to­wo stały się ów­czes­ne przy­siół­ki Krzy­żak i So­bo­cin.

Wikipedia


koedukacja

wspól­ne na­u­cza­nie i wy­cho­wy­wa­nie dziew­cząt i chłop­ców w pla­ców­kach edu­ka­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. wspól­ne kształ­ce­nie dzie­ci i mło­dzie­ży bez po­dzia­łu ze wzglę­du na płeć;

Wiktionary

Ko­e­du­ka­cja (łac. "co-" – razem; "edu­ca­re" – kształ­cić, wy­cho­wy­wać) – sy­stem wspól­ne­go kształ­ce­nia dzie­ci i mło­dzie­ży oboj­ga płci, prze­ci­wień­stwo edu­ka­cji zróż­ni­co­wa­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koedukator m., koedukatorka ż., koedukowanie n.

 czas. koedukować ndk.

 przym. koedukacyjny

 przysł. koedukacyjnie

Wiktionary


koedukacyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­e­du­ka­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koedukacja ż.

 przym. koedukacyjny

Wiktionary


koedukacyjny

zwią­za­ny z ko­e­du­ka­cją, opar­ty na za­sa­dach ko­e­du­ka­cji (np. ko­e­du­ka­cyj­na szko­ła, obóz ko­e­du­ka­cyj­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pedag. od­no­szą­cy się do ko­e­du­ka­cji, przez­na­czo­ny do wspól­nej edu­ka­cji obu płci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Asia nie chce cho­dzić na wf na ba­se­nie, bo to są za­ję­cia ko­e­du­ka­cyj­ne, a ona wsty­dzi się chłop­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔɛdukaˈt͡sɨjnɨ, AS: koedukacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koedukacja ż., koedukacyjność ż.

 przysł. koedukacyjnie

Wiktionary


koedycja

wspól­na edy­cja ja­kie­goś dzie­ła razem z innym wy­daw­cą/wy­daw­ca­mi


SJP.pl


koedycyjny

do­ty­czą­cy ko­e­dy­cji (np. ko­e­dy­cyj­ne wy­da­nie, pu­bli­ka­cja ko­e­dy­cyj­na)


SJP.pl


koedytor

wy­daw­ca wy­da­ją­cy dzie­ło wspól­nie z in­ny­mi pod­mio­ta­mi


SJP.pl


koeficjent

stały mnoż­nik, współ­czyn­nik


SJP.pl


koegzystencja

wspól­ne by­to­wa­nie, wspó­łist­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wspó­łist­nie­nie (zwie­rząt, kul­tur, ludzi, grup spo­łecz­nych itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od do­brej ko­eg­zy­sten­cji tak licz­nych i od­mien­nych re­li­gij­nie, ję­zy­ko­wo, oby­cza­jo­wo i praw­nie spo­łecz­no­ści za­le­ża­ło po­wo­dze­nie w funk­cjo­no­wa­niu pań­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔɛɡzɨˈstɛ̃nt͡sʲja, AS: koegzystẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. koegzystować

 przym. koegzystencjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współistnienie, współegzystencja, współżycie, symbioza

Wiktionary


koegzystencjalny

→ ko­eg­zy­sten­cja


SJP.pl

Patrz:

koegzystencja

koegzystować

wspól­nie by­to­wać, wspó­łist­nieć, współ­żyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ist­nieć lub funk­cjo­no­wać rów­no­cze­śnie z kimś lub czymś innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koegzystencja ż., koegzystowanie n.

 przym. koegzystencjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współbytować, współistnieć, współżyć

Wiktionary


koekwacja

daw­niej: zrów­na­nie, głów­nie po­dat­ków, po­win­no­ści


SJP.pl


koel

ptak z ro­dzi­ny ku­ku­łek


SJP.pl


koendu

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ur­so­no­wa­tych; ku­an­du, igłoz­wierz, je­żow­ni­ca


SJP.pl

Ko­en­du, igłoz­wierz, je­żow­ni­ca ("Co­en­dou") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ur­so­nów (Eret­hi­zon­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ur­so­no­wa­tych (Eret­hi­zon­ti­dae).

Wikipedia


koenig

[czy­taj: kynig] naz­wi­sko


SJP.pl


koenocytalny

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zob. syn­cy­tial­ny.

Wiktionary


koenzym

nie­biał­ko­wy zwią­zek or­ga­nicz­ny nie­zbęd­ny do od­po­wied­nie­go funk­cjo­no­wa­nia pew­nych en­zy­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. nie­biał­ko­wy zwią­zek or­ga­nicz­ny nie­zbęd­ny do dzia­ła­nia niek­tó­rych en­zy­mów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­cha­nizm dzia­ła­nia wi­ta­min jest różny, jed­nak wszyst­kie wpły­wa­ją w spo­sób bez­poś­red­ni lub poś­red­ni na ko­mór­ko­we pro­ce­sy me­ta­bo­licz­ne, naj­czę­ściej jako ko­en­zy­my lub bio­lo­gicz­ne ak­tyw­ne skład­ni­ki o cha­rak­te­rze hor­mo­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koenzymatyczny

 przysł. koenzymatycznie

Wiktionary


koenzymatyczny

→ ko­en­zym


SJP.pl

Patrz:

koenzym

koercja

na­tę­że­nie zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go po­trzeb­ne do roz­ma­gne­so­wa­nia da­ne­go fer­ro­ma­gne­ty­ku (np. że­la­za, stali)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­er­cja ma­gne­tycz­na
  • Ko­er­cja fer­ro­e­lek­trycz­na

Wikipedia


koercjometr

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­że­nia pola ma­gne­tycz­ne­go po­trzeb­ne­go do roz­ma­gne­so­wa­nia da­ne­go fer­ro­ma­gne­ty­ka


SJP.pl


koercyjny

→ ko­er­cja


SJP.pl

Patrz:

koercja

koewolucja

za­leż­na od sie­bie ewo­lu­cja dwóch lub więk­szej licz­by ga­tun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. pro­ces współ­za­leż­nej ewo­lu­cji dwóch lub kilku ga­tun­ków;

Wiktionary

Ko­e­wo­lu­cja – wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie na sie­bie ewo­lu­u­ją­cych ga­tun­ków, sil­nie po­wią­za­nych eko­lo­gicz­nie, pro­wa­dzą­ce do coraz więk­sze­go wza­jem­ne­go przy­sto­so­wa­nia a także uksz­tał­to­wa­ne w dro­dze do­bo­ru na­tu­ral­ne­go współ­dzia­ła­nie wielu genów pro­wa­dzą­ce do wyt­wo­rze­nia fe­no­ty­pu (ko­a­dap­ta­cja).

Wikipedia


kofaktor

zwią­zek che­micz­ny, który jest po­trzeb­ny en­zy­mom do ka­ta­li­zo­wa­nia kon­kret­nych re­ak­cji che­micz­nych


SJP.pl


kofeina

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w ziar­nach kawy i wielu in­nych su­row­cach ro­ślin­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. al­ka­lo­id znaj­du­ją­cy się w su­row­cach ro­ślin­nych bę­dą­cy środ­kiem po­bu­dza­ją­cym;

Wiktionary

Ko­fe­i­na ( cof­fe­i­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id pu­ry­no­wy znaj­du­ją­cy się w ziar­nach kawy i wielu in­nych su­row­cach ro­ślin­nych. Może rów­nież być otrzy­my­wa­na syn­te­tycz­nie. Zo­sta­ła od­kry­ta przez nie­miec­kie­go che­mi­ka Frie­dri­cha Fer­di­nan­da Run­ge­go w 1819 roku. W za­leż­no­ści od źró­dła na­zy­wa­na jest także teiną (gdy źró­dłem jest her­ba­ta), gu­a­ra­ni­ną (gdy po­cho­dzi z gu­a­ra­ny) i ma­te­i­ną (gdy po­cho­dzi z yerba mate).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Her­ba­ta zaz­wy­czaj za­wie­ra w przy­bli­że­niu dwu­krot­nie mniej ko­fe­i­ny niż kawa, za­leż­nie od mocy na­po­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔfɛˈjĩna, AS: kofei ̯ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kofeinowy, bezkofeinowy

 rzecz. kofeinizm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teina

Wiktionary


kofeinizm

uza­leż­nie­nie od ko­fe­i­ny (ob­ja­wia­ją­ce się na­ło­go­wym pi­ciem kawy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. uza­leż­nie­nie od ko­fe­i­ny

Wiktionary

Ko­fe­i­nizm, uza­leż­nie­nie od ko­fe­i­ny (CUD, z ang. "caf­fe­i­ne use di­sor­der") – uza­leż­nie­nie od spo­ży­wa­nia sty­mu­lu­ją­cej sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nej, jaką jest ko­fe­i­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔfɛˈjĩɲism̥, AS: kofei ̯ĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kofeina ż.

 przym. kofeinowy

Wiktionary


kofeinowy

→ ko­fe­i­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­fe­i­ny, za­wie­ra­ją­cy ko­fe­i­nę

Wiktionary

Patrz:

kofeina

Wymowa:

IPA: ˌkɔfɛjĩˈnɔvɨ, AS: kofei ̯ĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kofeina ż., kofeinizm m.

 przym. bezkofeinowy

Wiktionary


koferdam

pusty, szczel­ny prze­dział na stat­ku wod­nym, od­dzie­la­ją­cy zbior­ni­ki ła­dun­ków płyn­nych od in­nych po­mie­szczeń; gro­bla; gro­dza


SJP.pl

Ko­fer­dam, po­tocz­nie śli­no­chron – cien­ki kwa­dra­to­wy ma­te­riał, zwy­kle wy­ko­na­ny z la­tek­su lub ni­try­lu, uży­wa­ny w sto­ma­to­lo­gii do odi­zo­lo­wa­nia miej­sca wy­ko­ny­wa­nia za­bie­gu od resz­ty jamy ust­nej. Zo­stał on za­pro­jek­to­wa­ny w Sta­nach Zjed­no­czo­nych w 1864 roku przez ame­ry­kań­skie­go den­ty­stę naz­wi­skiem.

Wikipedia


kofi

Kofi, także Ko­fi­rock – pol­ski ze­spół roc­ko­wy za­ło­żo­ny w Nowej Dębie.

Ze­spół pow­stał na prze­ło­mie 2000/2001. Za­ło­ży­cie­lem grupy jest Da­riusz „Daro” Ba­biarz – były wo­ka­li­sta for­ma­cji Holy Dogs, la­u­re­a­ta I na­gro­dy jury Fe­sti­wa­lu w Ja­ro­ci­nie 1991. Pier­wszy pu­blicz­ny wy­stęp ze­spo­łu odbył się na sce­nie ra­dio­wej „trój­ki” w Stu­dio im.

Wikipedia


kofia

dawne na­kry­cie głowy


SJP.pl


kofik

śro­do­wi­sko­wo: lokal, w któ­rym można le­gal­nie nabyć i skon­su­mo­wać ma­ri­hu­a­nę i ha­szysz


SJP.pl


kofler

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­dre­as Ko­fler – au­striac­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • Ed­ward Ko­fler – pol­sko-szwaj­car­ski ma­te­ma­tyk
  • Franz Ko­fler – zbrod­niarz hit­le­row­ski
  • Józef Kof­fler – pol­ski kom­po­zy­tor

Wikipedia


kofta

pie­czo­ne na rusz­cie kulki z mięsa mie­lo­ne­go lub bia­łe­go sera i ziem­nia­ków; kufta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. danie z tra­dy­cyj­nej kuch­ni hin­du­skiej, ka­u­ka­skiej, bli­skows­chod­niej i bał­kań­skiej, ro­dzaj pul­pe­tów z mie­lo­ne­go mięsa z do­dat­ka­mi, przy­rzą­dza­nych rów­nież w wer­sji we­gań­skiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔfta, AS: kofta

Wiktionary


kofunkcja

ko­funk­cja funk­cji try­go­no­me­trycz­nej jest wobec niej prze­su­nię­ta o pi/2 (dzie­wię­dzie­siąt stop­ni) wzdłuż osi od­cię­tych, np. co­si­nus jest ko­funk­cją si­nu­sa, tan­gens - ko­tan­gen­sa


SJP.pl


kog

mało zwrot­ny ża­glo­wiec uży­wa­ny daw­niej na mo­rzach pół­noc­nych; koga; kogga


SJP.pl

Kog – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Ormož. 1 stycz­nia 2018 li­czy­ła 241 miesz­kań­ców.

Wikipedia


koga

mało zwrot­ny ża­glo­wiec uży­wa­ny daw­niej na mo­rzach pół­noc­nych; kogga; kog


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. żegl. śred­nio­wiecz­ny ża­glo­wiec hand­lo­wy o wy­so­kich kasz­te­lach, póź­niej uży­wa­ny też jako okręt wo­jen­ny;

Wiktionary

Koga, kogga – duży ża­glo­wiec hand­lo­wy, do­sto­so­wy­wa­ny do celów wo­jen­nych, do­mi­nu­ją­cy na ak­we­nach Bał­ty­ku i Morza Pół­noc­ne­go w XIII–XV wieku, spo­ty­ka­ny do po­cząt­ku XVI stu­le­cia. Sta­no­wił wów­czas pod­sta­wo­wy typ stat­ku użyt­ko­wa­ne­go przez mia­sta Hanzy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔɡa, AS: koga

Wiktionary


kogan

naz­wi­sko, m.in. Le­o­nid Kogan (1924-1982) - skrzy­pek ro­syj­ski


SJP.pl


kogazyna

mie­sza­ni­na wę­glo­wo­do­rów za­wie­ra­ją­cych w czą­stecz­ce od trzy­na­stu do osiem­na­stu ato­mów węgla, sto­so­wa­na m.in. jako sub­stan­cja usz­la­chet­nia­ją­ca pa­li­wa sil­ni­ko­we


SJP.pl

Ko­ga­zy­na – pro­dukt bę­dą­cy frak­cją z de­sty­la­cji pro­duk­tów zga­zo­wa­nia węgla, mie­sza­ni­na wę­glo­wo­do­rów skła­da­ją­ca się głów­nie z pa­ra­fi­no­wych wę­glo­wo­do­rów na­sy­co­nych i do 9% wę­glo­wo­do­rów nie­na­sy­co­nych. Za­wie­ra w czą­stecz­ce 13–18% ato­mów węgla. Tem­pe­ra­tu­ra wrze­nia wy­no­si od 230 do 320 0C.

Wikipedia


kogel-mogel

masa z żół­tek utar­tych z cu­krem; kogel mogel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. masa z su­ro­we­go żółt­ka utar­te­go z cu­krem, spo­ży­wa­na jako deser lub uży­wa­na jako do­da­tek do ciast;

 (1.2) pot. za­mie­sza­nie, chaos, zamęt

Wiktionary

Kogel-mogel – pro­sty deser z su­ro­wych żół­tek jaj utar­tych z cu­krem. Nie­kie­dy do masy z żół­tek i cukru do­da­wa­ne są także biał­ka ubite na pianę. Bywa wzbo­ga­ca­ny do­dat­kiem miodu, rumu, bitej śmie­ta­ny, kakao, ro­dzy­nek lub soku z cy­try­ny.

Jako deser po­ja­wił się w Pol­sce w XVII wieku. Jego re­cep­tu­ra jest praw­do­po­dob­nie po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go. Daw­niej (XIX–XX w.) znany jako ulu­bio­ny przys­mak dzie­ci o znacz­nej war­to­ści odżyw­czej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­mu­siu, zrób mi kogel-mogel.

 (1.2) Po po­wro­cie z ur­lo­pu za­sta­łem w pracy okrop­ny kogel-mogel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔɡɛl‿ˈmɔɡɛl|ˌkɔɟɛl‿ˈmɔɟɛl, AS: kogel‿mogel|koǵel‿moǵel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) miszmasz, bajzel

Wiktionary


kogeneracja

sko­ja­rzo­ne wyt­wa­rza­nie ener­gii elek­trycz­nej i ciepl­nej w urzą­dze­niach elek­tro­cie­płow­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. pro­ces jed­no­czes­ne­go wyt­wa­rza­nia ener­gii elek­trycz­nej i użyt­ko­wej ener­gii ciepl­nej w elek­tro­cie­płow­ni

Wiktionary

Ko­ge­ne­ra­cja (także sko­ja­rzo­na go­spo­dar­ka ener­ge­tycz­na, ang. "com­bi­ned heat and power", "CHP") – rów­no­czes­ne wyt­wa­rza­nie cie­pła i ener­gii elek­trycz­nej lub me­cha­nicz­nej w trak­cie tego sa­me­go pro­ce­su tech­no­lo­gicz­ne­go.

Ze wzglę­du na mniej­sze zu­ży­cie pa­li­wa, za­sto­so­wa­nie ko­ge­ne­ra­cji daje duże oszczęd­no­ści eko­no­micz­ne i jest ko­rzyst­ne pod wzglę­dem eko­lo­gicz­nym – w po­rów­na­niu z odręb­nym wyt­wa­rza­niem cie­pła w kla­sycz­nej cie­płow­ni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔɡɛ̃nɛˈrat͡sʲja, AS: kogẽneracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generacja ż.

Wiktionary


kogeneracyjny

→ ko­ge­ne­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

kogeneracja

kogga

mało zwrot­ny ża­glo­wiec uży­wa­ny daw­niej na mo­rzach pół­noc­nych; koga; kog


SJP.pl


kogia

ro­dzaj wa­le­ni z ro­dzi­ny ko­gio­wa­tych


SJP.pl

Kogia ("Kogia") – ro­dzaj ssa­ków z po­do­dzi­ny Ko­gii­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ko­gio­wa­tych (Ko­gii­dae).

Wikipedia


kogiowate

ro­dzi­na wa­le­ni


SJP.pl

Ko­gio­wa­te (Ko­gii­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z par­wo­rząd zę­bow­ców (Odon­to­ce­ti) w obrę­bie in­fra­rzę­du wa­le­ni (Ce­ta­cea), bli­sko spo­krew­nio­na z ka­sza­lo­to­wa­ty­mi. Obej­mu­je dwa ga­tun­ki współ­czes­ne umie­szcza­ne w po­je­dyn­czym ro­dza­ju kogia i kilka ro­dza­jów wy­mar­łych, z któ­rych więk­szość żyło w mio­ce­nie.

Wikipedia


kogiowaty

o ce­chach ko­gio­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


SJP.pl


kognacja

na­tu­ral­ne po­kre­wień­stwo w linii mę­skiej lub żeń­skiej; więzy krwi


SJP.pl


kognacki

→ ko­gnat


SJP.pl

Patrz:

kognat

kognacyjny

→ ko­gna­cja


SJP.pl

Patrz:

kognacja

kognat

na­tu­ral­ny krew­ny ze stro­ny ojca lub matki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. krew­ny w linii żeń­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­ra­zy po­krew­ne – ko­gnat w ję­zy­koz­naw­stwie
  • ko­gna­cja – po­kre­wień­stwo we­dług prawa rzym­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sach sar­mac­kich o ko­gna­tach mó­wio­no: „krew­ni po ką­dzie­li”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɡnat, AS: kognat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kognacja ż.

:: rzecz. fż. kognatka

 przym. kognacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krewny po kądzieli

Wiktionary


kognatka

na­tu­ral­na krew­na ze stro­ny ojca lub matki


SJP.pl


kognatyczny

sy­stem ko­gna­tycz­ny: sy­stem dzie­dzi­cze­nia w śred­nio­wiecz­nej An­glii uwz­ględ­nia­ją­cy prawa dzie­dzicz­ne za­rów­no męż­czyzn jak i ko­biet


SJP.pl


kognicja

pro­ces roz­pa­try­wa­nia spra­wy są­do­wej; do­cho­dze­nie, śledzt­wo w celu usta­le­nia stanu fak­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pro­ces roz­pa­try­wa­nia spra­wy są­do­wej, śledzt­wo, do­cho­dze­nie

Wiktionary


kognicyjny

zwią­za­ny z ko­gni­cją (np. pro­ces ko­gni­cyj­ny, po­stę­po­wa­nie ko­gni­cyj­ne)


SJP.pl


kognitywista

zwo­len­nik lub przed­sta­wi­ciel ko­gni­ty­wiz­mu lub ko­gni­ty­wi­sty­ki


SJP.pl


kognitywistka

→ ko­gni­ty­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

kognitywista

kognitywistyczny

zwią­za­ny z ko­gni­ty­wiz­mem, od­no­szą­cy się do ko­gni­ty­wiz­mu (np. pro­blem ko­gni­ty­wi­stycz­ny, se­mi­na­rium ko­gni­ty­wi­stycz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­gni­ty­wiz­mem, od­no­szą­cy się do ko­gni­ty­wiz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kognitywizm mrz.

Wiktionary


kognitywistyka

mul­ti­dy­scy­pli­nar­na nauka zaj­mu­ją­ca się dzia­ła­niem umy­słu


SJP.pl

Ko­gni­ty­wi­sty­ka – dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ob­ser­wa­cją i ana­li­zą dzia­ła­nia zmy­słów, mózgu i umy­słu, w szcze­gól­no­ści ich mo­de­lo­wa­niem. Na jej okre­śle­nie uży­wa­ne są też po­ję­cia: nauki ko­gni­tyw­ne (ang. "Co­gni­ti­ve Scien­ces") bądź nauki o poz­na­niu.

Ko­gni­ty­wi­sty­ka jest nauką in­ter­dy­scy­pli­nar­ną, znaj­du­je się na po­gra­ni­czu wielu dzie­dzin: psy­cho­lo­gii poz­naw­czej, ne­u­ro­bio­lo­gii, fi­lo­zo­fii umy­słu, sztucz­nej in­te­li­gen­cji, ling­wi­sty­ki oraz lo­gi­ki i fi­zy­ki.

Wikipedia


kognitywizm

1. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny przyz­na­ją­cy etyce nor­ma­tyw­nej na­u­ko­wy cha­rak­ter i uz­na­ją­cy moż­li­wość orze­ka­nia o praw­dzi­wo­ści jej tez
2. in­ter­dy­scy­pli­nar­ny kie­ru­nek współ­czes­ne­go ję­zy­koz­naw­stwa; ling­wi­sty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd, we­dług któ­re­go etyka nor­ma­tyw­na ma poz­naw­czy, na­u­ko­wy cha­rak­ter i można o jej te­zach orze­kać, czy są praw­dzi­we, czy fał­szy­we

 (1.2) jęz. kie­ru­nek we współ­czes­nym ję­zy­koz­naw­stwie, który od­wo­łu­jąc się do psy­cho­lo­gii, so­cjo­lo­gii i in­nych dy­scy­plin, zaj­mu­je się opi­sem ję­zy­ka uwi­kła­ne­go w kon­tekst kul­tu­ro­wy i ba­da­niem, w jaki spo­sób w ję­zy­ku odz­wier­cied­la się rze­czy­wi­stość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kognitywistyczny, kognitywny

Wiktionary


kognitywnie

→ ko­gni­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

kognitywny

kognitywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ko­gni­tyw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kognitywny

Wiktionary


kognitywny

w psy­cho­lo­gii: poz­naw­czy, do­ty­czą­cy poz­na­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który zaj­mu­je się poz­na­niem świa­ta lub ba­da­niem pro­ce­sów poz­naw­czych, do­ty­czy ta­kie­go poz­na­nia, ma z nim zwią­zek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔɟɲiˈtɨvnɨ, AS: koǵńityvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kognitywizm m., kognitywistyka ż., kognitywność ż., kognitywista m., kognitywistka ż.

 przysł. kognitywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poznawczy

Wiktionary


kogo

forma za­im­ka.

 (1.1) D. i B. od: kto

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: koga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kogo jest ten list?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɡɔ, AS: kogo

Wiktionary


kograf

w ma­te­ma­ty­ce: graf, który można zbu­do­wać z po­je­dyn­czych wierz­choł­ków za po­mo­cą ope­ra­cji złą­cze­nia oraz su­mo­wa­nia gra­fów


SJP.pl

Ko­graf ( co­graph, P4-free graph) – graf, który można zbu­do­wać z po­je­dyn­czych wierz­choł­ków za po­mo­cą ope­ra­cji złą­cze­nia oraz su­mo­wa­nia gra­fów. Złą­cze­nie gra­fów G i F to graf pow­sta­ły po­przez po­łą­cze­nie wszyst­kich wierz­choł­ków grafu G z wszyst­ki­mi wierz­choł­ka­mi grafu F, przy za­cho­wa­niu wew­nętrz­nej bu­do­wy gra­fów G i F. Na­to­miast ope­ra­cja sumy gra­fów to zwy­kłe su­mo­wa­nie zbio­rów kra­wę­dzi i wierz­choł­ków.

Wikipedia


koguci

→ kogut


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­gu­ta, od­no­szą­cy się do ko­gu­ta (o zwie­rzę­ciu)

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­gu­ta, ma­ją­cy cechy ko­gu­ta

Wiktionary

Patrz:

kogut

Przykłady

 (1.1) Ko­gu­cią głów­kę wień­czy oka­za­ły grze­bień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈɡut͡ɕi, AS: kogući

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kogut m.

Wiktionary


kogucik

ko­gu­tek;
1. mały, młody kogut;
2. przed­miot w kształ­cie ko­gu­ta, np. za­baw­ka;
3. prze­no­śnie: czu­pur­ny chło­piec, za­wa­dia­ka;
4. kos­myk wło­sów ster­czą­cy na czub­ku głowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kogut

 (1.2) mały kogut

 (1.3) daw. lu­do­wa ma­lo­wa­na za­baw­ka z drew­na w kształ­cie ko­gu­ci­ka (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Na jar­mar­ku sprze­da­wał ma­lo­wa­ne ko­gu­ci­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kogut.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kogutek, reg. śl. kokotek, reg. śl. kohótek

 (1.3) kogutek

Wiktionary


kogucisko

zgru­bie­nie od: kogut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zgrub. od: kogut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kogut mzw./mos./mrz.

Wiktionary


kogut

1. sa­miec kury do­mo­wej, a także ba­żan­ta, cie­trze­wia i in­nych ku­ra­ków;
2. prze­no­śnie: ko­bie­ciarz;
3. prze­no­śnie: czło­wiek za­dzior­ny, za­wa­dia­ka;
4. po­tocz­nie: za­ła­ma­nie się głosu; fałsz, kiks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. roln. sa­miec kury do­mo­wej;

 (1.2) ornit. łow. sa­miec in­nych ku­ro­wa­tych, np. ba­żan­ta, głusz­ca;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. fryzj. kos­myk wło­sów na gło­wie od­sta­ją­cy w innym kie­run­ku niż resz­ta fry­zu­ry

 (2.2) pot. techn. mi­ga­ją­ca lampa sy­gna­li­za­cyj­na, która jest umie­szcza­na m.in. na po­ja­zdach uprzy­wi­le­jo­wa­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) pot. przen. czło­wiek czu­pur­ny, za­dzior­ny

 (3.2) pot. przen. męż­czyz­na ma­ją­cy dużą spraw­ność sek­su­al­ną

Wiktionary

Kogut – sa­miec kury do­mo­wej, a także więk­szo­ści in­nych grze­bią­cych (ku­ra­ków).

Zaz­wy­czaj kogut jest więk­szy od sa­mi­cy i barw­niej­szy, z sil­niej roz­wi­nię­tym grze­bie­niem, dłuż­szy­mi dzwon­ka­mi, łu­ko­wa­to wy­gię­ty­mi pió­ra­mi w ogo­nie i ro­go­wą ostro­gą na sto­pie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rano obu­dzi­ło mnie pia­nie ko­gu­ta.

 (2.1) Chodź, ma­mu­sia ci ugła­dzi tego ko­gu­ta.

 (2.2) Po­li­cjan­ci wy­sta­wi­li ko­gu­ta i pom­knę­li za ucie­ka­ją­cym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔɡut, AS: kogut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kogutnica ż.

:: zdrobn. kogucik m., kogutek m.

:: zgrub. kogucisko n.

 przym. koguci

 przysł. kogucio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kur; reg. pozn. kokot, reg. śl. kohót, kokot

 (3.2) donżuan, casanova, lowelas, romeo, playboy, wszetecznik, lubieżnik, żigolak, celadon

Wiktionary


kogutek

1. mały, młody kogut; ko­gu­cik;
2. przed­miot w kształ­cie ko­gu­ta, np. za­baw­ka; ko­gu­cik;
3. prze­no­śnie: czu­pur­ny chło­piec, za­wa­dia­ka; ko­gu­cik;
4. dawny wiel­ka­noc­ny zwy­czaj lu­do­wy po­le­ga­ją­cy na ob­wo­że­niu po wsi wózka ze sztucz­nym ko­gu­tem;
5. kos­myk wło­sów ster­czą­cy na czub­ku głowy; ko­gu­cik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kogut

 (1.2) mały kogut

 (1.3) daw. lu­do­wa ma­lo­wa­na za­baw­ka z drew­na w kształ­cie ko­gut­ka (1.2)

Wiktionary

Ko­gu­tek (słow. "Kohútik", 2436 m n.p.m.) – tur­nia znaj­du­ją­ca się w po­łud­nio­wo-za­chod­niej grani Cięż­kie­go Szczy­tu w sło­wac­kiej czę­ści Tatr Wy­so­kich. Od Cięż­kie­go Szczy­tu na pół­noc­nym wscho­dzie od­dzie­lo­na jest sio­dłem Prze­łącz­ki pod Ko­gut­kiem, a od Smo­czej Grani na po­łud­nio­wym za­cho­dzie od­dzie­la ją Smo­cza Prze­łącz­ka. Wierz­cho­łek Ko­gut­ka jest wy­łą­czo­ny z ruchu tu­ry­stycz­ne­go, do­stęp na niego mają je­dy­nie ta­ter­ni­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po pod­wór­ku bie­ga­ły dwa ko­gut­ki.

 (1.3) Przy­wio­zę ci z targu drew­nia­ne­go ko­gut­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kogut.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kogucik

 (1.3) kogucik

Wiktionary


kogutkowy

→ ko­gu­tek


SJP.pl

Patrz:

kogutek

kogutnica

ko­gut­ni­ca wią­zo­wa - ga­tu­nek mszy­cy, szkod­nik wiązu


SJP.pl


koh

skrót od: Księ­ga Ko­he­le­ta - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Księ­ga Ko­he­le­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌkɔxɛˈlɛta, AS: ḱśẽŋga koχeleta

Wiktionary


koh-i-noor

[czy­taj: koiNUR]
1. wiel­ki i kosz­tow­ny dia­ment;
2. po­tocz­nie: coś niez­mier­nie cen­ne­go, naj­lep­sze­go w swo­jej kla­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. wiel­ki i bar­dzo cenny dia­ment

 (1.2) przen. coś niez­wy­kle cen­ne­go, wy­jąt­ko­we­go, naj­lep­sze­go w swoim ro­dza­ju

Wiktionary

Koh-i-noor (Koh-i-nur, urdu کوہ نور hin. कोहिनूर, tel.: కోహినూరు; czyli "Góra świa­tła") – jeden z naj­więk­szych zna­nych dia­men­tów na świe­cie, po­cho­dzi z Indii. Waży 105 ka­ra­tów (21,6 g). Obec­nie znaj­du­je się w ko­ro­nie bry­tyj­skiej i zdobi przód krzy­ża nad obrę­czą tego in­sy­gnium.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Koh-i-noor mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klejnot, brylant, skarb

Wiktionary


kohabitacja

ko­a­bi­ta­cja, co­ha­bi­ta­tion;
1. wspól­ne rządy par­tii o od­mien­nych op­cjach po­li­tycz­nych;
2. daw­niej: współ­ży­cie, współ­dzia­ła­nie lub współ­za­miesz­ki­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. współ­rzą­dze­nie or­ga­nów wła­dzy re­pre­zen­tu­ją­cych od­mien­ne opcje po­li­tycz­ne;

 (1.2) daw. współ­ży­cie, współ­dzia­ła­nie lub współ­za­miesz­ki­wa­nie

 (1.3) so­cjol. praw. wspól­ne za­miesz­ka­nie, współ­miesz­ka­nie, nie­for­mal­ne wspól­ne życie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ha­bi­ta­cja – w po­li­ty­ce sy­tu­a­cja, gdy rząd i pre­zy­dent po­cho­dzą z prze­ciw­nych obo­zów po­li­tycz­nych
  • ko­ha­bi­ta­cja – wspól­ne za­miesz­ka­nie, współ­miesz­ka­nie, nie­for­mal­ne „życie razem”

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔxabʲiˈtat͡sʲja, AS: koχabʹitacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kohabitowanie n., habitus mrz.

 czas. kohabitować

 przym. kohabitacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koabitacja

 (1.3) koabitacja

Wiktionary


kohabitacyjny

→ ko­ha­bi­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

kohabitacja

kohabitant

osoba ży­ją­ca w trwa­łym związ­ku nie­for­mal­nym z inną osobą; kon­ku­bent


SJP.pl


kohabitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­ha­bi­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kohabitacja ż.

 czas. kohabitować

Wiktionary


kohabitować

→ ko­ha­bi­ta­cja; ko­a­bi­to­wać


SJP.pl


kohart

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. piec ku­chen­ny

Wiktionary


kohelet

autor jed­nej z ksiąg Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. liter. sta­ro­żyt­ny ży­dow­ski pi­sarz, autor Księ­gi Ko­he­le­ta;

Wiktionary

Ko­he­let (albo Ek­kle­sia­stes, Eklez­ja­stes) – autor Księ­gi Ko­he­le­ta – jed­nej z ksiąg dy­dak­tycz­nych (mą­dro­ścio­wych) Sta­re­go Te­sta­men­tu. Nie jest to wła­ści­wie włas­ne imię au­to­ra, lecz nazwa funk­cji mędr­ca „prze­ma­wia­ją­ce­go na ze­bra­niu”. Język grec­ki zwał tę funk­cję Ek­kle­sia­ste­sem i taką nazwę otrzy­ma­ła Księ­ga Ko­he­le­ta w Sep­tu­a­gin­cie i Wul­ga­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­ko wy­glą­da tak, jak zo­sta­ło po­wie­dzia­ne w do­brze już wów­czas Ko­he­le­to­wi zna­nej Księ­dze Ro­dza­ju.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koheletowy, Koheletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Eklezjasta, Eklezjastes

Wiktionary


koherencja

1. spój­ność wew­nętrz­na myśli, te­o­rii lub ich wza­jem­na zgod­ność
2. w fi­zy­ce: spój­ność fa­zo­wa fal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wew­nętrz­na spój­ność np. tek­stu, po­glą­dów, wy­po­wie­dzi

 (1.2) fiz. spój­ność fa­zo­wa fal;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­he­ren­cja w fi­zy­ce
  • ko­he­ren­cja w fi­lo­zo­fii
  • ko­he­ren­cja w psy­cho­lo­gii

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. koherentność ż.

 rzecz. koherentny, koherencyjny

 przym. koherentny

Wiktionary


koherencyjny

zwią­za­ny z ko­he­ren­cją


SJP.pl


koherentność

spój­ność


SJP.pl


koherentny

spo­i­sty, spój­ny, zwar­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy spój­ną ca­ło­ścią

 (1.2) fiz. opar­ty na ko­he­ren­cji fal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ, AS: koχerẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koherencja ż., koherentność ż.

 przysł. koherentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednorodny, konsekwentny, spójny, spoisty, zwarty

Wiktionary


koherer

urzą­dze­nie do wy­kry­wa­nia fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) elek­tron. de­tek­tor fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych; opił­ki me­ta­lu umie­szczo­ne w rurce;

Wiktionary

Ko­he­rer – de­tek­tor fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych, któ­re­go wy­na­laz­cą był fran­cu­ski fizyk, Édouard Bran­ly (1890). Zo­stał udo­sko­na­lo­ny przez Oli­ve­ra Lodge’a (de­mon­stro­wa­ny pu­blicz­nie w 1894 roku). W na­stęp­nych la­tach był sto­so­wa­ny przez pio­nie­rów radia (Gu­gliel­mo Mar­co­ni, Alek­sandr Popow).

Wikipedia


kohezja

w fi­zy­ce: wza­jem­ne przy­cią­ga­nie się czą­ste­czek danej sub­stan­cji wsku­tek dzia­ła­nia sił mię­dzy­czą­stecz­ko­wych krót­kie­go za­się­gu; spój­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. wła­ści­wość tek­stu po­le­ga­ją­ca na tym, że jego czę­ści są ze sobą lo­gicz­nie i for­mal­nie po­wią­za­ne za po­mo­cą róż­nych środ­ków ję­zy­ko­wych

 (1.2) fiz. chem. siła wza­jem­ne­go przy­cią­ga­nia się czą­ste­czek tej samej sub­stan­cji

 (1.3) psych. siła więzi mię­dzy ludź­mi w danej gru­pie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w fi­zy­ce
  • w ję­zy­koz­naw­stwie
  • Ko­hez­ja (spój­ność) spo­łecz­no-eko­no­micz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki ko­hez­ji tekst jest zro­zu­mia­ły i two­rzy lo­gicz­ną ca­łość.

 (1.2) Dobry klej cha­rak­te­ry­zu­je się mniej wię­cej rów­ny­mi si­ła­mi ad­hez­ji i ko­hez­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kohezyjność ż.

 przym. kohezyjny

 przysł. kohezyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spójność, koherencja

 (1.2) spójność

 (1.3) spójność

Wiktionary


kohezyjny

przy­miot­nik od: ko­hez­ja


SJP.pl


kohl

naz­wi­sko, m.in. Hel­mut Kohl - nie­miec­ki po­li­tyk, kanc­lerz Nie­miec w la­tach 1982-1998


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bern­hard Kohl (ur. 1982) – za­wo­do­wy au­striac­ki ko­larz szo­so­wy
  • Hel­mut Kohl (1930–2017) – kanc­lerz Nie­miec
  • Hel­mut Kohl (1943-1991) – au­striac­ki sę­dzia pił­kar­ski
  • Her­bert Kohl (ur. 1935) – po­li­tyk ame­ry­kań­ski

Wikipedia


kohleria

ro­śli­na z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych


SJP.pl


kohn

[czy­taj: ko:n] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Béla Kun, właśc. Béla Kohn – wę­gier­ski ko­mu­ni­sta po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Berek Kohn − ży­dow­ski prze­my­sło­wiec zwią­za­ny z Czę­sto­cho­wą
  • Franz Kohn – zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Hans Kohn – ży­dow­ski fi­lo­zof i hi­sto­ryk
  • Jakub Kohn – czę­sto­chow­ski prze­my­sło­wiec i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ju­lian Konar (wł. Jakub Kohn) – funk­cjo­na­riusz apa­ra­tu bez­pie­czeń­stwa RP i PRL.
  • Mike Kohn – ame­ry­kań­ski bobs­le­i­sta
  • Sta­ni­sław Kohn – pol­ski sza­chi­sta
  • Wal­ter Kohn – ame­ry­kań­ski fizyk
  • Wil­helm Kohn – pol­ski le­karz
  • Köhn

Wikipedia


kohorta

1. po­tocz­nie: zgra­ja, banda;
2. od­dział woj­sko­wy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie li­czą­cy od 360 do 600 zbroj­nych; jed­nost­ka tak­tycz­na sta­no­wią­ca dzie­sią­tą część le­gio­nu;
3. w sta­ro­żyt­no­ści: od­dział pre­to­ria­nów oraz miej­skiej stra­ży po­żar­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: od­dział woj­ska sta­no­wią­cy dzie­sią­tą część le­gio­nu;

 (1.2) książk. przen. grupa ludzi, czę­sto w agre­syw­nym na­sta­wie­niu

 (1.3) stat. zbiór obiek­tów lub ludzi wy­o­dręb­nio­ny w celu ana­li­zy sta­ty­stycz­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­hor­ta – jed­nost­ka armii rzym­skiej
  • ko­hor­ta – zbiór obiek­tów w sta­ty­sty­ce
  • ko­hor­ta – po­moc­ni­cza ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na sto­so­wa­na cza­sa­mi w sy­ste­ma­ty­ce or­ga­niz­mów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ju­dasz, otrzy­ma­wszy ko­hor­tę oraz straż­ni­ków od ar­cy­ka­pła­nów i fa­ry­ze­u­szów, przy­był tam z la­tar­nia­mi, po­chod­nia­mi i bro­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈxɔrta, AS: koχorta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kohortowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zgraja

Wiktionary


kohortacja

na­pom­nie­nie, na­po­mi­na­nie


SJP.pl


kohortowy

→ ko­hor­ta


SJP.pl

Patrz:

kohorta

kohout

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­to­li Ko­ho­ut
  • Edu­ard Ko­ho­ut
  • Jan Ko­ho­ut
  • Pavel Ko­ho­ut
  • Kohut
  • Kogut

Wikipedia


kohuna

ro­śli­na roz­dziel­nopł­cio­wa z ro­dzi­ny pal­mow­ców (are­kow­ców)


SJP.pl


kohut

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kohút – w ję­zy­ku sło­wac­kim kogut
  • Ed­ward Kohut – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Ema­nu­el Kohút – sło­wac­ki siat­karz
  • Heinz Kohut – twór­ca kie­run­ku psy­cho­lo­gii
  • Ja­nusz Kohut – pol­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta
  • Józef Kohut – pol­ski pił­karz
  • Łu­kasz Kohut – pol­ski po­li­tyk, fo­to­graf
  • Ołek­san­dra Kohut – ukra­iń­ska za­pa­śnicz­ka
  • Osyp Kohut – ukra­iń­ski po­li­tyk, ad­wo­kat i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Sła­wo­mir Kohut – pol­ski ko­larz
  • Vil­mos Kohut – wę­gier­ski pił­karz
  • Kohút – potok, do­pływ To­ry­sy na Sło­wa­cji

Wikipedia


koi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) icht. wie­lo­barw­ny, ozdob­ny karp ja­poń­ski;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: koić

Wiktionary

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

 (1.1) nis­hi­ki-goi, karp bro­ka­to­wy, karp ko­lo­ro­wy

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

 (1.1) karp

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

* an­giel­ski: (1.1) koi

źró­dła.

== koi (język estoń­ski.) ==

thumb|koi (1.1)

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) ent. mól

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) koi

źródła.

== koi (język estoński.) ==

thumb|koi (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) ent. mól

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nishiki-goi, karp brokatowy, karp kolorowy

Wiktionary


koiciel

osoba, która dzia­ła uspo­ka­ja­ją­co, wpły­wa ła­go­dzą­co na kogoś


SJP.pl


koicielka

→ ko­i­ciel


SJP.pl

Patrz:

koiciel

koicja

w ge­ne­a­lo­gii: zwią­zek dwoj­ga osób od­mien­nej płci za­war­ty w celu wy­da­wa­nia po­tom­stwa


SJP.pl

Ko­i­cja (od łac. "co­i­tus", "co­i­tio" – 'spół­ko­wa­nie, sto­su­nek płcio­wy') − ro­dzaj sto­sun­ku ge­ne­a­lo­gicz­ne­go za­cho­dzą­ce­go po­mię­dzy dwie­ma oso­ba­mi płci prze­ciw­nej (tj. ko­bie­tą i męż­czyz­ną) a prze­ja­wia­ją­ce­go się w związ­ku, któ­re­go celem jest spło­dze­nie i wy­da­nie na świat po­tom­stwa.

Wikipedia


koimesis

wy­o­bra­że­nie sceny Za­śnię­cia Ma­don­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. rel. ikona przed­sta­wia­ją­ca za­śnię­cie (śmierć) Matki Bo­skiej;

Wiktionary


koincydencja

jed­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie kilku zja­wisk lub zda­rzeń; zbież­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. jed­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie ja­kichś zda­rzeń, zbież­ność zja­wisk

Wiktionary

Ko­in­cy­den­cja (fr. "co­in­ci­dent", od śred. łac. im. czas. "co­in­ci­de­re", od "co-", „razem, współ-” i "in­ci­de­re", „upa­dać na”, od "in-" i "ca­de­re", „upa­dać”, być może spokr. z sanskr. "śad-", „spaść”) – przy­pa­dek, zbieg oko­licz­no­ści, zbież­ność kilku zda­rzeń, czę­sto nie­o­cze­ki­wa­na i bez do­strze­gal­nej przy­czy­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. koincydencyjny

Wiktionary


koincydencyjny

zwią­za­ny z ko­in­cy­den­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­in­cy­den­cją, ma­ją­cy zna­mio­na ko­in­cy­den­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔjĩnt͡sɨdɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: koi ̯ĩncydẽncyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koincydencja ż.

 przysł. koincydencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbieżny, równoczesny, symultaniczny

Wiktionary


koine

dia­lekt ję­zy­ka sta­ro­grec­kie­go, który uży­wa­ła lud­ność śró­dziem­no­mor­ska; kojne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. hist. okre­śle­nie po­wszech­nej formy ję­zy­ka sta­ro­grec­kie­go uży­wa­ne­go od ok. 300 r. p.n.e. do 300 r. n.e.;

 (1.2) jęz. język wspól­ny na więk­szym ob­sza­rze, pow­sta­ły wsku­tek za­ni­ku róż­nic dia­lek­tal­nych

Wiktionary

Koine, koinè, greka wspól­na (od gr. ἡ κοινὴ διάλεκτος, "he koine dia­lek­tos" – wspól­ny dia­lekt) – okre­śle­nie po­wszech­nej formy ję­zy­ka grec­kie­go, która za­stą­pi­ła kla­sycz­ny język sta­ro­grec­ki i po­zo­sta­wa­ła w uży­ciu od po­cząt­ków epoki hel­le­ni­stycz­nej do cza­sów póź­no­an­tycz­nych (ok.

Wikipedia


koinfekcja

wspó­łist­nie­nie dwóch lub wię­cej cho­rób za­kaź­nych


SJP.pl

Ko­in­fek­cja – sy­tu­a­cja, kiedy do­cho­dzi do jed­no­cza­so­we­go za­ka­że­nia dwoma lub wię­cej czyn­ni­ka­mi cho­ro­bot­wór­czy­mi. Zwy­kle wiąże się z cięż­szym prze­bie­giem wspó­łist­nie­ją­cych cho­rób. O ko­in­fek­cji mó­wi­my np. w przy­pad­ku jed­no­cza­so­we­go za­ka­że­nia wi­ru­sa­mi B i D za­pa­le­nia wą­tro­by. Róż­ni­cą mię­dzy ko­in­fek­cją a su­pe­rin­fek­cją jest to, iż w przy­pad­ku tej pier­wszej or­ga­nizm jest ata­ko­wa­ny naraz przez dwa pa­to­ge­ny wy­wo­łu­ją­ce cho­ro­bę w niez­nacz­nych od­stę­pach czasu.

Wikipedia


kointegracja

włas­ność sze­re­gów cza­so­wych wy­ko­rzy­sty­wa­na w eko­no­me­trii


SJP.pl

Ko­in­te­gra­cja – włas­ność sta­ty­stycz­na sze­re­gów cza­so­wych wy­ko­rzy­sty­wa­na w eko­no­me­trii, która opi­su­je sy­tu­a­cję, kiedy przy­najm­niej dwa zmien­ne sze­re­gi cza­so­we, nawet jeśli po­szcze­gól­ne sze­re­gi są nie­sta­cjo­nar­ne, two­rzą sta­bil­ną re­la­cję dłu­go­o­kre­so­wą. Ma ona miej­sce wtedy, gdy ich kom­bi­na­cja li­nio­wa jest sta­cjo­nar­na, co w prak­ty­ce oz­na­cza, że mimo krót­ko­o­kre­so­wych od­chy­leń, zmien­ne te po­ru­sza­ją się wspól­nie w cza­sie i po­zo­sta­ją po­wią­za­ne sta­bil­ną rów­no­wa­gą.

Wikipedia


kointegracyjny

→ ko­in­te­gra­cja


SJP.pl

Patrz:

kointegracja

kois

[czy­taj: kojs] naz­wi­sko


SJP.pl


koitofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed sto­sun­kiem sek­su­al­nym


SJP.pl


koić

wpły­wać na coś uspo­ka­ja­ją­co, ła­go­dzić, uśmie­rzać (np. ból, cier­pie­nie, żal)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wpły­wać ła­go­dzą­co

 (1.2) po­cie­szać, uspo­ka­jać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten efekt uzy­sku­je Gó­rec­ki mię­dzy in­ny­mi dzię­ki za­sto­so­wa­niu ko­ją­ce­go in­stru­men­ta­rium smycz­ko­we­go i de­li­kat­nie po­pro­wa­dzo­ne­mu so­pra­no­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔjit͡ɕ, AS: koi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukojenie n., kojenie n.

 czas. ukoić

 przym. kojący

Wiktionary


koj

1. łóżko na stat­ku;
2. po­tocz­nie: pry­mi­tyw­ny łóżko, głów­nie w wię­zie­niu lub obo­zie; pry­cza


SJP.pl


koja

1. łóżko na stat­ku;
2. po­tocz­nie: pry­mi­tyw­ny łóżko, głów­nie w wię­zie­niu lub obo­zie; pry­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. łóżko na stat­ku

 (1.2) gwara wię­zien­na do­wol­na pry­cza lub łóżko

Wiktionary

Zo­bacz też: Koja (Dża­kar­ta Pół­noc­na).

Koja – łóżko na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej w ka­ju­cie lub wspól­nym po­mie­szcze­niu (ku­bryk). W Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej także łóżko ma­ry­na­rza na lą­dzie.

Ist­nie­je kilka ro­dzai koi w za­leż­no­ści od miej­sca ich usy­tu­o­wa­nia i przez­na­cze­nia. Mo­że­my wy­róż­nić: koje stałe, skła­da­ne, pi­lo­to­we, hund­ko­je oraz di­net­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Per­so­nel łodzi pod­wod­nej śpi na nie­wy­god­nych ko­jach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔja, AS: koi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. łóżko.

 (1.2) gwara więzienna kojo

Wiktionary


kojak

naz­wi­sko


SJP.pl

Kojak – ame­ry­kań­ski se­rial kry­mi­nal­ny, emi­to­wa­ny w USA w la­tach 1973–1978.

Wikipedia


kojambatur

mia­sto w In­diach


SJP.pl


kojambaturski

przy­miot­nik od: Ko­jam­ba­tur (mia­sto w In­diach)


SJP.pl


kojang

mia­sto w Korei Po­łud­nio­wej


SJP.pl


kojarzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­ja­rzyć.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­ja­rze­nie (się) – łą­cze­nie (się) w pary, np. w zo­o­tech­ni­ce ko­ja­rze­nie zwie­rząt
  • ko­ja­rze­nie (np. wąt­ków) – w psy­cho­lo­gii - aso­cja­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­ki­kol­wiek bo­wiem typ ko­ja­rze­nia mał­żeń­skie­go, mo­no­ga­micz­ny czy wie­lo­żen­ny, upra­wia dane spo­łe­czeń­stwo - zdra­da ko­bie­ty sta­no­wi po­waż­ne za­gro­że­nie dla in­te­re­sów roz­rod­czych męż­czyz­ny (…).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kojarzyć

 rzecz. skojarzenie n.

 przym. kojarzeniowy

Wiktionary


kojarzeniowy

przy­miot­nik od: ko­ja­rze­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. (w ne­u­ro­lo­gii, o ne­u­ro­nie) prze­ka­zu­ją­cy im­pul­sy ner­wo­we po­mię­dzy ne­u­ro­na­mi czu­cio­wy­mi a ru­cho­wy­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ne­u­ro­ny ko­ja­rze­nio­we znaj­du­ją się w oś­rod­ko­wej czę­ści ukła­du ner­wo­we­go, a ich za­da­niem jest prze­ka­zy­wa­nie im­pul­sów ner­wo­wych po­mię­dzy ne­u­ro­na­mi ru­cho­wy­mi i czu­cio­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kojarzyć ndk., skojarzyć dk.

 rzecz. kojarzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pośredniczący

Wiktionary


kojarzyć

1. po­wo­do­wać po­łą­cze­nie, zwią­zek kogoś lub cze­goś;
2. łą­czyć wra­że­nia, wy­o­bra­że­nia tak, że po­ja­wie­nie się jed­nych po­wo­du­je uś­wia­do­mie­nie sobie in­nych;
3. ro­zu­mieć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­ja­rzyć)

 (1.1) ro­zu­mieć, wi­dzieć zwią­zek mię­dzy da­ny­mi ele­men­ta­mi lub po­ję­cia­mi

 (1.2) zo­o­techn. łą­czyć samca z sa­mi­cą w celu uzy­ska­nia od nich po­tom­stwa

 (1.3) łą­czyć coś ze sobą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­ja­rzyć się (dk. sko­ja­rzyć się)

 (2.1) przy­po­mi­nać coś komuś; wy­da­wać się komuś po­dob­nym do cze­goś

 (2.2) łą­czyć się w pary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wil jest po­wszech­nie ko­ja­rzo­ny jako jeden z pier­wszych blo­ge­rów ce­le­bry­tów i sta­no­wi li­czą­cy się głos w śro­do­wi­sku blo­ger­skim.

 (2.1) Ten za­chód słoń­ca ko­ja­rzy mi się z wa­ka­cja­mi na Ma­zu­rach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈjaʒɨt͡ɕ, AS: koi ̯ažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kojarzenie n., skojarzenie n., rozkojarzenie n.

 czas. skojarzyć dk., kojarzyć się ndk., skojarzyć się dk.

 przym. kojarzeniowy

Wiktionary


kojczyk

kojec;
1. ro­dzaj kosza lub klat­ki, w któ­rych ho­du­je się lub prze­wo­zi drób i inne zwie­rzę­ta do­mo­we;
2. prze­no­śna lub stałą, mon­to­wa­na w bu­dyn­ku lub na wol­nym po­wie­trzu mała za­gro­da zwie­rząt ho­dow­la­nych lub psów; gro­dza;
3. prze­no­śne ogro­dze­nie ogra­ni­cza­ją­ce ma­łe­mu dziec­ku swo­bo­dę po­ru­sza­nia się i jed­no­cze­śnie ułat­wia­ją­ce naukę cho­dze­nia


SJP.pl


kojdecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kojec

koj­czyk;
1. ro­dzaj kosza lub klat­ki, w któ­rych ho­du­je się lub prze­wo­zi drób i inne zwie­rzę­ta do­mo­we;
2. prze­no­śna lub stała, mon­to­wa­na w bu­dyn­ku lub na wol­nym po­wie­trzu mała za­gro­da zwie­rząt ho­dow­la­nych lub psów; gro­dza;
3. prze­no­śne ogro­dze­nie ogra­ni­cza­ją­ce ma­łe­mu dziec­ku swo­bo­dę po­ru­sza­nia się i jed­no­cze­śnie ułat­wia­ją­ce naukę cho­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­gro­da dla ma­łych dzie­ci do bez­piecz­nej za­ba­wy;

 (1.2) roln. mała za­gro­da do bez­piecz­ne­go prze­trzy­my­wa­nia zwie­rząt ho­dow­la­nych, zwy­kle mło­dych np. pis­kląt, szcze­niąt;

 (1.3) hist. ar­chit. umoc­nie­nie for­ty­fi­ka­cyj­ne do pro­wa­dze­nia ostrza­łu wzdłuż fosy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kojec – prze­strzeń do prze­trzy­my­wa­nia psów lub zwie­rząt ho­dow­la­nych
  • Kojec – umoc­nie­nie, z któ­re­go pro­wa­dzo­no ostrzał wzdłuż fosy
  • Kojec dla dziec­ka – ogro­dze­nie two­rzą­ce ma­łe­mu dziec­ku bez­piecz­ną prze­strzeń do za­ba­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod wiel­kim oknem, osło­nię­tym bia­lut­ką fi­ran­ką, stał kojec z kil­ku­mie­sięcz­nym dziec­kiem w środ­ku.

 (1.2) W celu uzy­ska­nia od­po­wied­nio du­żych grup pro­siąt, (…) pró­bu­je się trzy­mać w jed­nym kojcu dwie lub wię­cej ma­cior lub wpro­wa­dzać wspól­ny kojec dla pro­siąt (…)

 (1.3) W po­bli­żu bramy stoi także bu­dow­la z czer­wo­nej cegły – to je­dy­ny za­cho­wa­ny kojec, który słu­żył do obro­ny fosy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kojczyk m.

 przym. kojcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zagródka

Wiktionary


kojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|koić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. koić, ukoić

Wiktionary


kojfnąć

po­spo­li­cie: um­rzeć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) ukraść

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) pot. sko­nać, um­rzeć

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dzia­dek kojf­nął gdzieś tak po pięt­na­stym marca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. podprowadzić, gwizdnąć

 (2.1) umrzeć; reg. śl. skrepnąć; przen. odejść; podn. rozstać się z życiem, przejść na tamten świat, wydać ostatnie tchnienie, wyzionąć ducha, oddać ducha, oddać Bogu ducha / oddać duszę Bogu, zasnąć na wieki, pożegnać się ze światem, o dziecku powiększyć grono aniołków; książk. przenieść się / odejść na łono Abrahama; pot. żart. pójść do Abrahama na piwo; pot. kopnąć w kalendarz, wykitować, przekręcić się; posp. wyciągnąć nogi / wyciągnąć kopyta; wulg. odwalić kitę, wulg. i o zwierzętach zdechnąć

Wiktionary


koji

[czy­taj: kodżi]
1. ja­poń­skie imię mę­skie;
2. naz­wi­sko, m.in. Hadż­dżi Ka­di­ri Koji (1817-1897) - poeta kur­dyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. przy­pra­wa ze sfer­men­to­wa­ne­go ryżu

Wiktionary


kojiki

Ko­ji­ki (jap. 古事記 Ko­ji­ki) – dzie­ło ma­ją­ce sta­no­wić ofi­cjal­ną hi­sto­rię Ja­po­nii, spi­sa­ne w 712 roku przez wy­so­kiej rangi urzęd­ni­ka dwor­skie­go, Ō-no Ya­su­ma­ro (jap. 太安万侶), na roz­kaz ce­sa­rzo­wej Gem­mei. Jest to najw­cze­śniej­sze za­cho­wa­ne ja­poń­skie dzie­ło hi­sto­rio­gra­ficz­ne.

Wikipedia


kojne

dia­lekt ję­zy­ka sta­ro­grec­kie­go, który uży­wa­ła lud­ność śró­dziem­no­mor­ska; koine


SJP.pl


kojo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwara wię­zien­na pry­cza lub łóżko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔjɔ, AS: koi ̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara więzienna koja, zob. też łóżko

Wiktionary


kojoci

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­jo­tem, do­ty­czą­cy ko­jo­ta

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ko­jo­ta

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­jo­ta, po­sia­da­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne ko­jo­tom

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Z od­da­li sły­chać było ko­jo­ci sko­wyt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kojot mzw.

Wiktionary


kojonkoski

naz­wi­sko


SJP.pl


kojot

dra­pież­ne zwie­rzę z ro­dzi­ny psów; wilk ame­ry­kań­ski; kujot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Canis la­trans|ref=tak., pre­rio­wy dra­pież­nik przy­po­mi­na­ją­cy wilka;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam, gdzie daw­niej gór­ni­cy śpie­wy­wa­li wie­czo­ra­mi: „I cros­sed Mis­sis­sip­pi”, obec­nie śpie­wa­ją ko­jo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔjɔt, AS: koi ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kojoci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kujot, kojot preriowy

Wiktionary


kojotołak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) folk. fant. czło­wiek, któ­re­go jedną z form jest kojot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔjɔˈtɔwak, AS: koi ̯otou̯ak

Wiktionary


kojowy

kwas ko­jo­wy - śro­dek o wła­ści­wo­ściach roz­ja­śnia­ją­cych, uży­wa­ny w kos­me­ty­ce


SJP.pl


kojący

przy­no­szą­cy ulgę; uśmie­rza­ją­cy, uspo­ka­ja­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który koi; przy­no­szą­cy uspo­ko­je­nie, ulgę lub od­prę­że­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. koić ndk.

Wiktionary


kojęcin

Ko­ję­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Borów.

Wikipedia


kok

ku­charz okrę­to­wy; kuk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fryzj. włosy upię­te w węzeł z tyłu głowy

 (1.2) stpol. gwara. zob. koks.

 (1.3) daw. gwara. komin

 (1.4) daw. gwara. in­fant. chleb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. gołąb do­mo­wy o ja­skra­wym upie­rze­niu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) mors. ku­charz na stat­ku lub okrę­cie

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D. lm. od: koka

Wiktionary

Kok (fr.: "coq") – fry­zu­ra po­le­ga­ją­ca na zwią­za­niu wło­sów z tyłu głowy lub na jej czub­ku.

Ist­nie­ją różne ro­dza­je koków. Naj­po­pu­lar­niej­szy­mi z nich są:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy mia­łam dłu­gie włosy, to upi­na­łam je w kok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔk, AS: kok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. koczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dudlik, neclik

 (3.1) kuk

Wiktionary


koka

1. krzew po­cho­dzą­cy z Andów, za­wie­ra­ją­cy ko­ka­i­nę (od 0,3 do 1,25%); krzew ko­ka­i­no­wy; kras­no­drzew;
2. po­tocz­nie: ko­ka­i­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eryth­ro­xy­lum coca|Lam.|ref=tak., kras­no­drzew po­spo­li­ty, krzew z któ­re­go uzy­sku­je się ko­ka­i­nę

 (1.2) pot. ko­ka­i­na

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od kok

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kras­no­drzew po­spo­li­ty – ga­tu­nek krze­wu, zwy­cza­jo­wo zwany koką lub ko­ka­i­no­wym krze­wem
  • Kōka – mia­sto w Ja­po­nii w Pre­fek­tu­rze Shiga
  • po­tocz­ne okre­śle­nie ko­ka­i­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔka, AS: koka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokaina ż., kokainista m., kokainistka ż., kokainizm m., kokainizowanie n.

 czas. kokainizować ndk.

 przym. kokainowy, kokainistyczny, kokainowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kokaina

Wiktionary


koka-kola

po­tocz­nie: napój marki Coca-Cola; Kola, Cola


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. sło­dzo­ny ga­zo­wa­ny napój z ko­fe­i­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek polał się koka-kolą.

 (1.1) Do koka-koli wrzu­cam sobie tro­chę lodu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kola

Wiktionary


kokaina

al­ka­lo­id z liści ko­ka­i­now­ca, bar­dzo sil­nie po­bu­dza­ją­cy i uza­leż­nia­ją­cy, sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie jako lek miej­sco­wo znie­czu­la­ją­cy skórę, błonę ślu­zo­wą oraz w oku­li­sty­ce do znie­czu­la­nia spo­jów­ki i ro­gów­ki; me­ty­lo­ben­zo­i­lo­ek­go­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) silna, uza­leż­nia­ją­ca sub­stan­cja psy­cho­tro­po­wa uzy­ski­wa­na z kras­no­drze­wu po­spo­li­te­go (krze­wu koka), uży­wa­na jako nar­ko­tyk i śro­dek me­dycz­ny;

Wiktionary

Ko­ka­i­na ( co­ca­i­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów o szkie­le­cie tro­pa­nu, ester me­ty­lo­wy ben­zo­i­lo­ek­go­ni­ny. Ma wła­ści­wo­ści po­bu­dza­ją­ce i miej­sco­wo znie­czu­la­ją­ce. Jest po­zy­ski­wa­na z liści kras­no­drze­wu po­spo­li­te­go (koki), który pier­wot­nie po­ra­stał te­re­ny Andów w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Odz­na­cza się dużym po­ten­cja­łem uza­leż­nia­ją­cym psy­chicz­nie, wy­stę­po­wa­nie zja­wi­ska to­le­ran­cji i uza­leż­nie­nia fiz­jo­lo­gicz­ne­go jest jed­nak przed­mio­tem dy­sku­sji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­wie wszyst­kie ban­kno­ty euro noszą ślady ko­ka­i­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔkaˈjĩna, AS: kokai ̯ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koka ż., kokainista m., kokainistka ż., kokainizm m., kokainizowanie n.

 czas. kokainizować ndk.

 przym. kokainowy, kokainistyczny, kokainowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metylobenzoiloekgonina; pot. śnieg, koka

Wiktionary


kokainista

nar­ko­man za­ży­wa­ją­cy ko­ka­i­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba uza­leż­nio­na od ko­ka­i­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔkajĩˈɲista, AS: kokai ̯ĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokaina ż., kokainizm m.

:: fż. kokainistka ż.

 przym. kokainowy, kokainistyczny

Wiktionary


kokainistka

nar­ko­man­ka za­ży­wa­ją­ca ko­ka­i­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta uza­leż­nio­na od ko­ka­i­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔkajĩˈɲistka, AS: kokai ̯ĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokaina ż., kokainizm m.

:: fm. kokainista m.

 przym. kokainowy, kokainistyczny

Wiktionary


kokainistyczny

zwią­za­ny z ko­ka­i­niz­mem - na­ło­go­wym za­ży­wa­niem ko­ka­i­ny


SJP.pl


kokainizm

na­ło­go­we za­ży­wa­nie ko­ka­i­ny; ko­ka­i­no­ma­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nałóg uży­wa­nia ko­ka­i­ny

Wiktionary


kokainizować

1. znie­czu­lać miej­sco­wo przy po­mo­cy ko­ka­i­ny;
2. ko­ka­i­ni­zo­wać się - na­ło­go­wo za­ży­wać ko­ka­i­nę; ćpać ko­ka­i­nę


SJP.pl


kokaino

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ko­ka­i­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔkaˈjĩnɔ, AS: kokai ̯ĩno

Wiktionary


kokainomania

na­ło­go­we za­ży­wa­nie ko­ka­i­ny; ko­ka­i­nizm


SJP.pl


kokainowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki ros­ną­ce w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej


SJP.pl


kokainowaty

o ce­chach ko­ka­i­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kokainowy

do­ty­czą­cy ko­ka­i­ny - al­ka­lo­i­du z liści koki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­ka­i­ną, do­ty­czą­cy ko­ka­i­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokaina ż., koka ż., kokainista m., kokainistka ż.

Wiktionary


kokand

mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w wi­la­je­cie fer­gań­skim, we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Kot­li­ny Fer­gań­skiej;

Wiktionary

Ko­kand ( Qo'qon; Коканд) – mia­sto ad­mi­ni­stro­wa­ne re­gio­nal­nie w wi­la­je­cie fer­gań­skim, we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Kot­li­ny Fer­gań­skiej. We­dług sza­cun­ków z 2008 roku w Ko­kan­dzie miesz­ka­ło 216 700 osób. Dawna sto­li­ca cha­na­tu ko­kandz­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kokandzki

Wiktionary


kokandzki

przy­miot­nik od: Ko­kand


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­kan­dem, do­ty­czą­cy Ko­kan­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kokand mrz.

Wiktionary


kokarda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ozdo­by, za­wią­za­na wstąż­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama za­wią­za­ła córce na gło­wie pię­kną, czer­wo­ną ko­kar­dę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈkarda, AS: kokarda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokardonik m.

:: zdrobn. kokardka ż.

 przym. kokardowy, kokardkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szlajfa, gw. Śląsk Cieszyński kistka

Wiktionary


kokardka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ko­kar­da

 (1.2) kraw. ozdo­ba w kształ­cie małej ko­kar­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czar­ne wstąż­ki umie­szcza­li­śmy na an­te­nach sa­mo­cho­dów, niek­tó­rzy przy­pi­na­li do ubrań białe lub czar­ne ko­kard­ki – znak ża­ło­by, a w dzień po­grze­bu w go­dzi­nę śmier­ci Pa­pie­ża zga­si­li­śmy świa­tła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokarda ż., kokardeczka ż.

 przym. kokardowy, kokardkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokardeczka

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński kisteczka

Wiktionary


kokardki

ma­ka­ron przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem małe ko­kar­dy


SJP.pl


kokardkowy

→ ko­kard­ka


SJP.pl

Patrz:

kokardka

kokardowy

→ ko­kar­da


SJP.pl

Patrz:

kokarda

kokcydioidomikoza

grzy­bi­ca wy­wo­ły­wa­na przez niek­tó­re ga­tun­ki grzy­bów z ro­dza­ju coc­ci­dio­i­des; go­rącz­ka do­li­ny Ka­li­for­nia


SJP.pl


kokcydiostatyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. wet. lek prze­ciw­pier­wot­nia­ko­wy sto­so­wa­ny w le­cze­niu kok­cy­dio­zy

Wiktionary


kokcydium

jed­no­ko­mór­ko­wy pier­wot­niak z pod­ty­pu api­kom­plek­sów, pa­so­żyt ko­mó­rek krwi lub na­błon­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. pier­wot­niak, pa­so­żyt z gro­ma­dy kok­cy­dia pod­ty­pu api­kom­plek­sów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokcydioza ż., kokcydia nmos.

 przym. kokcydiowy

Wiktionary


kokcyna

or­ga­nicz­ny czer­wo­ny barw­nik, uży­wa­ny do re­tu­szu ne­ga­ty­wów


SJP.pl


kokczetaw

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum ob­wo­du ak­mol­skie­go;

Wiktionary

Kok­cze­taw ( Көкшетау, "Kökszetau"; Кокшетау, "Kok­sze­tau") – mia­sto o zna­cze­niu ob­wo­do­wym w pół­noc­nym Ka­zach­sta­nie, nad je­zio­rem Kopa, na Wy­ży­nie Kok­cze­taw­skiej, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du ak­mol­skie­go. W 2018 roku li­czy­ło 145 652 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu che­micz­ne­go, spo­żyw­cze­go, elek­tro­ma­szy­no­we­go, ce­ra­micz­ne­go, odzie­żo­we­go, drzew­ne­go i wy­do­byw­cze­go (złoto).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kokczetawski

Wiktionary


kokczetawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kok­cze­ta­wem, do­ty­czą­cy Kok­cze­ta­wu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kokczetaw mrz.

Wiktionary


kokedama

spo­sób ho­dow­li ro­ślin ozdob­nych, któ­rych ko­rze­nie znaj­du­ją się wew­nątrz kuli ziemi po­kry­tej mchem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ja­poń­ska tech­ni­ka two­rze­nia wi­szą­cych kom­po­zy­cji z mchu i ży­wych ro­ślin

 (1.2) kom­po­zy­cja wy­ko­na­na tech­ni­ką ko­ke­da­ma (1.1)

Wiktionary

Ko­ke­da­ma (jap. 苔玉 koke-dama; dosł. kule z mchu, "koke" – mech, "tama" – kula) – kula ut­wo­rzo­na z ziemi ogro­do­wej po­kry­ta mchem, na któ­rej ro­śnie ro­śli­na ozdob­na.

Wikipedia


koker

pies z po­pu­lar­nej an­giel­skiej rasy psów my­śliw­skich; coc­ker-spa­niel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. kynol. mały ło­wiec­ki pies ra­so­wy o dłu­gich, zwi­sa­ją­cych uszach, krót­kich no­gach i dłu­giej, jed­wa­bi­stej sier­ści, na­le­żą­cy do psów pło­cha­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy pań­skie ko­ke­ry też się tak strasz­nie śli­nią?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cocker spaniel, cocker-spaniel

Wiktionary


kokiet

męż­czyz­na za­lot­ny, odz­na­cza­ją­cy się ko­kie­te­rią; cza­row­niś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. męż­czyz­na odz­na­cza­ją­cy się ko­kie­te­rią, za­lot­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokieteria ż., kokieteryjność ż., kokietliwość ż., kokietowanie n.

:: fż. kokietka

 czas. kokietować ndk.

 przym. kokieteryjny, kokietliwy

 przysł. kokieteryjnie, kokietliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobieciarz, nadskakiwacz, uwodziciel, wielbiciel, zalotnik; pot. babiarz, czaruś, podrywacz; żart. absztyfikant, amant, galopant, wzdychacz; iron. bawidamek; żart. pożeracz damskich serc, pożeracz niewieścich serc; książk. casanova, donżuan, flirciarz, playboy; książk. lew salonowy; książk. pogard. lowelas; przest. bałamutnik, bałamut

Wiktionary


kokieta

ko­bie­ta sta­ra­ją­ca się spo­do­bać i wzbu­dzić za­in­te­re­so­wa­nie męż­czyzn; ko­kiet­ka, za­lot­ni­ca, uwo­dzi­ciel­ka


SJP.pl


kokieteria

za­cho­wa­nie ma­ją­ce na celu spo­do­ba­nie się komuś, zwró­ce­nie na sie­bie życz­li­wej uwagi; za­lot­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­cho­wa­nie osoby sta­ra­ją­cej się spo­do­bać i wzbu­dzić za­in­te­re­so­wa­nie osoby prze­ciw­nej płci

 (1.2) za­cho­wa­nie osoby sta­ra­ją­cej się zjed­nać sobie kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔcɛˈtɛrʲja, AS: koḱeterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokiet mos., kokietka ż., kokieteryjność ż., kokietliwość ż., kokietowanie n.

 czas. kokietować ndk.

 przym. kokieteryjny, kokietliwy

 przysł. kokieteryjnie, kokietliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalotność, flirt

Wiktionary


kokieteryjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­ją­cy wy­wo­łać za­in­te­re­so­wa­nie, obli­czo­ny na spo­do­ba­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewa nas­ro­ży­ła się wnet ko­kie­te­ryj­nie, wy­su­nę­ła pan­to­fle, halkę i nie­mal całe poń­czo­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔcɛtɛˈrɨjɲɛ, AS: koḱeteryi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokieteria, kokiet, kokieta, kokieteryjność, kokietka, kokietliwość, kokietowanie

 przym. kokietliwy, kokieteryjny

 czas. kokietować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalotnie, uwodzicielsko

Wiktionary


kokieteryjność

za­cho­wa­nie ma­ją­ce na celu spo­do­ba­nie się komuś, zwró­ce­nie na sie­bie życz­li­wej uwagi; za­lot­ność, ko­kie­te­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest ko­kie­te­ryj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokieteria ż., kokiet mos., kokietka ż.

 przym. kokieteryjny

 przysł. kokieteryjnie

 czas. kokietować

Wiktionary


kokieteryjny

→ ko­kie­te­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­cho­wu­ją­cy się za­lot­nie

Wiktionary

Patrz:

kokieteria

Powiązane:

 rzecz. kokietowanie n., kokiet mos., kokieteria ż., kokieteryjność ż., kokietka ż.

 czas. kokietować ndk.

 przysł. kokieteryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalotny, war. kokietliwy

Wiktionary


kokietka

ko­bie­ta za­lot­na; ba­ła­mut­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­lot­na, sta­ra­ją­ca się po­do­bać, wy­wrzeć wra­że­nie swym za­cho­wa­niem, stro­jem itp.

Wiktionary

Ko­kiet­ka (ang. "Co­qu­et­te") – ame­ry­kań­ski dra­mat fil­mo­wy z 1929 roku w re­ży­se­rii Sama Ta­y­lo­ra, bę­dą­cy adap­ta­cją sztu­ki te­a­tral­nej au­tor­stwa Ge­or­ge'a Ab­bot­ta i Ann Pre­ston Brid­gers.

Obraz zo­stał zre­a­li­zo­wa­ny przed wpro­wa­dze­niem w życie ko­dek­su Haysa. W głów­nej roli wy­stą­pi­ła Mary Pick­ford, dla któ­rej był to pier­wszy film dźwię­ko­wy. Ak­tor­ka za rolę w tym fil­mie otrzy­ma­ła dru­gie­go przyz­na­ne­go w hi­sto­rii Osca­ra dla naj­lep­szej ak­tor­ki pier­wszo­pla­no­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kokieteria ż., kokieteryjność ż., kokietliwość ż., kokietowanie n.

:: fm. kokiet

 czas. kokietować ndk.

 przym. kokieteryjny, kokietliwy

 przysł. kokieteryjnie, kokietliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamutka, dzierlatka, kocica, kusicielka, lolitka, uwodzicielka; pot. flirciara, flirciarka; pieszcz. kotka; daw. szelmutka, zalotnica

Wiktionary


kokietnik

ro­dzaj drze­wa lub krze­wu z ro­dzi­ny za­strza­li­no­wa­tych


SJP.pl

Ko­kiet­nik ("Phyl­loc­la­dus") – ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny za­strza­li­no­wa­tych ("Po­do­car­pa­ce­ae"). Obej­mu­je we flo­rze współ­czes­nej czte­ry ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na Fi­li­pi­nach, Bor­neo i Nowej Gwi­nei oraz wy­spach mię­dzy nimi le­żą­cych, a także na Tas­ma­nii i Nowej Ze­lan­dii.

Wikipedia


kokietowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­kie­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔcɛtɔˈvãɲɛ, AS: koḱetovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokieteria ż., kokiet m., kokietka ż.

 czas. kokietować ndk.

 przym. kokieteryjny

 przysł. kokieteryjnie

Wiktionary


kokietować

sta­rać się komuś przy­po­do­bać, być za­lot­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) sta­rać się komuś spo­do­bać, zwy­kle oka­zu­jąc sek­sa­pil

 (1.2) przen. sta­rać się zjed­nać sobie przy­chyl­ność kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Part­ner­ka ko­kie­tu­je, stara się zwa­bić i sku­sić swo­je­go part­ne­ra do tańca, a part­ner po­ka­zu­je jej męską siłę i stara się ją uwieść.

 (1.1) Ko­kie­to­wał całym sobą: uśmie­chem, gło­sem, gi­go­low­ski­mi ru­cha­mi ciała, od­waż­nym wy­po­wia­da­niem swo­ich zdań, (…) Ko­kie­to­wał wszę­dzie: na sali, w ka­wiar­ni, w bu­fe­cie, w umy­wal­ni, na ko­ry­ta­rzu; ko­kie­to­wał wszyst­kich, a każ­de­go ina­czej (…)

 (1.2) Sta­lin ko­kie­tu­je An­glię, aby zmu­sić ją do kon­ty­nu­o­wa­nia wojny.

 (1.2) Kru­ko­wiec­ki, obie­cu­jąc wszyst­ko, czego odeń żą­da­no, po­zy­skał dla pla­nów swych Le­le­we­la, usi­dłał wy­bit­niej­szych człon­ków To­wa­rzy­stwa Pa­try­o­tycz­ne­go, jak Krę­po­wiec­ki i Czyń­ski, zjed­nał Na­bie­la­ka, jął zma­wiać się z Bro­ni­kow­skim i Za­liw­skim, wresz­cie za­czął ko­kie­to­wać Moch­nac­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔcɛˈtɔvat͡ɕ, AS: koḱetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokieteria ż., kokiet mos., kokietka ż., kokieteryjność ż., kokietliwość ż., kokietowanie n.

 przym. kokieteryjny, kokietliwy

 przysł. kokieteryjnie, kokietliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalecać się, wdzięczyć się, oczarowywać; przest. bałamucić

 (1.2) oczarowywać, przymilać się

Wiktionary


kokila

1. nie­wiel­kie na­czy­nie do za­pie­ka­nia i po­da­wa­nia przy­sta­wek; ko­kil­ka, ra­me­kin;
2. że­liw­na lub sta­lo­wa forma od­lew­ni­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. małe, okrą­głe na­czy­nie ku­chen­ne do do­pra­wia­nia, za­pie­ka­nia i po­da­wa­nia (czę­sto wyk­wint­nych) przy­sta­wek i de­se­rów;

Wiktionary

Ko­ki­la – me­ta­lo­wa forma od­lew­ni­cza, do któ­rej wlewa się roz­to­pio­ny metal (czę­sto pod ci­śnie­niem). Ko­ki­la jest formą wie­lo­krot­ne­go użyt­ku. Może być za­le­wa­na odś­rod­ko­wo lub gra­wi­ta­cyj­nie.

Ko­ki­le sto­su­je się w od­le­wa­niu ko­ki­lo­wym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈcila, AS: koḱila

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kokilka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokilka

Wiktionary


kokilarka

ma­szy­na do wy­ko­ny­wa­nia od­le­wów w ko­ki­lach


SJP.pl


kokilia

daw­niej: ozdo­ba z musz­li


SJP.pl


kokilka

nie­wiel­kie na­czy­nie do za­pie­ka­nia i po­da­wa­nia przy­sta­wek; ra­me­kin, ko­ki­la


SJP.pl

Ko­kil­ka, ko­ki­la – małe na­czy­nie ku­chen­ne w kształ­cie mi­secz­ki, zwy­kle okrą­głe. Wy­ko­ny­wa­ne zwy­kle z ma­te­ria­łu od­por­ne­go na dzia­ła­nie wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry: ce­ra­mi­ki (np. por­ce­la­ny), szkła, me­ta­lu.

W ko­kil­kach za­pie­ka się i po­da­je do stołu niek­tó­re przy­staw­ki i de­se­ry (na przy­kład crème brûlée).

Wikipedia


kokilownia

od­dział od­lew­ni, w któ­rym wy­ko­nu­je się od­le­wy ko­ki­lo­we


SJP.pl


kokilowy

przy­miot­nik od: ko­ki­la


SJP.pl


kokkolit

mi­kro­sko­po­wa blasz­ka wa­pien­na, sta­no­wią­ca m.in. głów­ne two­rzy­wo kredy, ma­ją­ca duże zna­cze­nie w oz­na­cza­niu wieku skał; ko­ko­lit


SJP.pl


koklusz

cho­ro­ba za­kaź­na wieku dzie­cię­ce­go wy­wo­ła­na przez pa­łecz­kę krztu­śca, prze­no­szo­na drogą kro­pel­ko­wą, cha­rak­te­ry­zu­je się na­pa­da­mi kasz­lu i silną dusz­no­ścią; krztu­siec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. krztu­siec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To dziec­ko mojej sio­stry, cho­ro­wa­ło na ko­klusz, więc dla zmia­ny po­wie­trza przy­sła­li je do mnie z War­sza­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔkluʃ, AS: kokluš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kokluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krztusiec, czarny kaszel

Wiktionary


kokluszowy

przy­miot­nik od: ko­klusz


SJP.pl


koko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) slang. ko­ka­i­na

 (1.2) slang. seks anal­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kōkō – pięć­dzie­sią­ty ósmy ce­sarz Ja­po­nii
  • Koko – fran­cu­ski film z 1963 roku
  • Koko – bo­ha­ter ko­mik­sów Ja­nu­sza Chri­sty
  • Koko – po­stać z se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go Dom dla zmy­ślo­nych przy­ja­ciół pani Fo­ster
  • Koko – gra kar­cia­na
  • Koko – sa­mi­ca go­ry­la znana z umie­jęt­no­ści po­słu­gi­wa­nia się ję­zy­kiem mi­go­wym i ro­zu­mie­nia mowy ludz­kiej
  • Koko (zapis sty­li­zo­wa­ny: KOKO) – klub mu­zycz­ny w Lon­dy­nie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔkɔ, AS: koko

Wiktionary


kokocha

zgru­bie­nie od: ko­kosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. zob. ko­kosz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kokoszyce nmos., kokosz ż.

Wiktionary


kokoci

przy­miot­nik

 (1.1) odrzecz. rzad. ko­gu­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śród wyk­win­tu ko­ko­cie­go cu­kier­nia­nej at­mos­fe­ry (…)

Wiktionary


kokocica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. po­gard. pro­win­cjo­na­lizm ko­bie­ta

Wiktionary


kokociniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część mia­sta Ka­to­wi­ce w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

 (1.2) geogr. potok na te­re­nie po­łud­nio­wych Ka­to­wic;

Wiktionary

Ko­ko­ci­niec ( Ko­ko­czi­nietz) – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w za­chod­nim frag­men­cie mia­sta, w gra­ni­cach dziel­ni­cy Li­go­ta-Pa­new­ni­ki, na te­re­nach hi­sto­rycz­nej gminy Pa­new­ni­ki.

Osada ta za­czę­ła się roz­wi­jać od po­ło­wy XVII wieku wokół pow­sta­łej wów­czas kuź­ni­cy, zaś w XIX wieku pow­sta­ła huta że­la­za „Ida”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Kasia miesz­ka na Ko­ko­ciń­cu od trzy­dzie­stu lat.

 (1.2) Chcie­li wiel­ce robić nad Ko­ko­ciń­cem re­zer­wat przy­ro­dy, ale potem się wy­co­fa­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokocińczanin mos., kokocińczanka ż.

Wiktionary


kokociński

naz­wi­sko


SJP.pl


kokocki

→ ko­ko­ta


SJP.pl

Patrz:

kokota

kokolit

mi­kro­sko­po­wa blasz­ka wa­pien­na, sta­no­wią­ca m.in. głów­ne two­rzy­wo kredy, ma­ją­ca duże zna­cze­nie w oz­na­cza­niu wieku skał; kok­ko­lit


SJP.pl

Ko­ko­lit, kok­ko­lit – mi­kro­sko­po­we (mak­sy­mal­nie 0,01 mm) blasz­ki wa­pien­ne zbu­do­wa­ne z kal­cy­tu, bę­dą­ce szcząt­ka­mi glo­nów z grupy Coc­co­lit­hop­hy­ce­ae. Sta­no­wią m.in. głów­ny skład­nik kredy, zwła­szcza kredy pi­szą­cej.

Ko­ko­li­ty po raz pier­wszy w za­pi­sie skal­nym ob­ser­wu­je się w gór­nym tria­sie, ale licz­ne stają się do­pie­ro w ska­łach ju­raj­skich i młod­szych.

Wikipedia


kokomo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w USA, w sta­nie In­dia­na;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku in­nych miej­sco­wo­ści w USA

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­ko­mo (sin­gel The Beach Boys).

Ko­ko­mo – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie In­dia­na, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na hrab­stwa Ho­ward.

Wikipedia


kokon

1. oprzęd niek­tó­rych owa­dów, np. jed­wab­ni­ka mor­wo­we­go;
2. zew­nętrz­na po­wło­ka osła­nia­ją­ca jaja wielu zwie­rząt, np. pi­ja­wek, pa­ję­cza­ków;
3. prze­no­śnie: schro­nie­nie, kry­jów­ka, azyl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. po­wło­ka osła­nia­ją­ca larwy lub jaja niek­tó­rych zwie­rząt;

 (1.2) przen. coś sta­no­wią­ce­go osło­nę przed za­gro­że­niem zew­nętrz­nym

Wiktionary

Kokon (z fr. "cocon" – po­wło­ka) – zew­nętrz­na osło­na jaj zwie­rząt z róż­nych jed­no­stek sy­ste­ma­tycz­nych (ro­ba­ków, pier­ście­nic, mię­cza­ków i sta­wo­no­gów) zbu­do­wa­na z róż­nych wy­dzie­lin ciała. Kokon jest wyt­wa­rza­ny przez za­płod­nio­ną sa­mi­cę, w for­mie jed­no­li­tej, skó­rza­stej po­wło­ki, izo­lu­ją­cej jajo od oto­cze­nia, chro­nią­cej przed nies­przy­ja­ją­cy­mi wa­run­ka­mi śro­do­wi­ska, dra­pież­ni­ka­mi i roz­wo­jem grzy­bów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­bli­żu sieci sa­mi­ce pra­co­wi­cie tkają opa­sły, cie­plu­teń­ki kokon wiel­ko­ści cze­re­śni, który za­wie­szo­ny na su­chych ba­dy­lach bę­dzie cze­kał wios­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokonizacja ż.

:: zdrobn. kokonik m.

Wiktionary


kokonik

zdrob­nie­nie od: kokon


SJP.pl


kokoning

spę­dza­nie więk­szo­ści czasu w domu, dy­stan­so­wa­nie się od bli­skich osób i tłu­mie­nie w sobie uczuć; co­co­o­ning, ko­ko­nizm


SJP.pl


kokonizm

spę­dza­nie więk­szo­ści czasu w domu, dy­stan­so­wa­nie się od bli­skich osób i tłu­mie­nie w sobie uczuć; ko­ko­ning, co­co­o­ning


SJP.pl


kokonowy

→ kokon


SJP.pl

Patrz:

kokon

kokornak

ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny ko­kor­na­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach w stre­fie umiar­ko­wa­nej i podz­wrot­ni­ko­wej


SJP.pl

Ko­kor­nak ("Ari­sto­lo­chia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­kor­na­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 540 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w całej stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej oraz na dużej czę­ści ob­sza­rów stref umiar­ko­wa­nych obu pół­kul. Cen­trum zróż­ni­co­wa­nia ro­dza­ju jest w tro­pi­kach i sub­tro­pi­kach kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich. W Eu­ro­pie ro­śnie 19 ga­tun­ków ro­dzi­mych. W Pol­sce dziko wy­stę­pu­je ko­kor­nak po­woj­ni­ko­wy "A. cle­ma­ti­tis", acz­kol­wiek ma nie­pew­ny sta­tus – uz­na­wa­ny jest za ar­che­o­fi­ta.

Wikipedia


kokornakowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych dwu­li­ścien­nych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki ro­ślin ziel­nych i pną­cych, ros­ną­cych w oko­li­cach podz­wrot­ni­ko­wych i zwrot­ni­ko­wych


SJP.pl

Ko­kor­na­ko­wa­te ("Ari­sto­lo­chia­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu pie­przow­ców. Na­le­ży do niej w za­leż­no­ści od uję­cia 7–9 ro­dza­jów z 587 ga­tun­ka­mi. Ro­śli­ny z tej ro­dzi­ny wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy.

Zna­cze­nie użyt­ko­we mają owoce "Hyd­no­ra afri­ca­na" – słod­kie i kwa­sko­wa­te służą do wy­ro­bu de­se­rów i spo­ży­wa­ne są po upie­cze­niu.

Wikipedia


kokornakowaty

o ce­chach ko­kor­na­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kokornakowce

1. zyg­za­ko­wiec ko­kor­na­ko­wiec - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pa­zio­wa­tych;
2. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych


SJP.pl


kokornakowiec

1. zyg­za­ko­wiec ko­kor­na­ko­wiec - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pa­zio­wa­tych;
2. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych


SJP.pl


kokorycz

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych


SJP.pl

Ko­ko­rycz ("Co­ry­da­lis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny dym­ni­co­wych, pod­no­szo­nej w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych do rangi odręb­nej ro­dzi­ny. Obej­mu­je ok. 530 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej, z po­je­dyn­czy­mi ga­tun­ka­mi się­ga­ją­cy­mi stre­fy oko­ło­bie­gu­no­wej i rów­ni­ko­wej. W Pol­sce wy­stę­pu­je 5 ga­tun­ków.

Wikipedia


kokoryczka

by­li­na o drob­nych, bia­łych kwia­tach


SJP.pl

Ko­ko­rycz­ka ("Po­ly­go­na­tum" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae"), daw­niej także kla­sy­fi­ko­wa­ny do kon­wa­lio­wa­tych ("Con­val­la­ria­ce­ae"), my­szo­pło­cho­wa­tych ("Ru­sca­ce­ae") i li­lio­wa­tych ("Li­lia­ce­ae"). Do ro­dza­ju na­le­ży ok. 57, 60, 72 ga­tun­ki.

Wikipedia


kokos

1. drze­wo z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm), o pie­rza­stych li­ściach i roz­dziel­nopł­cio­wych kwia­tach ze­bra­nych w wie­chy, upra­wia­ne w całej stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, głów­nie dla wiel­kich owo­ców - orze­chów ko­ko­so­wych, do­star­cza­ją­cych mleka ko­ko­so­we­go; ko­ko­so­wiec, palma ko­ko­so­wa;
2. ja­dal­ny owoc palmy ko­ko­so­wej; orzech ko­ko­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. palma ko­ko­so­wa (kokos wła­ści­wy, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cocos nu­ci­fe­ra|L.|ref=tak.);

 (1.2) spoż. owoc palmy ko­ko­so­wej

 (1.3) spoż. wiór­ki z miąż­szu ko­ko­sa (1.2)

 (1.4) przen. zob. ko­ko­sy.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gw-pl|Ma­zu­ry. kura, ko­kosz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bli­sko na­sze­go ho­te­lu rosło kilka ko­ko­sów.

 (1.3) Lubię cia­sto z ko­ko­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔkɔs, AS: kokos

Wiktionary

Powiązane:

 (1)

 rzecz. kokosanka ż., kokosowiec m., kokosy nmos.

:: zdrobn. kokosek m.

 przym. kokosowy

 (2)

 rzecz. kokosz ż., kokosza ż.

:: zdrobn. kokoszka ż.

Wiktionary


kokosanka

ciast­ko z wiór­ka­mi ko­ko­so­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ciast­ko ko­ko­so­we

Wiktionary

Ko­ko­san­ka ("Ne­so­tric­cus ridg­wa­yi") – na­ra­żo­ny na wy­gi­nię­cie ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z mo­no­ty­po­we­go ro­dza­ju "Ne­so­tric­cus" z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych (Ty­ran­ni­dae), wy­stę­pu­ją­cy na Wy­spie Ko­ko­so­wej na Pa­cy­fi­ku (Ko­sta­ry­ka).

Jest obec­ny we wszel­kich śro­do­wi­skach wy­stę­pu­ją­cych na wy­spie jako jeden z jej trzech pta­sich en­de­mi­tów. Używa sze­ściu róż­nych tech­nik zdo­by­wa­nia po­kar­mu, który sta­no­wią sta­wo­no­gi: głów­nie plusk­wia­ki rów­nos­krzy­dłe, mrów­ki, chrzą­szcze i pa­ją­ki oraz – w mniej­szym stop­niu – na­sio­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kokos mrz., kokosy nmos., kokosowiec m.

 przym. kokosowy

Wiktionary


kokoschka

naz­wi­sko


SJP.pl


kokosek

zdrob­nie­nie od: kokos


SJP.pl


kokosfloki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiór­ki ko­ko­so­we

Wiktionary


kokosić

ko­ko­sić się:
1. po­tocz­nie: krę­cić się, wier­cić się;
2. daw­niej: zło­ścić się, in­dy­czyć się


SJP.pl


kokosiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Ko­ko­siń­ski (1910–2012) – pol­ski fo­to­graf, wy­na­laz­ca i kon­struk­tor me­cha­nik.
  • Piotr Ko­ko­siń­ski (1966–2016) – pol­ski muzyk, pro­du­cent mu­zycz­ny i ope­ra­tor dźwię­ku.

Wikipedia


kokosowiec

drze­wo z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm), upra­wia­ne w całej stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, głów­nie dla orze­chów ko­ko­so­wych, do­star­cza­ją­cych mleka ko­ko­so­we­go; kokos, palma ko­ko­so­wa, żyw­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cocos nu­ci­fe­ra|L.|ref=tak., ga­tu­nek palmy z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych, je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju kokos;

 (1.2) bot. palma z ga­tun­ku ko­ko­sow­ca (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Orze­chy ko­ko­sow­ca zdol­ne do kieł­ko­wa­nia znaj­do­wa­no w wo­dzie mor­skiej w Nor­we­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokosy nmos., kokosanka ż.

 przym. kokosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palma kokosowa, kokos właściwy, kokosowiec właściwy

 (1.2) palma kokosowa, pot. kokos

Wiktionary


kokosowy

przy­miot­nik od: kokos; zro­bio­ny z ko­ko­su


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z palmą ko­ko­su lub jej owo­cem

 (1.2) spo­rzą­dzo­ny z ko­ko­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­łoż­na po­ra­dzi­ła nam, że­by­śmy ku­pi­li ma­te­ra­cyk gry­cza­no-ko­ko­so­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔkɔˈsɔvɨ, AS: kokosovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokos m., kokosek m., kokosanka ż., kokosowiec m., kokosy nmos.

Wiktionary


kokosy

po­tocz­nie:
1. duże zyski, wy­so­kie za­rob­ki;
2. pier­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przen. duże zyski

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lp. od: kokos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z twoją firmą nie bę­dziesz nikim zna­czą­cym na rynku i ko­ko­sów z tego nie bę­dziesz miał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokos m., kokosanka ż., kokosowiec m.

:: zdrobn. kokosek m.

 przym. kokosowy

Wiktionary


kokosz

daw­niej: kura, kwoka; ko­ko­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. kwoka

 (1.2) daw. za­gro­da na trat­wie spła­wia­ją­cej zboże

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ko­ko­sza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­kosz – bo­ha­ter serii ko­mik­sów Kajko i Ko­kosz
  • Ko­kosz – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Ko­kosz (Kokos) – część wsi Ma­la­nów w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Wojna ko­ko­sza – nazwa ro­ko­szu szlach­ty pol­skiej, za­wią­za­ne­go w lipcu 1537 roku (ro­kosz lwow­ski)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia ma w go­spo­dar­stwie dzie­sięć ko­ko­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔkɔʃ, AS: kokoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokosza ż., kokosznik mrz., kokoszenie się n.

:: zdrobn. kokoszka ż.

:: zgrub. kokocha ż.

 przym. kokoszy

 wykrz. ko, ko-ko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kura, kwoka; war. kokosza

 (1.2) budka

Wiktionary


kokosza

→ ko­kosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­kosz, kura

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: ko­ko­szy

Wiktionary

Patrz:

kokosz

Wymowa:

IPA: kɔˈkɔʃa, AS: kokoša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokot m./ż.

Wiktionary


kokoszczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­ko­szczyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Mo­cho­wo
  • Ko­ko­szczyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Tar­no­wo Pod­gór­ne

Wikipedia


kokoszka

1. śred­ni ptak wodny z ro­dzi­ny chru­ście­li; kurka wodna;
2. po­tocz­nie: kura, ko­ko­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. kura

 (1.2) zool. ko­kosz­ka wodna → kurka wodna (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gal­li­nu­la chlo­ro­pus|ref=tak.), śred­ni ptak wodny z ro­dzi­ny chru­ście­li;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­kosz­ka – ptak z ro­dzi­ny chru­ście­lo­wa­tych, kilka ga­tun­ków, nazwa zwy­kle sto­so­wa­na w od­nie­sie­niu do ko­kosz­ki zwy­czaj­nej (Gal­li­nu­la chlo­ro­pus)
  • Adam Ko­kosz­ka – pol­ski pił­karz
  • Mar­cin Ko­kosz­ka – pol­ski pił­karz
  • Ko­kosz­ka – część mia­sta Włoc­ła­wek
  • Ko­kosz­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Ko­kosz­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk
  • Ko­kosz­ka – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Ko­kosz­ka – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida
  • Ko­kosz­ki
  • Ko­kosz­ko­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia ma w go­spo­dar­stwie dzie­sięć ko­ko­szek.

 (1.2) W sta­ro­rze­czu zna­leź­li­śmy gnia­zda ko­ko­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈkɔʃka, AS: kokoška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokot m./ż., kokosz ż.

 wykrz. ko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kura, kwoka, kurka

 (1.2) kurka, kurka wodna, kokoszka wodna

Wiktionary


kokoszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kokoszkowy

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­kosz­ko­wy – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski. Leży na Po­je­zie­rzu Sta­ro­gardz­kim, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 222. Gra­ni­czy ad­mi­ni­stra­cyj­nie z Mia­stem Sta­ro­gard Gdań­ski i leży 46 km od cen­trum Gdań­ska. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


kokosznik

1. dawne ro­syj­skie na­kry­cie głowy ko­biet, bo­ga­to zdo­bio­ne z przo­du;
2. detal ar­chi­tek­to­nicz­ny na Rusi, szczyt w kształ­cie łuku, zwy­kle spię­trzo­ny w wielu rzę­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­bie­ce wy­so­kie na­kry­cie głowy uży­wa­ne daw­niej w Rosji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­kosz­nik (ar­chi­tek­tu­ra)
  • Ko­kosz­nik (na­kry­cie głowy)
  • Ko­kosz­nik (Gal­li­crex ci­ne­rea) – ptak z ro­dzi­ny chru­ście­lo­wa­tych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈkɔʃʲɲik, AS: kokošʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kokoszyce nmos., kokosz ż.

Wiktionary


kokoszy

→ ko­kosz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­ko­szą, po­cho­dzą­cy od ko­ko­szy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., C., Ms., W. lp. i D. lm. od: ko­kosz

 (2.2) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: ko­ko­sza

Wiktionary

Patrz:

kokosz

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go miesz­kań­cy do­wie­dzie­li się tak późno o bu­do­wie ko­ko­szej fermy na po­lach Ce­rek­wi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈkɔʃɨ, AS: kokošy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kokoszyce nmos., kokosz ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurzy, kwoczy

Wiktionary


kokoszyce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część mia­sta Wo­dzi­sław Ślą­ski, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim;

Wiktionary

Ko­ko­szy­ce – część mia­sta i dziel­ni­ca Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go, o cha­rak­te­rze pod­miej­skim, głów­nie o za­bu­do­wie jed­no­ro­dzin­nej. Ko­ko­szy­ce gra­ni­czą z Pszo­wem oraz dziel­ni­ca­mi Wo­dzi­sła­wia: Je­dłow­ni­kiem, Rad­li­nem II oraz Za­wa­dą.

W Ko­ko­szy­cach znaj­du­je się m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odkąd miesz­kasz w Ko­ko­szy­cach, ani razu nas nie od­wie­dzi­łaś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokocha ż., kokosz ż., kokosza ż., kokoszka ż., kokosznik mrz., kokoszenie się n.

 czas. kokosić się ndk., kokoszyć się ndk.

 przym. kokoszy

 wykrz. ko, ko-ko

Wiktionary


kokot

daw­niej:
1. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów;
2. utrzy­man­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. (dziś reg.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ko­ko­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kokot – przy­sió­łek wsi Kol­no­wi­ce w woj.opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Biała
  • Kokot – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Kije
  • Kokot – wznie­sie­nie w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach So­wich
  • Kokot – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Kokot – kanał wodny, do­pływ Ka­na­łu Ksią­żę­ce­go
  • Kokot – dawny zamek na Sło­wa­cji, na ob­sza­rze dzi­siej­sze­go mia­sta Štúrovo
  • Al­fred Kokot
  • Ed­mund Kokot
  • Fran­ci­szek Kokot
  • Józef Kokot (1916–1975) – pol­ski hi­sto­ryk i praw­nik, pro­fe­sor nauk po­li­tycz­nych, w la­tach 1966–1975 dy­rek­tor In­sty­tu­tu Ślą­skie­go w Opolu, znaw­ca dzie­jów Ślą­ska
  • Józef An­drzej Kokot – pił­karz
  • Józef Wil­helm Kokot – po­li­to­log

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niedź­wied­nik po­chwa­lił Boga, za­piał potem kiej kokot, za­be­czał jak baran, zar­żał niby ogier roz­grza­ny […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔkɔt, AS: kokot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokotek m., kokota ż., kokoszka ż., kokosza ż.

 czas. kokocić ndk.

 przym. kokotliwy

 wykrz. ko ko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kur, reg-pl|Poznań|kłekłet., gw. Górny Śląsk kohót

 (1.2) hyndyk, pultok, trusiok

Wiktionary


kokota

daw­niej:
1. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów;
2. utrzy­man­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pro­sty­tut­ka

 (1.2) przest. utrzy­man­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: kokot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­leź­li na bul­wa­rach pewną cu­kie­ren­kę, gdzie były najs­ma­ko­wit­sze ne­a­po­li­tań­skie lody, gdzie można było wi­dzieć sławy li­te­rac­kie oraz naj­szy­kow­niej­sze ko­ko­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈkɔta, AS: kokota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokot m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurtyzana, nierządnica

 (1.2) utrzymanka

Wiktionary


kokotek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. ko­gu­cik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kran

Wiktionary

Ko­ko­tek (niem. "Ko­kot­tek") – trze­cia co do wiel­ko­ści (po Śród­mie­ściu i Ste­blo­wie) dziel­ni­ca Lu­bliń­ca. Sam Ko­ko­tek jest małą śród­le­śną osadą, po­ło­żo­ną ok. 8 km na po­łud­nie od cen­trum Lu­bliń­ca, za lasem. Wraz z Pustą Kuź­ni­cą sta­no­wi mały ze­spół osad­ni­czy. Po­ło­żo­ny bli­sko mię­dzy­wo­jen­nej gra­ni­cy Pol­ski z Niem­ca­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kokot mzw.

 czas. kokocić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kohótek

Wiktionary


kokotka

zdrob­nie­nie od: ko­ko­ta


SJP.pl


kokotliwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. o ko­gu­cie: taki, który dużo bije się z in­ny­mi

 (1.2) stpol. ogól­nie: łatwo wpa­da­ją­cy w gniew

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔkɔˈtlʲivɨ, AS: kokotlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kokot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) swarliwy

Wiktionary


kokotowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­ko­to­wem, do­ty­czą­cy Ko­ko­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kokotów m.

Wiktionary


kokowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­kow­ski (1953), pol­ski ar­che­o­log
  • Ber­nard Ko­kow­ski (1936–2003), dzia­łacz pań­stwo­wy, prze­wod­ni­czą­cy Pre­zy­dium MRN i pre­zy­dent Ko­sza­li­na
  • Franc Ko­kow­ski (1885-1940), ukra­iń­ski praw­nik, li­te­rat, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Mi­chał Ko­kow­ski (1961-), pol­ski fizyk, hi­sto­ryk, ge­ne­a­log

Wikipedia


kokpit

cock­pit;
1. ko­mo­ra, za­głę­bie­nie w ru­fo­wej czę­ści po­kła­du jach­tu, słu­żą­ce jako po­mie­szcze­nie dla za­ło­gi;
2. wie­lo­o­so­bo­wa ka­bi­na za­ło­gi sa­mo­lo­tu;
3. cias­na ka­bi­na sa­mo­cho­du raj­do­we­go;
4. ka­bi­na dla kie­row­ców sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. za­głę­bie­nie dla za­ło­gi w po­kła­dzie jach­tu;

 (1.2) lotn. po­mie­szcze­nie dla pi­lo­tów stat­ku po­wietrz­ne­go lub kos­micz­ne­go;

 (1.3) mot. po­mie­szcze­nie dla kie­row­ców w cię­ża­rów­ce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kok­pit (lot­nict­wo) – ka­bi­na pi­lo­ta
  • kok­pit (że­glar­stwo)
  • kok­pit (mo­to­ry­za­cja)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na niek­tó­rych jach­tach spo­ty­ka się kok­pit z ot­war­tą rufą, która umoż­li­wia swo­bod­ne spły­wa­nie wody.

 (1.2) Pod­no­si wzrok znad wa­liz­ki mię­dzy no­ga­mi i za­glą­da do kok­pi­tu, gdzie asy­stent­ka wraz z pi­lo­tem gar­bią się nad głów­ną kon­so­lą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔkpʲit, AS: kokpʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kokpitowy

Wiktionary


kokpitowy

→ kok­pit


SJP.pl

Patrz:

kokpit

koks

1. po­ro­wa­ty pro­dukt su­chej de­sty­la­cji węgla ka­mien­ne­go, sto­so­wa­ny jako opał;
2. po­tocz­nie:
a) śro­dek lub środ­ki do­pin­gu­ją­ce;
b) nar­ko­tyk;
3. koks hut­ni­czy, wiel­ko­pie­co­wy - koks o dużej wy­trzy­ma­ło­ści me­cha­nicz­nej;
4. koks od­lew­ni­czy - koks sto­so­wa­ny jako pa­li­wo do to­pie­nia że­li­wa w że­li­wia­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. stały pro­dukt su­chej de­sty­la­cji węgla;

 (1.2) pot. środ. śro­dek do­pin­gu­ją­cy

 (1.3) środ. ko­ka­i­na

 (1.4) daw. gwara. więz. chleb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. po­gard. sil­nie umię­śnio­ny męż­czyz­na, by­wa­lec si­łow­ni

Wiktionary

Koks – pa­li­wo uzy­ski­wa­ne prze­my­sło­wo w kok­sow­niach po­przez kok­so­wa­nie (wy­grze­wa­nie) węgla ka­mien­ne­go w tem­pe­ra­tu­rze 600–1200 °C w spe­cjal­nie w tym celu skon­stru­o­wa­nym piecu kok­sow­ni­czym za po­mo­cą gazów spa­li­no­wych przy ogra­ni­czo­nym do­stę­pie tlenu. Jest to pa­li­wo o wyż­szej war­to­ści opa­ło­wej od zwy­kłe­go węgla ko­pal­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spa­lił się cał­kiem, za­czął spo­mię­dzy nich bu­chać z prze­raź­li­wym hu­kiem wiel­ki pło­mień, długi, drga­ją­cy.

 (1.2) Po dużej dawce koksu my­ślał, że mu oczy wyjdą.

 (1.3) Wsu­nął kre­skę koksu i to­tal­nie od­le­ciał.

 (2.1) Bie­ga­ły za Zuzą różne koksy, ale wy­bra­ła Janka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔks, AS: koks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koksownictwo n., koksownia ż., koksiarnia ż., koksownica ż., koksiarz mos., koksiak mrz., koksownik mrz./mos., koksowanie n., koksowalność ż.

:: zdrobn. koksik mrz.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany, koksowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) drag, doping

 (1.3) biała dama, biała śmierć, biały proszek, koka, kokaina, śnieg

 (2.1) paker, pakowacz

Wiktionary


koksa

1. od­mia­na ja­bło­ni o ma­łych owo­cach;
2. owoc tej ja­bło­ni o pa­sko­wa­nym ru­mień­cu


SJP.pl


koksagiz

by­li­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, ros­ną­ca dziko w Tur­kie­sta­nie; mni­szek gu­mo­daj­ny


SJP.pl


koksartroza

cho­ro­ba zwy­rod­nie­nio­wa stawu bio­dro­we­go


SJP.pl

Kok­sar­tro­za ( co­xarth­ro­sis), cho­ro­ba zwy­rod­nie­nio­wa stawu bio­dro­we­go – czę­sta (stwier­dza­na ra­dio­lo­gicz­nie u 4% ludzi po 50 r.ż.) cho­ro­ba po­le­ga­ją­ca na zwy­rod­nie­niu jed­ne­go lub obu sta­wów bio­dro­wych.

Wikipedia


kokser

1. po­tocz­nie: spor­to­wiec sto­su­ją­cy do­ping; osoba upra­wia­ją­ca kul­tu­ry­sty­kę, która sto­su­je ste­ry­dy, ana­bo­li­ki itp.;
2. po­tocz­nie: nar­ko­man


SJP.pl


koksiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kok­siak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koksiak m.

Wiktionary


koksiak

wolno sto­ją­cy piec, w któ­rym pali się kok­sem, zwy­kle wy­sta­wio­ny zimą w miej­scu pu­blicz­nym; kok­sow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wol­no­sto­ją­cy pie­cyk na koks

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔcɕak, AS: koḱśak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks m., koksownik m., koksownia ż., koksowanie n.

:: zdrobn. koksiaczek m.

 rzecz. koksowanie ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany

 przysł. koksowo

 czas. koksować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koksownik

Wiktionary


koksiara

→ kok­siarz


SJP.pl

Patrz:

koksiarz

koksiarnia

rzad­ko: za­kład pro­duk­cyj­ny wyt­wa­rza­ją­cy koks jako pro­dukt głów­ny; kok­sow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. za­kład pro­duk­cji koksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek Józek robił w kok­siar­ni do eme­ry­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks mrz., koksik mrz., koksownictwo n., koksownia ż., koksownica ż., koksiarz mos., koksiak mrz., koksownik mrz., koksowanie n., koksowalność ż.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany, koksowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koksownia, zakład koksowniczy

Wiktionary


koksiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. sport. spor­to­wiec na do­pin­gu

 (1.2) środ. nar­ko­man bio­rą­cy ko­ka­i­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­po­wied­nie służ­by wy­ła­pu­ją kok­sia­rzy i ich za­wie­sza­ją.

 (1.2) Takim kok­sia­rzom zda­rza się wy­prze­da­wać wszyst­ko z domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks mrz./mos., koksik mrz., koksownictwo n., koksownia ż., koksiarnia ż., koksownica ż., koksiak mrz., koksownik mrz./mos., koksowanie n., koksowalność ż.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany, koksowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koksownik

 (1.2) kokainista

Wiktionary


koksik

1. koks o ziar­ni­sto­ści po­ni­żej 10 mm;
2. pył pow­sta­ją­cy przy spa­la­niu koksu lub węgla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od koks

Wiktionary

Kok­sik – koks wy­stę­pu­ją­cy w jed­nej z na­stę­pu­ją­cych szcze­gól­nych form:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To nie koks, lecz tylko mały kok­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks m., koksowanie n., koksownik mos./mrz.

 przym. koksowniany, koksowniczy

Wiktionary


koksotwórczy

ma­ją­cy zdol­ność do przet­wa­rza­nia się w koks


SJP.pl


koksowanie

1. prze­ra­biać wę­giel ka­mien­ny (rza­dziej pro­duk­ty ro­po­po­chod­ne lub torf) na koks;
2. o węglu ka­mien­nym: za­mie­niać się w koks;
3. śro­do­wi­sko­wo: kok­so­wać lub kok­so­wać się - przyj­mo­wać środ­ki do­pin­gu­ją­ce lub nar­ko­ty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. wyt­wa­rza­nie koksu

 (1.2) geol. pro­ces za­mia­ny węgla ka­mien­ne­go w koks

 (1.3) środ. sport. sto­so­wa­nie do­pin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks m., koksik m., koksownictwo n., koksownia ż., koksiarnia ż., koksownica ż., koksiarz m., koksiak m., koksownik m.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany

Wiktionary


koksować

1. prze­ra­biać wę­giel ka­mien­ny (rza­dziej pro­duk­ty ro­po­po­chod­ne lub torf) na koks;
2. o węglu ka­mien­nym: za­mie­niać się w koks;
3. śro­do­wi­sko­wo: kok­so­wać lub kok­so­wać się - przyj­mo­wać środ­ki do­pin­gu­ją­ce lub nar­ko­ty­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skok­so­wać)

 (1.1) techn. przet­wa­rzać na koks

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kok­so­wać się (dk. skok­so­wać się)

 (2.1) przet­wa­rzać się w koks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile ton węgla ka­mien­ne­go na dobę kok­su­je rad­liń­ska kok­sow­nia?

 (2.1) Rza­dziej kok­su­je się torf albo różne od­pad­ki naf­to­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks mrz., koksiarnia ż., koksik mrz., koksownictwo n., koksownia ż., koksiarz mos., koksiak mrz., koksownik mrz., koksowanie n., koksowalność ż., koksownica ż.

 czas. skoksować dk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany, koksowalny

Wiktionary


koksownia

za­kład pro­duk­cyj­ny wyt­wa­rza­ją­cy koks jako pro­dukt głów­ny; kok­siar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. za­kład pro­du­ku­ją­cy koks

Wiktionary

Kok­sow­nia – za­kład prze­my­sło­wy pro­du­ku­ją­cy koks oraz pro­duk­ty ubocz­ne kok­so­wa­nia węgla (gaz kok­sow­ni­czy, smołę, ben­zol).

W kok­sow­ni koks i gaz su­ro­wy są wyt­wa­rza­ne z węgla kok­su­ją­ce­go za po­mo­cą jego su­chej de­sty­la­cji. Sub­stan­cje lotne w węglu są pi­ro­li­zo­wa­ne przez ogrze­wa­nie do tem­pe­ra­tu­ry 900 °C i 1400 °C, oraz uwal­nia­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest to naj­więk­sza pod wzglę­dem pro­duk­cji kok­sow­nia w Pol­sce (na­stęp­ne w ko­lej­no­ści są Kok­sow­nia Przy­jaźń i Kok­sow­nia Rad­lin).

 (1.1) Czy to praw­da, że kok­sow­nie wkrót­ce zni­kną z kra­jo­bra­zu współ­czes­nej Pol­ski?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks mrz., koksik mrz., koksownictwo n., koksiarnia ż., koksownica ż., koksiarz mos., koksiak mrz., koksownik mrz., koksowanie n., koksowalność ż.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany, koksowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakład koksowniczy, koksiarnia

Wiktionary


koksowniany

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kok­sow­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks m., koksik m., koksownictwo n., koksownia ż., koksiarnia ż., koksownica ż., koksiarz m., koksiak m., koksownik m., koksowanie n.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy

Wiktionary


koksownica

piec kok­sow­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. piec do kok­so­wa­nia węgla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dwóch kok­sow­nic do­sy­pa­no już wę­giel.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks mrz., koksiarnia ż., koksik mrz., koksownictwo n., koksownia ż., koksiarz mos., koksiak mrz., koksownik mrz., koksowanie n., koksowalność ż.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany, koksowalny

Wiktionary


koksownictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się prze­rób­ką węgla ka­mien­ne­go na koks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. pro­du­ko­wa­nie koksu po­przez prze­rób­kę węgla ka­mien­ne­go

 (1.2) nauk. nauka tech­nicz­na o przet­wa­rza­niu węgla w koks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­kła­dy węgla ga­zo­we­go i an­tra­cy­to­we­go, od­po­wied­nie dla kok­sow­nict­wa, znaj­do­wa­ły się na głę­bo­ko­ści 200–800 me­trów.

 (1.2) Kto pro­wa­dzi wy­kła­dy z kok­sow­nict­wa na AGH?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks mrz., koksik mrz., koksiarnia ż., koksownica ż., koksiarz mos., koksiak mrz., koksownia ż., koksownik mrz., koksowanie n., koksowalność ż.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany, koksowalny

Wiktionary


koksowniczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kok­sem, kok­so­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kok­sow­ni „Jad­wi­ga” w Za­brzu wy­bu­do­wa­no nową ba­te­rię kok­sow­ni­czą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks m., koksik m., koksownictwo n., koksownia ż., koksiarnia ż., koksownica ż., koksiarz m., koksiak m., koksownik m., koksowanie n.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniany

Wiktionary


koksownik

wolno sto­ją­cy piec opa­la­ny kok­sem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. pra­cow­nik kok­sow­ni

 (1.2) przen. środ. sport. za­wod­nik, który sto­su­je koks (środ­ki do­pin­gu­ją­ce)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. wolno sto­ją­cy piec, naj­czę­ściej wy­ko­na­ny z me­ta­lo­wych prę­tów, w któ­rym pali się kok­sem, sta­wia­ny na uli­cach w cza­sie ostrych mro­zów;

Wiktionary

Kok­sow­nik (ina­czej kok­siak) – prze­no­śne pa­le­ni­sko w po­sta­ci sta­lo­we­go kosza do spa­la­nia koksu, słu­żą­ce do ogrza­nia się na wol­nym po­wie­trzu.

Znane ze sto­so­wa­nia pod­czas stanu wo­jen­ne­go w Pol­sce (1981–1983) przez żoł­nie­rzy i mi­li­cjan­tów do ogrze­wa­nia się w mrozy na po­ste­run­kach ulicz­nych. W niek­tó­rych mia­stach (np. w Czę­sto­cho­wie) są usta­wia­ne w mroź­ne dni w oko­li­cach przy­stan­ków ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej i miejsc, gdzie gro­ma­dzą się be­zdom­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Wszy­scy pa­sa­że­ro­wie ocze­ku­ją­cy na przy­jazd au­to­bu­su zgro­ma­dzi­li się przy kok­sow­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈksɔvʲɲik, AS: koksovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks m., koksik m., koksownictwo n., koksownia ż., koksiarnia ż., koksownica ż., koksiarz m., koksiak m., koksowanie n.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowy, koksowniczy, koksowniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koksiarz

 (2.1) koksiak

Wiktionary


koksowy

przy­miot­nik od: koks


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kok­sem, do­ty­czą­cy koksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około 60 proc. ek­spor­tu to wę­giel ener­ge­tycz­ny, resz­ta – kok­so­wy i pół­kok­so­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koks mrz., koksik m., koksownictwo n., koksownia ż., koksiarnia ż., koksownica ż., koksiarz m., koksiak m., koksownik m., koksowanie n.

 czas. koksować ndk.

 przym. koksowniczy, koksowniany

Wiktionary


koktajl

cock­ta­il, kok­tejl (prze­sta­rza­le);
1. napój z mie­sza­ni­ny al­ko­ho­li z do­dat­kiem m.in. soku;
2. napój orzeź­wia­ją­cy spo­rzą­dza­ny z mie­sza­ni­ny soków owo­co­wych, mleka i róż­nych do­dat­ków sma­ko­wych;
3. po­po­łud­nio­we przy­ję­cie to­wa­rzy­skie przy trun­kach, zwła­szcza kok­taj­lach; cock­ta­il party, cock­ta­il­par­ty, cock­ta­il-party, kok­tajl party


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ko­lo­ro­wy napój al­ko­ho­lo­wy z róż­nych na­pit­ków i soków, czę­sto po­da­wa­ny w de­ko­ra­cyj­ny spo­sób;

 (1.2) kulin. napój mlecz­ny z róż­ny­mi do­dat­ka­mi sma­ko­wy­mi (owo­ca­mi, cze­ko­la­dą)

 (1.3) książk. ofi­cjal­ne przy­ję­cie po­po­łud­nio­we, na któ­rym po­da­je się al­ko­ho­le oraz skrom­ne prze­ką­ski

 (1.4) przen. mie­szan­ka cze­goś, np. styli mu­zycz­nych, ar­ty­stycz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kok­tajl – ro­dzaj przy­ję­cia
  • kok­tajl – ro­dzaj na­po­ju:
    • kok­tajl al­ko­ho­lo­wy
    • kok­tajl be­zal­ko­ho­lo­wy
    • kok­tajl owo­co­wy
    • zo­bacz też: smo­ot­hie, shake
  • Kok­tajl (oryg. Cock­ta­il) – film fa­bu­lar­ny z 1988 roku w re­ży­se­rii Ro­ge­ra Do­nald­so­na
  • Kok­tajl – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Ich Troje (2002)
  • Kok­tajl – album mu­zycz­ny Bo­ri­xo­na (2017)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z owo­ców po­pie­li­cy robi się wy­śmie­ni­te kok­taj­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔktajl, AS: koktai ̯l

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koktajlówka ż.

:: zdrobn. koktajlik mrz.

 przym. koktajlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drink, koktajl alkoholowy

 (1.2) shake, szejk, koktajl mleczny

 (1.3) cocktail party

 (1.4) miks, eklektyzm

Wiktionary


koktajler

urzą­dze­nie ku­chen­ne do mik­so­wa­nia, roz­drab­nia­nia i mie­sza­nia skład­ni­ków po­traw i na­po­jów; blen­der


SJP.pl


koktajlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kok­tajl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koktajl m.

Wiktionary


koktajlowy

przy­miot­nik od: kok­tajl (cock­ta­il, kok­tejl;
1. napój al­ko­ho­lo­wy;
2. napój orzeź­wia­ją­cy;
3. po­po­łud­nio­we przy­ję­cie to­wa­rzy­skie przy trun­kach), np. taca kok­taj­lo­wa; cock­ta­i­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. zwią­za­ny z kok­taj­lem, do­ty­czą­cy kok­taj­lu (na­po­ju)

 (1.2) zwią­za­ny z kok­taj­lem, do­ty­czą­cy kok­taj­lu (przy­ję­cia)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koktajl m., koktajlówka ż.

Wiktionary


koktajlówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wy­so­ka szklan­ka do po­da­wa­nia kok­taj­li

 (1.2) su­kien­ka od­po­wied­nia na przy­ję­cie kok­taj­lo­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔktajˈlufka, AS: koktai ̯lufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koktajl m.

 przym. koktajlowy

Wiktionary


koktejl

prze­sta­rza­le: kok­tajl, cock­ta­il;
1. napój z mie­sza­ni­ny al­ko­ho­li z do­dat­kiem m.in. soku;
2. napój orzeź­wia­ją­cy spo­rzą­dza­ny z mie­sza­ni­ny soków owo­co­wych, mleka i róż­nych do­dat­ków sma­ko­wych;
3. po­po­łud­nio­we przy­ję­cie to­wa­rzy­skie przy trun­kach, zwła­szcza kok­taj­lach; cock­ta­il party, cock­ta­il­par­ty, cock­ta­il-party, kok­tajl party


SJP.pl


koku

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: kok

Wiktionary

Koku (jap. 石 koku) – dwa ro­dza­je daw­nej jed­nost­ki ob­ję­to­ści, uży­wa­nej w fe­u­dal­nej Ja­po­nii:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔku, AS: koku

Wiktionary


kokurewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kokuszka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ko­kusz­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Piw­nicz­na-Zdrój.

Wikipedia


kokytos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. jedna z rzek Ha­de­su, rzeka la­men­tu, nad któ­rej brze­ga­mi błą­dzą dusze nie po­grze­ba­nych je­szcze zmar­łych;

 (1.2) liter. za­marz­nię­te je­zio­ro na dnie naj­niż­sze­go kręgu pie­kieł Dan­te­go, które więzi na wiecz­ność Lu­cy­fe­ra oraz tych po­tę­pień­ców, któ­rzy zdra­dzi­li swych do­bro­czyń­ców

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) mitgr. po­stać mi­to­lo­gicz­na, le­karz, uczeń cen­ta­u­ra Chi­ro­na, który ule­czył Ado­ni­sa, gdy ten zo­stał ra­nio­ne­go przez dzika

Wiktionary

Ko­ky­tos (gr. Κωκυτός Kōkytós, łac. Co­cy­tus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z pię­ciu rzek Ha­de­su, obok Styk­su, Ache­ron­tu (do któ­re­go ucho­dzi­ła), Lete i Py­ri­fle­ge­to­nu. Zwana rzeką la­men­tu, choć „Ko­ky­tos” zna­czy „Oskar­żo­ny”. Opły­wa­ła po­dzie­mia, two­rząc Je­zio­ro Sty­gij­skie. Umar­li, któ­rzy nie byli w sta­nie za­pła­cić Cha­ro­no­wi za prze­wóz przez Styks, mu­sie­li wę­dro­wać jej brze­giem przez sto lat. Od niej brała po­czą­tek rzeka Lete („Za­pom­nie­nie”), a jed­nym ra­mie­niem wy­le­wał się w jej ko­ry­to Styks.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈkɨtɔs, AS: kokytos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kocyt

 (1.2) Kocyt

Wiktionary


kol

1. prze­bi­jać czymś ostro za­koń­czo­nym, ranić przez ukłu­cie
2. ostro boleć


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List świę­te­go Pawła do Ko­lo­san

Wiktionary

Kol – ro­dzaj te­ro­po­da z grupy ce­lu­ro­za­u­rów ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nie dzi­siej­szej Mon­go­lii. Zo­stał opi­sa­ny w 2009 roku przez Alana Tur­ne­ra, Ster­lin­ga Nes­bit­ta i Marka No­rel­la w opar­ciu o nie­mal kom­plet­ną prawą stopę i śród­sto­pie oraz jedną dy­stal­ną kość stępu (IGM 100/2011); au­to­rzy ci za­li­czy­li go do ro­dzi­ny al­wa­re­za­u­rów (Al­va­rez­sa­u­ri­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿kɔˈlɔsãn, AS: lʹiz• do‿kolosãn

Wiktionary


kol.

skrót od: ko­le­żan­ka, ko­le­ga (czy­ta­ny jak całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) ko­le­ga

 (1.2) ko­le­żan­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛɡa|ˌkɔlɛˈʒãnka, AS: kolega|koležãnka

Wiktionary


kola

cola;
1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych;
2. typ słod­kie­go na­po­ju ga­zo­wa­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cola|Schott & Endl.|ref=Cola (Mal­va­ce­ae)., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych;

 (1.2) bot. drze­wo z ro­dza­ju kola (1.1), rów­nież upra­wia­ne głów­nie w Afry­ce i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, któ­re­go na­sio­na uży­wa­ne są do pro­duk­cji na­po­jów

 (1.3) pot. be­zal­ko­ho­lo­wy, sło­dzo­ny napój ga­zo­wa­ny z do­dat­kiem ko­fe­i­ny

 (1.4) por­cja koli (1.3)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język rdzen­nych miesz­kań­ców wyspy Kola

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kola – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych
  • Kola – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie bo­śniac­ko-po­driń­skim, w mie­ście Goražde
  • Kola – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w mie­ście Banja Luka
  • Pół­wy­sep Kol­ski – po­ło­żo­ny w pół­noc­nej czę­ści Rosji eu­ro­pej­skiej,
  • Kola – jedna z Wysp Aru w In­do­nez­ji.
  • Kola – wieś w Ose­tii Po­łud­nio­wej, w re­gio­nie Dżawa
  • język kola – język uży­wa­ny na wy­spie Kola (Mo­lu­ki)
  • język kola (kula) – język uży­wa­ny na wy­spie Alor (Małe Wyspy Sun­daj­skie)
  • Kola – spol­szczo­na forma ro­syj­skie­go imie­nia Коля (ros. Kolja), bę­dą­ce­go skró­tem imie­nia Николай (Ni­ko­laj) – Mi­ko­łaj,
  • Kola – cze­ski film z 1996, na­gro­dzo­ny Osca­rem za naj­lep­szy film za­gra­nicz­ny,
  • Kola – sin­gel The Ras­mus.
  • cola (wym. kola) – napój

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kolę upra­wia się w re­jo­nach tro­pi­kal­nych.

 (1.3) Kup mi che­e­se­bur­ge­ra i kolę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔla, AS: kola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koka-kola ż., cola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) cola

 (2.1) język kola

Wiktionary


kolaboracja

1. współ­pra­ca z obcą, na­rzu­co­ną wła­dzą, zwła­szcza z wła­dza­mi oku­pa­cyj­ny­mi;
2. daw­niej: każda współ­pra­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) współ­pra­ca z oku­pan­tem, wro­giem;

 (1.2) przest. do­wol­na współ­pra­ca

 (1.3) neol. współ­pra­ca po­mię­dzy ar­ty­sta­mi

Wiktionary

Ko­la­bo­ra­cja – po­dej­mo­wa­nie współ­pra­cy z wro­giem na szko­dę włas­nej oj­czyz­ny lub wspó­ło­by­wa­te­li. Zaz­wy­czaj od­no­si się do pracy na rzecz oku­pan­ta lub nie­po­pu­lar­ne­go w spo­łe­czeń­stwie re­żi­mu. Czę­sto trak­to­wa­na jako prze­stęp­stwo.

Pier­wot­nie słowo „ko­la­bo­ra­cja” oz­na­cza­ło po pro­stu „współ­pra­cę” i miało wydź­więk ne­u­tral­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlabɔˈrat͡sʲja, AS: kolaboracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaborant m., kolaborantka ż., kolaboracjonista m., kolaboracjonistka ż., kolaboranctwo n., kolaboracjonizm m., kolaborowanie n.

 czas. kolaborować

 przym. kolaboracyjny, kolaborancki, kolaboracjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolaboranctwo, kolaboracjonizm

 (1.3) pot. collab, kolabo

Wiktionary


kolaboracjonistka

→ ko­la­bo­ra­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

kolaboracjonista

kolaboracjonistyczny

→ ko­la­bo­ra­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

kolaboracjonizm

kolaboracyjny

zwią­za­ny z ko­la­bo­ra­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­la­bo­ra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaborowanie n., kolaborantka ż., kolaborant mos., kolaboracja ż.

 czas. kolaborować

Wiktionary


kolaborancki

współ­pra­cu­ją­cy z oku­pan­tem hit­le­row­skim


SJP.pl


kolaboranctwo

współ­pra­ca z obcą, na­rzu­co­ną wła­dzą, zwła­szcza z wła­dza­mi oku­pa­cyj­ny­mi; ko­la­bo­ra­cja


SJP.pl


kolaborant

osoba współ­pra­cu­ją­ca z wro­giem, na­jeźdź­cą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. pejor. osoba współ­pra­cu­ją­ca z nie­ak­cep­to­wa­ną przez daną spo­łecz­ność wła­dzą, zwła­szcza oku­pa­cyj­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 16 stycz­nia od­dział AK „Kur­nia­wa” do­wo­dzo­ny przez Ta­de­u­sza Stu­dziń­skie­go nie­mal ofi­cjal­nie prze­ma­sze­ro­wał przez Ko­ście­li­ską i na Krzep­tów­kach po­wie­sił oto­czo­ne­go złą sławą gó­ral­skie­go ko­la­bo­ran­ta…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaboracja ż., kolaboracjonista mos., kolaboracjonistka ż., kolaboranctwo n., kolaboracjonizm mrz., kolaborowanie n., kolaborator mrz.

:: fż. kolaborantka ż.

 czas. kolaborować ndk.

 przym. kolaboracyjny, kolaborancki, kolaboracjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolaboracjonista

Wiktionary


kolaborantka

ko­bie­ta współ­pra­cu­ją­ca z wła­dza­mi, zwła­szcza wła­dza­mi oku­pa­cyj­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pejor. ko­bie­ta współ­pra­cu­ją­ca z nie­ak­cep­to­wa­ną przez daną spo­łecz­ność wła­dzą, zwła­szcza oku­pa­cyj­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­licz­ne Ży­dów­ki, które wbrew za­rzą­dze­niu i groź­bie kary śmier­ci no­si­ły fu­trza­ne okry­cia, były po­wszech­nie po­strze­ga­ne jako ko­la­bo­rant­ki i kon­fi­dent­ki ge­sta­po.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaboracja ż., kolaboranctwo n., kolaboracjonizm m., kolaboracjonista m., kolaboracjonistka ż., kolaborator m., kolaborowanie n.

:: fm. kolaborant m.

 czas. kolaborować ndk.

 przym. kolaborancki, kolaboracyjny, kolaboracjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolaboracjonistka

Wiktionary


kolaborator

daw­niej: współ­pra­cow­nik, ko­la­bo­rant


SJP.pl


kolaboratorka

→ ko­la­bo­ra­tor


SJP.pl

Patrz:

kolaborator

kolaboratywnie

przy­słó­wek

 (1.1) na za­sa­dzie współ­pra­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ła­mach bloga Ri­char­da Lip­to­na, pro­fe­sjo­na­li­ści i ama­to­rzy roz­wią­zu­ją ko­la­bo­ra­tyw­nie różne pro­ble­my ma­te­ma­tycz­ne - w za­wrot­nym tem­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlabɔraˈtɨvʲɲɛ, AS: kolaboratyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaboratywność

 przym. kolaboratywny

Wiktionary


kolaboratywny

przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy na za­sa­dzie współ­pra­cy

 (1.2) two­rzo­ny drogą współ­pra­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pow­sta­wa­nie i po­pu­lar­ność firm, któ­rych model opar­ty jest na ko­la­bo­ra­tyw­nej kon­sump­cji nie byłby moż­li­wy bez ma­so­we­go wzro­stu me­diów spo­łecz­no­ścio­wych, wy­ko­rzy­sta­nia in­ter­ne­tu, sieci bez­prze­wo­do­wych oraz te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlabɔraˈtɨvnɨ, AS: kolaboratyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaboratywność ż.

 przysł. kolaboratywnie

Wiktionary


kolaborowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) współ­pra­co­wa­nie z wro­giem, oku­pan­tem

 (1.2) przest. ja­kie­kol­wiek współ­pra­co­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaboracja ż., kolaborant m., kolaborantka ż., kolaboracjonizm m., kolaboracjonista m., kolaboracjonistka ż.

 czas. kolaborować ndk.

 przym. kolaboracyjny, kolaboracjonistyczny

Wiktionary


kolaborować

współ­pra­co­wać z wro­giem, oku­pan­tem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) współ­pra­co­wać, zwy­kle w pe­jo­ra­tyw­nym zna­cze­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ban­de­ra, który – jak wia­do­mo – pod­czas wojny ko­la­bo­ro­wał z Niem­ca­mi, a Po­la­kom do­brze za­lazł za skórę, w 1945 roku uciekł do Nie­miec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaboracja ż., kolaborowanie n., kolaborant m., kolaborantka ż., kolaboracjonizm m., kolaboracjonista m., kolaboracjonistka ż.

 przym. kolaboracyjny, kolaboracjonistyczny

Wiktionary


kolacho

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. zgrub. ko­la­no (staw ko­la­no­wy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czę­ły się prze­słu­chy. Pan pre­cep­tór siad[a]ł / Na swym tro­nie jak bożek, ko­la­chy roz­kła­dał / Jak jakie[ś] krók­wie i nas wołał po kolei / Ku sobie mię­dzy nogi, potem jak zło­dziei / Uchwy­cił nas w te kle­szcze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlãxɔ, AS: kolãχo

Wiktionary


kolacja

1. ostat­ni, wie­czor­ny po­si­łek;
2. wie­czor­ne, uro­czy­ste przy­ję­cie, urzą­dza­ne w re­sta­u­ra­cji lub w domu pry­wat­nym;
3. po­rów­na­nie od­pi­su, kopii lub prze­kła­du z ory­gi­na­łem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­si­łek wie­czor­ny, ostat­ni po­si­łek w ciągu dnia

 (1.2) uro­czy­ste wie­czor­ne przy­ję­cie

 (1.3) ze­sta­wie­nie od­pi­su z ory­gi­na­łem lub dwóch róż­nych tek­stów

 (1.4) daw. praw. ko­ściel­ny przy­wi­lej przed­sta­wia­nia kan­dy­da­ta na be­ne­fi­cjum

 (1.5) daw. praw. ob­sa­dze­nie be­ne­fi­cjum ko­ściel­ne­go na mocy ko­la­cji (1.4)

Wiktionary

Ko­la­cja – ostat­ni po­si­łek wie­czor­ny. Słowo ko­la­cja wy­wo­dzi się z ję­zy­ka sta­ro­ła­ciń­skie­go od "col­la­tio", "col­la­tio­nis" w zna­cze­niu zbiór­ki, skład­ki pie­nięż­nej, ale także ze­bra­nia, zgro­ma­dze­nia do­stoj­nych gości na niez­wy­kle uro­czy­stej bie­sia­dzie, ucz­cie czy wie­cze­rzy. W tym zna­cze­niu od XVI w. ko­la­cja za­czę­ła za­stę­po­wać wie­cze­rzę, pi­sa­na jako ko­la­cya ("kol­la­cya, ko­ła­cya").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ko­la­cję zja­dłem ka­nap­kę z serem i po­mi­do­rem.

 (1.2) Pre­zy­dent z mał­żon­ką ugo­szcze­ni zo­sta­li ko­la­cją w sie­dzi­bie nun­cja­tu­ry w War­sza­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlat͡sʲja, AS: kolacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kolacyjka ż.

 czas. kolacjonować ndk.

 przym. kolacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. wieczerza, reg. śl. kolacyjo

Wiktionary


kolacjonować

po­rów­ny­wać tek­sty, np. od­pi­su lub tłu­ma­cze­nia z ory­gi­na­łem; ze­sta­wiać tek­sty, robić ko­la­cję tek­stów


SJP.pl


kolacjowy

→ ko­la­cja; ko­la­cyj­ny, wie­cze­rzo­wy


SJP.pl


kolacyjka

zdrob­nie­nie od: ko­la­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki, zaz­wy­czaj miły, po­si­łek spo­ży­wa­ny wie­czo­rem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlaˈt͡sɨjka, AS: kolacyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolacja

 przym. kolacyjny

Wiktionary


kolacyjny

→ ko­la­cja; ko­la­cyj­ny, wie­cze­rzo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­la­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolacja ż., kolacyjka ż.

Wiktionary


kolacyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ko­la­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We tych ta­szach nios­li za­ku­py z kie­rych zro­biom ko­la­cy­jo na Wi­li­jo…

Wiktionary


kolagen

kol­la­gen;
1. biał­ko pro­ste bę­dą­ce głów­nym skład­ni­kiem tkan­ki łącz­nej, od­gry­wa­ją­ce ważną rolę w bu­do­wie ciał krę­gow­ców, wy­stę­pu­ją­ce m.in. w sub­stan­cji mię­dzy­ko­mór­ko­wej tkan­ki kost­nej i chrzęst­nej;
2. sub­stan­cja pro­te­i­no­wa do pro­duk­cji kos­me­ty­ków i że­la­ty­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. biał­ko włó­kien­ko­we sta­no­wią­ce głów­ny skład­nik tkan­ki łącz­nej krę­gow­ców, na­da­ją­cy jej ela­stycz­ność;

Wiktionary

Ko­la­gen – biał­ko fi­bry­lar­ne sta­no­wią­ce głów­ny skład­nik sub­stan­cji mię­dzy­ko­mór­ko­wej or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych, na­da­ją­ce tkan­kom od­por­ność na roz­cią­ga­nie. Wy­stę­pu­je prak­tycz­nie we wszyst­kich tkan­kach zwie­rząt, peł­niąc rolę głów­ne­go biał­ka struk­tu­ral­ne­go. Wy­trzy­ma­łość ko­la­ge­nu zwią­za­na jest z pow­ta­rza­ją­cy­mi się sek­wen­cja­mi tri­pep­ty­do­wy­mi w trzech bu­du­ją­cych go łań­cu­chach, dzię­ki czemu moż­li­we jest wza­jem­nie owi­nię­cie się tych łań­cu­chów i pow­sta­nie dłu­giej, po­trój­nej he­li­sy (he­li­sa ko­la­ge­no­wa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­la­gen sto­su­je się naj­czę­ściej do pro­duk­cji kleju kost­ne­go i że­la­ty­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolagenaza ż., kolagenoza ż.

 przym. kolagenowy

Wiktionary


kolagenaza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. enzym pro­te­o­li­tycz­ny ma­ją­cy zdol­ność roz­kła­da­nia ko­la­ge­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­ce­sy nad­mier­nej fi­bro­zy mogą być po­wo­do­wa­ne przez ob­ni­że­nie ak­tyw­no­ści ko­la­ge­naz […] lub przez za­ha­mo­wa­nie śmier­ci apop­to­tycz­nej fi­bro­bla­stów […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolagen m., kolagenoza ż.

 przym. kolagenowy

Wiktionary


kolagenowy

1. za­wie­ra­ją­cy ko­la­gen;
2. cho­ro­ba ko­la­ge­no­wa - cho­ro­ba tkan­ki łącz­nej w całym or­ga­niz­mie, ob­ja­wia­ją­ca się mart­wi­cą; ko­la­ge­no­za


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. do­ty­czą­cy ko­la­ge­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolagen m., kolagenaza ż.

Wiktionary


kolagenoza

ogól­na nazwa każ­dej cho­ro­by na­le­żą­cej do ka­lo­ge­noz, grupy cho­rób po­le­ga­ją­cych na zwy­rod­nie­niu włó­kni­ko­wa­tym tkan­ki łącz­nej, niek­tó­re z tych cho­rób to: twar­dzi­na, za­pa­le­nie skór­no-mię­śnio­we, li­szaj ru­mie­nio­wa­ty, za­pa­le­nie oko­ło­tęt­ni­cze guz­ko­we oraz go­ściec


SJP.pl


kolagenozy

grupa cho­rób róż­no­rod­nych pod wzglę­dem obra­zu kli­nicz­ne­go oraz roz­ma­i­te­go typu za­bu­rzeń au­to­im­mu­no­lo­gicz­nych, dla któ­rych jest cha­rak­te­ry­stycz­ne wy­stę­po­wa­nie włó­knia­ko­wa­te­go zwy­rod­nie­nia tkan­ki łącz­nej


SJP.pl


kolakretaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. po­cząt­ko­wo kwe­starz świą­tyn­ny, póź­niej rów­nież urzęd­nik zbie­ra­ją­cy po­dat­ki w ateń­skiej polis

Wiktionary


kolamina

naj­prost­szy ami­no­al­ko­hol, ciecz o za­pa­chu amo­nia­ku; ma silne wła­ści­wo­ści za­sa­do­we; eta­no­lo­a­mi­na


SJP.pl


kolanek

1. zdrob­nie­nie od: ko­la­no;
2. zgru­bie­nie na źdźbłach ro­ślin tra­wia­stych;
3. krót­ki wy­gię­ty ka­wa­łek rury do łą­cze­nia in­sta­la­cji;
4. klu­ska w kształ­cie wy­gię­tej rurki


SJP.pl


kolanin

miesz­ka­niec Koła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Koła

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Koła, uro­dzo­na w Kole

Wiktionary

Ko­la­nin (705 m n.p.m.) – szczyt w za­chod­niej czę­ści Be­ski­du Ni­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Koło n.

:: fż. kolanka ż.

 przym. kolski

Wiktionary


kolanisko

zgru­bie­nie od: ko­la­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. ko­la­no

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlãˈniskɔ, AS: kolãnisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolano n.

Wiktionary


kolanka

1. zdrob­nie­nie od: ko­la­no;
2. zgru­bie­nie na źdźbłach ro­ślin tra­wia­stych;
3. krót­ki wy­gię­ty ka­wa­łek rury do łą­cze­nia in­sta­la­cji;
4. klu­ska w kształ­cie wy­gię­tej rurki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Koła

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Koła, uro­dzo­na w Kole

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: ko­lan­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koło n.

:: fm. kolanin m.

 przym. kolski

Wiktionary


kolankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kolanko

1. zdrob­nie­nie od: ko­la­no;
2. zgru­bie­nie na źdźbłach ro­ślin tra­wia­stych;
3. krót­ki wy­gię­ty ka­wa­łek rury do łą­cze­nia in­sta­la­cji;
4. klu­ska w kształ­cie wy­gię­tej rurki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od ko­la­no

 (1.2) kulin. ma­ka­ron w kształ­cie krót­kiej, wy­gię­tej rurki

 (1.3) bot. zgru­bie­nie w źdźbłach niek­tó­rych ro­ślin;

 (1.4) techn. wy­gię­ty pó­ło­krą­gło ka­wa­łek rury

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: ko­lan­ka

Wiktionary

Ko­lan­ko – zgru­bie­nie pędu (źdźbła) ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych (traw). Wy­stę­pu­je w pod­sta­wie mię­dzy­węź­la, tuż nad wę­złem i z niego wła­śnie wy­ra­sta liść, a do­kład­niej na­sa­do­wa jego część, czyli po­chwa li­ścio­wa.

Ko­lan­ko two­rzo­ne jest przez ko­mór­ki mię­ki­szo­we ce­chu­ją­ce się dużym tur­go­rem oraz żywą tkan­kę me­cha­nicz­ną – ko­len­chy­mę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­ka­zi­my Szy­mu­sio­wi ko­lan­ko wodą ko­loń­ską.

 (1.2) Na dru­gie dali ko­lan­ka z serem i cu­krem.

 (1.3) Gdy źdźbło się po­kła­da, ko­mór­ki w ko­lan­ku rosną i kie­ru­ją ło­dy­gę ku górze.

 (1.4) Ko­lan­ka hy­dra­u­licz­ne peł­nią ważną rolę w mon­ta­żu in­sta­la­cji sa­ni­tar­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolano n., nakolannik mrz.

 przym. kolanowy

Wiktionary


kolankowaty

1. ma­ją­cy ko­lan­ka, węzły;
2. wy­gię­ty w kształ­cie ko­lan­ka


SJP.pl


kolankowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­lan­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Wiel­ka
  • Ko­lan­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Lipno

Wikipedia


kolankowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kolankowy

1. ma­ją­cy kształt ko­lan­ka (ka­wał­ka rury), np. łącz­nik ko­lan­ko­wy;
2. o niek­tó­rych ro­śli­nach: ma­ją­cy ko­lan­ka (zgru­bie­nia), np. wy­czy­niec ko­lan­ko­wy


SJP.pl


kolano

1. część nogi;
2. miej­sce ko­li­ste­go skrę­tu ulicy, rzeki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. naj­więk­szy staw w or­ga­niz­mie czło­wie­ka, łączy dwie czę­ści nogi: udo i łydkę;

 (1.2) miej­sce w któ­rym ko­ry­to rzeki sil­nie za­krę­ca

 (1.3) techn. wy­gię­ty ele­ment rury łą­czą­cy dwa od­cin­ki ru­ro­cią­gu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­la­no – po­tocz­na nazwa stawu ko­la­no­we­go ssa­ków
  • ko­la­no – u roz­to­czy: człon od­nó­ża (od­po­wied­nik rzep­ki in­nych pa­ję­cza­ków)
  • ko­la­no – u owa­dów: część od­nó­ża (nie­bę­dą­ca czło­nem)
  • Ko­la­no – kształt­ka w hy­dra­u­li­ce
  • Ko­la­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Ja­błoń
  • Ko­la­no – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Ko­la­no – osada w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Dzie­mia­ny
  • Ko­la­no – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ja­now­skim, w siel­so­wie­cie Mo­chre
  • Ko­la­no – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych leżał, znaj­du­ją się w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Psuja
  • Ko­la­no-Ko­lo­nia, Ko­la­no­wi­ce
  • Ko­lan­ko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pró­bo­wa­ła iść z wy­pro­sto­wa­ny­mi ko­la­na­mi i spa­dła ze scho­dów.

 (1.1) — Może pani po­ży­czyć agraf­ki do za­pię­cia sukni pod ko­la­na­mi? — za­py­tał Ce­za­ry ze współ­czu­ciem i go­to­wo­ścią do usług.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlãnɔ, AS: kolãno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkolanówka ż., nakolannik m., kolanowiec m.

:: zdrobn. kolanko n.

:: zgrub. kolanisko n.

 przym. kolanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolanko, kolanisko

 (1.2) zakole

Wiktionary


kolanowice

Ko­la­no­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Kol­la­no­witz – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Łub­nia­ny, nad rzeką Małą Pan­wią, na pół­noc od Opola. Miej­sco­wość liczy ok. 500 miesz­kań­ców (stan na 2006 r.).

Wikipedia


kolanowo

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. w spo­sób ko­la­no­wy

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­la­no­wo (Rosja).

Ko­la­no­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Kieł­pi­no.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlãˈnɔvɔ, AS: kolãnovo

Wiktionary


kolanowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­la­now­ski – pol­skie naz­wi­sko. Nosi je 1 462 Pol­skich oby­wa­te­li.
  • Ed­mund Ko­la­now­ski – pol­ski se­ryj­ny mor­der­ca, ne­kro­fil
  • Mak­sy­mi­lian Ko­la­now­ski – pol­ski na­u­czy­ciel, fi­lo­log
  • Lud­wik Ko­lan­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk, se­na­tor II RP
  • Mi­chał Ko­la­now­ski – pol­ski sto­larz, poseł na Sejm
  • Sta­ni­sław Ko­la­now­ski – pol­ski pi­wo­war, radny, spo­łecz­nik, fi­lan­trop
  • Wło­dzi­mierz Ko­la­now­ski – pol­ski lot­nik

Wikipedia


kolanowy

przy­miot­nik od: ko­la­no


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­la­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlãˈnɔvɨ, AS: kolãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolano n., kolanko n., nakolannik m.

Wiktionary


kolaps

gwał­tow­ny spa­dek ci­śnie­nia krwi; kol­laps; za­paść


SJP.pl


kolarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kolargol

ko­lo­i­dal­ny rozt­wór sre­bra w biał­ku


SJP.pl

Ko­lar­gol, sre­bro ko­lo­i­dal­ne, sre­bro ko­lo­i­do­we, kor­gol (farm. "Ar­gen­tum col­lo­i­da­le", "Col­lar­go­lum", "Cor­go­lum") – pre­pa­rat sil­nie roz­drob­nio­ne­go sre­bra z biał­kiem lub że­la­ty­ną. Pre­pa­rat far­ma­ko­pe­al­ny po­wi­nien za­wie­rać nie mniej niż 70% Ag. Ma formę ciem­no­sza­rych płat­ków o me­ta­licz­nym po­ły­sku lub ciem­no­sza­re­go kry­sta­licz­ne­go prosz­ku o od­cie­niu fio­le­to­wym. Ko­lar­gol po­wo­li roz­pu­szcza się w wo­dzie z wyt­wo­rze­niem rozt­wo­ru ko­lo­i­dal­ne­go.

Wikipedia


kolarka

1. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport ko­lar­ski;
2. po­tocz­nie: rower spor­to­wy uży­wa­ny przez ko­la­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca wy­czy­no­wo jazdę na ro­we­rze

 (1.2) pot. rower wy­ści­go­wy, wy­czy­no­wy uży­wa­ny w ko­lar­stwie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlarka, AS: kolarka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kolarz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. cyklistka

 (1.2) kolarzówka

Wiktionary


kolarki

1. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport ko­lar­ski;
2. po­tocz­nie: rower spor­to­wy uży­wa­ny przez ko­la­rzy


SJP.pl


kolarski

do­ty­czą­cy ko­la­rza, ko­lar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z ko­lar­stwem lub ko­la­rzem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwią­zek So­kol­stwa Pol­skie­go, tra­dy­cyj­nie upra­wia­ją­cy gim­na­sty­kę zbio­ro­wą, za­czął także for­mo­wać sek­cje wio­ślar­skie, ko­lar­skie, jeź­dziec­kie.

 (1.1) Wy­ścig ko­lar­ski Tour de Fran­ce wy­ru­szył z cen­trum Pa­ry­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlarsʲci, AS: kolarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolarstwo n., kolarz m., kolarka ż.

Wiktionary


kolarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. forma spor­tu po­le­ga­ją­ca na ści­ga­niu się na ro­we­rach lub akro­ba­cjach ro­we­ro­wych;

Wiktionary

Ko­lar­stwo – sport ro­we­ro­wy, jazda ro­we­rem w cha­rak­te­rze spor­to­wym; Bar­dzo sze­ro­ki ter­min, od­no­szą­cy się do wielu dy­scy­plin spor­to­wych, za­wsze jed­nak zwią­za­nych z ko­rzy­sta­niem z ro­we­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moim ulu­bio­nym spor­tem jest ko­lar­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlarstfɔ, AS: kolarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolarz m., kolarka ż., kolarzówka ż., koło n.

 przym. kolarski

 przyim. koło

Wiktionary


kolarz

męż­czyz­na upra­wia­ją­cy sport ko­lar­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba upra­wia­ją­ca wy­czy­no­wo jazdę na ro­we­rze;

 (1.2) hist. wojsk. żoł­nierz po­ru­sza­ją­cy się ro­we­rem;

Wiktionary

ko­larz — ro­we­rzy­sta spor­to­wiec, okre­śle­nie naj­czę­ściej uży­wa­ne wobec za­wod­ni­ków spor­to­wych spor­tów ko­lar­skich; W obec­nych słow­ni­kach czę­sto de­fi­niu­je się ko­la­rza jako "za­wo­do­we­go" czy też "wy­czy­no­we­go" ro­we­rzy­stę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwa ostat­nie ki­lo­me­try były za­bój­cze dla ko­la­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlaʃ, AS: kolaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n., kolarstwo n., kolarzówka ż., kolarzowanie n., kołowanie n.

:: fż. kolarka ż.

 czas. kolarzować ndk., kołować ndk.

 przym. kolarski, kołowy, kolisty

 przyim. koło, około

 partyk. około

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. cyklista

 (1.2) cyklista

Wiktionary


kolarza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. na­miot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlaʒa, AS: kolaža

Wiktionary


kolarzowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kolarzówa

zgru­bie­nie do: ko­la­rzów­ka; rower spor­to­wy


SJP.pl


kolarzówka

po­tocz­nie: rower wy­ści­go­wy


SJP.pl


kolarzówki

po­tocz­nie: rower wy­ści­go­wy


SJP.pl


kolasa

lekki, od­kry­ty po­jazd konny; ko­leb­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. sta­ro­daw­ny powóz konny;

 (1.2) ka­re­ta, ka­ro­ca

Wiktionary

Ko­la­sa – go­spo­dar­ski wóz tran­spor­to­wy, o drew­nia­nych osiach, bez re­so­rów, znany po­wszech­nie na Rusi i Kre­sach od XVI–XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umyśl­niem zresz­tą ko­la­sę i wszel­ki cię­żar nie­po­trzeb­ny zo­sta­wił, by w dro­dze nie był za­wa­dą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlasa, AS: kolasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaska ż., Kolasa m., kolaseczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolaska

Wiktionary


kolasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kolaska

zdrob­nia­le: ko­la­sa


SJP.pl

Ko­la­ska – lekki, od­kry­ty po­jazd konny w typie brycz­ki, na pod­wo­ziu roz­wo­ro­wym, re­so­ro­wa­ny, uży­wa­ny w Pol­sce w XVIII w. (zwany też ko­leb­ką).

Wikipedia


kolastyna

pol­ski pro­du­cent kos­me­ty­ków pie­lę­gna­cyj­nych


SJP.pl


kolator

fun­da­tor ko­ścio­ła lub jego suk­ce­sor ma­ją­cy daw­niej prawo przed­sta­wia­nia kan­dy­da­tów na urzę­dy ko­ściel­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. kośc. osoba, która ma prawo ob­sa­dzać urzę­dy ko­ściel­ne, zaz­wy­czaj fun­da­tor ko­ścio­ła lub spad­ko­bier­ca fun­da­to­ra;

Wiktionary

Ko­la­tor (łac. "col­la­tor" – „zbie­ra­ją­cy, zno­szą­cy, gro­ma­dzą­cy, ofia­ro­daw­ca”) – daw­niej, pa­tron ko­ścio­ła bądź jego fun­da­tor.

Dy­spo­no­wał on daw­niej tzw. pra­wem pre­zen­ty, czyli przed­sta­wia­nia bi­sku­po­wi kan­dy­da­ta na wa­ku­ją­ce be­ne­fi­cjum przy ko­ście­le, zwa­nym też "pra­wem kol­la­cji".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈlatɔr, AS: kolator

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolatorski

Wiktionary


kolatorka

fun­da­tor­ka ko­ścio­ła lub jego suk­ce­sor­ka ma­ją­ca daw­niej prawo przed­sta­wia­nia kan­dy­da­tów na urzę­dy ko­ściel­ne


SJP.pl


kolatorski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­la­to­ra albo ko­la­tor­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlaˈtɔrsʲci, AS: kolatorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolator, kolatorka

Wiktionary


kolaudacja

1. ko­mi­syj­na ocena ma­te­ria­łu zdję­cio­we­go lub filmu pod kątem do­pu­szcze­nia do dy­stry­bu­cji;
2. ocena zgod­no­ści wy­ko­na­nych robót bu­dow­la­nych z pro­jek­tem i kosz­to­ry­sem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. ko­mi­syj­na we­ry­fi­ka­cja na­gra­ne­go ma­te­ria­łu au­dio­wi­zu­al­ne­go pod kątem jego ja­ko­ści ar­ty­stycz­nej, tech­nicz­nej i me­ry­to­rycz­nej, wa­run­ku­ją­ca do­pu­szcze­nie dzie­ła do pu­blicz­ne­go roz­po­wszech­nia­nia;

 (1.2) bud. ze­spo­ło­wa kon­tro­la ukoń­czo­nych prac bu­dow­la­nych pod kątem ich zgod­no­ści z uprzed­nio zat­wier­dzo­nym pro­jek­tem oraz kosz­to­ry­sem

Wiktionary

Ko­la­u­da­cja (łac. "col­la­u­da­tio" „po­chwa­ła” od "col­la­u­da­re" „wspól­nie chwa­lić”; "col-" od "com-" „współ-”; "la­u­da­re" „chwa­lić”, „sła­wić”) – ko­mi­syj­ny od­biór filmu, słu­cho­wi­ska lub wi­do­wi­ska te­le­wi­zyj­ne­go po­łą­czo­ny z dy­sku­sją na temat jego war­to­ści i ide­o­we­go od­dzia­ły­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ko­la­u­da­cji filmu Urząd Kon­tro­li Prasy i Wi­do­wisk spo­rzą­dził listę, na któ­rej zna­la­zły się trzy­dzie­ści dwie uwagi.

 (1.1) Jacek Brom­ski do­ko­nał skró­tu o 5 minut i pod­czas ko­la­u­da­cji, która od­by­ła się 12 wrze­śnia, TVP nie przy­ję­ła filmu.

 (1.1) W cza­sach ko­mu­niz­mu słu­cho­wi­ska ory­gi­nal­ne były pod­da­wa­ne obo­wiąz­ko­wej ko­la­u­da­cji, czę­sto z udzia­łem au­to­ra.

 (1.2) W ciągu naj­bliż­szych trzech dni za­pla­no­wa­na jest ko­la­u­da­cja, czyli ko­mi­syj­ne spraw­dze­nie zgod­no­ści wy­ko­na­nych robót, a na­stęp­nie na­stą­pi roz­ruch i roz­pocz­nie się drą­że­nie sied­mio­ki­lo­me­tro­we­go ot­wo­ru — wy­ja­śnił wójt Sza­flar.

 (1.2) Skoń­czy­li wresz­cie i wy­wie­si­wszy wian­ki na da­chach, posz­li do in­ży­nie­ra, a ten im mówi: — Nic teraz wy­pła­cić nie mogę, do­pie­ro po ko­la­u­da­cji.

 (1.2) Do każ­de­go od­bio­ru i do każ­dej ko­la­u­da­cji wi­nien na­czel­nik gminy wez­wać ko­mi­sję kon­tro­lu­ją­cą rady gmin­nej, a to w takim cza­sie, aby ko­mi­sja czyn­ność tę ze swej stro­ny mogła na­dzo­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaudant mos., kolaudowanie n.

 czas. kolaudować ndk.

 przym. kolaudacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przegląd, ocena

 (1.2) kontrola, przegląd

Wiktionary


kolaudacyjny

do­ty­czą­cy ko­la­u­da­cji


SJP.pl


kolaudant

osoba do­ko­nu­ją­ca ko­la­u­da­cji, ko­mi­syj­nej oceny ma­te­ria­łu zdję­cio­we­go lub filmu przed jego do­pu­szcze­niem do dy­stry­bu­cji


SJP.pl


kolaudowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­la­u­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kolaudować ndk.

 rzecz. kolaudacja ż.

Wiktionary


kolańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aneta Ko­lań­czyk (ur. 1969) – pol­ska po­et­ka
  • Ka­zi­mierz Ko­lań­czyk (1915-1982) – pol­ski hi­sto­ryk prawa
  • Woj­ciech Ko­lań­czyk (ur. 1946) – pol­ski praw­nik
  • Woj­ciech Ko­lań­czyk (ur. 1999) – pol­ski szer­mierz.

Wikipedia


kolański

naz­wi­sko


SJP.pl


kolaż

col­la­ge;
1. kom­po­zy­cja pla­stycz­na z róż­nych ma­te­ria­łów na­kle­ja­nych na płót­nie lub innym po­dło­żu; pa­piers collés;
2. tech­ni­ka two­rze­nia ta­kich kom­po­zy­cji;
3. mie­sza­ni­na róż­nych ele­men­tów, sty­lów, ga­tun­ków sztu­ki itp.;
4. me­to­da two­rze­nia ta­kich mie­sza­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kom­po­zy­cja pla­stycz­ny­a­stycz­na wy­ko­na­na z ka­wał­ków róż­nych ma­te­ria­łów, frag­men­tów in­nych obiek­tów;

 (1.2) szt. dzie­ło bę­dą­ce po­łą­cze­niem ele­men­tów po­cho­dzą­cych z róż­nych styli lub ga­tun­ków sztu­ki

 (1.3) muz. kom­po­zy­cja mu­zycz­na zmon­to­wa­na z sam­pli

Wiktionary

Nie mylić z: Ko­larz.

Kolaż (z col­la­ge – „na­kle­ja­nie”, „okle­ja­nie pa­pie­rem”) – tech­ni­ka ar­ty­stycz­na po­le­ga­ją­ca na for­mo­wa­niu kom­po­zy­cji z róż­nych ma­te­ria­łów i two­rzyw (gazet, tka­nin, fo­to­gra­fii, drob­nych przed­mio­tów co­dzien­ne­go użyt­ku itp.). Są one na­kle­ja­ne na płót­no lub pa­pier i łą­czo­ne z tra­dy­cyj­ny­mi tech­ni­ka­mi pla­stycz­ny­mi (np. farbą olej­ną, farbą akry­lo­wą, gwa­szem).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. collage m., kolażysta m., kolażystka ż.

 przym. kolażowy, collage'owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) collage, układanka

Wiktionary


kolażowy

→ kolaż; col­la­ge'owy


SJP.pl


kolba

1. typ kwia­to­sta­nu wy­stę­pu­ją­cy np. u ku­ku­ry­dzy;
2. na­czy­nie od­por­ne na che­mi­ka­lia i zmia­ny tem­pe­ra­tur, uży­wa­ne przez che­mi­ków, fi­zy­ków;
3. lu­tow­ni­ca o koń­ców­ce z mie­dzi na­grze­wa­nej przez lampę lu­tow­ni­czą;
4. tylna część broni pal­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj kwia­to­sta­nu i owo­co­sta­nu;

 (1.2) techn. chem. szkla­ne na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne z szyj­ką;

 (1.3) wojsk. uchwyt broni strze­lec­kiej;

 (1.4) techn. uchwyt na­rzę­dzia po­dob­ny do kolby (1.3) pi­sto­le­tu

 (1.5) stpol. tur­niej

 (1.6) więz. nos

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kolba − na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne
  • Kolba − ele­ment broni pal­nej
  • Kolba − ro­dzaj kwia­to­sta­nu
  • Kolba − góra w Ru­da­wach We­por­skich na Sło­wa­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Che­mik mie­szał w kol­bie jakiś ko­lo­ro­wy rozt­wór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlba, AS: kolba

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolbowy, kolbowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczan

 (1.4) uchwyt pistoletowy

Wiktionary


kolbe

Mak­sy­mi­lian Maria Kolbe (wła­ści­wie: Raj­mund Kolbe, 1894-1941), pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, wię­zień KL Aus­chwitz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (7315) Kolbe – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Adolph Wil­helm Her­mann Kolbe (1818–1884) – nie­miec­ki che­mik-or­ga­nik
  • Wil­helm Kolbe (1852–1929) – nie­miec­ki ko­le­op­te­ro­log
  • Her­mann Ju­lius Kolbe (1855–1939) – nie­miec­ki en­to­mo­log
  • Bro­ni­sław Kolbe (1876–1941) – pol­ski in­ży­nier gór­ni­czy
  • Jerzy Kolbe (1906–1977) – pro­fe­sor AGH
  • Mak­sy­mi­lian Maria Kolbe (1894–1941) – pol­ski za­kon­nik rzym­sko­ka­to­lic­ki, fran­cisz­ka­nin, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go

Wikipedia


kolberg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kol­berg – dziel­ni­ca gminy Großkarolinenfeld w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Ro­sen­he­im
  • Kol­berg – dziel­ni­ca gminy He­i­de­see w kraju związ­ko­wym Bran­den­bur­gia, w po­wie­cie Dahme-Spre­e­wald
  • Kol­berg-Körlin – dawny po­wiat
  • Ko­ło­brzeg
  • Au­gu­stin Kol­berg (1835–1909) – te­o­log
  • Her­mann Kol­berg (1842–1911) – nie­miec­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki, pro­bosz pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja we From­bor­ku, kaz­no­dzie­ja, te­o­log
  • Jo­seph Kol­berg (1859–1917) – nie­miec­ki ksiądz ka­to­lic­ki, pe­da­gog, hi­sto­ryk War­mii
  • Oskar Kol­berg (1814–1890) – pol­ski et­no­graf
  • Wal­ter Kol­berg – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Kol­berg – film
  • Kol­berg – sztu­ka te­a­tral­na
  • Col­berg

Wikipedia


kolberger

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (zm. ok. 1495) – bi­skup Gurk
  • Julia Kol­ber­ger (ur. 1978) – pol­ska re­ży­ser­ka i ak­tor­ka fil­mo­wa
  • Krzysz­tof Marek Kol­ber­ger (ur. 1950, zm. 2011) – pol­ski aktor i re­ży­ser te­a­tral­ny
  • bitwa mor­ska pod Kol­ber­ger Heide – star­cie zbroj­ne w XVII w.
  • Dźwi­rzy­no (niem. Kol­ber­ger Deep) – pol­ska wieś so­łec­ka

Wikipedia


kolbertyzm

fran­cu­ski sy­stem go­spo­dar­czy ut­wo­rzo­ny przez Jean-Bap­ti­ste Col­ber­ta


SJP.pl

Kol­ber­tyzm (albo Col­ber­ty­nizm) – sy­stem go­spo­dar­czy naz­wa­ny tak od naz­wi­ska twór­cy – Jean-Bap­ti­ste Col­ber­ta, kon­tro­le­ra ge­ne­ral­ne­go fi­nan­sów Fran­cji. Po­li­tyk ten stał się praw­dzi­wą pod­po­rą ab­so­lut­nych rzą­dów Lud­wi­ka XIV.

Col­bert zre­or­ga­ni­zo­wał fran­cu­ski sy­stem go­spo­dar­czy.

Wikipedia


kolbiarz

naz­wi­sko


SJP.pl


kolbiasty

ma­ją­cy kształt kolby


SJP.pl


kolbka

zdrob­nie­nie od: kolba


SJP.pl


kolbkowaty

po­dob­ny kształ­tem do kolb­ki


SJP.pl


kolbokwiatowce

ro­śli­na z klasy jed­no­li­ścien­nych, ma­ją­ca kwia­to­sta­ny kło­soksz­tałt­ne typu kolby


SJP.pl


kolbokwiatowe

rząd ro­ślin z klasy jed­no­li­ścien­nych, ma­ją­cych naj­czę­ściej kwia­to­sta­ny kło­soksz­tałt­ne typu kolby; kol­bok­wia­to­we, Spa­di­ci­flo­rae


SJP.pl


kolbokwiatowiec

ro­śli­na z klasy jed­no­li­ścien­nych, ma­ją­ca kwia­to­sta­ny kło­soksz­tałt­ne typu kolby


SJP.pl


kolbokwiatowy

o ce­chach kol­bok­wia­to­wych (rząd ro­ślin)


SJP.pl


kolbowaty

two­rzą­cy kolbę; w kształ­cie kolby


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) two­rzą­cy kształt kolby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolba ż.; zdrobn. kolbka ż.

Wiktionary


kolbowy

→ kolba


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy kolbę

Wiktionary

Patrz:

kolba

Powiązane:

 rzecz. kolba ż.

Wiktionary


kolbudzianin

miesz­ka­niec Kol­bud Gór­nych


SJP.pl


kolbudzianka

miesz­kan­ka Kol­bud Gór­nych


SJP.pl


kolbudzki

→ Kol­bu­dy (wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim)


SJP.pl


kolbusz

naz­wi­sko


SJP.pl


kolbuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kolbuszowa

mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kol­bu­szo­wa – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu kol­bu­szow­skie­go i gminy Kol­bu­szo­wa. Leży nad rzeką Nil, na pła­sko­wy­żu Kol­bu­szow­skim w Kot­li­nie San­do­mier­skiej na skra­ju Pu­szczy San­do­mier­skiej.

Kol­bu­szo­wa leży w daw­nej ziemi san­do­mier­skiej, na po­łud­nio­wo-wschod­nim skra­ju hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlbuˈʃɔva, AS: kolbušova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolbuszowianin mos., kolbuszowianka ż.

 przym. kolbuszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. reg. Kolbuszka

Wiktionary


kolbuszowianin

miesz­ka­niec Kol­bu­szo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kol­bu­szo­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlbuʃɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: kolbušovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolbuszowa ż.

:: fż. kolbuszowianka ż.

 przym. kolbuszowski

Wiktionary


kolbuszowianka

miesz­kan­ka Kol­bu­szo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kol­bu­szo­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlbuʃɔˈvʲjãnka, AS: kolbušovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolbuszowa ż.

:: fm. kolbuszowianin mos.

 przym. kolbuszowski

Wiktionary


kolbuszowski

przy­miot­nik od: Kol­bu­szo­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Kol­bu­szo­wej, zwią­za­ny z Kol­bu­szo­wą, po­cho­dzą­cy z Kol­bu­szo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moi pa­ra­fia­nie w Maj­da­nie Kró­lew­skim - dawny po­wiat kol­bu­szow­ski - pod­czas moich wizyt w Kraju za­wsze py­ta­li o emi­gra­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlbuˈʃɔfsʲci, AS: kolbušofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolbuszowa ż., kolbuszowianin m., kolbuszowianka ż.

Wiktionary


kolce

1. ro­dzaj obu­wia spor­to­we­go;
2. daw­niej: kol­czy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sport. buty o po­desz­wie z ostry­mi, me­ta­lo­wy­mi ćwie­ka­mi, uży­wa­ny do bie­gów i sko­ków

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kolec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kolec – ostro za­koń­czo­ny i zwy­kle sztyw­ny twór u ro­ślin lub zwie­rząt
    • kolec – w ana­to­mii ro­ślin wy­ro­stek o bu­do­wie innej niż cierń
    • kolce – ele­ment hy­me­no­fo­ru kol­cza­ste­go wy­stę­pu­ją­ce­go na owoc­ni­kach niek­tó­rych ga­tun­ków grzy­bów
    • kolce od­wło­ko­we – wy­rost­ki obec­ne na od­wło­ku niek­tó­rych sko­czo­gon­ków
  • kolce den­dry­tycz­ne – wy­pust­ki po­kry­wa­ją­ce den­dry­ty niek­tó­rych ne­u­ro­nów, od­bie­ra­ją­ce sy­gna­ły po­bu­dza­ją­ce od in­nych ne­u­ro­nów po­przez znaj­du­ją­ce się na ich szczy­cie sy­nap­sy
  • Kolce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • Kolce – pol­skie cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się w War­sza­wie w la­tach 1871–1914
  • kolce ase­ku­ra­cyj­ne na lód – sprzęt ra­tun­ko­wy
  • kolce lek­ko­at­le­tycz­ne – buty spor­to­we, na któ­rych po­desz­wie znaj­du­ją się me­ta­lo­we lub pla­sti­ko­we wy­pust­ki
  • Złote Kolce – co­rocz­ny pol­ski ran­king lek­ko­at­le­tycz­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔlt͡sɛ, AS: kolce

Wiktionary


kolchicyna

sub­stan­cja bez­po­sta­cio­wa za­li­cza­na do pse­u­do­al­ka­lo­i­dów, tru­ciz­na ha­mu­ją­ca mi­to­zę w sta­dium me­ta­fa­zy, sto­so­wa­na jako lek prze­ry­wa­ją­cy napad dny mo­cza­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. med. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów, sil­nie tru­ją­ca, otrzy­my­wa­na z na­sion zi­mo­wi­ta je­sien­ne­go, sto­so­wa­na w le­cze­niu na­pa­dów za­pa­le­nia sta­wów w prze­bie­gu dny mo­cza­no­wej i le­cze­niu ro­dzin­nej go­rącz­ki śró­dziem­no­mor­skiej;

Wiktionary

Kol­chi­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów o sil­nie tok­sycz­nym dzia­ła­niu, także lek sto­so­wa­ny w le­cze­niu dny mo­cza­no­wej.

Otrzy­my­wa­ny jest z na­sion zi­mo­wi­ta je­sien­ne­go ("Col­chi­cum au­tum­na­le"). Dawka śmier­tel­na to ok. 1 mg/kg masy ciała. W daw­kach te­ra­pe­u­tycz­nych wy­ka­zu­je dzia­ła­nie prze­ciw­za­pal­ne, an­ty­mi­kro­tu­bu­lar­ne (za­trzy­mu­jąc po­dział ko­mór­ki na eta­pie me­ta­fa­zy po­przez unie­moż­li­wie­nie wyt­wo­rze­nia mi­kro­tu­bul wrze­cio­na ka­rio­ki­ne­tycz­ne­go)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nawet lecz­ni­cze dawki kol­chi­cy­ny są tok­sycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlxʲiˈt͡sɨ̃na, AS: kolχʹicỹna

Wiktionary


kolchida

hist. nazwa kra­i­ny le­żą­cej na wy­brze­żu Morza Czar­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na le­żą­ca na wschod­nim wy­brze­żu Morza Czar­ne­go, na te­re­nie obec­nej Gruz­ji;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kol­chi­da (miej­sco­wość).

Kol­chi­da ( Κολχίς "Kol­chis", do­peł­niacz Κολχίδος "Kol­chi­dos", gruz. კოლხეთი "Kol­che­ti") – hi­sto­rycz­na nazwa kra­i­ny le­żą­cej na wy­brze­żu Morza Czar­ne­go, na te­re­nie obec­nej Gruz­ji. Waż­niej­sze mia­sta: Ku­ta­i­si (sta­ro­żyt­ne "Kita" albo "Ku­ta­ti­siu­mi"), Wani (sta­ro­żyt­ne "Su­rium") – oj­czyz­na Medei, Su­chu­mi (sta­ro­żyt­ne "Dio­sku­rias"), Poti (sta­ro­żyt­ne "Fasis").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Baran bywa w le­gen­dach iden­ty­fi­ko­wa­ny z cu­dow­nym ba­ran­kiem o zło­tym runie, na któ­rym Fryk­sos i Helle ucie­kli do Kol­chi­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolchidzki

Wiktionary


kolchidzki

przy­miot­nik od: Kol­chi­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kol­chi­dą, do­ty­czą­cy Kol­chi­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolchida ż.

Wiktionary


kolcobrzuch

ryba z ro­dzi­ny ro­zdym­ko­wa­tych; ro­zdym­ka


SJP.pl


kolcobrzuchowate

ro­dzi­na ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu na­jeż­koksz­tałt­nych; ro­zdym­ko­wa­te, te­tro­do­no­wa­te


SJP.pl


kolcobrzuchowaty

o ce­chach kol­co­brzu­cho­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


kolcogłowy

typ pa­so­żyt­ni­czych zwie­rząt bez­krę­go­wych; cier­nio­gło­wy


SJP.pl

Kol­co­gło­wy, cier­nio­gło­wy (Acant­ho­cep­ha­la) – typ pa­so­żyt­ni­czych, ro­ba­koksz­tałt­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną kol­co­gło­wów, od któ­rej wy­wo­dzi się ich nazwa, jest obec­ność z przo­du ciała ryjka opa­trzo­ne­go wień­cem ha­czy­ków i kol­ców. Sta­dia lar­wal­ne są pa­so­ży­ta­mi bez­krę­gow­ców, a do­ro­słe – krę­gow­ców.

Wikipedia


kolcogłów

bez­krę­go­wiec pa­so­ży­tu­ją­cy w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym krę­gow­ców; cier­nio­głów


SJP.pl


kolcolist

ro­dzaj z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych, czyli bo­bo­wa­tych, obej­mu­ją­cy sie­dem ga­tun­ków sil­nie cier­ni­stych krze­wów o zie­lo­nych, bru­zdo­wa­tych ga­łąz­kach, które wy­stę­pu­ją głów­nie w Eu­ro­pie; osto­krzew (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ulex|L.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

Wiktionary

Kol­co­list ("Ulex" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 15 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w za­chod­niej Eu­ro­pie i pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce. Kol­co­list za­chod­ni "Ul. eu­ro­pa­e­us" zo­stał sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy (jako in­tro­du­ko­wa­ny obec­ny jest także w Pol­sce). Są to krze­wy ros­ną­ce w śró­dziem­no­mor­skich for­ma­cjach za­ro­ślo­wych (w makii), w wid­nych la­sach, na wrzo­so­wi­skach i na wyd­mach. Czę­sto zwią­za­ne są z ob­sza­ra­mi wy­stę­po­wa­nia po­ża­rów.

Wikipedia


kolcomysz

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny my­szo­wa­tych


SJP.pl

Kol­co­mysz ("Aco­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny sztyw­nia­ków (De­o­my­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).

Wikipedia


kolconogi

bo­li­ca kol­co­no­ga - ga­tu­nek osy


SJP.pl


kolcopiórek

ro­dzaj pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl


kolcopłetwe

na­drząd naj­bar­dziej za­a­wan­so­wa­nych w roz­wo­ju ryb pro­mie­nio­płet­wych; cier­nio­płet­we, cier­nio­pro­mien­ne


SJP.pl

Kol­co­płet­we, cier­nio­płet­we (Acant­hop­te­ry­gii) – na­drząd naj­bar­dziej za­a­wan­so­wa­nych w roz­wo­ju i naj­młod­szych ewo­lu­cyj­nie ryb pro­mie­nio­płet­wych z in­fra­gro­ma­dy do­sko­na­ło­kost­nych (Te­le­o­stei), obej­mu­ją­cy ponad 13 000 ga­tun­ków z bli­sko 270 ro­dzin. Cha­rak­te­ry­zu­ją się wy­su­wal­ną szczę­ką, bar­dziej ruch­li­wą niż u wcze­śniej­szych Te­le­o­stei, kte­no­i­dal­ny­mi łu­ska­mi oraz ostrym pro­mie­niem kost­nym (kol­cem) w płet­wach.

Wikipedia


kolcorośl

Kol­co­rośl ("Smi­lax") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny kol­co­ro­ślo­wa­tych. Ro­dzaj obej­mu­je co najm­niej 262 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, się­ga­jąc stref umiar­ko­wa­nych na obu pół­ku­lach.

Wikipedia


kolcoroślowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu li­liow­ców


SJP.pl

Kol­co­ro­ślo­wa­te ("Smi­la­ca­ce­ae" Vent.) – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia od ok. 255 do 320 lub 375 ga­tun­ków, gru­po­wa­nych w jeden, dwa lub czte­ry ro­dza­je. Wy­stę­pu­ją w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na obu pół­ku­lach.

Wikipedia


kolcoroślowaty

o ce­chach kol­co­ro­ślo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kolcoróg

kol­co­róg bi­zo­niak - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny zgar­bo­wa­tych


SJP.pl


kolcosił

kol­co­sił drze­wia­sty, kol­co­sił strasz­li­wy - ga­tun­ki ro­ślin z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Oplo­pa­nax, w tym kol­co­sił strasz­li­wy
  • Ka­lo­pa­nax z ga­tun­kiem kol­co­sił drze­wia­sty
  • Ele­ut­he­ro­coc­cus

Wikipedia


kolcosternik

kol­co­ster­nik wy­spo­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny je­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl


kolcować

za­o­pa­try­wać opony w kolce


SJP.pl


kolcownicowate

ro­dzi­na grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


SJP.pl

Kol­cow­ni­co­wa­te ("Ban­ke­ra­ce­ae" R. Heim ex Po­u­zar) – ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do rzędu chro­piat­kow­ców ("The­lep­ho­ra­les").

Wikipedia


kolcownicowaty

o ce­chach kol­cow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


kolcowy

przy­miot­nik od: kolec


SJP.pl


kolcowój

krzew z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl

Kol­co­wój ("Ly­cium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Na­le­ży do niego 90-100 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na róż­nych kon­ty­nen­tach – w Eu­ro­pie i Azji, w po­łud­nio­wej Afry­ce oraz wzdłuż za­chod­niej czę­ści obu kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich, po Chile na po­łud­niu.

Wikipedia


kolcza

pan­cerz wy­ko­na­ny z me­ta­lo­wej ple­cion­ki w kształ­cie ko­szu­li z rę­ka­wa­mi, nie­kie­dy też z kap­tu­rem, rę­ka­wi­ca­mi i no­ga­wi­ca­mi; kol­czu­ga, kirys


SJP.pl


kolczak

1. grzyb z ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych
2. ro­śli­no­żer­ne zwie­rzę z rzędu gry­zo­ni; kol­cza­ki - ro­dzi­na tych zwie­rząt
3. smocz­nik kol­czak - ryba z ro­dzi­ny żmij­ko­wa­tych; ostrosz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kol­czak – ro­dzaj grzy­bów (Hyd­num)
  • kol­czak (Echi­mys) – ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych (Echi­my­i­dae)
  • kol­czak – ga­tu­nek re­ki­na:
    • kol­czak czar­ny albo kol­czak
    • kol­czak smu­kły
  • kol­czak – ro­dzaj pa­ją­ków (Che­i­ra­cant­hium)

Wikipedia


kolczaki

po­dro­dzi­na ssa­ków z rzędu gry­zo­ni


SJP.pl

Kol­cza­ki (Echi­my­i­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych (Echi­my­i­dae), wy­glą­dem zew­nętrz­nym zbli­żo­nych do my­szo­wa­tych.

Wikipedia


kolczakowate

ro­dzi­na grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kol­cza­ko­wa­te (Hyd­na­ce­ae) – ro­dzi­na grzy­bów
  • kol­cza­ko­wa­te (Echi­my­i­dae) – ro­dzi­na ssa­ków

Wikipedia


kolczakowaty

o ce­chach kol­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


kolczakówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kol­cow­ni­co­wa­tych


SJP.pl


kolczastostrąkowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy kol­cza­ste strą­ki

Wiktionary


kolczasty

kłu­ją­cy, ma­ją­cy kolce; kol­cza­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolce i kłu­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W no­gach łow­cze­go leżał Czart, tęgi mo­rą­go­wa­ty bry­tan, w kol­cza­stej sta­lo­wej obro­ży. Za­da­nie jego było za­szczyt­ne, ale śmier­tel­ne. W razie opre­sji my­śli­wych miał być wy­rzu­co­ny z sań, by siłą kłów i kol­cza­stą obro­żą za­trzy­mać pe­wien czas na­tar­cie zgrai na sobie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔlˈt͡ʃastɨ, AS: kolčasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolec mrz., kolczatka ż.

Wiktionary


kolczatka

1. ssak z rzędu ste­kow­ców, po­kro­jem zbli­żo­ny do jeża, za­miesz­ku­ją­cy Au­stra­lię i Tas­ma­nię;
2. obro­ża dla psa z tę­py­mi kol­ca­mi;
3. po­dłuż­ny przed­miot z ostry­mi kol­ca­mi usta­wia­ny na dro­dze w celu za­trzy­ma­nia sa­mo­cho­du;
4. ro­dzaj brony z me­ta­lo­wą ramą i kol­ca­mi;
5. część zbroi okry­wa­ją­ca tułów; kol­czu­ga;
6. ostre kolce na zew­nętrz­nych czę­ściach bu­dyn­ków, słu­żą­ce za ochro­nę przed za­nie­czy­szcza­niem przez ptaki;
7. śro­do­wi­sko­wo: pan­to­fel z kol­ca­mi do bie­gów spor­to­wych; kol­ców­ka, kolec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­chy­glos­sus|ref=tak., ży­wią­cy się mrów­ka­mi ssak po­kry­ty kol­ca­mi;

 (1.2) za­po­ra dro­go­wa z pasa z kol­ca­mi

 (1.3) za­po­ra dro­go­wa z ostrych kol­ców;

 (1.4) kol­cza­sta obro­ża

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kol­czat­ka – za­po­ra dro­go­wa
  • kol­czat­ka au­stra­lij­ska – zwie­rzę (ste­ko­wiec z ro­dzi­ny kol­czat­ko­wa­tych)
  • kol­czat­ka (obro­ża) – typ obro­ży
  • ma­szy­ny rol­ni­cze:
    • brona kol­czat­ka – ro­dzaj brony
    • wał kol­czat­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kol­czat­ka żyje w Au­stra­lii, Tas­ma­nii i Nowej Gwi­nei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔlˈt͡ʃatka, AS: kolčatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolec mrz.

 przym. kolczasty

Wiktionary


kolczatkowate

ro­dzi­na ssa­ków z rzędu ste­kow­ców


SJP.pl

Kol­czat­ko­wa­te (Ta­chy­glos­si­dae) – ro­dzi­na ste­kow­ców z pod­gro­ma­dy pras­sa­ków (Mo­no­tre­ma­ta).

Wikipedia


kolczatkowaty

o ce­chach kol­czat­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


kolczaty

daw­niej: ma­ją­cy kolce; kol­cza­sty, kol­czy


SJP.pl


kolczoch

by­li­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych, ros­ną­ca w kra­jach tro­pi­kal­nych


SJP.pl

Kol­czoch ("Se­chium" P. Brow­ne) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Se­chium edule" (N. J. Jac­qu­in) O. Swartz.

Wikipedia


kolczuga

pan­cerz wy­ko­na­ny z me­ta­lo­wej ple­cion­ki w kształ­cie ko­szu­li z rę­ka­wa­mi, nie­kie­dy też z kap­tu­rem, rę­ka­wi­ca­mi i no­ga­wi­ca­mi; kol­cza, kirys


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. pan­cerz ry­cer­ski z me­ta­lo­wej ple­cion­ka­e­cion­ki, przy­po­mi­na­ją­cy ko­szu­lę;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kol­czu­ga (WRE).

Kol­czu­ga (pan­cerz kol­czy, zbro­ja kol­cza) – ro­dzaj zbroi wy­ko­na­nej z ple­cion­ki kol­czej (ze­spo­łu drob­nych naj­czę­ściej sta­lo­wych kółek, po­łą­czo­nych w gęsty splot).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo­ży­dar nie za­ło­żył kol­czu­gi i o mały włos nie zgi­nął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔlˈt͡ʃuɡa, AS: kolčuga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolcza, kolczatka

Wiktionary


kolczugowce

typ mi­kro­sko­pij­nych, mor­skich zwie­rząt bez­krę­go­wych


SJP.pl

Kol­czu­gow­ce (Lo­ri­ci­fe­ra) – grupa mi­kro­sko­pij­nych, wy­łącz­nie mor­skich zwie­rząt bez­krę­go­wych kla­sy­fi­ko­wa­nych w ran­dze typu.

Kol­czu­gow­ce mają mi­kro­sko­pij­ne roz­mia­ry, na­le­żą do najm­niej­szych wie­lo­ko­mór­kow­ców. Ciało osob­ni­ków do­ro­słych ma od 115 do 425 µm dłu­go­ści, kształ­tem przy­po­mi­na bu­tel­kę, wy­ka­zu­je sy­me­trię dwu­bocz­ną (bi­la­te­ral­ną).

Wikipedia


kolczugowiec

przed­sta­wi­ciel typu mi­kro­sko­pij­nych, mor­skich zwie­rząt bez­krę­go­wych


SJP.pl


kolczugowy

→ kol­czu­ga


SJP.pl

Patrz:

kolczuga

kolczurka

jed­no­rocz­ne pną­cze z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych


SJP.pl


kolczy

ma­ją­cy kolce; kol­cza­sty, kol­cza­ty


SJP.pl


kolczyk

1. ozdo­ba no­szo­na w prze­kłu­tej czę­ści ciała, zwy­kle w płat­ku ucha;
2. blasz­ka z nu­me­rem iden­ty­fi­ka­cyj­nym umie­szcza­na w prze­kłu­tym uchu zwie­rzę­cia;
3. prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: kolec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozdo­ba za­wie­sza­na w prze­kłu­tej skó­rze, np. na płat­kach uszu,

 (1.2) zna­ko­wa­na blasz­ka umie­szcza­na w prze­kłu­tym uchu zwie­rzę­cia

 (1.3) część bloku ła­dun­ko­we­go na stat­ku słu­żą­ca do za­mo­co­wa­nia sta­łe­go końca liny

Wiktionary

Zo­bacz też: Kol­czyk (herb szla­chec­ki).

Kol­czyk – nie­wiel­ki, ozdob­ny przed­miot, część bi­żu­te­rii no­szo­na w mał­żo­wi­nie usz­nej (naj­czę­ściej) oraz in­nych miej­scach ciała. Zwy­kle stwo­rzo­ny z ty­ta­nu, stali chi­rur­gicz­nej, sre­bra, złota, PTFE lub z bio­pla­stu; spo­ty­ka się także ar­ty­stycz­nie ro­bio­ne kol­czy­ki ko­ścia­ne lub drew­nia­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja sio­stra do wie­czo­ro­wych kre­a­cji lubi za­kła­dać na uszy duże kol­czy­ki.

 (1.2) We­dług obo­wią­zu­ją­ce­go prawa zwie­rzę­ta ho­dow­la­ne po­win­ny być oz­na­ko­wa­ne za po­mo­cą kol­czy­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlt͡ʃɨk, AS: kolčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolczykowanie n., kolczykownica ż., kolec mrz.

 czas. kolczykować ndk., zakolczykować dk.

 przym. kolczykowy, wykolczykowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zausznica

Wiktionary


kolczyki

1. ozdo­ba no­szo­na w prze­kłu­tej czę­ści ciała, zwy­kle w płat­ku ucha;
2. blasz­ka z nu­me­rem iden­ty­fi­ka­cyj­nym umie­szcza­na w prze­kłu­tym uchu zwie­rzę­cia;
3. prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: kolec


SJP.pl


kolczykownica

szczyp­ce do kol­czy­ko­wa­nia zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szczyp­ce do kol­czy­ko­wa­nia zwie­rząt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolczyk mrz.

Wiktionary


kolczykowy

→ kol­czyk


SJP.pl

Patrz:

kolczyk

kolczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kol­czyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów nad Wisłą
  • Kol­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo

Wikipedia


kolczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kolcówka

śro­do­wi­sko­wo: pan­to­fel z kol­ca­mi do bie­gów spor­to­wych; kol­czat­ka, kolec


SJP.pl


kolcówki

śro­do­wi­sko­wo: pan­to­fel z kol­ca­mi do bie­gów spor­to­wych; kol­czat­ka, kolec


SJP.pl


kolding

[czy­taj: kolin] mia­sto w Danii


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Danii, w po­łud­nio­wej Jut­lan­dii;

Wiktionary

Kol­ding – mia­sto w Danii, w re­gio­nie Dania Po­łud­nio­wa, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na gminy Kol­ding. Oś­ro­dek prze­my­sło­wy i hand­lo­wy z roz­wi­nię­tym prze­my­słem ma­szy­no­wym, włó­kien­ni­czym, środ­ków tran­spor­tu, ce­men­to­wym, elek­tro­nicz­nym. Jest to także port hand­lo­wy oraz węzeł ko­le­jo­wy i dro­go­wy. W 2008 roku mia­sto li­czy­ło 55,6 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kol­ding to siód­me pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto Danii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. przest. Koldynga

Wiktionary


koldynga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. przest. Kol­ding, mia­sto w Danii, w po­łud­nio­wej Jut­lan­dii;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kolding

Wiktionary


kole

przy­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, księ­stwo ło­wic­kie. koło, obok

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. około

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. wokół

Wiktionary


koleantus

ko­le­an­tus de­li­kat­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych


SJP.pl


koleba

1. wa­go­nik wy­wrot­ka, uży­wa­ny w gór­nict­wie i bu­dow­nict­wie;
2. frag­ment skle­pie­nia o po­wierzch­ni cy­lin­drycz­nej;
3. miej­sce schro­nie­nia w gó­rach, zwła­szcza sza­łas pa­ster­ski; ko­li­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) schro­nie­nie w gó­rach, sza­łas lub za­głę­bie­nie skal­ne

 (1.2) górn. ko­pal­nia­ny wa­go­nik-wy­wrot­ka

 (1.4) daw. ko­ły­ska

Wiktionary

Zo­bacz też: Ko­le­ba (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ko­le­ba, ko­li­ba, ko­ly­ba – se­zo­no­we schro­ni­sko dla pa­ste­rzy, my­śli­wych i drwa­li; Uży­cie w tym zna­cze­niu po­wszech­ne w gó­rzy­stych re­jo­nach Kar­pat – w pol­skiej czę­ści Kar­pat sy­no­nim słów sza­łas oraz ba­ców­ka i od­no­si się naj­czę­ściej do drew­nia­nej chaty, bę­dą­cej schro­nie­niem dla pa­ste­rzy, zwy­kle bez ko­mi­na, z ot­war­tym pa­le­ni­skiem (watra), z któ­re­go dym wy­do­by­wa się bez­poś­red­nio przez szcze­li­ny mię­dzy bel­ka­mi z bali a spo­i­na­mi w dachu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kolebanie n., kolebka ż., kolebeczka ż., kolebusia ż., kolebowość ż., kolebkowość ż., kolebkowatość ż.

 czas. kolebać ndk.

 przym. kolebkowy, kolebkowaty

 przysł. kolebowy, kolebkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koliba

 (1.2) reg. śl. kolyba

Wiktionary


kolebać

chwiać, huś­tać, bujać; ko­ły­sać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ko­le­bać, za­ko­le­bać)

 (1.1) przest. po­ru­szać coś ru­chem wa­ha­dło­wym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­le­bać się (dk. po­ko­le­bać się, za­ko­le­bać się)

 (2.1) przest. ule­gać ko­le­ba­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolebanie n., koleba ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołysać

 (2.1) kołysać się

Wiktionary


kolebeczka

zdrob­nie­nie od: ko­leb­ka; ko­le­bu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. dziś poet. zdrobn. od: ko­leb­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛˈbɛt͡ʃka, AS: kolebečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolebka ż., koleba ż.

Wiktionary


kolebka

1. dzie­cin­ne łó­żecz­ko do huś­ta­nia, ko­ły­sa­nia; ko­ły­ska;
2. pier­wot­ne miej­sce rodu lub ro­dzi­ny;
3. prze­no­śnie: miej­sce pow­sta­nia, roz­po­czę­cia cze­goś;
4. czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny w Pol­sce w XIV-XVI wieku;
5. w XVI-XVII wieku: kryta aleja w ogro­dach, zas­kle­pio­na pó­ło­krą­głą kratą; berso, bin­daż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­ły­ska, łó­żecz­ko dla dziec­ka

 (1.2) przen. miej­sce, w któ­rym coś pow­sta­ło, roz­po­czę­ło się

 (1.3) po­jazd konny roz­po­wszech­nio­ny wśród warstw wyż­szych zwła­szcza w XVI wieku

 (1.4) zob. bin­daż.

Wiktionary

To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „Ko­leb­ka”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Orient to ko­leb­ka świa­to­wych re­li­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛpka, AS: kolepka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleba ż.

:: zdrobn. kolebeczka

 przym. kolebkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołyska

Wiktionary


kolebkowaty

łu­ko­wa­to wy­gię­ty


SJP.pl


kolebkowy

przy­miot­nik od: ko­leb­ka


SJP.pl


kolebowy

→ ko­le­ba


SJP.pl

Patrz:

koleba

kolebusia

zdrob­nie­nie od: ko­leb­ka; ko­le­becz­ka


SJP.pl


kolec

1. cien­ki, ostro za­koń­czo­ny wy­ro­stek na ło­dy­dze, pniu lub owo­cach;
2. twar­dy, ostro za­koń­czo­ny wy­ro­stek na po­wierzch­ni ciała niek­tó­rych zwie­rząt;
3. przed­miot lub jego część o wy­dłu­żo­nym, za­o­strzo­nym końcu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­dłu­żo­ny przed­miot lub część przed­mio­tu o za­o­strzo­nym, kłu­ją­cym końcu

 (1.2) bot. twar­dy, ostro za­koń­czo­ny wy­ro­stek na ło­dy­gach, owo­cach lub li­ściach ro­ślin

 (1.3) zool. twar­dy, ostry wy­ro­stek na po­wierzch­ni ciała niek­tó­rych zwie­rząt

 (1.4) sport. zob. kolce.

Wiktionary

Kolec – ostro za­koń­czo­ny i zwy­kle sztyw­ny twór u ro­ślin lub zwie­rząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Um­knij ze śmier­tel­nej pu­łap­ki i uni­kaj wbie­gnię­cia na kolce w tej grze akcji.

 (1.2) Ta róża ma bar­dzo ostre kolce.

 (1.3) Do­ro­sły jeż ma około 6000 kol­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlɛt͡s, AS: kolec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolczuga ż., kolczak m., kolczatka ż., kolenie n., kolnięcie n., kolka ż., kolczyk m., kolczuga ż., kolczatkowate nmos., kolczurka ż.

 czas. koleć ndk., kolnąć dk.

 przym. kolcowy, kolczasty, kolczysty, kolczykowy, kolczatkowaty, kolczatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cierń

Wiktionary


koleciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ko­le­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


koleczkowo

Ko­lecz­ko­wo (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Kòleczkòwò) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud. Leży na obrze­żach Trój­miej­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go przy dro­dze wo­je­wódz­kiej 218 i w pasie Wzgórz Chwa­szczyń­skich i nad Za­gór­ską Stru­gą. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


koledż

col­le­ge;
1. szko­ła śred­nia lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na uni­wer­sy­te­tu w niek­tó­rych kra­jach an­glo­sa­skich;
2. fran­cu­ska szko­ła śred­nia lub wyż­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. eduk. część uni­wer­sy­te­tu lub sa­mo­dziel­na szko­ła wyż­sza w kra­jach an­glo­sa­skich;

 (1.2) rzad. eduk. szko­ła kształ­cą­ca na­u­czy­cie­li ję­zy­ka an­giel­skie­go

 (1.3) rzad. bu­dy­nek, w któ­rym mie­ści się col­le­ge (1.1-2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­land nie idzie do ko­le­dżu, bo go nie stać.

 (1.3) Nad wej­ściem do ko­le­dżu po­wie­wa flaga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ.lɛt͡ʂ

Wiktionary


kolega

to­wa­rzysz pracy, nauki, za­ba­wy; kum­pel, zna­jo­my, kom­pan, to­wa­rzysz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) to­wa­rzysz pracy, nauki lub za­ba­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsia­dłem z ko­le­ga­mi do au­to­bu­su.

 (1.1) Byłem dzi­siaj z ko­le­gą na im­pre­zie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛɡa, AS: kolega

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleżeństwo n., kolegowanie n., zakolegowanie n.

:: fż. koleżanka ż.

 czas. kolegować ndk., kolegować się ndk., zakolegować się dk.

 przym. koleżeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. druh, kumpel, znajomy, ziom, ziomal, pot. ziomek

Wiktionary


kolegiacki

zwią­za­ny z ko­le­gia­tą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­le­gia­tą, od­no­szą­cy się do ko­le­gia­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­no­ni­cy two­rzą ka­pi­tu­ły ka­te­dral­ne oraz ko­le­giac­kie.

 (1.1) W pie­kar­ni na Placu Ko­le­giac­kim nie mieli już ba­gie­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolegium n., kolegiata ż.

 przym. pokolegiacki

Wiktionary


kolegialnie

przy­słó­wek

 (1.1) z udzia­łem ko­le­gium, ze­spo­ło­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na samym szczy­cie gangu stał za­rząd ko­le­gial­nie po­dej­mu­ją­cy de­cyz­je.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolegialny

 rzecz. kolegialność ż., kolegium n.

Wiktionary


kolegialność

za­sa­da spra­wo­wa­nia okre­ślo­nej funk­cji przez co najm­niej dwie osoby


SJP.pl

Ko­le­gial­ność (łac. "col­li­ge­re" – łą­czyć, gro­ma­dzić) – cecha struk­tur or­ga­ni­za­cji, oz­na­cza­ją­ca łącz­ne spra­wo­wa­nie wła­dzy przez wiele pod­mio­tów. Wy­stę­pu­je m.in. w ad­mi­ni­stra­cji pu­blicz­nej i (w innym zna­cze­niu) w Ko­ście­le ka­to­lic­kim.

Wikipedia


kolegialny

1. opar­ty na współ­pra­cy grupy osób; ze­spo­ło­wy, zbio­ro­wy;
2. do­ty­czą­cy ko­le­gium


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do ko­le­gium, ma­ją­cy zwią­zek z ko­le­gium

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) opar­ty na wspól­nym dzia­ła­niu grupy osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­me­dycz­ne uży­wa­nie am­fe­ta­mi­ny w spor­cie jest za­bro­nio­ne, pod­le­ga ko­le­gial­nym, na­ro­do­wym i mię­dzy­na­ro­do­wym agen­cjom an­ty­do­pin­go­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolegialność ż., kolegium n.

 przysł. kolegialnie

Wiktionary


kolegiat

daw­niej:
1. czło­nek ja­kie­goś ko­le­gium, np. rady uczel­ni;
2. uczeń, stu­dent w ko­le­gium, za­kła­dzie dy­dak­tycz­nym przy wyż­szej uczel­ni


SJP.pl


kolegiata

ko­ściół nie­bę­dą­cy ka­te­drą z ka­pi­tu­łą ka­no­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. ar­chit. waż­niej­sza świą­ty­nia ka­to­lic­ka z włas­ną ka­pi­tu­łą ka­no­ni­ków;

Wiktionary

Ko­le­gia­ta – ko­ściół nie­bę­dą­cy ka­te­drą, przy któ­rym ist­nie­je ka­pi­tu­ła ka­no­ni­ków, ery­go­wa­na przez pa­pie­ża na proś­bę lub za wie­dzą or­dy­na­riu­sza.

Wyż­szym rangą ko­ścio­łem wzglę­dem ko­le­gia­ty jest ar­chi­ko­le­gia­ta (ana­lo­gicz­nie jak ar­chi­ka­te­dra wzglę­dem ka­te­dry).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do atrak­cji tu­ry­stycz­nych Cho­cza na­le­ży ba­ro­ko­wa ko­le­gia­ta wraz z pa­ła­cem in­fu­ła­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolegiacki

 rzecz. kolegium n.

Wiktionary


kolegiatura

daw­niej:
1. sta­no­wi­sko, god­ność ko­le­gia­ta, człon­ka ze­spo­łu pro­fe­so­rów za­rzą­dza­ją­cych uczel­nią;
2. bu­dy­nek miesz­kal­ny dla stu­den­tów i pro­fe­so­rów; ko­le­gium, bursa


SJP.pl


kolegium

col­le­gium;
1. grupa osób wspól­nie czymś za­rzą­dza­ją­cych, sta­no­wią­ca radę, wspól­nie pra­cu­ją­ca nad czymś;
2. ze­bra­nie grupy osób, na­ra­da ze­spo­łu;
3. szko­ła dla mło­dzie­ży z domów naj­czę­ściej szla­chec­kich, po­łą­czo­na z in­ter­na­tem (bursą, kon­wik­tem);
4. w śred­nio­wie­czu: za­kład zwią­za­ny z uni­wer­sy­te­tem; od XVI wieku okre­śle­nie sto­so­wa­ne do szkół śred­nich pro­wa­dzo­nych naj­czę­ściej przez za­kon­ni­ków (za­ko­ny pi­ja­rów, je­zu­i­tów) lub zgro­ma­dze­nie ka­no­ni­ków;
5. bu­dy­nek miesz­kal­ny (bursa) dla stu­den­tów i pro­fe­so­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grupa pra­cow­ni­ków ja­kiejś in­sty­tu­cji po­wo­ła­nych do oma­wia­nia lub roz­strzy­ga­nia ja­kichś spraw

 (1.2) kośc. ogół kar­dy­na­łów Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go;

 (1.3) praw. (w Pol­sce w la­tach 1951-2001) po­za­są­do­wy organ orze­ka­ją­cy w spra­wach wy­kro­czeń;

 (1.4) eduk. szko­ła wyż­sza, w któ­rej po trzech la­tach nauki otrzy­mu­je się tytuł li­cen­cja­ta;

 (1.5) hist. eduk. w daw­nej Pol­sce: szko­ła śred­nia po­łą­czo­na z kon­wik­tem, przez­na­czo­na dla mło­dzie­ży szla­chec­kiej;

 (1.6) daw. eduk. bursa przy za­kła­dach na­u­ko­wych dla pro­fe­so­rów i stu­den­tów;

 (1.7) eduk. hist. wy­dział daw­nej szko­ły wyż­szej;

 (1.8) ar­chit. eduk. bu­dy­nek mie­szczą­cy ko­le­gium (1.4-8)

 (1.9) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: sto­wa­rzy­sze­nie pu­blicz­ne lub pry­wat­ne sku­pia­ją­ce ludzi jed­ne­go za­wo­du lub śro­do­wi­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­le­gium jako grupa rów­no­u­praw­nio­nych osób – ze­spół ludzi, po­sia­da­ją­cych równe sta­no­wi­sko urzę­do­we (stąd zwą się ko­le­ga­mi), równe prawa do peł­nie­nia pew­nych czyn­no­ści (ad­mi­ni­stra­cyj­nych, są­do­wych, wyb...
  • sy­stem ko­le­gial­ny – po­le­ga na tym, że np.: w urzę­dzie de­cy­du­je o spra­wach nie jeden urzęd­nik (sy­stem biu­ro­kra­tycz­ny), jako zwierzch­nik pod­wład­nych, lecz ciało zbio­ro­we – ko­le­gium urzęd­ni­ków; w są­dzie ...
  • na śred­nio­wiecz­nych uni­wer­sy­te­tach ko­le­gium było odręb­ną, czę­ścio­wo sa­mo­rząd­ną fun­da­cją, z włas­ny­mi bu­dyn­ka­mi, ma­ją­cą słu­żyć po­mo­cą ubo­gim żakom,
  • w cza­sach no­wo­żyt­nych ko­le­gia­mi na­zy­wa­no uczel­nie je­zu­ic­kie,
  • współ­cze­śnie jako ko­le­gium okre­śla­ny bywa:
    • kom­pleks bu­dyn­ków uni­wer­sy­tec­kich, wy­dział wcho­dzą­cy w skład uni­wer­sy­te­tu (ko­le­gium me­dycz­ne – ),
    • szko­łę (wy­dział) wcho­dzą­cą w skład uni­wer­sy­te­tu (lub pod jego pa­tro­na­tem), w któ­rej kształ­ce­nie od­by­wa się na po­zio­mie li­cen­cja­tu
    • sa­mo­dziel­ną pla­ców­kę szkol­nict­wa wyż­sze­go (np. Ko­le­gium Eu­ro­pej­skie),
  • w kra­jach an­glo­sa­skich ko­le­gia­mi (col­le­ges) na­zy­wa się szko­ły róż­nych typów.
  • sa­mo­rzą­do­we ko­le­gium od­wo­ław­cze (w Pol­sce)
  • ko­le­gium (w daw­nej Rosji)
  • ko­le­gium wy­bor­cze to ze­spół oby­wa­te­li, po­sia­da­ją­cych jed­na­ko­we upraw­nie­nia wy­bor­cze (np. Ko­le­gium Elek­to­rów Sta­nów Zjed­no­czo­nych); ko­le­gia wy­bor­cze ist­nia­ły przy wy­bo­rach ogra­ni­czo­nych, poś­red­nich lub...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już wie­dział, że ko­le­gium re­dak­cyj­ne za­ak­cep­tu­je jego tekst.

 (1.2) Po wy­stą­pie­niu wa­ka­tu Sto­li­cy Apo­stol­skiej ko­le­gium to zbie­ra się na kon­kla­we w celu wy­bra­nia no­we­go pa­pie­ża.

 (1.3) W sze­re­gu przy­pad­kach uczest­ni­cy dzia­łal­no­ści an­ty­so­cja­li­stycz­nej uka­ra­ni zo­sta­li przez Ko­le­gia do Spraw Wy­kro­czeń.

 (1.4) Ab­sol­wen­ci ko­le­giów na­u­czy­ciel­skich nie stra­cą szan­sy na li­cen­cjat.

 (1.9) Rzym­scy cie­śle czy ko­wa­le łą­czy­li się w za­wo­do­we ko­le­gia, które miały włas­nych pa­tro­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolegialność ż., kolegiant m., kolegiata ż.

 przym. kolegialny, kolegiacki

 przysł. kolegialnie

Wiktionary


kolego

to­wa­rzysz pracy, nauki, za­ba­wy; kum­pel, zna­jo­my, kom­pan, to­wa­rzysz


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ko­le­ga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛɡɔ, AS: kolego

Wiktionary


kolegować

za­da­wać się z kimś, przy­jaź­nić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. być czy­imś ko­le­gą; zob. ko­le­go­wać się.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­le­go­wać się (dk. za­ko­le­go­wać się)

 (2.1) po­zo­sta­wać z kimś w ko­le­żeń­skich sto­sun­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­le­go­wa­li ze sobą w szko­le pod­sta­wo­wej.

 (2.1) Nie ko­le­gu­ję się już z nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛˈɡɔvat͡ɕ, AS: kolegovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolega m., koleżanka ż., koleżeństwo n., kolegowanie n., zakolegowanie n., wykolegowanie n.

 czas. zakolegować się dk., wykolegować dk.

 przym. koleżeński

 ims. zakolegowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjaźnić się; pot. kumplować się, kumać się; przest. fraternizować się; podn. spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary


kolegówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. ko­le­żan­ka

Wiktionary


koleina

1. wyż­ło­bie­nie, wgnie­ce­nie po­zo­sta­wio­ne na dro­dze, ziemi lub śnie­gu przez po­ja­zdy;
2. w prze­no­śni: utar­ty sche­mat, ru­ty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ślad, wgłę­bie­nie po­zo­sta­wio­ne przez koła lub płozy po­ja­zdu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­jazd czoł­gów po­zo­sta­wił głę­bo­kie ko­le­i­ny na uli­cach War­sza­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛˈjĩna, AS: kolei ̯ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n., kolej ż., kołowanie n., kolejnictwo n.

 czas. kołować ndk.

 przym. kołowy

 przyim. koło

Wiktionary


koleinowy

przy­miot­nik od: ko­le­i­na


SJP.pl


kolej

1. śro­dek tran­spor­tu osób i ła­dun­ków za poś­red­nict­wem po­ja­zdów po­ru­sza­ją­cych się po wyz­na­czo­nym torze ko­le­jo­wym;
2. na­stęp­stwo;
3. bieg wy­pad­ków, los


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śro­dek tran­spor­tu lą­do­we­go wy­ty­czo­ny torem lub liną;

 (1.2) na­stęp­stwo zda­rzeń we­dług usta­lo­ne­go po­rząd­ku

Wiktionary

Kolej (rów­nież kolej że­laz­na) – droga szy­no­wa wraz z przez­na­czo­ny­mi do ich ek­splo­a­ta­cji bu­dow­la­mi, urzą­dze­nia­mi oraz po­ru­sza­ją­cym się po tych dro­gach ta­bo­rem, słu­żą­ca do prze­wo­zu osób i rze­czy.

We­dług innej de­fi­ni­cji kolej oz­na­cza linię ko­mu­ni­ka­cyj­ną, zbu­do­wa­ną z szyn, wy­łącz­nie do użyt­ku przez po­ja­zdy szy­no­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Era kolei że­laz­nej za­czę­ła się w XIX wieku.

 (1.1) Związ­kow­cy za­po­wia­da­ją strajk na kolei.

 (1.2) Dzi­siaj twoja kolej zmy­wa­nia na­czyń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlɛj, AS: kolei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolejarz mos., kolejarka ż., kolejka ż., kolejnictwo n., kolejność ż., kolejkowanie mrz., koleina ż., wykolejenie n., wykolejanie n., wkolejenie n., wkolejanie n.

 czas. wykoleić dk., wykolejać ndk., wkoleić dk., wkolejać ndk., kolejkować ndk.

 przym. kolejowy, kolejarski, kolejny, kolejkowy

 przysł. kolejowo, kolejno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. bana

Wiktionary


kolej.

skrót od: ko­lej­nict­wo


SJP.pl


koleja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. śrpol., także. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski,Górny Śląsk,Spisz. ko­le­i­na

 (1.2) gw-pl|Ścien­ki,Bia­ło­ruś,Re­szel. kolej

 (1.3) stpol. ko­lej­ność

Wiktionary


kolejarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pra­cu­ją­ca na kolei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię An­drze­ja i je­stem ko­le­jar­ką z Tar­now­skich Gór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛˈjarka, AS: kolei ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolej ż., kolejka ż., kolejność ż., kolejówka ż.

:: fm. kolejarz m.

 przym. kolejowy, kolejarski

Wiktionary


kolejarski

przy­miot­nik od: ko­le­jarz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­le­ja­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolejnictwo n., kolejarz mos., kolejarka ż., kolej ż.

Wiktionary


kolejarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kolej. pra­cow­nik kolei

Wiktionary

Ko­le­jarz – pra­cow­nik za­trud­nio­ny w dzia­le go­spo­dar­ki zwią­za­nej z ko­lej­nict­wem.

Ty­po­we za­wo­dy ko­le­jar­skie wy­ma­ga­ją wie­dzy i umie­jęt­no­ści nie­zbęd­nych np. do pro­wa­dze­nia po­ja­zdów i in­ne­go sprzę­tu ru­cho­me­go, na­dzo­ro­wa­nia, kon­tro­li i ob­ser­wa­cji pracy ma­szyn i urzą­dzeń prze­my­sło­wych na miej­scu lub przy po­mo­cy zdal­ne­go ste­ro­wa­nia oraz do mon­to­wa­nia pro­duk­tów z kom­po­nen­tów we­dług ści­słych norm i metod.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Straj­ki ko­le­ja­rzy spa­ra­li­żo­wa­ły cały kraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛjaʃ, AS: kolei ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolej ż., kolejka ż., kolejność ż., kolejówka ż.

:: fż. kolejarka ż.

 przym. kolejowy, kolejarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ajzynbaniok, baniok, baniorz

Wiktionary


koleje

1. śro­dek tran­spor­tu osób i ła­dun­ków za poś­red­nict­wem po­ja­zdów po­ru­sza­ją­cych się po wyz­na­czo­nym torze ko­le­jo­wym;
2. na­stęp­stwo;
3. bieg wy­pad­ków, los


SJP.pl


kolejeczka

zdrob­nie­nie od: ko­lej­ka


SJP.pl


kolejka

1. kolej łą­czą­ca miej­sco­wo­ści pod­miej­skie;
2. po­ciąg lub wa­go­ny kolei pod­miej­skiej;
3. rząd ludzi cze­ka­ją­cych na coś;
4. ko­lej­ne miej­sce w ja­kiejś gru­pie;
5. po­tocz­nie: por­cja al­ko­ho­lu wy­pi­ja­ne­go w to­wa­rzy­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­rząd­ko­wa­na zbio­ro­wość ludzi cze­ka­ją­cych na coś;

 (1.2) miej­sce w upo­rząd­ko­wa­nej gru­pie ludzi, w sze­re­gu, w ko­lej­ce (1.1)

 (1.3) pot. por­cja al­ko­ho­lu wy­pi­ja­na z daną grupą osób

 (1.4) pot. lo­kal­ny śro­dek tran­spor­tu ob­słu­gi­wa­ny przez wa­go­ny, np. kolej pod­miej­ska, metro, ko­lej­ka gór­ska, ko­lej­ka li­no­wa, ko­lej­ka wą­sko­to­ro­wa

 (1.5) za­baw­ka bę­dą­ca mo­de­lem po­cią­gu lub zło­żo­na z wa­go­ni­ków

 (1.6) in­form. jedna ze struk­tur da­nych;

 (1.7) sport. seria me­czów w roz­gryw­kach li­go­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­lej­ka – upo­rząd­ko­wa­na zbio­ro­wość ludzi ocze­ku­ją­cych na coś
  • ko­lej­ka – struk­tu­ra da­nych (FIFO)
  • ko­lej­ka – spo­sób opisu pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych i eko­no­micz­nych w ba­da­niach ope­ra­cyj­nych
  • spo­sób za­rzą­dza­nia za­so­ba­mi
  • ko­lej­ka – po­pu­lar­nie (cho­ciaż nie­pra­wi­dło­wo): nie­du­ży sy­stem ko­le­jo­wy, np. kolej wą­sko­to­ro­wa, kolej li­no­wa, SKM
  • ko­lej­ka łań­cu­cho­wa – urzą­dze­nie ko­pal­nia­ne
  • za­baw­ka tech­nicz­na (zo­bacz: mo­de­lar­stwo)
  • ko­lej­ka gór­ska – urzą­dze­nie roz­ryw­ko­we
  • Ko­lej­ka – wieś w woj. opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Do­bro­dzień
  • Ko­lej­ka – znie­sio­na osada leśna w woj. opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Do­bro­dzień
  • Ko­lej­ka – gra plan­szo­wa wy­da­na przez In­sty­tut Pa­mię­ci Na­ro­do­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten dziw­ny głód, który każe mu stać nawet przez całą noc w ko­lej­ce, a potem tło­czyć się z na­ra­że­niem zdro­wia i życia w tłu­mie ty­się­cy in­nych jemu po­dob­nych, aby do­ko­nać za­ku­pu po pro­mo­cyj­nej cenie, nie chle­ba by­najm­niej, czy nie­zbęd­ne­go ubra­nia, lecz rze­czy bez któ­rych można łatwo obejść.

 (1.2) Zo­bacz ile ludzi! Mu­si­my spró­bo­wać kupić bi­le­ty bez ko­lej­ki, bo ina­czej spóź­ni­my się na prom.

 (1.3) Bo­ry­na nie ża­ło­wał i fla­chę pu­szczał czę­stą ko­lej­ką; tańce też szły raź­niej­sze i gęst­sze, śpie­wać już po­czy­na­li, przy­tu­py­wać i coraz więk­szym kołem ta­czać po izbie.

 (1.4) Prze­pro­wa­dzo­no rów­nież ko­lej­kę pod­ja­zdo­wą łą­czą­cą nad­mor­skie mie­ści­ny z la­tar­nią.

 (1.5) Oba­wiam się, że jej mąż po­pa­da w in­fan­ty­lizm - nie­daw­no za­czął bawić się ko­lej­ką.

 (1.6) Ko­lej­kę można naj­pro­ściej za­im­ple­men­to­wać za po­mo­cą ta­bli­cy.

 (1.7) Dla obu dru­żyn był to mecz o awans, gdyż po pier­wszej ko­lej­ce miały one po zero punk­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛjka, AS: kolei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolejność ż., kolej ż., kolejarz mos., kolejarka ż., kolejnictwo n., kolejkowanie n.

 czas. kolejkować ndk.

 przym. kolejny, kolejkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ogonek

Wiktionary


kolejkomat

au­to­mat do przy­dzie­la­nia nu­mer­ków ocze­ku­ją­cym w ko­lej­ce; nu­mer­ko­mat


SJP.pl


kolejkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. dzia­ła­nia wy­ko­ny­wa­ne przez sy­stem lub pro­gram w celu ob­słu­gi ko­lej­ki;

Wiktionary

Ko­lej­ko­wa­nie (ang. "qu­e­u­ing") – ogół dzia­łań wy­ko­ny­wa­nych przez sy­stem ope­ra­cyj­ny lub opro­gra­mo­wa­nie użyt­ko­we, np. sy­stem tran­sak­cyj­ny w związ­ku z ob­słu­gą ko­le­jek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ko­wa­nie roz­mów to mó­wiąc naj­pro­ściej usta­wia­nie po­łą­czeń przy­cho­dzą­cych w okre­ślo­nym po­rząd­ku.

 (1.1) Obec­nie funk­cjo­nu­je roz­pro­szo­ny model przyj­mo­wa­nia zgło­szeń na świad­cze­nia opie­ki zdro­wot­nej oraz „ko­lej­ko­wa­nia” świad­cze­nio­bior­ców ocze­ku­ją­cych na udzie­la­nie da­ne­go świad­cze­nia.

 (1.1) Cza­sem po włą­cze­niu ko­lej­ko­wa­nia sły­szy­my, że osoby dzwo­nią­ce skar­żą się na długi czas ocze­ki­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kolejkować ndk.

 rzecz. kolejka ż.

 przym. kolejkowy

Wiktionary


kolejkować

1. wy­ko­ny­wać dzia­ła­nia zwią­za­ne z ob­słu­gą ko­le­jek;
2. usta­wiać się w ko­lej­ce przed ot­war­ciem obiek­tu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) in­form. au­to­ma­tycz­nie sze­re­go­wać za­da­nia w ko­lej­kę, po­ten­cjal­nie na­da­jąc im prio­ry­tet

 (1.2) pot. neol. cze­kać prze­sad­nie długo w ko­lej­ce na po­pu­lar­ne wy­da­rze­nie, so­cja­li­zu­jąc się przy tym z in­ny­mi ocze­ku­ją­cy­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­to­ra Miej­sko-Gmin­nej Przy­chod­ni w Świe­ciu (…) wy­ja­śnia­ła wtedy dla­cze­go przy­chod­nia nie chce ko­lej­ko­wać roz­mów te­le­fo­nicz­nych, co bar­dzo utrud­nia re­je­stra­cję.

 (1.1) Sin­gle­pla­y­er Com­pa­ny of He­ro­es 3 po raz pier­wszy wpro­wa­dza ele­ment tak­tycz­nej pauzy, która poz­wa­la ko­lej­ko­wać roz­ka­zy w bit­wie.

 (1.2) Mimo że wy­stęp Tom­lin­so­na za­pla­no­wa­ny jest do­pie­ro na so­bo­tę, fanki wo­ka­li­sty na łódz­kich bło­niach "ko­lej­ku­ją" już od wczo­raj.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakolejkować dk., odkolejkować dk.

 rzecz. kolejnictwo n., kolej ż., kolejkowanie n., kolejka ż.

 przym. kolejkowy

Wiktionary


kolejkowicz

po­tocz­nie:
1. czło­wiek sto­ją­cy w ko­lej­ce; ogon­ko­wicz;
2. daw­niej, rzad­ko: czło­wiek jeż­dżą­cy ko­lej­ką (zwła­szcza gór­ską)


SJP.pl


kolejkowiczka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta sto­ją­ca w ko­lej­ce do skle­pu;
2. daw­niej, rzad­ko: ko­bie­ta jeż­dżą­ca ko­lej­ką (zwła­szcza gór­ską)


SJP.pl


kolejkowy

przy­miot­nik od: ko­lej­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lej­ką, do­ty­czą­cy ko­lej­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W li­czą­cej ponad 150 osób ko­lej­ce pa­no­wał wzo­ro­wy po­rzą­dek, dzia­ła­ła straż ko­lej­ko­wa, ale nu­mer­ki spraw­dza­no tylko do 30. miej­sca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛjˈkɔvɨ, AS: kolei ̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolejkowanie n., kolej ż., kolejka ż., kolejność ż., kolejnictwo n.

 przym. kolejny

 przysł. kolejno, po kolei

 czas. kolejkować

Wiktionary


kolejna

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ro­dzaj żeń­ski od: ko­lej­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) stpol. toast

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛjna, AS: kolei ̯na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolejny

Wiktionary


kolejnictwo

dział go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­cy się tran­spor­tem i ko­mu­ni­ka­cją za poś­red­nict­wem kolei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­cy się ko­mu­ni­ka­cją i tran­spor­tem za po­mo­cą kolei

Wiktionary

Ko­lej­nict­wo – ogół za­gad­nień zwią­za­nych z ko­le­ją, a także gałąź go­spo­dar­ki obej­mu­ją­ca te za­gad­nie­nia.

W skład przed­się­biorstw ko­le­jo­wych mogą wcho­dzić różne służ­by zwią­za­ne z pracą kolei, jak np. służ­ba zdro­wia, służ­ba so­cjal­na, szkol­nict­wo, za­ple­cze tech­nicz­no-ba­daw­cze, jak też za­kła­dy pro­duk­cyj­ne i na­praw­cze. Obec­nie dąży się jed­nak do po­zo­sta­wie­nia w przed­się­bior­stwach ko­le­jo­wych tylko służb ści­śle zwią­za­nych z pracą prze­wo­zo­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dróż pa­ro­wo­zem cią­gle do­star­cza wielu wra­żeń i przy­po­mi­na po­cząt­ki ko­lej­nict­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛjˈɲit͡stfɔ, AS: kolei ̯ńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolej ż., kolejarz m., kolejka ż., kolejność ż., kolejkowanie n., koleina ż., kolejarka ż.

 czas. wykoleić dk., kolejkować ndk.

 przym. kolejowy, kolejarski, kolejny, kolejkowy

 przysł. kolejowo, kolejno

Wiktionary


kolejnie

daw­niej: ko­lej­no


SJP.pl


kolejno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w ko­lej­no­ści, jeden za dru­gim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­nął wresz­cie przed lu­ster­kiem i pa­trząc ko­lej­no to na nogi, to na od­bi­cie swo­jej fiz­jo­no­mii w zwier­ciad­le, uśmiech­nął się, kon­tent, że taki blask bije mu od głowy i obu­wia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛjnɔ, AS: kolei ̯no

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolejnictwo n., kolej ż., kolejność ż.

 przym. kolejny, kolejkowy

Wiktionary


kolejność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­rząd­ko­wa­nie poz­wa­la­ją­ce usta­lić dla do­wol­nych dwóch ele­men­tów pew­nej zbio­ro­wo­ści (haseł, czyn­no­ści, ludzi, itp.), który z nich jest wcze­śniej­szy, a który póź­niej­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­nia będą roz­pa­try­wa­ne w ko­lej­no­ści zgło­szeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛjnɔɕt͡ɕ, AS: kolei ̯ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolej ż., kolejka ż., kolejarz mos., kolejarka ż., kolejnictwo n.

 przym. kolejny, kolejkowy

 przysł. kolejno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolej, następstwo, porządek, uporządkowanie, sortowanie; mat. porządek liniowy

Wiktionary


kolejny

wy­stę­pu­ją­cy jeden po dru­gim; na­stęp­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­stęp­ny po tym, który jest teraz; przysz­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moi pa­no­wie! bądź­cie w po­go­to­wiu, • Bo wnet ko­lej­ny kie­lich zacz­nie krą­żyć.

 (1.1) Ko­lej­ny ja­ło­wy we­e­kend na emi­gra­cji w psy­chia­try­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛjnɨ, AS: kolei ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolejność ż., kolejka ż., kolej ż., kolejna ż., kolejnictwo n.

 przym. kolejkowy

 przysł. kolejno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) następny, przyszły

Wiktionary


kolejorz

po­tocz­na nazwa klubu spor­to­we­go Lech Poz­nań


SJP.pl


kolejowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lej­nict­wem (ko­le­ją); taki, który do­ty­czy ko­lej­nict­wa, po­cią­gów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szyb­ko wra­ca­łem do zdro­wia, na­to­miast u Je­go­ra, jak nam opo­wia­dał oj­ciec po po­wro­cie ze szpi­ta­la ko­le­jo­we­go, dok­tor Ry­biń­ski stwier­dził ropne za­pa­le­nie płuc.

 (1.1) Efekt po­dob­ny, ale w spo­sób poś­red­ni, wy­wo­łu­ją in­we­sty­cje w in­fra­struk­tu­rę go­spo­dar­czą (np. bu­do­wa dróg, mo­der­ni­za­cja sieci ko­le­jo­wej, ro­zbu­do­wa sieci te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nej).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛˈjɔvɨ, AS: kolei ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolejówka ż., kolej ż., kolejnictwo n., kolejowiec m., kolejarz m., kolejarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pociągowy

Wiktionary


kolejówka

akcja par­ty­zanc­ka po­le­ga­ją­ca na ni­szcze­niu po­cią­gów i urzą­dzeń ko­le­jo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. par­ty­zan­tów hist. dy­wer­syj­na akcja par­ty­zanc­ka po­le­ga­ją­ca na ni­szcze­niu po­cią­gów, urzą­dzeń ko­le­jo­wych itp.

 (1.2) środ. uczn. ocena do­sta­tecz­na z dwoma mi­nu­sa­mi

 (1.3) środ. po­li­cjan­tów akcja pe­ne­tra­cji ko­le­jo­wych szla­ków tran­zy­to­wych i in­fra­struk­tu­ry ko­le­jo­wej przy po­mo­cy po­wietrz­nych środ­ków tran­spor­tu

 (1.4) środ. pro­sty­tut­ka upra­wia­ją­ca nie­rząd w po­cią­gach lub na dwor­cach ko­le­jo­wych

 (1.5) środ. eduk. kolej. szko­ła śred­nia, która kształ­ci pra­cow­ni­ków kolei

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­le­jów­ka – potok w wo­je­wództ­wie ślą­skim
  • ko­le­jów­ka – dy­wer­sja
  • szko­ła śred­nia (oraz bu­dy­nek, w któ­rym mie­ści się ta szko­ła), w któ­rej ucz­nio­wie są przy­go­to­wy­wa­ni do pracy w ko­lej­nict­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Miesz­kam w War­sza­wie. Skoń­czy­łam tam „ko­le­jów­kę” i po od­by­ciu prak­ty­ki naj­pierw jeź­dzi­łam na po­cią­gach pod­miej­skich.

 (1.5) 6 marca 2018 r. w Ze­spo­le Szkół Po­nad­gim­naz­jal­nych nr 6 w Siedl­cach, zwa­nym po­tocz­nie „ko­le­jów­ką”, pod­pi­sa­no umowy pa­tro­nac­kie z PKP In­ter­ci­ty i PKP PLK na ut­wo­rze­nie no­wych kie­run­ków kształ­ce­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛˈjufka, AS: kolei ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolejarz mos., kolejarka ż.

 przym. kolejowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) neutr. technikum kolejowe

Wiktionary


kolek

1. drob­na ryba, po­spo­li­ty szkod­nik na­ryb­ku; cier­nik; kat
2. ostry ból w jamie brzusz­nej


SJP.pl


kolekcja

zbiór przed­mio­tów jed­ne­go ro­dza­ju, gro­ma­dzo­nych przez kogoś ze wzglę­du na ich war­tość ar­ty­stycz­ną, na­u­ko­wą lub hi­sto­rycz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór przed­mio­tów tego sa­me­go typu, gro­ma­dzo­nych zwy­kle z po­wo­du ich war­to­ści (ar­ty­stycz­nej, hi­sto­rycz­nej itp.)

 (1.2) ze­staw pro­jek­tów ja­kiejś firmy na dany sezon

 (1.3) in­form. obiekt mo­gą­cy prze­cho­wy­wać w okre­ślo­nej struk­tu­rze da­nych do­wol­ną licz­bę in­nych obiek­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj Leon ma sporą ko­lek­cję sza­bel.

 (1.2) Dziś za­pre­zen­tu­je­my naj­no­wszą ko­lek­cję zna­nej firmy pro­du­ku­ją­cej luk­su­so­we sa­mo­cho­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛkt͡sʲja, AS: kolekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolekcjonerstwo n., kolekcjoner m., kolekcjonerka ż., kolekcjonowanie n.

 czas. kolekcjonować ndk.

 przym. kolekcjonerski

Wiktionary


kolekcjomania

na­mięt­ność zbie­ra­nia, ko­lek­cjo­no­wa­nia cze­goś


SJP.pl


kolekcjoner

osoba two­rzą­ca ko­lek­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która coś ko­lek­cjo­nu­je; wła­ści­ciel ko­lek­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­lek­cjo­ner – osoba two­rzą­ca ko­lek­cję
  • Ko­lek­cjo­ner – po­wieść Johna Fow­le­sa z 1963 roku
  • Ko­lek­cjo­ner – film z 1965 roku
  • Ko­lek­cjo­ner – film z 1997 roku
  • Ko­lek­cjo­ner – film z 2001 roku
  • Ko­lek­cjo­ner – film z 2012 roku
  • Ko­lek­cjo­ner – mi­nial­bum ze­spo­łu Ma­a­nam wy­da­ny w 1995 roku
  • Ko­lek­cjo­ner kości – ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wy­prze­daż przy­je­cha­ło wielu ko­lek­cjo­ne­rów an­ty­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛkˈt͡sʲjɔ̃nɛr, AS: kolekcʹi ̯õner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolekcja ż., kolekcjonowanie n., kolekcjonerstwo n.

:: fż. kolekcjonerka

 czas. kolekcjonować

 przym. kolekcjonerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbieracz

Wiktionary


kolekcjonerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która coś ko­lek­cjo­nu­je; wła­ści­ciel­ka ko­lek­cji

Wiktionary

Ko­lek­cjo­ner­ka (fr. "La Col­lec­tion­ne­u­se") – fran­cu­ski ko­me­dio­dra­mat z 1967 roku w re­ży­se­rii Érica Roh­me­ra. Film jest czwar­tą czę­ścią (krę­co­ny jako trze­ci) cyklu fil­mo­we­go "Sześć opo­wie­ści mo­ral­nych".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛkt͡sʲjɔ̃ˈnɛrka, AS: kolekcʹi ̯õnerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolekcja ż., kolekcjonowanie n., kolekcjonerstwo n.

:: fm. kolekcjoner

 czas. kolekcjonować

 przym. kolekcjonerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbieraczka

Wiktionary


kolekcjonerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lek­cjo­ne­ra­mi, do­ty­czą­cy ko­lek­cjo­ne­rów, ko­lek­cjo­no­wa­nia; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­lek­cjo­ne­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hia­cynt to bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał ko­lek­cjo­ner­ski i cenny ka­mień ju­bi­ler­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolekcja ż., kolekcjoner mos., kolekcjonerka ż., kolekcjonowanie n., kolekcjonerstwo n.

 czas. kolekcjonować ndk.

 przym. kolekcyjny

Wiktionary


kolekcjonerskość

→ ko­lek­cjo­ner­ski


SJP.pl

Patrz:

kolekcjonerski

kolekcjonerstwo

Ko­lek­cjo­ner­stwo (łac. "col­lec­tio" – zbiór) – gro­ma­dze­nie przed­mio­tów jed­ne­go ro­dza­ju w celu ut­wo­rze­nia spój­ne­go me­ry­to­rycz­nie zbio­ru (ko­lek­cji) o nie­wy­mier­nej war­to­ści (np. na­u­ko­wej, hi­sto­rycz­nej, ar­ty­stycz­nej, sen­ty­men­tal­nej). Czę­sto jako forma hobby.

Przy­kła­dy róż­nych form ko­lek­cjo­ner­stwa pod wzglę­dem te­ma­tycz­nym:

Wikipedia


kolekcjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­lek­cjo­no­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli cho­dzi o ko­lek­cjo­no­wa­nie plu­sza­ków, to moja przy­ja­ciół­ka jest praw­dzi­wą pa­sjo­nat­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolektor mos./mrz., kolekcja ż., kolekcjonerstwo n., kolekcjoner m., kolekcjonerka ż.

 czas. kolekcjonować ndk.

 przym. kolekcjonerski

Wiktionary


kolekcjonować

cza­sow­nik

 (1.1) zbie­rać przed­mio­ty two­rząc z nich ko­lek­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lek­cjo­nu­ję stare mo­ne­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: kolekcʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolekcja ż., kolekcjoner m., kolekcjonerka ż., kolekcjonerstwo n., kolekcjonowanie n.

 przym. kolekcjonerski

Wiktionary


kolekcyjka

zdrob­nie­nie od: ko­lek­cja


SJP.pl


kolekcyjny

→ ko­lek­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lek­cją, do­ty­czą­cy ko­lek­cji

Wiktionary

Patrz:

kolekcja

Powiązane:

 przym. kolekcjonerski

 rzecz. kolektor mos./mrz.

Wiktionary


kolekta

1. mod­lit­wa w ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim od­ma­wia­na przed pier­wszym czy­ta­niem;
2. nadz­wy­czaj­na zbiór­ka pie­nię­dzy na cele okre­ślo­ne przez Ko­ściół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. jedna z mod­litw w ka­no­nie mszy świę­tej;

 (1.2) rel. zbiór­ka dat­ków pod­czas eu­cha­ry­stii;

 (1.3) rel. to, co zo­sta­ło ze­bra­ne pod­czas zbiór­ki w cza­sie mszy, ofia­ra pie­nięż­na;

Wiktionary

Ko­lek­ta (łac. "col­lec­ta" – skład­ka, zbiór) – mod­lit­wa w li­tur­gii ko­ścio­łów chrze­ści­jań­skich, od­ma­wia­na przed pier­wszym czy­ta­niem w cza­sie mszy świę­tej lub na­bo­żeń­stwa i za­my­ka­ją­ca obrzę­dy wstęp­ne. Wy­ra­ża ona cha­rak­ter danej ce­le­bra­cji.

W Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim, w zwy­czaj­nej for­mie rytu rzym­skie­go, po skoń­cze­niu hymnu „Chwa­ła na wy­so­ko­ści Bogu"”" lub – je­że­li się go nie od­ma­wia – po akcie po­ku­ty i wez­wa­niach "Kyrie ele­i­son" (je­że­li nie zo­sta­ła wy­bra­na tro­po­wa­na trze­cia forma aktu po­ku­ty – „Panie, który […], zmi­łuj się nad nami"”"), ce­le­brans ze zło­żo­ny­mi rę­ka­mi mówi „Módl­my się”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie ko­lek­ty wier­ni za­cho­wu­ją po­sta­wę sto­ją­cą.

 (1.2) Za ro­zda­nie śpiew­ni­ków, dzwo­nie­nie i ko­lek­tę od­po­wie­dzial­ni będą ako­li­ci.

 (1.3) Pie­nią­dze z prasy i ko­lek­tę ko­ściel­ny za­niósł na ple­ba­nia­e­ba­nię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolektor mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) składka, taca, ofiara

 (1.3) składka, taca, ofiara

Wiktionary


kolektanea

zbiór wy­pi­sów z dzieł li­te­rac­kich lub na­u­ko­wych; col­lec­ta­nea


SJP.pl


kolektarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbiór mod­litw zwa­nych ko­lek­ta­mi

Wiktionary


kolektiwum

w ję­zy­koz­naw­stwie: rze­czow­nik, li­czeb­nik lub za­i­mek wy­ra­ża­ją­cy po­ję­cie ja­kiejś zbio­ro­wo­ści, ale ma­ją­cy formę licz­by po­je­dyn­czej, np. pań­stwo (No­wa­ko­wie), sze­ścio­ro (stra­ża­ków), kil­ko­ro (ludzi); col­lec­ti­vum; rze­czow­nik, li­czeb­nik lub za­i­mek zbio­ro­wy


SJP.pl


kolektomia

cał­ko­wi­te lub czę­ścio­we usu­nię­cie je­li­ta gru­be­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. czę­ścio­we lub cał­ko­wi­te chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie je­li­ta gru­be­go;

Wiktionary

Ko­lek­to­mia – czę­ścio­we lub cał­ko­wi­te (to­tal­ne) chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie je­li­ta gru­be­go. Naj­czę­ściej wy­ko­ny­wa­na jest z po­wo­du no­wot­wo­ru zło­śli­we­go, wrzo­dzie­ją­ce­go za­pa­le­nia je­li­ta gru­be­go, po­li­po­wa­to­ści ro­dzin­nej.

Prok­to­ko­lek­to­mia to usu­nię­cie je­li­ta gru­be­go razem z od­byt­ni­cą. W niek­tó­rych przy­pad­kach można wy­ko­nać za­bieg z za­cho­wa­niem funk­cji od­by­tu (np. me­to­dą Du­ha­me­la lub Soave, sto­so­wa­ny­mi w le­cze­niu cho­ro­by Hirsch­sprun­ga), jed­nak naj­czę­ściej ko­niecz­ne jest wy­ko­na­nie ile­o­sto­mii.

Wikipedia


kolektor

daw­niej:
1. ko­lek­cjo­ner;
2. sprze­daw­ca losów lo­te­rii; wła­ści­ciel ko­lek­tu­ry;
3. osoba zbie­ra­ją­ca opła­ty, po­bor­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mot. rura od­pro­wa­dza­ją­ca na zew­nątrz spa­li­ny zbie­ra­ne z rur wy­de­cho­wych po­szcze­gól­nych cy­lin­drów tło­ko­we­go sil­ni­ka spa­li­no­we­go;

 (1.2) techn. prze­wód lub kanał zbior­czy słu­żą­cy do prze­pły­wu cie­czy albo gazów

 (1.3) techn. ko­lek­tor sło­necz­ny;

 (1.4) chem. no­śnik

 (1.5) geol. skała z po­kła­da­mi ropy naf­to­wej lub gazu ziem­ne­go

 (1.6) techn. ob­szar tran­zy­sto­ra, także elek­tro­da do­pro­wa­dzo­na do tego ob­sza­ru

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pra­cow­nik, ajent, wła­ści­ciel ko­lek­tu­ry

 (2.2) osoba zbie­ra­ją­ca opła­ty, skład­ki na okre­ślo­ny cel

 (2.3) daw. ko­lek­cjo­ner, zbie­racz z za­mi­ło­wa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­lek­tor do­lo­to­wy
    • ko­lek­tor ssący
  • ko­lek­tor wy­lo­to­wy
  • ko­lek­tor sło­necz­ny
  • ko­lek­tor ka­na­li­za­cyj­ny: ru­ro­ciąg do zbie­ra­nia ście­ków lub wód opa­do­wych z sieci ka­na­li­za­cyj­nej
  • ko­lek­tor zło­żo­wy (zbior­nik zło­żo­wy): skała o wła­ści­wo­ściach umoż­li­wia­ją­cych gro­ma­dze­nie w niej ropy naf­to­wej lub gazu ziem­ne­go
  • ko­lek­tor flo­ta­cyj­ny (od­czyn­nik flo­ta­cyj­ny): sub­stan­cja che­micz­na wspo­ma­ga­ją­ca flo­ta­cję
  • w ana­li­zie che­micz­nej: no­śnik
  • część ukła­du op­tycz­ne­go mi­kro­sko­pu
  • ob­szar tran­zy­sto­ra, a także elek­tro­da do­pro­wa­dzo­na do tego ob­sza­ru
  • elek­tro­da do zbie­ra­nia jonów (w lam­pie elek­tro­no­wej)
  • pra­cow­nik ko­lek­tu­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­lek­tor zbie­ra gazy wy­de­cho­we do jed­nej rury.

 (1.3) Niek­tó­rzy wy­ko­rzy­stu­ją ko­lek­to­ry sło­necz­ne do ogrze­wa­nia swo­ich domów.

 (2.3) Znacz­ne dobra swoje nie­raz pod wpły­wem ka­pry­su ro­zda­ro­wy­wa­ła lu­dziom bli­skim, sprze­da­wa­ła nie­o­patrz­nie za bez­cen i z upo­do­ba­niem ko­lek­tor­ki za­ku­py­wa­ła nowe ar­cy­dzie­ła sztu­ki…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛktɔr, AS: kolektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolekta ż., kolektowanie n., kolekcjonowanie n.

 czas. kolektować

 przym. kolektorski, kolekcyjny

Wiktionary


kolektorka

daw­niej:
1. ko­lek­cjo­ner­ka;
2. wła­ści­ciel­ka ko­lek­tu­ry; ko­bie­ta sprze­da­ją­ca losy lo­te­ryj­ne;
3. ko­bie­ta zbie­ra­ją­ca opła­ty


SJP.pl


kolektorowy

przy­miot­nik od: ko­lek­tor


SJP.pl


kolektorski

zwią­za­ny z ko­lek­to­rem lub ko­lek­tu­rą, sprze­da­żą ku­po­nów w grach licz­bo­wych lub losów lo­te­ryj­nych


SJP.pl


kolektura

punkt sprze­da­ży ku­po­nów gier licz­bo­wych, losów na lo­te­rię itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce sprze­da­ży losów lo­te­ryj­nych

Wiktionary

Ko­lek­tu­ra (łac. "col­lec­tum" – ze­brać) – punkt sprze­da­ży i przyj­mo­wa­nia losów lub ku­po­nów lo­te­ryj­nych lub gier licz­bo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dniu ku­mu­la­cji przed ko­lek­tu­ra­mi usta­wia­ły się dłu­gie ko­lej­ki.

Wiktionary


kolekturowy

→ ko­lek­tu­ra


SJP.pl

Patrz:

kolektura

kolektyw

1. ze­spół ludzi zwią­za­nych stałą wspól­ną pracą, dzia­łal­no­ścią, dą­że­nia­mi;
2. dal­sza (od stro­ny oka) so­czew­ka oku­la­ru w mi­kro­sko­pie lub lu­ne­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. grupa osób zwią­za­nych wspól­ną pracą czy inną dzia­łal­no­ścią, ma­ją­cych ten sam cel

 (1.2) opt. dal­sza od oka so­czew­ka oku­la­ru w urzą­dze­niu op­tycz­nym, np. mi­kro­sko­pie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grupa osób zwią­za­nych wspól­nym dzia­ła­niem, ze­spół
  • Ko­lek­tyw (so­czew­ka) – so­czew­ka ukła­du op­tycz­ne­go oku­la­ru
  • Ko­lek­tyw (ko­miks) – ma­ga­zyn ko­mik­so­wy
  • Ko­lek­tyw – ru­muń­ski film do­ku­men­tal­ny z 2019 roku
  • Ko­lek­tyw nie­re­gu­lar­ny – po­ję­cie sta­ty­stycz­ne
  • Ko­lek­ty­wi­za­cja
  • Ko­lek­ty­wizm
  • Anar­chizm ko­lek­ty­wi­stycz­ny
  • Wy­cho­wa­nie ko­lek­tyw­ne – zob. homo so­vie­ti­cus
  • Grupa kor­po­ra­cyj­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­no­wi­my w tym se­zo­nie szcze­gól­nie dobry ko­lek­tyw, naw­za­jem się do­pin­gu­je­my do lep­szej pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolektywistyczny, kolektywizacyjny, kolektywny

 rzecz. kolektywność ż., kolektywizowanie n., kolektywizm mrz., kolektywizacja ż.

 przysł. kolektywnie

 czas. kolektywizować

Wiktionary


kolektywista

osoba uz­na­ją­ca pry­mat dobra zbio­ro­wo­ści nad in­te­re­sa­mi i po­trze­ba­mi in­dy­wi­du­al­ny­mi, w kwe­stiach eko­no­micz­nych zwo­len­nik ko­lek­ty­wi­za­cji środ­ków pro­duk­cji


SJP.pl


kolektywistka

→ ko­lek­ty­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

kolektywista

kolektywistycznie

→ ko­lek­ty­wi­stycz­ny


SJP.pl

Patrz:

kolektywistyczny

kolektywistyczny

→ ko­lek­ty­wizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lek­ty­wiz­mem, ko­lek­ty­wi­sta­mi, wła­ści­wy ko­lek­ty­wiz­mo­wi lub ko­lek­ty­wi­stom

Wiktionary

Patrz:

kolektywizm

Powiązane:

 rzecz. kolektywizm mrz., kolektywista mos., kolektywistka ż., kolektyw mrz., kolektywizacja ż., kolektywizowanie n.

 przym. kolektywny, kolektywizacyjny

 przysł. kolektywnie

 czas. kolektywizować

Wiktionary


kolektywizacja

pro­ces za­stę­po­wa­nia włas­no­ści in­dy­wi­du­al­nej (zwła­szcza ziemi i środ­ków pro­duk­cji rol­nej) róż­ny­mi for­ma­mi włas­no­ści zbio­ro­wej (pań­stwo­wej, spół­dziel­czej, itp.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­da­wa­nie cze­muś formy ko­lek­tyw­nej;

Wiktionary

Ko­lek­ty­wi­za­cja – na­da­wa­nie formy zbio­ro­wej, czyli "ko­lek­tyw­nej", na przy­kład przeksz­tał­ca­nie in­dy­wi­du­al­nych go­spo­darstw rol­nych w spół­dziel­nie rol­ni­cze (zob. RSP, Koł­choz), warsz­ta­tów rze­mieśl­ni­czych w spół­dziel­nie pro­duk­cyj­ne itp.

Ko­lek­ty­wi­za­cja rol­nict­wa to przy­mu­so­we wstę­po­wa­nie rol­ni­ków do spół­dziel­ni, po­łą­czo­ne z pro­ce­sem łą­cze­nia grun­tów rol­nych we wspól­no­ty spół­dziel­cze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kolektyw m., kolektywność ż., kolektywizowanie n., kolektywizm m., kolektywista m., kolektywistka ż.

 czas. kolektywizować ndk., skolektywizować dk.

 przym. kolektywny, kolektywistyczny, kolektywizacyjny

 przysł. kolektywnie

Wiktionary


kolektywizacyjny

→ ko­lek­ty­wi­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lek­ty­wi­za­cją, do­ty­czą­cy ko­lek­ty­wi­za­cji

Wiktionary

Patrz:

kolektywizacja

Powiązane:

 rzecz. kolektywizacja ż., kolektyw m., kolektywność ż., kolektywizowanie n., kolektywizm m., kolektywista m., kolektywistka ż.

 czas. kolektywizować ndk., skolektywizować dk.

 przym. kolektywny, kolektywistyczny

 przysł. kolektywnie

Wiktionary


kolektywizm

1. w eko­no­mii: sy­stem za­rzą­dza­nia go­spo­dar­ką, opie­ra­ją­cy się na uspo­łecz­nio­nych, wspól­nych środ­kach pro­duk­cji;
2. w so­cjo­lo­gii: sta­no­wi­sko opie­ra­ją­ce się na kry­te­riach ho­li­stycz­nych, prze­ciw­sta­wia­ją­ce się in­dy­wi­du­a­liz­mo­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. prze­ciw­sta­wia­ny in­dy­wi­du­a­liz­mo­wi po­gląd ak­cen­tu­ją­cy rolę wspól­not, grup i zbio­ro­wo­ści;

Wiktionary

Ko­lek­ty­wizm – po­gląd trak­tu­ją­cy wspól­no­ty, grupy i zbio­ro­wo­ści jako ele­men­tar­ne

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kolektyw m., kolektywizacja ż., kolektywizowanie n.

 przym. kolektywistyczny, kolektywny, kolektywizacyjny

 przysł. kolektywnie

 czas. kolektywizować

Wiktionary


kolektywizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­lek­ty­wi­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolektywizacja ż., kolektyw m., kolektywność ż., kolektywizm m., kolektywista m., kolektywistka ż.

 czas. kolektywizować ndk., skolektywizować dk.

 przym. kolektywny, kolektywistyczny, kolektywizacyjny

 przysł. kolektywnie

Wiktionary


kolektywizować

za­stę­po­wać włas­ność in­dy­wi­du­al­ną (zwła­szcza ziemi i środ­ków pro­duk­cji rol­nej) róż­ny­mi for­ma­mi włas­no­ści zbio­ro­wej, np. pań­stwo­wą, spół­dziel­czą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­lek­ty­wi­zo­wać)

 (1.1) polit. lik­wi­do­wać in­dy­wi­du­al­ną włas­ność środ­ków pro­duk­cji (głów­nie go­spo­darstw rol­nych) i przeksz­tał­cać ją we włas­ność wspól­ną, za­rzą­dza­ną przez spół­dziel­nie lub przed­się­bior­stwa pań­stwo­we

 (1.2) polit. roln. or­ga­ni­zo­wać rol­ni­cze spół­dziel­nie pro­duk­cyj­ne; prze­pro­wa­dzać pro­ces ko­lek­ty­wi­za­cji rol­nict­wa

 (1.3) two­rzyć formy życia zbio­ro­we­go (ko­lek­tyw­ne­go), uspo­łecz­niać; pod­po­rząd­ko­wy­wać życie jed­nost­ki spo­łe­czeń­stwu zgod­nie z za­ło­że­nia­mi ide­o­lo­gicz­ny­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ko­lek­ty­wi­zo­wać się (dk. sko­lek­ty­wi­zo­wać się)

 (2.1) roln. o rol­nict­wie: ule­gać pro­ce­so­wi ko­lek­ty­wi­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciał­bym spy­tać sza­now­nych se­na­to­rów z PSL, czy chło­pi, któ­rzy byli roz­ku­ła­cza­ni, ko­lek­ty­wi­zo­wa­ni, któ­rzy sie­dzie­li w wię­zie­niach [...], to kom­ba­tan­ci, czy nie.

 (1.1) Cho­dzi­ło nam na przy­kład o to, żeby nie ko­lek­ty­wi­zo­wać włas­no­ści rol­nej, by sza­no­wać włas­ność pry­wat­ną.

 (1.2) Mimo wie­lo­krot­nych za­pew­nień ze stro­ny dzia­ła­czy PPR, że nie chcą ko­lek­ty­wi­zo­wać rol­nict­wa, obawa przed nią była w ko­lej­nych la­tach sta­łym ele­men­tem chłop­skiej co­dzien­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolektyw mrz., kolektywizacja ż., kolektywizm mrz., kolektywista mos., kolektywistka ż., kolektywizowanie n.

 czas. skolektywizować dk., kolektywizować się ndk.

 przym. kolektywny, kolektywistyczny, kolektywizacyjny

 przysł. kolektywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) uspołeczniać

Wiktionary


kolektywnie

przy­słó­wek

 (1.1) zbio­ro­wo, ze­spo­ło­wo, wspól­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛkˈtɨvʲɲɛ, AS: kolektyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolektyw m., kolektywność ż., kolektywizacja ż., kolektywizowanie n., kolektywizm m., kolektywista m., kolektywistka ż.

 czas. kolektywizować ndk., skolektywizować dk.

 przym. kolektywny, kolektywistyczny, kolektywizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiorowo, zespołowo, wspólnie

Wiktionary


kolektywność

1. ze­spo­ło­wy cha­rak­ter cze­goś;
2. jed­ność, wspól­no­ta, in­te­gra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­lek­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są ko­lek­tyw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolektyw m., kolektywizacja ż., kolektywizowanie n.

 przym. kolektywny, kolektywizacyjny

 przysł. kolektywnie

Wiktionary


kolektywny

książ­ko­wo: od­no­szą­cy się do ko­lek­ty­wu, opar­ty na zbio­ro­wej pracy, wspól­nym dzia­ła­niu; ze­spo­ło­wy, zbio­ro­wy, wspól­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zbio­ro­wy, ze­spo­ło­wy, wspól­ny; opar­ty na takim dzia­ła­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­jem­ni­cą in­te­li­gen­cji roju jest ko­lek­tyw­na sa­mo­or­ga­ni­za­cja.

 (1.1) …waż­nym za­gro­że­niem były bunty ple­mię­e­mion arab­skich, które za życia Mu­ham­ma­da zło­ży­ły mu przy­się­gę lo­jal­no­ści, a które po jego śmier­ci uz­na­ły się za zwol­nio­ne z za­war­tej z nim umowy i wy­ni­ka­ją­cych stąd zo­bo­wią­zań wobec Me­dy­ny. Arab­ska tra­dy­cja na­da­ła ple­mien­nym prze­ja­wom nie­po­słu­szeń­stwa ko­lek­tyw­ną nazwę „ridda”, czyli apo­staz­ja, odrzu­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛkˈtɨvnɨ, AS: kolektyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolektyw m., kolektywność ż., kolektywizacja ż., kolektywizowanie n., kolektywizm m., kolektywista m., kolektywistka ż.

 czas. kolektywizować ndk., skolektywizować dk.

 przym. kolektywistyczny, kolektywizacyjny

 przysł. kolektywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiorowy, zespołowy, wspólny

Wiktionary


kolemanit

mi­ne­rał z grupy bo­ra­nów


SJP.pl


kolemczyce

Ko­lem­czy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Do­ro­husk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "La­de­ni­ska, Mo­ści­ska, Ko­lem­czy­ce". We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 13 miesz­kań­ców i była najm­niej­szą co do licz­by lud­no­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


kolenchyma

tkan­ka ro­ślin­na wzmac­nia­ją­ca, zbu­do­wa­na z ży­wych i ela­stycz­nych ko­mó­rek o zgru­bia­łych i niez­drew­nia­łych ścian­kach, zwięk­sza­ją­ca wy­trzy­ma­łość me­cha­nicz­ną ro­śli­ny; kol­len­chy­ma, zwar­ci­ca


SJP.pl

Ko­len­chy­ma (zwar­ci­ca) – tkan­ka ro­ślin­na wzmac­nia­ją­ca zło­żo­na z ko­mó­rek ży­wych, ela­stycz­nych i wy­dłu­żo­nych, oto­czo­nych niez­drew­nia­łą ce­lu­lo­zo­wo-pek­ty­no­wą ścia­ną. Ko­mór­ki mogą za­wie­rać chlo­ro­pla­sty, cho­ciaż nie na­le­żą do tka­nek asy­mi­la­cyj­nych. W ścia­nie ko­mór­ko­wej wy­stę­pu­ją zwy­kle nie­rów­no­mier­ne zgru­bie­nia.

Wikipedia


kolenda

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ko­lę­da

Wiktionary

Ko­len­da ("Ko­lę­da") – pol­ski herb szla­chec­ki od­mia­na herbu Bełty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwy­czaj ten był bar­dzo po­ży­tecz­ny, póki go na­du­ży­cie nie ska­zi­ło. Ple­ban gdy miał przy­być do wsi z ko­len­dą, or­ga­ni­sta w przed­dzień uwia­da­miał miesz­kań­ców ob­cho­dząc wieś całą z dzwon­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolendnik m.

 czas. kolendować ndk.

Wiktionary


kolender

siew­na, po­spo­li­ta ro­śli­na jed­no­rocz­na, przy­pra­wo­wa i w mniej­szym stop­niu lecz­ni­cza, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych; ko­len­dra


SJP.pl


kolendowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Ko­len­do­wicz – pol­ski dzia­łacz i re­dak­tor węd­kar­ski
  • Ro­bert Ko­len­do­wicz – pol­ski pił­karz, tre­ner

Wikipedia


kolendra

1. siew­na, po­spo­li­ta ro­śli­na jed­no­rocz­na, przy­pra­wo­wa i w mniej­szym stop­niu lecz­ni­cza, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych; ko­len­der;
2. przy­pra­wa z su­szo­nych owo­ców ro­śli­ny o tej samej naz­wie; ko­len­der


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­rian­drum|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych, ma­ją­cych za­sto­so­wa­nie ku­li­nar­ne;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­rian­drum sa­ti­vum|L.|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny jed­no­rocz­nej z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;

 (1.3) bot. upraw­na ro­śli­na z ga­tun­ku ko­len­dry (1.2)

 (1.4) kulin. spoż. przy­pra­wa z su­szo­nych owo­ców lub liści ko­len­dry (1.3)

 (1.5) kulin. spoż. nać ko­len­dry (1.3)

Wiktionary

Ko­len­dra ("Co­rian­drum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia dwa lub trzy ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji, gdzie rosną w su­chych, tra­wia­stych mu­ra­wach. W sta­nie świe­żym mają nie­przy­jem­ny za­pach okre­śla­ny jako przy­po­mi­na­ją­cy woń wy­dzie­la­ną przez plusk­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) W po­tra­wach go­to­wa­nych roz­ma­i­te rze­czy są po­dob­ne z po­sta­ci do pie­przu: ro­dzyn­ki ko­rync­kie, ja­ło­wiec su­szo­ny, ko­len­dra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛ̃ndra, AS: kolẽndra

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolendrowy

Wiktionary


kolendrowy

przy­miot­nik od: ko­len­dra


SJP.pl


koleniokształtne

rząd ryb z pod­gro­ma­dy spo­do­u­stych


SJP.pl

Ko­le­nioksz­tałt­ne (Squ­a­li­for­mes) – rząd ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych (Chon­dricht­hy­es) z na­drzę­du Squ­a­lo­morp­hi.

Wikipedia


koleniowate

ro­dzi­na ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych


SJP.pl

Ko­le­nio­wa­te (Squ­a­li­dae) – ro­dzi­na ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z rzędu ko­le­nioksz­tałt­nych (Squ­a­li­for­mes), obej­mu­ją­ca ga­tun­ki głę­bo­ko­wod­ne i głę­bi­no­we.

Wikipedia


koleniowaty

o ce­chach ko­le­nio­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


koleopter

sa­mo­lot pio­no­we­go star­tu i lą­do­wa­nia, któ­re­go skrzy­dło ma kształt pier­ście­nia; co­le­op­ter; pier­ście­nio­płat


SJP.pl


koleopterolog

zo­o­log ba­da­ją­cy chrzą­szcze


SJP.pl

Ko­le­op­te­ro­log – na­u­ko­wiec, en­to­mo­log zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem chrzą­szczy ("In­sec­ta: Co­le­op­te­ra"). Żar­go­no­wo wśród en­to­mo­lo­gów na­zy­wa­ny bywa "chrzą­szcza­rzem". W szer­szym ro­zu­mie­niu to także osoba in­te­re­su­ją­ca się (ama­tor­sko, hob­by­stycz­nie) tą grupą owa­dów, choć nie pro­wa­dzą­ca sa­mo­dziel­nie badań na­u­ko­wych.

Wikipedia


koleopterologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o chrzą­szczach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o chrzą­szczach;

Wiktionary

Ko­le­op­te­ro­lo­gia (gr. "ko­le­op­te­ros" – 'chrząszcz', "lógos" – 'mowa, słowo') – dział en­to­mo­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem owa­dów z rzędu chrzą­szczy (In­sec­ta: Co­le­op­te­ra). Na­u­kow­cy zaj­mu­ją­cy się ba­da­nia­mi chrzą­szczy to ko­le­op­te­ro­lo­dzy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛɔptɛrɔˈlɔɟja, AS: koleopteroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleopterolog m.

 przym. koleopterologiczny

Wiktionary


koleoptyl

po­chew­ka li­ścio­wa ota­cza­ją­ca sto­żek wzro­stu i za­wiąz­ki pier­wszych liści w za­rod­ku traw i w kieł­ku­ją­cym pę­dzie


SJP.pl

Ko­le­op­tyl – w za­rod­kach traw po­chew­ka wyksz­tał­ca­ją­ca się jako po­chwia­sta część li­ście­nia. Funk­cją ko­le­op­ty­lu jest osła­nia­nie me­ry­ste­mu wierz­choł­ko­we­go pędu i za­wiąz­ków pier­wszych liści. Pod­czas kieł­ko­wa­nia ziar­nia­ka ko­le­op­tyl ro­śnie przez pe­wien czas wraz z za­rod­kiem, osią­ga szyd­la­sty kształt i dłu­gość kilku cen­ty­me­trów, a na­stęp­nie zo­sta­je ro­zer­wa­ny przez roz­wi­ja­ją­ce się ko­lej­ne li­ście.

Wikipedia


koleoryza

nie­wiel­ka po­chwa osła­nia­ją­ca ko­rzeń pier­wot­ny za­rod­ka traw


SJP.pl

Ko­le­o­ry­za – po­chwa osła­nia­ją­ca ko­rzeń pier­wot­ny za­rod­ka traw. Praw­do­po­dob­nie jest two­rem sta­no­wią­cym przy­sto­so­wa­nie do roz­wo­ju za­rod­ka w na­sie­niu okry­tym zwy­kle szcząt­ko­wą łu­pi­ną na­sien­ną i usy­tu­o­wa­nym na skra­ju na­sie­nia wy­peł­nio­ne­go poza tym biel­mem.

Wikipedia


kolepka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ko­ły­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kolepecka ż.

Wiktionary


kolera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. żółć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɛra, AS: kolera

Wiktionary


kolesiostwo

pot. wza­jem­ne po­pie­ra­nie się ludzi po­wią­za­nych ze sobą za­ży­ło­ścią, ja­ki­miś ukła­da­mi w celu osią­gnię­cia pew­nych ko­rzy­ści, naj­czę­ściej zdo­by­wa­nych w spo­sób nie­ucz­ci­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. po­pie­ra­nie ko­le­gów w wy­bo­rze na sta­no­wi­ska;

Wiktionary

Ko­le­sio­stwo – po­tocz­ne, pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie umoż­li­wia­nia otrzy­my­wa­nia sta­no­wisk i in­nych przy­wi­le­jów oso­bom, z któ­ry­mi łączą kogoś sto­sun­ki ko­le­żeń­skie, a sze­rzej: fa­wo­ry­zo­wa­nia osób po­zo­sta­ją­cych w re­la­cjach ko­le­żeń­skich lub to­wa­rzy­skich przy ob­sa­dza­niu sta­no­wisk, przyz­na­wa­niu kon­trak­tów albo in­nych ko­rzy­ści, z po­mi­nię­ciem kry­te­riów me­ry­to­rycz­nych, nie­kie­dy w za­mian za oso­bi­stą lo­jal­ność osoby fa­wo­ry­zo­wa­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­niek nie chciał po­pie­rać ko­le­sio­stwa, to go wy­klu­czy­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleś mos., kolo mos./mrz.

 przym. kolesiowski

Wiktionary


kolesiowaty

wy­ka­zu­ją­cy cechy ty­po­we dla ko­le­gi, kom­pa­na


SJP.pl


kolesiowski

→ koleś; ko­le­sio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pejor. do­ty­czą­cy ko­le­sio­stwa, zwią­za­ny z ko­le­sio­stwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleś mos., kolesiostwo n.

Wiktionary


kolesiowy

→ koleś; ko­le­siow­ski


SJP.pl


kolesiówa

ko­le­siów­ka; po­tocz­nie:
1. ko­le­żan­ka, kom­pan­ka;
2. bli­żej niez­na­na ko­bie­ta; go­śció­wa, babka, fa­cet­ka


SJP.pl


kolesiówka

ko­le­sió­wa; po­tocz­nie:
1. ko­le­żan­ka, kom­pan­ka;
2. bli­żej niez­na­na ko­bie­ta; go­śció­wa, babka, fa­cet­ka


SJP.pl


kolesowiec

w ZSRR i in­nych kra­jach so­cja­li­stycz­nych: przo­dow­nik pracy w rol­nict­wie


SJP.pl


kolesz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. zool. krab z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Li­bi­nia|ref=tak.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) daw. forma 2. os. lp. ter. od: kłuć

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ko­lesz, Ró­życz­ko prze­mi­ła…
Oj! płyną kro­ple krwi…
Lecz, choć się ręka skrwa­wi­ła,
Ej! w duszy ra­dość tkwi!…

Wiktionary


kolet

1. kurt­ka no­szo­na nieg­dyś przez żoł­nie­rzy w woj­sku pol­skim;
2. ostra koń­ców­ka u spodu osz­li­fo­wa­ne­go dia­men­tu lub in­ne­go ka­mie­nia szla­chet­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. kurt­ka żoł­nier­ska z sukna lub skóry ło­sio­wej

 (1.2) hist. ro­dzaj wy­wi­ja­ne­go koł­nie­rza w daw­nych stro­jach

Wiktionary

Kolet (fr. "col­let" – koł­nierz) – ro­dzaj skó­rza­ne­go ubio­ru woj­sko­we­go ze skóry ło­sio­wej, je­le­niej lub wo­ło­wej, w po­wszech­nym użyt­ku od czasu wojny trzy­dzie­sto­let­niej, w XVIII-XIX wieku za­stą­pio­ny ubio­rem su­kien­nym.

Był dłu­gim kaf­ta­nem lub pła­szczem z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi (lub bez), roz­sze­rza­nym w czę­ści dol­nej.

Wikipedia


koleta

1. kurt­ka no­szo­na nieg­dyś przez żoł­nie­rzy w woj­sku pol­skim;
2. ostra koń­ców­ka u spodu osz­li­fo­wa­ne­go dia­men­tu lub in­ne­go ka­mie­nia szla­chet­ne­go


SJP.pl

Ko­le­ta ( Co­le­ta, Co­let­te) – pier­wot­nie zdrob­nia­ła forma imie­nia Ni­ko­le­ta, pow­sta­łe­go od Ni­ko­li, żeń­skie­go od­po­wied­ni­ka Mi­ko­ła­ja. Ko­le­ta jest imie­niem zna­nym w Pol­sce, dzię­ki funk­cjo­nu­ją­ce­mu za­ko­no­wi żeń­skie­mu.

W Pol­sce imię rzad­kie. W dru­giej po­ło­wie XIX wieku nieco roz­po­wszech­nio­ne było na pół­wy­spie hel­skim.

Wikipedia


koletka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia św. Ko­le­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koleta ż., Nikoleta ż., koletanka ż.

:: fm. koletanin m.

 przym. koletański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koletanka

Wiktionary


koleus

ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych wy­stę­pu­ją­ca w Afry­ce i w Azji, upra­wia­na dla wie­lo­barw­nych liści; pa­czu­la; po­krzy­wa ame­ry­kań­ska


SJP.pl

Ko­le­us, po­chwiat­ka ("Co­le­us") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je ok. 300 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej Afry­ki, Azji, Au­stra­lii i Oce­a­nii.

Do ro­dza­ju na­le­ży sze­reg ro­ślin użyt­ko­wych. Po­pu­lar­ną ro­śli­ną ozdob­ną, w stre­fach umiar­ko­wa­nych upra­wia­ną jako do­nicz­ko­wa, jest ko­le­us Blu­me­go "C.

Wikipedia


koleń

ga­tu­nek re­ki­na, jego mięso jest ja­dal­ne


SJP.pl


koleś

ko­leż­ka, ziom, zio­mal, zio­mek, zio­muś; po­tocz­nie:
1. ko­le­ga, kom­pan;
2. osoba bli­żej niez­na­na; gość, kolo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. od: ko­le­ga

 (1.2) pot. męż­czyz­na, bli­żej nie­o­kre­ślo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek, twoi ko­le­sie znów na­bru­dzi­li w przed­po­ko­ju.

 (1.2) Zo­bacz, jaki śmiesz­ny koleś idzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlɛɕ, AS: koleś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolega mos., koleżanka ż., kolo mos./mrz., kolesiostwo n., koleżeństwo n.

:: fż. kolesiówa ż.

 czas. kolesiować się ndk.

 przym. kolesiowski, koleżeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) facet

Wiktionary


koleśnica

część przed­nia kon­ne­go pługa ko­le­śne­go, dwu­ko­ło­wy wózek re­gu­lu­ją­cy głę­bo­kość orki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pług umie­szczo­ny na dwóch ko­łach

Wiktionary

Ko­le­śni­ca (inna nazwy; ko­le­śnie, przo­dek pługa) – dwu­ko­ło­wy wózek z ka­błą­kiem z po­przecz­ką o re­gu­lo­wa­nej wy­so­ko­ści wy­po­sa­żo­ną w sio­deł­ko na któ­rym wspie­ra się grzą­dziel pługa, radła, wy­o­ry­wa­cza bu­ra­ków, i in­nych tego typu na­rzę­dzi. Ko­le­śni­ca wy­po­sa­żo­na też jest w za­cze­py łań­cu­cho­we cią­gną­ce na­rzę­dzie oraz krót­ki dy­szel z ha­kiem do za­cze­pie­nia uprzę­ży konia cią­gną­ce­go pług.

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. koleśno

 rzecz. koleśność ż.

Wiktionary


koleśnik

naz­wi­sko


SJP.pl

Ko­le­śnik – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Biały Bór.

W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do woj. ko­sza­liń­skie­go.

Wikipedia


koleśno

przy­słó­wek

 (1.1) daw. (np. jadąc do­kądś) po­ja­zdem ko­ło­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I je­cha­ła szlach­ta szum­nie, konno i ko­le­śno, z pocz­ta­mi sług, z kre­den­sa­mi, z wo­za­mi i ob­fi­to­ścią na nich wygód wszel­kich, a ob­cią­żo­na tak bro­nią, iż nie­je­den za trzech wsze­la­kie­go dźwi­gał oręża [...]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołowy mos., koleśnica ż., koleśnik m., koleśność ż., koło n.

 czas. kołować ndk.

 przym. koleśny, kołowy

 przyim. koło

Wiktionary


koleśność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­sia­da­nie kół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­le­śność u płu­gów oka­za­ła się nie­po­trzeb­ną i ob­cią­ża­ją­cą sprzę­żaj, mojem więc zda­niem ta sta­now­czo usu­nię­ta być winna [...]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleśnica ż., koleśnik m., koło m.

 czas. kołować ndk.

 przym. koleśny, kołowy

 przysł. koleśno

Wiktionary


koleśny

1. prze­sta­rza­łe: do­ty­czą­cy po­ja­zdu po­ru­sza­ją­ce­go się na ko­łach; ko­ło­wy;
2. pług ko­le­śny - pług konny skła­da­ją­cy się z wła­ści­we­go pługa i z ko­le­śni­cy, dwu­ko­ło­we­go wózka re­gu­lu­ją­ce­go głę­bo­kość orki


SJP.pl


koleżaneczka

zdrob­nie­nie od: ko­le­żan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ko­le­żan­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛʒãˈnɛt͡ʃka, AS: koležãnečka

Wiktionary


koleżanka

to­wa­rzysz­ka w szko­le lub w pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to­wa­rzysz­ka nauki lub za­ba­wy

 (1.2) to­wa­rzysz­ka pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ade­laj­da to imię mojej naj­lep­szej ko­le­żan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛˈʒãnka, AS: koležãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleś m., koleżeństwo n., kolegowanie n.

:: fm. kolega m.

 czas. kolegować się, kolegować

 przym. koleżeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) znajoma, kumpelka, kumpela, reg. śl. kamaradka

Wiktionary


koleżankować

ina­czej ko­le­go­wać się z drugą osobą


SJP.pl


koleżeński

do­ty­czą­cy ko­le­gi; przy­ja­ciel­ski, życz­li­wy, uczyn­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­ja­ciel­ski, życz­li­wy i uczyn­ny

 (1.2) do­ty­czą­cy ko­le­gi, ko­le­żan­ki lub ko­le­żeń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ra­łem się być nieco pro­tek­cjo­nal­ny, ale rów­no­cze­śnie niez­mier­nie ko­le­żeń­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɛˈʒɛ̃j̃sʲci, AS: koležẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolega m., koleżanka ż., koleżeństwo n., koleżeńskość ż., koleś mos., koleżka m.

 przysł. koleżeńsko, po koleżeńsku

 czas. kolegować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oddany, serdeczny

Wiktionary


koleżeńsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ko­le­żeń­ski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koleżeński

 rzecz. koleżka mos., koleżeństwo n., koleżeńskość ż.

Wiktionary


koleżeńskość

→ ko­le­żeń­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­le­żeń­skie; cecha tych, któ­rzy są ko­le­żeń­scy

Wiktionary

Patrz:

koleżeński

Przykłady

 (1.1) U mnie w pracy jest duża ko­le­żeń­skość mię­dzy wszyst­ki­mi pra­cow­ni­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koleżeński

 przysł. koleżeńsko

 rzecz. koleżeństwo n.

Wiktionary


koleżeństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­jaz­ne za­cho­wa­nie i sym­pa­tia oka­zy­wa­ne ko­le­gom i ko­le­żan­kom

 (1.2) ogół ko­le­gów i ko­le­ża­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) łą­czy­ła ich przy­jaźń nie­ro­zer­wa­na i ko­le­żeń­stwo, jed­nak­że roz­ter­ki po­mię­dzy nimi nie usta­wa­ły: jeden wszyst­ko chciał tur­czyć, a drugi ko­za­czyć (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koleżka m., koleś mos., kolega m., koleżanka ż., koleżeńskość

 czas. kolegować się, kolegować

 przym. koleżeński

 przysł. koleżeńsko, po koleżeńsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjaźń, drużba, komitywa; pot. kumplostwo, sztama

Wiktionary


koleżka

koleś, ziom, zio­mal, zio­mek, zio­muś; po­tocz­nie:
1. ko­le­ga, kom­pan;
2. osoba bli­żej niez­na­na; gość, kolo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ko­le­ga, zwła­szcza bli­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­leż­ka mój, nie­ja­ki Sku­bliń­ski Aloj­zy, po­sia­da na Mar­szał­kow­skiej ulicy miesz­ka­nie, trzy po­ko­je z kuch­nią i ła­zien­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolega m., koleżanka ż., koleżeństwo n.

 czas. kolegować się ndk., zakolegować się dk.

 przym. koleżeński

 przysł. koleżeńsko

Wiktionary


koleżko

koleś, ziom, zio­mal, zio­mek, zio­muś; po­tocz­nie:
1. ko­le­ga, kom­pan;
2. osoba bli­żej niez­na­na; gość, kolo


SJP.pl


kolia

na­szyj­nik ko­bie­ty, ozdo­bio­ny dro­gi­mi klej­no­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­szyj­nik ze szla­chet­nych ka­mie­ni lub ich imi­ta­cji uło­żo­nych w bo­ga­tą, de­ko­ra­cyj­ną kom­po­zy­cję

 (1.2) techn. dwu­czę­ścio­wy, me­ta­lo­wy pier­ścień mo­cu­ją­cy ele­men­ty kon­struk­cji, wią­żą­cy rury itp.

Wiktionary

Kolia – miej­sco­wość w Wal­lis i Fu­tu­nie (zbio­ro­wość za­mor­ska Fran­cji), po­ło­żo­na na wy­spie Fu­tu­na, w okrę­gu Alo. We­dług spisu po­wszech­ne­go z 2018 roku, li­czy­ła 254 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔlʲja, AS: kolʹi ̯a

Wiktionary


koliba

miej­sce schro­nie­nia w gó­rach, zwła­szcza sza­łas pa­ster­ski; ko­le­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. gw-pl|Bu­ko­wi­na, Za­ko­pa­ne. sza­łas sta­no­wią­cy schro­nie­nie w gó­rach

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. szopa przez­na­czo­na dla cho­rych owiec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­li­ba, ko­le­ba, ko­ly­ba – miej­sce schro­nie­nia w gó­rach
  • Willa „Ko­li­ba”
  • Ko­li­ba Stu­denc­ka Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej
  • Karcz­ma re­gio­nal­na Ko­li­ba w So­po­cie{{Cytuj stro­nę|url=https://www.ko­li­ba.pl/|tytuł=
  • ko­le­ba (tran­sport) – wa­go­nik-wy­wrot­ka uży­wa­ny w gór­nict­wie, bu­dow­nict­wie itp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już księ­życ na niebo wy­cho­dzi, • Za­pło­ną do­o­ko­ła ogni­ska, • I wkrót­ce po­pły­nie z ha­wiar­skiej ko­li­by • Me­lo­dia nam wszyst­kim tak bli­ska

Wiktionary


koliber

najm­niej­szy ptak na świe­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. barw­nie upie­rzo­ny i ży­wią­cy się nek­ta­rem najm­niej­szy z pta­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ptak z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych (Tro­chi­li­dae)
  • ptak z po­dro­dzi­ny ko­li­brów (Tro­chi­li­nae)
  • KoLiber – pol­skie sto­wa­rzy­sze­nie kon­ser­wa­tyw­no-li­be­ral­ne
  • Ko­li­ber – pol­ska seria wy­daw­ni­cza
  • Ko­li­ber – pro­du­ko­wa­ny w Pol­sce ra­dio­od­bior­nik
  • Ko­li­ber – bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski film kry­mi­nal­ny z ga­tun­ku dra­mat z 2013 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Patrz, jakie pię­kne, róż­no­barw­ne pa­pu­gi, zło­to­pió­re ko­li­bry, prze­cu­dow­ne kwia­ty i wspa­nia­ła ro­ślin­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlʲibɛr, AS: kolʹiber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koliberek m.

Wiktionary


koliberek

zdrob­nie­nie od: ko­li­ber


SJP.pl


kolibki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Gdyni;

Wiktionary

Ko­lib­ki (kaszb. " Kòlibczi", niem. "Ko­lieb­ken") – osied­le w Gdyni, w dziel­ni­cy Or­ło­wo po­ło­żo­ne nad po­to­kiem Ko­lib­kow­skim. Ob­szar osied­la obej­mu­je po­łud­nio­wą część dziel­ni­cy Or­ło­wo i znaj­du­je się bez­poś­red­nio nad Mo­rzem Bał­tyc­kim gra­ni­cząc od po­łud­nia z So­po­tem (gra­ni­ca na rzece Swe­li­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wrze­śniu 1939 r. na po­zy­cjach pod Ko­lib­ka­mi 2 Mor­ski Pułk Strzel­ców pro­wa­dził cięż­kie walki obron­ne Gdyni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolibkowski

Wiktionary


kolibr

daw­niej: ko­li­ber


SJP.pl


kolibrowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu krót­ko­no­gich


SJP.pl

Ko­li­bro­wa­te (Tro­chi­li­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu krót­ko­no­gich (Apo­di­for­mes), a we­dług tak­so­no­mii Si­ble­ya-Ahl­qu­i­sta two­rzą­ca osob­ny rząd Tro­chi­li­for­mes. Obej­mu­je ga­tun­ki lą­do­we, za­miesz­ku­ją­ce Ame­ry­kę, głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.

Wikipedia


kolibrowaty

o ce­chach ko­li­bro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kolibło

ko­li­bło egip­skie - drze­wo ros­ną­ce w Afry­ce i Azji Za­chod­niej, o róż­no­rod­nych za­sto­so­wa­niach


SJP.pl

Ko­li­bło ("Ba­la­ni­tes" De­li­le) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­ro­li­sto­wa­tych ("Zy­gop­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je 9 ga­tun­ków. Wszyst­kie rosną w Afry­ce (za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je nie­mal cały jej ob­szar bez Tu­nez­ji i Afry­ki Po­łud­nio­wej), dwa ga­tun­ki rosną poza tym także w Azji po­łud­nio­wo-za­chod­niej oraz w In­diach i Mjan­mie.

Wikipedia


kolibłowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych z kladu dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych; Ba­la­ni­ta­ce­ae


SJP.pl


kolibłowaty

o ce­chach ko­li­bło­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kolidar

la­se­ro­wy przy­rząd do po­mia­ru od­le­gło­ści; co­li­dar; dal­mierz la­se­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) przest. dal­mierz la­se­ro­wy

Wiktionary

Ko­li­dar – dal­mierz la­se­ro­wy, któ­re­go źró­dłem pro­mie­nio­wa­nia jest laser im­pul­so­wy. Służy głów­nie do wy­kry­wa­nia i lo­ka­li­za­cji obiek­tów znaj­du­ją­cych się w prze­strze­ni kos­micz­nej lub po­mia­rów od­le­gło­ści mię­dzy dwoma stat­ka­mi kos­micz­ny­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈlʲidar, AS: kolʹidar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) colidar

Wiktionary


kolidowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­li­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kolidować ndk.

Wiktionary


kolidować

1. być w sprzecz­no­ści z czymś, nie zga­dzać się z czymś;
2. przesz­ka­dzać w zro­bie­niu cze­goś, być przesz­ko­dą


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) być w sprzecz­no­ści, wy­klu­czać się, stać w kon­flik­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlʲiˈdɔvat͡ɕ, AS: kolʹidovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolizja ż., kolidowanie n.

Wiktionary


koligacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ko­li­ga­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. koligacić

Wiktionary


koligacić

książ­ko­wo: łą­czyć w związ­ki ro­dzin­ne (po­kre­wień­stwo lub po­wi­no­wact­wo) po­przez mał­żeń­stwo


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. sko­li­ga­cić)

 (1.1) spo­wi­no­wa­cać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlʲiˈɡat͡ɕit͡ɕ, AS: kolʹigaćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koligacenie n., koligacja, koligat

Wiktionary


koligacja

1. książ­ko­wo: zwią­zek ro­dzin­ny opar­ty na po­kre­wień­stwie lub po­wi­no­wact­wie; pa­ran­te­la;
2. prze­no­śnie: bycie po­dob­nym do kogoś lub cze­goś pod ja­kimś wzglę­dem, po­zo­sta­wia­nie w bli­skim związ­ku z kimś lub z czymś; po­kre­wień­stwo, fi­lia­cja, po­bra­tym­stwo, bli­skość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­kre­wień­stwo, po­wi­no­wact­wo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­la­cja ro­dzin­na
  • ko­li­ga­cja pro­ce­so­rów
  • po­wi­no­wact­wo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlʲiˈɡat͡sʲja, AS: kolʹigacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koligat m.

 czas. koligacić ndk., skoligacić dk.

 przym. koligacyjny

Wiktionary


koligacyjny

→ ko­li­ga­cja


SJP.pl

Patrz:

koligacja

koligat

daw­niej:
1. osoba bę­dą­ca w sto­sun­ku ro­dzin­nym z krew­ny­mi współ­mał­żon­ka, ale nie­po­wią­za­na z nimi wię­za­mi krwi; po­wi­no­wa­ty;
2. czło­wiek, któ­re­go łączą z kimś związ­ki po­kre­wień­stwa, który na­le­ży z kimś do jed­nej ro­dzi­ny; krew­niak, krew­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. męż­czyz­na żo­na­ty z czy­jąś krew­ną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlʲiɡat, AS: kolʹigat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koligacja ż., skoligacenie n.

:: fż. koligatka ż.

 czas. koligacić, skoligacić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powinowaty

Wiktionary


koligatka

→ ko­li­gat


SJP.pl

Patrz:

koligat

koligować

daw­niej: być z kimś spo­krew­nio­nym, spo­wi­no­wa­co­nym


SJP.pl


kolimacja

sku­pia­nie świa­tła w wąską wiąz­kę rów­no­le­głych pro­mie­ni


SJP.pl

Zo­bacz też: Ko­li­ma­cja (ge­o­dez­ja).

Ko­li­ma­cja – przet­wa­rza­nie ro­zbież­nych wią­zek pro­mie­nio­wa­nia na wiąz­ki rów­no­le­głe, w celu uzy­ska­nia świa­tła sko­li­mo­wa­ne­go. W op­ty­ce ko­li­ma­cji do­ko­nu­je się za po­mo­cą spe­cjal­ne­go przy­rzą­du op­tycz­ne­go, zwa­ne­go ko­li­ma­to­rem. Ko­li­ma­tor sta­no­wi zwy­kle część skła­do­wą in­ne­go przy­rzą­du op­tycz­ne­go (np. spek­tro­gra­fu lub spek­tro­me­tru). Skła­da się z dwóch za­sad­ni­czych czę­ści:

Wikipedia


kolimacyjny

do­ty­czą­cy ko­li­ma­cji


SJP.pl


kolimator

przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy do otrzy­my­wa­nia rów­no­le­głych wią­zek pro­mie­ni świetl­nych, sto­so­wa­ny np. w spek­tro­gra­fie, spek­tro­me­trze


SJP.pl

Ko­li­ma­tor – przy­rząd przet­wa­rza­ją­cy pa­da­ją­ce świa­tło lub stru­mień czą­stek w rów­no­le­głą wiąz­kę (sko­li­mo­wa­ną) lub w wiąz­kę o okre­ślo­nej zbież­no­ści. Pa­da­ją­cy stru­mień może być ro­zbież­ny, zbież­ny bądź może nie mieć usta­lo­nej zbież­no­ści. Ko­li­ma­tor jest zwy­kle czę­ścią skła­do­wą więk­szych przy­rzą­dów.

Wikipedia


kolimatorowy

→ ko­li­ma­tor


SJP.pl

Patrz:

kolimator

kolimować

usta­wiać urzą­dze­nie (np. te­le­skop, lor­net­kę), aby od­po­wied­nio przet­wa­rza­ło wiąz­kę świa­tła w wiąz­kę rów­no­le­głą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­li­mo­wać)

 (1.1) fiz. czy­nić wiąz­kę świa­tła rów­no­le­głą lub usta­wiać urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce ją tak, by two­rzy­ło wiąz­kę rów­no­le­głą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spe­cjal­ne szcze­li­ny 8 i 9 ogra­ni­cza­ją i ko­li­mu­ją wiąz­kę pa­da­ją­cą i ugię­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolimacja ż.

 czas. rozkolimować dk., rozkolimowywać ndk., skolimować dk.

Wiktionary


kolin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kolin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Kolin – gro­ma­da w po­wie­cie py­rzyc­kim
  • Kolin – dawna gmina
  • Kolin – sta­cja ko­le­jo­wa w Ko­li­nie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Kolín – mia­sto w Cze­chach

Wikipedia


kolineacja

Ko­li­ne­a­cja – wza­jem­nie jed­noz­nacz­ne przeksz­tał­ce­nie ge­o­me­trycz­ne prze­strze­ni ge­o­me­trycz­nej, np. eu­kli­de­so­wej, afi­nicz­nej, li­nio­wej, rzu­to­wej (skoń­czo­ne­go wy­mia­ru), na sie­bie odw­zo­ro­wu­ją­ce pro­ste w pro­ste, tj. za­cho­wu­ją­ce współ­li­nio­wość punk­tów.

Przy­kła­da­mi w ge­o­me­trii eu­kli­de­so­wej są:

Wikipedia


kolineacyjny

→ ko­li­ne­a­cja


SJP.pl

Patrz:

kolineacja

kolinearność

w ma­te­ma­ty­ce: upo­rząd­ko­wa­nie we­dług tej samej pro­stej; współ­li­nio­wość


SJP.pl


kolinearny

współ­li­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. współ­li­nio­wy.

Wiktionary


kolisko

1. zgru­bie­nie od: koło;
2. coś ota­cza­ją­ce­go do­o­ko­ła; krąg, okrąg


SJP.pl


kolisty

ma­ją­cy kształt koła, przy­po­mi­na­ją­cy koło; okrą­gły, pół­krą­gły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt koła lub zbli­żo­ny do koła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Doron do­strzegł wy­ta­tu­o­wa­ną na po­licz­ku mło­dzień­ca głowę so­ko­ła ob­wie­dzio­ną ko­li­stą linią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolarz mos.

 czas. kołowacieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołowy

Wiktionary


koliszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wy­stą­pie­nie ru­skie­go chłop­stwa pań­szczyź­nia­ne­go na Ukra­i­nie Pra­wo­brzeż­nej w 1768;

Wiktionary

Ko­li­szczyz­na lub ko­liw­szczyz­na (ukr. Коліївщина) – pow­sta­nie chłop­skie pod przy­wództ­wem Mak­sy­ma Że­leź­nia­ka i Iwana Gonty skie­ro­wa­ne głów­nie prze­ciw szlach­cie pol­skiej oraz lud­no­ści ży­dow­skiej i du­cho­wień­stwu. Trwa­ło od czerw­ca do lipca 1768 na Ukra­i­nie Pra­wo­brzeż­nej i prze­ja­wia­ło się ma­so­wy­mi mor­der­stwa­mi Po­la­ków, Żydów i du­cho­wień­stwa rzym­sko­ka­to­lic­kie­go i unic­kie­go, z któ­rych to po­gro­mów naj­więk­sze roz­mia­ry osią­gnę­ła rzeź hu­mań­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za inne źró­dło ko­li­szczyz­ny wska­zy­wa­no dzia­łal­ność Cerk­wi pra­wo­sław­nej, która pod­sy­ca­ła nie­na­wiść do szlach­ty pol­skiej i Żydów u lud­no­ści pra­wo­sław­nej za­miesz­ku­ją­cej Nadd­nie­prze.

Wiktionary


koliszek

owad z rzędu plusk­wia­ków rów­nos­krzy­dłych, szkod­nik drzew owo­co­wych i wa­rzyw


SJP.pl


koliszewo

Ko­li­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie So­cho­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


koliszki

na­dro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków; mio­dów­ki, psyl­le


SJP.pl


koliwszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. zob. ko­li­szczyz­na.

Wiktionary


kolizja

1. zbieg niez­god­nych lub sprzecz­nych ze sobą oko­licz­no­ści, in­te­re­sów, zasad, prze­pi­sów itp.; sprzecz­ność;
2. zde­rze­nie się po­ja­zdów bę­dą­cych w ruchu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­pa­dek sa­mo­cho­do­wy; zde­rze­nie, stłucz­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­liz­ja dro­go­wa
  • ko­liz­ja ustaw
  • ko­liz­ja (kryp­to­gra­fia)
  • ko­liz­ja pa­kie­tów w sieci
  • ko­liz­ja ga­lak­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­row­ca ma­lu­cha po­waż­nie ucier­piał w ko­liz­ji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlʲizʲja, AS: kolʹizʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kolidować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zderzenie, stłuczka, wypadek, kraksa

Wiktionary


kolizyjnoprawny

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ko­liz­ja praw­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlʲizɨjnɔˈpravnɨ, AS: kolʹizyi ̯nopravny

Wiktionary


kolizyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­li­zyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolizyjny

 przysł. kolizyjnie

Wiktionary


kolizyjny

przy­miot­nik od: ko­liz­ja


SJP.pl


koliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­liń­ski – pol­ski che­mik
  • Gu­staw Ko­liń­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny, tłu­macz
  • Mie­czy­sław Ko­liń­ski – mu­zy­ko­log i kom­po­zy­tor pol­skie­go po­cho­dze­nia

Wikipedia


koliściakowate

o ce­chach ko­li­ścia­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


koliściakowaty

o ce­chach ko­li­ścia­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


kolka

1. drob­na ryba, po­spo­li­ty szkod­nik na­ryb­ku; cier­nik; kat
2. ostry ból w jamie brzusz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. silne, na­pa­do­we bóle w jamie brzusz­nej

 (1.2) med. kłu­cie w boku

 (1.3) bot. kłu­ją­cy wy­ro­stek ro­ślin­ny

 (1.4) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ga­ste­ro­ste­us acu­le­a­tus|Lin­na­e­us|ref=tak., drob­na ryba z ro­dzi­ny cier­ni­ko­wa­tych

 (1.5) slang. młodz. coca-cola

Wiktionary

Kolka – napad ostrych bólów spo­wo­do­wa­ny prze­rzy­na­niem się ka­mie­nia przez wąski prze­wód lub moc­nym skur­czem mię­śniów­ki jelit w za­tru­ciach lub ostrych za­ka­że­niach po­kar­mo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ber­beć do­stał kolki i za­bra­ło go po­go­to­wie.

 (1.5) Kops­nij kolki, pić mi się chce.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolkowy

 rzecz. kolec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) cierń

 (1.4) ciernik, czart, kat

Wiktionary


kolkata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w del­cie Gan­ge­su w pół­noc­no-wschod­nich In­diach, sto­li­ca stanu Ben­gal Za­chod­ni;

Wiktionary

Kol­ka­ta lub Kal­ku­ta (hindi कोलकाता, trl. "Kolkātā", trb. "Kol­ka­ta"; ben­ga­li: কলকাতা, trl. "Kolkatā", trb. "Kol­ka­ta" Kol­ka­ta; do 2001 r. hindi कलकत्ता, trl. "Kalkattā", trb. "Kal­kat­ta"; ang. Cal­cut­ta) – mia­sto w In­diach, w del­cie Gan­ge­su, sto­li­ca stanu Ben­gal Za­chod­ni, trze­cia aglo­me­ra­cja w kraju li­czą­ca około 15 mi­lio­nów miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kol­ka­ta po­ło­żo­na jest w del­cie Gan­ge­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalkuta ż.

 przym. kalkucki, podkalkucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kalkuta

Wiktionary


kolki

suche igli­wie


SJP.pl

Kolki – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Gan­da­ki w dy­stryk­cie Lam­jung. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 401 go­spo­darstw do­mo­wych i 2165 miesz­kań­ców (1131 ko­biet i 1034 męż­czyzn).

Wikipedia


kolkotar

tle­nek że­la­za otrzy­my­wa­ny przy wy­ro­bie kwasu siar­ko­we­go, uży­wa­ny jako czer­wo­na farba ma­lar­ska


SJP.pl


kolkowy

przy­miot­nik od: kolka (w zna­cze­niu: ostry ból w jamie brzusz­nej), np. ból kol­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kolki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolka ż.

Wiktionary


kolkwicja

ro­śli­na z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych


SJP.pl


kollagen

[czy­taj: ko­la­gen] ko­la­gen;
1. biał­ko pro­ste bę­dą­ce głów­nym skład­ni­kiem tkan­ki łącz­nej, od­gry­wa­ją­ce ważną rolę w bu­do­wie ciał krę­gow­ców, wy­stę­pu­ją­ce m.in. w sub­stan­cji mię­dzy­ko­mór­ko­wej tkan­ki kost­nej i chrzęst­nej;
2. sub­stan­cja pro­te­i­no­wa do pro­duk­cji kos­me­ty­ków i że­la­ty­ny


SJP.pl


kollaps

gwał­tow­ny spa­dek ci­śnie­nia krwi; ko­laps; za­paść


SJP.pl

Kol­laps – de­biu­tanc­ki album stu­dyj­ny ze­spo­łu Einstürzende Ne­u­ba­u­ten, wy­da­ny 5 paź­dzier­ni­ka 1981 roku na­kła­dem wyt­wór­ni ZickZack.

Wikipedia


kollenchyma

[czy­taj: ko­len­chy­ma] tkan­ka ro­ślin­na wzmac­nia­ją­ca, zbu­do­wa­na z ży­wych i ela­stycz­nych ko­mó­rek o zgru­bia­łych i niez­drew­nia­łych ścian­kach, zwięk­sza­ją­ca wy­trzy­ma­łość me­cha­nicz­ną ro­śli­ny; ko­len­chy­ma, zwar­ci­ca


SJP.pl


kollomia

ro­śli­na z ro­dzi­ny flok­sów, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl

Kol­lo­mia ("Col­lo­mia" Nutt.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych ("Po­le­mo­nia­ce­ae"). Obej­mu­je 15 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, głów­nie w za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej (w Ka­li­for­nii 8 ga­tun­ków) oraz w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (kilka ga­tun­ków w Chile).

Wikipedia


kolmarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Col­ma­rem, do­ty­czą­cy Col­ma­ru (daw. Kol­ma­ru)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Colmar mrz.

Wiktionary


kolmatacja

1. na­tu­ral­ne lub sztucz­ne za­peł­nia­nie porów w osa­dach (głów­nie pia­szczy­stych) ma­te­ria­łem ila­stym nie­sio­nym przez prze­są­cza­ją­cą się wodę;
2. sztucz­ne pod­no­sze­nie po­zio­mu grun­tu sto­so­wa­ne w me­lio­ra­cji; na­mu­la­nie, za­mu­la­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­lior. spo­sób sztucz­ne­go pod­no­sze­nia po­zio­mu grun­tu przez wy­ko­rzy­sta­nie osa­dza­ją­cych się na­mu­łów nie­sio­nych przez wodę

 (1.2) hy­drol. za­peł­nia­nie porów drob­ny­mi cząst­ka­mi sta­ły­mi nie­sio­ny­mi przez prze­są­cza­ją­cą się wodę

Wiktionary

Kol­ma­ta­cja (ang. "clog­ging") – osa­dza­nie się w prze­strze­ni po­ro­wej oś­rod­ka po­ro­wa­te­go drob­nych czą­stek sta­łych uno­szo­nych przez prze­pły­wa­ją­cy płyn.

Kol­ma­ta­cja zwią­za­na jest z blo­ko­wa­niem prze­wę­żeń ka­na­łów po­ro­wych przez cząst­ki stałe ad­wek­cyj­nie uno­szo­ne przez po­ru­sza­ją­cy się płyn.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kolmatacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) namulanie, zamulanie

 (1.2) zatykanie, zapychanie

Wiktionary


kolmatacyjny

→ kol­ma­ta­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hy­drol. me­lior. zwią­za­ny z kol­ma­ta­cją, do­ty­czą­cy kol­ma­ta­cji

Wiktionary

Patrz:

kolmatacja

Przykłady

 (1.1) Cał­ko­wi­cie wys­chły stawy kol­ma­ta­cyj­ne, któ­rych za­da­niem jest oczy­szcza­nie wody wpły­wa­ją­cej do za­le­wu na Bor­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolmatacja ż.

Wiktionary


kolneński

przy­miot­nik od: Kolno


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kolna

 (1.2) zwią­za­ny z Kol­nem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ty­po­wy lub cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Kolna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolno n.

Wiktionary


kolnianin

miesz­ka­niec Kolna


SJP.pl


kolnianka

miesz­kan­ka Kolna


SJP.pl


kolnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kol­ni­ca – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Grod­ków
  • Kol­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Au­gu­stów
  • Kol­ni­ca (od 2023 Kol­ni­ca Nowa) – osada w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Au­gu­stów
  • Kol­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Bru­dzew
  • Kol­ni­ca – część wsi Tar­gów­ka w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Ma­la­nów
  • Kol­ni­ca – gro­ma­da
  • Kol­ni­ca – dawna gmina
  • Kol­ni­ca – stru­ga, lewy do­pływ Sony

Wikipedia


kolniszki

Kol­nisz­ki (niem. "Coll­nisch­ken") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wieś zo­sta­ła za­ło­żo­na przez Jana Ben­de­ra ze Skocz na ziemi za­ku­pio­nej w 1564 roku.

Wikipedia


kolno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. wieś na Bia­ło­ru­si;
4. część Nowej Rudy;
5. je­zio­ro na Rów­ni­nie Au­gu­stow­skiej;
6. je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Poz­nań­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kolno – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu kol­neń­skie­go, po­ło­żo­ne na Wy­so­czyź­nie Kol­neń­skiej na Ma­zo­wszu, prawa miej­skie od 1425 r.

Mia­sto kró­lew­skie Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go, po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie kol­neń­skim ziemi łom­żyń­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔlnɔ, AS: kolno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolneński

Wiktionary


kolnowice

Kol­no­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Kohls­dorf, Kol­no­vi­ce) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Biała. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Wy­so­czyz­ny Bial­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią potok Psi­niec.

Wikipedia


kolny

rzad­ko: przez­na­czo­ny do za­da­wa­nia cio­sów kłu­ciem; kłu­ją­cy


SJP.pl


kolnąć

1. ukłuć, dźgnąć
2. po­tocz­nie: zadz­wo­nić (za­te­le­fo­no­wać)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przest. dźgnąć, ukłuć, szturch­nąć

 (1.2) przest. książk. przen. o na­głym, sil­nym uczu­ciu: tknąć, prze­ni­knąć

 (1.3) grub. odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) pot. zadz­wo­nić, za­te­le­fo­no­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] od­wró­cił nagle konia, kol­nął go ostro­ga­mi i pom­knął starą aleją w stro­nę bramy […].

 (1.1) Na po­że­gna­nie kol­nę­ła Jurka wska­zu­ją­cym pal­cem w oko­li­ce serca i uśmiech­nę­ła się. Wy­trzy­mał kuk­sa­niec, nawet się nie za­chwiał, ale uśmie­chu jakby się prze­stra­szył.

 (2.1) — Ale jak będę miała offa, to mo­że­my się spot­kać. Miesz­kam na fla­cie na górze. Za­py­taj o Izę, a naj­le­piej kol­nij, dam ci mój numer.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

:: rzecz. kolec mrz., kolczuga ż., kolczak m., kolczatka ż., kolenie n., kolnięcie n., kolka ż., kolczyk m., kolczuga ż., kolczatkowate nmos., kolczurka ż.

:: czas. koleć ndk.

:: przym. kolcowy, kolczasty, kolczysty, kolczykowy, kolczatkowaty, kolczatkowy

 (2.1)

:: czas. kolować ndk., zakolować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźgnąć, ukłuć, pchnąć, żgnąć, ugodzić, dziobnąć, szturchnąć, sztychnąć

 (2.1) zadzwonić, zatelefonować, przedzwonić

Wiktionary


kolo

1. po­łud­nio­wo­sło­wiań­ski ta­niec lu­do­wy o zmien­nym tem­pie; choro, oro;
2. po­tocz­nie: ko­lok­wium; koło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. posp. facet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) slang. posp. ko­lok­wium

 (2.2) folk. cho­re­ogr. po­łud­nio­wo­sło­wiań­ski ta­niec lu­do­wy

Wiktionary

Kolo (inne nazwy: choro, oro) to ta­niec lu­do­wy wy­wo­dzą­cy się z an­tycz­nych tań­ców ko­ło­wych. Po­cho­dzi z Ser­bii, po­pu­lar­ny jest nadal i na całym Pół­wy­spie Bał­kań­skim. Wy­ko­ny­wa­ny jest w for­mie koła.

Kolo jest za­li­cza­ne do naj­star­szych tań­ców sło­wiań­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co ten kolo od cie­bie chciał?

 (2.1) Jutro mamy kolo z astro­fi­zy­ki.

 (2.2) Kolo jest za­li­cza­ne do naj­star­szych tań­ców sło­wiań­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlɔ, AS: kolo

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. kolega mos.

 (2.1)

:: rzecz. kolokwium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kolokwium, kolos, koło

Wiktionary


kolobant

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy około 25 ga­tun­ków


SJP.pl

Ko­lo­bant ("Co­lo­bant­hus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych obej­mu­ją­cy ok. 25 ga­tun­ków. Przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją na pół­ku­li po­łud­nio­wej, osią­ga­jąc naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie na Nowej Ze­lan­dii, poza tym rosną w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, Au­stra­lii i na wy­spach ota­cza­ją­cych An­tark­ty­dę. Ko­lo­bant an­tark­tycz­ny jest je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem dwu­li­ścien­nych we flo­rze An­tark­ty­dy.

Wikipedia


kolodion

rozt­wór ni­tro­ce­lu­lo­zy w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych, two­rzą­cy po wysch­nię­ciu be­zbarw­ną, ela­stycz­ną błon­kę, sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie do opa­try­wa­nia ska­le­czeń, uży­wa­ny też do pro­duk­cji la­kie­rów i kle­jów; ko­lo­dium


SJP.pl


kolodionowy

przy­miot­nik od: ko­lo­dion


SJP.pl


kolodium

rozt­wór ni­tro­ce­lu­lo­zy w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych, two­rzą­cy po wysch­nię­ciu be­zbarw­ną, ela­stycz­ną błon­kę, sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie do opa­try­wa­nia ska­le­czeń, uży­wa­ny też do pro­duk­cji la­kie­rów i kle­jów; ko­lo­dion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. techn. rozt­wór ni­tro­ce­lu­lo­zy w mie­sza­ni­nie al­ko­ho­lu i eteru, po roz­la­niu szyb­ko schną­cy oraz two­rzą­cy be­zbarw­ną war­stew­kę, o wielu za­sto­so­wa­niach, np. jako opa­tru­nek, klej albo la­kier

Wiktionary

Ko­lo­dium ("ko­lo­dion") – rozt­wo­ry ni­tro­ce­lu­lo­zy o stę­że­niu 4–10% w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych, np. w mie­sza­ni­nie eteru ety­lo­we­go (50–75%) z eta­no­lem (20–70%) lub ace­to­nu (ok. 90%) z izo­pro­pa­no­lem (ok. 5%). Mogą za­wie­rać do­dat­ki, np. kam­fo­rę i olej ry­cy­no­wy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kolodion

Wiktionary


kolofon

notka in­for­ma­cyj­na umie­szcza­na na ostat­niej stro­nie tek­stu w sta­rych rę­ko­pi­sach i dru­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. for­mu­ła umie­szczo­na na końcu tek­stu z ty­tu­łem dzie­ła, datą i miej­scem pow­sta­nia, imie­niem pi­sa­rza, cza­sem jego funk­cją i po­cho­dze­niem;

Wiktionary

Ko­lo­fon ( κολοφών "kolophōn" „szczyt, wierz­cho­łek; zwień­cze­nie pracy”) – for­mu­ła umie­szczo­na na końcu śred­nio­wiecz­nej książ­ki rę­ko­pi­śmien­nej, za­wie­ra­ją­ca ex­pli­cit z ty­tu­łem dzie­ła, da­ta­cję, imię pi­sa­rza, cza­sem jego funk­cję (np. pra­es­bi­ter, or­ga­ni­sta itp.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ko­lo­fo­nach swych pu­bli­ka­cji za­mie­szczał adre­sy wy­daw­ni­cze, mocno ak­cen­tu­jąc imię i naz­wi­sko ty­po­gra­fa i in­for­mu­jąc do­kład­nie o cza­sie i miej­scu wy­ko­na­nia książ­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɔfɔ̃n, AS: kolofõn

Wiktionary


kologarytm

licz­ba prze­ciw­na do lo­ga­ryt­mu danej licz­by (sym­bol: clg, colog); co­lo­ga­rytm


SJP.pl


koloid

1. roz­po­wszech­nio­ny w przy­ro­dzie układ o dużym stop­niu roz­drob­nie­nia, sta­no­wią­cy ogni­wo poś­red­nie mię­dzy rozt­wo­ra­mi rze­czy­wi­sty­mi a za­wie­si­na­mi
2. naj­drob­niej­sza cząst­ka gleby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. chem. nie­jed­no­rod­na mie­sza­ni­na two­rzą­ca układ dwóch sub­stan­cji, w któ­rym jedna z nich jest roz­pro­szo­na w dru­giej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za przy­kład ko­lo­i­du można uznać na­no­żel.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koloidalność ż.

 przym. koloidalny, koloidowy

 przysł. koloidalnie, koloidowo

Wiktionary


koloidalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­lo­i­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ogrze­wa­nia sub­stan­cje nie­roz­pu­szczal­ne oraz roz­pu­szczo­ne ko­lo­i­dal­nie zo­sta­ją za­ad­sor­bo­wa­ne na glin­ce bia­łej, en­zy­my ule­ga­ją inak­ty­wa­cji, a biał­ka – ko­a­gu­la­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koloidalny, koloidowy

 przysł. koloidowo

 rzecz. koloid mrz., koloidalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koloidowo

Wiktionary


koloidalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest ko­lo­i­dal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koloidalny, koloidowy

 przysł. koloidalnie, koloidowo

 rzecz. koloid mrz.

Wiktionary


koloidalny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wyt­wo­rzo­ny z ko­lo­i­dów, za­wie­ra­ją­cy ko­lo­i­dy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ko­lo­i­dem, od­no­szą­cy się do ko­lo­i­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość ukła­dów ko­lo­i­dal­nych na­zy­wa­na jest zo­la­mi, przy czym po­ję­cie zolu jest nie­jed­noz­nacz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koloid mrz., koloidalność ż.

 przysł. koloidalnie, koloidowo

 przym. koloidowy

Wiktionary


koloidowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­lo­i­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas spa­la­nia su­che­go su­row­ca ro­ślin­ne­go (tlą­cych się liści) część sub­stan­cji czyn­nych su­bli­mu­je i ulat­nia się w po­sta­ci dymu, czyli ko­lo­i­do­wo za­wie­szo­nych w po­wie­trzu drob­nych czą­stek sta­łych, które, wcią­gnię­te z po­wie­trzem do płuc pod­czas wde­chu, osia­da­ją na bło­nie ślu­zo­wej i ule­ga­ją ab­sorp­cji, mogąc od­dzia­ły­wać miej­sco­wo i ogól­no­u­stro­jo­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koloidalny, koloidowy

 przysł. koloidalnie

 rzecz. koloid mrz., koloidalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koloidalnie

Wiktionary


koloidowy

przy­miot­nik od: ko­lo­id


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. ko­lo­i­dal­ny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lo­ry uzy­ska­no dzię­ki ko­lo­i­do­wej za­wie­si­nie złota w szkle.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koloidalny

 przysł. koloidalnie, koloidowo

 rzecz. koloid mrz., koloidalność ż.

Wiktionary


kolokacja

1. czę­sto uży­wa­ne ze­sta­wie­nie słów, któ­re­go zna­cze­nie wy­ni­ka ze zna­czeń po­szcze­gól­nych słów;
2. wieś szla­chec­ka po­dzie­lo­na na czę­ści na­le­żą­ce do róż­nych wła­ści­cie­li (lub wie­rzy­cie­li);
3. w daw­nym pra­wie: ko­lej­ność spła­ca­nia wie­rzy­cie­li w przy­pad­ku upa­dło­ści dłuż­ni­ka;
4. w in­for­ma­ty­ce: umie­szcze­nie urzą­dzeń klien­ta w pro­fe­sjo­nal­nej ser­we­row­ni oraz za­pew­nie­nie ochro­ny, kon­ser­wa­cji, ob­słu­gi i sta­łe­go po­dłą­cze­nia do In­ter­ne­tu; ho­te­ling


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. czę­sto spo­ty­ka­ny zwią­zek wy­ra­zów, któ­re­go zna­cze­nie wy­ni­ka ze zna­cze­nia jego skład­ni­ków;

 (1.2) hist. wieś szla­chec­ka po­dzie­lo­na na czę­ści na­le­żą­ce do róż­nych wła­ści­cie­li

 (1.3) hist. ko­lej­ność spła­ca­nia wie­rzy­cie­li

 (1.4) in­form. usłu­ga po­le­ga­ją­ca na od­płat­nym udo­stęp­nie­niu za­so­bów ser­we­row­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­lo­ka­cja – ro­dzaj związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­ne­go
  • wieś szla­chec­ka po­dzie­lo­na na czę­ści na­le­żą­ce do róż­nych wła­ści­cie­li (lub wie­rzy­cie­li)
  • w daw­nym pra­wie: ko­lej­ność spła­ca­nia wie­rzy­cie­li w przy­pad­ku upa­dło­ści dłuż­ni­ka
  • w in­for­ma­ty­ce: Ko­lo­ka­cyj­ne cen­trum da­nych
  • w pra­wie te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nym: udo­stęp­nia­nie fi­zycz­nej prze­strze­ni lub urzą­dzeń tech­nicz­nych w celu umie­szcze­nia i po­dłą­cze­nia nie­zbęd­ne­go sprzę­tu ope­ra­to­ra po­dłą­cza­ją­ce­go swoją sieć do sieci in­ne­go ope...
  • w tech­ni­ce sa­te­li­tar­nej – umie­szcze­nie wielu sa­te­li­tów na jed­nej po­zy­cji or­bi­tal­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Obrać jabł­ko” to przy­kład ko­lo­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈkat͡sʲja, AS: kolokacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolokator mos.

Wiktionary


kolokacyjny

do­ty­czą­cy ko­lo­ka­cji


SJP.pl


kolokator

daw­niej: wie­rzy­ciel, który zajął część ma­jąt­ku dłuż­ni­ka jako za­bez­pie­cze­nie swo­jej wie­rzy­tel­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. praw. wie­rzy­ciel, który zajął część ma­jąt­ku dłuż­ni­ka jako za­bez­pie­cze­nie swo­ich ro­szczeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈkatɔr, AS: kolokator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolokacja ż.

:: fż. kolokatorka

 przym. kolokatorski

Wiktionary


kolokatorka

daw­niej: wie­rzy­ciel­ka, która za­ję­ła część ma­jąt­ku dłuż­ni­ka jako za­bez­pie­cze­nie swo­jej wie­rzy­tel­no­ści


SJP.pl


kolokatorski

→ ko­lo­ka­tor


SJP.pl

Patrz:

kolokator

kolokazja

ro­śli­na upraw­na w kli­ma­cie tro­pi­kal­nym i sub­tro­pi­kal­nym, ja­dal­ne bulwy i li­ście; ka­pu­sta ka­ra­ib­ska; taro; kle­śni­ca; kle­śniec ja­dal­ny


SJP.pl

Nie mylić z: Ko­lo­ka­cja.

Ko­lo­kaz­ja ("Co­lo­ca­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, li­czą­cy 15 ga­tun­ków, po­cho­dzą­cych z tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych re­gio­nów Azji, niek­tó­re en­de­micz­ne. Ko­lo­kaz­ja ja­dal­na jest ro­śli­ną upra­wia­ną prze­my­sło­wo na całym świe­cie, z uwagi na duże, bo­ga­te w skro­bię bulwy.

Wikipedia


kolokolo

ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny kotów, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; kot pom­pa­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­o­par­dus co­lo­co­lo|Mo­li­na|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.2) zool. kot z ga­tun­ku ko­lo­ko­lo (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na temat bio­lo­gii roz­ro­du ko­lo­ko­lo wia­do­mo nie­wie­le.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot pampasowy, ocelot, ocelot pampasowy

 (1.2) kot pampasowy, ocelot, ocelot pampasowy

Wiktionary


kolokować

1. w daw­nym pra­wie: uz­na­wać prawa wie­rzy­cie­la do czę­ści ma­jąt­ku dłuż­ni­ka;
2. w in­for­ma­ty­ce: umie­szczać urzą­dze­nia w wy­naj­mo­wa­nej ser­we­row­ni, spe­cja­li­zu­ją­cej się w świad­cze­niu ta­kich usług


SJP.pl


koloksylina

ba­weł­na ko­lo­dio­no­wa


SJP.pl


kolokwializacja

wpro­wa­dze­nie do tek­stu ję­zy­ka po­tocz­ne­go


SJP.pl


kolokwializm

wyraz lub wy­ra­że­nie po­tocz­ne, uży­wa­ne tylko w swo­bod­nej roz­mo­wie; po­to­cyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz lub wy­ra­że­nie po­tocz­ne, uży­wa­ne tylko w swo­bod­nej roz­mo­wie;

Wiktionary

Ko­lok­wia­lizm (z col­lo­qu­ium „roz­mo­wa” od col­lo­qui „roz­ma­wiać”, col- „współ-” i loqui „mówić”), po­to­cyzm – wyraz, wy­ra­że­nie lub forma skład­ni – sto­so­wa­ne wy­łącz­nie w ję­zy­ku po­tocz­nym, zwy­kle w mowie, w życiu co­dzien­nym, a jed­no­cze­śnie w sy­tu­a­cji, gdy nie ma wy­mo­gu dba­ło­ści o zgod­ność prze­ka­zu z wyż­szy­mi re­je­stra­mi ję­zy­ka (ję­zy­kiem sta­ran­nym czy wy­spe­cja­li­zo­wa­nym).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈkfʲjalʲism̥, AS: kolokfʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolokwialność ż., kolokwium n.

 przym. kolokwialny

 przysł. kolokwialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potocyzm

Wiktionary


kolokwialnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ko­lok­wial­ny, po­tocz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus, po pro­stu, oka­zał grzecz­ność we­sel­ni­kom w Kanie Ga­li­lej­skiej i, mó­wiąc ko­lok­wial­nie, skom­bi­no­wał kilka be­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈkfʲjalʲɲɛ, AS: kolokfʹi ̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolokwialny

 rzecz. kolokwializm m., kolokwialność ż.

Wiktionary


kolokwialność

brak dba­ło­ści o styl wy­ra­ża­nia się cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ję­zy­ka po­tocz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­lok­wial­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolokwialny

 przysł. kolokwialnie

 rzecz. kolokwializm mrz.

Wiktionary


kolokwialny

1. uży­wa­ny w ję­zy­ku po­tocz­nym, w zwy­kłej roz­mo­wie;
2. od­no­szą­cy się do ko­lok­wium


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­tocz­ny

 (1.2) od­no­szą­cy się do lub zwią­za­ny z ko­lok­wium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sa­da, że na­le­ży po­słu­gi­wać się ję­zy­kiem na­tu­ral­nym osób ba­da­nych, wy­da­je się oczy­wi­sta. Czy jed­nak na­le­ży uwz­ględ­niać także ty­po­we dla danej grupy błędy ję­zy­ko­we oraz zwro­ty ko­lok­wial­ne?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈkfʲjalnɨ, AS: kolokfʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolokwializm m., kolokwialność ż., kolokwium n.

 przysł. kolokwialnie

Wiktionary


kolokwinta

pło­żą­ca się ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych; owoc tej ro­śli­ny


SJP.pl


kolokwium

1. ro­dzaj eg­za­mi­nu ust­ne­go lub pi­sem­ne­go na wyż­szej uczel­ni
2. ro­dzaj sym­poz­jum na­u­ko­we­go, sesja poś­wię­co­na okre­ślo­ne­mu te­ma­to­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. stud. ro­dzaj spraw­dzia­nu na stu­diach

 (1.2) sym­poz­jum na­u­ko­we, sesja

Wiktionary

Ko­lok­wium ( col­lo­qu­ium „roz­mo­wa”) – eg­za­min w szko­łach wyż­szych, pier­wot­nie przy­bie­ra­ją­cy formę ustną, wtór­nie rów­nież pi­sem­ną. Nie­rzad­ko zwią­za­ny jest z za­li­cze­niem ćwi­czeń lub se­mi­na­riów. Ko­lok­wium sta­no­wi pod­sta­wę za­li­cze­nia przed­mio­tu stu­diów (czę­ścio­we­go bądź cał­ko­wi­te­go).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­kła­dam, że jutro na ko­lok­wium stu­den­ci po­ja­wią się w więk­szym gro­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolokwializm mrz.

 przym. kolokwialny

Wiktionary


kolombijczyk

miesz­ka­niec Ko­lom­bo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­lom­bo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃mˈbʲijt͡ʃɨk, AS: kolõmbʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolombo n.

:: fż. kolombijka ż.

 przym. kolombijski

Wiktionary


kolombijka

miesz­kan­ka Ko­lom­bo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­lom­bo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃mˈbʲijka, AS: kolõmbʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolombo n.

:: fm. kolombijczyk mos.

 przym. kolombijski

Wiktionary


kolombijski

→ Ko­lom­bo (sto­li­ca Sri Lanki)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ko­lom­bo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃mˈbʲijsʲci, AS: kolõmbʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolombo n., kolombijczyk m., kolombijka ż.

Wiktionary


kolombina

w ko­me­dii dell'arte: jedna z głów­nych po­sta­ci, part­ner­ka ar­le­ki­na; co­lom­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. bo­ha­ter­ka przed­sta­wień com­me­dia dell'arte, ubra­na w czar­ną maskę part­ner­ka ar­le­ki­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­lom­bi­na – jedna z głów­nych po­sta­ci w com­me­dia dell’arte
  • Ko­lum­ba – żeń­ska forma imie­nia Ko­lumb

Wikipedia


kolombo

sto­li­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Sri Lanki; Co­lom­bo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Sri Lanki;

Wiktionary

Ko­lom­bo ( කොළඹ "Ko­lam­ba", கொழும்பு, IPA: //, Co­lom­bo) – naj­więk­sze mia­sto Sri Lanki (318 048 miesz­kań­ców w 2012), sto­li­ca biz­ne­so­wa, a także sie­dzi­ba przed­sta­wi­cielstw dy­plo­ma­tycz­nych i wielu urzę­dów pań­stwo­wych.

Znane w śred­nio­wie­czu jako Ka­lan­to­ta. Od 1948 do 1982 roku sto­li­ca pań­stwa. Ko­lom­bo to naj­waż­niej­szy oś­ro­dek go­spo­dar­czy pań­stwa. Do­brze roz­wi­nię­ty prze­mysł che­micz­ny, włó­kien­ni­czy i spo­żyw­czy, a także odzie­żo­wy i obuw­ni­czy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈlɔ̃mbɔ, AS: kolõmbo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolombijczyk m., kolombijka ż.

 przym. kolombijski

Wiktionary


kolon

1. drob­ny dzier­żaw­ca grun­tu w kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: dzier­żaw­ca grun­tu, któ­re­go nie­za­leż­ność zmie­nia­ła się wraz z prze­mia­na­mi hi­sto­rycz­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, w okre­sie kla­sycz­nym: dzier­żaw­ca dział­ki u wiel­kie­go wła­ści­cie­la ziem­skie­go

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, w okre­sie póź­ne­go ce­sar­stwa: chłop przy­pi­sa­ny do ziemi

Wiktionary

Kolon (z łac. "co­lo­nus" – 'wie­śniak, rol­nik' z "co­le­re" 'upra­wiać (zie­mię)') – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie dzier­żaw­ca dział­ki ziemi od wła­ści­cie­la ziem­skie­go, w okre­sie ce­sar­stwa chłop za­leż­ny od wła­ści­cie­la la­ty­fun­dium, a z cza­sem znie­wo­lo­ny rol­nik przy­pi­sa­ny do ziemi ("gle­bae ads­crip­ti"). Ko­lo­no­wie sta­no­wi­li pod­sta­wę sy­ste­mu ko­lo­na­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔlɔ̃n, AS: kolõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonat m.

Wiktionary


kolonat

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie nazwa sy­ste­mu or­ga­ni­za­cji wiel­kiej włas­no­ści ziem­skiej, po­le­ga­ją­ce­go na wy­dzie­la­niu przez wła­ści­cie­li la­ty­fun­diów dzia­łek na­da­wa­nych w upra­wę tzw. ko­lo­nom, któ­rzy byli w za­mian zo­bo­wią­za­ni do okre­ślo­nych świad­czeń


SJP.pl

Ko­lo­nat (z łac. "co­lo­na­tus" – stan wie­śnia­czy) – sy­stem ek­splo­a­ta­cji ziemi, który wyksz­tał­cił się w I wieku w ce­sar­stwie rzym­skim. Po­cząt­ko­wo roz­wi­jał się on prze­de wszyst­kim w Ita­lii, z cza­sem roz­po­wszech­nił się także w in­nych, głów­nie za­chod­nich pro­win­cjach Im­pe­rium.

Wikipedia


kolonel

ame­ry­kań­ski i bry­tyj­ski od­po­wied­nik puł­kow­ni­ka; co­lo­nel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy sied­miu punk­tom (2,6313 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɔ̃nɛl, AS: kolõnel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mignon

Wiktionary


kolonia

1. po­sia­dłość pań­stwa le­żą­ca poza jego gra­ni­ca­mi;
2. grupa dzie­ci lub mło­dzie­ży prze­by­wa­ją­ca na ko­lo­niach;
3. grupa domów po­ło­żo­na z dala od cen­trum wsi;
4. miej­sce przy­mu­so­we­go po­by­tu w odo­sob­nie­niu od spo­łe­czeń­stwa;
5. sku­pi­sko zwie­rząt lub or­ga­niz­mów jed­ne­go ga­tun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. polit. po­sia­dłość pań­stwa poza jego gra­ni­ca­mi pod­le­gła mu po­li­tycz­nie i go­spo­dar­czo;

 (1.2) biol. forma ży­cio­wa or­ga­niz­mów po­le­ga­ją­ca na two­rze­niu przez po­szcze­gól­ne osob­ni­ki związ­ku funk­cjo­nu­ją­ce­go jak odręb­ny osob­nik;

 (1.3) ludz­ka jed­nost­ka osad­ni­cza;

 (1.4) grupa dzie­ci prze­by­wa­ją­cych na ko­lo­niach

 (1.5) miej­sce przy­mu­so­we­go po­by­tu, izo­lo­wa­ne od spo­łe­czeń­stwa

 (1.6) sta­roż. grec­ka, fe­nic­ka lub rzym­ska osada hand­lo­wa albo rol­ni­cza, za­ło­żo­na na obcym te­re­nie, pod­po­rząd­ko­wa­na me­tro­po­lii

 (1.7) rzad. ko­lo­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­lo­nia – po­ję­cie z za­kre­su ge­o­gra­fii po­li­tycz­nej
    • ko­lo­nia fe­nic­ka
    • ko­lo­nia grec­ka
    • ko­lo­nia rzym­ska
  • ko­lo­nia – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • ko­lo­nia karna
  • ko­lo­nia – forma wy­po­czyn­ku mło­dzie­ży
  • ko­lo­nia – po­ję­cie bio­lo­gicz­ne
    • ko­lo­nia – ko­lo­nia bak­te­ryj­na
    • ko­lo­nia – ko­lo­nia grzy­bów
  • Ko­lo­nia (Köln) – mia­sto w Niem­czech
  • Ko­lo­nia – mia­sto w Mi­kro­nez­ji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gren­lan­dia jest ko­lo­nią Danii.

 (1.2) Za­pew­ne ko­lo­nie or­ga­niz­mów jed­no­ko­mór­ko­wych dały po­czą­tek or­ga­niz­mom wie­lo­ko­mór­ko­wym.

 (1.3) W hucie cynku pra­co­wa­li ro­bot­ni­cy miesz­ka­ją­cy w ko­lo­nii nie­wiel­kich dom­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɔ̃ɲja, AS: kolõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3, 1.5-6)

:: rzecz. kolonizacja ż., kolonizator mos., kolonizatorka ż., kolonizowanie n., skolonizowanie n., kolonialista mos., kolonialistka ż., kolonializm mrz., kolonijność ż., półkolonia ż.

:: przym. kolonialny, kolonizatorski, koloński, półkolonialny

:: przysł. kolonialnie

 (1.4, 1.7)

:: rzecz. kolonista mos., kolonistka ż., półkolonia ż., kolonie nmos.

:: przym. kolonijny, półkolonijny

Wiktionary


kolonialista

zwo­len­nik ko­lo­nia­liz­mu - po­li­ty­ki państw go­spo­dar­czo roz­wi­nię­tych


SJP.pl


kolonialistka

→ ko­lo­nia­li­sta


SJP.pl

Patrz:

kolonialista

kolonialistyczny

zwią­za­ny z ko­lo­nia­liz­mem - po­li­ty­ką państw go­spo­dar­czo roz­wi­nię­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. hist. zwią­za­ny z ko­lo­nia­liz­mem, do­ty­czą­cy ko­lo­nia­liz­mu lub ko­lo­nia­li­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonializm mrz., kolonia ż., kolonista mos., kolonizacja ż., kolonizator mos., dekolonizacja ż.,kolonistka ż.

 przym. kolonialny. postkolonialny

Wiktionary


kolonializacja

przeksz­tał­ca­nie te­ry­to­rium w ko­lo­nie; ko­lo­ni­za­cja, ko­lo­ni­za­tor­stwo


SJP.pl


kolonializm

po­li­ty­ka państw do­brze roz­wi­nię­tych go­spo­dar­czo i sil­nych mi­li­tar­nie, po­le­ga­ją­ca na uza­leż­nie­niu od sie­bie te­re­nów za­gra­nicz­nych, kra­jów słabo roz­wi­nię­tych, o ni­skim po­zio­mie cy­wi­li­za­cji, lecz za­sob­nych w su­row­ce lub waż­nych ze wzglę­dów stra­te­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. sy­stem i po­li­ty­ka mo­carstw opie­ra­ją­ca się na opa­no­wa­niu i utrzy­my­wa­niu w po­li­tycz­nej oraz eko­no­micz­nej za­leż­no­ści kra­jów słabo roz­wi­nię­tych w celu czer­pa­nia z nich zy­sków;

Wiktionary

Ko­lo­nia­lizm – po­li­ty­ka państw roz­wi­nię­tych go­spo­dar­czo po­le­ga­ją­ca na utrzy­my­wa­niu w za­leż­no­ści po­li­tycz­nej i eko­no­micz­nej kra­jów słabo roz­wi­nię­tych oraz wy­ko­rzy­sty­wa­niu ich za­so­bów ludz­kich i su­row­co­wych. Zgod­nie z za­chod­nią tra­dy­cją ko­lo­nia­lizm da­to­wa­ny jest od epoki wiel­kich od­kryć ge­o­gra­ficz­nych, cho­ciaż znany był już w cza­sach sta­ro­żyt­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świat arab­ski (…) uz­na­je skut­ki ko­lo­nia­liz­mu za głów­ny czyn­nik kształ­tu­ją­cy re­la­cje mię­dzy Za­cho­dem a pań­stwa­mi arab­ski­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥, AS: kolõńalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonia ż., kolonizacja ż., kolonizator m., dekolonizacja ż., kolonista m., kolonistka ż.

 przym. kolonialny, postkolonialny, kolonialistyczny

 czas. kolonizować

Wiktionary


kolonialka

re­gio­nal­nie: sklep z to­wa­ra­mi im­por­to­wa­ny­mi, zwła­szcza owo­ca­mi, przy­pra­wa­mi itp.; sklep ko­lo­nial­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. sklep spo­żyw­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leć do ko­lo­nial­ki po pyry. I weź dwie szne­ki dla dzie­ci.

Wiktionary


kolonialność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­lo­nial­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolonialny

 przysł. kolonialnie

Wiktionary


kolonialny

zwią­za­ny z ko­lo­nią, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­lo­nii - kraju po­zba­wio­ne­go sa­mo­dziel­no­ści po­li­tycz­nej i go­spo­dar­czej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­ry­to­rium ko­lo­nii, do­ty­czą­cy te­ry­to­rium ko­lo­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gren­lan­dia uzy­ska­ła au­to­no­mię od Danii w 1979 roku, ale Dania jako była po­tę­ga ko­lo­nial­na wciąż kon­tro­lu­je naj­waż­niej­sze spra­wy wyspy.

 (1.1) „An­tro­po­lo­dzy mają prawo twier­dzić, że przy­czy­ni­li się do za­cho­wa­nia kul­tu­ro­we­go dzie­dzict­wa spo­łe­czeństw, które ba­da­li, […]. Lecz praw­dą jest rów­nież, iż mieli oni swój udział, cza­sem tylko poś­red­ni, w utrzy­my­wa­niu struk­tur wła­dzy re­pre­zen­to­wa­nych przez sy­stem ko­lo­nial­ny”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃ˈɲalnɨ, AS: kolõńalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonia ż., postkolonializm m., kolonizacja ż., kolonizator m., kolonizatorka ż., kolonista m., kolonistka ż., kolonizowanie n., skolonizowanie n., kolonialista m., kolonialistka ż., półkolonia ż., kolonializm m., kolonialność ż., postkolonialność ż.

 czas. kolonizować ndk., skolonizować dk.

 przym. kolonizatorski, półkolonialny, postkolonialny, kolonijny, kolonialistyczny

 przysł. kolonialnie

Wiktionary


koloniał

prze­sta­rza­le: pro­dukt spro­wa­dzo­ny do Eu­ro­py z kra­jów ko­lo­nial­nych; towar ko­lo­nial­ny


SJP.pl


kolonie

gru­po­wy pobyt wy­po­czyn­ko­wy dzie­ci i mło­dzie­ży, zor­ga­ni­zo­wa­ny poza miej­scem ich sta­łe­go za­miesz­ka­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gru­po­wy pobyt wy­po­czyn­ko­wy dzie­ci lub mło­dzie­ży, zor­ga­ni­zo­wa­ny poza miej­scem ich sta­łe­go za­miesz­ka­nia;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ko­lo­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­lo­nie – część mia­sta Ło­si­ce
  • Ko­lo­nie – część wsi Kryn­ka w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Ko­lo­nie – część wsi Gło­go­wia­ny-Wrzo­sy w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ki
  • Ko­lo­nie – część wsi Po­de­gro­dzie w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Po­de­gro­dzie
  • Ko­lo­nie – część wsi Krzy­ża­no­wi­ce w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża
  • Ko­lo­nie – część wsi Pa­ko­sław w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża
  • Ko­lo­nie – część wsi Je­mie­li­ste w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Fi­li­pów
  • Ko­lo­nie – część wsi Ja­ku­bów w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Imiel­no
  • Ko­lo­nie – część wsi Le­śni­ca w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz
  • Ko­lo­nie – część wsi Złot­ni­ki w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz
  • Ko­lo­nie – część wsi Mokr­sko Dolne w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sob­ków
  • Ko­lo­nie – część wsi Na­wa­rzy­ce w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Wo­dzi­sław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze dwa ty­god­nie lipca Kasia spę­dzi na ko­lo­niach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlɔ̃ɲjɛ, AS: kolõńi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonista mos., kolonistka ż., półkolonie nmos., kolonia ż.

 przym. kolonijny, półkolonijny

 czas. kolonizować

Wiktionary


kolonijka

zdrob­nie­nie od: ko­lo­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­lo­nij­ka – część wsi Strze­bie­szew woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Do­ma­nie­wi­ce
  • Ko­lo­nij­ka – część wsi Ła­gu­szew woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy
  • Ko­lo­nij­ka – część wsi Bed­na­ry w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Nie­bo­rów
  • Ko­lo­nij­ka – część wsi Ku­ni­ce woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Ko­lo­nij­ka – część wsi Za­cho­rzów woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Ko­lo­nij­ka – część wsi Lu­to­sła­wi­ce Rzą­do­we woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Gra­bi­ca
  • Ko­lo­nij­ka – część wsi Pod­gór­cze woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Ko­lo­nij­ka – część wsi Wierz­bo­wa woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce

Wikipedia


kolonijny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lo­nia­mi (albo ko­lo­nią – tylko w zna­cze­niu: „grupa dzie­ci prze­by­wa­ją­cych na ko­lo­niach”)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W re­zul­ta­cie za­bu­do­wa wsi zmie­nia­ła się ze zwar­tej na ko­lo­nij­ną i roz­pro­szo­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolonia ż., kolonia ż., kolonista mos., kolonistka ż., półkolonia ż., kolonie nmos., kolonizacja ż.

 przym. półkolonijny, kolonizatorski, kolonialny

 czas. kolonizować

Wiktionary


kolonio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ko­lo­nia

Wiktionary


kolonista

1. osoba osied­la­ją­ca się na sko­lo­ni­zo­wa­nym te­re­nie; osad­nik;
2. uczest­nik ko­lo­nii dla dzie­ci i mło­dzie­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik ko­lo­nii

 (1.2) miesz­ka­niec ko­lo­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy po tych wa­ka­cjach bę­dzie wspo­mi­nać mi­łe­go ko­lo­ni­stę?

 (1.2) (…) po cięż­kich stra­tach, głów­nie z po­wo­du szkor­bu­tu, ko­lo­ni­ści po­wró­ci­li do Fran­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃ˈɲista, AS: kolõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonia ż., kolonie nmos., kolonijka ż., kolonialista m., kolonizator m., kolonializm m., kolonizacja ż., kolonizatorstwo n.

:: fż. kolonistka ż.

 czas. kolonizować ndk.

 przym. kolonijny, kolonizacyjny, kolonizatorski, kolonialny, postkolonialny, kolonialistyczny, półkolonijny

 przysł. kolonialnie, kolonijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) osadnik, osiedleniec

Wiktionary


kolonistka

→ ko­lo­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczest­nicz­ka ko­lo­nii

 (1.2) miesz­kan­ka ko­lo­nii

Wiktionary

Patrz:

kolonista

Przykłady

 (1.1) Na pe­ro­nie stała moja córka z in­ny­mi ko­lo­nist­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃ˈɲistka, AS: kolõńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolonia ż., kolonia ż., kolonijka ż., kolonie nmos., kolonializm m., kolonizacja ż., kolonizatorstwo n., kolonialista m., kolonizator m.

:: fm. kolonista m.

 czas. kolonizować ndk.

 przym. kolonijny, kolonizacyjny, kolonizatorski, kolonialny, kolonialistyczny, półkolonijny

Wiktionary


kolonizacja

1. two­rze­nie osad na te­re­nach bez­lud­nych lub słabo za­lud­nio­nych; osad­nict­wo;
2. przeksz­tał­ca­nie te­ry­to­rium w ko­lo­nie; ko­lo­nia­li­za­cja, ko­lo­ni­za­tor­stwo;
3. po­ja­wie­nie się i roz­wój pier­wszych or­ga­niz­mów na danym ob­sza­rze;
4. pod­po­rząd­ko­wy­wa­nie sobie cze­goś i zdo­by­wa­nie prze­wa­gi, np. ko­lo­ni­za­cja przez media


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) two­rze­nie osad na ob­sza­rach słabo za­miesz­ka­nych lub nie­za­miesz­ka­nych

 (1.2) przeksz­tał­ca­nie pod­bi­tych miejsc w ko­lo­nie

 (1.3) biol. za­sied­la­nie or­ga­niz­mu przez drob­no­u­stro­je; be­zob­ja­wo­wa obec­ność mi­kro­or­ga­niz­mów w ustro­ju

Wiktionary

Ko­lo­ni­za­cja – osa­dze­nie miesz­kań­ców i two­rze­nie osad na te­re­nach słabo za­lud­nio­nych lub nie­za­miesz­ka­nych.

Ro­dza­je ko­lo­ni­za­cji ze wzglę­du na po­cho­dze­nie osad­ni­ków:

Ro­dza­je ko­lo­ni­za­cji ze wzglę­du na spo­sób prze­pro­wa­dze­nia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) „Ko­lo­ni­za­cja nie była nigdy aktem cy­wi­li­za­cyj­nym, nie wy­ro­sła z woli cy­wi­li­zo­wa­nia ko­go­kol­wiek — mówi Al­bert Sar­ra­ut, w swoim cza­sie gu­ber­na­tor In­do­chin. — Jest ona aktem prze­mo­cy, i to prze­mo­cy kie­ro­wa­nej in­te­re­sem włas­nym”.

 (1.1) Na wschód od La­chów miesz­ka­ją Po­gó­rza­nie, pro­wa­dzą­cy go­spo­dar­kę pa­ster­sko-rol­ni­czą, po­sia­da­ją­cy w swej kul­tu­rze ma­te­rial­nej, a zwła­szcza w bu­dow­nict­wie, ślady śred­nio­wiecz­nej ko­lo­ni­za­cji nie­miec­kiej (stąd wy­stę­pu­ją­ce tu cza­sem okre­śle­nie „na Głu­cho­niem­cach").

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonia ż., kolonializm mrz., kolonista mos., kolonistka ż., kolonizator mos., Kolonia ż., kolonizowanie n.

 czas. kolonizować ndk., skolonizować n.

 przym. kolonialny, kolonijny, kolonizacyjny, kolonizatorski, kolonialistyczny

 przysł. kolonialnie, kolonijnie, kolonizacyjnie, kolonizatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osadzanie się

Wiktionary


kolonizacyjny

do­ty­czą­cy ko­lo­ni­za­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lo­ni­za­cją, do­ty­czą­cy ko­lo­ni­zo­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonia ż., kolonizacja ż., kolonizatorstwo n., kolonizator m., kolonizowanie n., skolonizowanie n., kolonista mos., kolonistka ż., Kolonia ż.

 czas. kolonizować ndk., skolonizować dk.

 przym. kolonizatorski, postkolonialny

Wiktionary


kolonizator

1. daw­niej: osad­nik, ko­lo­ni­sta;
2. osoba bio­rą­ca udział w ko­lo­ni­zo­wa­niu ja­kie­goś ob­sza­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który or­ga­ni­zu­je ko­lo­ni­za­cję da­ne­go kraju, ob­sza­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃ɲiˈzatɔr, AS: kolõńizator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonia ż., kolonizacja ż., kolonista m., kolonistka ż., kolonializm mrz., kolonizatorstwo n., kolonizowanie n., Kolonia ż.

 czas. kolonizować ndk., skolonizować dk.

 przym. kolonizacyjny, kolonialny, kolonizatorski, kolonialistyczny

Wiktionary


kolonizatorka

1. daw­niej: osad­nicz­ka, ko­lo­nist­ka;
2. ko­bie­ta bio­rą­ca udział w ko­lo­ni­zo­wa­niu ja­kie­goś ob­sza­ru


SJP.pl


kolonizatorski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­lo­ni­za­to­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Takim chłod­nym od­de­chem dla ko­lo­ni­za­tor­skiej ad­mi­ni­stra­cji sto­łecz­nej był wła­śnie Dar­dży­ling.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonizatorstwo n., kolonizator m., kolonizatorka ż., kolonia ż., kolonista m., kolonistka ż., kolonizacja ż., kolonizowanie n., skolonizowanie n., Kolonia ż.

 czas. kolonizować ndk., skolonizować dk.

 przym. kolonizacyjny, kolonialny, kolonijny

Wiktionary


kolonizatorstwo

przeksz­tał­ca­nie te­ry­to­rium w ko­lo­nie; ko­lo­ni­za­cja, ko­lo­nia­li­za­cja


SJP.pl


kolonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. hist. do­ko­ny­wa­nie ko­lo­ni­za­cji, za­sied­la­nie no­wych te­ry­to­riów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonizacja ż., kolonizatorstwo n., kolonizator m., kolonia ż.

 czas. kolonizować ndk., skolonizować dk.

 przym. kolonizacyjny, kolonialny, kolonizatorski

Wiktionary


kolonizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­lo­ni­zo­wać)

 (1.1) przeksz­tał­cać zdo­by­ty kraj we włas­ną ko­lo­nię

 (1.2) za­sied­lać ob­sza­ry bez­lud­ne lub słabo za­lud­nio­ne

 (1.3) biol. za­sied­lać dany or­ga­nizm przez mniej­szy ga­tu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Innym istot­nym wy­da­rze­niem w et­no­ge­ne­zie Ku­ja­wia­ków było po­ja­wie­nie się osad­ni­ków olę­der­skich i nie­miec­kich ko­lo­ni­zu­ją­cych ob­sza­ry po­ło­żo­ne prze­de wszyst­kim wzdłuż rzek Wisły i No­te­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonistka ż., Kolonia ż., kolonia ż., kolonializm mrz., kolonie nmos., kolonista mos., kolonizacja ż., kolonizator mos., kolonizowanie n.

 czas. skolonizować dk.

 przym. kolonialny, kolonijny, kolonizacyjny, kolonizatorski

Wiktionary


kolonka

miesz­kan­ka Ko­lo­nii (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ko­lo­nii (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Ko­lon­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Pion­ki. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 737

. Daw­niej osada leśna i przy­sió­łek wsi Kie­szek.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jó­ze­fa Oblu­bień­ca Najś­więt­szej Maryi Panny w Jedl­ni-Let­ni­sku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kolonia ż.

:: fm. kolończyk mos.

 przym. koloński

Wiktionary


kolonografia

ko­lo­no­sko­pia wy­ko­na­na za po­mo­cą to­mo­gra­fu kom­pu­te­ro­we­go


SJP.pl


kolonoskop

przy­rząd me­dycz­ny słu­żą­cy do dia­gno­sty­ki (obra­zo­wa­nia) cho­rób je­li­ta gru­be­go oraz do drob­nych za­bie­gów w świet­le je­li­ta (np. po­bie­ra­nia wy­cin­ków, usu­nię­cia po­li­pów); ko­lo­skop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. urzą­dze­nie do prze­pro­wa­dza­nia ko­lo­no­sko­pii w za­kre­sie dia­gno­sty­ki i nie­wiel­kich za­bie­gów;

Wiktionary

Ko­lo­no­skop – gięt­ki, opar­ty na tech­ni­ce świa­tło­wo­do­wej przy­rząd w kształ­cie dłu­giej, cien­kiej rury, słu­żą­cy do dia­gno­sty­ki (obra­zo­wa­nia) cho­rób je­li­ta gru­be­go. Ba­da­nie wy­ko­ny­wa­ne tym urzą­dze­niem na­zy­wa­ne jest ko­lo­no­sko­pią (w przy­pad­ku wzier­ni­ko­wa­nia ca­łe­go je­li­ta gru­be­go) lub sig­mo­i­do­sko­pią – w przy­pad­ku obra­zo­wa­nia koń­co­we­go, 50–60 cm od­cin­ka je­li­ta gru­be­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃ˈnɔskɔp, AS: kolõnoskop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonoskopia ż.

 przym. kolonoskopowy

 przysł. kolonoskopowo

Wiktionary


kolonoskopia

en­do­sko­po­we ba­da­nie le­kar­skie do zo­bra­zo­wa­nia dol­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go; ko­lo­sko­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. en­do­sko­po­we ba­da­nie je­li­ta gru­be­go przez odbyt; może obej­mo­wać rów­nież nie­wiel­kie za­bie­gi;

Wiktionary

Nie mylić z: kol­po­sko­pia.

Ko­lo­no­sko­pia – me­to­da ba­da­nia dol­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go po­le­ga­ją­ca na oglą­da­niu wnę­trza je­li­ta gru­be­go (okręż­ni­ca). Po­le­ga ona na wpro­wa­dze­niu przez odbyt spe­cjal­ne­go wzier­ni­ka za­koń­czo­ne­go ka­me­rą i prze­sła­niu obra­zu na zew­nątrz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia do­wo­dzą, że ko­lo­no­sko­pia jest sku­tecz­ną me­to­dą za­po­bie­ga­nia no­wot­wo­rom bliż­szych i dal­szych ob­sza­rów je­li­ta gru­be­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja, AS: kolõnoskopʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonoskop m.

 przym. kolonoskopowy

 przysł. kolonoskopowo

Wiktionary


kolonoskopowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ko­lo­no­sko­po­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonoskop mrz., kolonoskopia ż.

 przym. kolonoskopowy

Wiktionary


kolonoskopowy

→ ko­lo­no­skop; ko­lo­sko­po­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lo­no­sko­pią, do­ty­czą­cy ko­lo­no­sko­pii

 (1.2) zwią­za­ny z ko­lo­no­sko­pem, do­ty­czą­cy ko­lo­no­sko­pu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃nɔskɔˈpɔvɨ, AS: kolõnoskopovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonoskop m., kolonoskopia ż.

 przysł. kolonoskopowo

Wiktionary


kolonowiczanin

miesz­ka­niec Ko­lo­now­skie­go (mia­sta w Pol­sce); Ko­lo­now­szcza­nin


SJP.pl


kolonowiczanka

miesz­kan­ka Ko­lo­now­skie­go (mia­sta w Pol­sce); Ko­lo­now­szczan­ka


SJP.pl


kolonowski

→ Ko­lo­now­skie


SJP.pl

Patrz:

Kolonowskie

kolonowskie

→ Ko­lo­now­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto oraz gmina w Pol­sce;

Wiktionary

Ko­lo­now­skie (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Co­lon­now­ska, w la­tach 1936–1945 "Gra­fen­we­i­ler", Kolōnowska) – mia­sto na Gór­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, po­ło­żo­ne nad Małą Pan­wią, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ko­lo­now­skie. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do daw­ne­go woj. opol­skie­go.

Wikipedia

Patrz:

Kolonowskie

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔ̃ˈnɔfsʲcɛ, AS: kolõnofsʹḱe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonowszczanin

:: fż. kolonowszczanka

 przym. kolonowski

Wiktionary


kolonowszczanin

miesz­ka­niec Ko­lo­now­skie­go (mia­sta w Pol­sce); Ko­lo­no­wi­cza­nin


SJP.pl


kolonowszczanka

miesz­kan­ka Ko­lo­now­skie­go (mia­sta w Pol­sce); Ko­lo­no­wi­czan­ka


SJP.pl


kolor

1. barwa, za­bar­wie­nie;
2. sub­stan­cja bar­wią­ca;
3. każdy z czte­rech ze­spo­łów kart w talii;
4. kolor bi­sku­pi - fio­let z od­cie­niem ama­ran­to­wym; fio­let bi­sku­pi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cecha przed­mio­tu, okre­śla­ją­ca, jaka część pasma wi­dzial­ne­go świa­tła jest od­bi­ja­na przez przed­miot;

 (1.2) karc. sym­bol na kar­cie umie­szczo­ny obok jej war­to­ści;

 (1.3) fiz. licz­ba kwan­to­wa wpro­wa­dzo­na, by roz­róż­nić dwa jed­na­ko­we kwar­ki znaj­du­ją­ce się w tym samym sta­nie spi­no­wym;

 (1.4) zob. ko­lo­ry.

 (1.5) he­rald. jeden z ro­dza­jów tynk­tu­ry he­ral­dycz­nej;

 (1.6) karc. układ w po­ke­rze skła­da­ją­cy się z pię­ciu kart w tym samym ko­lo­rze (1.2), które nie na­stę­pu­ją po sobie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kolor – sy­no­nim barwy
  • kolor – oz­na­cze­nia w grze w karty
  • kolor – wła­ści­wość kwar­ków (patrz chro­mo­dy­na­mi­ka kwan­to­wa)
  • Kolor – miej­sco­wość w In­do­nez­ji, w pro­win­cji Jawa Wschod­nia
  • Kolor – czer­wo­na od­mia­na wi­no­ro­śli
  • Kolor – ze­spół disco polo
  • Kolor – album ze­spo­łu Róże Eu­ro­py
  • Radio Kolor – roz­gło­śnia ra­dio­wa z sie­dzi­bą w War­sza­wie
  • Ko­lo­ry – tomik z pio­sen­ka­mi Agniesz­ki Osiec­kiej wy­da­ny w 1963 r.
  • lista ko­lo­rów w ję­zy­ku pol­skim
  • Te­o­ria ko­lo­ru
  • color

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niebo ma nie­bie­ski kolor.

 (1.2) W bry­dżu piki są naj­cen­niej­szym ko­lo­rem.

 (1.3) Pro­ton i ne­u­tron skła­da­ją się z trzech kwar­ków o róż­nych ko­lo­rach.

 (1.4) Zosia na myśl o Zbi­gnie­wie od razu na­bra­ła ko­lo­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlɔr, AS: kolor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koloryzacja ż., kolorowanie n., koloryzowanie n.

:: zdrobn. kolorek m.

 czas. kolorować ndk., pokolorować dk., koloryzować ndk.

 przym. kolorowy, koloryzacyjny, kolorystyczny

 przysł. kolorowo, kolorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwa

 (1.4) rumieniec, wypieki

Wiktionary


koloradizaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ma­so­spon­dy­li


SJP.pl

Ko­lo­ra­di­za­ur ("Co­lo­ra­di­sa­u­rus bre­vis") – ro­śli­no­żer­ny pro­za­u­ro­pod z na­dro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów ("Pla­te­o­sa­u­ria").

Nazwa po­cho­dzi od gór Los Co­lo­ra­dos w Ar­gen­ty­nie, gdzie go zna­le­zio­no.

Żył w okre­sie póź­ne­go tria­su (ok. 221-210 mln lat temu) na te­re­nach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Dłu­gość ciała do 3-4 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Ar­gen­ty­nie.

Wikipedia


kolorado

chrząszcz z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych, o dłu­go­ści ciała do 12 mm, naj­groź­niej­szy szkod­nik ziem­nia­ka; chrząszcz ko­lo­ra­do, ston­ka ziem­nia­cza­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ent. zob. ston­ka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­lo­ra­do (ang. Co­lo­ra­do River) – rzeka
  • Ko­lo­ra­do (ang. Co­lo­ra­do) – stan w USA
  • Wiel­ki Ka­nion Ko­lo­ra­do – prze­łom rzeki Ko­lo­ra­do w sta­nie Ari­zo­na przez Pła­sko­wyż Ko­lo­ra­do, park na­ro­do­wy
  • Wy­ży­na Ko­lo­ra­do (ang. Co­lo­ra­do Pla­te­au) – część Gór Ska­li­stych
  • Co­lo­ra­do

Wikipedia


koloradzki

→ Ko­lo­ra­do (rzeka i stan w USA)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­lo­ra­do, do­ty­czą­cy Ko­lo­ra­do

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lutym otrzy­ma­łam też pie­nią­dze za ro­bo­tę w 1950 r. przy ko­lo­radz­kim żuku kar­to­fla­nym.

 (1.1) Zresz­tą wiele jest za­gad­ko­we­go w całej tej wy­mar­łej kul­tu­rze ur­wisk ko­lo­radz­kich i no­wo­mek­sy­kań­skich.

 (1.1) Do sy­ste­mu ko­lo­radz­kie­go za­li­czyć na­le­ży rów­nież de­pre­sję Sal­ton.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolorado n.

Wiktionary


kolorant

na­tu­ral­na lub syn­te­tycz­na sub­stan­cja do bar­wie­nia cze­goś


SJP.pl


koloratka

1. biały, sztyw­ny koł­nie­rzyk za­pi­na­ny z tyłu, no­szo­ny przez du­chow­nych chrze­ści­jań­skich;
2. sztyw­ny, haf­to­wa­ny koł­nie­rzyk modny w XVII wieku;
3. leśny ptak afry­kań­ski z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. rel. biały, sztyw­ny koł­nie­rzyk no­szo­ny przez du­chow­nych chrze­ści­jań­skich;

Wiktionary

Ko­lo­rat­ka ( col­le­ret­te, „koł­nie­rzyk”) – koł­nie­rzyk zdo­bio­ny haf­tem lub ko­ron­ką, po­pu­lar­ny w XVIII wieku. Obec­nie nazwa ta od­no­si się do koł­nie­rzy­ka sto­so­wa­ne­go przez du­chow­nych, który wy­stę­pu­je w dwóch po­sta­ciach: "krót­kiej" (tzw. "li­stek") i dłu­giej z pek­to­ra­łem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skle­pie dla du­cho­wień­stwa ku­pi­łam Ryś­ko­wi ko­lo­rat­kę i po­pie­la­tą ko­szu­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈratka, AS: koloratka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kragel

Wiktionary


koloratura

ozda­bia­nie śpie­wa­nej me­lo­dii wir­tu­o­zow­ski­mi pa­sa­ża­mi i try­la­mi; śpiew uroz­ma­i­co­ny ta­ki­mi ozdob­ni­ka­mi albo ro­dzaj głosu od­po­wied­ni do ta­kie­go śpie­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ozda­bia­nie par­tii wo­kal­nej ele­men­ta­mi wir­tu­o­zow­ski­mi

 (1.2) muz. śpiew ozdo­bio­ny ele­men­ta­mi wir­tu­o­zow­ski­mi

Wiktionary

Ko­lo­ra­tu­ra ( co­lo­ra­tu­ra z łac. color - barwa, za­bar­wie­nie) – ro­dzaj ozdo­by frag­men­tu me­lo­dii w kom­po­zy­cji wo­kal­nej przez­na­czo­nej dla wir­tu­o­za (np. arii lub pie­śni) wy­ko­rzy­stu­ją­cy pa­sa­że, try­le­ry i inne tech­ni­ki or­na­men­ta­cji. Ten styl śpie­wu kwitł w okre­sie naj­więk­sze­go roz­wo­ju opery wło­skiej w XVIII i XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzad­kim zja­wi­skiem były arie z ko­lo­ra­tu­rą w stylu wło­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koloraturowość ż.

:: zdrobn. koloraturka ż.

 przym. koloraturowy

Wiktionary


koloraturowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. cecha tego, co ko­lo­ra­tu­ro­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koloratura ż., koloraturka ż.

 przym. koloraturowy

Wiktionary


koloraturowy

→ ko­lo­ra­tu­ra, np. głos ko­lo­ra­tu­ro­wy, so­pran ko­lo­ra­tu­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. wy­spe­cja­li­zo­wa­ny w śpie­wa­niu ko­lo­ra­tu­ry

 (1.2) muz. za­wie­ra­ją­cy ko­lo­ra­tu­rę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem so­pra­nem ko­lo­ra­tu­ro­wym, a to jest rola dla mez­zo­so­pra­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔratuˈrɔvɨ, AS: koloraturovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koloratura ż., koloraturka ż., koloraturowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ornamentalny, ozdobny

Wiktionary


kolored

miesz­ka­niec Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki lub Na­mi­bii o mie­sza­nym po­cho­dze­niu ra­so­wym, naj­czę­ściej bur­sko-ma­le­zyj­sko-ho­ten­toc­kim


SJP.pl


kolorek

zdrob­nie­nie od: kolor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kolor

 (1.2) zob. ko­lor­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolor mrz., kolorki nmos., kolorowanie n., kolory nmos., koloryt mrz.

 czas. kolorować

Wiktionary


kolorektalny

do­ty­czą­cy je­li­ta gru­be­go i od­byt­ni­cy


SJP.pl


kolorki

zdrob­nie­nie od: kolor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. ró­żo­we za­bar­wie­nie po­licz­ków

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|ko­lo­rek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy spoj­rzał na nią, do­sta­ła ko­lor­ków i za­trze­po­ta­ła po­wie­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolor mrz., kolorek mrz., kolory nmos., koloryt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rumieńce; pot. kolory

Wiktionary


kolorofon

ro­dzaj oś­wiet­le­nia dy­sko­te­ko­we­go, lampa z ko­lo­ro­wy­mi ża­rów­ka­mi, któ­rych bły­ski ste­ro­wa­ne są sy­gna­łem elek­tro­a­ku­stycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie dy­sko­te­ko­we, które włą­cza barw­ne oś­wiet­le­nie pul­su­ją­ce w takt mu­zy­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolorofonik mrz.

Wiktionary


kolorofonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­lo­ro­fon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolorofon m.

Wiktionary


koloroterapia

le­cze­nie ko­lo­ra­mi; chro­mo­te­ra­pia


SJP.pl

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ko­lo­ro­te­ra­pia (ina­czej chro­mo­te­ra­pia) – jedna z nie­kon­wen­cjo­nal­nych metod lecz­ni­czych po­le­ga­ją­ca na ek­spo­no­wa­niu zmy­słu wzro­ku danej osoby na od­po­wied­nie barwy.

Wikipedia


kolorowa

po­gard­li­wie albo lek­ce­wa­żą­co o ko­bie­cie innej rasy niż biała


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) 3. os. ż. lp. od ko­lo­ro­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gwara. prze­stęp­cza: wódka ga­tun­ko­wa

Wiktionary

Ko­lo­ro­wa (hindi Ran­ge­e­la; ang. tytuł "Bol­ly­wo­od Dre­ams" lub "Full of Co­lo­ur") – film Rama Go­pa­la Varmy z 1995 roku, re­ży­se­ra ta­kich sen­sa­cyj­nych fil­mów jak "Satya" (1998), "To­wa­rzy­stwo" (2003) czy "Sar­kar" (2005). Film ten jest mie­sza­ni­ną ro­man­su, mu­si­ca­lu i dra­ma­tu. W ro­lach głów­nych wy­stę­pu­ją: Aamir Khan, Ur­mi­la Ma­tond­kar i Jac­kie Shroff.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈrɔva, AS: kolorova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolorowy mos., kolor

 przym. kolorowy

Wiktionary


kolorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­da­wa­nie cze­muś ja­kiejś barwy

 (1.2) wy­peł­nia­nie ko­lo­ro­wan­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔrɔˈvãɲɛ, AS: kolorovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolorowy mos., kolor m., kolorek m., kolorowanka ż., koloryt m., pokolorowanie n., zakolorowanie n., koloryzowanie n., podkoloryzowanie n.

 czas. kolorować ndk., pokolorować dk., zakolorować dk., koloryzować ndk., podkoloryzować dk.

 przym. kolorowy

 przysł. kolorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwienie

Wiktionary


kolorowanka

książ­ka za­wie­ra­ją­ca kon­tu­ro­we ry­sun­ki przez­na­czo­ne do ko­lo­ro­wa­nia dla dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ksią­żecz­ka, w któ­rej małe dzie­ci wy­peł­nia­ją kon­tu­ry kred­ka­mi lub far­ba­mi;

Wiktionary

Ko­lo­ro­wan­ka, ma­lo­wan­ka, ry­so­wan­ka – zbiór obraz­ków, zwy­kle czar­no-bia­łych kon­tu­rów, wy­da­wa­nych naj­czę­ściej w for­mie książ­ko­wej, przez­na­czo­nych głów­nie dla dzie­ci do nauki i za­ba­wy. Ko­lo­ro­wa­nie sta­no­wi pro­ste ćwi­cze­nie zwięk­sza­ją­ce spraw­ność ma­nu­al­ną, co wspo­ma­ga na­stęp­nie naukę pi­sa­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔrɔˈvãnka, AS: kolorovãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolor m., kolorowanie n., pokolorowanie n., kolorowy mos.

 czas. kolorować ndk., pokolorować dk.

 przym. kolorowy

 przysł. kolorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malowanka

Wiktionary


kolorować

cza­sow­nik

 (1.1) na­da­wać cze­muś kolor, wy­peł­niać ko­lo­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja młod­sza córka uwiel­bia ko­lo­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈrɔvat͡ɕ, AS: kolorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolorowy mos., kolor m., kolorowanka ż., kolorek m., kolorowanie n., pokolorowanie n., koloryzm m., kolorysta m., kolorystka ż., koloryzowanie n., podkoloryzowanie n., koloryt mrz.

 czas. pokolorować, koloryzować, podkoloryzować

 przym. kolorowy, kolorowiasty, kolorystyczny

 przysł. kolorowo, kolorystycznie

Wiktionary


kolorowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ko­lo­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On kazał wszyst­ko w Pile prze­ma­lo­wy­wać, płoty na zie­lo­no, domy na ko­lo­ro­wo, nawet stare roz­pa­da­ją­ce się ru­de­ry za­miast re­mon­to­wać też prze­ma­lo­wa­li, żeby ład­nie było.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koloryt mrz., kolor m., kolorowanie n., kolorowy mos., kolorowanka ż.

 przym. kolorowy

 czas. kolorować

Wiktionary


kolorowszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ko­lo­ro­wy; bar­dziej ko­lo­ro­wy


SJP.pl


kolorowy

barw­ny;
1.
a) ma­ją­cy jakiś kolor (z wy­jąt­kiem czar­ne­go lub bia­łe­go);
b) ma­ją­cy parę ko­lo­rów (z wy­jąt­kiem czar­ne­go i bia­łe­go); róż­no­ko­lo­ro­wy; róż­no­barw­ny;
2. prze­no­śnie: uroz­ma­i­co­ny, cie­ka­wy, efek­tow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wie­lo­barw­ny, pełen róż­nych ko­lo­rów

 (1.2) bę­dą­cy w ja­kimś ko­lo­rze innym niż czar­ny i biały

 (1.3) przen. uroz­ma­i­co­ny

 (1.4) pot. (cza­sem lek­cew.) o czło­wie­ku rasy innej niż biała

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. (cza­sem lek­cew.) każdy czło­wiek rasy innej niż biała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twój swe­ter jest bar­dziej ko­lo­ro­wy od mo­je­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈrɔvɨ, AS: kolorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolor m., kolorystyka ż., koloryzm m., kolorowanka ż., kolorowa ż., kolorowanie n., koloryt mrz.

 przym. jednokolorowy, wielokolorowy, kolorystyczny

 czas. kolorować

 przysł. kolorowo, kolorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwny, wielobarwny, barwiony, malowany, różnokolorowy; reg. śl. farbisty

 (1.2) barwny

 (1.3) różnorodny, urozmaicony

Wiktionary


kolorpoint

[czy­taj: ko­lor­pojnt] rasa kota pow­sta­ła w wy­ni­ku krzy­żo­wa­nia kotów per­skich z ko­ta­mi sy­jam­ski­mi; co­lor­po­int, kot hi­ma­laj­ski


SJP.pl

Ko­lor­po­int – po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce uma­szcze­nie kota, prze­waż­nie o za­bar­wie­niu sy­jam­skim.

Po na­ro­dze­niu koty sy­jam­skie są zu­peł­nie białe, w miarę jak do­ra­sta­ją ich sierść robi się ciem­niej­sza (szcze­gól­nie w oko­li­cach uszu, twarz, łapy, ogon, u samca rów­nież jądra; są to miej­sca, gdzie ich tem­pe­ra­tu­ra ciała jest naj­niż­sza); po la­tach ich futro nadal ciem­nie­je.

Wikipedia


kolory

po­tocz­nie:
1. ró­żo­we za­bar­wie­nie po­licz­ków; ru­mień­ce;
2. barw­na odzież, bie­liz­na, tka­ni­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. ró­żo­wo za­bar­wio­ne po­licz­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|kolor.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci­na miała po­licz­ki zu­peł­nie bez ko­lo­rów, jak u trupa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolor mrz., kolorek mrz., kolorki nmos., koloryt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rumieńce; pot. kolorki

Wiktionary


kolorycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ko­lo­ryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koloryt m.

Wiktionary


kolorymetr

przy­rząd do po­mia­ru barwy


SJP.pl

Ko­lo­ry­metr (tin­to­metr) – przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia po­mia­ru barwy ba­da­ne­go rozt­wo­ru, tzw. po­mia­rów ko­lo­ry­me­trycz­nych.

Wikipedia


kolorymetria

po­miar dłu­go­ści fali i na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go w pa­śmie wi­dzial­nym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­lo­ry­me­tria (che­mia)
  • ko­lo­ry­me­tria (fi­zy­ka)

Wikipedia


kolorysta

1. osoba zaj­mu­ją­ca się na­kła­da­niem ko­lo­rów w ko­mik­sach, ilu­stra­cjach itp.;
2. przed­sta­wi­ciel stylu w sztu­ce na­zy­wa­ne­go ka­piz­mem lub ko­lo­ryz­mem;
3. kom­po­zy­tor, któ­re­go ut­wo­ry ce­chu­je bo­ga­ta aran­ża­cja;
4. osoba, która ko­lo­ry­zu­je w opo­wia­da­niu


SJP.pl


kolorystka

→ ko­lo­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

kolorysta

kolorystycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pod kątem ko­lo­ry­stycz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lo­ry­stycz­nie re­kla­ma przy­po­mi­na starą za­żół­co­ną fo­to­gra­fię w sepii, na któ­rej do­mi­nu­ją od­cie­nie barwy bru­nat­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolorowy mos., kolor m., kolorystyka ż., koloryt m., koloryzm m., kolorysta m.

 czas. koloryzować ndk., kolorować ndk.

 przym. kolorystyczny, kolorowy

Wiktionary


kolorystyczny

1. przy­miot­nik od: ko­lo­ry­sty­ka;
2. przy­miot­nik od: ko­lo­ryzm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ko­lo­ry­sty­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­tel­ność, przej­rzy­stość i kon­sek­went­ny, in­te­gral­ny pro­jekt ko­lo­ry­stycz­ny są pod­sta­wą do­brze zro­bio­nej stro­ny in­ter­ne­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔrɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: kolorystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolorowy mos., kolor m., kolorystyka ż., koloryt m., koloryzm m., kolorysta m.

 czas. koloryzować ndk., kolorować ndk.

 przym. kolorowy

 przysł. kolorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorowy

Wiktionary


kolorystyka

1. ze­sta­wie­nie, dobór barw w stro­ju, wnę­trzu, obra­zie itp.;
2. w mu­zy­ce: ze­sta­wie­nie barw dźwię­ku róż­nych in­stru­men­tów lub gło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­sta­wie­nie ko­lo­rów

 (1.2) muz. dobór róż­nych barw dźwię­ków gło­sów, in­stru­men­tów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­lo­ry­sty­ka (mu­zy­ka)
  • ko­lo­ry­sty­ka (pla­sty­ka)
  • Barwa

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kolorystyczny, kolorowy

 przysł. kolorystycznie

 rzecz. kolorowy mos., koloryt mrz.

 czas. koloryzować

Wiktionary


koloryt

1. ze­spół barw na­da­ją­cych ogól­ny ton dzie­łu sztu­ki, kra­jo­bra­zo­wi lub ja­kie­muś przed­mio­to­wi;
2. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ja­kie­goś miej­sca, czasu lub dla ja­kiejś spo­łecz­no­ści; też: na­strój dzie­ła sztu­ki odt­wa­rza­ją­cy ten ze­spół cech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­bar­wie­nie

 (1.2) cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Szcze­gól­ne­go ko­lo­ry­tu do­da­ją sta­wo­wi kwit­ną­ce ka­czeń­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolorowy mos., kolor mrz., kolorek mrz., kolory nmos., kolorki nmos., kolorystyka ż., kolorysta mos., kolorowanie n., koloryzowanie n., kolorycik mrz.

 czas. kolorować ndk., koloryzować ndk.

 przym. kolorowy, kolorystyczny

 przysł. kolorowo, kolorystycznie

Wiktionary


kolorytowy

przy­miot­nik od: ko­lo­ryt


SJP.pl


koloryzacja

1. na­da­wa­nie cze­muś barw, od­cie­ni;
2. ubar­wia­nie opo­wia­da­nia cie­ka­wy­mi, rów­nież zmy­ślo­ny­mi szcze­gó­ła­mi;
3. prze­ra­bia­nie filmu czar­no-bia­łe­go na ko­lo­ro­wy;
4. daw­niej: ko­lo­ry­sty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. far­bo­wa­nie wło­sów

 (1.2) ubar­wia­nie opo­wia­da­nia lub opisu szcze­gó­ła­mi, czę­sto prze­sa­dzo­ny­mi

 (1.3) przet­wa­rza­nie filmu czar­no-bia­łe­go na ko­lo­ro­wy

 (1.4) daw. ze­staw ko­lo­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pew­ne­go czasu sta­ram się odejść od trwa­łej ko­lo­ry­za­cji na rzecz ko­lo­ry­za­cji bez amo­nia­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔrɨˈzat͡sʲja, AS: koloryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolor mrz., koloryzator m., koloryzowanie n.

 czas. koloryzować ndk.

 przym. koloryzacyjny

 czas. koloryzować ndk.

Wiktionary


koloryzacyjny

→ ko­lo­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

koloryzacja

koloryzator

1. ma­larz, na­da­ją­cy w obra­zie szcze­gól­ne zna­cze­nie ko­lo­ro­wi, mniej­szą uwagę zwra­ca­ją­cy na kom­po­zy­cję; ko­lo­ry­sta;
2. osoba, która prze­sad­nie ubar­wia swoje opo­wie­ści; bla­gier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która ko­lo­ry­zu­je stare zdję­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koloryzacja ż.

 czas. koloryzować

Wiktionary


koloryzatorka

1. ma­lar­ka, na­da­ją­ca w obra­zie szcze­gól­ne zna­cze­nie ko­lo­ro­wi, mniej­szą uwagę zwra­ca­ją­ca na kom­po­zy­cję; ko­lo­ryst­ka;
2. ko­bie­ta, która prze­sad­nie ubar­wia swoje opo­wie­ści; bla­gier­ka


SJP.pl


koloryzm

1. ak­cen­to­wa­nie zna­cze­nia ko­lo­rów w sztu­kach pla­stycz­nych;
2. kie­ru­nek w pol­skim ma­lar­stwie okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go; ka­pizm


SJP.pl


koloryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­da­wa­nie cze­muś ja­kie­goś ko­lo­ru

 (1.2) prze­ra­bia­nie czar­no-bia­łych fil­mów i fo­to­gra­fii na ko­lo­ro­we

 (1.3) przen. do­da­wa­nie do nar­ra­cji nie­praw­dzi­wych szcze­gó­łów w celu jej ua­trak­cyj­nie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kolorować, koloryzować ndk.

 rzecz. koloryzacja n., kolorowanie n., kolor mrz., koloryt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) podkolorowywanie, podmalowywanie, ubarwianie, upiększanie, lakierowanie, lukrowanie

Wiktionary


koloryzować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­da­wać cze­muś dany kolor lub od­cień

 (1.2) film. prze­ra­biać film czar­no-biały na ko­lo­ro­wy

 (1.3) do­da­wać do nar­ra­cji szcze­gó­ły w celu jej ubar­wie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Dawni tru­ba­du­rzy, po­dob­nie jak współ­cze­śni poeci, nad­mier­nie ak­cen­to­wa­li, ko­lo­ry­zo­wa­li, prze­sa­dza­li chcąc moc­niej coś po­wie­dzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: koloryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolor ż., koloryzacja ż., kolorystyka ż., kolorysta m., kolorystka ż., koloryzator m., koloryzatorka ż., koloryzowanie n., kolorowanie n., koloryt mrz.

 przym. kolorystyczny, koloryzacyjny

 czas. kolorować ndk.

 przysł. kolorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwić, farbować, kolorować

 (1.3) ubarwiać, malować w tęczowych kolorach, przejaskrawiać, idealizować, wyolbrzymiać, przesadzać, fantazjować, konfabulować, zmyślać; pot. bajerować, kitować, wciskać kit, opowiadać bajki

Wiktionary


kolorz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­mi­nik Ko­lorz – pol­ski dzia­łacz związ­ko­wy
  • Józef Ko­lorz – pol­ski dzia­łacz związ­ko­wy, ko­mu­ni­sta, uczest­nik pow­stań ślą­skich

Wikipedia


kolorzyk

ko­lo­rzyk rdza­wo­ster­ny, ko­lo­rzyk błę­kit­ny - ga­tun­ki ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny pe­kiń­czy­ków


SJP.pl


kolorówka

1. ma­szy­na pow­le­ka­ją­ca pa­pier farbą; pow­le­kar­ka;
2. po­tocz­nie:
a) ogół kos­me­ty­ków do wy­ko­ny­wa­nia ma­ki­ja­żu;
b) prasa ko­lo­ro­wa;
c) to, co jest ko­lo­ro­we, np. film


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ogół kos­me­ty­ków do wy­ko­ny­wa­nia ma­ki­ja­żu

Wiktionary


kolos

1. coś wiel­kie­go, bar­dzo du­żych roz­mia­rów; ol­brzym, ma­sto­dont;
2. śro­do­wi­sko­wo: ko­lok­wium; kolo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ol­brzy­mi posąg

 (1.2) książk. przen. coś bar­dzo wiel­kie­go, ol­brzy­mie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) książk. po­tęż­nie zbu­do­wa­ny, wiel­kie­go wzro­stu czło­wiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) środ. stud. ko­lok­wium

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kolos – pol­ska na­gro­da po­dróż­ni­cza
  • Kolos – dzie­ło ma­lar­skie Fran­ci­sca Goi
  • Kolos – wieś na Ukra­i­nie
  • Kolos. Za­pi­ski Bra­ge­go Bra­ges­so­na (Ko­loss. Brage Bra­ges­sons skrift ) – po­wieść nor­we­skie­go pi­sa­rza Finna Al­na­e­sa
  • Kolos – film fa­bu­lar­ny w ko­pro­duk­cji pol­sko-nor­we­skiej, reż. Wi­told Le­szczyń­ski, ekra­ni­za­cja po­wie­ści Finna Al­na­e­sa

Wikipedia

Przykłady

 (3.1) Nie pójdę dziś z wami na piwo, bo mam jutro ko­lo­sa ze sta­ty­sty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlɔs, AS: kolos

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolosalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) olbrzym, gigant

 (2.1) olbrzym, gigant

Wiktionary


kolosalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ko­lo­sal­ne; cecha tych, któ­rzy są ko­lo­sal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolosalny

 przysł. kolosalnie

Wiktionary


kolosalny

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo duży; wiel­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt przy zdro­wych zmy­słach nie kwe­stio­nu­je, że prze­mia­na jest ko­lo­sal­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlɔˈsalnɨ, AS: kolosalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolos m., kolosalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogromny, olbrzymi

Wiktionary


kolosanin

miesz­ka­niec Ko­lo­sów (sta­ro­żyt­ne­go mia­sta w do­li­nie rzeki Likos we Fry­gii)


SJP.pl


koloseum

okrą­gła bu­dow­la


SJP.pl

Ko­lo­se­um ( Co­los­se­um, Co­los­seo), wła­ści­wie am­fi­te­atr Fla­wiu­szów (łac. "Amp­hit­he­a­trum Fla­vium") – am­fi­te­atr w Rzy­mie, wznie­sio­ny w la­tach 70–72 do 80 n.e. za pa­no­wa­nia We­spaz­ja­na i Ty­tu­sa – ce­sa­rzy z dy­na­stii Fla­wiu­szów.

Wikipedia


koloskop

przy­rząd me­dycz­ny słu­żą­cy do dia­gno­sty­ki (obra­zo­wa­nia) cho­rób je­li­ta gru­be­go oraz do drob­nych za­bie­gów w świet­le je­li­ta (np. po­bie­ra­nia wy­cin­ków, usu­nię­cia po­li­pów); ko­lo­no­skop


SJP.pl


koloskopia

en­do­sko­po­we ba­da­nie le­kar­skie do zo­bra­zo­wa­nia dol­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go; ko­lo­no­sko­pia


SJP.pl


koloskopowy

→ ko­lo­skop; ko­lo­no­sko­po­wy


SJP.pl


kolostomia

sto­mia wyt­wo­rzo­na na je­li­cie gru­bym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. sto­mia ope­ra­cyj­nie wy­ło­nio­na na je­li­cie gru­bym;

Wiktionary

Ko­lo­sto­mia – sto­mia wyt­wo­rzo­na na je­li­cie gru­bym, czyli ope­ra­cyj­ne wy­pro­wa­dze­nie świa­tła je­li­ta gru­be­go na po­wierzch­nię brzu­cha, umoż­li­wia­ją­ce wy­da­la­nie tre­ści je­li­to­wej, gdy jest to nie­moż­li­we drogą na­tu­ral­ną (naj­czę­ściej po usu­nię­ciu od­byt­ni­cy z po­wo­du no­wot­wo­ru).

Wikipedia


koloszwar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Kluż-Na­po­ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koloszwarski

Wiktionary


koloszwarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ko­losz­wa­rem, do­ty­czą­cy Ko­losz­wa­ru (współcz. Kluż-Na­po­ka)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pięt­na­stu oskar­żo­nych dzie­się­ciu ska­za­no na śmierć i już 30 sierp­nia pię­ciu z nich, mię­dzy nimi San­do­ra Kendy, ścię­to na rynku ko­losz­war­skim.

 (1.1) W roku tym bo­wiem woj­ska ce­sar­skie splą­dro­wa­ły 150 domów uni­ta­rian ko­losz­war­skich, w szcze­gól­no­ści mi­ni­strów i na­u­czy­cie­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koloszwar mrz.

Wiktionary


kolowy

→ kola; co­lo­wy


SJP.pl


kolończyk

miesz­ka­niec Ko­lo­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ko­lo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolonia ż.

:: fż. kolonka ż.

 przym. koloński

Wiktionary


koloński

przy­miot­nik od: Ko­lo­nia (np. woda ko­loń­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ko­lo­nią, do­ty­czą­cy Ko­lo­nii

 (1.2) do­ty­czą­cy wody ko­loń­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolonia ż., kolończyk mos., kolonka ż., kolonia ż.

Wiktionary


kolpak

naz­wi­sko


SJP.pl

KOLPAK – roz­le­gła sieć kom­pu­te­ro­wa two­rzo­na od 1992 r. przez Pol­skie Ko­le­je Pań­stwo­we. Opie­ra się na pro­to­ko­le trans­mi­sji X.25 i jest re­a­li­zo­wa­na na wew­nętrz­nych łą­czach firmy PKP. Zo­sta­ła od­da­na do użyt­ku w li­sto­pa­dzie 1994 roku.

Wikipedia


kolportacja

poś­red­nict­wo mię­dzy wy­daw­cą a punk­tem sprze­da­ży lub bez­poś­red­nim na­byw­cą; dy­stry­bu­cja


SJP.pl


kolportaż

roz­pro­wa­dza­nie wśród od­bior­ców prasy, ksią­żek itp.; kol­por­to­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na roz­pro­wa­dza­niu ksią­żek, cza­so­pism itp. bez­poś­red­nio wśród od­bior­ców albo przez sieć pla­ców­ka­a­có­wek

Wiktionary

Kol­por­taż (fr. "col­por­ta­ge" 'kol­por­taż' i "col­por­te­ur" 'kol­por­ter' od "col­por­ter" 'kol­por­to­wać' z łac. "com­por­ta­re" 'zno­sić, gro­ma­dzić'; od "com-" 'współ-' i "por­ta­re" 'nosić'), ina­czej dy­stry­bu­cja – poś­red­nict­wo mię­dzy wy­daw­cą a punk­tem sprze­da­ży lub bez­poś­red­nim na­byw­cą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kolporter mos., kolporterstwo n., kolportowanie n.

 przym. kolportażowy

 czas. kolportować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolportowanie, kolporterstwo

Wiktionary


kolportażowy

przy­miot­nik od: kol­por­taż


SJP.pl


kolporter

osoba zaj­mu­ją­ca się dy­stry­bu­cją ksią­żek, prasy itp. wśród od­bior­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • osoba lub firma, zaj­mu­ją­ca się kol­por­ta­żem
  • Kol­por­ter – pol­skie przed­się­bior­stwo

Wikipedia


kolporterka

→ kol­por­ter


SJP.pl

Patrz:

kolporter

kolportować

roz­pro­wa­dzać wśród od­bior­ców prasę, książ­ki itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­kol­por­to­wać)

 (1.1) roz­pro­wa­dzać wy­daw­nict­wa wśród od­bior­ców

 (1.2) prze­ka­zy­wać in­for­ma­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­sy­dent­ka kol­por­to­wa­ła KOR-owską bi­bu­łę.

 (1.2) To prze­cież soł­tys kol­por­to­wał plot­ka­ot­ki o ry­chłym zam­knię­ciu firmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolportaż mrz., kolporter mos., kolporterka ż., kolporterstwo n., kolportowanie n.

 czas. rozkolportować dk.

 przym. kolporterski

 przysł. kolportersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dystrybuować, rozprowadzać

 (1.2) rozpowszechniać

Wiktionary


kolposkop

przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy do wzier­ni­ko­wa­nia po­chwy i oglą­da­nia szyj­ki ma­ci­cy


SJP.pl


kolposkopia

wzier­ni­ko­wa­nie po­chwy i szyj­ki ma­ci­cy przy po­mo­cy urzą­dze­nia op­tycz­ne­go - kol­po­sko­pu


SJP.pl

Kol­po­sko­pia – ba­da­nie po­le­ga­ją­ce na oglą­da­niu po­wierzch­ni szyj­ki ma­ci­cy, dol­nej czę­ści jej ka­na­łu oraz po­chwy i sromu przy po­mo­cy urzą­dze­nia op­tycz­ne­go – kol­po­sko­pu.

Kol­po­sko­pia poz­wa­la w ciągu kilku minut usta­lić roz­poz­na­nie, pod­jąć od­po­wied­nie de­cyz­je do­ty­czą­ce te­ra­pii i w niek­tó­rych przy­pad­kach przy­stą­pić od razu do le­cze­nia. Ba­da­nie umoż­li­wia wy­kry­cie przed­kli­nicz­nych po­sta­ci raka szyj­ki ma­ci­cy.

Wikipedia


kolposkopowy

→ kol­po­skop, → kol­po­sko­pia


SJP.pl

Patrz:

kolposkop, → kolposkopia

kolski

przy­miot­nik od: Kola (pół­wy­sep), Koło (mia­sto)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kołą, do­ty­czą­cy Koły (mia­sta lub rzeki na Pół­wy­spie Kol­skim)

 (1.2) zwią­za­ny z Kolą (Pół­wy­spem Kol­skim), do­ty­czą­cy Koli

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Jakub Kol­ski – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Wi­told Kol­ski – pol­ski ko­mu­ni­sta
  • Ba­ruch Kol­ski – ży­dow­ski dzia­łacz ruchu Ha­szo­mer Ha­ca­ir
  • Pół­wy­sep Kol­ski
  • Po­wiat kol­ski
  • Prze­gląd Kol­ski
  • De­ka­nat kol­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kolanka ż., Kola ż., Koła ż., kolanin mos., Koło n.

Wiktionary


kolsko

przy­miot­nik od: Kola (pół­wy­sep), Koło (mia­sto)


SJP.pl

Kol­sko (niem. "Kol­zig") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w Kot­li­nie Kar­gow­skiej, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, w gmi­nie Kol­sko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą władz gminy Kol­sko.

Wikipedia


kolszczanin

miesz­ka­niec Kol­ska


SJP.pl


kolszczanka

miesz­kan­ka Kol­ska


SJP.pl


kolt

sze­ścio­strza­ło­wy re­wol­wer bę­ben­ko­wy; Colt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. re­wol­wer bę­ben­ko­wy (nie­ko­niecz­nie wy­pro­du­ko­wa­ny przez firmę Sa­mu­e­la Colta);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔlt, AS: kolt

Wiktionary


koltan

ruda tan­ta­lu i niobu, mie­sza­ni­na ko­lum­bi­tu i tan­ta­li­tu


SJP.pl

Kol­tan ("col­tan") – ruda tan­ta­lu i niobu, bę­dą­ca mie­sza­ni­ną dwóch mi­ne­ra­łów: ko­lum­bi­tu i tan­ta­li­tu.

Wikipedia


kolubryna

1. cięż­kie dzia­ło oblęż­ni­cze, uży­wa­ne w XVI-XVIII wieku głów­nie do ni­szcze­nia for­ty­fi­ka­cji; szlan­ga;
2. wiel­kie dzia­ło okrę­to­we o dłu­giej lufie, uży­wa­ne w XVI-XVII wieku, strze­la­ją­ce po­ci­ska­mi o cię­ża­rze 8-16 fun­tów;
3. po­tocz­nie: rzecz lub osoba duża, cięż­ka i niez­grab­na; lan­da­ra, ko­by­ła, krowa, krów­sko;
4. prze­no­śnie: nie­pod­wa­żal­ny, klu­czo­wy fakt lub ar­gu­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ogól­na nazwa od­przo­do­wych dział ar­ty­le­ryj­skich uży­wa­nych w XVI i XVII wieku;

 (1.2) przen. pot. bar­dzo duża i cięż­ka rzecz

 (1.3) przen. pot. cięż­ka i niez­grab­na osoba

Wiktionary

Ko­lu­bry­na – ogól­na nazwa od­przo­do­wych dział ar­ty­le­ryj­skich uży­wa­nych w XVI i XVII wieku.

Nazwa ko­lu­bry­na po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa "co­lu­bra" – żmija, wę­ży­ca; we Fran­cji, gdzie prze­de wszyst­kim były uży­wa­ne, na­zy­wa­ne były "co­u­lev­ri­ne", w Niem­czech szlan­gi. Tego typu dzia­ła na­zy­wa­no także ku­le­wry­na, wę­żow­ni­ce lub ser­pen­ty­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) cięż­kie dzia­ła z Kra­ko­wa, a mię­dzy nimi taką ko­lu­bry­nę, któ­rej nie tylko czę­sto­chow­skie, ale żadne w świe­cie mury oprzeć się nie mogły (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolubrynowy, kolubryniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. koluwryna, szlanga, serpentyna, wężownica

 (1.2) grzmot, kloc, krowa, landara

Wiktionary


kolubrynowy

przy­miot­nik od: ko­lu­bry­na


SJP.pl


kolucho

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. zgrub. gwara. koło, pęto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­stą­pi­li ho­no­ro­wo, wy­łu­ska­li ze snop­ka butlę smo­ro­di­nów­ki [wódki po­rzecz­ko­wej], ko­lu­cho zes­chłej na kość kieł­ba­sy i obla­li­śmy jak na­le­ży po­czą­tek służ­by.

Wiktionary


kolugo

ssak z ro­dzi­ny lo­to­ko­tów; la­to­perz; lo­to­kot


SJP.pl


kolumb

dawna nazwa niobu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go z grupy wa­na­dow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. spol­szczo­ne naz­wi­sko wło­skie od­kryw­cy i że­gla­rza Krzysz­to­fa Ko­lum­ba

 (1.2) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Nie mylić z: Ku­lomb.

Ta stro­na do­ty­czy imie­nia. Zo­bacz też: Krzysz­tof Ko­lumb.

Ko­lumb – imię po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "co­lum­ba" oz­na­cza­ją­ce­go „go­łę­bia”. No­si­ło je kilku świę­tych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzysz­tof Ko­lumb był pier­wszym Eu­ro­pej­czy­kiem, który do­tarł do wy­brze­ży Ame­ry­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔlũmp, AS: kolũmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolumbia ż., Kolumbijczyk m., Kolumbijka ż., Kolumbowie mos., Columbus m., Kolumban m.

:: fż. Kolumba ż.

 przym. kolumbijski, prekolumbijski, postkolumbijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Kolůmb

Wiktionary


kolumba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ko­lumb

Wiktionary

Ko­lum­ba – żeń­ska forma imie­nia Ko­lumb, po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „go­łę­bi­ca”. Od imie­nia Ko­lum­ba po­cho­dzi też zdrob­nie­nie Ko­lum­bu­la.

No­si­ło je kilka świę­tych, w tym Ko­lum­ba z Sens.

Ko­lum­ba imie­ni­ny ob­cho­dzi 10 stycz­nia, 3 marca, 20 maja, 17 wrze­śnia, 24 wrze­śnia i 31 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Ko­lum­ba i jeź­dzi­ła na po­ma­rań­czo­wym skła­da­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolumb m., Kolumbowie mos.

Wiktionary


kolumban

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ko­lum­ban – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od cel­tyc­kie­go imie­nia Ko­lo­man na­wią­zu­ją­ce do łac. "Co­lum­ba" (go­łę­bi­ca – bę­dą­ca sym­bo­lem Ducha Świę­te­go).

Ko­lum­ban imie­ni­ny ob­cho­dzi: 2 paź­dzier­ni­ka i 23 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ko­lum­ban i je­stem na­u­czy­cie­lem z pod­war­szaw­skiej miej­sco­wo­ści.

 (1.1) We­dług le­gen­dy Ko­lum­ban Star­szy zo­stał po­cho­wa­ny ze świę­tym Pa­try­kiem.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 23 li­sto­pa­da przy­pa­da wspom­nie­nie św. Ko­lum­ba­na Młod­sze­go, pa­tro­na Ir­lan­dii.

 (1.1) Ko­lum­ba­no­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 23 li­sto­pa­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolumbanowa ż., Kolumbanówna ż., Kolumbanostwo lm m.

:: zdrobn. Kolumbanek mos., Kolumbek mos.

 przym. Kolumbanowy, Kolumbankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Kolumbanek, Kolumbek

Wiktionary


kolumbarium

1. miej­sce na cmen­ta­rzu przy­sto­so­wa­ne do po­chów­ku urn z pro­cha­mi zmar­łych;
2. typ rzym­skie­go i wczes­no­chrze­ści­jań­skie­go zbio­ro­we­go gro­bow­ca w po­sta­ci bu­dow­li lub sali, gdzie znaj­do­wa­ły się nisze na pro­chy zmar­łych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. ar­chit. ro­dzaj rzym­skie­go zbio­ro­we­go gro­bow­ca w for­mie bu­dow­li z ni­sza­mi na urny z pro­cha­mi;

 (1.2) współcz. ar­chit. cmen­tar­na ścia­na z miej­sca­mi na urny z pro­cha­mi zmar­łych

 (1.3) współcz. po­mie­szcze­nie na urny przy kre­ma­to­rium

Wiktionary

Ko­lum­ba­rium (łac. dosł. „go­łęb­nik” od "co­lum­ba" – gołąb) – pro­sto­pa­dło­ścien­na lub nie­kie­dy ko­pu­la­sta bu­dow­la cmen­tar­na z cza­sów rzym­skich i wczes­no­chrze­ści­jań­skich, peł­nią­ca funk­cję zbio­ro­we­go gro­bow­ca.

Sta­ro­żyt­ne ko­lum­ba­ria po­ja­wi­ły się u Rzy­mian od cza­sów Au­gu­sta w I wieku p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­ro­żyt­ne ko­lum­ba­ria po­ja­wi­ły się u Rzy­mian od cza­sów Au­gu­sta w I wieku p.n.e.

 (1.2) 75-latek chciał wy­ku­pić miej­sce w ko­lum­ba­rium "za życia". El­blą­skie cmen­ta­rze nie prze­wi­du­ją ta­kiej moż­li­wo­ści.

 (1.2) W so­bo­tę zna­le­zio­no zni­szczo­ny na­gro­bek, a wcze­śniej od­no­to­wa­no przy­pa­dek ro­zbi­tej płyty ko­lum­ba­rium i wy­próż­nio­ną urnę z pro­cha­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlũmˈbarʲjũm, AS: kolũmbarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolombina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ściana urnowa

Wiktionary


kolumbaryjny

→ ko­lum­ba­rium


SJP.pl

Patrz:

kolumbarium

kolumbia

1. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej ze sto­li­cą w Bo­go­cie; Re­pu­bli­ka Ko­lum­bii;
2. rzeka w Ka­na­dzie i Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, prze­pły­wa przez Ka­na­dę i Stany Zjed­no­czo­ne, ucho­dzi do Oce­a­nu Spo­koj­ne­go;

 (1.3) hist. poet. Stany Zjed­no­czo­ne;

Wiktionary

Ko­lum­bia ( ), Re­pu­bli­ka Ko­lum­bii (República de Co­lom­bia) – pań­stwo w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Jest czwar­tym pod wzglę­dem po­wierzch­ni pań­stwem na tym kon­ty­nen­cie (1 138 910 km²), a dru­gim pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści (53 936 226 osób; 2026).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oni miesz­ka­ją w Ko­lum­bii od kilku lat.

 (1.2) Czy po Ko­lum­bii pły­wa­ją pa­row­ce?

 (1.3) W XVIII wieku Ame­ry­ka­nie po­e­tyc­ko na­zy­wa­li swój kraj Ko­lum­bią, od naz­wi­ska po­dróż­ni­ka i od­kryw­cy Krzysz­to­fa Ko­lum­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlũmbʲja, AS: kolũmbʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolumbijczyk mos., Kolumbijka ż., Kolumbowie lm m., Kolumb mos.

 przym. kolumbijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Kolumbii

Wiktionary


kolumbijczyk

1. oby­wa­tel Ko­lum­bii;
2. oby­wa­tel Ko­lum­bii Bry­tyj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ko­lum­bii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skła­dzie et­nicz­nym We­ne­zu­e­li oprócz We­ne­zu­el­czy­ków wy­stę­pu­ją także Ko­lum­bij­czy­cy, In­dia­nie i inni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔlũmˈbʲijt͡ʃɨk, AS: kolũmbʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolumb mos., Kolumbowie mos., Kolumbia ż.

:: fż. Kolumbijka ż.

 przym. kolumbijski

Wiktionary