jednośrubowy

na­pę­dza­ny sil­ni­kiem o jed­nej śru­bie


SJP.pl


jednoświecowy

ma­ją­cy jedną świe­cę


SJP.pl


jedność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wspól­no­ta, unia, zjed­no­cze­nie

 (1.2) nazwa cyfry 1 i licz­by 1

 (1.3) mat. ele­ment od­wra­cal­ny, czyli taki, przez który da się po­dzie­lić je­dyn­kę;

 (1.4) filoz. wew­nętrz­na nies­przecz­ność;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jed­ność – w fi­lo­zo­fii wew­nętrz­na nies­przecz­ność, nie­po­dziel­ność, ko­he­ren­cja bytu
  • jed­ność – w ma­te­ma­ty­ce inna nazwa ele­men­tu od­wra­cal­ne­go mno­że­nia w pier­ście­niu, dziel­nik je­dyn­ki
  • jed­ność Ko­ścio­ła
  • Jed­ność – album Hemp Gru
  • Jed­ność – wy­daw­nict­wo
  • Jed­ność – ło­tew­skie ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne
  • Jed­ność – ro­syj­ska par­tia po­li­tycz­na
  • „Nasz ro­do­wód – sier­pień ’80 JEDNOŚĆ” – ty­god­nik NSZZ So­li­dar­ność Po­mo­rza Za­chod­nie­go wy­da­wa­ny od 1980
  • Huta Jed­ność – huta stali po­ło­żo­na w Sie­mia­no­wi­cach Ślą­skich
  • Jed­ność – Zwią­zek Za­wo­do­wy dzia­ła­ją­cy w Ja­strzęb­skiej Spół­ce Wę­glo­wej S.A.
  • Jed­ność – so­jusz opo­zy­cyj­nych wę­gier­skich par­tii po­li­tycz­nych
  • jeden

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas peł­nie­nia urzę­du Was­hing­ton sku­piał się głów­nie na utrzy­ma­niu jed­no­ści kraju, dla­te­go nie an­ga­żo­wał się w spra­wy usta­wo­daw­cze.

 (1.1-2) Bo gdzie się serca palą,

:: Cyr­klem unie­sie­nia duch,

:: Dobro po­wszech­ne skałą,

:: Jed­ność więk­sza od dwóch.

 (1.2) Jak pod­nieść do kwa­dra­tu licz­bę z cyfrą jed­no­ści 5?

 (1.3) Jed­no­ścia­mi w pier­ście­niu liczb cał­ko­wi­tych są +1 i -1, a w ciele liczb rze­czy­wi­stych do­wol­na licz­ba oprócz zera.

 (1.4) Gdyby nie jed­ność bytu, byłby on po­dziel­ny na byt i nie­byt, co jest sprzecz­no­ścią, więc byt jest jed­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯edność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeden n./mzw./mos., jedynka ż., jednostka ż., pojedynczość ż., jednakowość ż., jednia ż., jedynak mos.

 przym. jedyny, jednakowy, pojedynczy

 przysł. jednakowo, pojedynczo, jednako

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedynka

Wiktionary


jednoźródłowy

ma­ją­cy jedno źró­dło; bę­dą­cy tego sa­me­go po­cho­dze­nia


SJP.pl


jednożaglowy

ma­ją­cy jeden ża­giel


SJP.pl


jednożerność

w zo­o­lo­gii: ży­wie­nie się zwie­rząt tylko jed­nym ro­dza­jem po­kar­mu; mo­no­fa­gizm


SJP.pl


jednożerny

w zo­o­lo­gii: odży­wia­ją­cy się tylko jed­nym ro­dza­jem po­kar­mu; mo­no­fa­gicz­ny


SJP.pl


jednożeństwo

mał­żeń­stwo jed­ne­go męż­czyz­ny z jedną ko­bie­tą; mo­no­ga­mia, mo­no­gi­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) życie w związ­ku z tylko jed­nym part­ne­rem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: i ̯ednožẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monogamia

Wiktionary


jednożyłowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej żyły, z jed­ne­go prze­wo­du


SJP.pl


jednylki

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. taki sam

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈnɨlʲci, AS: i ̯ednylʹḱi

Wiktionary


jedwab

tka­ni­na z na­tu­ral­ne­go włó­kna uzy­ski­wa­ne­go z ko­ko­nu jed­wab­ni­ka mor­wo­we­go lub dę­bo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. przę­dza uzy­ski­wa­na z ko­ko­nów jed­wab­ni­ków;

 (1.2) włók. tka­ni­na z jed­wa­biu (1.1);

Wiktionary

Jed­wab – włó­kno po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go (biał­ko­we) uzy­ski­wa­ne z ko­ko­nu jed­wab­ni­ka mor­wo­we­go lub jed­wab­ni­ka dę­bo­we­go. Świa­to­wa pro­duk­cja jed­wa­biu na po­zio­mie ok. 50 000 ton rocz­nie sta­no­wi 0,2% całej pro­duk­cji włó­kien.

Jed­wab to rów­nież nazwa tka­nin pro­du­ko­wa­nych z przę­dzy uzy­ski­wa­nej z tego włó­kna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cisza w sali pa­nu­ją­ca pełną była sze­le­stów jed­wa­biu, skrzy­pów igieł przez grube ma­te­rie prze­su­wa­nych lub kro­ją­cych je no­ży­czek (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdvap, AS: i ̯edvap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabność ż., jedwabnik m., jedwabnictwo n., jedwabistość ż., jedwabniczki nmos., Jedwabno n., jedwabik mrz.

 przym. jedwabny, jedwabisty, jedwabniczy

 przysł. jedwabiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. jedbow

Wiktionary


jedwabek

jed­wa­bek bru­nat­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


jedwabianin

miesz­ka­niec Jed­wab­ne­go


SJP.pl


jedwabianka

miesz­kan­ka Jed­wab­ne­go


SJP.pl


jedwabie

tka­ni­na z na­tu­ral­ne­go włó­kna uzy­ski­wa­ne­go z ko­ko­nu jed­wab­ni­ka mor­wo­we­go lub dę­bo­we­go


SJP.pl


jedwabieński

→ Jed­wab­ne, → Jed­wab­no; jed­wa­biń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Jed­wab­ne, do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Jed­wab­ne

 (1.2) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Jed­wab­no, do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Jed­wab­no

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jedwabne n., Jedwabno n., Jedwabnianin m., Jedwabnianka ż.

 przym. jedwabiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedwabiński

 (1.2) jedwabiński

Wiktionary


jedwabik

1. zdrob­nie­nie od: jed­wab;
2. tka­ni­na jed­wab­na gor­sze­go sortu, prze­waż­nie ze sztucz­ne­go jed­wa­biu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od jed­wab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m.

Wiktionary


jedwabiopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści jed­wa­biu; przy­po­mi­na­ją­cy jed­wab


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do jed­wa­biu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdvabʲjɔpɔˈdɔbnɨ, AS: i ̯edvabʹi ̯opodobny

Wiktionary


jedwabistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­wa­bi­ste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m., jedwabnik m., jedwabnictwo n., jedwabność ż.

 przym. jedwabisty, jedwabnikowy, jedwabniczy, jedwabny

 przysł. jedwabiście

Wiktionary


jedwabisty

mięk­ki, gład­ki, po­łys­kli­wy jak jed­wab


SJP.pl

przy­miot­nik odrze­czow­ni­ko­wy

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy jed­wab swoją mięk­ko­ścią, gład­ko­ścią i po­ły­skiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabistość ż., jedwab mrz., jedwabność ż.

 przysł. jedwabiście

 przym. jedwabny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikatny, gładki, miękki, puszysty

Wiktionary


jedwabiński

→ Jed­wab­ne, → Jed­wab­no; jed­wa­bień­ski


SJP.pl


jedwabiście

przy­słó­wek

 (1.1) gład­ko, w spo­sób jed­wa­bi­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabność ż., jedwab mrz., jedwabistość ż.

 przym. jedwabisty, jedwabny

Wiktionary


jedwabne

zro­bio­ny z jed­wa­biu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­la­skim;

Wiktionary

}|-

Jed­wab­ne – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Jed­wab­ne.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie wi­skim ziemi wi­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. Jed­wab­ne uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską w 1736 roku, zde­gra­do­wa­ne po 1827 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich w 1927 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie II wojny świa­to­wej w Jed­wab­nem dosz­ło do po­gro­mu Żydów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈvabnɛ, AS: i ̯edvabne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jedwabno n., Jedwabnianin m., Jedwabnianka ż., jedwab mrz.

 przym. jedwabieński, jedwabiński

Wiktionary


jedwabnianin

miesz­ka­niec Jed­wab­ne­go


SJP.pl


jedwabnianka

miesz­kan­ka Jed­wab­ne­go


SJP.pl


jedwabnica

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny al­tan­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. jed­wab­na tka­ni­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdvabʲˈɲit͡sa, AS: i ̯edvabʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabnik mzw.

Wiktionary


jedwabnictwo

1. dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go lub sztucz­ne­go;
2. ho­dow­la jed­wab­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. dział go­spo­dar­ki rol­nej obej­mu­ją­cy ho­dow­lę jed­wab­ni­ków, wstęp­ną obrób­kę ko­ko­nów oraz upra­wę morwy

 (1.2) włók. prze­mysł zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją jed­wa­biu

Wiktionary

Jed­wab­nict­wo – dział rol­nict­wa zaj­mu­ją­cy się upra­wą morwy na po­trze­by pro­duk­cji oprzę­dów jed­wab­ni­ków oraz rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się obrób­ką tych oprzę­dów i wyt­wa­rza­niem z nich jed­wa­biu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɛdvabʲˈɲit͡stfɔ, AS: i ̯edvabʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m., jedwabnik mzw., jedwabistość ż.

Wiktionary


jedwabniczka

1. jed­wab­nicz­ka dłu­go­ster­na - ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka gór­skie­go z ro­dzi­ny jed­wab­ni­czek;
2. le­piar­ka jed­wab­nicz­ka - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny le­piar­ko­wa­tych


SJP.pl


jedwabniczy

od­no­szą­cy się do jed­wab­ni­ka lub jed­wab­nict­wa


SJP.pl


jedwabnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób miły i urze­ka­ją­cy

 (1.2) po­łys­kli­wie

Wiktionary


jedwabnik

motyl, któ­re­go gą­sie­ni­ca przed prze­pocz­wa­rze­niem się two­rzy oprzęd, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do wy­ro­bu przę­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. owad, z któ­re­go ko­ko­nów wyt­wa­rza­ny jest jed­wab;

 (1.2) techn. ro­dzaj pil­ni­ka o drob­nych na­cię­ciach (35,5–67 na cm)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Snuć mi­łość, jak jed­wab­nik nić wnę­trzem swym snuje […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈvabʲɲik, AS: i ̯edvabʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m., jedwabnica ż., jedwabnictwo n., jedwabistość ż., jedwabność ż.

 przym. jedwabny

Wiktionary


jedwabnikowate

ro­dzi­na mo­ty­li; prząd­ki, prząd­ko­wa­te


SJP.pl


jedwabnikowaty

o ce­chach jed­wab­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


jedwabnikowy

po­chwiak jed­wab­ni­ko­wy - ga­tu­nek grzy­ba z ro­dzi­ny łu­skow­co­wa­tych


SJP.pl


jedwabno

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jed­wab­no – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Lu­bicz
  • Jed­wab­no – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no
  • Jed­wab­no – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim
  • Jed­wab­no – gro­ma­da
  • Jed­wab­ne

Wikipedia


jedwabność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­wab­ne

 (1.2) de­li­kat­ność, mięk­kość, fi­ne­zyj­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m., jedwabnik m., jedwabistość ż.

 przym. jedwabny, jedwabisty

 przysł. jedwabnie, jedwabiście

Wiktionary


jedwabny

zro­bio­ny z jed­wa­biu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy jed­wa­biu, zwią­za­ny z jed­wa­biem

 (1.2) zro­bio­ny, wy­pro­du­ko­wa­ny z jed­wa­biu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wie­czo­rem, w gra­na­to­wym cie­niu, wy­so­ki bu­fe­to­wy w ni­cia­nych rę­ka­wicz­kach wy­no­si na we­ran­dę lampę z jed­wab­nym aba­żu­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈvabnɨ, AS: i ̯edvabny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabność ż., jedwab m., jedwabistość ż., jedwabnik m.

 przym. jedwabisty

 przysł. jedwabiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) reg. śl. jedbowny

Wiktionary


jedynactwo

nie­po­sia­da­nie ro­dzeń­stwa


SJP.pl


jedynaczek

zdrob­nie­nie od: je­dy­nak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od je­dy­nak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak m., jedynaczka ż., jedynka ż.

Wiktionary


jedynaczka

je­dy­na córka w ro­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej, która nie ma ro­dzeń­stwa; je­dy­ne dziec­ko ro­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja ko­le­żan­ka Te­re­sa jest je­dy­nacz­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɨ̃ˈnat͡ʃka, AS: i ̯edỹnačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynka ż., jedynak mos., jeden

:: zdrobn. jedynaczek

 zaim. jeden

 partyk. jedynie

 licz. jeden

 przym. pojedynczy

Wiktionary


jedynak

je­dy­ny syn w ro­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba płci mę­skiej, która nie ma ro­dzeń­stwa; je­dy­ny syn ro­dzi­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • je­dy­nak – dziec­ko bez ro­dzeń­stwa
  • Dom To­wa­ro­wy Je­dy­nak – za­byt­ko­wy dom to­wa­ro­wy w Byd­go­szczy
  • An­drzej Je­dy­nak (1932–2024) – pol­ski in­ży­nier i po­li­tyk
  • Anna Je­dy­nak (ur. 1956) – pol­ska fi­lo­zof­ka
  • Anna Je­dy­nak-Ry­ka­ła (ur. 1977) – pol­ska urzęd­nicz­ka i dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa
  • Bar­ba­ra Je­dy­nak (1942–2021) – pol­ska li­te­ra­tu­roz­naw­czy­ni
  • Bo­ni­fa­cy Je­dy­nak (1920–2013) – pol­ski funk­cjo­na­riusz Mi­li­cji i or­ga­nów bez­pie­czeń­stwa Pol­ski Lu­do­wej
  • Do­ro­ta Zdun­kie­wicz-Je­dy­nak (ur. 1962) – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Jan Hen­ryk Je­dy­nak (1892–1966) – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy i po­li­tyk
  • Ja­nusz Je­dy­nak (ur. 1964) – pił­karz i tre­ner
  • Ja­ro­sław Je­dy­nak (1965–2013) – pol­ski pił­karz
  • Józef Je­dy­nak (1900–1977) – pol­ski le­śnik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ko­le­ga Tomek jest je­dy­na­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃nak, AS: i ̯edỹnak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynka ż., jedyneczka ż., jednostka ż., jedność ż., jednoczesność ż., zjednywanie n., zjednanie n., jednoczenie n., zjednoczenie n., jednanie n., zjednanie n., zjednywanie n., pojedynczość ż., jedynkowość ż., jednakość ż., jednakowość ż., pojednanie n.

:: zdrobn. jedynaczek m.

:: fż. jedynaczka ż.

 czas. zjednywać ndk., zjednać dk., jednoczyć ndk., zjednać ndk., jednać ndk., zjednać dk., zjednywać ndk., pojednać dk.

 przym. pojedynczy, jedynkowy, jednaki, jednakowy

 przysł. pojedynczo, jedynkowo, jednako, jednakowo

 zaim. jeden

 licz. jeden

 partyk. jedynie

Wiktionary


jedyne

1. tylko jeden, tylko ten, nie­ma­ją­cy poza sobą in­ne­go; wy­łącz­ny;
2. nie­ma­ją­cy sobie rów­ne­go; naj­wła­ści­wszy, naj­lep­szy;
3. naj­mil­szy ze wszyst­kich; uko­cha­ny, naj­droż­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś je­dy­ne­go

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|je­dy­na.

 (2.2) depr. plu­ral|je­dy­ny.

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) plu­ral|je­dy­ny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że je­dy­ne, co jest w sta­nie ją za­do­wo­lić, to pie­nią­dze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynaczka ż., jedynak mos., jedynka ż., jeden m. n.

 licz. jeden

 przym. jedyny

 zaim. jeden

 partyk. jedynie

Wiktionary


jedyneczka

zdrob­nie­nie od: je­dyn­ka


SJP.pl

Je­dy­necz­ka – pro­gram dla dzie­ci emi­to­wa­ny w TVP1 od wrze­śnia 2000 roku do 2007 roku. Go­spo­da­rzem pro­gra­mu była pa­cyn­ka Je­dy­necz­ka. W każ­dym pro­gra­mie oglą­da­ją­ce dzie­ci mogły na­u­czyć się pio­se­nek, wier­szy­ków, oraz two­rze­nia prac pla­stycz­nych. Pro­gram peł­nił rolę roz­wi­ja­nia twór­czo­ści mło­dych Po­la­ków. Pro­du­cen­tem pro­gra­mu był Paweł Kar­piń­ski, pro­du­cent ta­kich se­ria­li jak: "W la­bi­ryn­cie" czy "Klan" oraz "Ka­mien­na ta­jem­ni­ca".

Wikipedia


jedynie

1. par­ty­ku­ła wpro­wa­dza­ją­ca zda­nie prze­ciw­staw­ne; tylko (np. Wszy­scy już zjed­li, je­dy­nie on grze­bał wi­del­cem w ta­le­rzu.)
2. par­ty­ku­ła pod­kre­śla­ją­ca wy­jąt­ko­wość; wy­łącz­nie, tylko (np. Lubię wy­po­czy­wać je­dy­nie nad mo­rzem.)


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) …ogra­ni­cza­ją­ca wy­po­wie­dzia­ny sąd do wy­mie­nio­nych obiek­tów i sta­nów rze­czy

 (1.2) …ko­mu­ni­ku­ją­ca, że cze­goś jest mniej niż spo­dzie­wa­ła się osoba mó­wią­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dy­nie w so­bo­ty mogę cho­dzić na basen.

 (1.2) Za dzie­sięć nad­go­dzin szef wy­pła­cił mi je­dy­nie czter­dzie­ści zło­tych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃ɲɛ, AS: i ̯edỹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynaczka ż., jedynak m., jedynka ż., jedyne n., jeden m.

 licz. jeden

 przym. jedyny

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tylko, wyłącznie, reg. śl. jyny

 (1.2) tylko, zaledwie

Wiktionary


jedyniecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Je­dyń­ca­mi, do­ty­czą­cy Je­dyń­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jedyńce nmos.

Wiktionary


jedynka

1. pier­wszy pro­gram Te­le­wiz­ji Pol­skiej;
2. pier­wszy pro­gram Pol­skie­go Radia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa cyfry 1 i licz­by 1

 (1.2) eduk. ocena nie­do­sta­tecz­na (naj­niż­sza) w szko­le

 (1.3) pot. anat. ząb siecz­ny przyś­rod­ko­wy (mez­jal­ny)

 (1.4) mat. ele­ment ne­u­tral­ny róż­nych dzia­łań ma­te­ma­tycz­nych

 (1.5) pot. to, co ma numer jeden, np. au­to­bus, tro­lej­bus, tram­waj, pokój (w in­sty­tu­cji, w ho­te­lu itp.), pro­gram radia, te­le­wiz­ji

 (1.6) hotel. pokój przez­na­czo­ny dla jed­nej osoby, z jed­nym łóż­kiem

 (1.7) sport. łódka, kajak, sanki, bobs­lej przez­na­czo­ne dla jed­ne­go za­wod­ni­ka

 (1.8) slang. harc. eufem. siku, mocz

 (1.9) środ. kolej. pier­wsza klasa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siej­szy szczę­śli­wy numer to je­dyn­ka.

 (1.2) Marek nie uczy się do­brze, ma dwie je­dyn­ki w dzien­nicz­ku.

 (1.3) Den­ty­sta wyr­wał mi je­dyn­kę.

 (1.4) Ma­cierz jed­nost­ko­wa jest je­dyn­ką ra­chun­ku ma­cie­rzy.

 (1.5) Je­dyn­ka trans­mi­tu­je spot­ka­nia pol­skiej re­pre­zen­ta­cji na­ro­do­wej w piłce noż­nej.

 (1.5) Prze­je­cha­li­śmy dwa przy­stan­ki je­dyn­ką, a potem szli­śmy pie­szo.

 (1.5) Pro­szę kupić zna­czek skar­bo­wy i zgło­sić się do je­dyn­ki.

 (1.6) Za­re­zer­wo­wa­łem w ho­te­lu trzy je­dyn­ki i czte­ry dwój­ki.

 (1.7) W wy­ści­gu je­dy­nek nasz re­pre­zen­tant zajął trze­cie miej­sce.

 (1.8) Druhu, muszę iść do lasu zro­bić je­dyn­kę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃nka, AS: i ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak m., jedynaczek m., jedynaczka ż., jedność ż., jednakowość ż., pojedynka ż., jednostka ż., jednostkowość ż.

:: zdrobn. jedyneczka ż.

 czas. jedynkować, ujednolicać, ujednolicić, zjednać

 przym. jedynkowy, jedyny, jednaki, pojedynczy, jednostkowy

 przysł. pojedynczo, jednako, jednostkowo

 licz. jeden

 partyk. jedynie

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niedostateczny, slang. uczn. pała, kołek, laczek, kapeć, kabaretka, kaczka, kampa, kanapa, kapuć, karabin, kationer, kita, klakson, klapa, klepa, klops, knur, kolba, kolos, kołek, kosa, kulfon, faja, lufa

 (1.6) pokój jednoosobowy

Wiktionary


jedynkowicz

uczeń ma­ją­cy dużo je­dy­nek (ocen nie­do­sta­tecz­nych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. uczeń, który czę­sto do­sta­je je­dyn­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɨ̃ŋˈkɔvʲit͡ʃ, AS: i ̯edỹŋkovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynka, jeden

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwójkowicz, dwójarz

Wiktionary


jedynkowiczka

→ je­dyn­ko­wicz


SJP.pl

Patrz:

jedynkowicz

jedynkowy

→ je­dyn­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą jeden, do­ty­czą­cy licz­by jeden

Wiktionary

Patrz:

jedynka

Powiązane:

 rzecz. jednostka ż., jedynka ż., jedynak mos.

Wiktionary


jedynobóstwo

wyz­na­wa­nie ist­nie­nia tylko jed­ne­go boga; mo­no­te­izm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. zob. mo­no­te­izm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dy­no­bó­stwo w sta­ro­żyt­no­ści było nie­sły­cha­ną he­rez­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɨ̃nɔˈbustfɔ, AS: i ̯edỹnobustfo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monoteizm

Wiktionary


jedynowładca

wład­ca nie­o­gra­ni­czo­ny, ab­so­lut­ny; au­to­kra­tor, au­to­kra­ta, sa­mo­wład­ca, jed­no­wład­ca


SJP.pl


jedynowładczy

→ je­dy­no­władzt­wo; jed­no­wład­czy


SJP.pl


jedynowładczyni

→ je­dy­no­wład­ca; jed­no­wład­czy­ni


SJP.pl


jedynowładnie

→ je­dy­no­wład­ny


SJP.pl

Patrz:

jedynowładny

jedynowładztwo

forma rzą­dów, w któ­rej nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza na­le­ży do jed­ne­go czło­wie­ka i jest spra­wo­wa­na poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną; sa­mo­władzt­wo, ab­so­lu­tyzm, au­to­kra­tyzm, au­to­kra­cja, au­tar­chia, jed­no­władzt­wo


SJP.pl


jedyny

1. tylko jeden, tylko ten, nie­ma­ją­cy poza sobą in­ne­go; wy­łącz­ny;
2. nie­ma­ją­cy sobie rów­ne­go; naj­wła­ści­wszy, naj­lep­szy;
3. naj­mil­szy ze wszyst­kich; uko­cha­ny, naj­droż­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ist­nie­ją­cy tylko w jed­nym eg­zem­pla­rzu

 (1.2) wy­jąt­ko­wy, szcze­gól­ny, nie­pow­ta­rzal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na woj­nie stra­ci­ła swo­je­go je­dy­ne­go syna.

 (1.1) Je­dy­nym ka­blem w bu­dyn­ku był me­ta­lo­wy prze­wód do słu­chaw­ki ar­cha­icz­ne­go te­le­fo­nu na kartę ma­gne­tycz­ną, do któ­re­go wciąż była ko­lej­ka.

 (1.2) Je­steś dla mnie je­dy­ny.

 (1.2) Je­dy­na rzecz na jaką od cie­bie cze­ka­łem to zwy­kłe ludz­kie „prze­pra­szam”, ale w ty­sią­cach słów słow­ni­ka, w nu­tach pio­se­nek i ka­drach fil­mów nie po­ja­wi­ło się ono ani razu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃nɨ, AS: i ̯edỹny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedyne n., jednostka ż., jedność, jedynka, jeden

 licz. jeden

 przym. pojedynczy

 zaim. jeden

 partyk. jedynie

Wiktionary


jedysan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na na po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ukra­i­nie i Moł­da­wii, po­ło­żo­na nad Mo­rzem Czar­nym;

Wiktionary

Je­dy­san ( Edi­san, Єдисан) – kra­i­na hi­sto­rycz­na na po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ukra­i­nie i Moł­da­wii, po­ło­żo­na nad Mo­rzem Czar­nym. Cen­tra­mi tego re­gio­nu były Cha­dży­bej (współ­cze­śnie Odes­sa) i Ocza­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwierzch­nict­wo Litwy nad Je­dy­sa­nem, czyli nad­czar­no­mor­ską kra­i­ną mię­dzy Dnie­prem i Dnie­strem było czy­sto te­o­re­tycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedysański

Wiktionary


jedysański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Je­dy­sa­nem, do­ty­czą­cy Je­dy­sa­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jedysan m.

Wiktionary


jedyńce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Moł­da­wii;

Wiktionary

Je­dyń­ce (rum. Edineț) – mia­sto w pół­noc­nej Moł­da­wii, 22 ty­się­cy miesz­kań­ców (2006). Sto­li­ca re­jo­nu Je­dyń­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jedyniecki

Wiktionary


jedza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. je­dze­nie

Wiktionary


jedzbark

wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim


SJP.pl

Jedz­bark (daw­niej "Jec­park", niem. "Hirsch­berg") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bar­cze­wo.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Jedz­bark, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Bar­cze­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


jedzenie

to, czym się żywią or­ga­niz­my żywe; po­karm, żyw­ność, po­ży­wie­nie, jadło, stra­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś, co można jeść; żyw­ność, po­karm

 (1.2) spo­ży­wa­nie po­kar­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lo­dów­ka jest pełna je­dze­nia.

 (1.2) Ważne jest re­gu­lar­ne je­dze­nie po­sił­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: i ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zdrobn. jedzonko; zobacz też: więcej w haśle jeść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywność, pożywienie; przest. jadło; pot. żarcie, papu, wałówa, wałówka; kraków|amciu., gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk jodło

 (1.2) spożywanie, konsumpcja

Wiktionary


jedzenioholiczka

ko­bie­ta ob­ja­da­ją­ca się z przy­czyn psy­cho­lo­gicz­nych


SJP.pl


jedzenioholik

osoba ob­ja­da­ją­ca się z przy­czyn psy­cho­lo­gicz­nych


SJP.pl


jedzenioholizm

ob­ja­da­nie się z przy­czyn psy­cho­lo­gicz­nych


SJP.pl


jedzeniowy

przy­miot­nik od: je­dze­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z je­dze­niem, do­ty­czą­cy je­dze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalny mrz., jedzenie n., podjadanie n., zjedzenie n., jadalność ż.

 czas. jeść ndk., zjeść dk., jadać ndk.

 przym. jadalny

Wiktionary


jedziniak

naz­wi­sko


SJP.pl


jedziny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. je­dy­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈd͡ʑĩnɨ, AS: i ̯ėʒ́ĩny

Wiktionary


jedzonko

zdrob­nie­nie od: je­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. je­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem ko­lej­na por­cja je­dzon­ka w po­łud­nie i je­szcze raz wie­czo­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalność ż., jadalnia ż.

 czas. jadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papu

Wiktionary


jeep

[czy­taj: dżip] dżip;
1. sa­mo­chód te­re­no­wy;
2. woj­sko­wy sa­mo­chód oso­bo­wy; łazik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zob. dżip.

Wiktionary

Jeep – ame­ry­kań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych i spe­cja­li­stycz­nych, z sie­dzi­bą w To­le­do w sta­nie Ohio, dzia­ła­ją­cy od 1963 roku. Na­le­ży do mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­cer­nu Stel­lan­tis.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʒʲip, AS: ǯʹip

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samochód terenowy

Wiktionary


jeepney

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek tran­spor­tu zbio­ro­we­go na Fi­li­pi­nach;

Wiktionary

Je­ep­ney – po­pu­lar­ny śro­dek tran­spor­tu zbio­ro­we­go na Fi­li­pi­nach oraz sym­bol fi­li­piń­skiej kul­tu­ry. Jest to ro­dzaj sa­mo­cho­du te­re­no­we­go z wie­lo­ma de­ko­ra­cja­mi i ja­skra­wy­mi ko­lo­ra­mi. Je­ep­ne­ye pow­sta­ły z prze­ro­bio­nych ame­ry­kań­skich te­re­nó­wek woj­sko­wych po­zo­sta­wio­nych na Fi­li­pi­nach po II woj­nie świa­to­wej.

Wikipedia


jeff

imię


SJP.pl

Jeff – album stu­dyj­ny bry­tyj­skie­go mu­zy­ka Jeffa Becka. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 5 sierp­nia 2003 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Epic Re­cords. Na­gra­nia zo­sta­ły za­re­je­stro­wa­ne w Cell Labs w Nowym Jorku, FRS, Me­tro­po­lis Stu­dios w Lon­dy­nie, Apol­lo Con­trol oraz BFD Stu­dios. Pro­duk­cji pod­ję­li się sam Jeff Beck, a także Andy Wright, Apol­lo 440, Me One oraz Dean Gar­cia.

Wikipedia


jefferson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – imię an­giel­skie
  • Tho­mas Jef­fer­son (1743–1826) – trze­ci pre­zy­dent Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Jef­fer­son (pro­po­no­wa­ny stan)
  • Jef­fer­son – rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, do­pływ Mis­so­u­ri
  • Jef­fer­son (Jef­fer­son Vie­i­ra da Silva, ur. 1970) – pił­karz bra­zy­lij­ski
  • Jef­fer­son (Jef­fer­son de Oli­ve­i­ra Galvão, ur. 1983) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jef­fer­son (Jef­fer­son Lopes Fa­u­sti­no, ur. 1988) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jef­fer­son (Jef­fer­son An­dra­de Si­qu­e­i­ra, ur. 1988) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jef­fer­son Park w Chi­ca­go
  • Jef­fer­son – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Jack­son
  • Jef­fer­son – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Gre­e­ne
  • Jef­fer­son – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Jef­fer­son

Wikipedia


jeffersoński

→ Jef­fer­son City [czy­taj: dże­fer­soń­ski]


SJP.pl


jeffrey

Jef­frey – ame­ry­kań­ska tra­gi­ko­me­dia fil­mo­wa z 1995 roku, na­krę­co­na przez Chri­stop­he­ra Ash­le­ya na pod­sta­wie sztu­ki te­a­tral­nej z off-Bro­ad­wa­yu pod tym samym ty­tu­łem.

Wikipedia


jeger

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. my­śli­wy

Wiktionary


jegginsy

[czy­taj: dże­gin­sy] dżin­so­we leg­gin­sy


SJP.pl


jegier

1. żoł­nierz lek­kiej pie­cho­ty nie­miec­kiej, wal­czą­cej w cza­sie wojny trzy­dzie­sto­let­niej;
2. żoł­nierz spe­cjal­nej for­ma­cji strzel­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz lek­kiej pie­cho­ty, przez­na­czo­nej do zwia­dów, po­ty­czek czy wresz­cie zadań strzel­ców wy­bo­ro­wych, re­kru­to­wa­nej pier­wot­nie z my­śli­wych, ga­jo­wych i le­śni­ków

Wiktionary


jegiermajster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. łow­czy, w szcze­gól­no­ści na dwo­rze carów ro­syj­skich

 (1.2) daw. wojsk. na­czel­nik je­grów

Wiktionary


jegiery

daw­niej: cie­pła bie­liz­na try­ko­to­wa


SJP.pl


jeglica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drut do ro­bó­tek ręcz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jegła ż.

Wiktionary


jegliński

naz­wi­sko


SJP.pl


jego

za­i­mek oso­bo­wy


SJP.pl

za­i­mek dzier­żaw­czy

 (1.1) 3. os. lp., ro­dzaj męski

 (1.2) 3. os. lp., ro­dzaj ni­ja­ki

forma za­im­ka.

 (2.1) D. i B. od: on

 (2.2) D. od: ono

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­żesz mi dać jego numer te­le­fo­nu?

 (1.2) Wi­dzisz to dziec­ko? Jego spod­nie są po­dar­te.

 (2.1) Jego nie było dziś w pracy.

 (2.1) Wi­dzia­łam tam jego, a nie cie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛɡɔ, AS: i ̯ego

Wiktionary


jegomościny

daw­niej: na­le­żą­cy do je­go­mo­ścia


SJP.pl


jegomość

ktoś bli­żej niez­na­ny, jakiś czło­wiek, osob­nik, gość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jakiś bli­żej niez­na­ny męż­czyz­na

 (1.2) daw. zwrot uży­wa­ny w sto­sun­ku do księ­dza lub osoby szla­chec­kie­go po­cho­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] pan Miecz­nik san­do­mier­ski siwą po­krę­ca­jąc czu­pry­ną cią­gnął smacz­nie wę­grzy­na i roz­pra­wiał o wiel­kim fe­ście na dwo­rze króla je­go­mo­ści — […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈɡɔ̃mɔɕt͡ɕ, AS: i ̯egõmość

Wiktionary


jegor

obce imię mę­skie


SJP.pl


jegorjewsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, po­ło­żo­ne na po­łud­nio­wy wschód od Mosk­wy;

Wiktionary

Je­gor­jewsk ( Егорьевск) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, 114 km na po­łud­nio­wy wschód od Mosk­wy. W paź­dzier­ni­ku 2021 li­czy­ło 71 686 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jegorjewski

Wiktionary


jegorjewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Je­gor­jew­skiem, do­ty­czą­cy Je­gor­jew­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jegorjewsk mrz.

Wiktionary


jegorłyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, na Przed­ka­u­ka­ziu, ucho­dzi do Ma­ny­cza

Wiktionary


jegoż

wzmoc­nio­ne "jego"; jegóż


SJP.pl


jegóż

wzmoc­nio­ne "jego"; jegoż


SJP.pl


jegła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kraw. igła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeglica ż.

Wiktionary


jegłownik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Je­głow­nik (niem. "Ficht­horst") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Gro­no­wo El­blą­skie, na ob­sza­rze Żuław El­blą­skich, przy tra­sie drogi kra­jo­wej nr 22.

Wieś okrę­gu sę­dzie­go ziem­skie­go El­blą­ga w XVII i XVIII wieku. W la­tach 1945–1954 wieś była sie­dzi­bą gminy Je­głow­nik. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Je­głow­nik. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


jehowa

po­tocz­nie: świa­dek Je­ho­wy; je­ho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. imię Boga Bi­blii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt także nie wy­da­wał się ża­ło­wać owych egip­skich synów pier­wo­rod­nych, któ­rych Je­ho­wa uśmier­cił, aby zła­mać opór ich ojców, wzbra­nia­ją­cych Żydom wyj­ścia z Egip­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jahwe mos., jahwizm n./mzw./mos./mrz./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jahwe

Wiktionary


jehowicki

→ je­ho­wi­ta


SJP.pl

Patrz:

jehowita

jehowita

czło­nek chrze­ści­jań­skie­go ruchu re­li­gij­ne­go za­ło­żo­ne­go w USA w 1872 roku przez Char­le­sa Taze Rus­se­la, przeksz­tał­co­ne­go w 1931 w Zrze­sze­nie Świad­ków Je­ho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek związ­ku wyz­na­nio­we­go o po­dło­żu chrze­ści­jań­skim (przez wielu uz­na­wa­ne­go za sektę), który głosi, że je­dy­nym Bo­giem jest Je­ho­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jahwe mos., jahwizm n./mzw./mos./mrz./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jehowa, świadek Jehowy

Wiktionary


jehowitka

→ je­ho­wi­ta


SJP.pl

Patrz:

jehowita

jehowy

po­tocz­nie: świa­dek Je­ho­wy; je­ho­wy


SJP.pl


jehuda

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­hu­da Ben-Me’ir
  • Je­hu­da Gilad
  • Je­hu­da Harel
  • Je­hu­da Lan­cry
  • Je­hu­da Lejb Maj­mon
  • Awra­ham-Je­hu­da Gol­drat
  • Cewi Je­hu­da
  • Chaj­jim Je­hu­da
  • Jisra’el Bar-Je­hu­da

Wikipedia


jeir

imię mę­skie


SJP.pl


jej

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne stany emo­cjo­nal­ne, np. po­dziw, bez­rad­ność, prze­strach, za­gro­że­nie, zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie itp., czę­sto wzmac­nia­ją­cy wy­po­wiedź; oj, ojoj, ojo­joj, ojej, oje­jej, ojej­ku, joj, ojeju, jej­ciu, jejku


SJP.pl

za­i­mek dzier­żaw­czy

 (1.1) 3. os. lp., ro­dzaj żeń­ski

forma za­im­ka.

 (2.1) D. i C. od: ona

wy­krzy­knik

 (3.1) zob. ojej.

Wiktionary

Jej ( Ей) – wieś (die­riew­nia) w Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim, w Ust-Or­dyń­sko-Bu­riac­kim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym, w re­jo­nie nu­kuc­kim. W 2021 li­czy­ła 162 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­żesz mi dać jej numer te­le­fo­nu?

 (2.1) Moja żona jest bar­dzo uczu­cio­wa – gdy oglą­da­my ro­man­se za­wsze zbie­ra się jej na płacz.

 (2.1) Jej nie było dziś w pracy.

 (3.1) Jej, za­pom­nia­łam wy­łą­czyć że­laz­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇j, AS: i ̯ėi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) reg. śl. ji

Wiktionary


jeja

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne stany emo­cjo­nal­ne, np. po­dziw, bez­rad­ność, prze­strach, za­gro­że­nie, zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie itp., czę­sto wzmac­nia­ją­cy wy­po­wiedź; jej, jej­ciu, ojeju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim, ucho­dzi do Morza Czar­ne­go

Wiktionary


jejciu

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne stany emo­cjo­nal­ne, np. po­dziw, bez­rad­ność, prze­strach, za­gro­że­nie, zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie itp., czę­sto wzmac­nia­ją­cy wy­po­wiedź; oj, ojoj, ojo­joj, ojej, oje­jej, ojej­ku, joj, jej, ojeju, jejku


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy różne emo­cje, np. zdzi­wie­nie, prze­ra­że­nie, za­kło­po­ta­nie, za­sko­cze­nie itp., sto­so­wa­ny czę­sto dla wzmoc­nie­nia wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, jej, joj, jejku

Wiktionary


jejkowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś oraz gmina po­ło­żo­na w po­łud­nio­wej Pol­sce; ,

Wiktionary

Jej­ko­wi­ce ( "Je­y­ko­witz", daw. "Jaj­ko­wi­ce") – wieś w Pol­sce, na Gór­nym Ślą­sku w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ryb­nic­kim, w gmi­nie Jej­ko­wi­ce.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła gro­ma­dy Jej­ko­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uro­dził się w Jej­ko­wi­cach na Gór­nym Ślą­sku.

Wiktionary


jejkowicki

→ Jej­ko­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Jejkowice

jejku

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne stany emo­cjo­nal­ne, np. po­dziw, bez­rad­ność, prze­strach, za­gro­że­nie, zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie itp., czę­sto wzmac­nia­ją­cy wy­po­wiedź; oj, ojoj, ojo­joj, ojej, oje­jej, ojej­ku, joj, jej, jej­ciu, ojeju


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy różne emo­cje, np. zdzi­wie­nie, prze­ra­że­nie, za­kło­po­ta­nie, za­sko­cze­nie itp., sto­so­wa­ny czę­sto dla wzmoc­nie­nia wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zno­szę ta­kich okrzy­ków jak „łiii”, „jejku”, „juhu” i tak dalej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, jej, jejciu, joj

Wiktionary


jejmość

1. niez­na­na bli­żej ko­bie­ta, jakaś ona;
2. daw­niej: grzecz­no­ścio­wy tytuł, sto­so­wa­ny w od­nie­sie­niu do ko­biet po­cho­dze­nia szla­chec­kie­go, zwła­szcza star­szych; wasz­mość pani, acani


SJP.pl


jejsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim, nad Mo­rzem Azow­skim;

Wiktionary

Jejsk ( Ейск) – mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim, nad Mo­rzem Azow­skim. Około 83,1 tys. miesz­kań­ców (2021). Znaj­du­je się tam uz­dro­wi­sko oraz ką­pie­li­sko mor­skie. Do 1918 dzia­ła­ła w Jej­sku linia tram­wa­ju pa­ro­we­go. Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1848 przez księ­cia Mi­cha­ła Wo­ron­co­wa z po­le­ce­nia cara.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jejski

Wiktionary


jejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jej­skiem, do­ty­czą­cy Jej­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jejsk mrz.

Wiktionary


jeju

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne stany emo­cjo­nal­ne, np. po­dziw, bez­rad­ność, prze­strach, za­gro­że­nie, zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie itp., czę­sto wzmac­nia­ją­cy wy­po­wiedź; oj, ojoj, ojo­joj, ojej, oje­jej, ojej­ku, joj, jej, jej­ciu, jejku, ojeju


SJP.pl


jejuniu

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne stany emo­cjo­nal­ne, np. po­dziw, bez­rad­ność, prze­strach, za­gro­że­nie, zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie itp., czę­sto wzmac­nia­ją­cy wy­po­wiedź; oj, ojoj, ojo­joj, ojej, oje­jej, ojej­ku, joj, jej, jej­ciu, ojeju, je­ju­siu, oje­ju­niu, oje­ju­siu


SJP.pl


jejusiu

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne stany emo­cjo­nal­ne, np. po­dziw, bez­rad­ność, prze­strach, za­gro­że­nie, zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie itp., czę­sto wzmac­nia­ją­cy wy­po­wiedź; oj, ojoj, ojo­joj, ojej, oje­jej, ojej­ku, joj, jej, jej­ciu, ojeju, je­ju­niu, oje­ju­niu, oje­ju­siu


SJP.pl


jejuśku

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne stany emo­cjo­nal­ne, np. bez­rad­ność, za­gro­że­nie, zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie itp.; ojej, oje­jej, ojej­ku, jej, jej­ciu, jejku, jeju, ojeju


SJP.pl


jejże

wzmoc­nio­ne "jej"


SJP.pl


jeka

naz­wi­sko


SJP.pl


jekaterynburczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Je­ka­te­ryn­bur­ga; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wokół wzno­si­ły się ka­mien­ne łuki z wy­gra­we­ro­wa­ny­mi licz­ba­mi od 1979 do 1989. Każda oz­na­cza­ła ko­lej­ny rok wojny. Na nich, drob­nym macz­kiem wy­ku­to naz­wi­ska po­le­głych je­ka­te­ryn­bur­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynburg mrz.

:: fż. jekaterynburka ż.

 przym. jekaterynburski

Wiktionary


jekaterynburg

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji po­ło­żo­ne u stóp Uralu, nad rzeką Iset, sto­li­ca ob­wo­du swier­dłow­skie­go;

Wiktionary

Je­ka­te­ryn­burg ( Екатеринбург, "Je­ka­tie­rin­burg") – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji po­ło­żo­ne po wschod­niej stro­nie środ­ko­we­go Uralu, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim, nad rzeką Iset. W la­tach 1924–1991 no­si­ło nazwę Swier­dłowsk ( Свердловск) na cześć bol­sze­wic­kie­go przy­wód­cy Ja­ko­wa Swier­dło­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jekaterynburczyk mos., jekaterynburka ż.

 przym. jekaterynburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. stolica Uralu; hist. Swierdłowsk (1924-1991); daw. Ekaterynburg

Wiktionary


jekaterynburka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Je­ka­te­ryn­bur­ga; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynburg mrz.

:: fm. jekaterynburczyk mos.

 przym. jekaterynburski

Wiktionary


jekaterynburski

→ Je­ka­te­ryn­burg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Je­ka­te­ryn­bur­giem, do­ty­czą­cy Je­ka­te­ryn­bur­ga

Wiktionary

Patrz:

Jekaterynburg

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynburg m., jekaterynburczyk mos., jekaterynburka ż.

Wiktionary


jekaterynodar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Kras­no­dar, ofi­cjal­na nazwa przed 1920 ro­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jekaterynodarski

Wiktionary


jekaterynodarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Je­ka­te­ry­no­da­rem, do­ty­czą­cy Je­ka­te­ry­no­da­ru (współcz. Kras­no­dar)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynodar mrz.

Wiktionary


jekaterynosław

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Dniepr, mia­sto na Ukra­i­nie (pol­ski eg­zo­nim dla okre­su 1787–1796 oraz 1802–1926);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jekaterynosławski, katerynosławski, ekaterynosławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geogr. Dniepr (od 2016), hist. Noworosyjsk (1796-1802), Dniepropietrowsk (1926-1991), hist. war. Ekaterynosław, hist. war. rzad. Katarynosław, Katerynosław

Wiktionary


jekaterynosławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Je­ka­te­ry­no­sła­wiem, do­ty­czą­cy Je­ka­te­ry­no­sła­wia (współcz. mia­sto Dniepr)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynosław mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. ekaterynosławski

Wiktionary


jekawizm

wła­ści­wość fo­ne­tycz­na niek­tó­rych chor­wac­kich dia­lek­tów, w któ­rych hi­sto­rycz­ną sa­mo­gło­skę "ĕ" wy­ma­wia się jak "je"


SJP.pl


jeke

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. środ. Żyd, imi­grant z Nie­miec w Bry­tyj­skim Man­da­cie Pa­le­sty­ny

Wiktionary


jelarang

ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych; wie­wió­ra czar­na


SJP.pl


jelcyn

naz­wi­sko, np. Borys Jel­cyn (1931-2007), po­li­tyk ro­syj­ski, w la­tach 1991-1999 pre­zy­dent Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl


jelcynowski

taki jak u Bo­ry­sa Jel­cy­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bo­ry­sa Jel­cy­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. polit. do­ty­czą­cy rzą­dów i po­li­ty­ki Bo­ry­sa Jel­cy­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) hist. polit. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla rzą­dów i po­li­ty­ki Bo­ry­sa Jel­cy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelcyn mos./ż.

Wiktionary


jelcz

marka sa­mo­cho­dów i firma (daw­niej Jel­czań­skie Za­kła­dy Sa­mo­cho­do­we)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód, au­to­bus lub tro­lej­bus marki Jelcz

Wiktionary

Jelcz – pol­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne z sie­dzi­bą w Jel­czu-La­sko­wi­cach w po­wie­cie oław­skim w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim oraz marka sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych i au­to­bu­sów. Od lat 50. do 2001 roku sa­mo­cho­dy cię­ża­ro­we i au­to­bu­sy pod marką Jelcz były pro­du­ko­wa­ne przez Jel­czań­skie Za­kła­dy Sa­mo­cho­do­we Jelcz S.A., a na­stęp­nie przez spół­ki za­leż­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do akcji ga­śni­czej za­dy­spo­no­wa­no dwa jel­cze oraz mana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelcz mrz., jelczanin mos., jelczanka ż.

 przym. jelczański

Wiktionary


jelcz-laskowice

mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim


SJP.pl

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Jelcz-La­sko­wi­ce – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, sie­dzi­ba gminy Jelcz-La­sko­wi­ce na­le­żą­ce do aglo­me­ra­cji wroc­ław­skiej. Leży na pra­wym brze­gu Odry w od­le­gło­ści 22 km od Wroc­ła­wia i 57 km od Opola. Przez mia­sto prze­pły­wa rów­nież mniej­sza rzeka – Mły­nów­ka Je­lec­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɛlt͡ʃ‿laskɔˈvʲit͡sɛ, AS: i ̯elč‿laskovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jelczański

Wiktionary


jelczanin

miesz­ka­niec Jel­cza-La­sko­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Jel­cza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Jel­cza, uro­dzo­na w Jel­czu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wuj Gin­ter był ro­do­wi­tym jel­cza­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jelcz mrz., Jelcz mrz.

:: fż. jelczanka ż.

 przym. jelczański

Wiktionary


jelczanka

miesz­kan­ka Jel­cza-La­sko­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Jel­cza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Jel­cza, uro­dzo­na w Jel­czu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bar­ba­ra i Gra­ży­na są ro­do­wi­ty­mi jel­czan­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jelcz mrz., Jelcz mrz.

:: fm. jelczanin mos.

 przym. jelczański

Wiktionary


jelczański

do­ty­czą­cy Jel­cza (miej­sco­wo­ści), zwią­za­ny z Jel­czem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Jel­cza, zwią­za­ny z Jel­czem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pro­du­ko­wa­no je w jel­czań­skich za­kła­dach w 1985 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jelcz mrz., Jelcz mrz., jelczanin mos., jelczanka ż.

Wiktionary


jelec

1. ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;
2. część rę­ko­je­ści broni bia­łej osła­nia­ją­ca rękę; garda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pałąk, który od­dzie­la rę­ko­jeść mie­cza od ostrza, chro­niąc dłoń;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­u­ci­scus|ref=tak., ro­dzaj ryb słod­ko­wod­nych z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: jelca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Jelec – ge­ne­rał wojsk ko­ron­nych, pod­cza­szy prze­my­ski, zm. 1722
  • jelec – ele­ment bu­do­wy broni bia­łej słu­żą­cy do ochro­ny dłoni
  • Jelec – pol­ski herb szla­chec­ki
  • jelec – ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych:
    • jelec adria­tyc­ki (Le­u­ci­scus sval­li­ze)
    • jelec ce­tiń­ski (Le­u­ci­scus ukli­va)
    • jelec chor­wac­ki (Le­u­ci­scus po­ly­le­pis)
    • jelec Da­ni­lew­skie­go (Le­u­ci­scus da­ni­lew­skii)
    • jelec nad­ka­mien­nik (Le­u­ci­scus so­uf­fia)
    • jelec ne­ret­wiań­ski (Le­u­ci­scus mi­cro­le­pis)
    • jelec po­spo­li­ty (Le­u­ci­scus le­u­ci­scus)
  • Jelec – mia­sto w Rosji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɛlɛt͡s, AS: i ̯elec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jelcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garda

Wiktionary


jelecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jel­cem, do­ty­czą­cy Jelca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelec mrz.

Wiktionary


jelena

imię żeń­skie


SJP.pl


jeleni

przy­miot­nik od: jeleń


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z je­le­niem, do­ty­czą­cy je­le­nia

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do je­le­nia, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (3.1) D. lm. od: jeleń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈlɛ̃ɲi, AS: i ̯elẽńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m., jelonek m., jelenię n., jelenina ż., Jeleniów m.

Wiktionary


jeleniak

nie­ja­dal­ny grzyb z rzędu kro­pid­la­kow­ców; twar­do­skór


SJP.pl


jelenica

strzy­żak je­le­ni­ca - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny na­rzę­pi­ko­wa­tych; strzy­żak sarni


SJP.pl

Je­le­ni­ca (468 m n.p.m.; na niek­tó­rych ma­pach jako "Kró­lów") – szczyt w ma­sy­wie Małej Czan­to­rii w Be­ski­dzie Ślą­skim. Znaj­du­je się w za­koń­cze­niu jej pół­noc­no-wschod­nie­go grzbie­tu opa­da­ją­ce­go na Po­gó­rze Ślą­skie.

Je­le­ni­ca jest po­ro­śnię­ta lasem, ale dolna część jej sto­ków jest bez­le­śna, znaj­du­ją się na nich za­bu­do­wa­nia mia­sta Ustroń (osied­la Brze­gi, Krzy­wo­nek i Kró­lów).

Wikipedia


jeleniewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Je­le­nie­wo – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na na Po­je­zie­rzu Wschod­nio­su­wal­skim, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Je­le­nie­wo przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 655.

Je­le­nie­wo uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską przed 1782 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne w 1800 roku.

Wikipedia


jeleniewski

zwią­za­ny z Je­le­nio­wem, do­ty­czą­cy Je­le­nio­wa


SJP.pl


jelenina

mięso je­le­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso je­le­nia

 (1.2) kulin. po­tra­wa z je­le­ni­ny (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ˈɲĩna, AS: i ̯elẽńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m., jelonek m., jelenię n.

 przym. jeleni

Wiktionary


jeleniogórski

zwią­za­ny z Je­le­nią Górą (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Je­le­nia Góra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kup­ców je­le­nio­gór­skich wy­do­by­wa in­for­ma­cje na temat sy­tu­a­cji na mię­dzy­na­ro­do­wym rynku włó­kien­ni­czym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ɲɔˈɡursʲci, AS: i ̯elẽńogursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleniogórzanin m., jeleniogórzanka ż.

Wiktionary


jeleniogórskie

zwią­za­ny z Je­le­nią Górą (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl


jeleniogórzanin

miesz­ka­niec Je­le­niej Góry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Je­le­niej Góry

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Je­le­niej Góry, uro­dzo­na w Je­le­niej Górze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak co roku je­le­nio­gó­rza­nie ze­bra­li się na Placu Ra­tu­szo­wym, by po­że­gnać stary rok, tym razem po­że­gna­li rów­nież wo­je­wództ­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ɲɔɡuˈʒãɲĩn, AS: i ̯elẽńogužãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelenia Góra ż.

:: fż. jeleniogórzanka ż.

 przym. jeleniogórski

Wiktionary


jeleniogórzanka

miesz­kan­ka Je­le­niej Góry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Je­le­niej Góry

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Je­le­niej Góry, uro­dzo­na w Je­le­niej Górze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ɲɔɡuˈʒãnka, AS: i ̯elẽńogužãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelenia Góra ż.

:: fm. jeleniogórzanin m.

 przym. jeleniogórski

Wiktionary


jelenionogi

szyb­ko bie­ga­ją­cy; rączy


SJP.pl


jeleniowate

ro­dzi­na ssa­ków peł­no­ro­gich z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych; cer­wi­dy, peł­no­roż­ce


SJP.pl

Je­le­nio­wa­te, peł­no­roż­ce (Cer­vi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Atrio­dac­ty­la). Na­le­żą do niej zwie­rzę­ta o kost­nym, peł­nym po­ro­żu (w prze­ci­wień­stwie do rogów) ule­ga­ją­cym u więk­szo­ści ga­tun­ków co­rocz­nej zmia­nie. Przy­kła­do­wi przed­sta­wi­cie­le to: re­ni­fer tun­dro­wy, mulak bia­ło­o­go­no­wy, mun­dżak in­dyj­ski, jeleń szla­chet­ny, sarna eu­ro­pej­ska, łoś eu­ro­az­ja­tyc­ki, da­niel zwy­czaj­ny, czy jeleń wschod­ni.

Wikipedia


jeleniowaty

o ce­chach je­le­nio­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Nie mylić z: Je­le­nio­wa­te.

Je­le­nio­wa­ty – nie­wy­so­ki grzbiet w Bie­szcza­dach Za­chod­nich, po­ło­żo­ny po­mię­dzy do­li­ną Sanu na pół­no­cy a pas­mem Bu­ko­we­go Berda na po­łud­niu. Ota­cza­ją go do­li­ny: Sanu od pół­no­cy, Roz­tok od wscho­du oraz Mucz­ne­go od po­łud­nia i za­cho­du; na wscho­dzie po­przez prze­łęcz (769 m n.p.m.)

Wikipedia


jeleniowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jeleniówka

że­ber­ni­ca je­le­niów­ka - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych


SJP.pl


jeleniątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. młody jeleń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń mzw.

Wiktionary


jelenię

młody jeleń; je­lo­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. młody jeleń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m., jelonek m., jelenina ż.

 przym. jeleni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jelonek

Wiktionary


jeleń

po­tocz­nie: o czło­wie­ku nie­mą­drym, na­iw­nym, łat­wo­wier­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. duży ssak lą­do­wy o ro­zło­ży­stym po­ro­żu u sam­ców, przy­na­leż­ny do po­dro­dzi­ny je­le­ni (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cer­vi­nae|ref=tak.);

 (1.2) zool. sa­miec je­le­nia (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pot. o czło­wie­ku, który dał się łatwo oszu­kać lub wy­ko­rzy­stać

Wiktionary

Jeleń, je­le­niec ("Cer­vus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny je­le­ni (Cer­vi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była to pora be­ko­wi­ska, więc pu­szcza brzmia­ła na­o­kół groź­ny­mi ry­ka­mi je­le­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛlɛ̃ɲ, AS: i ̯elẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeloneczek mzw., jeleniątko n., jelonek mzw., jelenię n., jelenina ż.

 przym. jeleni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeleniec

 (1.2) byk

 (2.1) naiwniak, frajer, lolek, durniacha, safanduła, ofiara

Wiktionary


jeleński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­de­on Je­leń­ski (1712-1798) – tłu­macz
  • Jakub Je­leń­ski (zm. przed 1805) – sę­dzia grodz­ki
  • Jan Je­leń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Józef Je­leń­ski – szam­be­lan
  • Kon­stan­ty Lud­wik Je­leń­ski (zm. po 1812) – pod­ko­mo­rzy
  • Kon­stan­ty Je­leń­ski (1888-1955) – dy­plo­ma­ta
  • Kon­stan­ty Je­leń­ski (1922-1987) – kry­tyk
  • Ma­te­usz Je­leń­ski (1745-?) – pod­sto­li
  • Ol­gierd Je­leń­ski (1881-1941+) – dzia­łacz
  • Szcze­pan Je­leń­ski (1881-1949) – in­ży­nier, po­pu­la­ry­za­tor nauki
  • Je­leń­ska
  • Je­leń­scy

Wikipedia


jeleśnia

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, na Ży­wiec­czyź­nie;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Pol­sce z sie­dzi­bą w Je­le­śni (1.1);

Wiktionary

Je­le­śnia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Je­le­śnia. Po­ło­żo­na jest na Ży­wiec­czyź­nie.

W la­tach 1954–1972 na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Je­le­śnia, po re­for­mie ad­mi­ni­stra­cyj­nej na­le­ży i jest sie­dzi­bą władz gminy Je­le­śnia. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie biel­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sta­cji ko­le­jo­wej w Je­le­śni wsia­dła ko­bie­ta z jam­ni­kiem.

 (1.2) W her­bie gminy Je­le­śnia wid­nie­je je­le­nia głowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleśnianin mos., jeleśnianka ż.

 przym. jeleśniański

Wiktionary


jeleśnianin

miesz­ka­niec Je­le­śni (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jeleśnianka

miesz­kan­ka Je­le­śni (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jeleśniański

przy­miot­nik od: Je­le­śnia


SJP.pl


jeliciarka

1. pra­cow­ni­ca ma­sar­ni zaj­mu­ją­ca się oczy­szcza­niem jelit do pro­duk­cji węd­lin;
2. urzą­dze­nie do oczy­szcze­nia jelit i odłą­cza­nia ich od żo­łąd­ka


SJP.pl


jeliciarnia

za­kład, w któ­rym przet­wa­rza się i użyt­ku­je je­li­ta zwie­rzę­ce


SJP.pl


jeliciarski

do­ty­czą­cy je­li­ciar­stwa - przet­wa­rza­nia i użyt­ko­wa­nia jelit zwie­rzę­cych, np. su­ro­wiec je­li­ciar­ski


SJP.pl


jeliciarstwo

gałąź prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się przet­wa­rza­niem i użyt­ko­wa­niem jelit zwie­rzę­cych; przet­wór­stwo jelit


SJP.pl


jeliciarz

pra­cow­nik ma­sar­ni zaj­mu­ją­cy się oczy­szcza­niem jelit do pro­duk­cji węd­lin


SJP.pl


jelinek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Je­li­nek – au­striac­ki chi­rurg
  • Ed­ward Je­li­nek – cze­ski dzien­ni­karz
  • El­frie­de Je­li­nek – pi­sar­ka au­striac­ka, no­blist­ka
  • Jan Je­li­nek – nie­miec­ki pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Maria Je­li­nek – ka­na­dyj­ska łyż­wiar­ka fi­gu­ro­wa
  • Mi­ro­sław Je­li­nek – pol­ski pa­stor
  • Otto Je­li­nek – ka­na­dyj­ski po­li­tyk, biz­nes­men, łyż­wiarz fi­gu­ro­wy
  • Ta­de­usz Je­li­nek – pol­ski pa­stor
  • Wiera Je­li­nek – pol­ska pa­stor
  • Jelínek

Wikipedia


jelitko

zdrob­nie­nie od: je­li­to


SJP.pl


jelitkowo

dziel­ni­ca Gdań­ska


SJP.pl

Je­lit­ko­wo (niem. "Glett­kau") – nad­mor­ska część mia­sta Gdań­ska, po­ło­żo­na na osied­lu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Ża­bian­ka-Wej­he­ra-Je­lit­ko­wo-Ty­siąc­le­cia, z przy­sta­nią mor­ską dla ry­ba­ków (pas plaży) i let­nim ką­pie­li­skiem mor­skim.

Wieś Opact­wa Cy­ster­sów w Oli­wie w wo­je­wództ­wie po­mor­skim w II po­ło­wie XVI wieku.

Wikipedia


jelitkowski

→ Je­lit­ko­wo


SJP.pl

Patrz:

Jelitkowo

jelito

naj­dłuż­sza część prze­wo­du po­kar­mo­we­go, na którą skła­da się je­li­to cien­kie i je­li­to grube, w któ­rym z kolei wy­róż­nia­my wstęp­ni­cę, okręż­ni­cę lub po­przecz­ni­cę i zstęp­ni­cę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. część prze­wo­du po­kar­mo­we­go mię­dzy żo­łąd­kiem a od­by­tem;

Wiktionary

Je­li­to ( in­te­sti­num) – frag­ment prze­wo­du po­kar­mo­we­go krę­gow­ców, a u bez­krę­gow­ców – frag­ment lub cały prze­wód po­kar­mo­wy. W je­li­cie za­cho­dzi pro­ces wchła­nia­nia sub­stan­cji pow­sta­łych w wy­ni­ku en­zy­ma­tycz­ne­go roz­kła­du po­kar­mów. Jego bu­do­wa jest za­leż­na od stop­nia skom­pli­ko­wa­nia ogól­ne­go planu bu­do­wy ciała or­ga­niz­mu. U wyżej roz­wi­nię­tych zwie­rząt wy­róż­nia się je­li­to przed­nie, środ­ko­we i tylne, a także je­li­to cien­kie, grube, pro­ste, czcze i ślepe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­li­to jest naj­dłuż­szym od­cin­kiem prze­wo­du po­kar­mo­we­go u krę­gow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈlʲitɔ, AS: i ̯elʹito

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeliciarstwo n., jeliciarnia ż.

 przym. jelitowy, jeliciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kiszka, kicha, flak

Wiktionary


jelitodyszce

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy zwie­rząt z typu przed­stru­now­ców; żo­łę­dzio­gło­wiec


SJP.pl


jelitodyszec

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy zwie­rząt z typu przed­stru­now­ców; żo­łę­dzio­gło­wiec


SJP.pl


jelitodyszne

gro­ma­da około 80 ga­tun­ków zwie­rząt za­li­cza­nych do pół­stru­now­ców; je­li­to­dysz­ce, żo­łę­dzio­gło­we, żo­łę­dzio­głow­ce


SJP.pl

Je­li­to­dysz­ne, je­li­to­dysz­ce (En­te­rop­ne­u­sta), żo­łę­dzio­gło­we, żo­łę­dzio­głow­ce (Hel­mint­ho­morp­ha) – współ­cze­śnie ży­ją­ca gro­ma­da około 80 ga­tun­ków zwie­rząt za­li­cza­nych do pół­stru­now­ców (He­mi­chor­da­ta). Są or­ga­niz­ma­mi mor­ski­mi ży­ją­cy­mi w ry­tych przez sie­bie ka­na­łach den­nych. Osią­ga­ją wiel­kość od 9 cm do 2,5 m, jed­nak ich śred­nia wiel­kość to ok. 20 cm.

Wikipedia


jelitodyszny

o ce­chach je­li­to­dysz­nych (gro­ma­da zwie­rząt)


SJP.pl


jelitowo

przy­miot­nik od: je­li­to


SJP.pl

Je­li­to­wo (niem. "Esch­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Nie­cha­no­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Uro­dził się tu Syl­we­ster Tro­ja­now­ski (ur. 31 grud­nia 1891, zm. wios­ną 1940 w Ka­ty­niu) – ka­pi­tan pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej.

Wikipedia


jelitowy

przy­miot­nik od: je­li­to


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od je­li­to

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rze­czy­wi­sto­ści cho­dzi­ło o scho­rze­nie je­li­to­we, nowe dla Ojca Świę­te­go, któ­re­mu to­wa­rzy­szy­ła go­rącz­ka.

 (1.1) Trze­ba pa­mię­tać o sto­so­wa­niu pro­bio­ty­ków […], które przy­wra­ca­ją pra­wi­dło­wą florę je­li­to­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlʲiˈtɔvɨ, AS: i ̯elʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jelito n., jelitówka ż.

Wiktionary


jelitówka

po­tocz­nie: grypa je­li­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. grypa je­li­to­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­li­tów­ką naj­łat­wiej za­ra­zić się pod­czas prze­by­wa­nia w du­żych sku­pi­skach ludzi np. w skle­pie czy w au­to­bu­sie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jelitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzydniówka

Wiktionary


jelizawetgrad

daw­niej: Kro­pyw­nyc­ki (mia­sto na Ukra­i­nie); Je­li­za­wiet­grad


SJP.pl


jelizawietgrad

daw­niej: Kro­pyw­nyc­ki (mia­sto na Ukra­i­nie); Je­li­za­wet­grad


SJP.pl


jeliński

naz­wi­sko


SJP.pl


jeloneczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: je­lo­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m.

Wiktionary


jelonek

1. młody jeleń; je­le­nię;
2. chrząszcz z ro­dzi­ny je­lon­ko­wa­tych, np. je­lo­nek ro­gacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) młody jeleń

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lu­ca­ni­dae|ref=tak., ga­tu­nek chrzą­szczy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Je­lo­nek – pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Iwona Je­lo­nek – pol­ska ge­o­log i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jakub Je­lo­nek – pol­ski lek­ko­at­le­ta, cho­dziarz
  • Mi­chał Je­lo­nek – pol­ski skrzy­pek, in­stru­men­ta­li­sta.
  • Zyg­munt Je­lo­nek – pol­ski ra­dio­tech­nik
  • Je­lo­nek – so­lo­wy album Mi­cha­ła Je­lon­ka.
  • je­lo­nek (Lu­ca­nus) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny je­lon­ko­wa­tych, w tym:
    • je­lo­nek ro­gacz
  • je­lo­nek (Elap­ho­dus) – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych, do któ­re­go na­le­ży tylko:
    • je­lo­nek czu­ba­ty
  • je­lo­nek – pier­wszy człon nazwy ga­tun­ko­wej ssa­ków z in­nych ro­dza­jów je­le­nio­wa­tych:
  • je­lo­nek ben­gal­ski (Axis por­ci­nus)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łące wi­dzie­li­śmy sarnę z je­lon­kiem.

 (1.2) Je­lon­ki obej­mu­ją ok. ty­siąc ga­tun­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈlɔ̃nɛk, AS: i ̯elõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m., jelenię n., jelenina ż.

 przym. jeleni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. jelenię

Wiktionary


jelonkalia

ro­dzaj pol­skie­go fe­sty­nu na Je­lon­kach


SJP.pl


jelonki

1. młody jeleń; je­le­nię;
2. chrząszcz z ro­dzi­ny je­lon­ko­wa­tych, np. je­lo­nek ro­gacz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­lon­ki – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Be­mo­wo
  • Je­lon­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Je­lon­ki – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Rud­ni­ki
  • Je­lon­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Rych­li­ki
  • Je­lon­ki – ko­lo­nia wsi Je­le­nin w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Choj­na
  • Je­lon­ki – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Je­lon­ki – gro­ma­da w po­wie­cie ostrow­skim
  • Je­lon­ki – gro­ma­da w po­wie­cie pa­słęc­kim
  • Je­lon­ki – dawna gmina
  • Je­lon­ki – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Je­lo­nek

Wikipedia


jelonkowate

ro­dzi­na chrzą­szczy


SJP.pl

Je­lon­ko­wa­te (Lu­ca­ni­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i na­dro­dzi­ny żuków. Obej­mu­je około 1200 zna­nych ga­tun­ków. Jest kos­mo­po­li­tycz­na, ale naj­licz­niej re­pre­zen­to­wa­na w tro­pi­kal­nej Azji. Larwy że­ru­ją w spróch­nia­łych pniach, kło­dach i ko­rze­niach ro­ślin li­ścia­stych, a rza­dziej igla­stych. Do­ro­słe samce wielu ga­tun­ków mają duże, uz­bro­jo­ne żu­wacz­ki, słu­żą­ce do walk o sa­mi­ce. Licz­ne ga­tun­ki są za­gro­żo­ne wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


jelonkowaty

o ce­chach je­lon­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


jelonkowiec

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny saren


SJP.pl

Je­lon­ko­wiec ("Hy­dro­po­tes") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny saren (Ca­pre­o­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).

Wikipedia


jelonkowski

przy­miot­nik od: Je­lon­ki


SJP.pl


jelonkowy

przy­miot­nik od: je­lo­nek


SJP.pl


jelszawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Sło­wa­cji;

Wiktionary


jemen

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Sanie, pow­sta­łe 22 V 1990 po zjed­no­cze­niu Je­me­nu Pół­noc­ne­go (Je­meń­skiej Re­pu­bli­ki Arab­skiej) i Je­me­nu Po­łud­nio­we­go (Lu­do­wo-De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Je­me­nu); Re­pu­bli­ka Je­meń­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji, na Pół­wy­spie Arab­skim, ze sto­li­cą w Sanie;

Wiktionary

Jemen ( ‏اليَمَن‎, trb. "Al-Jaman"), Re­pu­bli­ka Je­meń­ska ( ‏الجمهوريّة اليمنية‎, trb. "Al-Dżum­hu­rij­ja al-Ja­ma­nij­ja") – pań­stwo po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji na Pół­wy­spie Arab­skim oraz na ar­chi­pe­la­gu So­ko­tra we wschod­niej Afry­ce, ut­wo­rzo­ne w 1990 roku w wy­ni­ku po­łą­cze­nia Je­me­nu Pół­noc­ne­go z Je­me­nem Po­łud­nio­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jemen za­miesz­ku­ją pra­wie wy­łącz­nie Ara­bo­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃mɛ̃n, AS: i ̯ẽmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jemeńczyk mos., Jemenka ż., jemeńskość ż., projemeńskość ż., antyjemeńskość ż.

 przym. jemeński, antyjemeński, projemeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Jemeńska

Wiktionary


jemenka

oby­wa­tel­ka Je­me­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Je­me­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmɛ̃ŋka, AS: i ̯ẽmẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jemen mrz.

:: fm. Jemeńczyk mos.

 przym. jemeński

Wiktionary


jemeńczyk

oby­wa­tel Je­me­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Je­me­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯ẽmẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jemen mrz.

:: fż. Jemenka ż.

 przym. jemeński

Wiktionary


jemeński

zwią­za­ny z Je­me­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Je­me­nu, pań­stwa na Pół­wy­spie Arab­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mach na Bali na­stą­pił do­kład­nie w drugą rocz­ni­cę zde­to­no­wa­nia przez ter­ro­ry­stów sa­mo­bój­ców bomby przy bur­cie ame­ry­kań­skie­go ni­szczy­cie­la "Cole" w je­meń­skim por­cie Aden.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci, AS: i ̯ẽmẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jemeńczyk mos., Jemenka ż., Jemen mrz.

Wiktionary


jemieleński

przy­miot­nik od: Je­miel­no


SJP.pl


jemielniak

naz­wi­sko


SJP.pl


jemielnica

Zo­bacz też: Je­miel­ni­ca w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Je­miel­ni­ca (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Him­mel­witz; śl. Imiel­ni­ca lub Iy­myl­ni­ca) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Je­miel­ni­ca. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Je­miel­ni­ca. Od 14 li­sto­pa­da 2008 r. obo­wią­zu­je pod­wój­ne na­zew­nict­wo pol­sko-nie­miec­kie.

Wikipedia


jemielnicki

przy­miot­nik od: Je­miel­ni­ca


SJP.pl


jemielniczanin

miesz­ka­niec Je­miel­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jemielniczanka

miesz­kan­ka Je­miel­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jemielno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Je­miel­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Jeb­miel­no.

Wikipedia


jemioła

ro­śli­na z ro­dzi­ny gą­zew­ni­ko­wa­tych, pół­pa­so­żyt drzew ma­ją­cy małe, tru­ją­ce owoce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj pa­so­żyt­ni­czej ro­śli­ny;

 (1.2) środ. prze­stęp­cze kawa

Wiktionary

Je­mio­ła ("Vi­scum" L.) – ro­dzaj pa­so­żyt­ni­czych ro­ślin z ro­dzi­ny san­da­łow­co­wa­tych (daw­niej wy­o­dręb­nia­ny w ro­dzi­nie je­mio­ło­wa­tych). Obej­mu­je ok. 113–150 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je stre­fę tro­pi­kal­ną i umiar­ko­wa­ną Sta­re­go Świa­ta, przy czym naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie jest w Azji i Afry­ce (na tym kon­ty­nen­cie ro­śnie 45 ga­tun­ków), w Au­stra­lii wy­stę­pu­ją 4 ga­tun­ki, a w Eu­ro­pie 2.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwy­czaj swo­bod­ne­go ca­ło­wa­nia się pod je­mio­łą wy­wo­dzi się przy­pu­szczal­nie z sie­dem­na­sto­wiecz­nej An­glii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmʲjɔwa, AS: i ̯ẽmʹi ̯ou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemiołowate ż. lm., jemiołuszka ż., jemiołucha ż., jemiołuszkowate nmos.

 przym. jemiołowy, jemiołowaty, jemiołuszkowaty, jemieli, jemielny

Wiktionary


jemiołowy

→ je­mio­ła


SJP.pl

Patrz:

jemioła

jemiołucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bom­by­cil­la gar­ru­lus|Lin­na­e­us|ref=tak., nie­wiel­ki ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny je­mio­łu­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niek­tó­rych la­tach je­mio­łu­chy stają się ga­tun­kiem in­wa­zyj­nym.

 (1.1) Ma­rze­niem jest wszyst­kich mia­stecz­ko­wych ptasz­ni­ków za­sta­wiać w tym za­kąt­ku sidła na wilgi, kra­ski, dzwoń­ce, dro­zdy, je­mio­łu­chy - do­stęp wszak­że do pu­stel­ni rów­nie trud­ny od stro­ny wody, jak lądu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemioła ż., jemiołuszka ż., jemiołuszki lm nm., jemiołuszkowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jemiołuszka zwyczajna, jemiołuszka

Wiktionary


jemiołuszka

ga­tu­nek nie­wiel­kie­go, wę­drow­ne­go ptaka z rzędu wró­blo­wych, np. je­mio­łusz­ka ja­poń­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ro­dzaj ptaka z ro­dzi­ny je­mio­łu­szek / je­mio­łusz­ko­wa­tych nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bom­by­cil­li­dae|ref=tak., ;

 (1.2) ornit. w Pol­sce do­myśl­nie je­mio­łusz­ka zwy­czaj­na nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bom­by­cil­la gar­ru­lus|ref=tak., ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka z ro­dzi­ny je­mio­łu­szek / je­mio­łusz­ko­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przem­knę­ły je­mio­łusz­ki stad­kiem bar­wi­stym z drze­wa na drze­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka, AS: i ̯ẽmʹi ̯ou̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemiołowate nmos., jemioła ż., jemiołuszkowate nmos.

:: zgrub. jemiołucha ż.

 przym. jemiołowy, jemiołowaty, jemiołuszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jemiołuszka zwyczajna

Wiktionary


jemiołuszki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bom­by­cil­li­dae|Swa­in­son|ref=tak., mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: je­mio­łusz­ka

Wiktionary

Je­mio­łusz­ki, je­mio­łusz­ko­wa­te (Bom­by­cil­li­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­mio­łusz­ki mają pa­ste­lo­we upie­rze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemiołucha ż., jemiołuszka ż.

Wiktionary


jemiołuszkowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bom­by­cil­li­dae|Swa­in­son|ref=tak., mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kla­sy­fi­ka­cja bio­lo­gicz­na je­mio­łusz­ko­wa­tych nie jest jed­noz­nacz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemiołowate nmos., jemioła ż., jemiołucha ż., jemiołuszka ż.

 przym. jemiołowy, jemiołowaty, jemiołuszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jemiołuszki

Wiktionary


jen

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ja­po­nii (1 jen = 100 senów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. wa­lu­ta Ja­po­nii;

Wiktionary

Jen (jap. 円 en; dosł. „koło, krąg”) – jed­nost­ka wa­lu­to­wa Ja­po­nii, kod wa­lu­to­wy we­dług ISO 4217: "JPY". Trze­cia co do wiel­ko­ści wa­lu­ta hand­lo­wa na rynku wa­lu­to­wym (po do­la­rze ame­ry­kań­skim i euro). Z punk­tu wi­dze­nia wie­lo­let­nich tren­dów ma­kro­e­ko­no­micz­nych w glo­bal­nym rynku, to jedna z naj­moc­niej­szych, naj­bez­piecz­niej­szych i naj­sta­bil­niej­szych walut na świe­cie, która w cza­sach glo­bal­nych kry­zy­sów je­szcze bar­dziej zy­ski­wa­ła na zna­cze­niu wśród in­we­sto­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za za­ku­py za­pła­ci­ła 100 jenów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃n, AS: i ̯ẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jenowy

Wiktionary


jen.

dawny skrót od: je­ne­rał


SJP.pl


jena

skró­to­wo: szkło je­naj­skie - la­bo­ra­to­ryj­ne szkło o bar­dzo wy­so­kiej od­por­no­ści ter­micz­nej i che­micz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w środ­ko­wych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, nad rzeką So­ła­wą;

Wiktionary

Jena – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w środ­ko­wych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, nad rzeką So­ła­wą. Liczy 111 191 miesz­kań­ców (31 grud­nia 2022), jest po Er­fur­cie dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem kraju związ­ko­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃na, AS: i ̯ẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jenajczyk mos., jenajka ż.

 przym. jenajski

Wiktionary


jenajczyk

miesz­ka­niec Jeny


SJP.pl


jenajka

miesz­kan­ka Jeny


SJP.pl


jenajski

1. → Jena;
2. szkło je­naj­skie - la­bo­ra­to­ryj­ne szkło o bar­dzo wy­so­kiej od­por­no­ści ter­micz­nej i che­micz­nej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jeną, do­ty­czą­cy Jeny (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jena ż.

Wiktionary


jenak

naz­wi­sko


SJP.pl


jenczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


jendrzejewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jenek

naz­wi­sko


SJP.pl


jeneralny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ge­ne­ral­ny (ogól­ny)

 (1.2) przest. ge­ne­ral­ny (głów­ny)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeneralność ż., jeneralstwo n., jenerał m., jenerałowa ż., jenerałostwo n.

Wiktionary


jeneralski

→ je­ne­rał


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ge­ne­ral­ski

Wiktionary

Patrz:

jenerał

Przykłady

 (1.1) Za oz­na­kę rangi dano mu du­bel­to­wy haft je­ne­ral­ski, a na szli­fach dwie bu­ła­wy het­mań­skie zło­żo­ne na krzyż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał m., jenerał m., generałowa ż., jenerałowa ż., generałówna ż., jenerałówna ż., generałek m., generalik m., generalność ż., generalissimus m., generalisko n., generałowanie n., jenerał m.

 czas. generałować ndk.

 przym. generalski, generałowy, generalny

 przysł. generalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generalski

Wiktionary


jenerał

prze­sta­rza­łe: ge­ne­rał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ge­ne­rał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jenerałowa ż., jenerałostwo n., jeneralskość ż.

 przym. generalski, jeneralski, jeneralny

Wiktionary


jenerałowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żona je­ne­ra­ła, ge­ne­ra­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ca­łu­ję rącz­ki pani je­ne­ra­ło­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃nɛraˈwɔva, AS: i ̯ẽnerau̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jenerał m., jenerałostwo n., jeneralskość ż.

 przym. generalski, jeneralski, jeneralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. generałowa

Wiktionary


jenga

marka gry zręcz­no­ścio­wej po­le­ga­ją­cej na bu­do­wie wieży z drew­nia­nych kloc­ków, które na­stęp­nie wy­cią­ga się z dołu i ukła­da na górze do mo­men­tu za­wa­le­nia się kon­struk­cji


SJP.pl

Jenga – zręcz­no­ścio­wo-umy­sło­wa gra to­wa­rzy­ska.

Z drew­nia­nej wieży gra­cze ko­lej­no usu­wa­ją z bu­dow­li do­wol­ny klo­cek po­ni­żej skoń­czo­ne­go po­zio­mu i ukła­da­ją go na górze. Prze­gry­wa osoba, która wy­cią­ga­jąc klo­cek, prze­wró­ci wieżę.

Gra przez­na­czo­na dla do­wol­nej licz­by osób. Zo­sta­ła stwo­rzo­na przez Les­lie Scott, a opa­ten­to­wa­na przez Par­ker Brot­hers (Has­bro).

Wikipedia


jeniec

osoba, która do­sta­ła się do nie­wo­li w wy­ni­ku dzia­łań wo­jen­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wzię­ta do nie­wo­li w cza­sie wojny;

 (1.2) jeden z ka­mie­ni w go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawo mię­dzy­na­ro­do­we na­ka­zu­je godne trak­to­wa­nie jeń­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: i ̯ė̃ńec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jeniecki

 rzecz. jeniectwo n.

 czas. jąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. braniec

Wiktionary


jeniecki

zwią­za­ny z jeń­cem, do­ty­czą­cy jeńca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z jeń­ca­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeniec m., jeniectwo n.

Wiktionary


jeniectwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. nie­wo­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇̃ˈɲɛt͡stfɔ, AS: i ̯ė̃ńectfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeniec m.

 przym. jeniecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. jasyr, stpol. jeństwo

Wiktionary


jenin

Jenin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie go­rzow­skim, w gmi­nie Bog­da­niec. We­dług da­nych z 2012 r. li­czy­ła 1592 miesz­kań­ców. Od 1945 r. leży w gra­ni­cach Pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


jenisej

rzeka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji;

Wiktionary

Je­ni­sej ( Енисей, Ионесси, Ким, Улуг-Хем, Chuk, Пӱӱл Тяас-қолд, nien. Енся’ ям’) – rzeka środ­ko­wej Sy­be­rii w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji. Jedna z naj­więk­szych rzek Azji i świa­ta. Pły­nie z gór Azji Cen­tral­nej, ge­ne­ral­nie z po­łud­nia na pół­noc, i ucho­dzi do Morza Kar­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dłu­gość Je­ni­se­ju wy­no­si ponad czte­ry ty­sią­ce ki­lo­me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇̃ˈɲisɛj, AS: i ̯ė̃ńisei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jenisejsk mrz.

 przym. jenisejski

Wiktionary


jenisejsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, nad Je­ni­se­jem;

Wiktionary

Je­ni­sejsk ( Енисейск, "Je­ni­siejsk") – mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, przy­stań nad Je­ni­se­jem. Około 20,4 tys. miesz­kań­ców.

Za­ło­żo­ny w 1619 roku jako jedno z naj­star­szych ro­syj­skich miast na Sy­be­rii. Prawa miej­skie otrzy­mał w 1676 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­sto Je­ni­sejsk po­sia­da włas­ny port lot­ni­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jenisej mrz.

 przym. jenisejski

Wiktionary


jenisejski

przy­miot­nik od:
1. Je­ni­sej (rzeka w Rosji);
2. Je­ni­sejsk (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Je­ni­se­jem, do­ty­czą­cy Je­ni­se­ju

 (1.2) zwią­za­ny z Je­ni­sej­skiem, do­ty­czą­cy Je­ni­sej­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fin zna­lazł pracę w je­ni­sej­skiej elek­trow­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jenisej mrz., Jenisejsk mrz.

Wiktionary


jenkins

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jen­kins – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Let­cher
  • Jen­kins – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Crow Wing
  • Jen­kins (ang. Jen­kins Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Mit­chell
  • Jen­kins (ang. Jen­kins Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Crow Wing
  • Jen­kins (ang. Jen­kins Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Barry
  • Jen­kins (ang. Jen­kins Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Lu­zer­ne
  • hrab­stwo Jen­kins (ang. Jen­kins Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia
  • Jen­kins (opro­gra­mo­wa­nie) – ser­wer do CI/CD (bu­do­wa­nie, testy, wdro­że­nia).

Wikipedia


jenner

Jen­ner – jed­nost­ka osad­ni­cza w Ka­li­for­nii w hrab­stwie So­no­ma, za­miesz­ka­ny (we­dług da­nych z 2007 roku) przez 121 osób, po­ło­żo­ny nad Oce­a­nem Spo­koj­nym u uj­ścia rzeki Rus­sian River.

Wikipedia


jennifer

za­gra­nicz­ne imię żeń­skie


SJP.pl


jenny

[czy­taj: dżeny] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Jenny – sin­gel Edyty Bar­to­sie­wicz z płyty "Dziec­ko". Utwór zajął 4. po­zy­cję w Zło­tej dzie­siąt­ce gali PlayBox '97 w 1998 roku. Dwa ty­god­nie z rzędu utrzy­my­wał się na szczy­cie listy prze­bo­jów Pro­gra­mu Trze­cie­go.

Do ut­wo­ru pow­stał te­le­dysk w ra­mach Uni­ver­sal Music Pol­ska Vevo. Pio­sen­ka opo­wia­da o przy­ja­ciół­ce Bar­to­sie­wicz, któ­rej ar­tyst­ka na­da­ła imię Jenny, ko­ja­rzą­ce się „z ła­god­no­ścią i za­gu­bie­niem”.

Wikipedia


jeno

prze­sta­rza­le: tylko, je­dy­nie, ino


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) przest. tylko, je­dy­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez Two­je­go tchnie­nia cóż jest wśród stwo­rze­nia, jeno cierń i nędze.

 (1.1) Bra­cia, patrz­cie jeno, jak niebo go­re­je!

 (1.1) Po odzy­ska­nych, żyz­nych zie­miach An­glii / Stą­pać bę­dzie­my w chwa­le jeno my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃nɔ, AS: i ̯ẽno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. jyny

Wiktionary


jenoci

→ jenot; je­no­to­wy


SJP.pl


jenot

ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny pso­wa­tych przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szopa pra­cza; junot, junat, ku­no­pies


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nyc­te­re­u­tes|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych o dłu­giej, gę­stej sier­ści;

 (1.2) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nyc­te­re­u­tes pro­cy­o­no­i­des|ref=tak., ga­tu­nek ssaka z ro­dza­ju je­no­tów (1.1);

 (1.3) zool. osob­nik dra­pież­ni­ka z ga­tun­ku je­no­tów (1.2)

Wiktionary

Jenot ("Nyc­te­re­u­tes") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Ca­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny pso­wa­tych (Ca­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ho­dow­la fer­mo­wa je­no­ta w Pol­sce zo­sta­ła roz­po­czę­ta w 1959 roku.

 (1.3) Wi­dzie­li­śmy dziś w lesie je­no­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jenotowy

Wiktionary


jenotowy

→ jenot; je­no­ci


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do je­no­ta (o ssaku)

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla je­no­ta, ma­ją­cy cechy je­no­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jenot m.

Wiktionary


jenoty

ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny pso­wa­tych przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szopa pra­cza; junot, junat, ku­no­pies


SJP.pl


jenowy

→ jen


SJP.pl

Patrz:

jen

jensen

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Jen­sen – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i pia­ni­sta
  • Johan Lud­wig Wil­liam Val­de­mar Jen­sen – duń­ski ma­te­ma­tyk, autor nie­rów­no­ści Jen­se­na i wzoru Jen­se­na
  • Jo­han­nes Vil­helm Jen­sen – duń­ski poeta i pro­za­ik, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie li­te­ra­tu­ry
  • Jo­han­nes Hans Da­niel Jen­sen – nie­miec­ki fizyk, la­u­re­at na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie fi­zy­ki
  • Mik­kel Jen­sen – duń­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Ro­nald Jen­sen – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor eme­ry­to­wa­ny Uni­wer­sy­te­tu Hum­bold­tów w Ber­li­nie.
  • Sta­ni­sław Jen­sen – pilot Woj­ska Pol­skie­go, pilot doś­wiad­czal­ny, ka­wa­ler Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri.
  • Jen­sen – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Utah
  • Jen­sen Mo­tors – fa­bry­ka ka­ro­se­rii sa­mo­cho­do­wych

Wikipedia


jentaj

mia­sto w Chi­nach; Yan­tai


SJP.pl


jeny

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. okrzyk zdu­mie­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. lm. od: jen

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rany

Wiktionary


jeon

[czy­taj: czon] 1/100 wona, po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skiej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej; chon


SJP.pl


jer

ga­tu­nek zięby z ro­dzi­ny łu­szcza­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. gło­ska wy­stę­pu­ją­ca w ję­zy­ku pra­sło­wiań­skim, oz­na­cza­na zna­ka­mi ъ i ь;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Frin­gil­la mon­ti­frin­gil­la|ref=tak., mały ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jer (Frin­gil­la mon­ti­frin­gil­la) – ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków
  • jer – gło­ska wy­stę­pu­ją­ca w ję­zy­ku pra­sło­wiań­skim. Roz­róż­nia­no jer przed­ni (ь) i jer tylny (ъ)
  • jer może od­no­sić się do nazw na­stę­pu­ją­cych liter cy­ry­li­cy:
    • ь (ерь) – jer mięk­ki, w ję­zy­kach wschod­nio­sło­wiań­skich mięk­ki znak (), w buł­gar­skim tzw. jer mały ()
    • ъ (еръ, ер) – jer twar­dy, w ję­zy­kach wschod­nio­sło­wiań­skich twar­dy znak (ros. ), w buł­gar­skim tzw. jer wiel­ki ()
    • ы (еры) – jery (wyraz nie­od­mien­ny)
  • Jer-2

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pew­nym mo­men­cie roz­wo­ju ję­zy­ka jery za­czę­ły ginąć, bo prawo ot­war­tych sylab prze­sta­ło obo­wią­zy­wać.

 (2.1) Kiedy w Rosji ści­śnie mróz, stada jerów wę­dru­ją na po­łud­nie i wtedy można je u nas spot­kać bez więk­sze­go kło­po­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛr, AS: i ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półsamogłoska, samogłoska zredukowana

 (2.1) zięba jer

Wiktionary


jerczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


jereczek

naz­wi­sko


SJP.pl


jeremi

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Je­re­mi – obocz­na forma imie­nia Je­re­miasz.

Je­re­mi imie­ni­ny ob­cho­dzi: 16 lu­te­go, 5 kwiet­nia, 1 maja, 14 maja, 7 czerw­ca, 26 czerw­ca i 15 wrze­śnia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɛˈrɛ̃mʲi, AS: i ̯erẽmʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremiasz mos., jeremiada ż.

Wiktionary


jeremiada

skar­żą­ca i na­rze­ka­ją­ca mowa lub utwór li­te­rac­ki przy­po­mi­na­ją­cy bi­blij­ne pro­roct­wa Je­re­mia­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bibl. pot. bia­do­le­nie, la­ment, skar­ga

 (1.2) liter. utwór li­te­rac­ki za­wie­ra­ją­cy skar­gi i żale z po­wo­du klę­ski oj­czyz­ny lub na­ru­sza­nia wyż­szych war­to­ści oraz prze­stro­gi dla na­ro­du bądź pro­roct­wa do­ty­czą­ce odzy­ska­nia wol­no­ści;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɛ̃ˈmʲjada, AS: i ̯erẽmʹi ̯ada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremiasz m., Jeremi m., Jarema m.

 przym. Jeremiaszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narzekanie

Wiktionary


jeremiasz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

 (1.2) bibl. Księ­ga Je­re­mia­sza;

Wiktionary

Je­re­miasz ( ‏יִרְמְיָהוּ‎, "Yirməyāhū") – pro­rok, twór­ca bi­blij­nej Księ­gi Je­re­mia­sza, jest mu rów­nież przy­pi­sy­wa­ne au­tor­stwo bi­blij­nych La­men­ta­cji oraz Ksiąg Kró­lew­skich w czym po­ma­gał mu jego skry­ba oraz uczeń – Ba­ruch ben Ne­riah. Za­po­wia­dał spu­sto­sze­nie Judy i Je­ro­zo­li­my.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tor­ni­ster Je­re­mia­sza zo­stał w szat­ni.

 (1.2) Spraw­dzi­my, czy ten sam przy­słó­wek wy­stę­pu­je u Je­re­mia­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈrɛ̃mʲjaʃ, AS: i ̯erẽmʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremi mos., jeremiada ż.

:: zdrobn. Jeremiaszek mos.

 przym. Jeremiaszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skr. Jr

Wiktionary


jeremiaszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Je­re­miasz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­leź­li­śmy Je­re­miasz­ko­wi miej­sce w przedsz­ko­lu u słu­żeb­ni­czek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremiasz mos.

 przym. Jeremiaszowy

Wiktionary


jeremiaszostwo

Je­re­miasz z mał­żon­ką; Je­re­mia­szo­wie


SJP.pl


jeremiaszowie

imię mę­skie


SJP.pl


jeremiaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Je­re­mia­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Je­re­mia­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Je­re­mia­szo­wym tek­ście nie bra­ku­je na­wią­zań do Pię­ciok­sią­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremiasz mos., jeremiada ż., Jeremiaszek mos.

Wiktionary


jeremy

Je­re­my – bal­la­da roc­ko­wa grun­ge’owego ze­spo­łu Pearl Jam, wy­da­na jako trze­ci sin­gel pro­mu­ją­cy ich de­biu­tanc­ki album "Ten" z 1991 roku. Zrze­sze­nie ame­ry­kań­skich wy­daw­ców mu­zy­ki RIAA przyz­na­ło temu wy­daw­nict­wu sta­tus zło­tej płyty (ponad 500 000 sprze­da­nych eg­zem­pla­rzy).

Wikipedia


jerez

białe, mocne wino hisz­pań­skie; sher­ry, xeres


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zob. sher­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛrɛs, AS: i ̯eres

Wiktionary


jerka

Jerka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Krzy­wiń.

Wikipedia


jerky

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. so­lo­ne i su­szo­ne na słoń­cu paski chu­dej wo­ło­wi­ny, pier­wot­nie przy­go­to­wy­wa­ne przez rdzen­nych miesz­kań­ców Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; współ­cze­śnie rów­nież pro­du­ko­wa­ne prze­my­sło­wo w wielu wa­rian­tach sma­ko­wych;

Wiktionary

Jerky – mięso zwy­kle wo­ło­we, które zo­sta­ło oczy­szczo­ne z tłu­szczu, po­kro­jo­ne w po­dłuż­ne ka­wał­ki, a na­stęp­nie usu­szo­ne, aby za­po­biec zep­su­ciu. Zaz­wy­czaj su­sze­nie to obej­mu­je do­da­nie soli w celu za­po­bie­gnię­cia roz­wo­jo­wi bak­te­rii w mię­sie. An­giel­skie słowo "jerky" po­cho­dzi od hisz­pań­skie­go słowa "char­qui", które wzię­ło się od słowa "cha’rki" z ję­zy­ka ke­czua.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) charqui

Wiktionary


jermaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


jermak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jer­mak Ti­mo­fie­je­wicz – ata­man ko­zac­ki
  • Jer­mak – do 1993 mia­sto w Ka­zach­sta­nie
  • Jer­mak – pier­wszy na świe­cie spe­cja­li­stycz­ny lo­do­ła­macz
  • (4681) Ermak – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


jeroboam

1. Je­ro­bo­am I (?-903 p.n.e.), król Iz­ra­e­la od ok. 925;
2. Je­ro­bo­am II (?-745 p.n.e.), król Iz­ra­e­la od 785


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­ro­bo­am I – pier­wszy król Iz­ra­e­la (931–910 p.n.e.)
  • Je­ro­bo­am II – trzy­na­sty król Iz­ra­e­la (782–753 p.n.e.)

Wikipedia


jerofiejew

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wik­tor Je­ro­fie­jew – ro­syj­ski pi­sarz i pu­bli­cy­sta
  • Wie­nie­dikt Je­ro­fie­jew – ro­syj­ski pi­sarz i dra­ma­turg
  • Wła­di­mir Ja­kow­le­wicz Je­ro­fie­jew (1909–1986) – ra­dziec­ki dy­plo­ma­ta
  • Wła­di­mir Iwa­no­wicz Je­ro­fie­jew (1920–2011) – ra­dziec­ki dy­plo­ma­ta
  • Wła­di­mir Iwa­no­wicz Je­ro­fie­jew – ro­syj­ski tre­ner piłki noż­nej

Wikipedia


jerome

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­ro­me – miej­sco­wość w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Ya­va­pai
  • Je­ro­me – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Drew
  • Je­ro­me – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Je­ro­me
  • Je­ro­me – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie San­ga­mon
  • Je­ro­me – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie So­mer­set
  • Je­ro­me (ang. Je­ro­me Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Gove
  • Je­ro­me (ang. Je­ro­me Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mid­land
  • Je­ro­me (ang. Je­ro­me Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Union
  • hrab­stwo Je­ro­me (ang. Je­ro­me Co­un­ty) – w sta­nie Idaho
  • Ca­me­ron Je­ro­me – an­giel­ski pił­karz
  • Harry Je­ro­me – ka­na­dyj­ski lek­ko­at­le­ta, sprin­ter
  • James Je­ro­me – ka­na­dyj­ski po­li­tyk i praw­nik, były prze­wod­ni­czą­cy (spi­ker) ka­na­dyj­skiej Izby Gmin

Wikipedia


jerosława

imię żeń­skie


SJP.pl


jerowy

→ jer


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z je­ra­mi, do­ty­czą­cy jerów

Wiktionary

Patrz:

jer

Powiązane:

 rzecz. jer mrz.

Wiktionary


jerozolima

sto­li­ca Iz­ra­e­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto o praw­nie nie­wy­ja­śnio­nym sta­tu­sie z więk­szą czę­ścią w Iz­ra­e­lu i wschod­nią czę­ścią na Te­ry­to­riach Pa­le­styń­skich, oś­ro­dek kultu re­li­gij­ne­go chrze­ści­jan, żydów i mu­zuł­ma­nów;

 (1.2) geogr. adm. dy­strykt ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Iz­ra­e­lu;

Wiktionary

Je­ro­zo­li­ma ( ‏יְרוּשָׁלַיִם‎ trl. "Ye­rus­ha­la­y­im" trb. "Je­ru­sza­la­jim"; arab. القدس, trl. "Al-Quds", trb. "Al-Kuds" oraz أورشليم trl. "Ūrushalīm", trb. "Uru­sza­lim", także بيت المقدس, trl. "Bayt al-Maq­dis" lub "Bayt al-Mu­qad­das," trb. "Bajt al-Mak­dis" lub "Bajt al-Mu­kad­das," Hie­ro­so­ly­ma, Aelia Ca­pi­to­li­na – zo­bacz też: nazwy Je­ro­zo­li­my) – naj­więk­sze mia­sto Iz­ra­e­la, sto­li­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na dy­stryk­tu Je­ro­zo­li­ma i sto­li­ca Iz­ra­e­la we­dług iz­ra­el­skie­go prawa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chwal, Je­ro­zo­li­mo, Pana, / chwal Boga twego, Sy­jo­nie!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma, AS: i ̯erozolʹĩma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jerozolimczyk mos., jerozolimka ż.

 przym. jerozolimski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Al-Quds, Jeruzalem, Syjon; peryfr. święte miasto

Wiktionary


jerozolimczyk

miesz­ka­niec Je­ro­zo­li­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Je­ro­zo­li­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten fran­cisz­ka­nin jest praw­dzi­wym je­ro­zo­lim­czy­kiem, bo uro­dził się i miesz­ka w Je­ro­zo­li­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmt͡ʃɨk, AS: i ̯erozolʹĩmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerozolima ż.

:: fż. jerozolimka ż.

 przym. jerozolimski

Wiktionary


jerozolimka

1. an­giel­ska od­mia­na śliwy;
2. owoc tego drze­wa;
3. po­tocz­nie: Bi­blia Je­ro­zo­lim­ska; Je­ro­zo­lim­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Je­ro­zo­li­my

Wiktionary

Je­ro­zo­lim­ka ( Jeruzalė) – mi­kro­re­jon Wilna, w dziel­ni­cy Werki, w okrę­gu wi­leń­skim, na Lit­wie, po­ło­żo­na na te­re­nach daw­nej osady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta sio­stra jest praw­dzi­wą je­ro­zo­lim­ką, bo uro­dzi­ła się i miesz­ka w Je­ro­zo­li­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmka, AS: i ̯erozolʹĩmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerozolima ż.

:: fm. jerozolimczyk mos.

 przym. jerozolimski

Wiktionary


jerozolimski

przy­miot­nik od: Je­ro­zo­li­ma (sto­li­ca Pa­le­sty­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Je­ro­zo­li­my, zwią­za­ny z Je­ro­zo­li­mą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy pa­mię­tasz te je­ro­zo­lim­skie noce?

 (1.1) Je­stem ab­sol­wen­tem je­ro­zo­lim­skiej je­szi­wy.

 (1.1) Bab­cia Józia miesz­ka przy Ale­jach Je­ro­zo­lim­skich w War­sza­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmsʲci, AS: i ̯erozolʹĩmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerozolima ż., jerozolimczyk mos., jerozolimka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. jeruzalemski

Wiktionary


jerry

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerry – an­giel­skie imię mę­skie
  • Jerry (Tom i Jerry)

Wikipedia


jersejski

→ Jer­sey (wyspa i te­ry­to­rium) [czy­taj: dżer­sej­ski]; jer­se­y­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jer­sey, do­ty­czą­cy Jer­sey

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jersey

Wiktionary


jersey

[czy­taj: dżer­sej lub dżer-zy] dżer­sej;
1. cien­ka dzia­ni­na weł­nia­na lub ba­weł­nia­na;
2. ubra­nie z tej tka­ni­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa w Eu­ro­pie;

Wiktionary

Jer­sey (wym. []), ofi­cjal­nie Ba­li­wat Jer­sey ( Ba­i­li­wick of Jer­sey, jèrriais Ba­il­lia­ge dé Jèrri) – de­pen­den­cja ko­ro­ny bry­tyj­skiej obej­mu­ją­ca ad­mi­ni­stra­cyj­nie wyspę Jer­sey, jedną z Wysp Nor­mandz­kich, oraz kil­ka­dzie­siąt są­sied­nich, nie­za­miesz­ka­nych wy­se­pek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jer­sey jest wyspą w ka­na­le La Man­che.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dżersej m., jersey m.

 przym. jersejski, dżersejowy, jerseyowy

Wiktionary


jerseye

[czy­taj: dżer­sej lub dżer-zy] dżer­sej;
1. rasa bydła mlecz­ne­go; dżer­se­je;
2. krowa tej rasy


SJP.pl


jerseyowy

[czy­taj: dżer­se­jo­wy] wy­ko­na­ny z dżer­se­ju; dżer­se­jo­wy


SJP.pl


jerseyski

[czy­taj: dżer­sej­ski] przy­miot­nik od: Jer­sey (wyspa na­le­żą­ca do Wysp Nor­mandz­kich lub te­ry­to­rium na niej); jer­sej­ski


SJP.pl


jerunda

bzdu­ry, głup­stwa


SJP.pl


jerusłan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w po­łud­nio­wej Rosji prze­du­ral­skiej (ob­wo­dy sa­ra­tow­ski i woł­go­gradz­ki), lewy do­pływ Wołgi;

Wiktionary

Je­ru­słan (ros. Еруслан) – rzeka w po­łud­nio­wej Rosji prze­du­ral­skiej (ob­wo­dy sa­ra­tow­ski i woł­go­gradz­ki), lewy do­pływ Wołgi w zle­wi­sku Morza Ka­spij­skie­go. Dłu­gość – 278 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 5570 km². Woda sło­na­wa. Latem miej­sca­mi wy­sy­cha.

Źró­dła na za­chod­nim krań­cu Wiel­kie­go Syrtu.

Wikipedia


jerutki

Je­rut­ki (niem. "Klein Je­rut­ten") – wieś ma­zur­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Świę­taj­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś ma­zur­ska o okła­dzie uli­ców­ki z ko­ścio­łem i cmen­ta­rzem, za­byt­ko­wym bu­dyn­kiem ple­ba­nii oraz starą szko­łą, we wsi dzia­ła Fun­da­cja "Kre­o­lia" na rzecz wspie­ra­nia roz­wo­ju dzie­ci i mło­dzie­ży.

Wikipedia


jeruzalem

bi­blij­na nazwa Je­ro­zo­li­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) podn. geogr. Je­ro­zo­li­ma;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa ko­lo­nii ka­szub­skiej na Po­je­zie­rzu By­tow­skim;

 (1.3) rel. bi­blij­ny sy­no­nim nieba, miej­sca prze­by­wa­nia z Bo­giem w przysz­łym życiu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pół­go­dzin­nej wspi­nacz­ce oczom na­szym wresz­cie uka­za­ło się Je­ru­za­lem, jakże pię­knie Je­ro­zo­li­ma wy­glą­da­ła na wios­nę.

 (1.2) Przed laty Je­ru­za­lem na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

 (1.3) Je­ru­za­lem, Je­ru­za­lem to mia­sto, na które cze­ka­my.

 (1.3) Wy na­to­miast przy­stą­pi­li­ście do góry Syjon, do mia­sta Boga ży­ją­ce­go, Je­ru­za­lem nie­bie­skie­go, do niez­li­czo­nej licz­by anio­łów, na uro­czy­ste ze­bra­nie, do Ko­ścio­ła pier­wo­rod­nych, któ­rzy są za­pi­sa­ni w nie­bio­sach…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈruzalɛ̃m, AS: i ̯eruzalẽm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jeruzalemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jerozolima

 (1.3) raj, niebo, Niebieska Jerozolima

Wiktionary


jeruzalemski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Je­ru­za­lem (współcz. Je­ro­zo­li­ma)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeruzalem n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. jerozolimski

Wiktionary


jerycho

mia­sto w Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. bibl. mia­sto w Judei, we wschod­niej czę­ści Pa­le­sty­ny, znaj­du­ją­ce się pod ad­mi­ni­stra­cją Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej;

Wiktionary

Je­ry­cho ( ‏أريحا‎, ‏יְרִיחוֹ‎) – mia­sto po­ło­żo­ne w po­bli­żu rzeki Jor­dan na Za­chod­nim Brze­gu (arab. al-Daf­fah). Jest sie­dzi­bą władz jed­ne­go z szes­na­stu okrę­gów ad­mi­ni­stra­cji Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej – mu­ha­fa­zy Je­ry­cho. W 2014 roku li­czy­ło 22 006 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­le­cił im król: «Zo­stań­cie w Je­ry­chu, aż wam brody odros­ną, a potem wró­ci­cie».

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈrɨxɔ, AS: i ̯eryχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jerychończyk mos., jerychonka ż.

 przym. jerychoński

Wiktionary


jerychonka

miesz­kan­ka Je­ry­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Je­ry­cha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerycho n.

:: fm. jerychończyk mos.

 przym. jerychoński

Wiktionary


jerychończyk

miesz­ka­niec Je­ry­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Je­ry­cha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­ry­choń­czy­cy na mu­rach śmie­li się z wro­gów my­śląc, że po­wa­rio­wa­li. Ale ten się śmie­je, kto się śmie­je ostat­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerycho n.

:: fż. jerychonka ż.

 przym. jerychoński

Wiktionary


jerychoński

1. → Je­ry­cho (mia­sto w Pa­le­sty­nie);
2. trąby je­ry­choń­skie - trąby użyte do zbu­rze­nia bi­blij­ne­go mia­sta Je­ry­cho; prze­no­śnie: gło­śny dźwięk;
3. róża je­ry­choń­ska - ga­tu­nek ro­śli­ny rocz­nej z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (krzy­żo­wych); zmart­wychw­stan­ka, ana­sta­ty­ka, ręka Maryi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Je­ry­chem, do­ty­czą­cy Je­ry­cha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɨˈxɔ̃j̃sʲci, AS: i ̯eryχõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerycho n., jerychonka ż., jerychończyk mos.

Wiktionary


jerzak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­szek Je­rzak – pol­ski bio­log
  • Ma­rian Je­rzak – pol­ski eko­no­mi­sta rolny
  • Nor­bert Je­rzak – ka­to­lic­ki du­chow­ny, hi­sto­ryk, te­o­log
  • Wła­dy­sław Je­rzak – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


jerzewo

1. wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­rze­wo – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Kier­no­zia
  • Je­rze­wo – znie­sio­na nazwa wsi w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­ceń
  • Je­rze­wo (Ja­rze­wo) – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Je­rze­wo
  • Je­rze­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Je­rze­wo – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Łyn­tu­py

Wikipedia


jerzewski

→ Je­rze­wo


SJP.pl

Patrz:

Jerzewo

jerzkowice

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim


SJP.pl

Jerz­ko­wi­ce (ka­szub. Jerzkòjce, "niem. Jer­ske­witz") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Czar­na Dą­brów­ka. Leży na pół­noc­nym krań­cu Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Do­li­na Słupi na Po­je­zie­rzu By­tow­skim. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


jerzkowicki

→ Jerz­ko­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Jerzkowice

jerzman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒmãn, AS: i ̯ežmãn

Wiktionary


jerzmanice-zdrój

Jerz­ma­ni­ce-Zdrój ( Bad Herms­dorf) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zło­to­ryj­skim, w gmi­nie wiej­skiej Zło­to­ry­ja. Ge­o­gra­ficz­nie znaj­du­je się na Po­gó­rzu Ka­czaw­skim w pół­noc­nych Su­de­tach.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go, wcze­śniej od 1946 do 1975 do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


jerzmanowa

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gło­gow­skim


SJP.pl

Jerz­ma­no­wa (nazwa obocz­na: Jerz­ma­nów, "Herms­dorf") – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gło­gow­skim, sie­dzi­ba gminy wiej­skiej Jerz­ma­no­wa.

Wikipedia


jerzmanowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerz­ma­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów
  • Jerz­ma­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wi­ce-Prze­gi­nia
  • Jerz­ma­no­wi­ce – gmina
  • Jerz­ma­no­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


jerzmanowicki

przy­miot­nik od: Jerz­ma­no­wi­ce


SJP.pl


jerzmanowiczanin

miesz­ka­niec Jerz­ma­no­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jerzmanowiczanka

miesz­kan­ka Jerz­ma­no­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jerzmanowski

przy­miot­nik od: Jerz­ma­no­wa, Jerz­ma­no­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Erazm Jerz­ma­now­ski (1844–1909) – pow­sta­niec, prze­my­sło­wiec, fi­lan­trop, „pol­ski Nobel”
  • Fran­ci­szek Jerz­ma­now­ski (1737–1802) – zie­mia­nin, poseł na Sejm
  • Paweł Jerz­ma­now­ski (1779–1862) – ge­ne­rał, żoł­nierz na­po­le­oń­ski
  • Wik­tor Jerz­ma­now­ski – szam­be­lan Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta Po­nia­tow­skie­go
  • Zofia Jerz­ma­now­ska (1906–1999) – che­micz­ka, prof. AM w Łodzi
  • Na­gro­da im. Jerz­ma­now­skich – przyz­na­wa­na za dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną, na­u­ko­wą lub spo­łecz­ną

Wikipedia


jerzostwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) przest. Jerzy z mał­żon­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­sia­dło się Je­rzo­stwo, wszak świę­tu­ją srebr­ne gody.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jerzowy

 rzecz. Jerzy mos./ż., Jerzowa ż., Jerzówna ż.

Wiktionary


jerzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Je­rze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­słu­cha­łam się o tych rze­czach od Je­rzo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzy mos./ż., Jerzówna ż.

Wiktionary


jerzowie

Jerzy z żoną


SJP.pl


jerzowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Je­rze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­dże­li­ka nie­po­strze­że­nie wy­cią­gnę­ła dwa ban­kno­ty z Je­rzo­we­go port­fe­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzy mos./ż., Jerzostwo n., Jerzowa ż., Jerzówna ż.

Wiktionary


jerzwałd

Jerz­wałd ( Gers­wal­de) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na nad je­zio­rem Pła­skim, bę­dą­cym czę­ścią Je­zio­ra­ka, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Jerz­wałd, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Za­le­wo. W 1973 wieś na­le­ża­ła do po­wia­tu mo­rą­skie­go. W la­tach 1946–1975 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do tzw. du­że­go wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go, a w la­tach 1975–1998 do tzw. ma­łe­go wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


jerzy

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Jerzy – imię mę­skie, pol­ski od­po­wied­nik grec­kie­go "Ge­or­gios". Wy­wo­dzi się od γεωργός ("geōrgos"), „pra­cow­nik ziem­ny”, „rol­nik”, które stało się imie­niem w ję­zy­ku grec­kim: "Γεώργιος" (Geōrgios) i Ge­or­gius. Słowo "γεωργός" pow­sta­ło w wy­ni­ku po­łą­cze­nia γῆ (Ge), „zie­mia”, „gleba” i ἔργον (ergon), „praca”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jerzy i je­stem ma­te­ma­ty­kiem z Poz­na­nia.

 (1.1) Jerzy Po­pie­łusz­ko, bło­go­sła­wio­ny, ksiądz i dusz­pa­sterz ludzi pracy (…), bro­nił prawa do życia w wol­no­ści i spra­wied­li­wo­ści oraz pro­te­sto­wał prze­ciw aktom bez­pra­wia i prze­mo­cy.

 (1.1) W pol­skim Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 24 kwiet­nia przy­pa­da wspom­nie­nie św. Je­rze­go, pa­tro­na żoł­nie­rzy, har­ce­rzy, ska­u­tów, ry­ce­rzy i rol­ni­ków oraz chro­nią­ce­go od cho­rób skóry.

 (1.1) Je­rzo­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 23 kwiet­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨ, AS: i ̯ežy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzowa ż., Jerzówna ż., Jerzostwo lm m., Jurkowa ż., Jurkówna ż., Jureczkowa ż., Jureczkówna ż., Jurki nmos., Jurów mrz., Jurowce nmos., jerzyk mzw.

:: zdrobn. Jerzyk mos., Jurek mos., Jureczek mos., Juruś mos., Jurcyś mos.

::: stpol. Jurzyk mos., Jurk mos., Jurko mos., Jura mos., Irzyk mos., Hirzyk mos.

:: stpol. Jurzy mos., Jirzy mos.

:: fż. Georgina ż.

 przym. Jerzowy, Jurowy, Jurkowy, Jureczkowy, Jurusiowy, jerzykowy, jerski, jerzski

 zob. Jur.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. war. Jur; zdrobn. Jerzyk, Jurek, Jureczek, Juruś, Jurcyś, Orcio; stpol. Jurzy, Jirzy; zdrobn. stpol. Jurzyk, Jurk, Jurko, Jura, Irzyk, Hirzyk; gw. Górny Śląsk Jorg, Jorguś, Jerzik

Wiktionary


jerzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


jerzyk

ptak prze­lot­ny z ro­dzi­ny je­rzy­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apus apus|ref=tak., smu­kły ptak, któ­re­go palce unie­moż­li­wia­ją stą­pa­nie po ziemi i sie­dze­nie na ga­łę­ziach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ła­ciń­ska nazwa je­rzy­ka „apus” po­cho­dzi z greki i oz­na­cza „bez nóg”. Nóżki je­rzy­ka są bar­dzo krót­kie, tak krót­kie, że w isto­cie nie może on bez po­mo­cy wzno­sić się z ziemi ani sia­dać na ka­blach elek­trycz­nych czy ga­łę­ziach.

 (1.1) Nawet bo­cian na nie­bio­sach do­brze zna swe wyz­na­czo­ne czasy, rów­nież tur­kaw­ka i je­rzyk, i bil­bil sta­ran­nie prze­strze­ga­ją czasu swego przy­lo­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨk, AS: i ̯ežyk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jerzykowy

 rzecz. Jerzy mos.

Wiktionary


jerzykowate

o ce­chach je­rzy­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

Je­rzy­ko­wa­te (Apo­di­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu krót­ko­no­gich (Apo­di­for­mes).

Wikipedia


jerzykowaty

o ce­chach je­rzy­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


jerzykowe

→ je­rzyk


SJP.pl

Patrz:

jerzyk

jerzykowie

zdrob­nie­nie od: Jerzy (imię mę­skie); Jurek


SJP.pl


jerzykowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­rzy­ko­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no
  • Je­rzy­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska
  • Je­rzy­ko­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo

Wikipedia


jerzykowy

→ je­rzyk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla je­rzy­ka; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do je­rzy­ka

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) taki, który na­le­ży do je­rzy­ka

Wiktionary

Patrz:

jerzyk

Przykłady

 (1.1) Kot sie­dział obok rynny, przy­glą­da­jąc się je­rzy­ko­wym akro­ba­cjom.

 (2.1) W je­rzy­ko­wym gnieź­dzie znaj­do­wa­ły się trzy jaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jerzyk mzw., Jerzy mos./ż.

Wiktionary


jerzyn

Je­rzyn – wieś po­ło­żo­na nad je­zio­rem Je­rzyń­skim w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Złot­nicz­ki. W Je­rzy­nie dzia­ła klub pił­kar­ski Okoń Je­rzyn.

Wikipedia


jerzyska

→ Je­rzy­ska


SJP.pl

Je­rzy­ska – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Je­rzy­ska, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ło­chów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia

Patrz:

Jerzyska

jerzyski

→ Je­rzy­ska


SJP.pl

Patrz:

Jerzyska

jerzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. córka Je­rze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zu­peł­nie za­pom­nie­li­śmy o Je­rzów­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzostwo n., Jerzy mos., Jerzowa ż.

 przym. Jerzowy

Wiktionary


jesi

spój­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. je­że­li

par­ty­ku­ła

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. czy

Wiktionary

Jesi – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Mar­che, w pro­win­cji An­ko­na.

We­dług da­nych na sty­czeń 2010 r. gminę za­miesz­ki­wa­ło 40 399 osób przy gę­sto­ści za­lud­nie­nia 375 os./km². Uro­dził się tu ce­sarz rzym­ski Fry­de­ryk II Ho­hen­sta­uf oraz kom­po­zy­tor Gio­van­ni Bat­ti­sta Per­go­le­si.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesi mo­żesz, za­pisz jej w te­sta­myn­cie tro­cha pola.

 (2.1) Spy­tej sie, jesi idom do ko­ście­licz­ka.

Wiktionary


jesieniak

la­ta­lec je­sie­niak - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


jesieniara

po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka je­sie­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. dziew­czy­na, która jest mi­ło­śnicz­ką je­sie­ni i ma­ni­fe­stu­je to przez ubiór, na­strój itp.; czę­sto też lubi spę­dzać je­sien­ne wie­czo­ry pod kocem, pijąc her­ba­tę lub kakao i czy­ta­jąc książ­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prze­kór wszyst­kim je­sie­nia­rom świa­ta Zosia po­sta­no­wi­ła po­rzu­cić pa­no­szą­ce się po uli­cach brązy i sza­ro­ści na rzecz od­waż­ne­go błę­ki­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., przedjesień ż.

:: fm. jesieniarz m.

 czas. jesiennieć ndk.

 przym. jesienny, przedjesienny, pojesienny

 przysł. jesiennie

Wiktionary


jesieniarski

→ je­sie­niarz, → je­sie­niar­stwo


SJP.pl

Patrz:

jesieniarz, → jesieniarstwo

jesieniarstwo

skłon­ność do prze­by­wa­nia w domu, me­lan­cho­lii, no­sze­nia wy­god­nych i cie­płych ubrań, picia cie­płych na­po­jów i in­nych za­cho­wań po­wią­za­nych z je­sie­nią


SJP.pl


jesieniarz

osoba, która lubi je­sień


SJP.pl


jesienin

naz­wi­sko


SJP.pl


jesieniowisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pow­tór­ny je­sien­ny wypas krów lub owiec na niżej po­ło­żo­nych po­la­nach i ha­lach Tatr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż.

Wiktionary


jesienią

przy­słó­wek

 (1.1) w cza­sie trwa­nia je­sie­ni

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: je­sień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­kie­dy je­sie­nią do­pa­da mnie taka mała me­lan­cho­lia.

 (2.1) W ostat­niej przedsz­kol­nej in­sce­ni­za­cji pór roku moja córka była je­sie­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɔ̃w̃, AS: i ̯ėśė̃ńõũ̯

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jesień.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na jesień

Wiktionary


jesiennie

przy­słó­wek

 (1.1) ty­po­wo dla je­sie­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­du­maj­my się je­sien­nie i po­słu­chaj­my sta­rej płyty Eli Ada­miak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲːɛ, AS: i ̯ėśė̃•ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., jesienność ż., jesieniara ż.

 czas. jesiennieć ndk.

 przym. jesienny

Wiktionary


jesienniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: je­sien­nie


SJP.pl


jesiennienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. poet. sta­wa­nie się je­sien­nym, na­bie­ra­nie cech je­sie­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prace dzie­ci miały przed­sta­wiać je­sien­nie­nie parku w li­sto­pa­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesieniara ż.

 czas. jesiennieć ndk.

 przysł. jesiennie, jesienią

 przym. jesienny

Wiktionary


jesiennieć

na­bie­rać cech je­sien­nych, sta­wać się je­sien­nym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. poet. sta­wać się je­sien­nym, na­bie­rać cech je­sie­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­spo­dzie­wa­nie je­sien­nie­ją­ce drze­wa przy­spie­szy­ły de­cyz­ję o za­ku­pie kar­to­fli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., jesieniara ż.

 przysł. jesiennie

 przym. jesienny

Wiktionary


jesienność

→ je­sien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest je­sien­ne; cecha tych, któ­rzy są je­sien­ni

Wiktionary

Patrz:

jesienny

Powiązane:

 przym. jesienny

 przysł. jesiennie

Wiktionary


jesiennożółty

żółty o je­sien­nym od­cie­niu


SJP.pl


jesienny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z je­sie­nią, do­ty­czą­cy je­sie­ni, od­by­wa­ją­cy się je­sie­nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­sien­ne li­ście mie­wa­ją różne ko­lo­ry: żółte, czer­wo­ne, brą­zo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ, AS: i ̯ėśẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., jesienność ż., jesieniara ż.

 czas. jesiennieć ndk.

 przysł. jesiennie

 przym. przedjesienny

Wiktionary


jesień

jedna z pór roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pora roku mię­dzy latem a zimą;

 (1.2) przen. schy­łek cze­goś, kres

Wiktionary

Je­sień – jedna z czte­rech pod­sta­wo­wych pór roku w przy­ro­dzie, w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. Cha­rak­te­ry­zu­je się umiar­ko­wa­ny­mi tem­pe­ra­tu­ra­mi po­wie­trza z ma­le­ją­cą śred­nią do­bo­wą oraz (w przy­pad­ku Pol­ski) sto­sun­ko­wo dużym w skali roku opa­dem at­mos­fe­rycz­nym. W świe­cie ro­ślin i zwie­rząt jest to okres gro­ma­dze­nia za­pa­sów przed zimą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spoś­ród pór roku naj­bar­dziej lubię je­sień.

 (1.1) Masy po­wie­trza zwrot­ni­ko­wo-kon­ty­nen­tal­ne­go na­pły­wa­ją znad Azji Mniej­szej i Bał­ka­nów bar­dzo rzad­ko, prze­waż­nie latem i wczes­ną je­sie­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ, AS: i ̯ėśė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesionka ż., jesiennienie n., jesieniara ż., jesieniarz m., jesieniowisko n.

 czas. jesiennieć ndk.

 przym. jesienny

 przysł. jesiennie, jesienią

Wiktionary


jesion

1. drze­wo li­ścia­ste (rza­dziej krzew) z ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych, o pie­rza­stych li­ściach, nie­po­zor­nych kwia­tach ze­bra­nych w wie­chy i owo­cach w po­sta­ci os­krzyd­lo­nych orzesz­ków, wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rze pół­ku­li pół­noc­nej;
2. drew­no z tego drze­wa, twar­de, ela­stycz­ne, uży­wa­ne m.in. do wy­ro­bu mebli i sprzę­tu spor­to­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fra­xi­nus|L.|ref=tak., drze­wo, rza­dziej krzew, wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rze pół­ku­li pół­noc­nej, z ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych;

 (1.2) techn. je­sio­no­we drew­no

Wiktionary

Je­sion ("Fra­xi­nus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych ("Ole­a­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 60 ga­tun­ków drzew i krze­wów. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej głów­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej, z nie­licz­ny­mi ga­tun­ka­mi się­ga­ją­cy­mi stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej (na po­łud­niu gra­ni­ca za­się­gu ro­dza­ju sięga po Mek­syk i Jawę).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­sio­ny upra­wia­ne są w par­kach i ogro­dach jako drze­wa ozdob­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕɔ̃n, AS: i ̯ėśõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jesionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński jasiyń

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński jasiyń

Wiktionary


jesionczyna

stara je­sion­ka; licha je­sion­ka


SJP.pl


jesioneczka

zdrob­nie­nie od: je­sion­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: je­sion­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ɕɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: i ̯ėśõnečka

Wiktionary


jesionek

zdrob­nie­nie od: je­sion


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ire­ne­usz Je­sio­nek (1949–2014) – pilot spor­to­wy
  • Jan Je­sio­nek (1925–2008) – po­li­tyk, se­na­tor II ka­den­cji
  • Ja­nusz Je­sio­nek (1945–) – dy­plo­ma­ta, dzia­łacz pił­kar­ski
  • Wik­tor Je­sio­nek (1879–1939) – pow­sta­niec ślą­ski, dzia­łacz spo­łecz­ny

Wikipedia


jesionicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wschod­nio­su­dec­kim pas­mem gór­skim Je­sio­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jesioniki

Wiktionary


jesionka

płaszcz przej­ścio­wy, palto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. cie­pły, zwy­kle weł­nia­ny płaszcz

 (1.2) pot. żart. trum­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) D. lp. od: je­sio­nek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • je­sion­ka – ro­dzaj pła­szcza
  • Je­sion­ka – przy­sió­łek wsi Je­sio­na w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Kol­sko
  • Je­sion­ka – część wsi Szcze­cin w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Dmo­sin
  • Je­sion­ka – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­ski, w gmi­nie Cie­cho­cin
  • Je­sion­ka – przy­sió­łek wsi Nowa Wieś Szla­chec­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Czer­ni­chów
  • Je­sion­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Szcza­win Ko­ściel­ny
  • Je­sion­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Czos­nów
  • Je­sion­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ba­bo­sze­wo
  • Je­sion­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Wi­skit­ki
  • Ja­sio­no­we Wzgó­rze (nazwa obocz­na Je­sion­ka) – część mia­sta Prud­nik w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Prud­nik
  • Je­sion­ka – część wsi Soł­ty­sy w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Prasz­ka
  • Je­sion­ka – osada w woj. ślą­skim, w pow. ryb­nic­kim, w gmi­nie Czer­wion­ka-Le­szczy­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­go­lo­ny aż do si­no­ści, ni­ziut­ki i ab­so­lut­nie kwa­dra­to­wy męż­czyz­na w oku­la­rach w ro­go­wej opra­wie, w no­wiu­teń­kim, nie wy­mię­tym je­szcze ka­pe­lu­szu bez za­cie­ków na wstąż­ce, w je­sion­ce lila i w ru­dych rę­ka­wicz­kach glace stał przy la­dzie i my­czał coś roz­ka­zu­ją­co.

 (1.2) Za pło­tem chcą mieć zie­leń i spo­kój. Spo­kój to bę­dzie­cie mieć do­pie­ro w drew­nia­nej je­sion­ce (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɔ̃nka, AS: i ̯ėśõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesiennienie n., jesieniara ż.

 czas. jesiennieć ndk.

 przym. jesienny

 przysł. jesiennie

Wiktionary


jesionkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jesionoklon

ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych, sa­dzo­ny w Pol­sce jako drze­wo ozdob­ne; klon je­sio­no­list­ny


SJP.pl


jesionolistny

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem li­ście je­sio­nu;
2. klon je­sio­no­list­ny - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych, sa­dzo­ny w Pol­sce jako drze­wo ozdob­ne;
3. dyp­tam je­sio­no­list­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na;
4. skrzy­dło­rzech je­sio­no­list­ny - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny orze­cho­wa­tych; skrzy­dło­rzech ka­u­ka­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dendr. ma­ją­cy li­ście jak je­sion

Wiktionary


jesionowiec

oskro­bek je­sio­no­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl

Je­sio­no­wiec (niem. "Jes­cho­no­witz", w la­tach 1930–1945 "Es­chen­wal­de") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Wiel­bark, przy linii ko­le­jo­wej Szczyt­no – Wiel­bark, ok. 4 km na pół­noc­ny wschód od drogi Wiel­bark – Szczyt­no.

Wikipedia


jesionowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­sio­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Tu­cho­la
  • Je­sio­no­wo – część wsi Fal­borz, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Je­sio­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Pie­nięż­no
  • Je­sio­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dobre Mia­sto
  • Je­sio­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków
  • Je­sio­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Prze­le­wi­ce
  • Je­sio­no­wo – gro­ma­da

Wikipedia


jesionowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jesionowy

przy­miot­nik od: je­sion


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z je­sio­nu

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści je­sio­nu

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią je­sio­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ɕɔ̃ˈnɔvɨ, AS: i ̯ėśõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesion m., jesionek m.

Wiktionary


jesiotr

ryba z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aci­pen­ser|Lin­na­e­us|ref=tak., duża ryba wę­drow­na o wy­dłu­żo­nej gło­wie i szorst­kiej, po­kry­tej płyt­ka­mi kost­ny­mi skó­rze;

 (1.2) kulin. mięso lub po­tra­wa z je­sio­tra (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • je­siotr – w zna­cze­niu po­tocz­nym – duża ryba wę­drow­na o skó­rze po­kry­tej rzę­da­mi kost­nych pły­tek, przed­sta­wi­ciel ryb je­sio­troksz­tałt­nych, zwy­kle z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych
  • je­siotr – je­siotr za­chod­ni, je­siotr wła­ści­wy (Aci­pen­ser stu­rio)
  • je­sio­try – zwy­cza­jo­wa nazwa po­dro­dzi­ny Aci­pen­se­ri­nae
  • je­sio­try – zwy­cza­jo­wa nazwa ro­dza­ju Aci­pen­ser

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja myślę, bez urazy ja­śnie pana, że prę­dzej w pań­skiej sa­dzaw­ce zdy­ba­li­by­śmy je­sio­tra ani­że­li jedną stu­ru­blów­kę w oko­li­cy.

 (1.2) Dziś na obiad jest je­siotr w śmie­ta­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕɔtr̥, AS: i ̯ėśotr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesiotrowate nmos., jesiotrzyna ż.

 przym. jesiotrowy, jesiotrowaty, jesiotrokształtny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jesiotrzyna

Wiktionary


jesiotrokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych, po­tęż­nych, o ciele wal­co­wa­to wy­dłu­żo­nym, nagim lub z pię­cio­ma rzę­da­mi łusek kost­nych, za­miesz­ku­ją­cych wody słod­kie i przy­brzeż­ne wody mor­skie pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aci­pen­se­ri­for­mes|Berg|ref=tak., rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych;

Wiktionary

Je­sio­troksz­tałt­ne (Aci­pen­se­ri­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii) obej­mu­ją­cy około 30 współ­cze­śnie ży­ją­cych ga­tun­ków o wielu ar­cha­icz­nych ce­chach bu­do­wy, w tym ty­po­wych dla re­ki­nów. Są znane w za­pi­sie ko­pal­nym od wczes­nej jury. Mają duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze ze wzglę­du na smacz­ne i de­li­kat­ne mięso oraz czar­ny ka­wior wy­ra­bia­ny z ich ikry. Niek­tó­re do­ży­wa­ją 100 lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głowa je­sio­troksz­tałt­nych wy­cią­gnię­ta jest w ryj.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jesiotrokształtny

Wiktionary


jesiotrokształtny

o ce­chach je­sio­troksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) icht. o kształ­cie je­sio­tra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ɕɔtrɔˈkʃtawtnɨ, AS: i ̯ėśotrokštau̯tny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesiotrokształtne nmos., jesiotr

Wiktionary


jesiotrowate

ro­dzi­na ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych, o za­cho­wa­nej stru­nie grzbie­to­wej i ciele po­kry­tym płyt­ka­mi kost­ny­mi, za­miesz­ku­ją­cych wody Eu­ro­py i Azji oraz Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aci­pen­se­ri­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., ro­dzi­na ana­dro­micz­nych ryb je­sio­troksz­tałt­nych;

Wiktionary

Je­sio­tro­wa­te (Aci­pen­se­ri­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych lub ana­dro­micz­nych ryb je­sio­troksz­tałt­nych (Aci­pen­se­ri­for­mes). Po­ła­wia­ne go­spo­dar­czo dla mięsa i ka­wio­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tarło je­sio­tro­wa­tych od­by­wa się w rze­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesiotr mzw.

Wiktionary


jesiotrowaty

o ce­chach je­sio­tro­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


jesiotrowy

przy­miot­nik od: je­siotr


SJP.pl


jesiotrzyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mięso z je­sio­tra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesiotr m.

Wiktionary


jesiołowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jeske-choiński

naz­wi­sko, np. Te­o­dor Jeske-Cho­iń­ski (1854-1920), po­wie­ścio­pi­sarz, pu­bli­cy­sta i hi­sto­ryk


SJP.pl


jespan

sta­ro­pol­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy; skrót zwro­tu: je­go­mość pan; jeś­pan


SJP.pl


jessa

naz­wi­sko


SJP.pl


jesse

po­stać bi­blij­na, syn Obeda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Jesse lub Isaj (hebr. Ji­szaj / יֵשַׁי, XI w. p.n.e.) – po­stać bi­blij­na, syn Obeda i oj­ciec Da­wi­da, póź­niej­sze­go króla Iz­ra­e­la.

Jesse po­cho­dził z po­ko­le­nia Judy. Po mie­czu był wnu­kiem Booza i Rut. We­dług 1 Krn 2,13-16 miał sied­miu synów – Elia­ba, Abi­na­da­ba, Szi­meę, Ne­ta­ne­e­la, Rad­da­ja, Osema i Da­wi­da – a także dwie córki, Se­ru­ję i Abi­ga­il, na­to­miast we­dług 1 Sm 16,10n i 1 Sm 17,12 – ośmiu synów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I Jesse przed­sta­wił Sa­mu­e­lo­wi sied­miu swo­ich synów, lecz Sa­mu­el oś­wiad­czył Jes­se­mu: «Nie ich wy­brał Pan».

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛsːɛ, AS: i ̯e•se

Wiktionary


jessentucki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jes­sen­tu­ka­mi, do­ty­czą­cy Jes­sen­tu­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jessentuki nmos.

Wiktionary


jessentuki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim, na przed­gó­rzu Wiel­kie­go Ka­u­ka­zu;

Wiktionary

Jes­sen­tu­ki (ros. Ессентуки) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim, na przed­gó­rzu Wiel­kie­go Ka­u­ka­zu na wy­so­ko­ści 640 m n.p.m. Liczy 114 824 miesz­kań­ców (2021). Za­ło­żo­ne w 1836 roku. Od 1917 roku po­sia­da prawa miej­skie. Jes­sen­tu­ki są zna­nym ro­syj­skim ku­ror­tem bal­ne­o­lo­gicz­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jessentucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Essentuki

Wiktionary


jessica

[czy­taj: dżes-ika]
1. imię żeń­skie;
2. dże­si­ka, Dże­si­ka; po­gard­li­wie:
a) młoda dziew­czy­na ce­chu­ją­ca się głu­po­tą, pro­stact­wem i ro­szcze­nio­wo­ścią; Ka­ry­na, ka­ry­na;
b) mała dziew­czyn­ka, któ­rej za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, gdyż uważa się je za prze­jaw błę­dów wy­cho­waw­czych ro­dzi­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. za­po­ży­czo­ne z ję­zy­ka an­giel­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • JESSICA – pro­gram Unii Eu­ro­pej­skiej
  • Jes­si­ca – szwedz­ka pio­sen­kar­ka
  • Jes­si­ca – album Jes­si­ki Folc­ker
  • „Jes­si­ca” – sin­gel Dir en grey
  • Jes­si­ca – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny mo­ta­czo­wa­tych
  • Jes­si­ca – film z 1962 w re­ży­se­rii Jeana Ne­gu­le­sco, z Ma­u­ri­cem Che­va­lie­rem i Angie Dic­kin­son w ro­lach głów­nych
  • Dże­si­ka – imię

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza wnucz­ka nosi imię Jes­si­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʒɛˈsʲika, AS: ǯesʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dżesika ż.

Wiktionary


jest

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary

Jest – czter­na­sty album stu­dyj­ny pol­skie­go ze­spo­łu roc­ko­we­go Budka Su­fle­ra wy­da­ny w roku 2004 z okaz­ji 30-lecia ist­nie­nia grupy.

Czę­ścio­wo płyta zo­sta­ła na­gra­na w stu­diu The Vil­la­ge w Los An­ge­les, a w jej na­gry­wa­niu udział wzię­li m.in. tacy mu­zy­cy, jak Steve Lu­kat­her (na gi­ta­rze so­lo­wej) i Greg Phil­lin­ga­nes z Toto, Mar­cus Mil­ler (za­grał go­ścin­nie na basie) i She­i­la E. (za­gra­ła na in­stru­men­tach per­ku­syj­nych).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɛst, AS: i ̯est

Wiktionary


jestem

1. ist­nieć, żyć;
2. prze­by­wać, znaj­do­wać się gdzieś;
3. trwać przez pe­wien czas, mieć miej­sce, zda­rzać się, od­by­wać się;
4. brać w czymś udział, uczest­ni­czyć;
5. uczę­szczać gdzieś, ko­rzy­stać z cze­goś, uczyć się;
6. się­gać, do­sta­wać do ja­kiejś wy­so­ko­ści;
7. znaj­do­wać się w ja­kimś sta­nie, doz­na­wać cze­goś


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lp. ter. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­stem – album grupy Per­fect (1994)
  • Je­stem – album Se­we­ry­na Kra­jew­skie­go (2003)
  • Je­stem... – album grupy Bed­na­rek (2012)
  • „Je­stem” – sin­gel Mag­da­le­ny Tul (2011)
  • Je­stem – pol­ski film (2005)
  • Je­stem – pol­skie cza­so­pis­mo PCK wy­da­wa­ne w la­tach 1920-2003

Wikipedia


jestestwo

na­tu­ra czło­wie­ka; sfera uczuć i prze­żyć czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sfera psy­chicz­no-emo­cjo­nal­na, uczu­cia i prze­ży­cia czło­wie­ka, jego na­tu­ra

 (1.2) przest. isto­ta żywa, stwo­rze­nie

 (1.3) przest. ist­nie­nie, by­to­wa­nie, byt, eg­zy­sten­cja

Wiktionary

Je­ste­stwo – prze­sta­rza­ły, wie­loz­nacz­ny pol­ski ter­min fi­lo­zo­ficz­ny. Jest to no­mi­na­li­za­cja cza­sow­ni­ka „być”, no­tu­je się też (słow­nik Lin­de­go) formy obocz­ne „je­steń­stwo”, „je­stwo”. Spo­ty­ka­ny w fi­lo­zo­fii pol­skiej do XIX wieku, m.in. u Sta­szi­ca. Oz­na­czać mógł albo isto­tę żywą albo byt, by­to­wa­nie, eg­zy­sten­cję. Obec­nie funk­cjo­nu­je także jako jedno z pol­skich tłu­ma­czeń ter­mi­nu Da­se­in (Bog­dan Baran), ist­nie­ją także inne pro­po­zy­cje prze­kła­do­we („prze­by­wa­nie” – Wa­wrzy­niec Rym­kie­wicz).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cier­pli­wa har­mo­nia z je­ste­stwem nie oz­na­cza, że dana osoba nie może wpły­nąć na swoje po­ło­że­nie we wszechś­wie­cie czy je ulep­szyć. Ak­cep­ta­cja nie jest równa pa­syw­no­ści.

 (1.3) Wia­do­mość wstrząs­nę­ła całym moim je­ste­stwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈstɛstfɔ, AS: i ̯estestfo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jest

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dusza

 (1.2) istota żywa, stworzenie

 (1.3) istnienie, bytowanie, byt, egzystencja

Wiktionary


jesteś

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. ter. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary

Je­steś – sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Da­wi­da Kwiat­kow­skie­go, pro­mu­ją­cy album stu­dyj­ny, za­ty­tu­ło­wa­ny "13 grze­chów ni­czy­ich". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 1 stycz­nia 2018.

Kom­po­zy­cja zna­la­zła się na 34. miej­scu listy OLiA, naj­czę­ściej odt­wa­rza­nych ut­wo­rów w pol­skich roz­gło­śniach ra­dio­wych. Na­gra­nie otrzy­ma­ło w Pol­sce sta­tus zło­te­go sin­gla, prze­kra­cza­jąc licz­bę 25 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.

Wikipedia


jesteście

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lm. ter. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


jesteśmy

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lm. ter. cza­sow­ni­ka być

Wiktionary


jestli

daw­niej: cza­sow­nik "być" w for­mie oso­bo­wej po­łą­czo­ny z par­ty­ku­łą py­ta­ją­cą "-li" (= czy); czy jest


SJP.pl


jestże

"jest" wzmoc­nio­ne par­ty­ku­łą "-że", słowo wy­stę­pu­ją­ce w zda­niach o for­mie py­ta­ją­cej (np. "Nie jest­że ktoś chęt­ny na par­tyj­kę?")


SJP.pl


jesz

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. ter. od: jeść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛʃ, AS: i ̯eš

Wiktionary


jeszcze

1. par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca trwa­nie pew­ne­go stanu rze­czy, choć można było się spo­dzie­wać jego zmia­ny;
2. par­ty­ku­ła wska­zu­ją­ca, że ma się na myśli nie tylko wy­róż­nio­ny wyraz, ale także wspom­nia­ne wcze­śniej ele­men­ty;
3. par­ty­ku­ła uka­zu­ją­ca skut­ki cze­goś


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) …oz­na­cza­ją­ca, że coś cią­gle trwa, od­by­wa się wciąż, cią­gle

 (1.2) …z przy­miot­ni­ka­mi i przy­słów­ka­mi w stop­niu wyż­szym pod­kre­śla­ją­ca ten sto­pień bar­dziej

 (1.3) …pod­kre­śla­ją­ca od­le­głość (w cza­sie lub prze­strze­ni) ja­kie­goś wy­da­rze­nia już

 (1.4) w funk­cji przy­słów­ka znowu, znów, po­now­nie; do­dat­ko­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze mam tro­chę pie­nię­dzy.

 (1.2) Je­steś je­szcze głup­szy (= je­szcze bar­dziej głupi) od niego!

 (1.3) Je­szcze jako stu­dent za­dzi­wiał pro­fe­so­rów swoją wie­dzą.

 (1.4) Chyba muszę to je­szcze (raz) prze­my­śleć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʃt͡ʃɛ, AS: i ̯ešče

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w dalszym ciągu, do tej pory, dotąd

Wiktionary


jeszczeż

'je­szcze' wzmoc­nio­ne par­ty­ku­łą


SJP.pl


jesziba

ży­dow­ska uczel­nia or­to­dok­syj­na przez­na­czo­na dla chłop­ców; je­szi­wa; je­szy­bot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. zob. je­szi­wa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za Niem­ca zam­knię­to w mie­ście je­szi­bę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jesziwa, jeszybot

Wiktionary


jesziwa

ży­dow­ska uczel­nia or­to­dok­syj­na przez­na­czo­na dla chłop­ców; je­szy­bot; je­szi­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyż­sza szko­ła ra­bi­nac­ka;

Wiktionary

Je­szi­wa, je­szi­ba, je­szy­wa, je­szy­bot (hebr. ישיבה, po­sie­dze­nie) – ro­dzaj wyż­szej szko­ły tal­mu­dycz­nej dla nie­żo­na­tych stu­den­tów. Daw­niej po­bie­ra­li w niej nauki chłop­cy w wieku od 13 lub 14 do dwu­dzie­stu kilku lat, ab­sol­wen­ci che­de­ru lub szko­ły zwa­nej tal­mud tora. Po ukoń­cze­niu je­szi­wy niek­tó­rzy otrzy­my­wa­li smi­chę, która upraw­nia­ła do ob­ję­cia sta­no­wi­ska ra­bi­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wolno miesz­kać tam, gdzie nie ma le­ka­rza, a tam, gdzie się miesz­ka, ma być je­szi­wa, bo ona daje Żydom du­cho­wy dom.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jesziba, jeszybot

Wiktionary


jeszka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Jesz­ka – pol­ski na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta ży­wie­nia
  • Jad­wi­ga Wil­ska-Jesz­ka – pol­ska che­micz­ka

Wikipedia


jeszkotelski

→ Jesz­kot­le


SJP.pl

Patrz:

Jeszkotle

jeszkotle

wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim


SJP.pl

Jesz­kot­le ( Jäschkittel) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Grod­ków.

Wikipedia


jeszkowice

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim


SJP.pl

Jesz­ko­wi­ce (niem. "Jäschkowitz", 1937–1945 "Len­ge­feld") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Czer­ni­ca.

Wikipedia


jeszkowicki

→ Jesz­ko­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Jeszkowice

jeszutność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. próż­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʃutnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯ešutność

Wiktionary


jeszybot

ży­dow­ska uczel­nia or­to­dok­syj­na przez­na­czo­na dla chłop­ców; je­szi­wa; je­szi­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. zob. je­szi­wa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku ucz­niów spóź­ni­ło się do je­szy­bo­tu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jesziba, jesziwa

Wiktionary


jesówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Je­sów­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Pia­secz­no.

Wieś szla­chec­ka Je­se­wa po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie czer­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


jet

[czy­taj: dżet] dżet;
1. w fi­zy­ce kwan­to­wej: wiąz­ka czą­stek wtór­nych, wy­sy­ła­na przez jądro ato­mo­we pod­czas bom­bar­do­wa­nia go cząst­ka­mi o wy­so­kiej ener­gii;
2. w astro­no­mii: stru­mień plaz­mo­wej ma­te­rii wy­rzu­ca­ny z bie­gu­nów jądra ga­lak­ty­ki lub gwia­zdy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hel­las Jet – grec­ka czar­te­ro­wa linia lot­ni­cza
  • Jet Air­wa­ys – in­dyj­skie linie lot­ni­cze
  • Jet Lite – in­dyj­skie linie lot­ni­cze
  • Jet2.com – bry­tyj­skie linie lot­ni­cze
  • Jet – au­stra­lij­ska roc­ko­wa grupa mu­zycz­na
  • Jet Air­li­ner – sin­gel ze­spo­łu Mo­dern Tal­king
  • Jet-CD – album J-po­po­wej grupy mu­zycz­nej Puffy AmiYumi
  • The Jet Set – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Jet – okre­śle­nie na­pę­du odrzu­to­we­go lub wod­no­o­drzu­to­we­go
  • Jet – mia­sto w USA
  • JET – to­ko­mak
  • Jet – sieć sta­cji ben­zy­no­wych

Wikipedia


jetelinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bot. ko­ni­czy­na

Wiktionary


jeti

czło­wiek śnie­gu; yeti


SJP.pl

Jeti – wieś w Esto­nii, pro­win­cji Valga, w gmi­nie Hum­mu­li.

Wikipedia


jetlag

[czy­taj: dżet­lag] zmę­cze­nie wy­wo­ła­ne szyb­kim prze­kro­cze­niem kilku stref cza­so­wych; jet lag


SJP.pl

Jet­lag – sin­gel pol­skich ra­pe­rów Kiza i Mas­ne­go Bena z al­bu­mu stu­dyj­ne­go, za­ty­tu­ło­wa­ne­go Ostat­ni ta­niec. Sin­gel zo­stał wy­da­ny 30 maja 2022.

Na­gra­nie otrzy­ma­ło w Pol­sce sta­tus pla­ty­no­wej płyty.

Wikipedia


jetta

[czy­taj: dżeta] model sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen


SJP.pl


jewasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


jewdocha

dawne imię żeń­skie


SJP.pl


jewgienij

ro­syj­skie imię mę­skie


SJP.pl


jewie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­rze­czo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim.

Wiktionary

Jewie (lit. "Vie­vis", ros. "Вевис", "Евье") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu wi­leń­skim, 14 km od Elek­tren, nad jez. Jewie (Vie­vis).

Znaj­du­je się tu sta­cja ko­le­jo­wa Jewie (Vie­vis), po­ło­żo­na na linii Wilno – Kowno.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jewski

Wiktionary


jewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. imię|pol­ski|ż. Ewka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze latoś Jewka be­dzie miała wie­sie­li.

Wiktionary


jewrej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. przest. żyd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. jewrejka ż.

 przym. jewrejski

Wiktionary


jewrejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. przest. ży­dów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. jewrej m.

 przym. jewrejski

Wiktionary


jewrejski

przy­miot­nik

 (1.1) po­gard. przest. ży­dow­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jewrej m., jewrejka ż.

Wiktionary


jewuła

naz­wi­sko


SJP.pl


jez.

skrót od: je­zio­ro; j.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = je­zio­ro

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jezioro.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) j.

Wiktionary


jezajasz

imię mę­skie


SJP.pl


jezderkusie

wy­krzy­knik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojej, o Boże (okrzyk prze­stra­chu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­zder­ku­sie, Antek, a po ja­kiy­mu ty niy idziesz do ja­ki­sik ro­bo­ty, toby ci i prze­ca na ja­kie­sik piwo i ma­lu­ski­go sznap­sa sty­kło?

Wiktionary


jezdnia

droga przez­na­czo­na dla po­ja­zdów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) część ulicy przez­na­czo­na do ruchu po­ja­zdów

Wiktionary

Jezd­nia – część drogi przez­na­czo­na do ruchu po­ja­zdów, skła­da­ją­ca się z pasa albo pasów ruchu, z wy­jąt­kiem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wy­rów­ny­wa­nia as­fal­tu na jezd­ni używa się wal­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛzdʲɲa, AS: i ̯ezdʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeździectwo n., jeździec m., jezdny mos., jeżdżenie n., jechanie n., przejazd mrz., Przejazd mrz.

 czas. przyjeżdżać, zjeżdżać, jeździć ndk., jechać ndk.

 przym. jezdniowy, jezdny

Wiktionary


jezdniowy

przy­miot­nik od: jezd­nia


SJP.pl


jezdność

w jeź­dziect­wie: sto­pień łat­wo­ści współ­pra­cy konia z jeźdź­cem


SJP.pl


jezdny

1. przez­na­czo­ny do jazdy;
2. ja­dą­cy na koniu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. jeź­dziec konny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛzdnɨ, AS: i ̯ezdny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejażdżka ż., jezdnia ż., jeźdźczyni ż., zajezdnia ż., Przejazd mrz., przejazd mrz.

 czas. zjeżdżać

 przym. jeździecki, zjazdowy

Wiktionary


jezierna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś, a daw­niej mia­stecz­ko na Ukra­i­nie po­ło­żo­ne w re­jo­nie zbo­row­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Je­zier­na (ukr. Озерна, "Ozer­na") – wieś (daw­niej mia­stecz­ko) na Ukra­i­nie w re­jo­nie tar­no­pol­skim ob­wo­dzie tar­no­pol­skim. W 2001 roku li­czy­ła 3615 miesz­kań­ców.

Od XIX w. znaj­du­je się tu sta­cja ko­le­jo­wa Je­zier­na, po­ło­żo­na na linii Tar­no­pol – Lwów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jezierneński

 rzecz. jeziorko n., jezioro n.

Wiktionary


jezierski

przy­miot­nik od: Je­zior­sko, Je­zio­ra Wiel­kie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Je­zier­ski (ur. 1948) – pol­ski che­mik, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go od 1 wrze­śnia 2016
  • Adam Je­zier­ski (ur. 1990) – hisz­pań­ski aktor
  • An­drzej Je­zier­ski (ur. 1938) – pol­ski ko­szy­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji roz­gry­wa­ją­ce­go, wie­lo­krot­ny me­da­li­sta mi­strzostw Pol­ski
  • An­to­ni Je­zier­ski (1859–1939) – ma­larz pol­ski
  • Bog­dan Je­zier­ski (1925–2021) – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta
  • Boh­dan Jan Je­zier­ski (1929–2015) – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta
  • Cze­sław Je­zier­ski (ur. 1939) – dok­tor re­ha­bi­li­ta­cji, fiz­jo­te­ra­pe­u­ta, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Da­riusz Je­zier­ski (ur. 1961) – pol­ski łyż­wiarz szyb­ki
  • Da­riusz Je­zier­ski (ur. 1965) – pol­ski stra­żak
  • Ed­ward Je­zier­ski (1948–2022) – pol­ski spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie au­to­ma­ty­ce i ro­bo­ty­ce, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej
  • Elż­bie­ta Je­zier­ska-Ziem­kie­wicz (ur. 1941) – pol­ska pro­gra­mist­ka
  • Eu­ge­niusz Je­zier­ski (1902–1990) – pol­ski in­ży­nier, spe­cja­li­sta ma­szyn elek­trycz­nych, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej

Wikipedia


jezierza

ro­śli­na z ro­dzi­ny je­zie­rzo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Najas|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin wod­nych z ro­dzi­ny ża­bi­ście­ko­wa­tych, ży­ją­cych w za­nu­rze­niu;

Wiktionary

Je­zie­rza ("Najas") – ro­dzaj ro­ślin wod­nych z ro­dzi­ny ża­bi­ście­ko­wa­tych ("Hy­dro­cha­ri­ta­ce­ae"), w daw­niej­szych sy­ste­mach wy­łą­cza­ny zwy­kle w odręb­ną ro­dzi­nę je­zie­rzo­wa­tych ("Na­ja­da­ce­ae"). Obej­mu­je 39 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie poza ob­sza­ra­mi oko­ło­bie­gu­no­wy­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jeziorko n., jezioro n., jeziorzysko n.

Wiktionary


jezierzowate

ro­dzi­na ro­ślin wod­nych


SJP.pl

Je­zie­rzo­wa­te ("Na­ja­da­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin z klasy jed­no­li­ścien­nych ("Na­ja­da­ce­ae" Juss.) wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych. W no­wszych kla­sy­fi­ka­cjach (sy­stem APG II z 2003, An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Web­si­te) ta grupa ro­ślin włą­cza­na jest do ro­dzi­ny ża­bi­ście­ko­wa­tych.

Wikipedia


jezierzowaty

o ce­chach je­zie­rzo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


jezierzowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z klasy jed­no­li­ścien­nych; Na­ja­da­les


SJP.pl


jezierzowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z klasy jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl


jezierzyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­zie­rzy­ce – część mia­sta Szcze­cin
  • Je­zie­rzy­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo
  • Je­zie­rzy­ce – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo
  • Je­zie­rzy­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel
  • Je­zie­rzy­ce – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Iława
  • Je­zie­rzy­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz
  • Je­zie­rzy­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Rą­bi­no
  • Je­zie­rzy­ce – dawna pol­ska nazwa je­zio­ra Je­zio­rak
  • Je­zie­rzy­ce Ko­ściel­ne, Je­zie­rzy­ce Wiel­kie, Je­zie­rzy­ce Małe

Wikipedia


jeziorak

je­zio­ro w Pol­sce, na pół­noc od Iławy


SJP.pl

Je­zio­rak (pot. "Je­zio­rak Duży", hist. "Gi­ze­rek", "Je­zie­rzy­ce", Ge­se­rich See) – je­zio­ro ryn­no­we w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych mia­sta Iława, gminy wiej­skiej Iława oraz gminy miej­sko-wiej­skiej Za­le­wo.

Wikipedia


jezioranianin

miesz­ka­niec Je­zio­ran (mia­sta w Pol­sce); Je­zio­ra­nin


SJP.pl


jezioranianka

miesz­kan­ka Je­zio­ran (mia­sta w Pol­sce); Je­zio­ran­ka


SJP.pl


jezioranin

miesz­ka­niec Je­zio­ran (mia­sta w Pol­sce); Je­zio­ra­nia­nin


SJP.pl


jezioranka

miesz­kan­ka Je­zio­ran (mia­sta w Pol­sce); Je­zio­ra­nian­ka


SJP.pl


jeziorany

1. mia­sto w Pol­sce;
2. osied­le w Śre­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Je­zio­ra­ny (daw­niej "Zy­bork", Se­e­burg) – mia­sto w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, nad rzeką Sym­sar­ną, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Je­zio­ra­ny. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. olsz­tyń­skie­go.

Je­zio­ra­ny leżą na hi­sto­rycz­nej War­mii, na ob­sza­rze daw­ne­go pru­skie­go te­ry­to­rium ple­mien­ne­go Bar­cji. Uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską w 1338 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ʑɔˈrãnɨ, AS: i ̯ėźorãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezioranianin mos., Jezioranianka ż., jezioro n., jeziorko n.

 przym. jeziorański

Wiktionary


jeziorański

przy­miot­nik od: Je­zio­ra­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Je­zio­ra­na­mi, do­ty­czą­cy Je­zio­ran

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Je­zio­rań­ski – pol­ski ge­ne­rał
  • Jan Je­zio­rań­ski – pol­ski urzęd­nik i po­li­tyk
  • Jan Nowak-Je­zio­rań­ski – pol­ski po­li­tyk, po­li­to­log, dzia­łacz spo­łecz­ny, dzien­ni­karz, woj­sko­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jeziorany nmos., Jezioranianin mos., Jezioranianka ż.

Wiktionary


jeziorek

nie­wiel­kie je­zio­ro


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­zio­rek – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Mrozy
  • Je­zio­rek – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Szu­dzia­ło­wo
  • Je­zio­rek – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim, w siel­so­wie­cie Gu­do­ga­je.

Wikipedia


jeziorka

nie­wiel­kie je­zio­ro


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­zior­ka – rzeka w Pol­sce, do­pływ Wisły
  • Je­zior­ka – rzeka w Pol­sce, do­pływ Odry
  • Je­zior­ka – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, po­wie­cie słup­skim, gmi­nie Dam­ni­ca
  • Je­zior­ka – gro­ma­da
  • Je­zior­ka Du­sza­tyń­skie
  • Je­ziór­ka – do 1996 Je­zior­ka

Wikipedia


jeziorko

nie­wiel­kie je­zio­ro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. zdrobn. od: je­zio­ro

 (1.2) nie­wiel­kie je­zio­ro

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­zior­ko – wieś w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy
  • Je­zior­ko – wieś w pow. łódz­ki wschod­nim, w gmi­nie Ko­lusz­ki
  • Je­zior­ko – wieś w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Lu­to­miersk
  • Je­zior­ko – część wsi Okrę­gli­ca w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Sie­radz
  • Je­zior­ko – wieś w gmi­nie Mokr­sko
  • Je­zior­ko – wieś w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce
  • Je­zior­ko – wieś w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Za­po­li­ce
  • Je­zior­ko – część wsi Mi­no­ga w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Skała
  • Je­zior­ko – część wsi Cze­chy w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki
  • Je­zior­ko – część wsi Ko­ście­jów w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Rac­ła­wi­ce
  • Je­zior­ko – osada leśna w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Je­zior­ko – przy­sió­łek wsi Po­rę­by Dy­mar­skie w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Cmo­las

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ca­lu­teń­ki we­e­ken­dzik spę­dzi­li­śmy ze Sta­siem nad je­zior­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈʑɔrkɔ, AS: i ̯ėźorko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., pojezierze n., jezierzyca ż., jezierza ż., Jeziorany nmos., Jezierna ż., Jeziorzany nmos., Jeziorzec m., Jeziorak m., jeziorowiec m., jeziorzysko n., pojezierze n.

 przym. jeziorowy, jeziorny, przyjeziorny, wokółjeziorny, jeziorzysty, jeziorkowy

Wiktionary


jeziorkowy

→ je­zior­ko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy je­zior­ka

Wiktionary

Patrz:

jeziorko

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

 przym. jeziorny

Wiktionary


jeziorna

→ je­zio­ro; je­zio­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Ga­le­wi­ce

 (1.3) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo

 (1.4) geogr. hist. byłe mia­sto daw­ne­go wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go; obec­nie Kon­stan­cin-Je­zior­na

 (1.5) geogr. hist. dawna wieś gmin­na w po­wie­cie wa­syl­kow­skim na Ukra­i­nie

 (1.6) geogr. hy­dron. rzeka na Po­je­zie­rzu Lu­bu­skim, lewy do­pływ Obry

 (1.7) geogr. hy­dron. stru­mień w Pu­szczy Bu­ko­wej, do­pływ Re­ga­li­cy

 (1.8) geogr. hy­dron. stru­ga, do­pływ Złot­ni­cy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­zior­na – część mia­sta, dziel­ni­ca Kon­stan­ci­na-Je­zior­ny, do 1969 mia­sto
  • Je­zior­na – osied­le w Ełku
  • Je­zior­na – osied­le w Piotr­ko­wie Try­bu­nal­skim
  • Je­zior­na – dziel­ni­ca Sie­wie­rza
  • Je­zior­na – osada leśna wsi Oko­ni­ny, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce
  • Je­zior­na – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól
  • Je­zior­na – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Ga­le­wi­ce
  • Je­zior­na – część wsi Borsk, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Kar­sin
  • Je­zior­na – część wsi Węgle-Żu­ko­wo, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mar­ku­sy
  • Je­zior­na – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo
  • Je­zior­na – dawna gmina
  • Je­zior­na − sta­cja ko­le­jo­wa w Kon­stan­ci­nie-Je­zior­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fol­wark w Je­zior­nej za­ło­żo­no praw­do­po­dob­nie na po­cząt­ku XVIII w..

Wiktionary


jeziornica

ro­dzaj chrzą­szcza z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych


SJP.pl

Zo­bacz też: Je­zior­ni­ca w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Je­zior­ni­ca ("Ozier­ni­ca", daw. "Je­zier­ni­ca", biał. "Азярніца") – wieś (daw­niej mia­stecz­ko) na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie sło­nim­skim.

Znaj­du­je tu się pa­ra­fial­na cer­kiew pra­wo­sław­na pw. św. Mi­ko­ła­ja Cu­dot­wór­cy, a także sta­cja ko­le­jo­wa Je­zior­ni­ca, po­ło­żo­na na linii Ba­ra­no­wi­cze – Woł­ko­wysk.

Wikipedia


jeziorność

Je­zior­ność – sto­su­nek po­wierzch­ni je­zior do ogól­nej po­wierzch­ni ana­li­zo­wa­ne­go ob­sza­ru. Wskaź­nik ten po­da­wa­ny jest w pro­cen­tach.

W uję­ciu kar­to­gra­ficz­nym obli­cza się od­se­tek je­zior w po­lach pod­sta­wo­wych, naj­czę­ściej w kwa­dra­tach o boku 10 km. Obli­czo­ny wskaź­nik sta­no­wi na­stęp­nie pod­sta­wę do in­ter­po­la­cji.

Wikipedia


jeziorny

→ je­zio­ro; je­zio­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z je­zio­rem, do­ty­czą­cy je­zio­ra, po­cho­dzą­cy z je­zio­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n., Jeziorak m.

 przym. jeziorkowy, jeziorowy

Wiktionary


jezioro

na­tu­ral­ny śród­lą­do­wy zbior­nik wodny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. hy­drol. śród­lą­do­wy zbior­nik wodny, zwy­kle na­tu­ral­ny;

 (1.2) książk. przen. ogrom­na ilość cze­goś

Wiktionary

Je­zio­ro – na­tu­ral­ny śród­lą­do­wy zbior­nik wodny, któ­re­go wy­stę­po­wa­nie uwa­run­ko­wa­ne jest ist­nie­niem za­głę­bie­nia (misy je­zior­nej), w któ­rym mogą gro­ma­dzić się wody po­wierzch­nio­we, oraz za­si­la­niem prze­wyż­sza­ją­cym stra­ty wody wsku­tek pa­ro­wa­nia lub od­pły­wu. Więk­szość je­zior wy­stę­pu­je na ob­sza­rach zaj­mo­wa­nych nieg­dyś przez lo­do­wiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Ma­zu­rach znaj­du­je się wiele je­zior po­lo­dow­co­wych.

 (1.2) Wy­pi­ła je­zio­ro kawy i za­ży­ła chyba z tonę psy­cho­tro­pów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈʑɔrɔ, AS: i ̯ėźoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojezierze n., jezierzyca ż., jezierza ż., Jeziorany nmos., Jezierna ż., Jeziorzany nmos., Jeziorzec m., Jeziorak m., jeziorowiec m., jeziero n.

:: zdrobn. jeziorko n.

:: zgrub. jeziorzysko n.

 przym. jeziorowy, jeziorny, przyjeziorny, wokółjeziorny, jeziorzysty, jeziorkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. jeziero

 (1.2) morze

Wiktionary


jeziorosy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim.

Wiktionary

Je­zio­ro­sy (lit. "Za­ra­sai") – mia­sto na Lit­wie, na Auksz­to­cie, w okrę­gu uciań­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu je­zio­ro­skie­go, 49 km od Ucia­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jezioroski

Wiktionary


jeziorowiec

ko­szy­karz z ze­spo­łu Los An­ge­les La­kers


SJP.pl

Je­zio­ro­wiec – sta­tek hand­lo­wy przez­na­czo­ny do upra­wia­nia że­glu­gi mię­dzy por­ta­mi znaj­du­ją­cy­mi się na brze­gach Drogi Wod­nej Świę­te­go Wa­wrzyń­ca i Wiel­kich Je­zior w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Ka­na­dzie. Różni się od stat­ków peł­no­mor­skich pew­ny­mi ce­cha­mi kon­struk­cyj­ny­mi, prze­de wszyst­kim ogra­ni­cze­niem sze­ro­ko­ści i za­nu­rze­nia. Naj­czę­ściej są to ma­sow­ce.

Wikipedia


jeziorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jeziorowy

→ je­zio­ro; je­zior­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z je­zio­rem, do­ty­czą­cy je­zio­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pu­la­cje je­zio­ro­we strzel­by zaz­wy­czaj trą się w do­pły­wach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

 przym. jeziorny

Wiktionary


jeziorski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Je­zior­ski – pol­ski lot­nik
  • Bar­tło­miej Je­zior­ski – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Bo­gu­mił Je­zior­ski – pol­ski che­mik
  • Fran­ci­szek Je­zior­ski – pol­ski urzęd­nik i po­li­tyk
  • Krzysz­tof Je­zior­ski – pol­ski le­karz
  • Marek Je­zior­ski – pol­ski urzęd­nik dy­plo­ma­ta

Wikipedia


jeziorsko

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Je­zior­sko – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Warta. Miej­sco­wość po­ło­żo­na na tra­sie z Sie­ra­dza do Turku (DK83), na skra­ju do­li­ny Warty nad zbior­ni­kiem Je­zior­sko.

Do 1937 r. sie­dzi­ba gminy Ostrów Wart­ski, a w la­tach 1937–1954 gminy Je­zior­sko. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Je­zior­sko. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


jeziorzany

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­zio­rza­ny – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Je­zio­rza­ny
  • Je­zio­rza­ny – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Je­zio­rza­ny – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn

Wikipedia


jeziorzański

przy­miot­nik od: Je­zio­rza­ny


SJP.pl


jeziorzysko

1. zgru­bie­nie od: je­zio­ro;
2. miej­sce, gdzie były lub są je­zio­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: je­zio­ro

 (1.2) geogr. hy­drol. błot­ne je­zio­ro du­żych roz­mia­rów za­ra­sta­ją­ce ro­ślin­no­ścią

 (1.3) geogr. hy­drol. ekol. miej­sce gdzie są lub były je­zio­ra

Wiktionary

Je­zio­rzy­sko – dawna wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie świ­słoc­kim, w siel­so­wie­cie Wer­do­mi­cze. Le­ża­ła około 2 km na pół­noc od Ogrod­nik.

W dwu­dzie­sto­le­ciu mię­dzy­wo­jen­nym miej­sco­wość le­ża­ła w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie bia­ło­stoc­kim, w po­wie­cie woł­ko­wy­skim, w gmi­nie Świ­słocz. 16 paź­dzier­ni­ka 1933 ut­wo­rzy­ła gro­ma­dę "Je­zio­rzy­sko" w gmi­nie Świ­słocz. Po II woj­nie świa­to­wej wesz­ła w struk­tu­ry ZSRR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W ciągu dłu­gich stu­le­ci ten to ko­żuch tor­fo­wy ta­mo­wał bieg swo­bod­ny chy­loń­skie­go po­to­ku. Wsy­sa­jąc w sie­bie wody słod­kie rósł szyb­ko, coraz wyżej, aż do dzie­wię­cio­me­tro­wej gru­bo­ści. Nie dosch­nię­te je­zio­rzy­sko po­mor­skie za­mie­ni­ło się w mokre tor­fo­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., pojezierze n., jezierzyca ż., jezierza ż., jeziero n., jeziorko n.

 przym. jeziorowy, jeziorny, przyjeziorny, wokółjeziorny, jeziorzysty, jeziorkowy

Wiktionary


jeziorzysty

ob­fi­tu­ją­cy w je­zio­ra, pełen je­zior


SJP.pl


jeznach

naz­wi­sko


SJP.pl


jezno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim;

Wiktionary

Jezno (lit. "Jiez­nas") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ko­wień­skim, 16 km od Pren w re­jo­nie preń­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Jezna|Ms=Jeź­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jezieński

Wiktionary


jezu

wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce różne stany emo­cjo­nal­ne; Boże, Chry­ste


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. wy­ra­ża zde­ner­wo­wa­nie, zdzi­wie­nie lub prze­ra­że­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezu! Ile razy mam ci tłu­ma­czyć?!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus mos.

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Boże, Boże święty, Jezus Maria, Matko Boska, Matko święta, mój Boże, o Boże, wielki Boże

Wiktionary


jezuici

1. czło­nek To­wa­rzy­stwa Je­zu­so­we­go, zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez Igna­ce­go Lo­y­o­lę w celu walki z re­for­ma­cją i obro­ny pa­pie­stwa;
2. prze­no­śne: czło­wiek prze­bie­gły, obłud­ny; in­try­gant


SJP.pl

To­wa­rzy­stwo Je­zu­so­we, SJ (łac. "So­cie­tas Jesu"), je­zu­i­ci – męski pa­pie­ski zakon apo­stol­ski za­ło­żo­ny w XVI wieku przez Igna­ce­go Lo­y­o­lę.

Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jego cha­ryz­ma­tu jest dy­spo­zy­cyj­ność do słu­że­nia pa­pie­żo­wi we wszel­kich moż­li­wych dzie­dzi­nach, a zwła­szcza w za­da­niach naj­trud­niej­szych; w związ­ku z tym nie ma ści­śle usta­lo­ne­go za­kre­su dzia­ła­nia, gdyż wyz­na­cza­ją go "znaki czasu".

Wikipedia


jezuicki

od­no­szą­cy się do je­zu­i­ty, wła­ści­wy je­zu­i­tom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy za­ko­nu je­zu­i­tów albo człon­ka tego za­ko­nu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. przen. po­stę­pu­ją­cy w spo­sób prze­bie­gły, prze­wrot­ny i obłud­ny lub świad­czą­cy o prze­bie­gło­ści, prze­wrot­no­ści i obłu­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezuita m., jezuityzm m., Jezus m., Jezusek m.

 przym. jezusowy, Jezusowy

 przysł. jezuicko, po jezuicku

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) obłudny, dwulicowy, fałszywy, faryzejski, faryzeuszowski, nieszczery, perfidny, przewrotny, zakłamany

Wiktionary


jezuita

1. czło­nek To­wa­rzy­stwa Je­zu­so­we­go, zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez Igna­ce­go Lo­y­o­lę w celu walki z re­for­ma­cją i obro­ny pa­pie­stwa;
2. prze­no­śne: czło­wiek prze­bie­gły, obłud­ny; in­try­gant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek za­ko­nu ka­to­lic­kie­go no­szą­ce­go ofi­cjal­ną nazwę To­wa­rzy­stwa Je­zu­so­we­go;

 (1.2) książk. przen. czło­wiek prze­bie­gły, prze­wrot­ny, obłud­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przesz­ło­ści mie­ścił się w tym bu­dyn­ku zakon je­zu­i­tów.

 (1.1) Lud­mi­ła zna trzech za­kon­ni­ków: kar­me­li­tę, je­zu­i­tę i fran­cisz­ka­ni­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus m., Jezusek m., jezuityzm m.

:: fż. jezuitka ż.

 przym. jezuicki, jezusowy, Jezusowy, pojezuicki, jezuitkowy

 przysł. jezuicko, po jezuicku

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lojolita

 (1.2) obłudnik, hipokryta, intrygant, dwulicowiec, farbowany lis, wilk w owczej skórze / wilk w jagnięcej skórze, faryzeusz, tartuffe; pot. fałszywiec

Wiktionary


jezuitka

→ je­zu­i­ta


SJP.pl

Je­zu­it­ka (lit. "Jezavitiškės") − wieś na Lit­wie, w re­jo­nie so­lecz­nic­kim, 1 km na pół­noc od Tur­gie­li, za­miesz­ka­na przez 35 ludzi.

Wikipedia

Patrz:

jezuita

jezuityzm

1. spo­sób po­stę­po­wa­nia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla je­zu­i­tów (za­kon­ni­ków);
2. prze­no­śne: obłu­da, prze­wrot­ność, per­fi­dia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­kła­ma­ny i prze­wrot­ny spo­sób po­stę­po­wa­nia przy­pi­sy­wa­ny je­zu­i­tom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezuita m., Jezus mos., Jezusek mos.

 przym. jezuicki

 przysł. jezuicko, po jezuicku

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makiawelizm, perfidia, przewrotność, podstępność, obłuda, dwulicowość, fałszywość, faryzejstwo, faryzeizm, faryzeuszostwo, nieszczerość, zakłamanie

Wiktionary


jezuniek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gwara. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) gwara. pieszcz. rel. Dzie­ciąt­ko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śpij, Je­zuń­ku, śpij do ranka, / cie­pła wełna u ba­ran­ka; / idzie białe, małe ja­gnię, / ogrzać nóżki Tobie pra­gnie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jezusowy

 rzecz. Jezus mos., Jezunio mos., Jezusek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusek, Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezusiczek

Wiktionary


jezunio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) daw. pieszcz. Dzie­ciąt­ko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Lu­laj­że, Je­zu­niu, moja pe­reł­ko, / Lulaj ulu­bio­ne, me pie­ści­deł­ko. / Lu­laj­że, Je­zu­niu, lu­laj­że, lulaj, / A Ty Go Ma­tu­lu w pła­czu utu­laj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus mos., Jezusik mos., Jezusek mos., Jezusiczek mos., Jezuniek mos.

 wykrz. Jezuniu, Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezusik, Jezusek, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary


jezuniu

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. gwara. wy­ra­ża zde­ner­wo­wa­nie, zdzi­wie­nie, po­dziw lub prze­ra­że­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: Je­zu­nio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­zu­niu! Da­le­ko je­szcze?

 (1.1) O, Je­zu­niu!… Je­zu­niu! — wrzas­nę­ła nagle Magda, zry­wa­jąc się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezunio mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Chryste Panie, Chryste

Wiktionary


jezupol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le typu miej­skie­go na za­chod­niej Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ty­śmie­nic­kim, w mię­dzy­rze­czu rzek Dniestr i By­strzy­ca;

Wiktionary

Je­zu­pol ( Єзупіль, "Je­zu­pil"; w la­tach 1939–1991 Żow­teń, ukr. Жовтень) – osied­le w za­chod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim, sie­dzi­ba hro­ma­dy, w mię­dzy­rze­czu rzeki Dniestr i jej do­pły­wu By­strzy­ca.

Mia­stecz­ko liczy sobie ok. 870 go­spo­darstw (3 tys. miesz­kań­ców).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jezupolski

Wiktionary


jezus

Jezus Chry­stus - imię Syna Bo­że­go w wyz­na­niach chrze­ści­jań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. cen­tral­na po­stać chrze­ści­jań­stwa;

 (1.2) imię|pol­ski|m.;

wy­krzy­knik

 (2.1) M. lub W.: okrzyk wy­ra­ża­ją­cy różne stany i po­sta­wy emo­cjo­nal­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus na­to­miast udał się na Górę Oliw­ną, ale o brza­sku zja­wił się znów w świą­ty­ni.

 (1.1) O żad­nym z pro­ro­ków Koran nie pisze z taką czcią, jak o Je­zu­sie.

 (1.2) Na­zy­wam się Jezus Mi­gu­el Brito Gar­cia i je­stem Hisz­pa­nem.

 (2.1) O Jezu, zo­sta­wi­łam w domu włą­czo­ne że­laz­ko!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛzus, AS: i ̯ezus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezuita mos., jezusowiec m., jezuityzm mrz., jezusowość ż.

:: zdrobn. Jezusek mos., gwara. Jezunio mos., Jezusicek mos.

 przym. jezusowy, Jezusowy, jezuicki, przedjezusowy

 wykrz. Jezu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezus Chrystus, Jezus z Nazaretu, Nauczyciel; Isa

 (1.2) Jezunio, Jezusik, Jezusek, Jezusiczek, Jezuniek, Jezusicek

 (2.1) Jezus Maria!, Jezuniu!, Jezu Chryste!, Chryste!, Chryste Panie!

Wiktionary


jezusek

mały Jezus; dzie­ciąt­ko Jezus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) rel. Dzie­ciąt­ko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W dzień Bo­że­go Na­ro­dze­nia / ra­dość wszel­kie­go stwo­rze­nia, / ptasz­ki wgórę pod­la­tu­ją, / Je­zu­sko­wi przyś­pie­wu­ją — przyś­pie­wu­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus mos., jezuita mos., jezuityzm mrz., Jezunio mos., Jezusicek mos., Jezusiczek mos., Jezuniek mos.

 przym. jezusowy, Jezusowy, Jezuskowy, jezuicki

 przysł. jezuicko, po jezuicku

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary


jezusicek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gwara. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) gwara. pieszcz. rel. Dzie­ciąt­ko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale coś widać Pan Je­zu­si­cek nie fol­go­wał, ino za te grze­szy­ska chcioł ich po­ka­rać… Za te grze­chy… mój Boże, bo se tego anioł­ka za­broł do swoi chwa­ły… za­broł mój Boze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jezusowy

 rzecz. Jezus mos., Jezusek mos.

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusek, Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary


jezusiczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gwara. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) gwara. pieszcz. rel. Dzie­ciąt­ko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A jużta Je­zu­si­czek prze­naj­słod­szy bie­do­ty opu­ścić nie opu­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jezusowy

 rzecz. Jezus mos., Jezunio mos., Jezusek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusek, Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezuniek

Wiktionary


jezusik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Jezus

 (1.2) pieszcz. rel. Dzie­ciąt­ko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Myślę, że Je­zu­si­ko­wi i Matce w sta­jen­ce Bet­le­em­skiej nie mogło być le­piej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jezusowy

 rzecz. Jezus mos., Jezunio mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusek, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary


jezuskowaty

prze­no­śnie: po­boż­ny, bi­go­te­ryj­ny, de­wo­cyj­ny


SJP.pl


jezuskowy

→ je­zu­sek


SJP.pl

Patrz:

jezusek

jezusowy

po­dob­ny do Je­zu­sa, taki jak u Je­zu­sa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Je­zu­sem, do­ty­czą­cy Je­zu­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus m., Jezusek m., jezuita m.

 wykrz. Jezus

 przym. jezuicki, Jezusowy, przedjezusowy

Wiktionary


jezyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca je­zy­dyz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kim są je­zy­dzi prze­śla­do­wa­ni przez ek­stre­mi­stów w Iraku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezyd mos., Jezydka ż., jezydyzm mrz.

:: fż. jezydka ż.

 przym. jezydzki

Wiktionary


jezyda

wyz­naw­ca je­zy­dyz­mu, ja­zy­dyz­mu


SJP.pl


jezydka

wyz­naw­czy­ni je­zy­dyz­mu, mo­no­te­i­stycz­nej re­li­gii kur­dyj­skiej; ja­zyd­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni je­zy­dyz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­słu­cha­no opo­wie­ści je­zy­dek, które ucie­kły ze swo­jej wio­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezyd mos., Jezydka ż., jezydyzm mrz.

:: fm. jezyd mos.

 przym. jezydzki

Wiktionary


jezydyzm

mo­no­te­i­stycz­na re­li­gia kur­dyj­ska; ja­zy­dyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. kur­dyj­ska re­li­gia syn­kre­tycz­na, ut­wo­rzo­na w XII wieku przez szej­cha Adie­go, wy­wo­dzą­ca się z na­ło­że­nia się po­wierz­chow­ne­go szy­iz­mu na za­ra­tusz­tria­nizm i łą­czą­ca ele­men­ty is­la­mu, chrze­ści­jań­stwa ne­sto­riań­skie­go, pier­wot­nych wie­rzeń in­do­i­rań­skich, kur­dyj­skich oraz ju­da­i­stycz­nych;

Wiktionary

Je­zy­dyzm, ja­zy­dyzm – mo­no­te­i­stycz­na re­li­gia ut­wo­rzo­na w XII wieku przez szaj­cha Adie­go ibn Mu­sa­fi­ra, wyz­na­wa­na głów­nie przez Kur­dów miesz­ka­ją­cych na po­gra­ni­czu Iraku (naj­więk­szym ich sku­pi­skiem są oko­li­ce Mo­su­lu), Iranu, Tur­cji, Syrii, Ar­me­nii, Gruz­ji oraz na emi­gra­cji (głów­nie w Niem­czech).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jezyd mos., jezydka ż., Jezyd mos., Jezydka ż., jazydyzm mrz.

 przym. jezydzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jazydyzm

Wiktionary


jezydzi

wyz­naw­ca je­zy­dyz­mu, ja­zy­dyz­mu


SJP.pl


jezydzki

→ je­zy­da; ja­zydz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z je­zy­dyz­mem i je­zy­da­mi, do­ty­czą­cy je­zy­dyz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla je­zy­dyz­mu i je­zy­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­łecz­ność je­zydz­ka dzie­li się na kasty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezyd mos., Jezyd mos., jezydka ż., Jezydka ż., jezydyzm mrz.

Wiktionary


jełczeć

o tłu­szczach i ole­jach: roz­kła­dać się, psuć się, gorz­knieć


SJP.pl


jełgawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Łot­wie, w środ­ko­wej czę­ści kraju;

Wiktionary

Jeł­ga­wa (łot. "Jel­ga­va"; do 1918 roku hi­sto­rycz­nie Mi­ta­wa) – mia­sto na Łot­wie, w środ­ko­wej czę­ści kraju, ok. 45 km na po­łud­nio­wy za­chód od Rygi, przy uj­ściu rzeki Dryksz­ny do Le­lu­py (daw­niej Aa), mia­sto wy­dzie­lo­ne.

Jeł­ga­wa jest sie­dzi­bą no­vad­su Jeł­ga­wa, ale nie wcho­dzi w jego skład.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jełgawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Mitawa (do 1918)

Wiktionary


jełki

prze­sta­rza­le o smaku, za­pa­chu: zjeł­cza­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. o tłu­sto­ściach: ule­gły jeł­cze­niu, psu­ciu, zgorz­knia­ły, zjeł­cza­ły

 (1.2) przest. o smaku: zjeł­cza­ły, gorz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛwʲci, AS: i ̯eu̯ʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jełczeć

 rzecz. jełczenie, jełkość

Wiktionary


jełop

obraź­li­wie: gamoń, dureń, tępak; jołop; je­ło­pa; jo­ło­pa; ja­ło­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. czło­wiek nie­roz­gar­nię­ty, ogra­ni­czo­ny, nie­zdat­ny do ni­cze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naz­wa­ła go je­ło­pem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛwɔp, AS: i ̯eu̯op

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jołop m., jełopa m., jołopa m., jałopa m.

:: zdrobn. jełopek m.

 przym. jełopowy, jełopowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gamoń, gapa, fajtłapa, niezdara, nieogar

Wiktionary


jełopa

(r. męski) tępy, ogra­ni­czo­ny męż­czyz­na; jo­ło­pa; jołop; jełop; ja­ło­pa


SJP.pl


jełopka

→ jełop; jo­łop­ka


SJP.pl


jełopowaty

po­tocz­nie: ma­ją­cy cechy ga­mo­nia, je­ło­pa; dur­no­wa­ty, ga­mo­nio­wa­ty


SJP.pl


jeństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. nie­wo­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: i ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary


jeśli

spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne wa­run­ko­we; je­że­li


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) zob. je­że­li.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli zdo­bę­dziesz jej za­u­fa­nie, bę­dziesz mógł ją za­pro­sić na ko­la­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕlʲi, AS: i ̯ėślʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. jesi, reg. śl. kie, reg. śl. kiej

Wiktionary


jeśliby

"jeśli" po­łą­czo­ne z "by", par­ty­ku­łą trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) …wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne mó­wią­ce, że zda­rze­nie jest moż­li­we do speł­nie­nia w przysz­ło­ści

 (1.2) …wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne mó­wią­ce, że zda­rze­nie jest nie­re­al­ne albo niez­re­a­li­zo­wa­ne

 (1.3) …wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne mó­wią­ce, że speł­nie­nie wa­run­ku jest za­leż­ne od czy­jej woli albo de­cyz­ji

 (1.4) daw. …od­po­wia­da­ją­cy współ­czes­ne­mu czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­śli­by uzy­skał po­par­cie swo­jej par­tii, to bę­dzie ubie­gał się o fotel pre­zy­denc­ki.

 (1.2) Je­śli­bym był wie­dział, że mamy ze­bra­nie, to na pewno bym przy­szedł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕlʲibɨ, AS: i ̯ėślʹiby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gdyby, jeśli; rzad. jeżeliby

Wiktionary


jeśliś

spój­nik "jeśli" po­łą­czo­ny z koń­ców­ką cza­sow­ni­ko­wą "-ś" (np. "Je­śliś taki mądry, to podaj de­fi­ni­cję słowa "ma­ślan­ka".")


SJP.pl


jeśniak

je­śniak czar­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


jeśpan

sta­ro­pol­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy; skrót zwro­tu: je­go­mość pan; je­span


SJP.pl


jeść

spo­ży­wać po­kar­my, odży­wiać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zjeść)

 (1.1) przyj­mo­wać po­kar­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy jem obiad, nie od­bie­ram te­le­fo­nów.

 (1.1) Co bę­dziesz jeść?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ɕt͡ɕ, AS: i ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalny mrz., jadalnia ż., jedzenie n., zjedzenie n., zjadanie n., podjadek m., jadło n., jadalność ż., jadaczka ż., zajadanie n., zajedzenie n., zajad m., wyjadanie n., wyjedzenie n., podjadanie n., podjedzenie n., ujadanie n., ujedzenie n., dojadanie n., dojedzenie n.

 czas. objadać, zjeść dk., jadać ndk., zjadać ndk., zajadać ndk., zajeść dk., wyjadać ndk., wyjeść dk., podjadać ndk., podjeść dk., ujadać ndk., ujeść dk., dojadać ndk., dojeść dk.

 przym. jadalny, jedzeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. konsumować, posilać się, pożywiać się, spożywać, sycić się, zjadać; pot. chapać, papusiać, szamać, wpieprzać, wpierniczać, wrzucać na ruszt, żreć, zżerać; wulg. wpierdalać; stpol. głość

Wiktionary


jeźdz.

skrót od: jeź­dziect­wo, jeź­dziec­ki


SJP.pl


jeździec

czło­wiek jeż­dżą­cy wierz­chem na zwie­rzę­ciu wierz­cho­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jeźdz. osoba jeż­dżą­ca wierz­chem na zwie­rzę­ciu wierz­cho­wym;

 (1.2) środ. sport. ko­larz

Wiktionary

Jeź­dziec – czło­wiek kie­ru­ją­cy zwie­rzę­ciem (naj­czę­ściej ko­niem, także wiel­błą­dem, osłem, mułem i in­ny­mi), na któ­rym je­dzie wierz­chem.

W niek­tó­rych sy­tu­a­cjach sto­su­je się inne okre­śle­nia: np. jeź­dziec – ko­bie­ta to ama­zon­ka, jeź­dziec na sło­niu to kor­nak, jeź­dziec na wy­ści­gach koni to dżo­kej, a jeź­dziec cyr­ko­wy to wol­ty­żer.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam jest bar­dzo doś­wiad­czo­nym jeźdź­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ʑd͡ʑɛt͡s, AS: i ̯ėźʒ́ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżdżenie n., jazda ż., ujeżdżanie n., ujeżdżenie n., jeździectwo n.

:: fż. jeźdźczyni ż.

 czas. przyjeżdżać, jeździć ndk., jechać ndk.

 przym. jeździecki

 wykrz. jazda

Wiktionary


jeździecki

przy­miot­nik od: jeź­dziec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jeź­dziect­wem, do­ty­czą­cy jeź­dziect­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwią­zek So­kol­stwa Pol­skie­go, tra­dy­cyj­nie upra­wia­ją­cy gim­na­sty­kę zbio­ro­wą, za­czął także for­mo­wać sek­cje wio­ślar­skie, ko­lar­skie, jeź­dziec­kie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeździectwo n., jeździec mos., jeźdźczyni ż., najeźdźca mos., jazda ż., jeżdżenie n., jezdny mos.

 czas. jeździć ndk., jechać ndk., pojechać dk., najechać dk.

 przym. jezdny

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hippiczny, hipiczny

Wiktionary


jeździectwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu kon­ne­go z wy­jąt­kiem wy­ści­gów kon­nych

 (1.2) sport. ogół spor­tow­ców upra­wia­ją­cych jeź­dziect­wo (1.1)

Wiktionary

Jeź­dziect­wo – wszyst­kie kon­ku­ren­cje spor­tów kon­nych wraz z po­wo­że­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) tre­ner jeź­dziect­wa (…) przy­pro­wa­dził ze sobą dwa ko­ni­ki. Za cenę prze­jażdż­ki jed­nym z nich w naj­praw­dzi­wszej czap­ce dżo­kej­ce na gło­wie ma­lu­chy go­to­we były stać w ko­lej­ce po­kaź­nej dłu­go­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeździec mos., jeźdźczyni ż., jezdnia ż.

 czas. jeździć ndk.

 przym. jeździecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hippika, hipika

Wiktionary


jeździk

po­jazd dla dziec­ka w po­sta­ci za­baw­ki edu­ka­cyj­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czte­ro­ko­ło­wa za­baw­ka do jeż­dże­nia dla ma­łych dzie­ci, przy­po­mi­na­ją­ca ro­we­rek lub sa­mo­cho­dzik

Wiktionary


jeździć

1. prze­by­wać (stale, lub od czasu do czasu) od­le­głość ja­kim­kol­wiek środ­kiem lo­ko­mo­cji; po­dró­żo­wać, uda­wać się do­kądś;
2. prze­no­śnie: wo­dzić, prze­su­wać, np. jeź­dzić pió­rem po pa­pie­rze;
3. prze­no­śnie: śliz­gać się, suwać się, np. buty jeż­dżą po no­gach;
4. umieć po­słu­gi­wać się ja­kimś środ­kiem lo­ko­mo­cji, np. świet­nie jeź­dzić na ro­we­rze;
5. o środ­kach lo­ko­mo­cji, po­ja­zdach: kur­so­wać, być w ruchu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­no­sić się z miej­sca na miej­sce środ­kiem lo­ko­mo­cji

 (1.2) po­ru­szać się na grzbie­cie konia

 (1.3) o po­ja­zdach: kur­so­wać tą samą trasą

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Au­to­bus jeź­dzi co­dzien­nie tą samą trasą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ʑd͡ʑit͡ɕ, AS: i ̯ėźʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazda ż., jezdnia ż., jeździectwo n., jeździec m., jeźdźczyni ż., jeżdżenie n., podjazd mrz., pojazd mrz., wyjazd m.

 czas. jechać, jeżdżać

 przym. jeździecki, zjazdowy

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżować

Wiktionary


jeźdźczyni

→ jeź­dziec; dżo­kej­ka, ama­zon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. rzad. osoba płci żeń­skiej jeż­dżą­ca na ja­kimś zwie­rzę­ciu wierz­cho­wym, upra­wia­ją­ca jazdę konną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy uda, pier­si, ra­mio­na jeźdź­czy­ni har­mo­nij­nie z ru­cha­mi konia uno­si­ły się, opa­da­ły i cią­gnę­ły na siod­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ɕt͡ɕˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: i ̯ėśćčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeździectwo n.

:: fm. jeździec mos.

 czas. przyjeżdżać, jechać, jeździć ndk.

 przym. jeździecki

 przysł. jeździecko

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amazonka

Wiktionary


jeż

1. ssak o ciele po­kry­tym kol­ca­mi;
2. po­tocz­nie: włosy krót­ko przy­cię­te, ster­czą­ce do góry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. owa­do­żer­ny ssak po­kry­ty igła­mi

 (1.2) pot. krót­ko ścię­te włosy

 (1.3) roln. na­rzę­dzie rol­ni­cze do spulch­nia­nia ziemi

 (1.4) wojsk. prze­no­śna za­po­ra z usta­wio­nych pro­sto­pad­le belek z dru­tem

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: jeżyć

Wiktionary

Jeż ("Eri­na­ce­us") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny jeży (Eri­na­ce­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­żo­wa­tych (Eri­na­ce­i­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­łem dzi­siaj w lesie jeża.

 (1.2) Znowu ob­cią­łeś włosy na jeża?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛʃ, AS: i ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżyk m., jeżątko n., jeżyna ż., jeżenie n., jeżówka ż., najeżanie n., najeżenie n., jeżowiec m., Jeżów m., jeżowate nmos., jeżowce nmos., najeżka ż., najeżkowate nmos., jeżowianin m., jeżowianka ż.

:: fż. jeżyca ż.

 czas. jeżyć ndk., najeżać ndk., najeżyć dk.

 przym. jeży, jeżynowy, jeżycowy, jeżowcowy, jeżowaty, najeżkowaty, jeżowy

Wiktionary


jeżak

jeżak brze­go­wy (Psam­me­chi­nus mi­lia­ris), szkar­łu­pień za­li­cza­ny do rzędu na­je­ży­kow­ców


SJP.pl


jeżakowy

→ jeżak


SJP.pl

Patrz:

jeżak

jeżanka

dio­don


SJP.pl


jeżarka

ma­szy­na do dra­pa­nia tka­nin, na­da­ją­ca im pu­szy­stość i wło­cha­tość; dra­par­ka


SJP.pl


jeżasty

po­dob­ny do jeża; kol­cza­sty, na­je­żo­ny


SJP.pl


jeżatka

krzew; lipka po­ko­jo­wa; spar­ma­nia


SJP.pl

Je­żat­ka ("At­he­ru­rus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny je­żoz­wie­rzo­wa­tych (Hy­stri­ci­dae).

Wikipedia


jeżaty

po­dob­ny do jeża; je­ża­sty, kol­cza­sty, na­je­żo­ny


SJP.pl


jeżdżać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. jeź­dzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżdżenie n.

 czas. jeździć

Wiktionary


jeżdżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jeź­dzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeż­dże­nie mer­ce­de­sem jest sy­no­ni­mem bo­gact­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛʒˈd͡ʒɛ̃ɲɛ, AS: i ̯ežǯẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jeżdżać, jeździć ndk.

 rzecz. jeźdźczyni ż., jazda ż., jeździec m., ujeżdżanie n., jezdnia ż.

 przym. jeździecki, zjazdowy

 wykrz. jazda

Wiktionary


jeżeli

spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne wa­run­ko­we; jeśli


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) …słu­żą­cy do roz­po­czy­na­nia zdań po­drzęd­nych okre­śla­ją­cych wa­ru­nek zaj­ścia wy­da­rze­nia ze zda­nia głów­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li rze­czy­wi­ście Zie­mia jest kulą, to lu­dzie miesz­ka­ją­cy w Au­stra­lii po­win­ni spaść w ot­chłań pie­kiel­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɛlʲi, AS: i ̯eželʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) = jeśli, reg. śl. jesi, reg. śl. kie, reg. śl. kiej; gdy

Wiktionary


jeżeliby

spój­nik

 (1.1) rzad. je­śli­by

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɛlʲibɨ, AS: i ̯eželʹiby

Wiktionary


jeżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jeżyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jeżyć

 rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary


jeżewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­że­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ła­bi­szyn
  • Je­że­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn
  • Je­że­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Je­żo­wi­ce

Wikipedia


jeżewo

nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­że­wo – część wsi Tłu­cho­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Tłu­cho­wo
  • Je­że­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo
  • Je­że­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ła­bi­szyn
  • Je­że­wo – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Je­że­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Nowy Du­ni­nów
  • Je­że­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Płońsk
  • Je­że­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk
  • Je­że­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz
  • Je­że­wo – osada leśna wsi Wiele w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Kar­sin
  • Je­że­wo – osada wsi Ro­zła­zi­no w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Łę­czy­ce
  • Je­że­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Je­że­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Borek Wiel­ko­pol­ski

Wikipedia


jeżewski

przy­miot­nik od: Je­że­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­żew­ski – herb szla­chec­ki
  • Alek­san­der Je­żew­ski (1843–1912) – zie­mia­nin, pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Al­fons Je­żew­ski (1914–1983) – ka­ja­karz
  • Do­mi­nik Witke-Je­żew­ski (1862–1944) – zie­mia­nin
  • Igna­cy Je­żew­ski – ge­ne­rał
  • Ka­zi­mierz Je­żew­ski (1877–1948) – pe­da­gog
  • Krzysz­tof An­drzej Je­żew­ski (ur. 1939) – poeta
  • Mie­czy­sław Je­żew­ski (1890–1971) – fizyk
  • Sta­ni­sław Je­żew­ski (1898–1989) – dzia­łacz
  • To­masz Je­żew­ski (ur. 1985) – pił­karz
  • Zbi­gniew Je­żew­ski (1921–1997) – pia­ni­sta

Wikipedia


jeżogłówka

ro­śli­na z ro­dzi­ny je­żo­głów­ko­wa­tych, o kwia­tach po­zba­wio­nych ok­wia­tu, ros­ną­ca zwy­kle w oko­li­cy zbior­ni­ków wod­nych


SJP.pl

Je­żo­głów­ka ("Spar­ga­nium" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych za­li­cza­ny w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych (m.in. sy­stem Cron­qu­i­sta z 1981, sy­stem Re­ve­a­la z lat 1994–1999 i 2007) do mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny je­żo­głów­ko­wa­tych ("Spar­ga­nia­ce­ae"). W uję­ciu An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Web­si­te i we­dług sy­ste­mu APG IV z 2016 ro­dzaj włą­cza­ny jest do ro­dzi­ny pał­ko­wa­tych ("Typ­ha­ce­ae").

Wikipedia


jeżogłówkowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych, wod­nych i błot­nych


SJP.pl

Je­żo­głów­ko­wa­te ("Spar­ga­nia­ce­ae" F. Ru­dolp­hi) – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych (m.in. sy­stem Cron­qu­i­sta z 1981, sy­stem Re­ve­a­la z lat 1994-1999 i 2007). W każ­dym wy­pad­ku tak­son miał cha­rak­ter mo­no­ty­po­wy – za­wie­rał jeden ro­dzaj – je­żo­głów­ka ("Spar­ga­nium" L.). W uję­ciu An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Web­si­te oraz sy­ste­mów pu­bli­ko­wa­nych przez An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Group na­le­żą­ce tu ro­śli­ny włą­cza­ne są do ro­dzi­ny pał­ko­wa­te "Typ­ha­ce­ae".

Wikipedia


jeżogłówkowaty

o ce­chach je­żo­głów­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


jeżokrab

ga­tu­nek kraba; maja; pająk mor­ski


SJP.pl

Je­żo­krab ("Lit­ho­des maja" pi­sa­ne też "Lit­ho­des maia") – ga­tu­nek sta­wo­no­ga z ro­dzi­ny kra­bo­no­wa­tych Lit­ho­di­dae za­li­cza­nej do dzie­się­cio­no­gów mięk­ko­od­wło­ko­wych (Ano­mu­ra).

Wikipedia


jeżolist

je­żo­list zwy­czaj­ny - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny bia­ło­zę­bo­wa­tych


SJP.pl


jeżoryb

tro­pi­kal­na ryba mor­ska z rzędu na­jeż­koksz­tałt­nych; ry­bo­jeż; je­żów­ka; na­jeż­ka; dio­don


SJP.pl


jeżoskórka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pie­czar­ko­wa­tych


SJP.pl


jeżowate

ro­dzi­na ssa­ków o ciele po­kry­tym igła­mi, owa­do­żer­nych, za­miesz­ku­ją­cych Afry­kę, Eu­ro­pę i Azję


SJP.pl

Je­żo­wa­te (Eri­na­ce­i­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych za­li­cza­na do rzędu owa­do­że­rów (Eu­li­po­typh­la).

Wikipedia


jeżowaty

1. o ce­chach je­żo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków);
2. przy­po­mi­na­ją­cy jeża, na­stro­szo­ny, kłu­ją­cy


SJP.pl


jeżować

przy­go­to­wy­wać glebę za po­mo­cą jeża (ro­dzaj brony)


SJP.pl


jeżowianin

miesz­ka­niec Je­żo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jeżowianka

miesz­kan­ka Je­żo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jeżowiec

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy je­żow­ców (Echi­no­i­dea), przy­den­nych zwie­rząt mor­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Echi­no­i­dea|ref=tak. mor­skie zwie­rzę na­le­żą­ce do szkar­łup­ni;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­żow­ce (Echi­no­i­dea) – mor­skie zwie­rzę­ta na­le­żą­ce do szkar­łup­ni
  • Je­żo­wiec – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Klu­czew­sko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo strasz­na to prze­cie myśl dla ludz­kie­go ro­zu­mu i niez­no­śne czu­cie dla serca matki sie­ro­cej, iż jej syn wa­łę­sa się na dnie morza, nie mogąc zna­leźć spo­czyn­ku, mio­ta­ny i tar­ga­ny, z miej­sca na miej­sce przez ta­jem­ni­cze i strasz­li­we oce­a­nu pot­wo­ry, ja­ko­by w duszy sza­ta­na wy­śnio­ne - przez dia­bły mor­skie i re­ki­ny, przez gło­wo­no­gi ośmior­ni­ce, przez gru­bo­sko­ru­pe lan­gu­sty, ohyd­ne kraby, ośliz­głe mię­cza­ki, uk­wia­ły i je­żow­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary


jeżownica

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ur­so­no­wa­tych; ko­en­du, ku­an­du, igłoz­wierz


SJP.pl


jeżowski

przy­miot­nik od: Je­żo­we, Jeżów, Jeżów Su­dec­ki


SJP.pl


jeżowszczyzna

szczy­to­wy okres sta­li­now­skiej wiel­kiej czyst­ki (od naz­wi­ska ko­mi­sa­rza spraw wew­nętrz­nych N. Je­żo­wa)


SJP.pl


jeżowy

przy­miot­nik od: jeż


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do jeża

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla jeża, ma­ją­cy cechy jeża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɔvɨ, AS: i ̯ežovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary


jeżozwierz

ga­tu­nek ro­śli­no­żer­ne­go ssaka z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, z rzędu gry­zo­ni, któ­re­go przed­nią część ciała po­kry­wa­ją dłu­gie, białe, szcze­ci­no­wa­te włosy, a grzbiet i ogon grube kolce ubar­wio­ne w czar­no-białe po­przecz­ne pasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­strix|Lin­na­e­us|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny je­żoz­wie­rzo­wa­tych, któ­rych tułów po­kry­ty jest dłu­gi­mi kol­ca­mi;

 (1.2) zool. gry­zoń z ro­dza­ju je­żoz­wie­rzy (1.1)

Wiktionary

Je­żoz­wierz ("Hy­strix") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny je­żoz­wie­rzo­wa­tych (Hy­stri­ci­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gerda pa­mię­ta­ła je­szcze, jakie wiel­kie i kunsz­tow­ne wy­da­wa­ły jej się płat­ki wtedy, gdy je oglą­da­ła przez po­więk­sza­ją­ce szkło, ale tu były je­szcze o wiele więk­sze i bar­dziej prze­ra­ża­ją­ce; były żywe, sta­no­wi­ły przed­nią straż Kró­lo­wej Śnie­gu; miały naj­dziw­niej­sze kształ­ty; niek­tó­re wy­glą­da­ły jak szka­rad­ne, wiel­kie je­żoz­wie­rze, inne jak splo­ty wężów, wy­su­wa­ją­cych głowy, a znowu inne — jak małe, grube niedź­wie­dzie o na­stro­szo­nej sier­ści, wszyst­kie były ośle­pia­ją­co białe, wszyst­kie były ży­wy­mi płat­ka­mi śnie­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɔzvʲjɛʃ, AS: i ̯ežozvʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżozwierzowate nmos.

Wiktionary


jeżozwierze

ga­tu­nek ro­śli­no­żer­ne­go ssaka z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, z rzędu gry­zo­ni, któ­re­go przed­nią część ciała po­kry­wa­ją dłu­gie, białe, szcze­ci­no­wa­te włosy, a grzbiet i ogon grube kolce ubar­wio­ne w czar­no-białe po­przecz­ne pasy


SJP.pl


jeżozwierzowate

o ce­chach je­żoz­wie­rzo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­stri­ci­dae|G. Fis­cher|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków lą­do­wych z rzędu gry­zo­ni;

Wiktionary

Je­żoz­wie­rzo­wa­te je­żoz­wie­rze (Hy­stri­ci­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du je­żoz­wie­rzoksz­tałt­nych (Hy­stri­co­gnat­hi) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia). Naj­więk­szym z ga­tun­ków je­żoz­wie­rzy jest ży­ją­cy także w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie je­żoz­wierz afry­kań­ski ("Hy­strix cri­sta­ta"). Nie­kie­dy błęd­nie nazwą „je­żoz­wierz” okre­śla się ży­ją­ce w Ame­ry­ce ur­so­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grzbiet je­żoz­wie­rzo­wa­tych po­kry­wa­ją kolce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżozwierz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. jeżozwierze

Wiktionary


jeżozwierzowaty

o ce­chach je­żoz­wie­rzo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl


jeżozwierzowce

po­drząd ssa­ków z rzędu gry­zo­ni


SJP.pl

Je­żoz­wie­rzow­ce (Hy­stri­co­morp­ha) – po­drząd ssa­ków z rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia).

Wikipedia


jeżyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca jeża

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acip­hyl­la|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;

 (1.3) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju je­ży­ca (1.2)

Wiktionary

Je­ży­ca, acy­fyl­la ("Acip­hyl­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych ("Apia­ce­ae"). Obej­mu­je 45 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie na Nowej Ze­lan­dii, poza tym kilka ro­śnie w Au­stra­lii. Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jeżyk m., jeżątko n., jeżyna ż., jeżenie n., jeżówka ż., najeżanie n., najeżenie n., jeżowiec m., Jeżów m., jeżowate nmos., jeżowce nmos., najeżka ż., najeżkowate nmos., jeżowianin m., jeżowianka ż.

:: fm. jeż m.

 czas. jeżyć ndk., najeżać ndk., najeżyć dk.

 przym. jeży, jeżynowy, jeżycowy, jeżowcowy, jeżowaty, najeżkowaty, jeżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) acyfylla

 (1.3) acyfylla

Wiktionary


jeżyce

dziel­ni­ca Poz­na­nia


SJP.pl

Je­ży­ce – część mia­sta Poz­na­nia i jed­no­cze­śnie ob­szar w Sy­ste­mie In­for­ma­cji Miej­skiej, a rów­nież osied­le sa­mo­rzą­do­we.

Wikipedia


jeżycki

przy­miot­nik od: Je­ży­ce


SJP.pl


jeżyk

mały jeż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: jeż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨk, AS: i ̯ežyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż m., jeżyca ż.

Wiktionary


jeżyna

1. je­ży­na fał­do­wa­na - krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, wy­róż­nia­ją­cy się so­czy­sty­mi, smacz­ny­mi, czar­ny­mi owo­ca­mi, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy­mi nieco ma­li­ny; ostrę­ży­na, ożyna;
2. owoc tej ro­śli­ny; ostrę­ży­na, ożyna;
3. je­ży­na po­pie­li­co­wa - ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o pło­żą­cych pę­dach i kwa­śnych, po­kry­tych sinym na­lo­tem owo­cach, ros­ną­ca dziko w całej Pol­sce; po­pie­li­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus|L.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych o pę­dach okry­tych kol­ca­mi i czar­nych lub czer­wo­nych ja­dal­nych owo­cach;

 (1.2) bot. pot. krzew je­ży­ny (1.1) o czar­nych owo­cach, m.in. z ga­tun­ku je­ży­na po­pie­li­ca

 (1.3) spoż. ja­dal­ny owo­co­stan czar­nej je­ży­ny (1.2)

Wiktionary

Je­ży­na, ożyna a. ostrę­ży­na ("Rubus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Część przed­sta­wi­cie­li okre­śla­na jest zwy­cza­jo­wo w ję­zy­ku pol­skim ma­li­na­mi (ga­tun­ki o róż­nej przy­na­leż­no­ści w obrę­bie po­dro­dza­jów, które łączy czer­wo­na barwa owo­ców i od­pa­da­nie ich od dna kwia­to­we­go po doj­rze­niu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do kra­jo­wych ga­tun­ków jeżyn za­li­cza­my ma­li­nę ka­mion­kę.

 (1.2) Na skra­ju drogi ro­śnie dużo jeżyn.

 (1.3) Z jeżyn można zro­bić pysz­ne kon­fi­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɨ̃na, AS: i ̯ežỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeżyca ż., jeż mzw., jeżynówka ż.

 przym. jeżynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ożyna; reg. ostrężyna, dziady, reg-pl|Kraków|czernica., reg-pl|Śląsk|popieluszka.; lud. drapaki

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński popieluszka

Wiktionary


jeżynek

ro­dzaj mor­skich ryb z rzędu skor­pe­noksz­tałt­nych; je­żyn­ka


SJP.pl


jeżyniak

1. teren po­ro­śnię­ty krze­wa­mi jeżyn;
2. wdzio­rek je­ży­niak - błon­ków­ka z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych, któ­rej larwy że­ru­ją na krze­wach jeżyn i malin


SJP.pl


jeżynisko

1. zgru­bie­nie od: je­ży­na;
2. miej­sce w lesie, gdzie rosną je­ży­ny


SJP.pl


jeżynka

1. zdrob­nie­nie od: je­ży­na;
2. ro­dzaj mor­skich ryb z rzędu skor­pe­noksz­tałt­nych; je­ży­nek


SJP.pl


jeżynowy

przy­miot­nik od: je­ży­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy jeżyn (krze­wów i owo­ców)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z jeżyn, z do­dat­kiem owo­ców jeżyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zając czmych­nął w za­ro­śla je­ży­no­we.

 (1.2) Bab­cia Ho­no­ra­ta przy­go­to­wy­wa­ła zna­ko­mi­te przet­wo­ry je­ży­no­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeżyca ż., jeż mzw., jeżyna ż., jeżynówka ż.

Wiktionary


jeżynówka

na­lew­ka z jeżyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na owo­cach je­ży­ny

Wiktionary

Je­ży­nów­ka – na­lew­ka z owo­ców je­ży­ny o bor­do­wym ko­lo­rze. Ist­nie­je wiele re­cep­tur, naj­prost­szym spo­so­bem wy­ko­na­nia jest za­la­nie owo­ców spi­ry­tu­sem tak, aby je do­kład­niej przy­kry­wał na 3–4 ty­god­nie (nie dłu­żej, bo z po­wo­du kon­tak­tu pe­stek z al­ko­ho­lem może stać się gorz­ka). Po tym cza­sie zlewa się nalew, a owoce za­sy­pu­je cu­krem lub za­le­wa sy­ro­pem. Po na­stęp­nych paru ty­god­niach łączy się oba płyny i bu­tel­ku­je.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U babci Ho­no­ra­ty cze­ka­ła na zzięb­nię­tych ro­dzi­ców je­ży­nów­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżyna ż.

 przym. jeżynowy

Wiktionary


jeżysko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zgrub. od jeż

Wiktionary


jeżyć

stro­szyć, na­sta­wiać, pod­no­sić (włosy, sierść)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stro­szyć, pod­no­sić (włosy, sierść)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny jeżyć się

 (2.1) wzno­sić się, ster­czeć

 (2.2) przen. sta­wać się nie­uf­nym, przy­bie­rać po­sta­wę obron­ną

 (2.3) przen. być peł­nym cze­goś, np. przesz­kód, trud­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) A lis sko­czy do lasa, sierść się na nim jeży.

 (2.2) Czło­wiek w pier­wszym zet­knię­ciu z kimś lub czymś obcym od­czu­wa lęk i nie­pew­ność, jeży się, pełen czuj­nej i po­dejrz­li­wej nie­uf­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨt͡ɕ, AS: i ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż m., jeżenie n., najeżenie n., jeżyca ż.

 czas. najeżyć dk.

 przym. najeżony

Wiktionary


jeżów

1. ssak o ciele po­kry­tym kol­ca­mi;
2. po­tocz­nie: włosy krót­ko przy­cię­te, ster­czą­ce do góry


SJP.pl

Jeżów – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim, w gmi­nie Jeżów. Sie­dzi­ba gminy Jeżów.

Jeżów leży na hi­sto­rycz­nym Ma­zo­wszu, w daw­nej ziemi raw­skiej. Daw­niej mia­sto du­chow­ne, za­ło­żo­ne w 1334 roku, po­ło­żo­ne było w ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go.

Wikipedia


jeżówka

1. tro­pi­kal­na ryba mor­ska z rzędu na­jeż­koksz­tałt­nych; dio­don; na­jeż­ka; je­żo­ryb; ry­bo­jeż;
2. ro­śli­na lecz­ni­cza z ro­dzi­ny astro­wa­tych; echi­na­cea


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Echi­na­cea|Mo­ench|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dio­don|L.|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­nych ryb mor­skich z ro­dzi­ny na­jeż­ko­wa­tych, po­sia­da­ją­cych ru­cho­me kolce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • je­żów­ka – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych
  • je­żów­ka (Dio­don hy­strix) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny na­jeż­ko­wa­tych
  • Je­żów­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom
  • Je­żów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie So­cha­czew
  • Je­żów­ka – dawna wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Je­żów­ka – gro­ma­da w po­wie­cie ol­ku­skim
  • Je­żów­ka – gro­ma­da w po­wie­cie so­cha­czew­skim
  • Je­żów­ka – potok, do­pływ Unie­jów­ki
  • Je­żów­ka – potok, do­pływ Skier­niew­ki
  • Je­żów­ka – zbo­cze w Kar­ko­no­szach
  • Je­żów­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Je­żów­ce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Je­żów­ka – dawna ko­lo­nia w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Mie­ża­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) diodon, najeżka

Wiktionary


jeżątko

młode jeża; mały jeż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młody jeż

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeż m., jeżyk m., jeżyca ż., jeżyna ż., jeżenie n., jeżówka ż., najeżanie n., najeżenie n., jeżowiec m., Jeżów m., jeżowate nmos., jeżowce nmos., najeżka ż., najeżkowate nmos., jeżowianin m., jeżowianka ż.

 czas. jeżyć ndk., najeżać ndk., najeżyć dk.

 przym. jeży, jeżynowy, jeżycowy, jeżowcowy, jeżowaty, najeżkowaty, jeżowy

Wiktionary


jhp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = hist. ju­nac­kie hufce pracy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­nac­kie hufce pracy – pol­ska pa­ra­mi­li­tar­na or­ga­ni­za­cja mło­dzie­żo­wa
  • po­cisk z wgłę­bie­niem wierz­choł­ko­wym (ang. jac­ke­ted hol­low-point)

Wikipedia


jhwh

imię Boga w Sta­rym Te­sta­men­cie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • JHWH – te­tra­gram, bi­blij­ny zapis he­braj­skie­go tłu­ma­cze­nia imie­nia włas­ne­go Boga-Stwór­cy
  • Jahwe – imię Boga czczo­ne­go w ju­da­iz­mie i chrze­ści­jań­stwie
    • Bóg w ju­da­iz­mie
    • Bóg w chrze­ści­jań­stwie

Wikipedia


ji

forma za­im­ka.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. C. od: ona, jej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ji (Yi) – grupa et­nicz­na w Chi­nach
  • Ji – (ukr. «Ї») nie­za­leż­ne ukra­iń­skie cza­so­pis­mo kul­tu­roz­naw­cze, uka­zu­ją­ce się we Lwo­wie od roku 1989

Wikipedia


jiangsu

[czy­taj: DZIANKsu] pro­win­cja we wschod­nich Chi­nach; Ciang­su, Kiang­su


SJP.pl

Jiang­su (chiń. upr. 江苏; chiń. trad. 江蘇; pi­ny­in "Jiāngsū"; Wade-Giles "Chiang-su") – pro­win­cja ChRL po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści wschod­nie­go wy­brze­ża Chin.

Jej nazwa po­cho­dzi od "Jian­gning" (Nan­kin) i Suz­hou.

Pro­win­cja Jiang­su gra­ni­czy z Szan­tung od pół­no­cy, z pro­win­cją Anhui od za­cho­du, oraz z pro­win­cją Zhe­jiang i mia­stem wy­dzie­lo­nym Szang­haj od stro­ny po­łud­nio­wej.

Wikipedia


jiangxi

[czy­taj: DZIANKsi] mia­sto w Chi­nach; Ciang­si, Kiang­si


SJP.pl

Jiang­xi (; chiń. upr. 江西; chiń. trad. 江西; pi­ny­in "Jiāngxī"; Wade-Giles "Chiang-hsi"; dosł. „Na Za­chód od rzeki Jang­cy”) – pro­win­cja ChRL po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju, roz­cią­ga­ją­ca się mię­dzy Jang­cy na pół­no­cy, a gó­ra­mi na po­łud­niu.

W pro­win­cji roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy, włó­kien­ni­czy, ma­szy­no­wy, me­ta­lo­wy, ce­men­to­wy, pa­pier­ni­czy oraz drzew­ny.

Wikipedia


jiao

[czy­taj: dżi-ao] chiń­ska jed­nost­ka płat­ni­cza, mo­ne­ta lub ban­knot (1 juan = 10 jiao = 100 fenów)


SJP.pl


jiaozi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny chiń­ski pie­ro­żek z na­dzie­niem mięs­nym, o cha­rak­te­ry­stycz­nym kształ­cie na­śla­du­ją­cym sztab­ki złota po­pu­lar­ne w sta­ro­żyt­nych Chi­nach, który go­tu­je się na parze lub smaży na roz­grza­nym tłu­szczu;

Wiktionary

Jia­o­zi (chin. trad. 餃子, chin. upr. 饺子, pi­ny­in "jiǎozi"), w Ja­po­nii znane jako gyōza (ぎょうざ) – tra­dy­cyj­ne chiń­skie pie­roż­ki, po­pu­lar­ne rów­nież w kuch­ni in­nych kra­jów wschod­niej Azji. Po­dob­ne nieco do pol­skich koł­du­nów, na­dzie­wa­ne są zaz­wy­czaj mię­sem z do­dat­kiem ka­pu­sty pe­kiń­skiej lub np. im­bi­ru bądź szczy­pio­ru, w po­szcze­gól­nych re­gio­nach Chin róż­nią się jed­nak mię­dzy sobą skła­dem cia­sta, na­dzie­niem i kształ­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To, co wy­róż­nia jia­o­zi, to wy­dłu­żo­ny kształt półk­się­ży­ca.

Wiktionary


jiczin

mia­sto w Cze­chach; Ji­czyn, Jičín


SJP.pl


jicziński

→ Ji­czin; ji­czyń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. ji­czyń­ski.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego Rum­cjas spa­ce­ro­wał po linie roz­cią­gnię­tej po­mię­dzy ji­cziń­skim zam­kiem, bramą miej­ską i mu­ra­mi obron­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jiˈt͡ʃʲĩj̃sʲci, AS: i ̯ičʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jiczyn

Wiktionary


jiczyn

mia­sto w Cze­chach; Ji­czin, Jičín


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

Wiktionary

Ji­czyn ( Jičín, Jits­chin lub "Gits­chin") – gmina i mia­sto w Cze­chach, w kraju hra­dec­kim i daw­nym po­wie­cie Ji­czyn. Sie­dzi­bą władz gminy jest mia­sto Ji­czyn.

Gmina Ji­czyn zaj­mu­je po­wierzch­nię 25,88 km², a za­miesz­ku­je ją 16 230 osób (stan na dzień 31.12.2023).

Gmina po­ło­żo­na jest w Kot­li­nie Ji­czyń­skiej, na po­gra­ni­czu dwóch wyżyn: Tur­nov­skiej i Ji­czyń­skiej. Ji­czyn na­zy­wa­ny jest „bramą do Cze­skie­go Raju”, sta­no­wiąc za­ra­zem jedno z głów­nych i naj­więk­szych miast tego re­gio­nu tu­ry­stycz­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjit͡ʃɨ̃n, AS: i ̯ičỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jiczyński, jicziński

Wiktionary


jiczyński

→ Ji­czyn; ji­cziń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ji­czy­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rum­cajs spo­glą­dał na ji­czyń­ski rynek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jiˈt͡ʃɨ̃j̃sʲci, AS: i ̯ičỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jiczyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jicziński

Wiktionary


jid.

skrót od: ji­dysz


SJP.pl

skrót

 (1.1) = jęz. ji­dysz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej zna­nym dzie­łem Sza­lo­ma Asza był jed­nak „Got fun ne­ko­me” (jid. „Bóg zem­sty”) z 1907 roku.

Wiktionary


jidai-geki

Jidai-geki (jap. 時代劇 jidai-geki; także 時代物 "jidai-mono") – ga­tu­nek filmu, przed­sta­wie­nia te­a­tral­ne­go lub wi­do­wi­ska TV, w któ­rym akcja roz­gry­wa się w Ja­po­nii w daw­nych cza­sach, przed okre­sem Meiji, prze­waż­nie w okre­sie Edo (1603–1868). Fa­bu­ła przed­sta­wia na ogół przy­go­dy sa­mu­ra­jów, chło­pów, rze­mieśl­ni­ków i kup­ców.

Wikipedia


jidisz

język Żydów eu­ro­pej­skich na­le­żą­cy do grupy ję­zy­ków ger­mań­skich, pow­sta­ły w X-XII w.; ji­dysz


SJP.pl


jidiszowy

→ ji­disz; ji­dy­szo­wy


SJP.pl


jidiszyzm

ji­dy­szyzm;
1. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku ji­dysz albo z niego prze­ję­te;
2. ruch i prąd kul­tu­ro­wy uz­na­ją­cy ji­dysz za język na­ro­do­wy Żydów


SJP.pl


jidysz

język Żydów eu­ro­pej­skich pow­sta­ły w X-XII w.; ji­disz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język Żydów asz­ke­na­zyj­skich;

Wiktionary

Ji­dysz (jid. ‏ייִדיש‎ "ji­disz", dosł. „ży­dow­ski” – od pier­wot­ne­go okre­śle­nia w tym ję­zy­ku ‏ייִדיש־טײַטש‎ "ji­disz-tajcz" „ży­dow­sko-nie­miec­ki”, „judeo-nie­miec­ki”) – język Żydów asz­ke­na­zyj­skich, pow­sta­ły ok. X wieku w po­łud­nio­wych Niem­czech na bazie jed­ne­go z dia­lek­tów ję­zy­ka staro- i śred­nio-wy­so­ko-nie­miec­kie­go z do­dat­kiem ele­men­tów he­braj­skich, sło­wiań­skich i ro­mań­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mówił tylko w ji­dysz, ale ro­zu­miał też kilka in­nych ję­zy­ków.

 (1.1) Opo­wieść przy stole to­czył po an­giel­sku, my roz­ma­wia­li­śmy ze sobą po ro­syj­sku, cza­sem wsta­wia­łem ja­kieś po­pu­lar­ne po­wie­dzon­ko w ji­dysz, co spo­ty­ka­ło się z uśmie­chem zro­zu­mie­nia i wdzięcz­no­ści.

 (1.1) W trze­cim okre­sie swej twór­czo­ści li­te­rac­kiej po­dej­mu­je pio­nier­ską ini­cja­ty­wę za­a­dap­to­wa­nia na grunt pol­ski ut­wo­rów ży­dow­skich, czym uto­ru­je drogę przysz­łym tłu­ma­czom li­te­ra­tu­ry ji­dysz na język pol­ski oraz tym twór­com, któ­rzy – jak Sza­niaw­ski – wpro­wa­dzać będą ży­dow­skie wątki i cha­rak­te­ry do li­te­ra­tu­ry ro­dzi­mej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjidɨʃ, AS: i ̯idyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jidyszystyka ż., jidyszysta mos., jidyszystka ż., jidyszyzm mrz.

 przym. jidyszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język żydowski; przest. żargon

Wiktionary


jidyszowy

→ ji­dysz; ji­di­szo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z ji­dysz, do­ty­czą­cy ji­dysz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swo­jej mo­no­gra­fii za­ję­ła się po­rów­na­niem przy­słów ji­dy­szo­wych i pol­skich, wy­ko­rzy­stu­jąc ob­szer­ne ich zbio­ry oraz do­stęp­ne opra­co­wa­nia spe­cja­li­stycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jidysz mrz., jidyszystyka ż., jidyszysta mos., jidyszystka ż., jidyszyzm mrz.

Wiktionary


jidyszysta

zwo­len­nik ji­dy­szyz­mu (ruchu i prądu kul­tu­ro­we­go wew­nątrz kul­tu­ry ży­dow­skiej)


SJP.pl


jidyszystyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dzie­dzi­na nauki ba­da­ją­ca język ji­dysz i li­te­ra­tu­rę two­rzo­ną w tym ję­zy­ku, a także ogól­nie kul­tu­rę z nim zwią­za­ną

 (1.2) eduk. stu­dia uni­wer­sy­tec­kie w dzie­dzi­nie ji­dy­szy­sty­ki (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jidysz mrz., jidyszysta mos., jidyszystka ż., jidyszyzm mrz.

 przym. jidyszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filologia jidyszowa

 (1.2) filologia jidyszowa

Wiktionary


jidyszyzm

ji­di­szyzm;
1. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku ji­dysz albo z niego prze­ję­te;
2. ruch i prąd kul­tu­ro­wy uz­na­ją­cy ji­dysz za język na­ro­do­wy Żydów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ji­dysz;

 (1.2) hist. kult. żyd. nurt kul­tu­ro­wy uz­na­ją­cy ji­dysz za język na­ro­do­wy Żydów i dą­żą­cy do roz­wo­ju świec­kiej kul­tu­ry ży­dow­skiej w opar­ciu o ten język;

Wiktionary

Ji­dy­szyzm – wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa, jak rów­nież do­wol­ny inny skład­nik ję­zy­ko­wy, za­po­ży­czo­ne z ję­zy­ka ji­dysz.

Maria Brze­zi­na używa po­nad­to w swo­ich pu­bli­ka­cjach („Język mniej­szo­ści na­ro­do­wych […]. Po­łud­nio­wo­kre­so­wa pol­szczyz­na Żydów” oraz „Pol­szczyz­na Żydów”) w tym zna­cze­niu ter­mi­nu ji­dyzm, a także szer­sze­go okre­śle­nia iu­da­i­cum (licz­ba mnoga: "iu­da­i­ca"), obej­mu­ją­ce­go ele­men­ty ji­dy­szo­we i he­braj­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym słow­ni­ku jest wiele ji­dy­szyz­mów.

 (1.1) Jak pod­kre­śla wielu zna­nych ba­da­czy, Frank była za­sy­mi­lo­wa­na i nie była sy­jo­nist­ką. Pi­sa­ła po ni­der­landz­ku, bez śladu na­le­cia­ło­ści he­braj­skich czy ji­dy­szyz­mów.

 (1.2) Od nie­dzie­li od­by­wać się bę­dzie w War­sza­wie dwud­nio­wa kon­fe­ren­cja „Ji­dy­szyzm: Mi­to­lo­gie i Iko­no­gra­fie”. Do­ty­czy ona ji­dy­szyz­mu, który był kon­ku­ren­cyj­nym wzglę­dem sy­jo­niz­mu nur­tem ży­dow­skiej kul­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jiˈdɨʃɨsm̥, AS: i ̯idyšysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jidysz m., jidyszystyka ż., jidyszysta m., jidyszystka ż., jidyszkejt m.

 przym. jidyszowy

Wiktionary


jig

[czy­taj: dżig] gigue; giga;
1. ta­niec lu­do­wy po­cho­dze­nia an­giel­skie­go, żywy, skocz­ny, po­pu­lar­ny do dziś w Ir­lan­dii
2. część kla­sycz­nej suity o me­lo­dy­ce zbli­żo­nej do tego tańca
3. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny smycz­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. ta­niec lu­do­wy po­cho­dze­nia an­giel­skie­go, żywy, skocz­ny, po­pu­lar­ny do dziś w Ir­lan­dii

 (1.2) część kla­sycz­nej suity o me­lo­dy­ce zbli­żo­nej do jiga (1.1)

 (1.3) dawny in­stru­ment mu­zycz­ny smycz­ko­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jig – ro­dzaj pie­śni i tańca lu­do­we­go z okre­su ba­ro­ku
  • Jig – to hak z od­la­nym oło­wia­nym ob­cią­że­niem słu­żą­cy do zbro­je­nia przy­nęt gu­mo­wych (rip­pe­rów i twi­ste­rów), przez­na­czo­nych naj­czę­ściej do po­ło­wu na spin­ning

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gigue, giga

 (1.1) gigue, giga

 (1.1) gigue, giga

Wiktionary


jigowy

→ jig [czy­taj: dżi­go­wy]


SJP.pl


jilin

[czy­taj: DZIlin] pro­win­cja i mia­sto w Chi­nach; Cilin


SJP.pl

Jilin (; chiń. upr. 吉林; chiń. trad. 吉林; pi­ny­in "Jílín"; Wade-Giles "Chi-lin"; dosł. „Szczę­śli­wy Las”) – pół­noc­no-wschod­nia pro­win­cja ChRL, część re­gio­nu Dong­bei przy gra­ni­cy z Rosją. Sto­li­cą pro­win­cji jest Chang­chun.

W Jilin znaj­du­je się kom­pleks skocz­ni nar­ciar­skich z naj­więk­szą w Chi­nach o punk­cie K 90 me­trów.

Wikipedia


jimanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jimać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jimać ndk.

Wiktionary


jimać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. chwy­tać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjĩmat͡ɕ, AS: i ̯ĩmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jimanie n.

Wiktionary


jimmu

[czy­taj: DŻIMmu] pier­wszy le­gen­dar­ny wład­ca Ja­po­nii


SJP.pl

Ce­sarz Jimmu (jap. 神武天皇 Jinmu tennō) – le­gen­dar­ny pier­wszy ce­sarz Ja­po­nii (pa­no­wał w la­tach 660–585 p.n.e.), we­dług mi­to­lo­gii ja­poń­skiej kon­ty­nu­a­tor misji Ni­ni­gie­go, który wy­ru­szył na zie­mię, aby pod­bić Ar­chi­pe­lag Ja­poń­ski.

Z po­mo­cą babki swego pra­dziad­ka Ni­ni­gie­go – bo­gi­ni słoń­ca Ama­te­ra­su (Ama-te­ra­su-ō-mi­ka­mi) – która na­ka­za­ła, aby ze­sła­no mu ma­gicz­ny miecz oraz prze­wod­ni­ka Ya­ta­ga­ra­su w po­sta­ci kruka o trzech no­gach, wy­peł­nił za­da­nie zdo­by­wa­jąc nowe zie­mie. Po­śmiert­nie na­da­no mu imię Jimmu.

Wikipedia


jimmy

imię mę­skie


SJP.pl

Jimmy – drugi sin­gel bry­tyj­skiej wo­ka­list­ki M.I.A. z dru­gie­go al­bu­mu "„Kala”". Jest to pier­wszy sin­gel M.I.A. wy­da­ny w Ja­po­nii. Sin­gel zo­stał wy­da­ny w Wiel­kiej Bry­ta­nii na CD oraz 7" i 12" pły­cie wi­ny­lo­wej. W lutym 2008 utwór po­ja­wił się na ame­ry­kań­skich li­stach prze­bo­jów, osią­ga­jąc dwu­dzie­stą ósmą po­zy­cję po pię­ciu ty­god­niach na li­ście.

Wikipedia


jimny

[czy­taj: dżim­ni] model sa­mo­cho­du marki Su­zu­ki


SJP.pl


jin

in, yin;
1. w chiń­skiej fi­lo­zo­fii kla­sycz­nej: żeń­ski, ne­ga­tyw­ny pier­wia­stek w przy­ro­dzie, prze­ci­wień­stwo jang (yang);
2. za­wie­ra­ją­cy ten pier­wia­stek (np. pro­duk­ty jin)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jin – pań­stwo ist­nie­ją­ce w Okre­sie Wio­sen i Je­sie­ni
  • Jin – dy­na­stia rzą­dzą­ca Chi­na­mi w la­tach 265-420
  • Jin – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w pół­noc­nych Chi­nach w la­tach 1115–1234
  • Jin – 13. wład­ca Chin z dy­na­stii Xia
  • Jin – ame­ry­kań­ski raper
  • Jin – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pio­sen­karz, autor tek­stów
  • Jin – manga au­tor­stwa Mo­to­ka Mu­ra­ka­mi

Wikipedia


jin-jang

pod­sta­wo­wa za­sa­da kla­sycz­nej fi­lo­zo­fii chiń­skiej oz­na­cza­ją­ca wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie pier­wiast­ka mę­skie­go jang i żeń­skie­go jin; yin-yang


SJP.pl


jinan

[czy­taj: DZInan] mia­sto w Chi­nach; Cinan


SJP.pl

Jinan (chiń. upr. 济南; chiń. trad. 濟南; pi­ny­in "Jǐnán", wym. []) – mia­sto we wschod­nich Chi­nach, nad rzeką Huang He, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Szan­tung. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców stre­fy zur­ba­ni­zo­wa­nej wy­no­si­ła 2 227 937. Ze­spół miej­ski w 1999 roku li­czył 5 576 309 miesz­kań­ców.

Wikipedia


jindo

[czy­taj: dzin­do] rasa ko­re­ań­skich psów z grupy szpi­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jindo (rasa psa)
  • Jindo – wyspa po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ska

Wikipedia


jingiel

[czy­taj: dżin­giel] krót­ki, roz­poz­na­wal­ny prze­ryw­nik dźwię­ko­wy, uży­wa­ny zwy­kle w radiu lub te­le­wiz­ji jako au­to­re­kla­ma; dżin­gel, dżin­giel, dżyn­giel, jin­gle


SJP.pl


jingju

tra­dy­cyj­ny teatr chiń­ski, łą­czą­cy grę ak­tor­ską, mu­zy­kę i śpiew, ale bez udzia­łu tańca


SJP.pl


jingle

[czy­taj: dżingl] krót­ki, roz­poz­na­wal­ny prze­ryw­nik dźwię­ko­wy, uży­wa­ny zwy­kle w radiu lub te­le­wiz­ji jako au­to­re­kla­ma; dżin­gel, dżin­giel, dżyn­giel, jin­giel


SJP.pl

Jin­gle – roz­sze­rze­nie pro­to­ko­łu XMPP o moż­li­wość mul­ti­me­dial­nej ko­mu­ni­ka­cji peer-to-peer z uży­ciem roz­mów gło­so­wych oraz ko­mu­ni­ka­cji video. Jin­gle Si­gnal­ling, zde­fi­nio­wa­ny w do­ku­men­cie XEP-0166, za­rzą­dza po­łą­cze­nia­mi, zaś część od­po­wie­dzial­na za roz­mo­wy gło­so­we (VoIP) na­zy­wa się Jin­gle Audio i jest opi­sa­na w XEP-0167. Oba do­ku­men­ty mają obec­nie (25 maja 2007) sta­tus ek­spe­ry­men­tal­ny.

Wikipedia


jingoizm

na­past­li­wy szo­wi­nizm, aro­ganc­ki na­cjo­na­lizm, zwła­szcza po­łą­czo­ny z wo­jow­ni­czą po­li­ty­ką za­gra­nicz­ną; dżin­go­izm, dżyn­go­izm


SJP.pl

Jin­go­izm (ang. "jin­go­ism") – bry­tyj­skie okre­śle­nie prze­sad­ne­go pa­trio­tyz­mu, zbli­żo­ne w swej for­mie do skraj­ne­go na­cjo­na­liz­mu. Prze­ja­wia się naj­czę­ściej w po­sta­ci aro­ganc­kiej po­sta­wy wobec ob­cych.

Po­ję­cie to wyksz­tał­ci­ło się w okre­sie X wojny ro­syj­sko-tu­rec­kiej (1877–1878).

Wikipedia


jingszanozaur

ju­raj­ski ty­re­o­for z ro­dzi­ny ste­go­za­u­rów; ying­sza­no­za­ur


SJP.pl


jinja

[czy­taj: dzin­dzia] ja­poń­ska świą­ty­nia sin­to­i­stycz­na; miya; mija


SJP.pl

Jinja (jap. 神社 jinja, ka­miy­as­hi­ro) – miej­sce kultu w ja­poń­skiej re­li­gii shintō. Odróż­nia się także inne typy i ro­dza­je tych bu­dow­li o naz­wach: "jingū", "miya", "ta­is­ha", "mori", "ho­ko­ra".

Sferę sa­crum od pro­fa­num roz­dzie­la brama torii. Niek­tó­re chra­my są duże, lecz spo­ty­ka się też je­dy­nie wy­dzie­lo­ne place, drze­wa lub małe oł­ta­rze.

Wikipedia


jinszi

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. inny

Wiktionary


jirasek

naz­wi­sko


SJP.pl


jisto

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. z pew­no­ścią

Wiktionary


jitterbug

żywy ta­niec akro­ba­tycz­ny po­cho­dzą­cy z no­wo­jor­skie­go Har­le­mu lat dwu­dzie­stych XX wieku


SJP.pl


jiu-jitsu

[czy­taj: dżu-dżit­su] ja­poń­ski sy­stem sa­mo­o­bro­ny opie­ra­ją­cy się na wy­ko­rzy­sta­niu ru­chów prze­ciw­ni­ka prze­ciw niemu sa­me­mu; spor­to­wa od­mia­na tej sztu­ki walki; dżiu-dżit­su; dżu­dżit­su; dżu-dżit­su; jiu­jit­su; ju­jut­su; ju­jit­su; ju-jitsu; ju-jutsu


SJP.pl


jiujitsu

[czy­taj: dżu-dżit­su] ja­poń­ski sy­stem sa­mo­o­bro­ny opie­ra­ją­cy się na wy­ko­rzy­sta­niu ru­chów prze­ciw­ni­ka prze­ciw niemu sa­me­mu; spor­to­wa od­mia­na tej sztu­ki walki; dżiu-dżit­su; dżu­dżit­su; dżu-dżit­su; jiu-jitsu; ju­jit­su; ju-jitsu; ju­jut­su; ju-jutsu


SJP.pl


jive

[czy­taj: dżajf] szyb­ki, ryt­micz­ny ta­niec; także mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. po­pu­lar­ny ta­niec to­wa­rzy­ski wy­ko­ny­wa­ny przy akom­pa­nia­men­cie swin­gu lub rock and rolla;

Wiktionary

Jive – ame­ry­kań­ski ta­niec to­wa­rzy­ski z ka­no­nów tań­ców la­ty­no­a­me­ry­kań­skich, pow­sta­ły po 1910 roku.

Wikipedia


jiwo

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = nauk. Ży­dow­ski In­sty­tut Na­u­ko­wy;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) YIVO

Wiktionary


jk

skrót od: List św. Ja­ku­ba - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład No­we­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List świę­te­go Ja­ku­ba

Wiktionary

JK – cze­cho­sło­wac­ki pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych i wy­ści­go­wych, za­ło­żo­ny przez Júliusa Kubinskýego i funk­cjo­nu­ją­cy w la­tach 1946–1956.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲistʲ jaˈkuba, AS: lʹistʹ i ̯akuba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jak

Wiktionary


jkm

skrót od: Jego (Jej) Kró­lew­ska Mość, Jego (Jej) Ksią­żę­ca Mość


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Jej Kró­lew­ska Mość

 (1.2) = Jego Kró­lew­ska Mość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jego/Jej Kró­lew­ska Mość – tytuł kró­lew­ski, uży­wa­ne daw­niej w pa­mięt­ni­kach, dia­riu­szach, ko­re­spon­den­cji pry­wat­nej etc.
  • Ja­nusz Kor­win-Mikke – pol­ski pu­bli­cy­sta i po­li­tyk, poseł na Sejm I i IX ka­den­cji, były pre­zes Unii Po­li­ty­ki Re­al­nej, Kon­gre­su Nowej Pra­wi­cy i par­tii KORWiN

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Pre­zy­den­to­wa Agata Korn­ha­u­ser-Duda go­ści­ła JKM Kró­lo­wą Syl­wię na pry­wat­nym spot­ka­niu w Sali Pom­pe­jań­skiej w Bel­we­de­rze.

 (1.2) Dzi­siaj ob­cho­dzi­my uro­dzi­ny JKM Ka­ro­la III.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. J.K.M.

 (1.2) war. J.K.M.

Wiktionary


jkw

skrót od: Jego (Jej) Kró­lew­ska Wy­so­kość


SJP.pl


jl

skrót od: Księ­ga Joela - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Joela

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa jɔˈɛla, AS: ḱśẽŋga i ̯oela

Wiktionary


jm

skrót od: Jego (Jej) Ma­gni­fi­cen­cja


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Jego Ma­gni­fi­cen­cja, Jej Ma­gni­fi­cen­cja

 (1.2) = Jego Mość

 (1.3) = Ja­maj­ka (wg ISO)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) JM Jan Ko­wal­ski

 (1.1) Na­pi­sa­łem po­da­nie do JM Rek­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛɡɔ ˌmaɟɲifʲiˈt͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: i ̯ego maǵńifʹicẽncʹi ̯a

Wiktionary


jn.

skrót

 (1.1) rzad. = jak niżej

Wiktionary


jo

par­ty­ku­ła

 (1.1) gwara. tak

za­i­mek

 (2.1) gw-pl|Pod­ha­le, Kra­ków, Poz­nań, Górny Śląsk. ja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ё (cy­ry­li­ca)
  • Jô – pił­karz
  • .jo – do­me­na Jor­da­nii
  • Jō – kij do walki
  • Jo’ – pio­sen­kar­ka, która uży­czy­ła głosu do dwóch pio­se­nek pol­skie­go DJ-a C-BooLa: „Don’t Waste the Time” i „Move Your Body”
  • Jo – fran­cu­ska ko­me­dia z 1971 w re­ży­se­rii Jeana Gi­ra­ult
  • Jo – fran­cu­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2013 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jo, zja­dłem tę sznyt­kę chle­ba. → Tak, zja­dłem tę krom­kę chle­ba.

 (2.1) Jo zja­dłem tę sznyt­kę chle­ba. → Ja zja­dłem tę krom­kę chle­ba.

Wiktionary


jo-jo

jojo, yo-yo;
1. za­baw­ka w po­sta­ci okrą­głej, pła­skiej szpu­li i sznur­ka, na który jest na­wi­ja­na;
2. gra, za­ba­wa przed­mio­tem o tej samej naz­wie;
3. po­tocz­nie: szyb­kie zwięk­sze­nie wagi ciała po gwał­tow­nym schud­nię­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. jojo.

Wiktionary


joab

Joab, Joaw (יוֹאָב "Bóg jest ojcem", heb. Yoʾav, Yôʾāḇ) (XI/X w. p.n.e.) – wódz wojsk Da­wi­da.

Był synem Serui, córki Jes­se­go i sio­stry Da­wi­da. Przy­pu­szcza się, że to­wa­rzy­szył Da­wi­do­wi już w cza­sie pa­no­wa­nia Saula. Po raz pier­wszy zo­sta­je wy­mie­nio­ny w Sta­rym Te­sta­men­cie w re­la­cji o bit­wie koło Gi­be­o­nu zwo­len­ni­ków Da­wi­da ze stron­ni­ka­mi Isz­ba­a­la, syna Saula. Lu­dzie Da­wi­da do­wo­dze­ni przez Joaba zwy­cię­ży­li. Abner, wódz Isz­ba­a­la, ra­to­wał się uciecz­ką.

Wikipedia


joachaz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­a­chaz (król Iz­ra­e­la) – król Iz­ra­e­la (pań­stwa pół­noc­ne­go) w la­tach 814–798 przed Chr.
  • Jo­a­chaz (król Judy) – król Judy przez trzy mie­sią­ce w 609 r. przed Chr.

Wikipedia


joachim

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Jo­a­chim – imię mę­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go, zna­czy „Jahwe po­cie­szy, po­krze­pi, wy­wyż­szy”.

Poś­wiad­czo­ne w Pol­sce od XIV wieku w for­mach "Ja­chym", "Jo­chym", "Jo­a­chym", "Achym".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Im­pa­la Jo­a­chi­ma stoi w ga­ra­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈaxʲĩm, AS: i ̯oaχʹĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reg. śl. Achim

:: zdrobn. Joachimek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Achim, reg. śl. Chimek

Wiktionary


joachima

imię żeń­skie


SJP.pl

Jo­a­chi­ma – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Jo­a­chim, po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych „Bóg po­cie­szy, po­krze­pi”. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Jo­a­chi­ma De Ve­dru­na.

Jo­a­chi­ma imie­ni­ny ob­cho­dzi: 16 sierp­nia, 28 sierp­nia, 3 wrze­śnia, 22 wrze­śnia, 9 grud­nia.

Wikipedia


joachimek

zdrob­nie­nie od: Jo­a­chim (imię mę­skie)


SJP.pl


joachimiak

naz­wi­sko


SJP.pl


joachiminy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jo­a­chi­my lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


joachimkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jo­a­chim­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


joachimostwo

Jo­a­chim z mał­żon­ką; Jo­a­chi­mo­wie


SJP.pl


joachimowie

imię mę­skie


SJP.pl


joachimowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jo­a­chi­ma lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


joan

[czy­taj: dżołn] obce imię żeń­skie


SJP.pl


joanka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­an­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki
  • Jo­an­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Jo­an­ka – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Do­pie­wo

Wikipedia


joanna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

– imię żeń­skie, od­po­wied­nik imie­nia Jan po­cho­dzą­ce­go z ję­zy­ka he­braj­skie­go: Jo-hanan – „Jahwe jest ła­ska­wy”.

Imię Jo­an­na obec­ne jest w Pol­sce od XIII wieku (Jo­han­na, Janna, Jena, Jenna, Jana). Po­stać Jo­an­na po­ja­wi­ła się w 1399 r. Współ­cze­śnie wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Jo­an­na w 2012 r. za­ję­ła 39. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jo­an­no, uśmiech­nij się do mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈãnːa, AS: i ̯oã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., joannita mos.

:: fm. Joaś mos.

:: zdrobn. Joasia ż., Joaśka ż., Asia ż., Aśka ż.

:: zgrub. Joaśka ż., Aśka ż., Asisko n.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Joasia ż., Asia ż., Asieńka ż., Aśka ż., Joaśka ż., Asiula ż., Asiulka ż.

Wiktionary


joannici

czło­nek za­ko­nu jo­an­ni­tów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Zakon Mal­tań­ski – zakon ka­to­lic­ki (ka­wa­le­ro­wie mal­tań­scy)
  • Jo­an­ni­ci – pro­te­stanc­kie za­ko­ny jo­an­ni­tów
    • Order Świę­te­go Jana Je­ro­zo­lim­skie­go – an­gli­kań­ski i eku­me­nicz­ny zakon jo­an­ni­tów
    • Przy­mie­rze Za­ko­nów św. Jana Je­ro­zo­lim­skie­go
  • Or­to­dok­syj­ny Zakon Szpi­tal­ni­ków św. Jana z Cypru – zakon pra­wo­sław­ny
  • Jo­an­ni­ci – ro­syj­ska sekta pra­wo­sław­na
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Jo­an­ni­ci Dzie­ło Po­mo­cy

Wikipedia


joannicki

→ jo­an­ni­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jo­an­ni­tą, do­ty­czą­cy jo­an­ni­tów

Wiktionary

Patrz:

joannita

Powiązane:

 rzecz. joannita mos.

Wiktionary


joanniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jo­an­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


joannita

czło­nek za­ko­nu jo­an­ni­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z ka­to­lic­kie­go za­ko­nu uz­na­ne­go ofi­cjal­nie przez pa­pie­ża Pas­cha­li­sa II w 1113 roku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy­na­ro­do­wa wspól­no­ta jo­an­ni­tów na­zy­wa­na jest ofi­cjal­nie Su­we­ren­nym Ry­cer­skim Za­ko­nem Szpi­tal­ni­ków Świę­te­go Jana, z Je­ro­zo­li­my, z Rodos i z Malty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. joannicki

 rzecz. Joanna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawaler maltański, maltańczyk, pot. szpitalnik

Wiktionary


joannitka

→ jo­an­ni­ta


SJP.pl

Patrz:

joannita

joasia

zdrob­nie­nie od: Jo­an­na (imię żeń­skie); Jo­aś­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od Jo­an­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu czyta po­wieść, ten roz­dział, kiedy, pod­czas gwiaź­dzi­stej nocy, p. Ram­ba­ud na­pra­wiał zep­su­tą lalkę małej Joasi, He­le­na to­nę­ła we łzach bez­przed­mio­to­we­go żalu, a Opat Jouve ra­dził, ażeby wysz­ła za mąż.

 (1.1) Ma­dzia nie pa­mię­ta­ła wy­pad­ku, który by tak nią wstrząs­nął jak owo spóź­nie­nie Joasi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈaɕa, AS: i ̯oaśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joanna ż., Jan mos.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Asia

Wiktionary


joasiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Joasi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


joasz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Joasz (król Judy) – król Judy, syn Ochoz­ja­sza
  • Joasz (król Iz­ra­e­la) – król Iz­ra­e­la spra­wu­ją­cy wła­dzę przez szes­na­ście lat (798-782 r. przed Chr.) po swym ojcu, królu Jo­a­cha­zie. Po­ja­wia się w 2 Krl 13-14
  • Joasz – oj­ciec bi­blij­ne­go sę­dzie­go Ge­de­o­na.
  • Joas I – ce­sarz Etio­pii w la­tach 1755 – 1769
  • Joasz II – ce­sarz Etio­pii w la­tach 1818 – 1821

Wikipedia


joaśka

zdrob­nie­nie od: Jo­an­na (imię żeń­skie); Jo­a­sia


SJP.pl


job

wul­gar­nie: wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce silne emo­cje, zwła­szcza zwią­za­ne z ude­rze­niem, cio­sem za­da­wa­nym komuś; jeb * forma prze­kleń­stwa ma po­stać ro­syj­ską, cza­sa­mi jest jed­nak uży­wa­na w ję­zy­ku pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. liter. po­stać bi­blij­na;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.

skrót

 (2.1) = bibl. Księ­ga Joba (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Job – gmina
  • Job – szwaj­car­sko-fran­cu­ski dzien­ni­karz i sce­na­rzy­sta ko­mik­so­wy
  • Dick­son Job – tan­zań­ski pił­karz
  • Ign­jat Job – serb­ski ma­larz
  • Jo­seph-Désiré Job – ka­me­ruń­ski pił­karz
  • Ri­car­do Job – an­gol­ski pił­karz
  • Job, czyli ostat­nia szara ko­mór­ka – film
  • Job for a Cow­boy – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Head Job
  • Hiob
  • In­si­de Job
  • Joe job

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. Hiob

 (2.1) Hi

Wiktionary


jobowy

rzad­ko: hio­bo­wy;
1. taki jak u Joba (Hioba), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Joba (Hioba) - bi­blij­ne­go pa­triar­chy;
2. tra­gicz­ny, smut­ny, okrop­ny, pełen cier­pie­nia


SJP.pl


jobs

[czy­taj: dżołbz albo dżobz] naz­wi­sko an­giel­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jobs – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w USA, w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Hoc­king
  • Jobs – ame­ry­kań­ski film z 2013 o Ste­vie Job­sie
  • .jobs – in­ter­ne­to­wa do­me­na naj­wyż­sze­go po­zio­mu, przez­na­czo­na dla ser­wi­sów zwią­za­nych te­ma­tycz­nie z za­trud­nie­niem i po­szu­ki­wa­niem prac

Wikipedia


jochebed

imię mę­skie


SJP.pl


jockey

[czy­taj: dżo­kej] za­wo­do­wy jeź­dziec bio­rą­cy udział w go­nit­wach kon­nych; dżo­kej (czę­ściej)


SJP.pl


jocz

naz­wi­sko


SJP.pl


jod

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu I


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu I i licz­bie ato­mo­wej 53;

Wiktionary

Jod (I, iodum) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy 17 – flu­o­row­ców. Nazwa po­cho­dzi od ἰοειδής "io­e­i­des" – fio­le­to­wy.

W na­tu­rze wy­stę­pu­je tylko jeden trwa­ły izo­top, izo­to­py pro­mie­niot­wór­cze:,.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma jod?

 (1.1) Jajka, a głów­nie żółt­ka, za­wie­ra­ją dużo skład­ni­ków prze­ciw­miaż­dży­co­wych - nie­na­sy­co­nych kwa­sów tłu­szczo­wych, siar­ki, cho­li­ny, jodu.

 (1.1) — Po­wie­trze jest tam prze­sy­co­ne mi­ne­ra­ła­mi, mi­kro­e­le­men­ta­mi oraz jodem, bro­mem i ma­gne­zem — wy­ja­śnia Mał­go­rza­ta Sidor z iwo­nic­kie­go Za­kła­du Przy­rod­ni­czo-Lecz­ni­cze­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔt, AS: i ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodek m., jodyna ż., jodowanie n.

 czas. jodować ndk.

 przym. jodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. I, hist. symbol. J

Wiktionary


jodan

sól kwasu jo­do­we­go


SJP.pl


jodany

sól kwasu jo­do­we­go


SJP.pl


jodać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jeść

Wiktionary


jodek

sól kwasu jo­do­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól jo­do­wo­do­ru lub zwią­zek jodu z nie­me­ta­lem

 (1.2) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy jod

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwas jo­do­wy jest uży­wa­ny jako silny ut­le­niacz, np. w mia­recz­ko­wa­niu re­doks, m.in. w jo­do­me­trii, gdzie wy­ko­rzy­stu­je się go do ge­ne­ro­wa­nia jodu z jod­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔdɛk, AS: i ̯odek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jod mrz., jodyna ż.

 czas. jodować ndk.

 przym. jodowy

Wiktionary


jodełka

1. młoda jodła;
2. wzór na tka­ni­nie; splot przy­po­mi­na­ją­cy układ igieł jodły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: jodła

 (1.2) mała jodła

 (1.3) włók. ro­dzaj splo­tu tka­ni­ny, przy­po­mi­na­ją­cy układ igieł jodły

 (1.4) włók. tka­ni­na o takim splo­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym la­secz­ku rosną same jo­deł­ki i brzóz­ki.

 (1.2) Na pod­wór­ku stała jo­deł­ka przy­stro­jo­na świe­ci­deł­ka­mi.

 (1.3) Za­ło­żę dziś ten nowy płaszcz w jo­deł­kę.

 (1.4) Ku­pi­łam czte­ry metry jo­deł­ki, muszę za­nieść ją do kraw­co­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈdɛwka, AS: i ̯odeu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodła ż., jedlina ż., jedlica ż., jodełkowanie n.

 czas. jodełkować ndk.

 przym. jodłowy, jodełkowy, jedlicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. jedliczka

Wiktionary


jodełkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy układ igieł jodły; jo­dło­wa­ty


SJP.pl


jodełkowy

przy­miot­nik od: jo­deł­ka


SJP.pl


jodki

sól kwasu jo­do­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

Jodki – grupa związ­ków che­micz­nych, za­rów­no or­ga­nicz­nych (np. jodek me­ty­lu), jak i nie­or­ga­nicz­nych (np. jodek po­ta­su), w któ­rych przy­najm­niej jeden atom jodu po­łą­czo­ny jest z ato­mem o niż­szej elek­tro­u­jem­no­ści.

Wikipedia


jodkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Jod­kow­ski (ur. 1890, zm. 1950) – pol­ski ar­che­o­log, nu­miz­ma­tyk, hi­sto­ryk ziemi gro­dzień­skiej.
  • Ka­zi­mierz Jod­kow­ski (ur. 1950) – pol­ski fi­lo­zof

Wikipedia


jodkowy

przy­miot­nik od: jodek


SJP.pl


jodlować

śpie­wać w spe­cjal­ny spo­sób, po­le­ga­ją­cy na na­głych przej­ściach głosu; jo­dło­wać


SJP.pl


jodochwytność

zdol­ność do wy­chwy­ty­wa­nia jodu; szcze­gól­nie ważna cecha w te­ra­pii cho­rób tar­czy­cy


SJP.pl


jodofor

che­micz­ny śro­dek de­zyn­fe­ku­ją­cy za­wie­ra­ją­cy jo­dy­nę i sub­stan­cje po­wierzch­nio­wo czyn­ne


SJP.pl


jodoform

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ha­lo­gen­ków al­ki­lu; tri­jo­do­me­tan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ha­lo­gen­ków al­ki­lu, śro­dek an­ty­sep­tycz­ny o sil­nym za­pa­chu;

Wiktionary

Jo­do­form ( io­do­for­mium), – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ha­lo­gen­ków al­ki­lu, jo­do­wa po­chod­na me­ta­nu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jodoformowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trijodometan, trójjodometan, trójjodek formylu, CHI3

Wiktionary


jodoformowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z jo­do­for­mem, do­ty­czą­cy jo­do­for­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodoform mrz.

Wiktionary


jodoforowy

przy­miot­nik od: jo­do­for


SJP.pl


jodogorgon

dwu­jo­do­ty­ro­zy­na; ami­nok­was o cha­rak­te­rze hor­mo­nu wy­stę­pu­ją­cy w tar­czy­cy


SJP.pl


jodok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Jodok – imię mę­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go, oz­na­cza­ją­ce "wo­jow­ni­ka". Imię znane w Pol­sce od śred­nio­wie­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Jodok i je­stem mu­ra­rzem z Ja­no­wa.

 (1.1) Świę­te­mu Jo­do­ko­wi od­da­dzą dzi­siaj cześć w Pi­kar­dii.

Wiktionary


jodol

zwią­zek or­ga­nicz­ny, po­łą­cze­nie jodu z pi­ro­lem


SJP.pl


jodometria

me­to­da ana­li­zy mia­recz­ko­wej, w któ­rej do oz­na­cza­nia sub­stan­cji ut­le­nia­ją­cych lub re­du­ku­ją­cych wy­ko­rzy­stu­je się mia­no­wa­ne rozt­wo­ry jodu lub tio­siar­cza­nu


SJP.pl

Jo­do­me­tria – jeden z dzia­łów re­dok­sy­me­trii, tech­ni­ka che­micz­nej ana­li­zy ilo­ścio­wej wy­ko­rzy­stu­ją­ca re­duk­cję jodu do jod­ków (jo­do­me­tria bez­poś­red­nia lub jo­dy­me­tria) lub ut­le­nia­nie jod­ków do jodu (jo­do­me­tria poś­red­nia).

W me­to­dzie tej wy­ko­rzy­sty­wa­na jest od­wra­cal­na re­ak­cja:

Wikipedia


jodometryczny

→ jo­do­me­tria


SJP.pl

Patrz:

jodometria

jodopsyna

barw­nik świa­tło­czu­ły wy­stę­pu­ją­cy w czop­kach siat­ków­ki oka


SJP.pl

Jo­dop­sy­na (łac. "io­dop­si­num", fio­let wzro­ko­wy) – barw­nik świa­tło­czu­ły (ule­ga­ją­cy prze­mia­nie fo­to­che­micz­nej) znaj­du­ją­cy się w czop­kach siat­ków­ki oka, uczest­ni­czą­cy w pow­sta­wa­niu wra­żeń barw­nych (wi­dze­nie fo­to­po­we). W trzech róż­nych ty­pach czop­ków siat­ków­ki znaj­du­ją się kom­plek­sy re­ti­na­lu z jed­nym z trzech bia­łek – ana­lo­gów op­sy­ny (fo­top­sy­ny).

Wikipedia


jodoterapia

le­cze­nie jodem; zwła­szcza le­cze­nie jodem ra­dio­ak­tyw­nym sto­so­wa­ne w cho­ro­bach tar­czy­cy: niek­tó­re ro­dza­je nad­czyn­no­ści i no­wot­wo­rów


SJP.pl


jodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jo­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jodować ndk.

 rzecz. jod mrz.

Wiktionary


jodować

1. do­da­wać sole jodu do pro­duk­tów spo­żyw­czych;
2. wpro­wa­dzać atomy jodu do czą­stecz­ki związ­ku or­ga­nicz­ne­go


SJP.pl

cza­sow­nik wła­ści­wy prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spoż. do­da­wać sole jo­do­we do pro­duk­tów spo­żyw­czych

 (1.2) chem. umie­szczać atomy jodu w czą­stecz­ce związ­ku or­ga­nicz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodowanie n., jod mrz., jodek mrz., jodyna ż.

Wiktionary


jodowodór

zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny ma­ją­cy w czą­stecz­ce jeden atom wo­do­ru i jeden atom jodu


SJP.pl

Jo­do­wo­dór, HI – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­łą­cze­nie jodu i wo­do­ru. Jest to be­zbarw­ny, nietr­wa­ły gaz, sil­nie dy­mią­cy w wil­got­nym po­wie­trzu. Jego rozt­wór wodny to "kwas jo­do­wo­do­ro­wy" o sil­nych wła­ści­wo­ściach kwa­so­wych.

Wikipedia


jodowy

przy­miot­nik od: jod


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy jodu

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy jod

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwas jo­do­wy jest uży­wa­ny jako silny ut­le­niacz, np. w mia­recz­ko­wa­niu re­doks, m.in. w jo­do­me­trii, gdzie wy­ko­rzy­stu­je się go do ge­ne­ro­wa­nia jodu z jod­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jod m., jodek mrz., jodyna ż.

Wiktionary


jodyna

kil­ku­pro­cen­to­wy (zwy­kle 3) rozt­wór jodu o wła­ści­wo­ściach bak­te­rio­bój­czych, sto­so­wa­ny do de­zyn­fek­cji ran i ska­le­czeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. med. śro­dek do de­zyn­fek­cji – rozt­wór jodu i jodku po­ta­su w eta­no­lu;

 (1.2) pot. bu­tel­ka, opa­ko­wa­nie jo­dy­ny (1.1)

 (1.3) środ. prze­stęp­cze kawa

Wiktionary

Nie mylić z: pły­nem Lu­go­la – wod­nym rozt­wo­rem jodu i jodku po­ta­su).

Jo­dy­na, na­lew­ka jo­do­wa (łac. "Iodi so­lu­tio spi­ri­tu­o­sa", "Tinc­tu­ra Jodi") – roz­cień­czo­ny rozt­wór jodu w eta­no­lu o stę­że­niu ok. 90° (90 % obj.) z do­dat­kiem jodku po­ta­su jako środ­ka sta­bi­li­zu­ją­ce­go. Jest to ciem­no­bru­nat­na, kla­row­na ciecz. Służy do de­zyn­fek­cji skóry. Może być też uży­wa­na do uzdat­nia­nia wody[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed za­bie­giem zde­zyn­fe­ko­wa­no jo­dy­ną skórę pa­cjen­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈdɨ̃na, AS: i ̯odỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jod m., jodek m.

 czas. jodować, jodynować

 przym. jodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. nalewka jodowa

Wiktionary


jodynować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­jo­dy­no­wać)

 (1.1) med. de­zyn­fe­ko­wać ranę przy po­mo­cy jo­dy­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sku­tek bicia był taki, że Ro­szyc­kie­mu pękła skóra, a świa­dek Baj­ra­szew­ski jo­dy­no­wał mu zra­nie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodyna ż., jodynowanie n.

 czas. zajodynować dk.

 przym. jodynowy

Wiktionary


jodynowy

→ jo­dy­na


SJP.pl

Patrz:

jodyna

jodzica

wy­syp­ka w po­sta­ci krost i pę­che­rzy­ków na skó­rze, spo­wo­do­wa­na dłu­gotr­wa­łym przyj­mo­wa­niem le­karstw za­wie­ra­ją­cych jod


SJP.pl


jodówka

daw­niej, po­tocz­nie: ża­rów­ka fo­to­re­por­ter­ska; ża­rów­ka jo­do­wa, lampa jo­do­wa


SJP.pl


jodła

1. zi­mo­zie­lo­ne drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się jasną korą i pio­no­wo ster­czą­cy­mi szysz­ka­mi;
2. drew­no tego drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych;

 (1.2) techn. drew­no jodły (1.1)

Wiktionary

Jodła ("Abies" Mill.) – ro­dzaj zi­mo­zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych ("Pi­na­ce­ae" Lindl.). Obej­mu­je co najm­niej 48 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na pół­ku­li pół­noc­nej – naj­czę­ściej we wschod­niej Azji oraz Ame­ry­ce Pół­noc­nej. W Pol­sce na­tu­ral­nie ro­śnie jodła po­spo­li­ta ("A. alba") two­rzą­ca bory jo­dło­we w Gó­rach Świę­to­krzy­skich, Kar­pa­tach oraz na Roz­to­czu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój mąż przy­niósł ga­łąz­ki jodły na świą­tecz­ny stro­ik.

 (1.1) Praw­dziw­ki mogą ros­nąć w róż­ne­go ro­dza­ju la­sach, np. pod bu­ka­mi, świer­ka­mi i jo­dła­mi.

 (1.2) Jodła znaj­du­je za­sto­so­wa­nie w sto­lar­stwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔdwa, AS: i ̯odu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedlina ż., jedlica ż.

:: zdrobn. jodełka ż.

 przym. jodłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedlina, reg. śl. jedla

 (1.2) jedlina

Wiktionary


jodło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. je­dze­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: jodła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przis­macz, babo, to jodło, bo je bez szma­ku.

Wiktionary


jodłowa

→ jodła


SJP.pl

Jo­dło­wa – wieś (daw­niej mia­stecz­ko) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, w gmi­nie Jo­dło­wa.

Jo­dło­wa uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską w 1733 roku, zde­gra­do­wa­na w 1933 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Wikipedia

Patrz:

jodła

jodłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jo­dło­wać.

Wiktionary

Jo­dło­wa­nie ( Jo­deln) – śpiew z czę­sty­mi zmia­na­mi sko­ko­wy­mi mię­dzy re­je­stra­mi: pier­sio­wym i gło­wo­wym, do­mi­na­cją brzusz­ne­go toru od­dy­cha­nia i po­więk­sze­niem re­zo­na­to­rów gło­so­wych przez znacz­ne ob­ni­że­nie krta­ni. Efek­tem jest spe­cy­ficz­na barwa głosu.

Jo­dło­wa­nie jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla mu­zy­ki lu­do­wej Ty­ro­lu, ale nie jest ogra­ni­czo­ne tylko do tego re­jo­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɔdwɔˈvãɲɛ, AS: i ̯odu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jodłować

Wiktionary


jodłowate

ro­dzi­na drzew igla­stych, obej­mu­ją­ca: sosnę, świerk, mo­drzew, jodłę, ko­so­drze­wi­nę i limbę


SJP.pl


jodłowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy układ igieł jodły; jo­deł­ko­wa­ty;
2. o ce­chach jo­dło­wa­tych (ro­dzi­na drzew)


SJP.pl


jodłować

śpie­wać w spe­cjal­ny spo­sób, po­le­ga­ją­cy na na­głych przej­ściach głosu; jod­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) muz. śpie­wać wy­ko­rzy­stu­jąc sa­mo­gło­ski a, o dla ni­skich dźwię­ków i oraz e, i dla wy­so­kich, z na­gły­mi przej­ścia­mi z pier­sio­we­go re­je­stru głosu na fal­set;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hel­mut za­wsze za­czy­nał jo­dło­wać, kiedy sobie popił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔdˈwɔvat͡ɕ, AS: i ̯odu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodłowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jodlować

Wiktionary


jodłowianin

miesz­ka­niec Jo­dło­wej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jodłowianka

miesz­kan­ka Jo­dło­wej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jodłowiec

jeden z chrzą­szczy z ro­dzi­ny kor­ni­ko­wa­tych: wgry­zoń jo­dło­wiec, jo­dło­wiec krzy­wo­zęb­ny lub jo­dło­wiec kol­co­zęb­ny


SJP.pl

Jo­dło­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń. Jo­dło­wiec leży ok. 100 me­trów od drogi wo­je­wódz­kiej nr 488. Pier­wsza wzmian­ka o wsi po­cho­dzi z 1827 r. W skład wsi wcho­dzi część na­zy­wa­na Jó­ze­fów, która ist­nia­ła za­pew­ne już w XVII w.

Wikipedia


jodłownica

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny jo­dłow­ni­co­wa­tych


SJP.pl


jodłownicki

przy­miot­nik od: Jo­dłow­nik


SJP.pl


jodłownicowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu go­łąb­kow­ców; bon­dar­ce­wo­wa­te


SJP.pl

Jo­dłow­ni­co­wa­te, bon­dar­ce­wo­wa­te ("Bon­da­rze­wia­ce­ae" Kotl. & Po­u­zar) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie go­łąb­kow­ców.

Wikipedia


jodłownicowaty

o ce­chach jo­dłow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


jodłownik

1. wieś w Pol­sce;
2. potok w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Jo­dłow­nik w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Jo­dłow­nik – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Jo­dłow­nik.

Wikipedia


jodłowski

przy­miot­nik od: Jo­dło­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sła­wo­mir Jo­dłow­ski – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • To­masz Jo­dłow­ski – pol­ski fo­to­graf
  • Woj­ciech Jo­dłow­ski – pol­ski na­u­ko­wiec
  • Zyg­mut Jo­dłow­ski – pol­ski eko­no­mi­sta, dzia­łacz spo­łecz­ny

Wikipedia


jodłowy

→ jodła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jodły

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści jodły

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią jodły

Wiktionary

Patrz:

jodła

Przykłady

 (1.2) Towar zna­le­zio­no w tirze, który je­chał do War­sza­wy z ła­dun­kiem krok­wi jo­dło­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔdˈwɔvɨ, AS: i ̯odu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodła ż., jedlina ż., jedlica ż.

:: zdrobn. jodełka

Wiktionary


jodłów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­dłów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie
  • Jo­dłów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowa Sól
  • Jo­dłów – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów

Wikipedia


jodłówka

1. wieś w Pol­sce;
2. nazwa kilku cie­ków w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­dłów­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Rze­za­wa
  • Jo­dłów­ka – osada leśna w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Rze­za­wa
  • Jo­dłów­ka – część wsi Szcze­pa­no­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Ple­śna
  • Jo­dłów­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pruch­nik
  • Jo­dłów­ka – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Du­bi­cze Cer­kiew­ne
  • Jo­dłów­ka – osada w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Stary Targ
  • Jo­dłów­ka – gro­ma­da
  • Jo­dłów­ka (do­pływ Ka­czej) – potok w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim
  • Jo­dłów­ka (do­pływ Mlecz­ki Wschod­niej) – potok
  • Jo­dłów­ka (do­pływ Odry) – potok
  • Jo­dłów­ka (do­pływ Nysy Kłodz­kiej) – potok
  • Jo­dłów­ka (do­pływ Sanu) – rzeka

Wikipedia


joe

[czy­taj: dżoł albo dżoe] obce imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

JOE (Joe's Own Edi­tor) – edy­tor tek­stu pra­cu­ją­cy w śro­do­wi­sku tek­sto­wym w sy­ste­mach Unik­so­wych, np. pod Li­nuk­sem. Zo­stał na­pi­sa­ny przez Jo­sep­ha H. Al­le­na.

Spo­so­bem pracy JOE różni się od stan­dar­do­wych edy­to­rów kon­so­lo­wych jak vi i Emacs, bar­dziej przy­po­mi­na­jąc edy­tor WordStar (nie po­sia­da m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wto­rek spo­ty­kam się z Joe.

Wiktionary


joel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

 (1.2) bibl. Księ­ga Joela;

Wiktionary

Joel (hebr. יואל), łac. "Joël" – pro­rok, który spi­sał bi­blij­ną Księ­gę Joela.

Jeden z tzw. "pro­ro­ków mniej­szych", syn Pe­tu­e­la. W swej księ­dze Joel opi­su­je plagę sza­rań­czy i strasz­ną suszę. Jego prze­sła­nie było ostrze­że­niem dla Iz­ra­e­li­tów. Wzy­wał do na­wró­ce­nia i mówił o nowej erze wy­la­nia Ducha Bo­że­go na wszel­kie ciało. Wtedy to Bóg po­bło­go­sła­wi tych, któ­rzy Mu za­u­fa­li.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mó­wi­łem Jo­e­lo­wi o twoim po­my­śle.

 (1.2) Sprawdź­my, czy ten sam ter­min wy­stę­pu­je u Joela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔɛl, AS: i ̯oel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Joelek m.

 przym. Joelowy

Wiktionary


joelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Joela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak więc Jo­e­lo­wa za­po­wiedź nadz­wy­czaj­ne­go wy­la­nia Ducha Św. wy­peł­ni­ła się w Dniu Zie­lo­nych Świąt, kiedy Duch Św. zstą­pił, na­peł­nia­jąc ze­bra­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joel mos.

Wiktionary


joffre

[czy­taj: żofr] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Jo­seph Jof­fre (1852-1931), ge­ne­rał fran­cu­ski, jeden z na­czel­nych do­wód­ców w I woj­nie świa­to­wej


SJP.pl


jog

hin­du­ski asce­ta upra­wia­ją­cy jogę; jogin, joga (rzad­ko)


SJP.pl


joga

1. in­dyj­ski sy­stem re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny szu­ka­ją­cy spo­so­bów osią­gnię­cia rów­no­wa­gi du­cho­wej w ek­sta­zie i kon­tem­pla­cji
2. ro­dzaj gim­na­sty­ki ciała i umy­słu ma­ją­cej na celu od­prę­że­nie fi­zycz­ne i psy­chicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. filoz. jeden z sze­ściu or­to­dok­syj­nych sy­ste­mów fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej;

 (1.2) tra­dy­cyj­ny in­dyj­ski sy­stem ćwi­czeń du­cho­wych i fi­zycz­nych

Wiktionary

Zo­bacz też: Joga – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca).

Joga (san­skryt योग) – jeden z sze­ściu or­to­dok­syj­nych (tzn. uz­na­ją­cych au­to­ry­tet Wed) sy­ste­mów fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej, zaj­mu­ją­cy się wszel­ki­mi związ­ka­mi po­mię­dzy cia­łem i umy­słem. Po­przez od­po­wied­ni tre­ning ciała (w tym asce­zę), dy­scy­pli­nę du­cho­wą (me­dy­ta­cję) i prze­strze­ga­nie zasad etycz­nych, joga de­kla­ru­je moż­li­wość roz­poz­na­nia przez prak­ty­ku­ją­ce­go na­tu­ry rze­czy­wi­sto­ści. W uję­ciu re­li­gij­nym ma to pro­wa­dzić do przez­wy­cię­że­nia prawa karmy i wyz­wo­le­nia z kręgu wcie­leń (san­sa­ra).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Prak­ty­ko­wać jogę mogą lu­dzie do­wol­ne­go wyz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔɡa, AS: i ̯oga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jogin m., jogini ż., joginka ż., jogizm m., jog m.

 przym. jogiczny, jogistyczny

Wiktionary


jogger

[czy­taj: dżo­ger] osoba upra­wia­ją­ca jog­ging


SJP.pl


joggerka

→ jog­ger [czy­taj: dżo­ger­ka]


SJP.pl


joggersy

[czy­taj: dżo­ger­sy] po­tocz­nie: wą­skie spod­nie ze ścią­ga­czem w dol­nej czę­ści no­gaw­ki; jog­ge­ry, jog­ger pants


SJP.pl


joggery

[czy­taj: dżo­ger] osoba upra­wia­ją­ca jog­ging


SJP.pl


jogging

[czy­taj: dżo­gink] słu­żą­cy utrzy­ma­niu do­brej kon­dy­cji ryt­micz­ny bieg na świe­żym po­wie­trzu; prze­bież­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. forma re­kre­a­cji lub tre­nin­gu po­le­ga­ją­ca na nie­spiesz­nym bie­ga­niu, zwy­kle w miej­scu pu­blicz­nym;

Wiktionary

Jog­ging (z ang. "jog­ging") – trucht, prze­bież­ka, bieg w wol­nym tem­pie, zwy­kle:

Jest czę­ścią zdro­we­go stylu życia. Może słu­żyć jako roz­grzew­ka przed bar­dziej in­ten­syw­ną ak­tyw­no­ścią spor­to­wą.

We­dług badań prze­pro­wa­dzo­nych przez, jog­ging jest sku­tecz­ny w zwięk­sza­niu ludz­kiej ży­wot­no­ści i zmniej­sza­niu efek­tu sta­rze­nia, z ko­rzy­ścią dla ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go. Jest przy­dat­ny do zwal­cza­nia oty­ło­ści i za­cho­wa­nia zdro­wia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie spo­dzie­wa­łam się, że po­ran­ny jog­ging prze­ro­dzi się w spot­ka­nie z cie­ka­wym czło­wie­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. joggingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bieganie

Wiktionary


joggingowy

→ jog­ging [czy­taj: dżo­gin­go­wy]


SJP.pl


jogiczny

→ joga; jo­go­wy


SJP.pl


jogin

hin­du­ski asce­ta upra­wia­ją­cy jogę; jog, joga (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bud­dyj­ski lub hin­du­i­stycz­ny asce­ta upra­wia­ją­cy jogę;

Wiktionary

Jogin (de­wa­na­ga­ri योगी) – w hin­du­iz­mie i bud­dyz­mie męski adept sy­ste­mu roz­wo­ju du­cho­we­go. Ter­min "jo­gi­ni" od­no­si się do żeń­skiej adept­ki roz­wo­ju du­cho­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. joga m., jogizm m., jog m.

:: fż. jogini ż., joginka ż.

 przym. jogistyczny, jogiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jog

Wiktionary


jogini

ko­bie­ta jogin


SJP.pl


joginka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca jogę


SJP.pl


jogistyczny

→ jo­gizm


SJP.pl

Patrz:

jogizm

jogizm

jeden z naj­star­szych in­dyj­skich sy­ste­mów fi­lo­zo­ficz­nych, po­le­ga­ją­cy na dą­że­niu po­przez ek­sta­zę i kon­tem­pla­cję do do­sko­na­ło­ści du­cho­wej, ma­ją­cej za­pew­nić zba­wie­nie; joga


SJP.pl


jogować

po­tocz­nie: upra­wiać jogę


SJP.pl


jogowy

→ joga; jo­gicz­ny


SJP.pl


jogurcik

zdrob­nie­nie od: jo­gurt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od jo­gurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jogurt m.

Wiktionary


jogurt

pro­dukt mle­czar­ski o dość gę­stej kon­sy­sten­cji, spo­rzą­dza­ny z mleka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. pro­dukt mle­czar­ski fer­men­to­wa­ny mle­ko­wo;

 (1.2) pot. jedno opa­ko­wa­nie jo­gur­tu (1.1)

Wiktionary

Jo­gurt (z tur. "yoğurt"), mleko buł­gar­skie – pro­dukt mle­czar­ski otrzy­my­wa­ny z mleka w wy­ni­ku fer­men­ta­cji pro­wa­dzo­nej przez żywe kul­tu­ry bak­te­rii "Lac­to­ba­cil­lus del­bru­ec­kii" ssp. "bul­ga­ri­cus" oraz "Strep­to­coc­cus ther­mop­hi­lus".

Okre­śle­nie „jo­gurt” bywa łą­czo­ne z wy­mo­giem obec­no­ści ży­wych kul­tur bak­te­rii jo­gur­to­wych; w stan­dar­dzie Codex Ali­men­ta­rius mi­ni­mal­ną li­czeb­ność drob­no­u­stro­jów two­rzą­cych kul­tu­rę bak­te­ryj­ną (żywe kul­tu­ry bak­te­rii jo­gur­to­wych) okre­ślo­no dla jo­gur­tu na 107 CFU/g (10 mln jed­no­stek two­rzą­cych ko­lo­nię na 1 gram pro­duk­tu) w mo­men­cie sprze­da­ży de­ta­licz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śnia­da­nie jem za­wsze jo­gurt na­tu­ral­ny.

 (1.2) Rano zja­dłem dwa jo­gur­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔɡurt, AS: i ̯ogurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. jogurcik mrz.

 przym. jogurtowy

Wiktionary


jogurteria

lokal ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się de­se­ry na bazie jo­gur­tu


SJP.pl


jogurtowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z jo­gur­tem

Wiktionary


jogurtownica

przy­rząd do wyt­wa­rza­nia jo­gur­tu


SJP.pl


jogurtowo-ogórkowy

za­wie­ra­ją­cy jo­gurt i ogór­ki; ogór­ko­wo-jo­gur­to­wy


SJP.pl


jogurtowy

→ jo­gurt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy jo­gurt

 (1.2) zwią­za­ny z jo­gur­tem

Wiktionary

Patrz:

jogurt

Przykłady

 (1.1) W cu­kier­ni można kupić cia­sto jo­gur­to­we.

 (1.2) Lac­to­ba­cil­lus są po­tocz­nie naz­wa­ne bak­te­ria­mi jo­gur­to­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɔɡurˈtɔvɨ, AS: i ̯ogurtovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jogurt mrz.

Wiktionary


jogła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Rosji, w re­jo­nie bo­ro­wic­kim, w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim

Wiktionary


johan

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


johaniszkiele

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim;

Wiktionary

Jo­ha­nisz­kie­le (lit. "Joniškėlis") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu po­nie­wie­skim, 17 km od Pos­wo­lu w re­jo­nie poz­woł­skim.

Mia­sto lo­ko­wał w 1736 r. król Pol­ski Au­gust III Sas.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Jo­ha­nisz­kiel|Ms=Jo­ha­nisz­kie­lach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. johaniszkielski

Wiktionary


johann

[czy­taj: johan] nie­miec­kie imię mę­skie


SJP.pl


johannes

naz­wi­sko


SJP.pl


johannesburczyk

[czy­taj: jo­ha­nes­bur­czyk] miesz­ka­niec Jo­han­nes­bur­ga (mia­sta w RPA)


SJP.pl


johannesburg

[czy­taj: joHAnesburg] mia­sto w RPA


SJP.pl

Jo­han­nes­burg (wy­mo­wa an­giel­ska: [], wy­mo­wa afri­ka­ans: []; zwane także Jo­burg i eGoli – "miej­sce złota") – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Po­łud­nio­wej Afry­ki, od 1994 sto­li­ca pro­win­cji Ga­u­teng w za­głę­biu Wit­wa­ters­rand.

Wikipedia


johannesburka

[czy­taj: jo­ha­nes­bur­ka] miesz­kan­ka Jo­han­nes­bur­ga (mia­sta w RPA)


SJP.pl


johannesburski

→ Jo­han­nes­burg [czy­taj: jo­ha­nes­bur­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jo­han­nes­bur­giem, do­ty­czą­cy Jo­han­nes­bur­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Johannesburg mrz., johannesburczyk mos., johannesburka ż.

Wiktionary


johansen

naz­wi­sko


SJP.pl

Jo­han­sen – skan­dy­naw­skie naz­wi­sko pa­tro­ni­micz­ne, "syn Jo­ha­na".

Dru­gie pod wzglę­dem czę­sto­ści w Nor­we­gii i 18 w Danii. W Szwe­cji Jo­hans­son, po an­giel­sku Jo­han­son.

Wikipedia


johanson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jay-Jay Jo­han­son, w rze­czy­wi­sto­ści Jäje Jo­hans­son
  • Sue Jo­han­son

Wikipedia


johansson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­dre­as Jo­hans­son – szwedz­ki pił­karz
  • An­dre­as Jo­hans­son – szwedz­ki pił­karz
  • Bo Jo­hans­son – szwedz­ki tre­ner pił­kar­ski
  • Hugo Jo­hans­son – szwedz­ki strze­lec, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • In­ge­mar Jo­hans­son – szwedz­ki bok­ser, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • In­ge­mar Jo­hans­son – szwedz­ki lek­ko­at­le­ta, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Jay-Jay Jo­han­son – szwedz­ki pio­sen­karz
  • Johan Pet­ter Jo­hans­son – szwedz­ki wy­na­laz­ca i prze­my­sło­wiec
  • Kent Jo­hans­son – szwedz­ki po­li­tyk
  • Len­nart Jo­hans­son – szwedz­ki dzia­łacz spor­to­wy
  • Mat­hil­de Jo­hans­son – fran­cu­ska te­ni­sist­ka
  • Ro­bert Jo­hans­son – nor­we­ski sko­czek nar­ciar­ski, me­da­li­sta olim­pij­ski

Wikipedia


johimbina

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w na­tu­rze w korze drze­wa


SJP.pl

Jo­him­bi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id uzy­ski­wa­ny z kory drze­wa z ga­tun­ku ("Pa­u­si­ny­sta­lia jo­him­be") wy­stę­pu­ją­ce­go w Afry­ce na ob­sza­rze od Ka­me­ru­nu do Konga, a także z az­ja­tyc­kie­go krze­wu ra­u­wol­fia żmi­jo­wa. Jest związ­kiem wie­lo­pier­ście­nio­wym za­wie­ra­ją­cym w swej struk­tu­rze motyw tryp­ta­mi­ny. Hand­lo­wo do­stęp­na w po­sta­ci chlo­ro­wo­dor­ku.

Wikipedia


john

[czy­taj: dżon] an­glo­sa­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elton John – bry­tyj­ski pio­sen­karz
  • Oli­via New­ton-John – au­stra­lij­ska pio­sen­kar­ka
  • Scat­man John – ame­ry­kań­ski muzyk
  • John – an­giel­ski od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Jan
  • Johns
  • Saint John

Wikipedia


johnson

naz­wi­sko


SJP.pl

John­son – an­giel­skie i szkoc­kie naz­wi­sko pa­tro­ni­micz­ne po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka sta­ro­an­giel­skie­go oz­na­cza­ją­ce „syn Johna”. Na prze­strze­ni wie­ków naz­wi­sko wie­lo­krot­nie zmie­nia­ło zapis przy­bie­ra­jąc formę "Jo­nes­so­ne", "Jo­ne­so­ne", "John­son", "Jo­han­son", "Jon­son", "Ge­yn­son" czy "Je­yn­son". W 1990 w Sta­nach Zjed­no­czo­nych no­si­ło je 2 232 100 osób.

Wikipedia


johnston

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • John­ston – wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym na­le­żą­ca do Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • John­ston – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Polk
  • John­ston – miej­sco­wość w sta­nie Rhode Is­land, w hrab­stwie Pro­vi­den­ce
  • John­ston – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ed­ge­field
  • John­ston (ang. John­ston Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Macon
  • John­ston (ang. John­ston Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Trum­bull
  • John­ston (ang. John­ston Town) – gmina w sta­nie Rhode Is­land, w hrab­stwie Pro­vi­den­ce
  • hrab­stwo John­ston (ang. John­ston Co­un­ty) – w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na
  • hrab­stwo John­ston (ang. John­ston Co­un­ty) – w sta­nie Okla­ho­ma
  • John­ston – krój pisma
  • Da­niel John­ston – muzyk, ar­ty­sta
  • Ge­or­ge John­ston – bry­tyj­ski przy­rod­nik

Wikipedia


joice

[czy­taj: dżojs] model sa­mo­cho­du marki Kia


SJP.pl


joik

ro­dzaj lu­do­we­go śpie­wu La­poń­czy­ków (Sa­a­mów)


SJP.pl

Joik – ro­dzaj lu­do­we­go śpie­wu Sa­a­mów. Joik jest waż­nym ele­men­tem kul­tu­ry oral­nej Sa­a­mów się­ga­ją­cej cza­sów przed­chrze­ści­jań­skich i współ­cze­śnie sta­no­wi ważny ele­ment sa­am­skiej toż­sa­mo­ści kul­tu­ro­wej.

Za­cho­wa­ne tek­sty przetr­wa­ły dzię­ki pracy Jo­han­ne­sa Schef­fe­ru­sa "Lap­po­nia" z 1673 roku oraz za­pi­skom Ja­co­ba Fell­ma­na z po­cząt­ku XIX wieku.

Wikipedia


joikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jo­i­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niejoikowanie n.

 czas. joikować ndk.

Wiktionary


joint

[czy­taj: dżojnt] ręcz­nie zro­bio­ny pa­pie­ros z ma­ri­hu­a­ną; dżo­int


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. ro­dzaj skrę­ta za­wie­ra­ją­cy ma­ri­hu­a­nę;

Wiktionary

Joint ("skręt") – wyrób przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem pa­pie­ro­sa, wy­peł­nio­ny su­szem z ma­ri­hu­a­ną, zwy­kle zmie­sza­ną z ty­to­niem. Cza­sa­mi ma­ri­hu­a­nę za­stę­pu­je się ha­szy­szem. Ust­nik zaz­wy­czaj wy­ko­ny­wa­ny jest z ka­wał­ka zwi­nię­tej tek­tur­ki bądź za­stę­pu­je się go frag­men­tem pa­pie­ro­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod drze­wem stała hi­pi­ska i pa­li­ła jo­in­ta.

 (1.1) Spa­li­li­śmy dzi­siaj dwa grube jo­in­ty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blunt, blant

Wiktionary


joint-venture

[czy­taj dżojnt wen­czer] w eko­no­mii: spół­ka hand­lo­wa firmy kra­jo­wej i za­gra­nicz­nej lub spó­łek za­gra­nicz­nych za­wią­za­na na te­re­nie ja­kie­goś kraju; joint ven­tu­re


SJP.pl


joj

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne stany emo­cjo­nal­ne, np. po­dziw, bez­rad­ność, prze­strach, za­gro­że­nie, zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie itp., czę­sto wzmac­nia­ją­cy wy­po­wiedź; oj, ojoj, ojo­joj, ojej, oje­jej, ojej­ku, ojeju, jej, jej­ciu, jejku


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy różne emo­cje, np. zdzi­wie­nie, prze­ra­że­nie, za­kło­po­ta­nie, za­sko­cze­nie itp., sto­so­wa­ny czę­sto dla wzmoc­nie­nia wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, jej, jejciu, jejku

Wiktionary


jojada

Jo­ja­da, ‏יהוידע‎ (skró­co­na forma imie­nia Je­ho­ja­da: "Oby Jahwe znał [wie­dział]", ur. ?, zm. przed 796 p.n.e.) – ar­cy­ka­płan ży­dow­ski.

Oże­nił się z Jo­sze­bą, sio­strą króla Judy Ochoz­ja­sza. Kiedy po jego mor­der­stwie matka Ata­lia prze­ję­ła wła­dzę i roz­ka­za­ła za­bi­cie ro­dzi­ny kró­lew­skiej, mał­żeń­stwo ukry­ło Jo­a­sza, jed­ne­go z synów Ochoz­ja­sza. Po sze­ściu la­tach wpro­wa­dził go na tron i Ata­lia zo­sta­ła za­bi­ta. Jo­ja­da rzą­dził jako re­gent, do­pó­ki Joasz nie osią­gnął wieku, w któ­rym mógł sam spra­wo­wać wła­dzę.

Wikipedia


jojczeć

po­tocz­nie: na­rze­kać, uty­ski­wać; joj­czyć, bia­do­lić


SJP.pl


jojczyć

po­tocz­nie: na­rze­kać, uty­ski­wać; joj­czeć, bia­do­lić


SJP.pl


jojkać

bia­do­lić, na­rze­kać


SJP.pl


jojo

jo-jo, yo-yo;
1. za­baw­ka w po­sta­ci okrą­głej, pła­skiej szpu­li i sznur­ka, na który jest na­wi­ja­na;
2. gra, za­ba­wa przed­mio­tem o tej samej naz­wie;
3. po­tocz­nie: szyb­kie zwięk­sze­nie wagi ciała po gwał­tow­nym schud­nię­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj za­baw­ki w po­sta­ci cię­żar­ka-szpul­ki za­wie­szo­ne­go na sznur­ku

Wiktionary

Jojo (ina­czej zwane kołem Max­wel­la) – ro­dzaj za­baw­ki w po­sta­ci cię­żar­ka-szpul­ki za­wie­szo­ne­go na sznur­ku. Cię­ża­rek, opu­szczo­ny na sznur­ku trzy­ma­nym za nie­u­mo­co­wa­ny ko­niec, roz­wi­ja go wpa­da­jąc w ruch obro­to­wy. Po peł­nym roz­wi­nię­ciu sznur­ka cię­ża­rek za­cho­wu­je mo­ment pędu ruchu obro­to­we­go i na­wi­ja­jąc sznu­rek wę­dru­je w górę. Ist­nie­je wiele te­o­rii o po­cho­dze­niu jojo, lecz praw­do­po­dob­nie wy­wo­dzi się ono z Chin.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) jo-jo, yo-yo, yoyo

Wiktionary


jojoba

[czy­taj: żo­żo­ba albo cho­cho­ba] krzew ros­ną­cy głów­nie w Mek­sy­ku, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kos­me­ty­ce; żo­żo­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sim­mond­sia chi­nen­sis|ref=tak., zob. si­mond­sja ka­li­for­nij­ska.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żożoba

Wiktionary


jojobo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: zob. jo­jo­ba.

Wiktionary


jokasta

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. kró­lo­wa Teb, córka Me­noj­ke­u­sa i żona La­jo­sa, matka, potem żona Edypa;

 (1.2) astr. księ­życ Jo­wi­sza;

 (1.3) imię|pol­ski|ż.; imię mi­to­lo­gicz­ne;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­ka­sta (Epi­ka­sta, gr. Io­ka­ste, łac. Io­ca­ste) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lo­wa Teb, córka Me­noj­ke­u­sa
  • Jo­ka­sta – księ­życ Jo­wi­sza
  • Jo­ka­sta (gr. Io­ka­ste, łac. Io­ca­ste) – imię żeń­skie
  • Jo­ka­ste – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 899
  • Jo­ca­sta Nu – po­stać z uni­wer­sum Gwiezd­nych Wojen
  • kom­pleks Jo­ka­sty – podś­wia­do­ma skłon­ność ero­tycz­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔˈkasta, AS: i ̯okasta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Epikasta

Wiktionary


joker

do­dat­ko­wa karta w talii, naj­czę­ściej z wi­ze­run­kiem błaz­na, w niek­tó­rych grach peł­nią­ca rolę naj­sil­niej­szej, w in­nych - za­stę­pu­ją­cej każdą inną kartę; dżo­ker


SJP.pl

Joker, dżo­ker (z ang. "żar­tow­niś"), – jedna z kart, sto­so­wa­na w niek­tó­rych grach kar­cia­nych. Naj­czę­ściej służy do za­stę­po­wa­nia do­wol­nej innej karty. W stan­dar­do­wej talii bry­dżo­wej poza 52 kar­ta­mi zwy­kły­mi znaj­du­ją się dwa lub trzy jo­ke­ry.

Naj­czę­ściej spo­ty­ka­nym wi­ze­run­kiem na jo­ke­rze jest ko­lo­ro­wo ubra­ny bła­zen (tref­niś, ang.

Wikipedia


jokiel

naz­wi­sko


SJP.pl


jokohama

mia­sto w Ja­po­nii; Yo­ko­ha­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ja­po­nii le­żą­ce w środ­ko­wej czę­ści wyspy Hon­siu w re­gio­nie Kantō;

Wiktionary

Jo­ko­ha­ma (jap. 横浜市 Yo­ko­ha­ma-shi) – mia­sto w Ja­po­nii, dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto w Ja­po­nii, naj­więk­szy port mor­ski i jeden z więk­szych oś­rod­ków prze­my­sło­wych w kraju. Leży w środ­ko­wej czę­ści wyspy Hon­siu ("Honshū"), w pre­fek­tu­rze Ka­na­ga­wa, któ­rej jest sto­li­cą. Mia­sto ma po­wierzch­nię 437,71 km². W 2020 r. miesz­ka­ło w nim 3 778 318 osób, w 1 753 389 go­spo­dar­stwach do­mo­wych (w 2010 r. 3 689 603 osoby, w 1 583 344 go­spo­dar­stwach do­mo­wych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Jo­ko­ha­mie ja­dłam gril­lo­wa­ne ka­pe­la­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɔkɔˈxãma, AS: i ̯okoχãma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jokohamski

Wiktionary


jokohamczyk

miesz­ka­niec Jo­ko­ha­my


SJP.pl


jokohamka

miesz­kan­ka Jo­ko­ha­my


SJP.pl


jokohamski

przy­miot­nik od: Jo­ko­ha­ma (mia­sto w Ja­po­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jo­ko­ha­mą, do­ty­czą­cy Jo­ko­ha­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jokohama ż.

Wiktionary


jol

ża­glo­wiec dwu­masz­to­wy o oża­glo­wa­niu sko­śnym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. ża­glo­wiec ma­ją­cy dwa masz­ty; wszyst­kie masz­ty niosą oża­glo­wa­nie sko­śne; tylny maszt jest mocno prze­su­nię­ty do tyłu i niż­szy od przed­nie­go;

Wiktionary

Jol – typ dwu­masz­to­we­go oża­glo­wa­nia sto­so­wa­ne­go prze­waż­nie na jach­tach ża­glo­wych śred­niej wiel­ko­ści (o dłu­go­ści ka­dłu­ba 10 – 20 m). Ża­glo­wiec po­sia­da głów­ny maszt w po­bli­żu środ­ka wy­po­ru jed­nost­ki, oraz do­dat­ko­wo szcząt­ko­wy, bar­dzo mały maszt wy­so­ko­ści ok. 1/3 głów­ne­go, po­sa­do­wio­ny da­le­ko na rufie. Z po­wo­du dużej róż­ni­cy masz­tów, tego typu jed­nost­kę okre­śla się rów­nież gwa­ro­wo jako "pół­to­ra­masz­to­wiec".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jol po­wo­li przy­bi­jał do brze­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔl, AS: i ̯ol

Wiktionary


jola

jolka;
1. jed­no­masz­to­wy, spor­to­wy jacht ża­glo­wy;
2. nie­wiel­ka łódź na okrę­cie wo­jen­nym, słu­żą­ca do ko­mu­ni­ka­cji z lądem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. mały, jedno- lub dwu­masz­to­wy jacht

 (1.2) mała łódź na­pę­dza­na wio­sła­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jola (jolka) – mały jacht ża­glo­wy.
  • Jola – imię żeń­skie, zdrob­nie­nie od Jo­lan­ta.
  • Jola (Diola) – grupa et­nicz­na w Afry­ce.
  • Jola – ro­dzaj grzy­bów z klasy rdze (Puc­ci­nio­my­ce­tes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na Gren­lan­dii ry­ba­cy po­ła­wia­ją dor­sze z jol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔla, AS: i ̯ola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jolka ż.

Wiktionary


jolanciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jo­lan­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jolanta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Jo­lan­ta (gr. "ion" + "ant­hos" – fio­łek + kwiat) – imię żeń­skie, być może po­cho­dze­nia grec­kie­go. W Pol­sce to imię uży­wa­ne jest od XIII w., po­cząt­ko­wo w for­mie Jo­len­ta.

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 236965 ko­biet o imie­niu Jo­lan­ta na­da­nym jako imię pier­wsze (25. miej­sce) oraz 117906 ko­bie­ty no­szą­ce imię Jo­lan­ta jako imię dru­gie. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne jako żeń­skie imię pier­wsze – Anna, nosi 1072616 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jo­lan­ty ob­cho­dzą imie­ni­ny 15 czerw­ca lub 17 grud­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈlãnta, AS: i ̯olãnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Jola ż., Jolka ż., Jolunia ż., Jolusia ż., Joluś ż., Joleczka ż., Jolcia ż.

Wiktionary


jolcia

zdrob­nie­nie od: Jo­lan­ta (imię żeń­skie)


SJP.pl


jolciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jolci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jolenta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jo­len­ta i je­stem dzien­ni­kar­ką z Ka­li­sza.

Wiktionary


jolie

[czy­taj: dżoli] naz­wi­sko obce


SJP.pl


joliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Joli lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


joliot

[czy­taj: żolJO] naz­wi­sko


SJP.pl


jolka

1. jed­no­masz­to­wy, spor­to­wy jacht ża­glo­wy; jola;
2. nie­wiel­ka łódź na okrę­cie wo­jen­nym, słu­żą­ca do ko­mu­ni­ka­cji z lądem; jola;
3. krzy­żów­ka nie­po­sia­da­ją­ca okre­ślo­nych miejsc wpi­sy­wa­nia od­ga­dy­wa­nych wy­ra­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj krzy­żów­ki, w któ­rej nie po­da­je się miej­sca wpi­sa­nia wy­ra­zów;

 (1.2) pot. żegl. jed­no­masz­to­wy jacht spor­to­wy

 (1.3) pot. żegl. łódka na okrę­cie do ko­mu­ni­ka­cji z lądem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jolka – ro­dzaj krzy­żów­ki
  • jolka – ro­dzaj jach­tu
  • Jolka – forma imie­nia Jo­lan­ta
  • Jolka – ukra­iń­ska pio­sen­kar­ka ro­syj­sko­ję­zycz­na

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jolka ż., jola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jola

 (1.3) jola

Wiktionary


jolkos

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. mit. mia­sto w sta­ro­żyt­nej Te­sa­lii w po­bli­żu Za­to­ki Pa­ga­syj­skiej, we­dług mi­to­lo­gii wy­wo­dził się z niego Jazon i w nim za­czął swoją wy­pra­wę po złote runo;

Wiktionary

Jol­kos (obec­nie Wolos) – mia­sto w sta­ro­żyt­nej Tes­sa­lii w po­bli­żu Za­to­ki Pa­ga­syj­skiej. We­dług mi­to­lo­gii grec­kiej wład­cą Jol­kos był Ajzon syn Tyro i Kre­te­u­sa. Tronu po­zba­wił go przy­rod­ni brat, Pe­lias. W tym mie­ście Jazon wraz z Ar­go­na­u­ta­mi roz­po­czął i za­koń­czył wy­pra­wę po złote runo.

Wikipedia


jon

atom lub ze­spół ato­mów ma­ją­cy ła­du­nek elek­trycz­ny do­dat­ni lub ujem­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. atom lub grupa ato­mów po­sia­da­ją­ca ła­du­nek elek­trycz­ny (ujem­ny lub do­dat­ni);

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Jony”. Zo­bacz też: Jony (pio­sen­karz).

Jon (ze ἰόν "ion" „idące, bie­gną­ce [od elek­tro­dy do elek­tro­dy]”) – atom lub grupa ato­mów po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi che­micz­ny­mi, która ma nie­do­miar lub nad­miar elek­tro­nów w sto­sun­ku do pro­to­nów. Obo­jęt­ne elek­trycz­nie atomy i czą­stecz­ki związ­ków che­micz­nych mają równą licz­bę elek­tro­nów i pro­to­nów, jony zaś są elek­trycz­nie na­ła­do­wa­ne do­dat­nio lub ujem­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jon hy­drok­sy­lo­wy jest anio­nem, czyli ma ła­du­nek ujem­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃n, AS: i ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jonizacja ż., jonizowanie n.

 przym. jonowy

Wiktionary


jonagold

1. ame­ry­kań­ska od­mia­na ja­bło­ni;
2. owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. od­mia­na upraw­na ja­bło­ni do­mo­wej;

Wiktionary

Jo­na­gold – od­mia­na upraw­na ja­bło­ni do­mo­wej, po­cho­dzą­ca ze Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Otrzy­ma­na jako tri­plo­id ze skrzy­żo­wa­nia od­mian 'Jo­nat­han' i 'Gol­den De­li­cio­us' w 1943 roku w Sta­cji Doś­wiad­czal­nej "Ge­ne­va" na­le­żą­cej do Uni­wer­sy­te­tu Cor­nel­la. Po­cząt­ko­wo za­in­te­re­so­wa­nie od­mia­ną było bar­dzo małe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­po­wa­ne w skle­pach jabł­ka na ogół po­cho­dzą z ogrom­nych plan­ta­cja­an­ta­cji. Naj­po­pu­lar­niej­szą obec­nie od­mia­ną pro­duk­cyj­ną jest Jo­na­gold, pow­sta­ły ze skrzy­żo­wa­nia Jo­nat­ha­na z Gol­den De­li­cio­us.

Wiktionary


jonagored

1. od­mia­na upraw­na ja­bło­ni;
2. owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl


jonak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Jonak (ur. 1975) – pol­ska ak­tor­ka
  • Da­mian Jonak (ur. 1983) – pol­ski bok­ser

Wikipedia


jonas

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jonas – imię
  • Jonas – ame­ry­kań­ski se­rial fa­bu­lar­ny
    • Jonas – pier­wsza seria se­ria­lu
  • An­drzej Jonas (ur. 1940) – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta, wy­daw­ca; za­ło­ży­ciel i re­dak­tor na­czel­ny „The War­saw Voice”
  • Fran­klin Nat­ha­niel „Fran­kie” Jonas (ur. 2000) – ame­ry­kań­ski aktor i wo­ka­li­sta
  • Hans Jonas (1903–1993) – nie­miec­ki fi­lo­zof po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go, autor prac poś­wię­co­nych gno­zie, fi­lo­zo­fii bio­lo­gii, etyce od­po­wie­dzial­no­ści i fi­lo­zo­fii re­li­gii
  • Joe Jonas (ur. 1989) − ame­ry­kań­ski aktor, wo­ka­li­sta, autor tek­stów i pio­se­nek
  • Kevin Jonas (ur. 1987) − ame­ry­kań­ski aktor, wo­ka­li­sta, autor tek­stów i pio­se­nek
  • Ni­cho­las „Nick” Jerry Jonas (ur. 1992) – ame­ry­kań­ski aktor, wo­ka­li­sta, autor tek­stów i pio­se­nek
  • Jonas Alt­berg (Bass­hun­ter) – szwedz­ki muzyk
  • Jonas Asp­man – szwedz­ki snow­bo­ar­dzi­sta
  • Jonas Emet – fiń­ski pił­karz

Wikipedia


jonasz

prze­no­śnie: czło­wiek przy­no­szą­cy pecha, spro­wa­dza­ją­cy nie­szczę­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przen. czło­wiek spro­wa­dza­ją­cy nie­szczę­ście, przy­no­szą­cy pecha, ścią­ga­ją­cy biedę

Wiktionary

Jo­nasz ( ‏יוֹנָה‎ "Jona", dosł. „gołąb”; Ἰωνᾶς) – pro­rok iz­ra­el­ski, ży­ją­cy i dzia­ła­ją­cy w VIII wieku p.n.e., w Iz­ra­e­lu i Asy­rii, po­cho­dzą­cy z Gat-Che­fer. Opi­sa­ny w bi­blij­nej "Księ­dze Jo­na­sza", któ­rej au­tor­stwo jemu się wła­śnie przy­pi­su­je.

Prze­po­wia­dał zdo­by­cze te­ry­to­rial­ne Kró­le­stwa Iz­ra­e­la za pa­no­wa­nia Je­ro­bo­a­ma II oraz ostrze­gał miesz­kań­ców Ni­ni­wy przed zbu­rze­niem mia­sta, co spot­ka­ło się z po­zy­tyw­nym od­bio­rem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɔ̃naʃ, AS: i ̯õnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jonasz mos., Jonaszek mos.

 przym. Jonaszowy

Wiktionary


jonaszostwo

Jo­nasz z mał­żon­ką; Jo­na­szo­wie


SJP.pl


jonaszowie

imię mę­skie


SJP.pl


jonaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jo­na­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jonatan

1. ga­tu­nek ja­bło­ni po­wszech­nie upra­wia­ny w Pol­sce
2. owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. od­mia­na ja­bło­ni

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) bot. owoc jo­na­ta­na (1.1); od­mia­na jabł­ka

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go. Wy­wo­dzi się od he­braj­skiej frazy "Ye­ho­na­tan" oz­na­cza­ją­cej „Jahwe dał”.

Wikipedia


jonatanostwo

Jo­na­tan z mał­żon­ką; Jo­na­ta­no­wie


SJP.pl


jonatanowie

imię mę­skie


SJP.pl


jonatanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jo­na­ta­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jonathan

[czy­taj: DŻOnatan] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­nat­han – ko­miks
  • Jo­na­tan, Jo­nat­han – ja­błoń
  • Jo­nat­han, Jo­nat­han Cícero Mo­re­i­ra (ur. 1986) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jo­nat­han, Jo­nat­han Oli­ve­i­ra Guimarães (ur. 1991) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jo­nat­han, Jo­nat­han Fran­ci­sco Lemos (ur. 1992) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jo­nat­han, Jo­nat­han Silva Vie­i­ra (ur. 1998) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jo­nat­han, Jo­nat­han Luiz Mo­re­i­ra Rosa Júnior (ur. 1999) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jo­na­tan

Wikipedia


jonczak

naz­wi­sko


SJP.pl


jonczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


jonek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • śred­nio­wiecz­ne pol­skie zdrob­nie­nie Jana
  • Rok­sa­na Jonek Miss Po­lo­nia 1997
  • Jonka, Jonek i Kleks bo­ha­te­ro­wie ko­mik­sów Szar­lo­ty Pawel

Wikipedia


jones

[czy­taj: dżo­uns] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jones – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Okla­ho­ma
  • Jones (ang. Jones Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Gre­e­ne
  • Jones (ang. Jones Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie New­ton
  • Jones (ang. Jones Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Scott
  • Jones (ang. Jones Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Stone
  • Jones (ang. Jones Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Union
  • Jones (ang. Jones Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Mor­ton
  • Jones (ang. Jones Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Bel­tra­mi
  • Jones (ang. Jones Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Elk
  • Jones (ang. Jones Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Gre­go­ry
  • hrab­stwo Jones (ang. Jones Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia
  • hrab­stwo Jones (ang. Jones Co­un­ty) – w sta­nie Iowa

Wikipedia


joni

w hin­du­iz­mie: żeń­ski sym­bol płod­no­ści; yoni


SJP.pl

Joni (de­wa­na­ga­ri योनि, trl. "yoni", ang. yoni, „łono”, „źró­dło”) – in­dyj­skie okre­śle­nie żeń­skich or­ga­nów płcio­wych za­rów­no w zna­cze­niu fi­zycz­nym (np. w Ka­ma­su­trze), jak i w zna­cze­niu re­li­gij­no-du­cho­wym, jako sym­bol bo­gi­ni Dewi, źró­dła życia i ca­łe­go wszechś­wia­ta. Ter­min ten poza tym uży­wa­ny jest w naj­roz­ma­it­szych zna­cze­niach prze­no­śnych np. „łono”, „źró­dło”, „na­czy­nie”, „po­czą­tek”.

Wikipedia


jonia

sta­ro­żyt­na kra­i­na na za­chod­nim wy­brze­żu Azji Mniej­szej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. w sta­ro­żyt­no­ści kra­i­na po­ło­żo­na w cen­tral­nej czę­ści wy­brze­ża Azji Mniej­szej, mię­dzy rze­ka­mi Her­mos a Me­an­der;

Wiktionary

Jonia – kra­i­na w sta­ro­żyt­no­ści po­ło­żo­na w cen­tral­nej czę­ści wy­brze­ża Azji Mniej­szej, mię­dzy rze­ka­mi Her­mos a Me­an­der. Za­sied­lo­na przez Gre­ków, głów­nie Jonów z At­ty­ki i Pe­lo­po­ne­zu. Od pół­no­cy gra­ni­czy­ła z Eolią, od wscho­du z Lidią, od po­łud­nia z Karią. Do Jonii za­li­cza­no rów­nież przy­brzeż­ne wyspy, z naj­więk­szy­mi mia­sta­mi Chios i Samos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ana­kre­ont uro­dził się w Teos w Jonii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jon mos., Jończyk mos., jończyk mos.

 przym. joński

 skr. Jon

Wiktionary


joniak

naz­wi­sko


SJP.pl


joniczny

zwią­za­ny z jo­ni­kiem, od­no­szą­cy się do jo­ni­ku (ro­dza­ju stopy me­trycz­nej w wier­szu an­tycz­nym)


SJP.pl


joniec

naz­wi­sko


SJP.pl

Jo­niec – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Jo­niec. Leży nad rzeką Wkrą.

Wieś jest sie­dzi­bą gminy Jo­niec oraz pa­ra­fii św. Lud­wi­ka. Przez Jo­niec prze­bie­ga wiele szla­ków spły­wów ka­ja­ko­wych or­ga­ni­zo­wa­nych na Wkrze.

Wikipedia


joniecki

zwią­za­ny z Joń­cem, do­ty­czą­cy Jońca


SJP.pl


jonik

stopa me­trycz­na w wier­szu an­tycz­nym skła­da­ją­ca się z dwóch sylab dłu­gich i dwóch krót­kich lub od­wrot­nie


SJP.pl

Jonik (od łac. "pes Io­ni­cus", stopa joń­ska) – w grec­kiej i ła­ciń­skiej me­try­ce ilo­cza­so­wej sze­ścio­mo­ro­wa stopa me­trycz­na skła­da­ją­ca się z czte­rech sylab: dwóch dłu­gich i dwóch krót­kich. W za­leż­no­ści od ko­lej­no­ści sylab wy­róż­nia się dwa typy jo­ni­ków:

– jonik "a ma­io­re", zwany też opa­da­ją­cym lub dużym

Wikipedia


jonika

dział elek­tro­che­mii ba­da­ją­cy wła­ści­wo­ści sub­stan­cji jo­no­wych w rozt­wo­rach róż­nych roz­pu­szczal­ni­ków i w cia­łach sta­łych


SJP.pl

Jo­ni­ka – dział elek­tro­che­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wła­ści­wo­ści sub­stan­cji jo­no­wych w rozt­wo­rach róż­nych roz­pu­szczal­ni­ków i cia­łach sta­łych.

Wikipedia


jonit

nie­roz­pu­szczal­ne ciało stałe, ma­ją­ce zdol­ność wy­mia­ny włas­nych jonów na jony znaj­du­ją­ce się w rozt­wo­rze


SJP.pl

Jonit – sub­stan­cja słu­żą­ca do prze­pro­wa­dza­nia se­lek­tyw­ne­go pro­ce­su wy­mia­ny jo­no­wej, sto­so­wa­na w ko­lum­nach jo­ni­to­wych i fil­trach jo­ni­to­wych. Prze­pu­szcze­nie przez war­stwę jo­ni­tu cie­kłej lub ga­zo­wej mie­sza­ni­ny lub rozt­wo­ru po­wo­du­je albo wzbo­ga­ce­nie jej o okre­ślo­ny jon albo prze­ciw­nie po­zby­cie się z niej okre­ślo­ne­go jonu.

Wikipedia


jonitowy

→ jonit


SJP.pl

Patrz:

jonit

jonium

ra­dio­ak­tyw­ny izo­top toru o licz­bie ma­so­wej 230


SJP.pl


jonizacja

pro­ces pow­sta­wa­nia jonów z elek­trycz­nie obo­jęt­nych czą­ste­czek lub ato­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. fiz. roz­pad czą­stecz­ki na jony;

 (1.2) chem. fiz. efekt pow­sta­wa­nia w gazie jonów do­dat­nich w wy­ni­ku oder­wa­nia elek­tro­nów od atomu lub czą­stecz­ki, za­cho­dzą­cy pod wpły­wem do­star­czo­nej ener­gii, np. pod­czas ogrze­wa­nia

Wiktionary

Jo­ni­za­cja – zja­wi­sko pow­sta­wa­nia jonu, czyli ka­tio­nu bądź anio­nu, z obo­jęt­ne­go atomu lub czą­stecz­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɔ̇̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: i ̯o̊̃ńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jonizacyjny, jonowy

 rzecz. jon m., jonizator m., jonowanie n., jonizowanie n.

 czas. jonizować

Wiktionary


jonizacyjny

zwią­za­ny z jo­ni­za­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy na za­sa­dzie jo­ni­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jonizacja ż., jonizowanie n.

Wiktionary


jonizator

Jo­ni­za­tor – urzą­dze­nie, w któ­rym za­cho­dzi pro­ces jo­ni­za­cji.

Wikipedia


jonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jo­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jon m., jonizator m., jonizacja ż.

 czas. jonizować ndk.

 przym. jonowy, jonizacyjny

Wiktionary


jonizować

do­pro­wa­dzać do roz­dzie­le­nia ato­mów, czą­ste­czek na jony


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) fiz. po­wo­do­wać jo­ni­za­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jonizacja ż., jonizowanie n., dejonizacja ż., dejonizowanie n., zjonizowanie n.

 czas. dejonizować ndk., zjonizować dk.

Wiktionary


jonkisz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Jon­kisz – pol­ski muzyk jaz­zo­wy
  • Rafał Jon­kisz – pol­ski model, akro­ba­ta i ce­le­bry­ta
  • Wła­dy­sław Jon­kisz – pol­ski me­ta­lurg, po­li­tyk

Wikipedia


jonkowo

Jon­ko­wo ( Jon­ken­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Jon­ko­wo

Wieś leży na tra­sie linii ko­le­jo­wej nr 220 Olsz­tyn – El­bląg, z przy­stan­kiem Jon­ko­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Jon­ko­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


jonkowski

przy­miot­nik od: Jon­ko­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jon­ko­wem, do­ty­czą­cy Jon­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jonkowo n., jonkowianin m., jonkowianka ż.

Wiktionary


jono-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z jonem lub jo­na­mi

Wiktionary


jonoforeza

1. prze­mie­szcza­nie się jonów w cie­czy pod wpły­wem pola elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go;
2. za­bieg z uży­ciem prądu elek­trycz­ne­go, po­ma­ga­ją­cy wpro­wa­dzić przez skórę leki do or­ga­niz­mu pa­cjen­ta; jon­to­fo­re­za, mi­kro­e­lek­tro­fo­re­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ruch jonów w cie­czy pod wpły­wem pola elek­trycz­ne­go;

 (1.2) med. kos­met. za­bieg lecz­ni­czy lub kos­me­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na wpro­wa­dze­niu jonów zdy­so­cjo­wa­ne­go leku do or­ga­niz­mu za po­mo­cą prądu sta­łe­go

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "jon­to­fo­re­za" Nie opi­sa­no po­wo­du pro­po­zy­cji in­te­gra­cji.

Jo­no­fo­re­za – jedno z fi­zy­ko­che­micz­nych zja­wisk elek­tro­ki­ne­tycz­nych, po­le­ga­ją­ce na ruchu jonów – pro­duk­tów dy­so­cja­cji elek­tro­li­tycz­nej – w rozt­wo­rach wzdłuż linii sił pola elek­trycz­ne­go (zob.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jo­no­fo­re­za to me­to­da fiz­jo­te­ra­pii po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dza­niu leków do ciała czło­wie­ka po­przez jego skórę lub ślu­zów­kę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jontoforeza, terapia jonowa

Wiktionary


jonogram

zapis wy­ni­ku son­do­wa­nia ra­dio­we­go jo­nos­fe­ry


SJP.pl


jonomer

ko­po­li­mer ter­mo­pla­stycz­ny


SJP.pl


jonomerowy

→ jo­no­mer


SJP.pl

Patrz:

jonomer

jonometr

urzą­dze­nie do ba­da­nia pro­mie­nio­wa­nia rent­ge­now­skie­go


SJP.pl


jonon

keton ter­pe­no­wy o za­pa­chu fioł­ków lub drze­wa ce­dro­we­go, sto­so­wa­ny w kom­po­zy­cjach per­fu­me­ryj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bio­chem. ciecz o sil­nym za­pa­chu ma­ją­ca za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym

Wiktionary


jonosfera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ge­o­fiz. me­te­o­rol. zjo­ni­zo­wa­na war­stwa at­mos­fe­ry;

Wiktionary

Jo­nos­fe­ra – zjo­ni­zo­wa­na war­stwa at­mos­fe­ry wy­stę­pu­ją­ca po­wy­żej 50–60 km nad po­wierzch­nią Ziemi (do wy­so­ko­ści 1000 km) w ter­mos­fe­rze.

Za­wie­ra duże ilo­ści plaz­my. Plaz­ma pow­sta­je na sku­tek jo­ni­za­cji czą­ste­czek gazów, obec­nych w at­mos­fe­rze pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go oraz ul­tra­fio­le­to­we­go pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go lub przez re­ak­cję wy­mia­ny ła­dun­ku (po­mię­dzy jonem a czą­stecz­ką niez­jo­ni­zo­wa­ną).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wraz z wy­so­ko­ścią zmie­nia­ją się czyn­ni­ki jo­ni­za­cyj­ne oraz skład che­micz­ny i gę­stość gazu at­mos­fe­rycz­ne­go, dla­te­go też w jo­nos­fe­rze wy­róż­nić można kilka warstw, róż­nią­cych się licz­bą elek­tro­nów w jed­nost­ce ob­ję­to­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jonosferyczny

Wiktionary


jonosferowy

→ jo­nos­fe­ra; jo­nos­fe­rycz­ny


SJP.pl


jonosferyczny

→ jo­nos­fe­ra; jo­nos­fe­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jo­nos­fe­rą ziem­ską

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɔnɔsfɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: jonosferyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jonosfera ż.

Wiktionary


jonosonda

Jo­no­son­da – apa­ra­tu­ra do ba­da­nia („son­do­wa­nia”) jo­nos­fe­ry. Kie­run­ko­wa, skie­ro­wa­na pio­no­wo w górę an­te­na, wy­sy­ła im­pul­sy ra­dio­we w za­kre­sie 1–20 MHz, które po od­bi­ciu od jo­nos­fe­ry po­wra­ca­ją do od­bior­ni­ka. Czas na­dej­ścia echa (przy za­ło­że­niu pręd­ko­ści fali rów­nej pręd­ko­ści świa­tła) jest miarą wy­so­ko­ści war­stwy od­bi­ja­ją­cej.

Wikipedia


jonotron

urzą­dze­nie do od­pro­wa­dza­nia ła­dun­ków elek­tro­sta­tycz­nych


SJP.pl


jonowie

sta­ro­żyt­ne ple­mię grec­kie; Joń­czy­cy


SJP.pl

Jo­no­wie – in­do­e­u­ro­pej­skie ple­mię pro­to­grec­kie, które wraz z Acha­ja­mi i Eo­la­mi około 2 ty­siąc­le­cia p.n.e. za­sied­li­ło środ­ko­wą i po­łud­nio­wą Gre­cję, two­rząc wraz z au­toch­to­nicz­ny­mi Pe­laz­ga­mi i przy do­mi­nu­ją­cej roli Acha­jów kul­tu­rę my­keń­ską. Dia­lekt joń­ski był naj­star­szym dia­lek­tem grec­kim.

Wikipedia


jonowość

sto­pień, w jakim wią­za­nie che­micz­ne ma cha­rak­ter jo­no­wy


SJP.pl


jonowy

przy­miot­nik od: jon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. chem. zwią­za­ny z jonem lub jo­na­mi, do­ty­czą­cy jonu lub jonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ła się mo­men­tal­nie kal­ku­lo­wać try­go­no­me­trię ukła­du ce­low­ni­cze­go dzia­ła jo­no­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jon mrz., jonizacja ż., jonizowanie n.

Wiktionary


jontek

po­stać z "Halki"


SJP.pl


jontoforeza

za­bieg z uży­ciem prądu elek­trycz­ne­go, po­ma­ga­ją­cy wpro­wa­dzić przez skórę leki do or­ga­niz­mu pa­cjen­ta; jo­no­fo­re­za, mi­kro­e­lek­tro­fo­re­za


SJP.pl

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "jo­no­fo­re­za" Nie opi­sa­no po­wo­du pro­po­zy­cji in­te­gra­cji.

Jon­to­fo­re­za (te­ra­pia jo­no­wa, jo­no­fo­re­za) – me­to­da lecz­ni­cza, forma elek­tro­te­ra­pii po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu czą­stek ob­da­rzo­nych ła­dun­kiem elek­trycz­nym – jonów – do or­ga­niz­mu przez skórę lub ślu­zów­kę za po­mo­cą od­po­wied­nie­go urzą­dze­nia emi­tu­ją­ce­go gal­wa­nicz­ny prąd stały. Wy­ko­rzy­stu­je się sub­stan­cje, które ule­ga­ją dy­so­cja­cji elek­tro­li­tycz­nej, czyli są elek­tro­li­ta­mi.

Wikipedia


jontolift

kos­me­tycz­ny za­bieg na­cią­ga­nia skóry twa­rzy i szyi w celu lik­wi­da­cji zmar­szczek, wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą spe­cjal­ne­go apa­ra­tu emi­tu­ją­ce­go mi­kro­prą­dy


SJP.pl


joost

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Joost – imię mę­skie
  • Joost – dawny ni­der­landz­ki pro­gram ra­dio­wy
  • Joost – ser­wis in­ter­ne­to­wy
  • Jost
  • Sint-Joost

Wikipedia


jop

naz­wi­sko


SJP.pl


jopek

po­tocz­nie: walet (karta do gry)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. pot. walet

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jopek – po­tocz­na nazwa wa­le­ta
  • Sta­ni­sław Jopek (1935-2006) – pol­ski tenor
  • Anna Maria Jopek (ur. 1970) – pol­ska wo­ka­list­ka

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dupek, walet, reg. śl. jupek

Wiktionary


jopkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


joplin

[czy­taj: dżo­plin] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­plin – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie New­ton
  • Jo­plin – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Li­ber­ty
  • Jo­plin (ang. Jo­plin Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ja­sper
  • Janis Jo­plin
  • Josh Jo­plin
  • Scott Jo­plin

Wikipedia


jor

pół­sa­mo­gło­ska pra­sło­wiań­ska; jer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. sek­cja kom­po­zy­cji w hin­du­skiej mu­zy­ce raga wy­stę­pu­ją­ca po czę­ści zwa­nej alap, ce­chu­ją­ca się stop­nio­wym przy­spie­sze­niem i więk­szą ryt­micz­no­ścią

Wiktionary


joram

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Joram (król Iz­ra­e­la) – pa­no­wał w la­tach ok. 852-841 p.n.e.
  • Joram (król Judy) – pa­no­wał w la­tach ok. 848-841 p.n.e.
  • Joram Ari­dor
  • Joram Las

Wikipedia


jordan

w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym i grec­ko­ka­to­lic­kim: obrzęd li­tur­gicz­ny świę­ce­nia wody w dniu 6 stycz­nia na pa­miąt­kę chrztu Chry­stu­sa w Jor­da­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Bli­skim Wscho­dzie, wy­pły­wa z Li­ba­nu, prze­pły­wa przez Je­zio­ro Ty­be­riadz­kie i ucho­dzi do Morza Mart­we­go;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jor­dan – imię mę­skie
  • Jor­dan – pier­wszy bi­skup Pol­ski
  • Jor­dan (zm. 1328) – bi­skup war­miń­ski
  • św. Jor­dan An­sa­lo­ne – wło­ski do­mi­ni­ka­nin, mi­sjo­narz, mę­czen­nik
  • bł. Jor­dan z Sak­so­nii – do­mi­ni­ka­nin
  • Jor­dan Bar­del­la – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Jor­dan Far­mar – ko­szy­karz gra­ją­cy w lidze NBA
  • Jor­dan (zm. 1154) – fran­cu­ski kar­dy­nał
  • Ca­mil­le Jor­dan – fran­cu­ski ma­te­ma­tyk
  • DeAndre Jor­dan – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Eddie Jor­dan – Ir­land­czyk, za­ło­ży­ciel ze­spo­łu F1 – Jor­dan Grand Prix
  • Hen­ryk Jor­dan – pol­ski le­karz i spo­łecz­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­re­ny po­ło­żo­ne na za­chód od rzeki Jor­dan po­zo­sta­ły jako Man­dat Pa­le­sty­ny pod bez­poś­red­ni­mi rzą­da­mi bry­tyj­ski­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔrdãn, AS: i ̯ordãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordania ż., Jordańczyk m., Jordanka ż.

 przym. jordański, jordanowski

Wiktionary


jordanek

po­tocz­nie: ogró­dek jor­da­now­ski


SJP.pl


jordanelka

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pień­co­wa­tych


SJP.pl

Jor­da­nel­ka, jor­da­nel­ka flo­rydz­ka ("Jor­da­nel­la flo­ri­dae") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pień­co­wa­tych (Cy­pri­no­don­ti­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel mo­no­ty­po­we­go ro­dza­ju "Jor­da­nel­la". Po raz pier­wszy po­ja­wi­ła się w Eu­ro­pie w 1914 roku. Ho­do­wa­na w ak­wa­rium, []

Wikipedia


jordania

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Am­ma­nie; Jor­dań­skie Kró­le­stwo Ha­szy­midz­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pań­stwo w Azji, na Bli­skim Wscho­dzie ze sto­li­cą w Am­ma­nie;

Wiktionary

Jor­da­nia (#PATRZ

, trb. "Al-Ur­dunn"), pełna nazwa: Ha­szy­midz­kie Kró­le­stwo Jor­da­nii (arab. ‏المملكة الأردنية الهاشمية‎, trans. "Al-Mam­la­ka al-Ur­dun­nij­ja al-Ha­szi­mij­ja") – pań­stwo po­ło­żo­ne w Azji, w re­gio­nie Bli­skie­go Wscho­du, ze sto­li­cą w Am­ma­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król Jor­da­nii zwie­dził Ateny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãɲa, AS: i ̯ordãńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordańczyk m., Jordanka ż., Jordan m., Przedjordania ż., Zajordania ż., Cisjordania ż., Transjordania ż., jordan m.

 przym. jordański, przedjordański, zajordański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Jordańskie Królestwo Haszymidzkie

Wiktionary


jordanit

mi­ne­rał, siar­ko­an­ty­mo­nian oło­wiu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. czar­ny, me­ta­licz­ny mi­ne­rał z grupy siar­ko­so­li

Wiktionary

Jor­da­nit – rzad­ki mi­ne­rał z klasy siarcz­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jordanitowy

Wiktionary


jordanka

od­mia­na żeń­skiej piłki ręcz­nej po­le­ga­ją­ca na po­da­wa­niu piłki bez ko­zło­wa­nia; ha­ze­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Jor­da­nii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jor­dan­ka – rzeka, do­pływ Ka­na­łu Ble­dzew­skie­go
  • jor­dan­ka – pol­ska nazwa dla gry spor­to­wej
  • Jor­da­nek
  • Jor­dan

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãnka, AS: i ̯ordãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordania ż., Jordan mos./mrz.

:: fm. Jordańczyk mos.

 przym. jordański

Wiktionary


jordanon

Jor­da­non – ter­min z dzie­dzi­ny tak­so­no­mii bo­ta­nicz­nej, okre­śla­ją­cy pewną grupę drob­nych tak­so­nów (ga­tun­ki, pod­ga­tun­ki, od­mia­ny), prze­ciw­sta­wia­nych lin­ne­o­nom („dużym ga­tun­kom”). Słowo po­cho­dzi od naz­wi­ska ly­oń­skie­go bo­ta­ni­ka Ale­xi­sa Jor­da­na.

Wikipedia


jordanostwo

Jor­dan z mał­żon­ką; Jor­da­no­wie


SJP.pl


jordanowianin

miesz­ka­niec Jor­da­no­wa


SJP.pl


jordanowianka

miesz­kan­ka Jor­da­no­wa


SJP.pl


jordanowie

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl


jordanowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jor­da­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Złot­ni­ki Ku­jaw­skie
  • Jor­da­no­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin
  • Jor­da­no­wo – gro­ma­da w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim
  • Jor­da­no­wo – gro­ma­da w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim
  • Jor­da­no­wo – dawna gmina
  • Jor­da­no­wo – wieś w ob­wo­dzie i gmi­nie Si­li­stra

Wikipedia


jordanowski

przy­miot­nik od: Jor­da­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jor­da­no­wem, do­ty­czą­cy Jor­da­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordanów m., Jordan mos./mrz.

Wiktionary


jordanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jor­da­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jordanów

w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym i grec­ko­ka­to­lic­kim: obrzęd li­tur­gicz­ny świę­ce­nia wody w dniu 6 stycz­nia na pa­miąt­kę chrztu Chry­stu­sa w Jor­da­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Jor­da­nów – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, sie­dzi­ba gminy wiej­skiej Jor­da­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Jor­da­no­wie do­biegł końca ośmio­e­ta­po­wy tur­niej bry­dża spor­to­we­go o Pu­char Bur­mi­strza Mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãnuf, AS: i ̯ordãnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jordanowski

Wiktionary


jordańczyk

oby­wa­tel Jor­da­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Jor­da­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯ordãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordania ż.

:: fż. Jordanka ż.

 przym. jordański

Wiktionary


jordański

przy­miot­nik od: Jor­da­nia, Jor­dan


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. adm. od­no­szą­cy się do pań­stwa Jor­da­nia

 (1.2) geogr. od­no­szą­cy się do rzeki Jor­dan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jor­dań­skie woj­ska wy­co­fa­ły się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãj̃sʲci, AS: i ̯ordãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordan m., Jordania ż., Jordańczyk m., Jordanka ż.

 przym. nadjordański, przedjordański / cisjordański, zajordański / transjordański

Wiktionary


jorg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jerzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jorg szpo­ru­je na blank nowy mo­plik.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Jerzik, Jorguś

Wiktionary


jorgos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) forma grec­kie­go imie­nia mę­skie­go, od­po­wied­nik pol­skie­go Jurek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jor­gos i je­stem po­tom­kiem grec­kich emi­gran­tów.

Wiktionary


jorguś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jerzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Jorg, Jerzik

Wiktionary


jork

1. pół­wy­sep w Au­stra­lii;
2. przy­lą­dek w Au­stra­lii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jork − jedna z od­mian naz­wi­ska ro­do­we­go szlach­ty po­mor­skiej herbu Gost­kow­ski, albo Jark, która dała po­czą­tek nie­miec­kie­mu ro­do­wi Yorck von War­ten­burg
  • Jork − pół­wy­sep w Au­stra­lii
  • Jork − przy­lą­dek w Au­stra­lii
  • Jork − gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia
  • Jork − były po­wiat pru­ski
  • York
  • Nowy Jork

Wikipedia


jorkszyr

1. an­giel­ska rasa świń;
2. rasa ka­nar­ka


SJP.pl


jorkszyry

rasa świń; yorks­hi­re


SJP.pl


jormungand

Jor­mun­gand (zwany rów­nież: Mid­gard­sorm, Midh­gardh­sormr, Midgårdsormen) – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej gi­gan­tycz­ny wąż opa­su­ją­cy Mid­gard, jedno z trzech dzie­ci boga Lo­kie­go oraz gi­gant­ki o imie­niu An­ger­bo­da z lasu Yrn­vid.

Loki miał trój­kę nie­ślub­nych dzie­ci z gi­gant­ką An­ger­bo­dą.

Wikipedia


jorty

[czy­taj: dżor­ty] dżin­so­we szor­ty do kolan


SJP.pl


joruba

język jed­ne­go z ludów afry­kań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język z ro­dzi­ny ni­ge­ro-kon­gij­skiej, z ga­łę­zi at­lan­tyc­ko-kon­gij­skiej, z pod­ga­łę­zi wolta-kon­gij­skiej, z grupy benue-kon­gij­skiej, z pod­gru­py jo­ru­bo­i­dal­nej, uży­wa­ny przez lud Jo­ru­ba;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joruba m./ż., Jorubijczyk mos., Jorubijka ż.

 przym. jorubijski, joruboidalny, jorubski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jorubski, jorubijski; ISO 639-1: yo, kod ISO 639-2, kod ISO 639-3: yor, kod Glottolog: yoru1245, kod Linguasphere: 98-AAA-a

Wiktionary


jorubijczyk

czło­nek ple­mie­nia Jo­ru­ba; Jo­ru­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ple­mię­e­mie­nia Jo­ru­ba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joruba n., joruba n.

:: fż. Jorubijka ż.

 przym. jorubijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Joruba

Wiktionary


jorubijka

człon­ki­ni ple­mie­nia Jo­ru­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni ple­mię­e­mie­nia Jo­ru­ba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joruba n., joruba n.

:: fm. Jorubijczyk mos.

 przym. jorubijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Joruba

Wiktionary


jorubijski

do­ty­czą­cy Jo­ru­bów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Jo­ru­bów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jo­ru­bij­czy­ka­mi, ple­mię­e­mie­niem Jo­ru­ba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jorubijczyk mrz., Jorubijka ż., Joruba, joruba

Wiktionary


jorubowie

przed­sta­wi­ciel ple­mie­nia afry­kań­skie­go Jo­ru­ba; Jo­ru­bij­czyk


SJP.pl

Jo­ru­bo­wie, Jo­ru­ba, Ọmọ Yorùbá – lud afry­kań­ski (po­pu­la­cja ok. 45 mi­lio­nów osób – 2017), po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem jo­ru­ba z wiel­kiej ro­dzi­ny ni­ge­ro-kon­gij­skiej (we­dług niek­tó­rych kla­sy­fi­ka­cji język ten na­le­ży do po­dro­dzi­ny kwa). Za­miesz­ku­ją za­chod­nią część Afry­ki, naj­więk­sze sku­pi­ska w Ni­ge­rii, Be­ni­nie i Togo.

Wikipedia


jose

[czy­taj: hoze] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­e­me Jose – au­stra­lij­ski ko­larz
  • Jimmy Jose – bry­tyj­ski rug­by­sta
  • Jo­a­chim Jose – nie­miec­ki che­mik
  • Josse
  • San Jose

Wikipedia


josek

imię mę­skie


SJP.pl


joselewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


joseph

1. [czy­taj: josef] obce imię mę­skie;
2. [czy­taj: dżo­sef] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­seph – Józef
  • Chief Jo­seph – wódz In­dian Nez Perce
  • Jo­seph – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Wal­lo­wa
  • Jo­seph – miej­sco­wość w sta­nie Utah, w hrab­stwie Se­vier

Wikipedia


joshua

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jos­hua i po­cho­dzę z Ghany.

Wiktionary


jostedalsbreen

lo­do­wiec w Nor­we­gii


SJP.pl

Jo­ste­dals­bre­en – naj­więk­szy lo­do­wiec w kon­ty­nen­tal­nej Eu­ro­pie. Leży w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Nor­we­gii, w okrę­gu Vest­land, w obrę­bie czte­rech gmin: Lu­ster, Ba­le­strand, Jølster i Stryn. Naj­wyż­szym szczy­tem w po­bli­żu lo­dow­ca jest – nu­na­tak ma­ją­cy wy­so­kość 2083 m.

Wikipedia


joszkar-oła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Mari El;

Wiktionary

Josz­kar-Oła (mar. Йoшкap-Oлa, dosł. „czer­wo­ne mia­sto”) – mia­sto w Rosji, do 1919 no­si­ło nazwę Ca­re­wo­kok­szajsk, na­stęp­nie w la­tach 1919–1927 Kras­no­kok­szajsk. Sto­li­ca re­pu­bli­ki Mari El, nad Małą Kok­sza­gą (do­pływ Wołgi).

Znaj­du­je się tu dy­rek­cja Re­zer­wa­tu przy­ro­dy „Bol­sza­ja Kok­sza­ga”.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Carewokszajsk (przed 1919), Krasnokokszajsk (1919-1927)

Wiktionary


josé

[czy­taj: hoze] obce imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przysz­łym mie­sią­cu je­dzie­my na kon­cert ja­kie­goś José, który przy­je­chał z Hisz­pa­nii.

Wiktionary


jot

nazwa li­te­ry J oraz od­po­wia­da­ją­cej jej gło­ski; jota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry J

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • J – li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go
  • Ј – li­te­ra cy­ry­li­cy
  • Ϳ – li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go
  • Jot – ezo­te­rycz­ny język pro­gra­mo­wa­nia
  • JOT – akro­nim cza­so­pis­ma Jo­ur­nal of Ob­ject Tech­no­lo­gy
  • JOT – akro­nim ko­mik­su Joy of Tech
  • JOT – kod IATA portu lot­ni­cze­go Jo­liet w sta­nie Il­li­no­is w USA
  • Jot Goar – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta za­wo­do­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔt, AS: i ̯ot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jota

Wiktionary


jota

1. nazwa li­te­ry J oraz od­po­wia­da­ją­cej jej gło­ski; jot;
2. nazwa jed­nej z liter grec­kich;
3. [czy­taj: chota] hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy tań­czo­ny z ka­sta­nie­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nazwa trzy­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu pol­skie­go, j;

 (1.2) jęz. nazwa dzie­wią­tej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, ι;

 (1.3) jęz. spół­gło­ska pó­łot­war­ta pod­nie­bien­na dźwięcz­na; dźwięk za­pi­sy­wa­ny w ję­zy­ku pol­skim jotą (1.1);

 (1.4) cho­re­ogr. żywy hisz­pań­ski ta­niec tra­dy­cyj­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jota – li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go
  • jota – li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go (ina­czej jot)
  • jota – ro­dzaj pie­śni opar­tej na hisz­pań­skim tańcu lu­do­wym
  • jota – hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy
  • jota – zupa z ziem­nia­ków, fa­so­li i ki­szo­nej ka­pu­sty, cha­rak­te­ry­stycz­na dla kuch­ni sło­weń­skiej
  • Jota (João Pedro Neves Fi­li­pe, ur. 1999) – por­tu­gal­ski pił­karz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɔta, AS: i ̯ota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jotacja ż., jotacyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jot

Wiktionary


jotacja

po­ja­wie­nie się spół­gło­ski "j" w wy­ra­zach, naj­czę­ściej mię­dzy sa­mo­gło­ska­mi albo przed sa­mo­gło­ska­mi na­gło­so­wy­mi


SJP.pl


jotacyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. spo­sób wy­ma­wia­nia sta­ro­grec­kich sa­mo­gło­sek η, υ oraz dyf­ton­gów ει, οι, ηι, υι jako sa­mo­gło­ski [i] (jota)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈtat͡sɨsm̥, AS: i ̯otacysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jota ż.

Wiktionary


jotek

jotek wierz­bo­wiec - ga­tu­nek owada błon­kos­krzy­dłe­go z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych


SJP.pl


joteyko

[czy­taj: jo­tej­ko] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jó­ze­fa Jo­te­y­ko
  • Ta­de­usz Jo­te­y­ko

Wikipedia


jotowy

przy­miot­nik od: jota (li­te­ra)


SJP.pl


jotpeg

śro­do­wi­sko­wo: plik gra­ficz­ny o roz­sze­rze­niu JPG lub JPEG


SJP.pl


jotta-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) fiz. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cych jed­nost­ki miary 1024 razy więk­sze od pod­sta­wo­wych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔtːa, AS: i ̯o•ta

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. jokto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Y

Wiktionary


jottabajt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka po­jem­no­ści no­śni­ków da­nych i pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej kom­pu­te­ra równa 1024 zet­ta­baj­tom;

Wiktionary

Jot­ta­bajt (skrót YB), jo­bi­bajt (skrót YiB) – jed­nost­ki uży­wa­ne w in­for­ma­ty­ce oz­na­cza­ją­ce od­po­wied­nio kwa­dry­lion (1024) baj­tów i 280, czyli 10248 baj­tów.

Zgod­nie ze stan­dar­dem IEC 60027-2 w sy­ste­mie prze­drost­ków dwój­ko­wych (bi­nar­nych) obo­wią­zu­ją za­leż­no­ści:

1 YiB = 1024 ZiB = 1024 · 1024 EiB = 1024 · 1024 · 1024 PiB = 1024 · 1024 · 1024 · 1024 TiB = 10245 GiB = 10246 MiB = 10247 kiB = 10248 B

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bajt mrz.

Wiktionary


joule

[czy­taj: dżul] pod­sta­wo­wa jed­nost­ka pracy i ener­gii w mię­dzy­na­ro­do­wym ukła­dzie jed­no­stek miar; dżaul; dżul


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wła­ści­wie: Dżul (ang. Joule) – jed­nost­ka SI ener­gii, skrót J,
  • James Joule – fizyk an­giel­ski
  • „Joule” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej

Wikipedia


jow

skrót od: jed­no­man­da­to­wy okręg wy­bor­czy


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = adm. jed­no­man­da­to­wy okręg wy­bor­czy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • św. Jow – ży­ją­cy na prze­ło­mie XVI i XVII w. pier­wszy pa­triar­cha Mosk­wy i Wsze­chru­si
  • JOW lub jow – skrót od jed­no­man­da­to­we­go okrę­gu wy­bor­cze­go

Wikipedia


jowialista

prze­sta­rza­le:
1. pi­sarz two­rzą­cy drob­ne ut­wo­ry hu­mo­ry­stycz­ne; hu­mo­ry­sta;
2. osoba o po­god­nym uspo­so­bie­niu i nieco ru­basz­nym po­czu­ciu hu­mo­ru


SJP.pl


jowializm

rzad­ko: po­sta­wa ży­cio­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się po­zy­tyw­nym sto­sun­kiem do świa­ta i ludzi, do­bro­dusz­no­ścią, po­go­dą i ru­basz­nym hu­mo­rem


SJP.pl


jowialnie

przy­słó­wek

 (1.1) ra­do­śnie, życz­li­wie, ru­basz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jowialność ż.

Wiktionary


jowialniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jo­wial­nie


SJP.pl


jowialniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: jo­wial­ny


SJP.pl


jowialność

po­god­ne uspo­so­bie­nie; nieco ru­basz­ne po­czu­cie hu­mo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. po­god­ne uspo­so­bie­nie i nieco ru­basz­ne po­czu­cie hu­mo­ru; ra­dość i humor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy opi­su­je, co wi­dział, czego doś­wiad­czył, ma za sobą nie­raz po­nęt­ność praw­dy i mo­że­by au­to­bio­gra­fię lub pa­mięt­ni­ki czasu swego do­brze na­pi­sał, ale jo­wial­no­ści jego są ckli­we, a wy­my­sły nie­przy­dat­ne do zbu­do­wa­nia jed­no­li­tej ca­ło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jowialny

 przym. jowialnie

 przysł. jowialnie

Wiktionary


jowialny

po­god­ny, do­bro­dusz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. ra­dos­ny, o życz­li­wym uspo­so­bie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cząt­ko­wo film wy­da­je się być ko­me­dią o trój­ce jo­wial­nych i we­so­ło żar­tu­ją­cych przy­ja­cio­łach-księ­żach, ale wkrót­ce roz­wi­ja się w opo­wieść o sa­mot­no­ści, chci­wo­ści, al­ko­ho­liz­mie, pe­do­fi­lii i wła­dzy in­sty­tu­cjo­nal­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jowialność ż.

Wiktionary


jowialski

naz­wi­sko


SJP.pl


jowian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Jo­wian (ur. ok. 331, zm. 17 lu­te­go 364) – ce­sarz rzym­ski od 27 czerw­ca 363 do 17 lu­te­go 364 roku, pa­nu­ją­cy jako Im­pe­ra­tor Ca­e­sar Fla­vius Io­via­nus Au­gu­stus.

Wikipedia


jowiciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jo­wi­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jowinian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Jo­wi­nian (ur. 340, zm. 410) – rzym­ski mnich, pod wpły­wem sto­i­cyz­mu wy­stą­pił prze­ciw for­mal­ne­mu po­rząd­ko­wi prak­tyk asce­tycz­nych Ko­ścio­ła. We­dług niego post ma taką samą war­tość, co spo­ży­wa­nie po­kar­mów z bło­go­sła­wień­stwem Boga. Opo­wia­dał się szcze­gól­nie za tym, że dzie­wict­wo, jak rów­nież wdo­wień­stwo, w Ko­ście­le nie po­win­ny być uz­na­wa­ne za bar­dziej du­cho­wy stan niż mał­żeń­stwo.

Wikipedia


jowisz

1. piąta we­dług od­da­le­nia od Słoń­ca pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go;
2. rzym­ski bóg wojny; Ju­pi­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bóg świa­tło­ści, po­god­ne­go nieba, pio­ru­nów, bły­ska­wic i nie­na­ru­szal­no­ści przy­się­gi, utoż­sa­mia­ny z grec­kim Ze­u­sem; naj­wyż­szy bóg pan­te­o­nu rzym­skie­go;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. piąta we­dług od­da­le­nia od Słoń­ca i naj­więk­sza pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go;

Wiktionary

Jo­wisz – ga­zo­wy ol­brzym, naj­więk­sza pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go. Piąta pla­ne­ta w ko­lej­no­ści od Słoń­ca. Masa Jo­wi­sza jest nieco mniej­sza niż jedna ty­sięcz­na masy Słoń­ca, a za­ra­zem dwa i pół razy więk­sza niż łącz­na masa po­zo­sta­łych pla­net w Ukła­dzie Sło­necz­nym. Wraz z Sa­tur­nem, Ura­nem i Nep­tu­nem two­rzą grupę ga­zo­wych ol­brzy­mów, na­zy­wa­ną cza­sem rów­nież pla­ne­ta­mi jo­wi­szo­wy­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jo­wisz ucho­dził po­cząt­ko­wo za ital­skie bó­stwo świa­tła i jas­ne­go nieba.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Jo­wi­sza były: pio­ru­ny, berło, dąb i orzeł.

 (2.1) Jo­wisz ma nie­wy­raź­ne pier­ście­nie i 66 księ­ży­ców.

 (2.1) Gęsta at­mos­fe­ra Jo­wi­sza skła­da się głów­nie z wo­do­ru, helu, me­ta­nu i amo­nia­ku.

 (2.1) Co zda­rzy­ło się na Jo­wi­szu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔvʲiʃ, AS: i ̯ovʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jowisz mzw., Jupiter mos., jupiter mrz.

 przym. jowiszowy

:: gwara. przest. Jowiszowy

 przysł. jowiszowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jupiter, Dzeus, Zeus, Kronion, Kronida

 (2.1) symbol. ♃

Wiktionary


jowiszanin

dom­nie­ma­ny miesz­ka­niec Jo­wi­sza


SJP.pl


jowiszanka

dom­nie­ma­na miesz­kan­ka Jo­wi­sza


SJP.pl


jowiszański

→ Jo­wisz (pla­ne­ta); jo­wi­szo­wy


SJP.pl


jowiszowy

1. → Jo­wisz (pla­ne­ta); jo­wi­szań­ski;
2. → Jo­wisz (bóg);
3. ma­je­sta­tycz­ny i groź­ny


SJP.pl


jowita

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Jo­wi­ta – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, ut­wo­rzo­ne od imie­nia boga Jo­wi­sza (w do­peł­nia­czu "Jovis") za po­mo­cą su­fik­su -itta.

W Pol­sce funk­cjo­nu­je głów­nie jako imię żeń­skie. Po­ja­wi­ło się praw­do­po­dob­nie w użyt­ku w XX wieku, a do spo­pu­la­ry­zo­wa­nia przy­czy­ni­li się pi­sarz Sta­ni­sław Dygat po­wie­ścią "Dis­ne­y­land" i re­ży­ser Ja­nusz Mor­gen­stern opar­tym na tej po­wie­ści fil­mem "Jo­wi­ta" (1967) z Bar­ba­rą Kwiat­kow­ską i Zbi­gnie­wem Cy­bul­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Ochrz­ci­li­śmy Jo­wi­tę w nie­dzie­lę w na­szej pa­ra­fii.

 (2.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne braci Fa­u­sty­na i Jo­wi­ty ob­cho­dzi się 15 lu­te­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈvʲita, AS: i ̯ovʹita

Wiktionary


joyce

[czy­taj: dżojs] naz­wi­sko; m.in. James Joyce (1882-1941) - pi­sarz ir­landz­ki


SJP.pl

Joyce – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Winn.

Wikipedia


joyce'owski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Joyce'a lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


joypad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. zob. ga­me­pad.

Wiktionary


joystick

spe­cjal­ny drą­żek z przy­ci­ska­mi, słu­żą­cy do ste­ro­wa­nia prze­bie­giem gier kom­pu­te­ro­wych; dżoj­stik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. ma­ni­pu­la­tor zbu­do­wa­ny z drąż­ka, uży­wa­ny do ste­ro­wa­nia pro­gra­ma­mi kom­pu­te­ro­wy­mi;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drążek sterowy

Wiktionary


joz

skrót od: Księ­ga Jo­zu­e­go - - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Jo­zu­e­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Joz 1:12 lub Joz 1,12 itp. → Księ­ga Jo­zu­e­go, roz­dział 1, wer­set 12

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌjɔzuˈwɛɡɔ, AS: ḱśẽŋga i ̯ozuu̯ego

Wiktionary


jozafat

1. król judz­ki w la­tach 914-889;
2. do­li­na Jo­za­fa­ta - bi­blij­ne, sym­bo­licz­ne miej­sce przysz­łe­go sądu Bo­że­go;
3. ty­tu­ło­wy bo­ha­ter śred­nio­wiecz­ne­go ut­wo­ru bi­zan­tyj­skie­go "O Bar­la­a­mie i Jo­za­fa­cie"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Jó­ze­fat”. Zo­bacz też: miej­sco­wo­ści o naz­wie Jó­ze­fat.

Jo­za­fat – imię mę­skie po­cho­dze­nia se­mic­kie­go, te­o­fo­rycz­ne, hebr. יהושפט (Je­ho­sza­fat), oz­na­cza­ją­ce "Bóg osą­dził"; jego sy­no­ni­mem jest imię Abi­dan. W Pol­sce była w uży­ciu rów­nież forma Jó­ze­fat lub Jó­za­fat, pow­sta­ła przez po­mie­sza­nie Jo­za­fa­ta z Jó­ze­fem. Do pew­nej po­pu­lar­no­ści tego imie­nia w Pol­sce przy­czy­nił się św. Jo­za­fat Kun­ce­wicz, ży­ją­cy w XVII wieku, mę­czen­nik, unic­ki ar­cy­bi­skup po­łoc­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewan­ge­li­sta Ma­te­usz wy­mie­nia Jo­za­fa­ta w ro­do­wo­dzie Chry­stu­sa.

 (1.1) O. Jo­za­fat wy­kła­da an­tro­po­lo­gię na UJ.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) Józefat m., Józafat m.

Wiktionary


jozafata

1. król judz­ki w la­tach 914-889;
2. do­li­na Jo­za­fa­ta - bi­blij­ne, sym­bo­licz­ne miej­sce przysz­łe­go sądu Bo­że­go;
3. ty­tu­ło­wy bo­ha­ter śred­nio­wiecz­ne­go ut­wo­ru bi­zan­tyj­skie­go "O Bar­la­a­mie i Jo­za­fa­cie"


SJP.pl

Jo­za­fa­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia se­mic­kie­go. Wy­wo­dzi się od he­braj­skie­go imie­nia "Je­hos­hap­hat" oz­na­cza­ją­ce­go "Jahwe osą­dził". Żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Jo­za­fat. W uży­ciu była rów­nież forma Jó­ze­fa­ta pow­sta­ła przez po­mie­sza­nie Jo­za­fa­ty z Jó­ze­fą.

Wikipedia


jozafatowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jo­za­fa­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jozjasz

Joz­jasz ( ‏יֹאשִׁיָּהוּ‎ − Jo­szi­ja­hu, "[oby] Jahwe uz­dro­wił"; ur. 648 p.n.e. zm. 609 p.n.e.) − król Judy, ini­cja­tor re­form re­li­gij­nych.

Wikipedia


jozue

po­stać bi­blij­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Jozue, Je­szua, Jezus, hebr. יְהוֹשׁוּעַ – „Jahwe to wy­ba­wie­nie", cs. "Pra­wied­nyj Iisus Nawin, pra­o­tiec" – po­stać bi­blij­na, bo­ha­ter Księ­gi Jo­zu­e­go, sę­dzia sta­ro­żyt­ne­go Iz­ra­e­la, sym­bol nie­u­gię­to­ści i wier­no­ści, świę­ty ka­to­lic­ki, pra­wo­sław­ny, or­miań­ski i kop­tyj­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan był z Jo­zu­em, któ­re­go sława ro­zesz­ła się po całym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈzuwɛ, AS: i ̯ozuu̯e

Wiktionary


joł

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; elo, yo, siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, siema, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, heja, hejka, ser­wus


SJP.pl


jołki-połki

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. nic nie zna­czą­ce wtrą­ce­nie, prze­ryw­nik w zda­niu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocium panie

Wiktionary


jołop

obraź­li­wie: gamoń, dureń, tępak; jełop; jo­ło­pa; je­ło­pa; ja­ło­pa


SJP.pl


jołopa

(r. męski) tępy, ogra­ni­czo­ny męż­czyz­na; je­ło­pa; jołop; jełop; ja­ło­pa


SJP.pl


jołopka

→ jołop; je­łop­ka


SJP.pl


jońca

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Jońca – pol­ski ko­men­ta­tor spor­to­wy
  • Ma­ciej Jońca – pol­ski praw­nik i hi­sto­ryk sztu­ki
  • Roman Jońca – pol­ski pia­ni­sta, kom­po­zy­tor i aran­żer

Wikipedia


jończycy

1. czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ple­mie­nia grec­kie­go;
2. miesz­ka­niec Jonii


SJP.pl


jończyk

1. czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ple­mie­nia grec­kie­go;
2. miesz­ka­niec Jonii


SJP.pl


joński

przy­miot­nik od: Jonia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. do­ty­czą­cy Jonii

 (1.2) ar­chit. do­ty­czą­cy po­rząd­ku joń­skie­go

 (1.3) geogr. do­ty­czą­cy Morza Joń­skie­go

 (1.4) jęz. do­ty­czą­cy dia­lek­tu joń­skie­go

 (1.5) do­ty­czą­cy szko­ły joń­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jonia ż., Jończyk m.

Wiktionary


jp

skró­to­wiec

 (1.1) = wulg. środ. jebać po­li­cję

 (1.2) = przest. Ja­śnie Pan, Ja­śnie Pani

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • JP – skrót od nazwy pań­stwa Ja­po­nia
  • .jp – kra­jo­wa do­me­na naj­wyż­sze­go po­zio­mu przy­pi­sa­na do ja­poń­skich stron in­ter­ne­to­wych
  • JP – skrót od hasła jebać po­li­cję

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔt‿ˈpɛ, AS: i ̯ot‿pe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ChWDP

Wiktionary


jp2

[czy­taj: jot pe dwa] skró­to­wo: Jan Paweł II


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roz­sze­rze­nie pli­ków JPEG 2000
  • Jan Paweł II
  • Po­ko­le­nie JP2

Wikipedia


jpeg

[czy­taj: jot­peg albo jot-pe-e-GIE] skrót od: Joint Pho­to­grap­hic Ex­perts Group, plik w for­ma­cie JPEG (JPG); JPG


SJP.pl

JPEG ( Joint Pho­to­grap­hic Ex­perts Group) – al­go­rytm strat­nej kom­pre­sji gra­fi­ki ra­stro­wej, wy­ko­rzy­sta­ny w for­ma­cie pli­ków gra­ficz­nych o tej samej naz­wie. Mo­ty­wa­cją do pow­sta­nia tego stan­dar­du było ujed­no­li­ce­nie al­go­ryt­mów kom­pre­sji obra­zów mo­no­chro­ma­tycz­nych i ko­lo­ro­wych.

Wikipedia


jpg

[czy­taj: jot­peg albo jot-pe-GIE] plik w for­ma­cie JPG (JPEG); JPEG


SJP.pl


jpl

skrót od: Jet Pro­pul­sion La­bo­ra­to­ry (oś­ro­dek ba­daw­czy NASA w Pa­sa­de­nie)


SJP.pl


jprdl

skró­to­wiec

 (1.1) = wulg. ja pier­do­lę

Wiktionary


jr

skrót od: ju­nior; jr.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Je­re­mia­sza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌjɛrɛ̃ˈmʲjaʃa, AS: ḱśẽŋga i ̯erẽmʹi ̯aša

Wiktionary


jr.

skrót od: ju­nior; jr (czę­ściej)


SJP.pl


jscochy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mocz

Wiktionary


jsw

skró­to­wiec

 (1.1) = Ja­strzęb­ska Spół­ka Wę­glo­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­strzęb­ska Spół­ka Wę­glo­wa
  • Japan Steel Works
  • JSW Group
  • Jet Set Willy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔt‿ɛz‿ˈvu, AS: i ̯ot‿ez‿vu

Wiktionary


jszczochy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mocz

Wiktionary


ju-jitsu

[czy­taj: dżu-dżit­su] ja­poń­ski sy­stem sa­mo­o­bro­ny opie­ra­ją­cy się na wy­ko­rzy­sta­niu ru­chów prze­ciw­ni­ka prze­ciw niemu sa­me­mu; spor­to­wa od­mia­na tej sztu­ki walki; dżiu-dżit­su; dżu­dżit­su; dżu-dżit­su; jiu­jit­su; jiu-jitsu; ju­jit­su; ju­jut­su; ju-jutsu


SJP.pl

Jiu-jitsu (jap. 柔術 jūjutsu; dosł. „sztu­ka ustę­pli­wo­ści”, „sztu­ka ła­god­no­ści, mięk­ko­ści”; "jū" (柔) „mięk­kość, ła­god­ność, gięt­kość, ela­stycz­ność”, "jutsu" (術) „sztu­ka, tech­ni­ka, umie­jęt­ność”) – tra­dy­cyj­na, ja­poń­ska sztu­ka walki lub me­to­da walki wręcz, bez broni lub z uży­ciem ma­łe­go oręża, sto­so­wa­na w ataku i obro­nie, w star­ciu z jed­nym albo kil­ko­ma uz­bro­jo­ny­mi lub nie­uz­bro­jo­ny­mi prze­ciw­ni­ka­mi.

Wikipedia


juan

wa­lu­ta Chin (1 juan = 100 fenów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. wa­lu­ta Chin;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Juan Do­min­go bij Colon – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Juan Do­min­go bij Ma­hu­ma – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Juan Hato – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Juan – bra­zy­lij­ski pił­karz, ur. w 1979 r.
  • Juan – bra­zy­lij­ski pił­karz, ur. w 1982 r.
  • Juan – bra­zy­lij­ski pił­karz, ur. w 2002 r.
  • Júan – Júan Mal­do­na­do Ja­i­mez Ju­nior, pił­karz bra­zy­lij­ski, za­wod­nik CR Fla­men­go
  • Juan – hisz­pań­ska forma imie­nia Jan
  • Juan Baeza
  • Yuan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten hotel jest bar­dzo drogi, za noc płaci się trzy ty­sią­ce ju­a­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuwãn, AS: i ̯uu̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. juanowy

Wiktionary


juanowy

→ juan


SJP.pl

Patrz:

juan

jub

skrót

 (1.1) Księ­ga Ju­bi­le­u­szów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie anioł obec­no­ści otrzy­mu­je po­le­ce­nie spi­sa­nia dla Moj­że­sza hi­sto­rii z nie­biań­skich ta­blic (Jub 1,27–29)

Wiktionary


jubazaur

ro­zdaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z po­drzę­du ce­ra­po­dów


SJP.pl


jubea

drze­wo po­cho­dzą­ce z Chile, po­dob­ne do palmy, ho­do­wa­ne jako drze­wo ozdob­ne; palma chi­lij­ska


SJP.pl


jubel

po­tocz­nie: ha­ła­śli­wa, hucz­na za­ba­wa; ba­lan­ga, im­pre­za, impra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ha­ła­śli­wa za­ba­wa lub uro­czy­stość z udzia­łem wielu osób

 (1.2) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

 (1.3) gw-pl|Byd­goszcz. ba­ła­gan

Wiktionary

Jubel – sin­gel fran­cu­skie­go duetu pro­du­cenc­kie­go Klin­gan­de wy­da­ny w roku 2013. Przy ut­wo­rze współ­pra­co­wa­li z Lucie De­car­ne od­po­wie­dzial­ną za wokal oraz z Snake'iem Da­vi­sem od­po­wie­dzial­ne­go za grę na sak­so­fo­nie. Sin­gel no­to­wa­ny był na pier­wszych miej­scach list prze­bo­jów m.in.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjubɛl, AS: i ̯ubel

Wiktionary


jubilacja

1. w li­tur­gicz­nych śpie­wach śred­nio­wiecz­nych: długa wo­ka­li­za śpie­wa­na na jed­nej sy­la­bie;
2. daw­niej: try­umf, wiel­ka ra­dość


SJP.pl

Ju­bi­la­cja – w cho­ra­le gre­go­riań­skim me­liz­ma­tycz­ny od­ci­nek mu­zycz­ny, długa wo­ka­li­za śpie­wa­na na jed­nej sy­la­bie. Spo­ty­ka­ny jest naj­czę­ściej na ostat­niej sy­la­bie słowa "Al­le­lu­ja": sy­la­ba ta jest prze­cią­ga­na po­przez po­dło­że­nie (in­ter­po­la­cję – ro­dzaj tropu) pod nią wielu dźwię­ków. Ju­bi­la­cje przy­czy­ni­ły się do pow­sta­nia sek­wen­cji.

Wikipedia


jubilacyjny

zwią­za­ny z ju­bi­la­cją


SJP.pl


jubilat

osoba ob­cho­dzą­ca swój ju­bi­le­usz, okrą­głą rocz­ni­cę ja­kie­goś wy­da­rze­nia, naj­czę­ściej uro­dzin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. podn. osoba, która ob­cho­dzi swój ju­bi­le­usz – okrą­głe uro­dzi­ny, rocz­ni­cę ślubu lub in­ne­go wy­da­rze­nia

 (1.2) pot. osoba ob­cho­dzą­ca swoje uro­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan­dar­do­wa for­mu­ła po­dzię­ko­wa­nia współ­mał­żon­ko­wi wy­po­wia­da­na przez ju­bi­la­tów na­wią­zy­wa­ła li­te­ral­nie do tej, którą wy­gła­sza­no w cza­sie ślubu cy­wil­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈbʲilat, AS: i ̯ubʹilat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubileusz mrz.

:: fż. jubilatka ż.

 przym. jubilacki, jubileuszowy

Wiktionary


jubilatka

ko­bie­ta ob­cho­dzą­ca swój ju­bi­le­usz, okrą­głą rocz­ni­cę ja­kie­goś wy­da­rze­nia, naj­czę­ściej uro­dzin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. lub podn. fż. od: ju­bi­lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z okaz­ji pięć­dzie­sią­tych uro­dzin zło­ży­li­śmy ju­bi­lat­ce naj­ser­decz­niej­sze ży­cze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlatka, AS: i ̯ubʹilatka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jubilat.

Wiktionary


jubileatyczny

przy­miot­nik od: ju­bi­le­a­tyzm


SJP.pl


jubileatyzm

mania ob­cho­dze­nia ju­bi­le­u­szów


SJP.pl


jubiler

1. rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy przed­mio­ty ze szla­chet­nych me­ta­li i dro­gich ka­mie­ni; złot­nik;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się hand­lem bi­żu­te­rią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ju­bi­ler­stwem; rze­mieśl­nik ar­ty­stycz­ny trud­nią­cy się wy­ro­bem, prze­rób­ką, na­pra­wą, wy­ce­ną i sprze­da­żą przed­mio­tów z me­ta­li szla­chet­nych (m.in. złota, sre­bra, pla­ty­na­a­ty­ny, pal­la­du) oraz ka­mie­ni szla­chet­nych i ozdob­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj na moim osied­lu na­pad­nię­to na ju­bi­le­ra.

 (1.1) Świę­ty Eli­giusz jest pa­tro­nem złot­ni­ków i ju­bi­le­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈbʲilɛr, AS: i ̯ubʹiler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubilerstwo n., jubilerka ż., jubilernia ż., jubilerszczyzna ż.

:: fż. jubilerka ż.

 przym. jubilerski

Wiktionary


jubilerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej zaj­mu­ją­ca się ju­bi­ler­stwem; rze­mieśl­nicz­ka ar­ty­stycz­na trud­nią­ca się wy­ro­bem, prze­rób­ką, na­pra­wą, wy­ce­ną i sprze­da­żą przed­mio­tów z me­ta­li szla­chet­nych (m.in. złota, sre­bra, pla­ty­na­a­ty­ny, pal­la­du) oraz ka­mie­ni szla­chet­nych i ozdob­nych

 (1.2) pot. zob. ju­bi­ler­stwo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świę­ty Eli­giusz jest pa­tro­nem złot­ni­ków i złot­ni­czek oraz ju­bi­le­rów i ju­bi­le­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlɛrka, AS: i ̯ubʹilerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubilerstwo n., jubilernia ż., jubilerszczyzna ż., jubilerek m.

:: fm. jubiler m.

 przym. jubilerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jubilerstwo

Wiktionary


jubilernia

prze­sta­rza­łe: pra­cow­nia ju­bi­ler­ska


SJP.pl


jubilerski

→ ju­bi­ler


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ju­bi­ler­stwem, do­ty­czą­cy ju­bi­ler­stwa

Wiktionary

Patrz:

jubiler

Przykłady

 (1.1) Kry­sty­na na­praw­dę za­wró­ci­ła Ser­bo­wi w gło­wie, był gotów wy­ku­pić dla niej cały sklep ju­bi­ler­ski, naj­droż­sze bry­lan­ty, ale pow­strzy­ma­ła go, mó­wiąc, że nie lubi bi­żu­te­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlɛrsʲci, AS: i ̯ubʹilersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubiler m., jubilerstwo n., jubilerka ż.

Wiktionary


jubilerstwo

rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się wy­ro­bem bi­żu­te­rii i przed­mio­tów ozdob­nych z me­ta­li szla­chet­nych i dro­gich ka­mie­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wyrób bi­żu­te­rii i in­nych przed­mio­tów ozdob­nych po­przez obrób­kę me­ta­li szla­chet­nych i cen­nych ka­mie­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubiler mos., jubilerka ż.

 przym. jubilerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jubilerka

Wiktionary


jubileusz

ważna rocz­ni­ca ist­nie­nia cze­goś, ja­kiejś dzia­łal­no­ści, ślubu itp.; także: uro­czy­stość z okaz­ji tej rocz­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ważna rocz­ni­ca ja­kie­goś wy­da­rze­nia, np. roz­po­czę­cia czy­jejś dzia­łal­no­ści lub pow­sta­nia, za­ło­że­nia cze­goś

 (1.2) uro­czy­stość dla ucz­cze­nia waż­nej rocz­ni­cy

Wiktionary

Ju­bi­le­usz – ważna, okrą­gła rocz­ni­ca ja­kie­goś wy­da­rze­nia i uro­czy­stość or­ga­ni­zo­wa­na dla jej ucz­cze­nia.

Naj­więk­szy­mi ju­bi­le­u­sza­mi są rocz­ni­ce ma­ją­ce cyfrę 1 z na­stę­pu­ją­cy­mi po niej ze­ra­mi, czyli war­to­ści 10, 100, 1000, mniej­szy­mi ich po­ło­wy, a potem pier­wsze ćwiart­ki; je­szcze mniej­szy­mi ju­bi­le­u­sza­mi są inne licz­by koń­czą­ce się ze­ra­mi lub piąt­ką, i tak np. hucz­niej­szy­mi ju­bi­le­u­sza­mi są war­to­ści 25 czy 250 niż 20 czy 200.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z okaz­ji ju­bi­le­u­szu pięć­dzie­się­cio­le­cia pow­sta­nia firmy zo­sta­li­śmy za­pro­sze­ni na kon­cert do fil­har­mo­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlɛwuʃ, AS: i ̯ubʹileu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubilat mos., jubilatka ż., jubileuszowanie n.

 przym. jubileuszowy

 przysł. jubileuszowo

Wiktionary


jubileuszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ju­bi­le­u­szo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubileusz m., jubilat m., jubilatka ż.

 przym. jubileuszowy

Wiktionary


jubileuszować

żar­to­bli­wie: ucz­cić, czcić jakiś ju­bi­le­usz


SJP.pl


jubileuszowy

→ ju­bi­le­usz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do ju­bi­le­u­szu, zwią­za­ny z ju­bi­le­u­szem

Wiktionary

Patrz:

jubileusz

Przykłady

 (1.1) Wy­da­nie ju­bi­le­u­szo­we „Wład­cy Pier­ście­ni” kosz­tu­je 200 zło­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jubileuszować ndk.

 rzecz. jubileusz mrz., jubileuszowanie n., jubilat mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rocznicowy

Wiktionary


jubileuszówka

po­tocz­nie: świad­cze­nie pie­nięż­ne wy­pła­ca­ne pra­cow­ni­ko­wi za dłu­go­let­ni staż pracy


SJP.pl


jubka

dam­ski kaf­tan z rę­ka­wa­mi do łok­cia; jupka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. dam­ski kaf­tan z rę­ka­wa­mi do łok­cia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjupka, AS: i ̯upka

Wiktionary


jucewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jucha

krew zwie­rzę­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwł. środ. łow., reg-pl|Ma­zu­ry. krew zwie­rzę­cia

 (1.2) posp. krew ludz­ka

 (1.3) daw. kulin. sos, po­lew­ka

 (1.4) stpol. kulin. czer­ni­na, zupa z ka­czej krwi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (2.1) pot. osoba nie­do­bra, drań

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jucha – król egip­ski z okre­su pre­dy­na­stycz­ne­go – patrz Chaju
  • jucha – krew zwie­rzę­ca – patrz Gwara my­śliw­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Więc gdy w gło­wie i w gębie po­trzeb­ne są wiel­ce, / Zaraz je z żoł­tej juchy biorę na wi­del­ce.

 (2.1) Trze­ba go wpu­ścić do raju, bo ina­czej bę­dzie jucha i w pie­kle śpie­wał, a to nie przy­stoi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juszka ż., jusznik mrz., jusznica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posoka

 (2.1) bestia, drań, łotr, szelma

Wiktionary


juchcić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zjuch­cić)

 (1.1) przest. środ. prze­stęp. i więz.; także. gw-pl|Lwów, Rze­szow­skie, Ja­ro­ciń­skie, Śrem­skie. kraść

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (2.1) pot. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy

 (2.2) gw-pl|To­ruń­skie. bru­dzić, za­nie­czy­szczać

 (2.3) gw-pl|Bo­cheń­skie. o wie­trze: wiać z po­łud­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny juch­cić się

 (3.1) gw-pl|No­wo­są­dec­kie, Gor­lic­kie. palić się, pło­nąć

 (3.2) gw-pl|No­wo­są­dec­kie. wier­cić się, nie po­tra­fić usie­dzieć w miej­scu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie sę­dzio! Sza­bra­wych parę kwia­tów nie cho­dzi­łam juch­cić, bo mi to nie do ho­no­ru. Spa­ce­ro­wa­łam sobie po parku Stryj­skim, a tu cze­pia się mnie jakiś mi­glanc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juchta ż., juchciarz m., juchta m., juchcenie n., juchcianka ż.

 czas. zjuchcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kraść.; środ. przestęp. i więz. chatrać, buchać, grabić, palugować

Wiktionary


juchniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­stuś Juch­nie­wicz – bia­ło­ru­ski po­li­tyk, dzien­ni­karz, poseł na Sejm
  • Mag­da­le­na Gin­towt Juch­nie­wicz – pol­ska ma­lar­ka, gra­fik, po­et­ka, kry­tyk sztu­ki
  • Mie­czy­sław Juch­nie­wicz – pol­ski hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści

Wikipedia


juchnowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


juchnowiecki

przy­miot­nik od: Juch­no­wiec Dolny


SJP.pl


juchowo

Ju­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo, nad je­zio­rem Ju­cho­wo. Za­ło­żo­na w 1570 r. przez ród po­mor­ski Kle­szczów.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ju­cho­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Sil­no­wo.

Wikipedia


jucht

wy­pra­wio­na skóra byd­lę­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. garb. ro­dzaj nie­prze­ma­kal­nej skóry byd­lę­cej uży­wa­nej głów­nie na buty

 (1.2) prze­stęp. kra­dzież

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juxt, AS: i ̯uχt

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. juchtowy

 (1.2) rzecz. juchciarz mos.

:: przym. juchciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) juchta

 (1.2) juchta

Wiktionary


juchtowy

przy­miot­nik od: jucht


SJP.pl


juciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Juty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


juczność

zdol­ność zwie­rząt do dźwi­ga­nia ła­dun­ków


SJP.pl


juczny

o zwie­rzę­ciu: przez­na­czo­ny do tran­spor­to­wa­nia cię­ża­rów, np. jucz­ny wół


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o zwie­rzę­ciu: przez­na­czo­ny do no­sze­nia cię­ża­rów na grzbie­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­naj­mo­wa­nie zwie­rząt jucz­nych - koni, osłów zwa­nych isza­ka­mi, przy­go­to­wa­nie dla nich ła­dun­ków, wresz­cie sam do­marsz - wszyst­ko to sta­no­wi­ło wstęp nie mniej fa­scy­nu­ją­cy niż dzia­łal­ność gór­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjut͡ʃnɨ, AS: i ̯učny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juk mrz., juczenie n., objuczenie n.

 czas. juczyć ndk., objuczyć dk.

Wiktionary


juczyć

obła­do­wy­wać ju­ka­mi (skó­rza­ny­mi wor­ka­mi)


SJP.pl


jud

skrót od: List św. Judy - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład No­we­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = List świę­te­go Judy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jud – mia­sto w USA, w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie LaMoure
  • Jud – li­te­ra al­fa­be­tu he­braj­skie­go
  • Jud – si­glum bi­blij­ne Listu Judy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲistʲ ˈjudɨ, AS: lʹistʹ i ̯udy

Wiktionary


juda

sta­ro­żyt­ne pań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.; imię bi­blij­ne;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) imię złej ru­sał­ki, sy­no­nim nie­czy­stej siły

 (2.2) geogr. hist. Judea, nazwa kra­i­ny;

 (2.3) adm. hist. sta­ro­żyt­ne pań­stwo na Bli­skim Wscho­dzie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Juda – Judea, kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w Iz­ra­e­lu
  • Juda – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w hrab­stwie Wi­scon­sin
  • Juda – sta­ro­żyt­ne kró­le­stwo
  • Juda – imię po­cho­dze­nia he­braj­skie­go
  • Juda – syn Ja­ku­ba
  • Juda Ga­li­lej­czyk
  • Juda ha-Nasi
  • Juda Ma­cha­be­usz
  • Juda Ta­de­usz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­kie zna­cze­nie dla bi­blij­nej opo­wie­ści o lu­dzie wy­bra­nym, jakie przy­pi­su­je się Ja­ku­bo­wi, wy­ni­ka z faktu, że dwu­na­stu jego synów (Ruben, Sy­me­on, Lewi, Juda, Is­sa­char, Za­bu­lon, Józef, Be­nia­min, Dan, Nef­ta­li, Gad , Aser) dało po­czą­tek tzw. dwu­na­stu ple­mię­e­mio­nom Iz­ra­e­la, po tym, jak sam Jakub zy­skał to imię - Iz­ra­el, a jego po­tom­ko­wie od tego czasu będą na­zy­wać sie­bie Bnej Iz­ra­el, Iz­ra­e­li­ci, sy­no­wie Iz­ra­e­la.

 (1.1) 28 paź­dzier­ni­ka przy­pa­da­ją imie­ni­ny Judy.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarz­mo na wspa­nia­łą szyję, / sam Efra­i­ma za­przę­gnę, / orać bę­dzie Juda, / Jakub zaś bę­dzie bro­no­wał.

 (2.2) Bet­le­jem le­ża­ło na te­ry­to­rium Judy.

 (2.3) Wiele in­for­ma­cji o pa­nu­ją­cych w Ju­dzie do­star­cza Bi­blia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuda, AS: i ̯uda

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz.

::: zdrobn. Judek mos.

 (2.2-3)

:: rzecz. Judea ż.

:: przym. judzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Judasz; zdrobn. Judek

 (2.2) Judea

Wiktionary


judaica

[czy­taj: ju­da­i­ka] do­ku­men­ty, druki do­ty­czą­ce Żydów; ju­da­i­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. przed­mio­ty zwią­za­ne z kul­tu­rą ży­dow­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ka­to­wic­kiej ko­lek­cji ju­da­i­ców po­sia­da­my dwie przed­wo­jen­ne mo­sięż­ne cha­nu­ki­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judea ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. judaika

Wiktionary


judaika

do­ku­men­ty, druki do­ty­czą­ce Żydów; ju­da­i­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. przed­mio­ty zwią­za­ne z kul­tu­rą ży­dow­ską

Wiktionary

Ju­da­i­ka (z łac. "Iu­da­i­ca" – licz­ba mnoga od "iu­da­i­cus" – ży­dow­ski) – okre­śle­nie dla przed­mio­tów (rze­czy, do­ku­men­tów, rę­ko­pi­sów, dru­ków) do­ty­czą­cych Żydów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­cho­dzą­ce z na­szej ko­lek­cji ju­da­i­ka za­pre­zen­to­wa­no w mu­ze­um w Cie­szy­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juda mos./mrz., judaizm mrz., Judyta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. judaica

Wiktionary


judaista

1. znaw­ca ju­da­iz­mu, ję­zy­ka i kul­tu­ry ży­dow­skiej;
2. wyz­naw­ca ju­da­iz­mu; żyd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca kul­tu­ry i re­li­gii ży­dow­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­da­i­sta − wyz­naw­ca ju­da­iz­mu
  • Ju­da­i­sta − spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ju­da­i­sty­ki

Wikipedia

Powiązane:

 przym. judaistyczny

 rzecz. judaizm mrz., judaistyka ż.

Wiktionary


judaistka

→ ju­da­i­sta; mo­za­ist­ka


SJP.pl


judaistyczny

→ ju­da­izm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. do­ty­czą­cy ju­da­iz­mu, mo­no­te­i­stycz­nej re­li­gii Żydów

Wiktionary

Patrz:

judaizm

Przykłady

 (1.1) Pas­cha ju­da­i­stycz­na jest za­po­wie­dzią pas­chy Chry­stu­sa i chrze­ści­jan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judaizm m., judaistyka ż., judaista m.

Wiktionary


judaistyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ju­da­iz­mu, ję­zy­ka i kul­tu­ry ży­dow­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dzie­dzi­na nauki ba­da­ją­ca kul­tu­rę i re­li­gię ży­dow­ską

 (1.2) eduk. stu­dia uni­wer­sy­tec­kie w dzie­dzi­nie ju­da­i­sty­ki (1.1)

Wiktionary

Ju­da­i­sty­ka (stu­dia ży­dow­skie) – dzie­dzi­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem hi­sto­rii, kul­tu­ry i re­li­gii Żydów od okre­su bi­blij­ne­go aż po współ­czes­ność.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. judaista mos., judaistka ż., judaizm mrz.

 przym. judaistyczny

Wiktionary


judaizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ule­ga­nie wpły­wom kul­tu­ry ży­dow­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judaizm mrz.

 przym. judejski

Wiktionary


judaizanctwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. skry­te wyz­na­wa­nie ju­da­iz­mu przez kon­wer­ty­tę

Wiktionary


judaizant

osoba przyj­mu­ją­ca ju­da­i­stycz­ne oby­cza­je i ide­a­ły


SJP.pl


judaizm

1. mo­no­te­i­stycz­na re­li­gia Żydów; mo­za­izm;
2. ży­dow­skie oby­cza­je i kul­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na, na­ro­do­wa re­li­gia Żydów;

 (1.2) etn. kult. ży­dow­skie oby­cza­je i tra­dy­cja

 (1.3) jęz. rzad. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka ji­dysz

Wiktionary

Ju­da­izm ( ‏יהדות‎), mo­za­izm, wyz­na­nie moj­że­szo­we – re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na, pier­wsza z grupy abra­ha­micz­nej, ist­nie­ją­ca od sta­ro­żyt­no­ści. Źró­dłem ob­ja­wie­nia jest dla niej Bi­blia he­braj­ska (Ta­nach) – opi­su­je ona mię­dzy in­ny­mi kos­mo­go­nię po­le­ga­ją­cą na stwo­rze­niu świa­ta przez Boga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ju­da­izm or­to­dok­syj­ny opie­ra się na peł­nym sto­so­wa­niu Tal­mu­du w życiu co­dzien­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdajism̥, AS: i ̯udai ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judaistyka ż., judaista mos., judaistka ż., judaika nmos., judaizacja ż.

 czas. judaizować ndk., zjudaizować dk., judaizować się ndk.

 przym. judaistyczny, judejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyznanie mojżeszowe, religia mojżeszowa, starozakonni

 (1.3) jidyszyzm

Wiktionary


judaizować

1. roz­po­wszech­niać re­li­gię ży­dow­ską;
2. ju­da­i­zo­wać się - ule­gać ju­da­i­za­cji


SJP.pl


judasz

1. po­tocz­nie o zdraj­cy
2. otwór w drzwiach umoż­li­wia­ją­cy oglą­da­nie tego, co się dzie­je na zew­nątrz; wiz­jer; prze­zier­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. przy­rząd op­tycz­ny umoż­li­wia­ją­cy spraw­dze­nie, czy ktoś stoi po dru­giej stro­nie drzwi

 (1.2) reg. sło­mia­na kukła wy­ko­rzy­sty­wa­na w za­ba­wach lu­do­wych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pejor. czło­wiek fał­szy­wy, obłud­ny i do­pu­szcza­ją­cy się zdra­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­ba­czy­ła przez ju­dasz do­brze zbu­do­wa­ne­go mło­dzień­ca z ru­mień­cem na twa­rzy.

 (1.1) Przy­szedł i za­stał czer­wo­ne drzwi zam­knię­te na amen, nikt nań nie zer­knął z ot­wo­ru „ju­da­sza”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjudaʃ, AS: i ̯udaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judasz m., Judaszek m., Judasze nmos., judaszowiec m., Judaszki nmos., Judaszówka ż.

 przym. judaszowy, Judaszowy, judaszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wizjer

 (2.1) zdrajca, renegat, sprzedawczyk

Wiktionary


judaszowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cer­cis|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych lub krze­wia­stych z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

 (1.2) bot. drze­wo lub krzew z ro­dza­ju ju­da­szo­wiec (1.1)

Wiktionary

Ju­da­szo­wiec ("Cer­cis" L.) – ro­dzaj ro­ślin z po­dro­dzi­ny "Cer­ci­do­i­de­ae", jed­nej z naj­star­szych lub naj­star­szej linii roz­wo­jo­wych bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae"). Na­le­ży do niego 10 ga­tun­ków. Więk­szość – 6 ga­tun­ków wy­stę­pu­je w Chi­nach, dwa w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, jeden (ju­da­szo­wiec po­łud­nio­wy "C.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wszyst­kie ga­tun­ki ju­da­szow­ców wyt­wa­rza­ją kwia­ty nie tylko na pę­dach, ale rów­nież na gru­bych ko­na­rach, a nawet na pniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judasz m., judasz mos./mrz.

Wiktionary


judaszowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Ju­da­szo­wi: fał­szy­wy, obłud­ny, pod­stęp­ny, zdra­dziec­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judasz mos., judasz mos. / mrz., judaszowiec mrz.

 przym. judaszowy, Judaszowy

Wiktionary


judaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­da­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ju­da­szem Iska­rio­tą, do­ty­czą­cy Ju­da­sza Iska­rio­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judasz m., judasz mos./mrz.

 przym. Judaszowy, judaszowski

Wiktionary


judea

hel­le­ni­stycz­no-rzym­ska pro­win­cja w Pa­le­sty­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na na Bli­skim Wscho­dzie, pro­win­cja rzym­ska;

Wiktionary

Judea ( ‏יְהוּדָה‎, "Jāhūdā", Ιουδαία, Iu­da­ea) – gó­rzy­sta kra­i­na hi­sto­rycz­na, po­ło­żo­na w hi­sto­rycz­nej środ­ko­wej czę­ści Iz­ra­e­la/Pa­le­sty­ny. Obec­nie te­ry­to­rium to jest po­dzie­lo­ne po­mię­dzy Iz­ra­el i Au­to­no­mię Pa­le­styń­ską. Judea, to nazwa Kró­le­stwa Judy uży­wa­na od IV w. p.n.e. po prze­ję­ciu wła­dzy nad Judą przez Gre­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki Ma­cha­be­u­szom Judea uzy­ska­ła nie­pod­le­głość.

 (1.1) Je­ru­za­lem leży w Judei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdɛa, AS: i ̯udea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juda ż., Judejczyk m., Judejka ż., judaica nmos., judejskość ż.

 przym. judejski, judzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Juda

Wiktionary


judejczyk

miesz­ka­niec Judei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Judei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­ba­tej­czy­cy wspar­li Ju­dej­czy­ków w walce z Sa­ma­ry­ta­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judea ż.

:: fż. Judejka ż.

 przym. judejski, judzki

Wiktionary


judejka

miesz­kan­ka Judei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Judei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze swego ta­ra­su król Dawid uj­rzał ką­pią­cą się Ju­dej­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judea ż.

:: fm. Judejczyk mos.

 przym. judejski, judzki

Wiktionary


judejski

przy­miot­nik od: Judea


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Judeą, do­ty­czą­cy Judei, po­cho­dzą­cy z Judei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­ro­zo­lim­czy­cy za­pew­ne uży­wa­li ja­kie­goś dia­lek­tu ju­dej­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judea ż., Judejczyk m., Judejka ż., judaizacja ż., judaizm m.

 czas. judaizować ndk., zjudaizować dk.

 przym. judzki

Wiktionary


judek

naz­wi­sko


SJP.pl


judel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. po­cząt­ku­ją­cy pie­karz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjudɛl, AS: i ̯udel

Wiktionary


judenicz

naz­wi­sko


SJP.pl


judeo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ju­da­iz­mem

Wiktionary


judeo-arabski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. grupa wielu ję­zy­ków/dia­lek­tów, daw­niej uży­wa­nych przez Żydów za­miesz­ka­łych w pań­stwach arab­skich

 (1.2) jęz. hist. w śred­nio­wie­czu okre­śle­nie kla­sycz­ne­go ję­zy­ka arab­skie­go za­pi­sy­wa­ne­go al­fa­be­tem he­braj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔ‿aˈrapsʲci, AS: i ̯udeo‿arapsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żydowsko-arabski

Wiktionary


judeo-chrześcijański

ju­da­i­stycz­ny i chrze­ści­jań­ski


SJP.pl


judeochrześcijanin

Żyd wyz­na­ją­cy wiarę chrze­ści­jań­ską, ale za­cho­wu­ją­cy obrzę­dy i zwy­cza­je wy­pły­wa­ją­ce z prawa moj­że­szo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. w pier­wszych wie­kach chrze­ści­jań­stwa: Żyd wyz­na­ją­cy chrze­ści­jań­stwo, ale za­cho­wu­ją­cy tra­dy­cyj­ne obrzę­dy i zwy­cza­je wedle prawa moj­że­szo­we­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃ɲĩn, AS: i ̯udeoχšeśćii ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. judeochrześcijanka

 przym. judeochrześcijański

Wiktionary


judeochrześcijanka

Ży­dów­ka wyz­na­ją­ca wiarę chrze­ści­jań­ską, ale za­cho­wu­ją­ca obrzę­dy i zwy­cza­je wy­pły­wa­ją­ce z prawa moj­że­szo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. fż. od: ju­de­o­chrze­ści­ja­nin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔxʃɛɕt͡ɕiˈjãnka, AS: i ̯udeoχšeśćii ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. judeochrześcijanin

 przym. judeochrześcijański

Wiktionary


judeochrześcijański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. od­no­szą­cy się do związ­ków mię­dzy kul­tu­rą ju­da­i­stycz­ną i chrze­ści­jań­ską, świad­czą­cy o ich cią­gło­ści

 (1.2) rel. do­ty­czą­cy ju­de­o­chrze­ści­jan

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Uro­je­nia winy (grzesz­no­ścio­we) są ty­po­we dla na­szej kul­tu­ry (ju­de­o­chrze­ści­jań­skiej), na­to­miast na­le­żą do rzad­ko­ści w in­nych kul­tu­rach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: i ̯udeoχšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judeochrześcijanin mos., judeochrześcijanka ż., judeochrześcijaństwo n.

Wiktionary


judeochrześcijaństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. rel. ogół pier­wszych chrze­ści­jan za­cho­wu­ją­cych je­szcze część prze­pi­sów ju­da­iz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pier­wszym sta­dium roz­wo­ju chrze­ści­jań­stwa ju­de­o­chrze­ści­jań­stwo było je­dy­ną jego formą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judeochrześcijanin mos., judeochrześcijanka ż.

 przym. judeochrześcijański

Wiktionary


judeofob

osoba szcze­gól­nie nie­chęt­nie na­sta­wio­na do Żydów; ju­do­fob, ju­de­o­scep­tyk, an­ty­se­mi­ta


SJP.pl


judeofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co ży­dow­skie; ży­do­fo­bia, ju­do­fo­bia


SJP.pl


judeosceptycyzm

nie­na­wiść, uprze­dze­nie i wro­gość wobec na­ro­du ży­dow­skie­go, zwią­za­ne z nie­to­le­ran­cją i ra­siz­mem; an­ty­se­mi­tyzm, ju­do­fo­bia, ju­de­o­fo­bia, ży­do­fo­bia


SJP.pl


judeosceptyk

osoba nie­chęt­nie na­sta­wio­na do Żydów; an­ty­se­mi­ta, ju­de­o­fob, ju­do­fob


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eufem. ktoś nie­chęt­ny Żydom lub wrogo do nich uspo­so­bio­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔˈst͡sɛptɨk, AS: i ̯udeosceptyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judeosceptyczność ż.

:: fż. judeosceptyczka ż.

 przym. judeosceptyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antysemita, żydożerca

Wiktionary


judo

[czy­taj: dżudo] ja­poń­ska walka za­pa­śni­cza; dżudo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. ja­poń­ska sztu­ka walki;

Wiktionary

Judo, dżudo (jap. 柔道 jūdō; „ła­god­na droga”) – sztu­ka walki stwo­rzo­na w Ja­po­nii jako sport przez Jigorō Kanō (1860–1938) z "jūjutsu". Judo zo­sta­ło do­ce­nio­ne jako me­to­da ćwi­czeń fi­zycz­nych, tre­nin­gu mo­ral­ne­go i sa­mo­o­bro­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wo­dy judo okre­ślo­ne są jed­na­ko­wy­mi na całym świe­cie prze­pi­sa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒudɔ, AS: ǯudo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dżudoczka ż., dżudo n., judoga, judoka, judok, judowiec, judoczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżudo

Wiktionary


judocki

→ ju­do­ka [czy­taj: dżu­doc­ki]


SJP.pl


judoczka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca judo (dżudo); dżu­docz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta tre­nu­ją­ca judo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judo n.

:: fm. judoka mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżudoczka

Wiktionary


judofil

osoba za­fa­scy­no­wa­na ju­da­iz­mem, kul­tu­rą ży­dow­ską i Ży­da­mi; ży­do­fil


SJP.pl


judofilka

→ ju­do­fil; ży­do­fil­ka


SJP.pl


judofilski

→ ju­do­fil


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sprzy­ja­ją­cy Żydom

Wiktionary

Patrz:

judofil

Powiązane:

 rzecz. judofil mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filosemicki

Wiktionary


judofob

osoba szcze­gól­nie nie­chęt­nie na­sta­wio­na do Żydów; ju­de­o­fob, ju­de­o­scep­tyk, an­ty­se­mi­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba uprze­dzo­na do Żydów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten ju­do­fob Antek rzu­cił swoją dziew­czy­nę, gdy do­wie­dział się, że to Ży­dów­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdɔfɔp, AS: i ̯udofop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judofobia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antysemita

Wiktionary


judofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co ży­dow­skie; ży­do­fo­bia, ju­de­o­fo­bia


SJP.pl


judoga

[czy­taj: dżu­do­ga] strój ju­do­ki (za­wod­ni­ka wal­czą­ce­go w judo), biały, skła­da­ją­cy się z sze­ro­kich spod­ni i luź­nej bluzy prze­wią­zy­wa­nej pasem; dżu­do­ga, ju­do­gi (rza­dziej)


SJP.pl


judogi

[czy­taj: dżu­do­gi] strój ju­do­ki (za­wod­ni­ka wal­czą­ce­go w judo), biały, skła­da­ją­cy się z sze­ro­kich spod­ni i luź­nej bluzy prze­wią­zy­wa­nej pasem; ju­do­ga (czę­ściej), dżu­do­ga (czę­ściej)


SJP.pl


judok

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy judo; dżu­dok; dżu­do­ka; dżu­do­wiec; ju­do­ka; ju­do­wiec


SJP.pl


judoka

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy judo; dżu­dok; dżu­do­ka; dżu­do­wiec; judok; ju­do­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba tre­nu­ją­ca judo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judo n., dżudo n., judoczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżudoka

Wiktionary


judoma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Kraju Cha­ba­row­skim i Ja­ku­cji; prawy do­pływ Mai;

Wiktionary

Ju­do­ma – rzeka w Rosji, w Kraju Cha­ba­row­skim i Ja­ku­cji; prawy do­pływ Mai. Dłu­gość 765 km (od źró­deł rzeki Nit­kan 820 km); po­wierzch­nia do­rze­cza 43 700 km².

Pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Nit­kan i Aw­li­ja w gó­rach Sun­tar-Cha­ja­ta; na całej dłu­go­ści ma cha­rak­ter rzeki gór­skiej; licz­ne progi; pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wym i po­łud­nio­wo-za­chod­nim przez Wy­ży­nę Ju­dom­sko-Maj­ską. Że­glow­na na od­cin­ku 271 km od uj­ścia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. judomski

Wiktionary


judomski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ju­do­mą (rzeką na Sy­be­rii w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judoma ż.

Wiktionary


judowiec

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy judo; dżu­dok; dżu­do­ka; dżu­do­wiec; judok; ju­do­ka


SJP.pl


judyciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­dy­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


judycki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­dyc­ki (herb szla­chec­ki) – od­mia­na herbu szla­chec­kie­go Rad­wan
  • Jan Ju­dyc­ki (zm. po 1777) – pol­ski urzęd­nik
  • Józef Ju­dyc­ki (1719–1797) – pol­ski urzęd­nik, woj­sko­wy i poseł na Sejm
  • Józef Ju­dyc­ki (1945–2017) – pol­ski pro­fe­sor, pra­cow­nik nauki, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, współt­wór­ca szko­ły na­u­ko­wej badań kon­struk­cji i tech­no­lo­gii bu­do­wy dróg
  • Mi­chał Ju­dyc­ki (zm. 1758) – pol­ski urzęd­nik i poseł na Sejm
  • Sta­ni­sław Ju­dyc­ki (ur. 1954) – pol­ski fi­lo­zof

Wikipedia


judykacyjny

do­ty­czą­cy ju­dy­ka­tu­ry; są­dow­ni­czy


SJP.pl


judykat

daw­niej: orze­cze­nie sądu, wyrok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. praw. orze­cze­nie, wyrok sądu

Wiktionary


judykatura

okre­śle­nie zasad praw­nych i metod wy­ro­ko­wa­nia sądu


SJP.pl


judykatywa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. adm. rzad. wła­dza są­dow­ni­cza, jako ele­ment trój­po­dzia­łu wła­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''(…) art. 10 kon­sty­tu­cji wpro­wa­dza za­sa­dę trój­po­dzia­łu wła­dzy. Od­wo­łu­je się ona do kla­sycz­ne­go Mon­te­skiu­szow­skie­go trój­po­dzia­łu i sta­no­wi, że ustrój pań­stwa opie­ra się na rów­no­wa­dze le­gis­la­ty­wy, eg­ze­ku­ty­wy i ju­dy­ka­ty­wy.

Wiktionary


judyta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ju­dy­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go. Wy­wo­dzi się od he­braj­skie­go słowa יהודית Yəhûḏîṯ oz­na­cza­ją­ce­go „miesz­kan­ka Judei” lub „chwa­lo­na”.

Od­waż­nej wdo­wie, która uśmier­ci­ła asy­ryj­skie­go wodza Ho­lo­fer­ne­sa i ura­to­wa­ła przez to swoje mia­sto ro­dzin­ne Bet­hu­lię oraz Je­ro­zo­li­mę, poś­wię­co­no jedną z ksiąg Sta­re­go Te­sta­men­tu: Księ­gę Ju­dy­ty. W pi­śmien­nict­wie po pol­sku imię wy­stą­pi­ło w roku 1085 jako Judyt i 1283 jako Ju­dy­ta oraz jako Juta w 1252.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja naj­star­sza córka ma na imię Ju­dy­ta.

 (1.1) Po­waż­ną rolę w hi­sto­rii Pol­ski od­gry­wa­ją żony ksią­żąt, jak Niem­ki – Oda, Ryksa i Ju­dy­ta Maria, Czesz­ki – Dą­brów­ka i Ju­dy­ta, Ru­sin­ki – Maria Do­bro­gnie­wa i Zby­sła­wa, żona Miesz­ka, syna Bo­le­sła­wa Śmia­łe­go.

 (1.1) Ju­dy­ty dzień swej pa­tron­ki, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 22 grud­nia, a także 14 li­sto­pa­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdɨta, AS: i ̯udyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. Judytka ż., Juda ż., Judka ż.

 przym. Judycin, Judytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Juta; zdrobn. Judytka, Juda, Judka, Dyta, Dytka

Wiktionary


judytka

zdrob­nie­nie od: Ju­dy­ta (imię żeń­skie)


SJP.pl


judzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ju­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. judzić

Wiktionary


judziciel

osoba na­ma­wia­ją­ca lub pro­wo­ku­ją­ca do złych czy­nów; pod­ju­dzacz, po­dże­gacz, pro­wo­ka­tor


SJP.pl


judzicielka

ko­bie­ta na­ma­wia­ją­ca lub pro­wo­ku­ją­ca do złych czy­nów; pod­ju­dzacz­ka, po­dże­gacz­ka, pro­wo­ka­tor­ka


SJP.pl


judzić

na­ma­wiać do złego


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) na­ma­wiać kogoś do cze­goś złego, kusić, pod­bu­rzać, pod­bech­ty­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań mnie ju­dzić, nie będę dla cie­bie wy­no­sił ce­gieł z bu­do­wy.

 (1.2) Nie judź się, ale dawaj, kiedy masz dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjüd͡ʑit͡ɕ, AS: i ̯üʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judziciel mos., judzenie n.

 czas. podjudzać ndk., podjudzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podburzać, podbechtywać, bechtać, podżegać, podszczuwać, daw. instygować

 (1.2) naprzykrzać się, dokuczać

Wiktionary


judzki

przy­miot­nik od: Juda (sta­ro­żyt­ne pań­stwo iz­ra­e­lic­kie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Judą, do­ty­czą­cy Judy, po­cho­dzą­cy z Judy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Córka judz­ka jed­nak nie zgo­dzi­ła się na waszą nie­pra­wość.

 (1.1) Cią­gnę­ła do niego cała judz­ka kra­i­na oraz wszy­scy miesz­kań­cy Je­ro­zo­li­my i przyj­mo­wa­li od niego chrzest w rzece Jor­dan, wyz­na­jąc przy tym swe grze­chy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juda ż., Judea ż., Judejczyk mos., Judejka ż.

 przym. judejski

Wiktionary


jufer

drew­nia­ny lub me­ta­lo­wy krą­żek słu­żą­cy w parze z takim samym krąż­kiem do ścią­ga­nia lin na stat­ku; ju­fers


SJP.pl


jufers

drew­nia­ny lub me­ta­lo­wy krą­żek słu­żą­cy w parze z takim samym krąż­kiem do ścią­ga­nia lin na stat­ku; jufer


SJP.pl

Ju­fers (daw. "naw­lek") - ele­ment ścią­ga­cza tal­re­po­we­go zwa­ne­go też ścią­ga­czem li­no­wym. Krą­żek wy­ko­na­ny z twar­de­go drew­na, rza­dziej me­ta­lo­wy, za­o­pa­trzo­ny w ot­wo­ry (naj­czę­ściej trzy) dla tal­re­pu, czyli liny ścią­ga­ją­cej, oraz po­sia­da­ją­cy na swym ob­wo­dzie rowek dla koń­co­we­go od­cin­ka oka­la­ją­cej ten krą­żek wanty lub innej na­pi­na­nej liny. Ot­wo­ry w ju­fer­sie zwane są ki­pa­mi.

Wikipedia


jug

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. na­czy­nie, słoik, dzban, butla sta­no­wią­ce in­stru­ment per­ku­syj­ny

Wiktionary

Jug (ros. Юг) – rzeka na pół­no­cy eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji po po­łą­cze­niu z Su­cho­ną two­rzy Dwinę. Źró­dła w Uwa­łach Pół­noc­nych. Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka fiń­skich miesz­kań­ców jej do­rze­cza i oz­na­cza rzekę (fin. "joki").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jugbandowy

Wiktionary


juga

w kos­mo­lo­gii in­dyj­skiej - epoka w dzie­jach ludz­ko­ści, zło­żo­na z czte­rech okre­sów


SJP.pl

Juga (de­wa­na­ga­ri युग, ang. "Yuga") – w hin­du­iz­mie jedna z czte­rech epok ist­nie­nia ma­te­rial­ne­go świa­ta.

Wikipedia


jugendamt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­miec­ki urząd do spraw dzie­ci i mło­dzie­ży

Wiktionary


jugendstil

[czy­taj: JUgendsztil] nie­miec­ki kie­ru­nek w sztu­ce, od­mia­na se­ce­sji


SJP.pl


jugendstilowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ju­gend­sti­lem, do­ty­czą­cy ju­gend­sti­lu (se­ce­sji), w szcze­gól­no­ści jego nie­miec­kim nur­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jugendstil m.

Wiktionary


juger

sta­ro­żyt­na miara po­wierzch­ni równa ok. 2518 me­trów kwa­dra­to­wych, którą uwa­ża­no za moż­li­wą do za­o­ra­nia w jeden dzień


SJP.pl


juglon

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w li­ściach, ko­rze­niach i łu­pi­nach orze­chów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) barw­nik chi­no­no­wy wy­stę­pu­ją­cy w li­ściach, ko­rze­niach i łu­pi­nach orze­chów

Wiktionary

Ju­glon – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy barw­ni­ków chi­no­no­wych. Wy­ka­zu­je wła­ści­wo­ści al­le­lo­pa­tycz­ne. Wy­stę­pu­je w li­ściach, ko­rze­niach i łu­pi­nach orze­chów. W orze­chu wło­skim ju­glon wy­stę­pu­je w świe­żych li­ściach, a w trak­cie ich usy­cha­nia za­ni­ka w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nym ze skład­ni­ków sa­mo­o­pa­la­cza jest ju­glon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuɡlɔ̃n, AS: i ̯uglõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 5-hydroksy-1,4-naftochinon, C10H6O3

Wiktionary


jugo

w kos­mo­lo­gii in­dyj­skiej - epoka w dzie­jach ludz­ko­ści, zło­żo­na z czte­rech okre­sów


SJP.pl


jugol

lek­ce­wa­żą­co: Ju­go­sło­wia­nin; Jugol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. Ju­go­sło­wia­nin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosłowianin mos.

Wiktionary


jugolka

lek­ce­wa­żą­co: Ju­go­sło­wian­ka; Ju­gol­ka


SJP.pl


jugonostalgia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tęs­kno­ta za cza­sa­mi, kiedy na­ro­dy po­łud­nio­wo­sło­wiań­skie wcho­dzi­ły w skład Ju­go­sła­wii, utoż­sa­mia­nej z bez­pie­czeń­stwem i do­bro­by­tem

Wiktionary

Ju­go­no­stal­gia (od słów Ju­go­sła­wia i no­stal­gia) – ter­min okre­śla­ją­cy zja­wi­sko tęs­kno­ty za cza­sa­mi ist­nie­nia So­cja­li­stycz­nej Fe­de­ra­cyj­nej Re­pu­bli­ki Ju­go­sła­wii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O ile fe­no­men ju­go­no­stal­gii jako emo­cjo­nal­ne­go, ale i coraz bar­dziej ra­cjo­nal­ne­go sto­sun­ku do szczę­śli­wie prze­ży­tych cza­sów jest zro­zu­mia­ły w re­pu­bli­kach, w któ­rych obiek­tyw­nie żyje się dużo go­rzej, to jak wy­ja­śnić taką no­stal­gię w Sło­we­nii, która jest człon­kiem UE?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔ̃nɔˈstalʲɟja, AS: i ̯ugõnostalʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jugonostalgiczny

Wiktionary


jugorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Jugrą lub Ju­gra­mi, do­ty­czą­cy Jugry lub Ju­grów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugra ż., Jugrowie lm m.

Wiktionary


jugorusiński

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język wschod­nio- lub za­chod­nio­sło­wiań­ski uży­wa­ny przez Ru­si­nów Pa­noń­skich

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do ju­go­ru­siń­skie­go (1.1), zwią­za­ny z tym ję­zy­kiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rusnacki, ruski, rusiński, baczwańsko-sremski, południoworusiński

Wiktionary


jugosławia

dawne pań­stwo w Eu­ro­pie, w 2003 przeksz­tał­ci­ło się w fe­de­ra­cję pod nazwą Ser­bia i Czar­no­gó­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. nie­ist­nie­ją­ce pań­stwo w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej na Pół­wy­spie Bał­kań­skim;

Wiktionary

Ju­go­sła­wia – nazwa pań­stwa związ­ko­we­go na­ro­dów po­łud­nio­wo­sło­wiań­skich (słowo "jug" w ję­zy­kach po­łud­nio­wo­sło­wiań­skich oz­na­cza „po­łud­nie”), uży­wa­na do 1918 r. jako kon­cep­cja po­li­tycz­na, od 1918 dla Kró­le­stwa Ser­bów, Chor­wa­tów i Sło­weń­ców, na­stęp­nie od 1929 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kró­le­stwo Ju­go­sła­wii pow­sta­ło w 1929 roku po przeksz­tał­ce­niu z Kró­le­stwa Ser­bów, Chor­wa­tów i Sło­weń­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔˈswavʲja, AS: i ̯ugosu̯avʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosłowianin mos., Jugosłowianka ż.

 przym. jugosłowiański

Wiktionary


jugosłowianin

miesz­ka­niec Ju­go­sła­wii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Ju­go­sła­wii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: i ̯ugosu̯ovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosławia ż., jugol m., Jugol m.

:: fż. Jugosłowianka ż.

 przym. jugosłowiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekcew. jugol, Jugol

Wiktionary


jugosłowianistka

→ ju­go­sło­wia­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

jugosłowianista

jugosłowianka

miesz­kan­ka Ju­go­sła­wii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. oby­wa­tel­ka Ju­go­sła­wii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosławia ż.

:: fm. Jugosłowianin mos.

 przym. jugosłowiański

Wiktionary


jugosłowiański

przy­miot­nik od: Ju­go­sła­wia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ju­go­sła­wią, do­ty­czą­cy Ju­go­sła­wii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas sesji zo­sta­ły okre­ślo­ne pod­sta­wy po­wo­jen­ne­go fe­de­ra­cyj­ne­go pań­stwa ju­go­sło­wiań­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: i ̯ugosu̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosławia ż., Jugosłowianin mos., Jugosłowianka ż.

Wiktionary


jugowice

Ju­go­wi­ce (nazwa hi­sto­rycz­na: Dołki, niem. "Ha­us­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wał­brzy­skim, w gmi­nie Walim.

Wikipedia


jugowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ju­go­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Ju­go­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugowice nmos.

Wiktionary


jugów

daw­niej, żar­to­bli­wie: lichy le­karz, szar­la­tan


SJP.pl

Jugów ( Ha­us­dorf) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda. Wieś jest sie­dzi­bą nad­le­śnict­wa.

Wikipedia


juhas

młody pa­sterz owiec w Ta­trach i Kar­pa­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) góry. młody pa­sterz wy­pa­sa­ją­cy latem owce w Ta­trach i Kar­pa­tach, po­moc­nik bacy;

Wiktionary

Juhas (gwa­ro­wo wa­łach – za­po­ży­cze­nie z ru­muń­skie­go) – młod­szy po­moc­nik bacy pod­czas wy­pa­su owiec. Ter­min ten wy­stę­pu­je na te­re­nie Tatr i Be­ski­dów.

Baca zaz­wy­czaj szu­kał ju­ha­sów po­przez ro­dzi­nę, zna­jo­mych i za­wie­rał z nimi umowę zwaną "zjed­na­niem" lub "po­jed­na­niem".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Juhas hu­knął; po tur­niach od­hu­knę­ły jary.

 (1.1) Pe­wien juhas z Pęk­so­we­go Brzyz­ku • uj­rzał przysz­łość w pro­ro­czym bły­sku: • szumi pi­knie Du­na­jec, • a na most­ku baca Ki­ta­jec • Ja­si­nec­ka pie­rze po pysku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juhasowanie n.

:: fż. juhaska ż.

 czas. juhasić ndk., juhasować ndk.

 przym. juhaski

Wiktionary


juhasi

→ juhas; ju­ha­ski


SJP.pl


juhasić

być ju­ha­sem, paść owce w gó­rach; ju­ha­so­wać


SJP.pl


juhaska

ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję młod­sze­go pa­ste­rza owiec w Ta­trach i Be­ski­dach


SJP.pl


juhaski

→ juhas; ju­ha­si


SJP.pl


juhasować

paść owce w gó­rach, być po­moc­ni­kiem bacy; ju­ha­sić


SJP.pl


juhu

1. wy­krzy­knik uży­wa­ny dla przy­wo­ła­nia kogoś, zwró­ce­nia czy­jejś uwagi;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy ra­dość; hura


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …oz­na­cza­ją­cy nie­spo­dzie­wa­ną ra­dość

 (1.2) …dla zwró­ce­nia na sie­bie czy­jejś uwagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zno­szę ta­kich okrzy­ków jak "łiii", "jejku", "juhu" i tak dalej.

Wiktionary


juin

[czy­taj: żłę] naz­wi­sko


SJP.pl


jujitsu

[czy­taj: dżu-dżit­su] ja­poń­ski sy­stem sa­mo­o­bro­ny opie­ra­ją­cy się na wy­ko­rzy­sta­niu ru­chów prze­ciw­ni­ka prze­ciw niemu sa­me­mu; spor­to­wa od­mia­na tej sztu­ki walki; dżiu-dżit­su; dżu­dżit­su; dżu-dżit­su; jiu­jit­su; jiu-jitsu; ju-jitsu; ju­jut­su; ju-jutsu


SJP.pl


jujka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Jujka – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­no-oś­wia­to­wy, na­u­czy­ciel, poeta, pu­bli­cy­sta i fol­klo­ry­sta
  • Marta Jujka – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Zbi­gniew Jujka – pol­ski dzien­ni­karz i ry­sow­nik sa­ty­rycz­ny

Wikipedia


jujuba

cier­ni­sty krzew lub drzew­ko z ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych; owoc tej ro­śli­ny; gło­ży­na, szyd­li­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Zi­zip­hus|ref=tak., cier­ni­sty krzew lub drzew­ko o żół­tych, drob­nych kwia­tach i czę­sto ja­dal­nych owo­cach;

 (1.2) kulin. owoc ju­ju­by (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Moja cio­cia pije her­bat­kę z ju­ju­by.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jüˈjuba|ʒuˈʒuba, AS: i ̯üi ̯uba|žužuba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głożyna, szydlica, przest. nabak, przest. dereń

Wiktionary


jujutsu

[czy­taj: dżu-dżut­su] ja­poń­ski sy­stem sa­mo­o­bro­ny opie­ra­ją­cy się na wy­ko­rzy­sta­niu ru­chów prze­ciw­ni­ka prze­ciw niemu sa­me­mu; spor­to­wa od­mia­na tej sztu­ki walki; dżiu-dżit­su; dżu­dżit­su; dżu-dżit­su; jiu­jit­su; jiu-jitsu; ju­jit­su; ju-jitsu; ju-jutsu


SJP.pl


juk

skó­rza­ny wór słu­żą­cy do prze­wo­że­nia rze­czy na grzbie­cie zwie­rzę­cia jucz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) każda z dwóch sakw przy­tro­czo­nych do grzbie­tu konia czy osła

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: juka

Wiktionary

JuK – pro­gram kom­pu­te­ro­wy do odt­wa­rza­nia mu­zy­ki dla śro­do­wi­ska KDE. Jest on czę­ścią pa­kie­tu z opro­gra­mo­wa­niem mul­ti­me­dial­nym dla KDE kde­mul­ti­me­dia. Juk ob­słu­gu­je ko­lek­cje pli­ków dźwię­ko­wych w for­ma­tach MP3, Ogg Vor­bis oraz FLAC.

Pracę nad tą apli­ka­cją roz­po­czął Scott Whe­e­ler w roku 2000 i po­cząt­ko­wo nadał jej nazwę QTagger. JuK ofi­cjal­ną czę­ścią KDE zo­stał wraz z wer­sją 3.2 tego śro­do­wi­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hej, sza­ble w dłoń! Łuki w juki, a łupy wziąć w troki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juk, AS: i ̯uk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juczenie n., objuczenie n.

 czas. juczyć ndk., objuczyć dk.

 przym. juczny

Wiktionary


juka

1. by­li­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; jukka; yucca; szpi­lecz­ni­ca; krę­pla
2. włó­kno otrzy­my­wa­ne z liści tej ro­śli­ny


SJP.pl


jukagir

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go pół­noc­no-wschod­nią Sy­be­rię


SJP.pl

Ju­ka­gir (ros. Юкагир, jakuc. Дьүкээгир) – wieś w Rosji, w Ja­ku­cji nad Za­to­ką Jań­ską. [] W oko­li­cy wsi zna­le­zio­no szcząt­ki ma­mu­tów w 2002 i w 2010 roku, a także szcząt­ki bi­zo­na da­to­wa­ne na 9310 lat i kla­czy da­to­wa­ne na 4630 lat.

Wikipedia


jukagirka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go pół­noc­no-wschod­nią Sy­be­rię


SJP.pl


jukagirski

1. zwią­za­ny z Ju­ka­gi­ra­mi, ludem pa­le­o­az­ja­tyc­kim za­miesz­ku­ją­cym ob­sza­ry w Ja­ku­cji oraz w dol­nym biegu rzek Leny i Ko­ły­my;
2. język ju­ka­gir­ski - język Ju­ka­gi­rów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ję­zy­ków ural­skich, bli­ski wy­mar­ciu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ju­ka­gi­ra­mi, do­ty­czą­cy Ju­ka­gi­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukagir mos., Jukagirka ż.

Wiktionary


jukagirzy

lud za­miesz­ku­ją­cy pół­noc­no-wschod­nią Sy­be­rię; Ju­ka­gi­ro­wie


SJP.pl

Ju­ka­gi­rzy (nazwa włas­na "Odul") – au­toch­to­nicz­ny etnos pa­le­o­az­ja­tyc­ki za­miesz­ku­ją­cy pół­noc­no-wschod­nią Sy­be­rię w Rosji. Po­pu­la­cja Ju­ka­gi­rów li­czy­ła w 2002 roku 1509 osób (dane ze spisu po­wszech­ne­go).

Ju­ka­gi­rzy za­miesz­ku­ją te­re­ny w dol­nym biegu rzek Leny i Ko­ły­my oraz w Ja­ku­cji.

Wikipedia


jukatan

1. pół­wy­sep w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;
2. stan w Mek­sy­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;

 (1.2) geogr. adm. stan w po­łud­nio­wym Mek­sy­ku na pół­wy­spie Ju­ka­tan (1.1);

 (1.3) hist. geogr. polit. hi­sto­rycz­ne pań­stwo na Ju­ka­ta­nie (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­ka­tan – pół­wy­sep w Ame­ry­ce Cen­tral­nej
  • Ju­ka­tan – stan w Mek­sy­ku
  • Re­pu­bli­ka Ju­ka­ta­nu – pań­stwo hi­sto­rycz­ne
  • Ju­ka­tan – hisz­pań­ski film z 2018 roku
  • Yu­ka­tan – ze­spół roc­ko­wy
  • (10799) Yucatán – pla­ne­to­i­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­kow­cy sądzą, że na obec­ny mek­sy­kań­ski pół­wy­sep Ju­ka­tan spa­dła wtedy aste­ro­i­da o śred­ni­cy około 15 ki­lo­me­trów i że zde­rze­nie wyz­wo­li­ło ener­gię od­po­wia­da­ją­cą mi­liar­do­wi bomb ato­mo­wych, ta­kich jak ta zrzu­co­na na Hi­ro­szi­mę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈkatãn, AS: i ̯ukatãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukatańczyk mos., Jukatanka ż.

 przym. jukatański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Półwysep Jukatan

 (1.3) Republika Jukatanu

Wiktionary


jukatanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ju­ka­ta­nu; ko­bie­ta z tego pół­wy­spu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukatan mrz.

:: fm. Jukatańczyk mos.

 przym. jukatański

Wiktionary


jukatańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ju­ka­ta­nu; osoba z tego pół­wy­spu (hist. oby­wa­tel Re­pu­bli­ki Ju­ka­ta­nu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ju­ka­tań­czy­cy czyli „yu­ca­te­cos" odróż­nia­ją się od resz­ty Mek­sy­ka­nów niez­wy­kłą ucz­ci­wo­ścią i ot­war­to­ścią. Z po­wo­du lą­do­wej izo­la­cji ko­mu­ni­ka­cyj­nej z resz­tą Mek­sy­ku, po­sia­da­ją też od­mien­ne zwy­cza­je.

 (1.1) Tym­cza­sem w Ve­ra­cruz zgro­ma­dzo­ną jest mek­sy­kań­ska eska­dra; go­to­wa za pier­wszym zna­kiem roz­po­cząć nie­przy­ja­ciel­skie kroki prze­ciw­ko Ju­ka­tań­czy­kom (pi­sow­nia uw­spół­cze­śnio­na).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukatan mrz.

:: fż. Jukatanka ż.

 przym. jukatański

Wiktionary


jukatański

przy­miot­nik od: Ju­ka­tan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ju­ka­ta­nem, do­ty­czą­cy Ju­ka­ta­nu (pół­wy­spu)

 (1.2) zwią­za­ny z Ju­ka­ta­nem (sta­nem Mek­sy­ku)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukatańczyk mos., Jukatan mrz., Jukatanka ż.

Wiktionary


jukebox

[czy­taj: dżuk­boks] szafa gra­ją­ca za­wie­ra­ją­ca au­to­mat gra­mo­fo­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. muz. szafa gra­ją­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ju­ke­bo­xie nie zna­la­złem płyt z dobrą mu­zy­ką.

Wiktionary


jukka

by­li­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; juka; yucca; szpi­lecz­ni­ca; krę­pla


SJP.pl

Jukka, juka, krę­pla, szpi­lecz­ni­ca ("Yucca") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych. Liczy około 50 ga­tun­ków bylin, krze­wów i drzew. Wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Środ­ko­wej.

Jukki in­tro­du­ko­wa­no na wszyst­kie kon­ty­nen­ty, poza An­tark­ty­dą. Ga­tu­nek jukka zwi­sło­list­na ("Yucca flac­ci­da") zo­stał in­tro­du­ko­wa­ny do Pol­ski. Jest an­tro­po­fi­tem za­do­mo­wio­nym na te­re­nie nie­czyn­nych hy­dro­o­sad­ni­ków Elek­trow­ni Sier­sza w Trze­bi­ni.

Wikipedia


juko

(w judo) jedna z ocen przyz­na­wa­nych za­wod­ni­ko­wi za wy­ko­na­ną akcję; yuko


SJP.pl


jukon

1. te­ry­to­rium Ka­na­dy;
2. rzeka w Ka­na­dzie i USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedno z trzech te­ry­to­riów ka­na­dyj­skich;

 (1.2) geogr. rzeka w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;

Wiktionary

Jukon (ang. i fr. Yukon; daw­niej: Te­ry­to­rium Jukon, Yukon Ter­ri­to­ry, Ter­ri­to­i­re du Yukon) – te­ry­to­rium Ka­na­dy, po­ło­żo­ne na pół­noc­nym za­cho­dzie kraju, czę­ścio­wo w stre­fie pod­bie­gu­no­wej. Gra­ni­czy z Te­ry­to­ria­mi Pół­noc­no-Za­chod­ni­mi na wscho­dzie i Ko­lum­bią Bry­tyj­ską na po­łud­niu, a także ame­ry­kań­skim sta­nem Ala­ska na za­cho­dzie. Pół­noc­ną gra­ni­cę te­ry­to­rium sta­no­wi wy­brze­że Morza Be­a­u­for­ta. Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem te­ry­to­rium jest Whi­te­hor­se.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjukɔ̃n, AS: i ̯ukõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jukoński

Wiktionary


jukos

Jukos ( ОАО «НК „ЮКОС“») – ro­syj­skie przed­się­bior­stwo naf­to­we dzia­ła­ją­ce w la­tach 1993–2007.

Wikipedia


jukowy

→ juk, → juka


SJP.pl

Patrz:

juk, → juka

jukoła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. su­szo­na ryba, przy­go­to­wa­na tra­dy­cyj­ną me­to­dą rdzen­nych ludów Sy­be­rii i Da­le­kie­go Wscho­du;

Wiktionary

Ju­ko­ła (ros. юкола) – su­szo­na ryba przy­go­to­wy­wa­na do spo­ży­cia tra­dy­cyj­ną me­to­dą Tun­gu­zów, Ja­ku­tów, Kam­cza­da­lów, Ale­u­tów i in­nych na­ro­dów za­miesz­ku­ją­cych Sy­be­rię i Da­le­ki Wschód.

Naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­li oni do tego celu licz­ne w da­le­kows­chod­nich rze­kach ryby z ga­tun­ków ło­so­sio­wa­tych (przez miej­sco­wą lud­ność na­zy­wa­ne "ketą"), któ­rych połów w okre­sie tarła przy­pa­da­ją­ce­go w czerw­cu był bar­dzo łatwy, dzię­ki czemu bez trudu można było w krót­kim cza­sie ze­brać zapas wy­star­cza­ją­cy na wiele mie­się­cy.

Wikipedia


jukoński

przy­miot­nik od: Jukon (rzeka w Ka­na­dzie i w USA lub te­ry­to­rium au­to­no­micz­ne w Ka­na­dzie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ju­ko­nem, do­ty­czą­cy Ju­ko­nu (rzeki lub ob­sza­ru)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukon mrz.

Wiktionary


jukstapozycja

tech­ni­ka swo­bod­nych ze­sta­wień, śro­dek po­e­tyc­ki po­le­ga­ją­cy na ze­sta­wie­niu ze sobą dwu lub wię­cej obra­zów w celu ut­wo­rze­nia zna­cze­nia na­drzęd­ne­go


SJP.pl

Juk­sta­po­zy­cja ( iuxta – bli­sko, przy (czymś), po­si­tio – po­zy­cja) – śro­dek sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na ze­sta­wie­niu ze sobą dwóch lub wię­cej obra­zów w celu bu­do­wy zna­cze­nia na­drzęd­ne­go. Czę­sto spro­wa­dza się do kon­tra­stu, jed­nak róż­ni­ce w po­szcze­gól­nych obra­zach mogą być sub­tel­niej­sze – np. su­ge­ru­ją­ce pro­gres lub po­wo­du­ją­ce in­ter­pre­ta­cję obra­zu w świet­le uka­za­ne­go wcze­śniej.

Wikipedia


jukstapozycyjny

→ juk­sta­po­zy­cja


SJP.pl

Patrz:

jukstapozycja

jul

zdrob­nie­nie od: Julia, Ju­lian­na (imio­na żeń­skie)


SJP.pl

Jul ( Yule, Yu­le­ti­de) – świę­to zi­mo­we, ko­ja­rzo­ne z prze­si­le­niem zi­mo­wym, ob­cho­dzo­ne w pół­noc­nej Eu­ro­pie od cza­sów sta­ro­żyt­nych. Jego data zo­sta­ła usta­no­wio­na przez Ha­a­ko­na I Do­bre­go w spo­sób po­kry­wa­ją­cy się z wcze­śniej przy­ję­ta datą chrze­ści­jań­skich świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia. Dom­nie­ma­ne tra­dy­cje Jul obej­mu­ją przy­stra­ja­nie jodły, kła­dze­nie w pa­le­ni­sku od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nej kłody drew­na, wie­sza­nie w do­mo­stwach je­mio­ły i ostro­krze­wu, ro­zda­wa­nie pre­zen­tów oraz ogól­nie ro­zu­mia­ne świę­to­wa­nie.

Wikipedia


jula

zdrob­nie­nie od: Julia, Ju­lian­na (imio­na żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Julia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jula (ur. 1991) – pol­ska pio­sen­kar­ka i au­tor­ka tek­stów
  • Jula – szwedz­ka sieć skle­pów
  • Jula (Diula) – grupa et­nicz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­li­śmy się z Julą na Za­wrat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Julia ż., Julka ż.

Wiktionary


julcia

zdrob­nie­nie od: Julia (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Julia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­ły­śmy z Jul­cią do Gi­życ­ka.

 (1.1) Jurek po­da­ro­wał Julci brosz­kę z bursz­ty­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Julia ż.

Wiktionary


julciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Julci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


julcio

zdrob­nie­nie od: Ju­lian, Ju­liusz (imio­na mę­skie)


SJP.pl


julczyny

przy­miot­nik

 (1.1) przy­na­leż­ny Julii, wła­ści­wy Julii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy wszak­że wra­ca­ła, usły­sza­ła głosy Jul­czy­nych przy­ja­ciół, do­bie­ga­ją­ce już z ku­chen­nych re­wi­rów, wobec czego od­sta­wi­ła pa­prot­kę i pod­kra­dła się na pal­cach, żeby po­ob­ser­wo­wać tego wspa­nia­łe­go Tolka.

Wiktionary


julek

zdrob­nie­nie od: Ju­lian, Ju­liusz (imio­na mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ju­liusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znam Julka od pod­sta­wów­ki.

 (1.1) Ten ga­mu­ła Julek sprze­czał się ze mną, że nie będę miała śmia­ło­ści iść do dworu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulɛk, AS: i ̯ulek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juliusz

Wiktionary


julep

1. kok­tajl al­ko­ho­lo­wy;
2. sitko bar­ma­nów do od­fil­tro­wy­wa­nia du­żych ka­wał­ków z przy­go­to­wa­ne­go na­po­ju


SJP.pl


jules

[czy­taj: żul] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl


julia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Julia – imię żeń­skie pow­sta­łe w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie jako przy­do­mek od nazwy ro­do­wej "Julii" (pol. "Ju­liu­sze"); "ko­bie­ta z rodu Julii". Jest to żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ju­liusz.

W la­tach 2001–2012, 2017 i 2020 było to w Pol­sce naj­czę­ściej na­da­wa­ne imię dzie­ciom płci żeń­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Romeo ko­chał Julię nad życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulʲja, AS: i ̯ulʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Julian mos., Juliusz mos.

:: zdrobn. Julka ż., Julcia ż., Jula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Julka, Julcia

Wiktionary


julian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­lian – imię
  • Ju­lian z Pa­no­nii – ce­sarz rzym­ski 284–285
  • Ju­lian z Brio­u­de – św. mę­czen­nik (zm. ok. 304 r.)
  • Ju­lian naz­wa­ny przez chrze­ści­jan Ju­lia­nem Apo­sta­tą – ce­sarz rzym­ski 361–363
  • Brat Ju­lian wę­gier­ski do­mi­ni­ka­nin, który w 1235 oraz 1237 odbył po­dró­że do pra­oj­czyz­ny Wę­grów.
  • Ju­lian – po­stać z gry LF2
  • Ju­lian – bi­skup Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go Ukra­i­ny
  • Ju­lian – praw­do­po­dob­nie ostat­ni eg­zar­cha Kar­ta­gi­ny, bi­zan­tyń­ski komes Sep­tem (Ceuty) po­cho­dze­nia wi­zy­goc­kie­go
  • Ju­lian – mia­no­wa­ny przez zwo­len­ni­ków so­bo­ru chal­ce­doń­skie­go pa­triar­cha An­tio­chii
  • Ju­lian – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Diego
  • Ju­lian – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Ne­ma­ha
  • Ju­lian – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cen­tre

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Toteż do­pie­ro po krót­kim epi­zo­dzie Ju­lia­na Apo­sta­ty i pa­no­wa­niu kilku ce­sa­rzy, na prze­mian ni­cej­czy­ków i arian, Te­o­doz­jusz Wiel­ki zadał aria­niz­mo­wi de­cy­du­ją­cy cios.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulʲjãn, AS: i ̯ulʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Julianna ż., Julia ż.

Wiktionary


juliana

imię żeń­skie


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: Ju­lian

Wiktionary

Ju­lia­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ju­lian, od­mia­na imie­nia Ju­lian­na.

Ju­lia­na imie­ni­ny ob­cho­dzi: 16 lu­te­go, 4 kwiet­nia, 19 czerw­ca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: juˈlʲjãna, AS: i ̯ulʹi ̯ãna

Wiktionary


julianna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ju­lian­na – imię żeń­skie, po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go "(julus)". Od­mia­na imie­nia Ju­lia­na. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Ju­lian­na w 2017 zaj­mo­wa­ła 124. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: juˈlʲjãnːa, AS: i ̯ulʹi ̯ã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Julian m.

Wiktionary


julianniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­lian­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


julianostwo

Ju­lian z mał­żon­ką; Ju­lia­no­wie


SJP.pl


julianowie

imię mę­skie


SJP.pl


julianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­lia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


juliański

przy­miot­nik

 (1.1) au­tor­stwa lub wpro­wa­dzo­ny przez Ju­liu­sza Ce­za­ra

 (1.2) z cza­sów Ju­liu­sza Ce­za­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz w tym wy­pad­ku data jest nie­pew­na. Nig­dzie jej nie od­no­to­wa­no, jakby dwa ist­nie­ją­ce tutaj ka­len­da­rze, gre­go­riań­ski i ju­liań­ski, zno­si­ły się naw­za­jem, sy­tu­u­jąc zda­rze­nia w bez­przy­miot­ni­ko­wym Cza­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈlʲjä̃j̃sʲci, AS: i ̯ulʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juliusz mos.

Wiktionary


juliciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­li­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


julienne

[żüljen]
1. spo­sób kro­je­nia ja­rzyn w cien­kie słup­ki;
2. kla­row­na zupa z tak po­kra­ja­nych ja­rzyn


SJP.pl

Ju­lien­ne – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Cha­ren­te.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 381 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 60 osób/km² (wśród 1467 gmin re­gio­nu Po­i­tou-Cha­ren­tes Ju­lien­ne pla­su­je się na 643. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1018.).

Wikipedia


julietta

imię żeń­skie


SJP.pl


juliette

[czy­taj: żuLIET] fran­cu­skie imię żeń­skie


SJP.pl

Ju­liet­te (kor. 줄리엣 "Jul­lies") – sin­gel po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skiej grupy SHINee, wy­da­ny cy­fro­wo 17 maja 2009 roku w Korei Po­łud­nio­wej. Pio­sen­ka jest in­stru­men­tal­nym re­ma­kiem ut­wo­ru

Cor­bin Bleu "Deal with It". Sin­gel pro­mo­wał mi­nial­bum "Romeo".

W te­le­dy­sku wy­stą­pi­ła Kry­stal Jung z f(x). Wer­sja ta­necz­na te­le­dy­sku po­ja­wi­ła się 10 czerw­ca 2009 r. na ofi­cjal­nym ka­na­le YouTube wyt­wór­ni. Cho­re­o­gra­fia do te­le­dy­sku "Ju­liet­te" zo­sta­ła opra­co­wa­na przez Rino Na­ka­so­ne Ra­za­lan.

Wikipedia


julinek

osada w Pol­sce


SJP.pl

Ju­li­nek – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Lesz­no.

W la­tach 1975–1998 na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Miej­sco­wość sły­nie w Pol­sce z Bazy Cyr­ko­wej, która znaj­do­wa­ła się tam od lat 50. do wczes­nych lat 90. XX wieku.

Wikipedia


julio

imię żeń­skie


SJP.pl


julita

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ju­li­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pier­wot­nie sta­no­wią­ce zdrob­nie­nie imie­nia Julia. Ju­li­ta jest od­po­wied­ni­kiem za­gra­nicz­nych imion "Ju­lit­ta", "Ju­liet­ta" oraz "Ju­liet­te".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dzia­łem Ju­li­cie, że nie może się spóź­nić.

Wiktionary


julitta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja mama ma na imię Ju­lit­ta.

Wiktionary


juliusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ju­liusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce na­le­żą­ce­go do rodu Ju­liu­szów ("Iulii"). Jego żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest Julia.

Imie­ni­ny ob­cho­dzi: 19 stycz­nia, 12 kwiet­nia, 27 maja, 19 sierp­nia i 5 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W iko­no­gra­fii św. Ju­liusz I jest uka­zy­wa­ny z ko­ścio­łem lub ru­lo­nem per­ga­mi­nu w dłoni.

 (1.1) Oku­la­ry Ju­liu­sza le­ża­ły na pia­ni­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulʲjuʃ, AS: i ̯ulʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Julek mos.

 przym. juliański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Juljuš, zdrobn. Julek

Wiktionary


juliuszostwo

Ju­liusz z mał­żon­ką; Ju­liu­szo­wie


SJP.pl


juliuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


juliuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­liu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


julka

zdrob­nie­nie od imion żeń­skich: Julia, Ju­lian­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Julia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. B. lp. od Julek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­ły­śmy z Julką do Po­bie­ro­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulka, AS: i ̯ulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jula ż., Julia ż.

Wiktionary


julkowie

zdrob­nie­nie od: Ju­lian, Ju­liusz (imio­na mę­skie)


SJP.pl


julkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Julka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


julo

zdrob­nie­nie od: Ju­lian, Ju­liusz (imio­na mę­skie)


SJP.pl


juluś

zdrob­nie­nie od: Ju­lian (imię mę­skie)


SJP.pl


juma

po­tocz­nie: kra­dzież (głów­nie o kra­dzie­ży to­wa­rów w przy­gra­nicz­nych miej­sco­wo­ściach nie­miec­kich)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­stęp. drob­na kra­dzież do­ko­ny­wa­na za gra­ni­cą po­łą­czo­na z prze­my­tem łupu, zwła­szcza do­ko­ny­wa­na przez Po­la­ków na przy­gra­nicz­nych te­re­nach nie­miec­kich;

Wiktionary

Juma – okre­śle­nie i zja­wi­sko wie­loz­nacz­ne:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjũma, AS: i ̯ũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odczas. zajumanie n.

 czas. jumać ndk., zajumać dk.

 przym. zajumany

Wiktionary


jumacz

slan­go­wo: rabuś, zło­dziej


SJP.pl


jumać

po­tocz­nie: kraść


SJP.pl


jumbo-jet

po­tocz­na nazwa wiel­kich pa­sa­żer­skich sa­mo­lo­tów odrzu­to­wych, prze­de wszyst­kim bo­e­in­ga 747; jumbo jet, dżam­bo dżet


SJP.pl


jumijka

In­dian­ka Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


jumowie

ple­mię in­diań­skie


SJP.pl


jumper

[czy­taj: dżam­per]
1. część na masz­cie traw­le­ra umoż­li­wia­ją­ca wcią­ga­nie sieci na po­kład;
2. łącz­nik umoż­li­wia­ją­cy zmia­nę kon­fi­gu­ra­cji kom­po­nen­tu kom­pu­te­ra; dżam­per; zwor­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jum­per (film) – film scien­ce-fic­tion z 2008 roku
  • Citroën Jum­per – sa­mo­chód
  • Jolly Jum­per – koń Lucky Luke'a
  • zwor­ka (en. jum­per)

Wikipedia


jumping

[czy­taj: dżam­ping] od­mia­na spor­tu ba­lo­no­we­go po­le­ga­ją­ca na wy­ko­ny­wa­niu 100-200 m sko­ków przez skocz­ka; dżam­ping


SJP.pl


jumpsaling

Jump­sa­ling – skie­ro­wa­na w stro­nę dzio­bu roz­pór­ka jumpsz­ta­gu, za­mo­co­wa­na w oko­li­cy topu masz­tu. Sto­so­wa­ny w ta­kie­lun­ku ułam­ko­wym układ jumpsz­tag - jump­sa­ling prze­ciw­dzia­ła wy­gi­na­niu masz­tu do tyłu, po­mię­dzy mo­co­wa­niem szta­gu a mo­co­wa­niem ach­tersz­ta­gu (lub baksz­ta­gów). Jump­sa­lin­gi, po­dob­nie jak jumpsz­ta­gi czę­sto wy­stę­pu­ją pa­ra­mi, two­rząc li­te­rę "V". Po­mię­dzy nimi prze­bie­ga sztag.

Wikipedia


jumpsztag

Jumpsz­tag – lina oli­no­wa­nia sta­łe­go usz­tyw­nia­ją­ca górną część masz­tu od stro­ny dzio­bu. Sto­so­wa­ny w ta­kie­lun­ku ułam­ko­wym układ jumpsz­tag - jump­sa­ling prze­ciw­dzia­ła wy­gi­na­niu masz­tu w kie­run­ku rufy na od­cin­ku po­mię­dzy mo­co­wa­niem szta­gu a mo­co­wa­niem ach­tersz­ta­gu (lub baksz­ta­gów). Jumpsz­ta­gi czę­sto wy­stę­pu­ją pa­ra­mi roz­par­te tzw. jump­sa­lin­giem roz­wid­lo­nym, po­nie­waż ułat­wia to bez­kon­flik­to­we po­pro­wa­dze­nie mię­dzy nimi szta­gu.

Wikipedia


jumpy

[czy­taj: dżam­pi] model sa­mo­cho­du marki Citroën


SJP.pl


jun

[czy­taj: czon] 1/100 wona, pół­noc­no­ko­re­ań­skiej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej; chon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) 1/100 wona, pół­noc­no­ko­re­ań­skiej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej

Wiktionary

Jun (jap. じゅん, ジュン) – po­pu­lar­ne imię ja­poń­skie no­szo­ne za­rów­no przez ko­bie­ty, jak i przez męż­czyzn.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chon

Wiktionary


jun.

skrót od: ju­nior; jr


SJP.pl


junacki

1. wła­ści­wy ju­na­ko­wi; od­waż­ny, dziel­ny, zu­chwa­ły;
2. od­no­szą­cy się do ju­na­ka, na­le­żą­cy do ju­na­ka;
3. zło­żo­ny z ju­na­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ju­na­kem, do­ty­czą­cy ju­na­ka

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ju­na­ka, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) ma­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne ju­na­ko­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­ta­cie noce ma­jo­we, gdy­śmy byli w li­po­wej alei, ju­nac­kie noce ma­jo­we, w noc od­cho­dzę bez nazwy…

 (2.1) Nie wstą­pi jego stopa ju­nac­ka w strze­mio­na oj­co­we.

 (3.1) Wła­dy­sław uśmiech­nął się z miną ju­nac­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. junak m., junaczek m., junactwo n., junackość ż.

 przym. junakowy

 przysł. junacko

 czas. junakować

Wiktionary


junacko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ju­nac­ki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. junacki

 rzecz. junak mzw./mos.

Wiktionary


junactwo

1. cechy cha­rak­te­ru lub za­cho­wa­nia wła­ści­we ju­na­ko­wi; śmia­łość, dziel­ność;
2. ogół ju­na­ków


SJP.pl

Ju­nact­wo – ko­e­du­ka­cyj­na or­ga­ni­za­cja mło­dzie­ży wiej­skiej i ro­bot­ni­czej, pra­cu­ją­ca me­to­da­mi ska­u­to­wy­mi. Dzia­ła­ła od je­sie­ni 1912 do li­sto­pa­da 1916 roku.

Po­czy­na­jąc od nazwy i słow­nict­wa, po­przez treść prawa i przy­rze­cze­nia "ju­nact­wo" było zwią­za­ne z tra­dy­cja­mi lu­do­wy­mi, z kul­tu­rą lu­do­wą sta­ro­pol­ską, przez co sta­ra­ło się umoc­nić po­czu­cie odręb­no­ści na­ro­do­wej i wy­cho­wać świa­tłych dzia­ła­czy lu­do­wych.

Wikipedia


junaczek

zdrob­nie­nie od: junak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: junak

Wiktionary

Patrz:

junak

Powiązane:

 przym. junacki

 rzecz. junak mzw./mos.

Wiktionary


junaczka

→ junak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wej o cha­rak­te­rze pa­ra­mi­li­tar­nym or­ga­ni­zu­ją­cej ro­bo­ty pu­blicz­ne

Wiktionary

Patrz:

junak

Powiązane:

 rzecz. junak mzw./mos.

Wiktionary


junaczy

przy­miot­nik od: junak


SJP.pl


junak

1. chwat, zuch, śmia­łek;
2. w PRL: czło­nek mło­dzie­żo­wych huf­ców pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. od­waż­ny młody męż­czyz­na

 (1.2) czło­nek or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wej o cha­rak­te­rze pa­ra­mi­li­tar­nym or­ga­ni­zu­ją­cej ro­bo­ty pu­blicz­ne

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) mo­to­cykl pol­skiej marki „Junak”

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Junak – wieś w Buł­ga­rii
  • czło­nek od­dzia­łów ju­nac­kich Armii An­der­sa w la­tach 1941–1942
  • czło­nek or­ga­ni­za­cji ju­nac­kich lub ju­nac­kich huf­ców pracy, także na­zy­wa­no tak człon­ków or­ga­ni­za­cji „Służ­ba Pol­sce” i Ochot­ni­czych Huf­ców Pracy
  • daw­niej mło­dzie­niec
  • To­wa­rzy­stwo Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go „Junak” – po­lo­nij­na or­ga­ni­za­cja wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go i spor­tu dzia­ła­ją­ca w Bra­zy­lii
  • Junak – po­łud­nio­wo­sło­wiań­ski le­gen­dar­ny bo­ha­ter
  • Junak Dro­ho­bycz – pol­ski klub pił­kar­ski.
  • Junak 905 – chiń­ski mo­to­ro­wer z 2017 roku
  • SFM Junak – pol­ski mo­to­cykl z lat 1956–1965
  • Junak Mil­le­nium – nazwa hand­lo­wa mo­to­cy­kli Hy­o­sung GV 250 pro­duk­cji ko­re­ań­skiej w 2001 r.
  • Junak M16 – nazwa hand­lo­wa mo­to­cy­kla Regal Rap­tor Da­y­to­na 350 pro­duk­cji chiń­skiej z 2010 r.
  • LWD Junak – pol­ski sa­mo­lot szkol­no-tre­nin­go­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. junactwo n., junakieria ż., junakowanie n.

:: fż. junaczka ż.

:: zdrobn. junaczek m.

 czas. junakować ndk.

 przym. junacki

 przysł. junacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwat, kozak, mołojec, śmiałek, zuch

Wiktionary


junakieria

1. ogół cech wła­ści­wych ju­na­ko­wi; dziar­skość, fan­fa­ro­na­da; ju­nact­wo;
2. grupa ju­na­ków


SJP.pl


junakować

za­cho­wy­wać się dziel­nie, od­waż­nie i zu­chwa­le, lek­ce­wa­żyć nie­bez­pie­czeń­stwo


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. po­pi­sy­wać się od­wa­gą, prze­chwa­lać się, uda­wać śmiał­ka

 (1.2) przest. na­ra­żać się na nie­bez­pie­czeń­stwo, lek­ce­wa­żyć za­gro­że­nie, bra­wu­ro­wać

 (1.3) przest. za­cho­wy­wać się but­nie, zu­chwa­le; sta­wiać się, pa­no­szyć się

 (1.4) rzad. hist. (PRL) od­by­wać zor­ga­ni­zo­wa­ną pracę w mło­dzie­żo­wym hufcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz wia­do­mo, jak trud­no za­ko­cha­ne­mu zdo­być się na taką od­wa­gę. Nie wi­dząc umi­ło­wa­nej, ju­na­ku­je, zda mu się, że zdoła wy­po­wie­dzieć, co czuje i myśli, gdy zaś sta­nie przed nią, jakaś trwo­ga go ogar­nia, słowa mu się plą­czą, mil­knie, od­wa­ga ula­tu­je precz…

 (1.1) […] ja mam nerwy słabe i dla nich znieść nie mogę, że kil­ku­na­stu szlach­ty krzy­ka sobie przy kub­kach i sza­bli­ca­mi po­brzę­ku­je; […] dla pry­wa­ty się tu zle­cie­li […] i krzy­czą a ju­na­ku­ją tak sro­dze, jakby już parę świa­tów zbu­rzy­li w swém życiu i teraz znów szli na jeden.

 (1.2) Dru­ży­na nasza roz­zu­chwa­lo­na bez­kar­no­ścią, pewna sie­bie, ju­na­ko­wa­ła i nie zwa­ża­ła na ostrze­że­nia ka­pi­ta­na, za­ło­gi i doś­wiad­czeń­szych ko­le­gów.

 (1.2) […] jest rze­czą pewną, że pod­czas pa­no­wa­nia cho­le­ry na­le­ży, jak w każ­dem nie­bez­pie­czeń­stwie za­cho­wać zimną krew, spo­kój i przy­tom­ność umy­słu, nie za­nad­to od­da­wać się roz­pa­czy, ale też nie za­nad­to ju­na­ko­wać […].

 (1.3) — Jakie prawo doz­wa­la wam nas są­dzić? — za­py­tał Pe­dril­lo zu­chwa­le. — Tu niema sę­dziów! niema prawa! Każdy może robić, co mu się po­do­ba…
— Oho! pa­nicz ju­na­ku­je? pa­nicz chce dy­spu­to­wać? — przer­wał Szan­zo żar­to­bli­wie. — Dla ta­kich, jak ty, może nie­tyl­ko spra­wied­li­wość, ale i Bóg nie ist­nie­je
…

 (1.3) Rap­tem — w kla­sie szó­stej — odesz­ła go wiara. Na­stęp­nie przez czas pe­wien poz­wa­lał sobie nawet na gło­śne z niej drwi­ny, wo­jo­wał z Panem Bo­giem […] i ju­na­ko­wał jaw­nem ła­ma­niem wszel­kich prze­pi­sów ku prze­ra­że­niu matki, która mod­li­ła się i po­ści­ła za sie­bie i za syna, byle strasz­ny gniew Boga do­brot­li­we­go nieco uła­go­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. junak mos./mzw., junactwo n., junakieria ż., junakowanie n.

:: fż. junaczka ż.

:: zdrobn. junaczek m.

 czas. junaczyć ndk.

 przym. junacki

 przysł. junacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanfaronować, brawurować

 (1.2) brawurować, ryzykować

 (1.3) zuchować, stawiać się, panoszyć się

Wiktionary


junat

ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny pso­wa­tych przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szopa pra­cza; junot, jenot, ku­no­pies


SJP.pl


juneau

mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Ju­ne­au ( Uni­fied City and Bo­ro­ugh of Ju­ne­au) – skon­so­li­do­wa­ne mia­sto-okręg (ang. con­so­li­da­ted city-bo­ro­ugh), sto­li­ca ame­ry­kań­skie­go stanu Ala­ska od 1906 roku. Ob­szar, jaki zaj­mu­je Ju­ne­au, jest nie­mal równy łącz­nej po­wierzch­ni sta­nów Rhode Is­land i De­la­wa­re.

Wikipedia


jung

chło­piec przy­go­to­wu­ją­cy się do za­wo­du ma­ry­na­rza, chło­piec okrę­to­wy; junga


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jun­go­wie
  • (11518) Jung – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Jung – mia­sto w Szwe­cji
  • Jung – film z 1996
  • Jung – film z 2000
  • Am­bro­sius Jung (se­nior) (1471–1548) – nie­miec­ki uczo­ny, hu­ma­ni­sta, le­karz, dok­tor nauk me­dycz­nych, wy­kła­dow­ca
  • Am­bro­sius Jung (1510–1559) – nie­miec­ki uczo­ny, hu­ma­ni­sta, le­karz
  • Carl Jung (ma­larz) (1852–1912) – nie­miec­ki ma­larz, gra­fik i pro­fe­sor
  • Carl Gu­stav Jung (1875–1961) – szwaj­car­ski psy­chia­tra i psy­cho­log
  • Karl Gu­stav Jung (1794–1864) – nie­miec­ko-szwaj­car­ski chi­rurg, ana­tom, dzia­dek Carla Gu­sta­va Junga
  • Da­riusz Jung (ur. 1971) – pol­ski kick-bok­ser
  • Emma Jung z d. Emma Ra­us­chen­bach (1882–1955) – szwaj­car­ska psy­cho­a­na­li­tycz­ka

Wikipedia


junga

chło­piec przy­go­to­wu­ją­cy się do za­wo­du ma­ry­na­rza, chło­piec okrę­to­wy; jung


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Junga – mia­sto w pół­noc­nych In­diach, w sta­nie Hi­ma­chal Pra­desh
  • junga – chło­piec okrę­to­wy, młody czło­wiek przy­spo­sa­bia­ją­cy się do za­wo­du ma­ry­na­rza, po­cząt­ku­ją­cy że­glarz

Wikipedia


jungermaniowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu msza­ków z klasy wą­tro­bow­ców; mesz­ko­wiec


SJP.pl


jungfera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. stara panna

Wiktionary


jungfrau

szczyt w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

Jung­frau (w jęz. nie­miec­kim: "panna" lub "dzie­wi­ca") – szczyt w Al­pach Ber­neń­skich, czę­ści Alp Za­chod­nich. Leży w Szwaj­ca­rii na gra­ni­cy kan­to­nów Berno i Va­la­is. Na prze­łęcz Jung­fra­u­joch, od­dzie­la­ją­cą Jung­frau od są­sied­nie­go Möncha, pro­wa­dzi naj­wy­żej po­ło­żo­na w Eu­ro­pie kolej zę­ba­ta.

Wikipedia


jungingen

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jun­gin­gen – dziel­ni­ca Ulm
  • Jun­gin­gen – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Zol­ler­nalb
  • Kon­rad von Jun­gin­gen – wiel­ki mistrz krzy­żac­ki
  • Ul­rich von Jun­gin­gen – wiel­ki mistrz krzy­żac­ki

Wikipedia


jungle

[czy­taj: dżangl] ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej o bar­dzo szyb­kim tem­pie, wy­wo­dzą­cy się z rave'u


SJP.pl

Jun­gle – ga­tu­nek mu­zycz­ny, wy­wo­dzą­cy się z ga­tun­ku na­zy­wa­ne­go rave. Fana tego ga­tun­ku okre­śla się jako jun­glist.

Po 1992 za­czy­na wy­o­dręb­niać się jako osob­ny ga­tu­nek mu­zy­ki ta­necz­nej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ła­ma­nym ude­rze­niem bre­ak­be­at w odróż­nie­niu od ude­rzeń 4x4 (cha­rak­te­ry­sty­ka mu­zy­ki house i in­nych ga­tun­ków elek­tro­nicz­nych).

Wikipedia


jungowski

do­ty­czą­cy C. G. Junga i jun­giz­mu


SJP.pl


junia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Junia – imię
  • Junia – po­stać bi­blij­na

Wikipedia


juniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


junior

1. w spor­cie: za­wod­nik do okre­ślo­ne­go wieku, zwy­kle 19 lat (skrót: jun.)
2. młod­szy czło­nek ro­dzi­ny (skrót: jr)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) młod­szy wie­kiem czło­nek ro­dzi­ny

 (1.2) syn lub młod­szy brat / star­szy brat, który nosi to samo imię co oj­ciec

 (1.3) sport. za­wod­nik, który nie ukoń­czył okre­ślo­ne­go dla danej dy­scy­pli­ny wieku, zwy­kle 19 lat

 (1.4) po­cząt­ku­ją­cy pra­cow­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ju­nio­rzy w spor­cie – za­wod­ni­cy przed osią­gnię­ciem wieku wła­ści­we­go do upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny
  • Ju­nior – po­stać fil­mo­wa z serii Go­dzil­la
  • Ju­nior – mia­sto w USA w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia
  • Ju­nior – dawny kanał te­le­wi­zyj­ny wcho­dzą­cy w skład Pol­sa­tu 2
  • Ju­nior – nie­miec­ki kanał te­le­wi­zyj­ny
  • Ju­nior – trze­ci album nor­we­skie­go ze­spo­łu Röyksopp
  • Ju­nior – ame­ry­kań­ska ko­me­dia z 1994 r. w re­ży­se­rii Ivana Re­it­ma­na z Dan­nym DeVito i Ar­nol­dem Schwa­rze­neg­ge­rem
  • Ju­nior – pol­ska grupa mu­zycz­na wy­ko­nu­ją­ca disco polo, za­ło­żo­na w 1994
  • Ju­nior – za­wod­nik do 21. roku życia włącz­nie
  • Ju­nior (Ali­ci­lio Pinto Silva Ju­nior, ur. 1977) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • JR - fran­cu­ski ar­ty­sta wi­zu­al­ny (stre­et art, fo­to­gra­fia, graf­fi­ti)
  • Júnior

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjü̃ɲɔr, AS: i ̯ü̃ńor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juniorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jr

 (1.3) jun.

Wiktionary


juniorek

zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj obu­wia pro­fi­lak­tycz­ne­go; ju­nior­ka


SJP.pl


juniorka

1. za­wod­nicz­ka do okre­ślo­ne­go wieku, zwy­kle 19 lat
2. zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj obu­wia pro­fi­lak­tycz­ne­go; ju­nio­rek


SJP.pl


juniorki

zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj obu­wia pro­fi­lak­tycz­ne­go; ju­nior­ka


SJP.pl

Ju­nior­ki – obu­wie mło­dzie­żo­we no­szo­ne w Pol­sce Lu­do­wej, szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w la­tach 70. Były to sznu­ro­wa­ne ni­skie buty wy­ko­na­ne z ciem­nej (np. gra­na­to­wej) tka­ni­ny, nie­kie­dy za­o­pa­trzo­ne w skó­rza­ny nosek oraz twar­dą po­desz­wę.

Ju­nior­ki uwa­ża­ne były w PRL-u za obu­wie pro­fi­lak­tycz­ne, w związ­ku z czym za­le­ca­no je jako „szkol­ne obu­wie obo­wiąz­ko­we”.

Wikipedia


juniorkoguci

w bok­sie: waga ju­nior­ko­gu­cia - ka­te­go­ria wa­go­wa or­ga­ni­za­cji WBF o li­mi­cie 115 fun­tów (52,163 kg)


SJP.pl


juniorski

→ ju­nior


SJP.pl

Patrz:

junior

juniorstwo

1. bycie ju­nio­rem;
2. ogół ju­nio­rów


SJP.pl


juniper

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Ju­ni­per – osada w An­glii, w hrab­stwie Nort­hum­ber­land. Leży 32 km na za­chód od mia­sta New­cast­le upon Tyne i 401 km na pół­noc od Lon­dy­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świę­ty Ju­ni­per za­ło­żył kil­ka­na­ście miast na wscho­dzie Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

Wiktionary


junkers

daw­niej: pie­cyk ga­zo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pie­cyk ga­zo­wy

 (1.2) lotn. nie­miec­ki sa­mo­lot tran­spor­to­wy lub bom­bo­wy, uży­wa­ny pod­czas II wojny świa­to­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjũŋkɛrs, AS: i ̯ũŋkers

Wiktionary


junkier

1. młod­szy syn ro­dzi­ny pa­nu­ją­cej w Niem­czech;
2. wła­ści­ciel ziem­ski w Pru­sach;
3. po­do­fi­cer po­cho­dze­nia szla­chec­kie­go w armii ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. pru­ski szlach­cic, wła­ści­ciel ma­jąt­ku ziem­skie­go; jun­krzy czę­sto słu­ży­li jako ofi­ce­ro­wie w armii pru­skiej;

 (1.2) hist. niż­szy tytuł szla­chec­ki w Bel­gii i Ho­lan­dii, a uży­wa­ny także w czę­ści Nie­miec dla synów ma­ją­cych wstą­pić do armii

 (1.3) wojsk. sto­pień woj­sko­wy w ar­miach nie­miec­kiej i ro­syj­skiej, od­po­wied­nik pod­cho­rą­że­go w pol­skim woj­sku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jun­kier (Im­pe­rium Ro­syj­skie) – w Rosji car­skiej – po­do­fi­cer-szlach­cic z cen­zu­sem, który po dwóch la­tach służ­by mógł być mia­no­wa­ny ofi­ce­rem.
  • Niż­szy tytuł szla­chec­ki w Bel­gii i Ho­lan­dii (jonk­he­er). Uży­wa­ny był także w Niem­czech na okre­śle­nie młod­szych synów rodów szla­chec­kich (jun­ger Herr, Jung­herr) przez­na­czo­nych do służ­by woj­sko­wej i posi...
  • Jun­krzy – wła­ści­cie­le du­żych ob­sza­rów ziemi w Pru­sach, Me­klem­bur­gii i Holsz­ty­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. junkierstwo n., junkierszczyzna ż.

 przym. junkierski

Wiktionary


junkierski

→ jun­kier


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jun­kra­mi, do­ty­czą­cy jun­krów

Wiktionary

Patrz:

junkier

Powiązane:

 rzecz. junkier mos., junkierstwo n.

Wiktionary


junkierstwo

re­ak­cyj­ne, szo­wi­ni­stycz­ne po­glą­dy pru­skich ob­szar­ni­ków; jun­kier­szczyz­na


SJP.pl


junkierszczyzna

re­ak­cyj­ne, szo­wi­ni­stycz­ne po­glą­dy pru­skich ob­szar­ni­ków; jun­kier­stwo


SJP.pl


junko

ame­ry­kań­ski ptak z ro­dzi­ny pa­só­wek, z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl


junnański

→ Yun­nan (pro­win­cja w Chi­nach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jun­na­nem, do­ty­czą­cy Jun­na­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Junnan mrz.

Wiktionary


juno

w mi­to­lo­gii rzym­skiej: bo­gi­ni pa­tro­nu­ją­ca życiu ko­bie­ty (żony i matki), żona Jo­wi­sza; Ju­no­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. zob. Ju­no­na.

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 3;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Juno (Iuno, Ju­no­na) – bo­gi­ni rzym­ska
  • Juno – pla­ne­to­i­da
  • Juno – ra­kie­ty nośne
  • Juno – bez­za­ło­go­wa sonda kos­micz­na, or­bi­ter Jo­wi­sza
  • Juno – je­zio­ro ryn­no­we na Po­je­zie­rzu Mrą­gow­skim
  • Juno – kryp­to­nim jed­nej z plaż w in­waz­ji na Nor­man­dię w cza­sie II wojny świa­to­wej
  • Juno – film
  • Juno – biał­ka ko­do­wa­ne u czło­wie­ka genem FOLR4
  • Juno – ame­ry­kań­ski ze­spół gra­ją­cy mu­zy­kę indie rock
  • HMS „Juno” - nazwa bry­tyj­skich okrę­tów
  • Ju­ne­au – mia­sto na Ala­sce, sto­li­ca tego stanu
  • Juno Beach – mia­sto na Flo­ry­dzie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjũnɔ, AS: i ̯ũno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juno ż.

:: war. Junona ż.

 przym. junoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Junona

 (1.2) symbol. ⚵

Wiktionary


junoch

rze­czow­nik

 (1.1) stpol. chło­piec, mło­dzie­niec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjũnɔx, AS: i ̯ũnoχ

Wiktionary


junol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. mot. mo­to­cykl "Junak"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjũnɔl, AS: i ̯ũnol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) junkers

Wiktionary


junona

mit. rzym. sta­ro­i­tal­ska bo­gi­ni pa­tro­nu­ją­ca życiu ko­bie­ty (żony i matki), żona Jo­wi­sza; Juno


SJP.pl

Ju­no­na (łac. "Iuno") – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni nie­bios, mał­żon­ka Jo­wi­sza, opie­kun­ka ko­biet, mał­żeń­stwa i ro­dzi­ny. Jej grec­kim od­po­wied­ni­kiem była Hera.

Córka Sa­tur­na i Ops, obok Jo­wi­sza i Mi­ner­wy była jedną z po­sta­ci rzym­skiej tria­dy na­czel­nych bóstw czczo­nych na Ka­pi­to­lu ("Iuno Ca­pi­to­li­na"). Jej sław­ne sta­ro­żyt­ne sank­tu­a­rium znaj­do­wa­ło się w La­nu­wium (stąd przy­do­mek "La­nu­vi­na"). Jej licz­ne funk­cje cha­rak­te­ry­zo­wa­ły inne przy­dom­ki:

Wikipedia


junosza

naz­wi­sko


SJP.pl


junoszyno

Ju­no­szy­no ( "Jun­ke­rac­ker") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna. Leży na ob­sza­rze Żuław Wi­śla­nych przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 501, na szla­ku kolei wą­sko­to­ro­wej do Sztu­to­wa i No­we­go Dworu Gdań­skie­go (Żu­ław­ska Kolej Do­ja­zdo­wa). Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


junot

ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny pso­wa­tych przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szopa pra­cza; junat, jenot, ku­no­pies


SJP.pl


junoński

przy­miot­nik

 (1.1) daw. lub rzad. zwią­za­ny z Ju­no­ną; przy­po­mi­na­ją­cy bo­gi­nię Ju­no­nę, ma­ją­cy jej cechy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie prze­sa­dzę, jeśli po­wiem, że ta­kie­go bu­kie­tu ślicz­nych pań naraz nig­dzie nie spot­ka­łem. (…) Można tu było wi­dzieć typy i go­rą­ce­go po­łud­nia i chłod­nej pół­no­cy, i jasne i ciem­ne, i im­po­nu­ją­ce po­sta­cią i pię­kno­ścią ju­noń­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Junona ż., Juno ż.

Wiktionary


junta

[czy­taj: hunta]
1. hisz­pań­ska rada re­wo­lu­cyj­na;
2. w kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej: ogół władz usta­na­wia­nych po oba­le­niu rządu wsku­tek woj­sko­we­go za­ma­chu stanu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. w kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej: wła­dza usta­no­wio­na po­za­kon­sty­tu­cyj­nie przez woj­sko, zwy­kle w dro­dze za­ma­chu stanu;

 (1.2) hist. polit. dawny ko­le­gial­ny organ wła­dzy w Hisz­pa­nii w cza­sie pow­stań w XIX wieku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • junta – wła­dza woj­sko­wa
  • junta – dawny organ wła­dzy w Hisz­pa­nii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po do­ko­na­nym przez ge­ne­ra­ła za­ma­chu stanu wła­dzę w kraju prze­ję­ła junta.

Wiktionary


juny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. młody

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjũnɨ, AS: i ̯ũny

Wiktionary


jupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. okry­cie wierzch­nie

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. bluza, kurt­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjupa, AS: i ̯upa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żupan mrz.

:: zdrobn. jupka ż.

Wiktionary


jupek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. pot. walet

Wiktionary


jupi

po­tocz­ny, cza­sem pow­ta­rza­ny, okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ra­dość, uży­wa­ny zwy­kle przez mło­dzież


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. super (wy­ra­że­nie ra­do­ści)

Wiktionary


jupik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. rdzen­ny miesz­ka­niec ob­sza­ru za­chod­niej i po­łud­nio­wej Ala­ski oraz Pół­wy­spu Czu­koc­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ju­pi­ko­wie za­miesz­ku­ją Ala­skę i Pół­wy­sep Czu­koc­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jupik mrz.

 przym. jupicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Yupik

Wiktionary


jupiter

re­flek­tor wy­ko­rzy­sty­wa­ny na pla­nie fil­mo­wym lub w te­a­trze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) silny re­flek­tor uży­wa­ny do oś­wiet­la­nia sceny te­a­tral­nej, te­le­wi­zyj­nej lub fil­mo­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­wisz – rzym­ski bóg
  • Ju­pi­ter – dawna nazwa pla­ne­ty Jo­wi­sza
  • Ju­pi­ter – karta ta­ro­ta
  • PGM-19 Ju­pi­ter – ame­ry­kań­ska ra­kie­ta ba­li­stycz­na
  • Ju­pi­ter NFI S.A. – spół­ka ak­cyj­na
  • Ju­pi­ter – album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skiej grupy mu­zycz­nej At­he­ist
  • IŻ Ju­pi­ter – seria ra­dziec­kich mo­to­cy­kli marki IŻ
  • Ju­pi­ter – miej­sco­wość w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Palm Beach
  • Ju­pi­ter (ang. Ju­pi­ter Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Kitt­son
  • Ju­pi­ter – skała w gru­pie Skał nad Bo­i­skiem w Dubiu na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Ju­pi­ter Award – na­gro­da li­te­rac­ka w dzie­dzi­nie fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej, przyz­na­wa­na w la­tach 1974–1978
  • HMS „Ju­pi­ter” - nazwa bry­tyj­skich okrę­tów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: juˈpʲitɛr, AS: i ̯upʹiter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jupiter mos., Jowisz mos./mzw.

Wiktionary


jupka

dawny dam­ski kaf­tan z rę­ka­wa­mi do łok­cia; jubka


SJP.pl


jur

jeden z okre­sów me­zo­zo­i­ku trwa­ją­cy około 55 mln lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Jur – imię mę­skie. Daw­niej pol­ski od­po­wied­nik grec­kie­go "Ge­or­gios", na równi z Je­rzym. Obec­nie na­le­ży do imion bar­dzo rzad­kich. Forma zdrob­nia­ła imie­nia – Jurek – funk­cjo­nu­je jako po­wszech­ne zdrob­nie­nie formy Jerzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jur i je­stem praw­ni­kiem z War­sza­wy.

 (1.1) Je­rzo­wie i Ju­ro­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 23 kwiet­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jur, AS: i ̯ur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jurowa ż., Jurówna ż., Jurostwo lm m.

:: zdrobn. Jurek mos., Jureczek mos., Juruś mos.

 przym. Jurowy, Jurkowy, Jureczkowy, Jurusiowy

 zob. Jerzy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Jerzy; zdrobn. Jurek, Jureczek, Juruś

Wiktionary


jura

jeden z okre­sów me­zo­zo­i­ku trwa­ją­cy około 55 mln lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. jeden z okre­sów ge­o­lo­gicz­nych;

Wiktionary

Jura – drugi okres ery me­zo­zo­icz­nej, od 201 do 143 mi­lio­nów lat temu. Naz­wa­na od gór Jura we Fran­cji i Szwaj­ca­rii przez Ale­xan­dra von Hum­bold­ta w 1823 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To w jurze po­ja­wił się pier­wszy ptak, ar­che­op­te­ryks.

 (1.1) Na po­cząt­ku jury na­stę­pu­je trans­gre­sja morza, duże ob­sza­ry współ­czes­nej Eu­ro­py po­kry­wa morze epi­kon­ty­nen­tal­ne; pod ko­niec jury morza za­czy­na­ją się wy­co­fy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjura, AS: i ̯ura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jurajski

Wiktionary


juracki

→ Ju­ra­ta


SJP.pl

Patrz:

Jurata

jurajski

zwią­za­ny z jurą (okre­sem ge­o­lo­gicz­nym w dzie­jach Ziemi)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy jury, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w jurze

 (1.2) geogr. do­ty­czą­cy Jury (gór, kan­to­nu w Szwaj­ca­rii lub de­par­ta­men­tu fran­cu­skie­go)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Cha­rak­te­ry­stycz­ne są rów­nież za­ry­so­wu­ją­ce się ten­den­cje fe­de­ra­li­stycz­ne w Bel­gii, wy­cho­dzą­ce z oś­rod­ków fla­mandz­kich, a także au­to­no­micz­ne pro­gra­my szkoc­kich i wa­lij­skich na­cjo­na­li­stów, Ka­ta­loń­czy­ków, hisz­pań­skich Ba­sków czy ju­raj­skiej mniej­szo­ści fran­koń­skiej w kan­to­nie ber­neń­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈrajsʲci, AS: i ̯urai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jura ż., Jura ż.

Wiktionary


jurajskość

→ ju­raj­ski


SJP.pl

Patrz:

jurajski

jurak

naz­wi­sko


SJP.pl


jurament

daw­niej: przy­się­ga


SJP.pl


jurand

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ju­rand – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Jego forma jest wy­ni­kiem po­mył­ki – błęd­ne­go od­czy­ta­nia w XIX wieku przez hi­sto­ry­ka Fran­cisz­ka Pie­ko­siń­skie­go śred­nio­wiecz­nych za­pi­sów zna­ne­go w Pol­sce imie­nia Ja­rand, które jest formą imie­nia Ar­nold. Imię Ju­rand roz­pro­pa­go­wał Hen­ryk Sien­kie­wicz po­wie­ścią "Krzy­ża­cy".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rów­nież z Ka­to­wic jest Do­na­ta z przy­ja­ciół­ką Ewą, (obie po 14 lat) i je­de­na­sto­let­ni brat Do­na­ty – Ju­rand.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurãnt, AS: i ̯urãnt

Wiktionary


jurandostwo

Ju­rand z mał­żon­ką; Ju­ran­do­wie


SJP.pl


jurandowie

imię mę­skie


SJP.pl


jurandowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­ran­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


juras

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: Łu­kasz Jur­kow­ski ps. Juras, za­wod­nik MMA.

Juras, wła­ści­wie Jerzy Wroń­ski (ur. 15 lu­te­go 1981) – pol­ski raper, pro­du­cent mu­zycz­ny oraz kick-bok­ser, po­cho­dzą­cy z War­sza­wy. Wie­lo­krot­ny mistrz Pol­ski, wi­ce­mistrz świa­ta i zdo­byw­ca Pu­cha­ru Świa­ta w kick-bo­xin­gu.

Wikipedia


jurasik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­riusz Ju­ra­sik – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Peter Ju­ra­sik – ame­ry­kań­ski aktor

Wikipedia


jurasz

naz­wi­sko


SJP.pl


juraszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


juraszek

naz­wi­sko


SJP.pl


jurata

ką­pie­li­sko mor­skie na Mie­rzei Hel­skiej, dziel­ni­ca Ja­star­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osada nad­mor­ska w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­ra­ta – osada w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Ja­star­nia
  • Ju­ra­ta – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ju­ra­cie
  • Ju­ra­ta – imię
  • Ju­ra­ta – imię li­tew­skiej bo­gi­ni Bał­ty­ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Puste pla­ża­a­że Ju­ra­ty, zas­nę­ły kosze już.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juracianin mos., juracianka ż.

Wiktionary


jurbork

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ta­u­ro­skim.

Wiktionary

Jur­bork (lit. "Jur­bar­kas", niem. "Ge­or­gen­burg", jid. יורבורג) – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ta­u­ro­skim, na hi­sto­rycz­nej Żmu­dzi, usy­tu­o­wa­ne na pra­wym brze­gu rzeki Nie­men. Znany był też pod naz­wa­mi Jur­borg i Jur­burg.

Mia­sto kró­lew­skie lo­ko­wa­ne w 1540 roku przez Bonę Sfo­rzę, po­ło­żo­ne było w Księ­stwie Żmudz­kim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jurborczanin m., jurborczanka ż.

 przym. jurborski

Wiktionary


jurcewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jurczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Jur­czak (1941– 2005) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Artur Jur­czak (ur. 1990) – pol­ski fut­sa­li­sta
  • Do­mi­ni­ka La­tu­sek-Jur­czak (ur. 1981) – pol­ska te­o­re­tyk za­rzą­dza­nia
  • Ja­nusz Jur­czak (ur. 1941) – pol­ski che­mik
  • Mał­go­rza­ta Jur­czak (ur. 1968) – pol­ska pro­du­cent fil­mo­wa
  • Piotr Jur­czak (1896–1940) – ko­mi­sarz Po­li­cji Pań­stwo­wej, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej.
  • Ra­do­sław Jur­czak (ur. 1995) – pol­ski poeta
  • Ste­fan Jur­czak (1938–2012) – pol­ski po­li­tyk
  • Zu­zan­na Jur­czak (ur. 1997) – pol­ska pio­sen­kar­ka

Wikipedia


jurczenko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Jur­czen­ko – ro­syj­ski lek­ko­at­le­ta
  • Dawit Jur­czen­ko – or­miań­ski pił­karz
  • Po­li­na Jur­czen­ko – ro­syj­ska lek­ko­at­let­ka
  • Wi­ta­lij Jur­czen­ko – ra­dziec­ki ofi­cer wy­wia­du
  • Wo­ło­dy­myr Jur­czen­ko – ukra­iń­ski pił­karz

Wikipedia


jurczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


jurczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Jur­czyk – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 5759 osób.

Wikipedia


jurczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


jurdziński

naz­wi­sko


SJP.pl


jurecki

naz­wi­sko


SJP.pl


jureczek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Jerzy (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Jerzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­ły­śmy Ju­recz­ko­wi nowy wó­ze­czek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jurek m., Jerzy mos., Jur mos.

 przym. Jureczkowy

Wiktionary


jureczko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Ju­recz­ko (ur. 1939) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • (Wło­dzi­mierz) Jacek Ju­recz­ko (1972-2007) – pol­ski dzia­łacz ka­to­lic­ki i spo­łecz­ny

Wikipedia


jureczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ju­recz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdej­mij, pro­szę, Ju­recz­ko­wą wa­liz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jureczek mos./ż., Jureczkowa ż., Jureczkówna ż.

Wiktionary


jurek

1. zdrob­nie­nie od: Jerzy (imię mę­skie); Je­rzyk;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Jerzy

 (1.2) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Jur

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jurek – zdrob­nie­nie imie­nia Jur i Jerzy
  • Jurek – naz­wi­sko
  • An­drzej Jurek (ur. 1967, zm. 2012) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i te­le­wi­zyj­ny
  • Bo­le­sław Jurek (ur. 1904, zm. 1971) – pol­ski in­ży­nier, kon­struk­tor broni
  • Jan Jurek (ur. 1905, zm. ?) – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy i le­karz
  • Ja­nusz Jurek (ur. 1946) – pol­ski pe­da­gog, po­li­tyk
  • Jerzy Jurek (ur. 1945, zm. 2011) – pol­ski akor­de­o­ni­sta, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Józef Jurek (ur. 1988, zm. 1967) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ka­zi­mierz Jurek (ur. 1964) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Kinga Jurek (ur. 1977) – pol­ska ju­docz­ka
  • Marek Jurek (ur. 1960) – pol­ski hi­sto­ryk i po­li­tyk
  • Ma­rian Jurek (ur. 1904, zm. 1982) – pol­ski kon­struk­tor broni, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamo, mogę iść do Jurka?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurɛk, AS: i ̯urek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jur mos., Jerzy mos., Jureczek mos., Juruś mos.

 przym. Jurkowy

Wiktionary


jurewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jurga

naz­wi­sko


SJP.pl

Jurga ( Юргa) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie ke­me­row­skim. Jedno z naj­więk­szych miast ob­wo­du.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, me­blar­ski oraz spo­żyw­czy.

Wikipedia


jurgać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Cie­sza­nów. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. bun­to­wać, pod­nie­cać, pod­pu­szczać kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurganie n.

Wiktionary


jurgiel

naz­wi­sko


SJP.pl


jurgielewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Jur­gie­le­wicz – bi­skup sta­ro­ka­to­lic­ki
  • Grze­gorz Jur­gie­le­wicz – pol­ski muzyk
  • Józef Jur­gie­le­wicz – li­tew­ski pił­karz
  • He­le­na Jur­gie­le­wicz – pol­ska we­te­ry­narz
  • He­le­na Jur­gie­le­wicz – pol­ska po­li­tyk, po­słan­ka na Sejm
  • Mie­czy­sław Jur­gie­le­wicz – pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Wac­ław Jur­gie­le­wicz – pol­ski hi­sto­ryk, woj­sko­wy

Wikipedia


jurgielewiczowa

naz­wi­sko


SJP.pl


jurgielt

daw­niej:
1. rocz­ne wy­na­gro­dze­nie do­wód­ców woj­sko­wych i niek­tó­rych urzęd­ni­ków; rocz­ny żołd;
2. pen­sja wy­pła­ca­na pol­skim ma­gna­tom przez obce rządy, zin­sty­tu­cjo­na­li­zo­wa­na forma ko­rup­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. żołd

Wiktionary

Jur­gielt ( Jahr­geld) – dawna płaca (pen­sja) rocz­na, od XVIII wieku ter­min o zna­cze­niu pe­jo­ra­tyw­nym, głów­nie do­ty­czą­cy kwot wy­pła­ca­nych przez obce rządy tzw. jur­gielt­ni­kom za po­pie­ra­nie ich in­te­re­sów w Pol­sce. Jur­gielt­ni­ka­mi na­zy­wa­no rów­nież szlach­ci­ców za­prze­da­nych ma­gna­tom i opła­ca­nych przez nich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bę­dziesz Waść pła­cił Je­go­mo­ści sto tyn­fów jur­giel­tu, straw­ne pa­choł­kom jego i obrok na dzie­sięć koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurʲɟɛlt, AS: i ̯urʹǵelt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurgieltnik mos.

 przym. jurgieltowy, jurgieltny

Wiktionary


jurgieltnik

daw­niej:
1. czło­wiek za­prze­da­ny; sprze­daw­czyk;
2. żoł­nierz otrzy­mu­ją­cy jur­gielt (rocz­ny żołd)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. sprze­daw­czyk, zdraj­ca od­da­ją­cy swe usłu­gi za pie­nią­dze

 (1.2) hist. osoba otrzy­mu­ją­ca rocz­ny żołd (jur­gielt)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­scy jur­gielt­ni­cy sprze­ci­wia­ją się bu­do­wie elek­trow­ni ato­mo­wej.

 (1.1) Zdraj­co, jur­gielt­ni­ku, in­flanc­ki bi­sku­pie, Już cię nie obro­ni twoja ca­ro­wa!

 (1.2) Obra­dom sejmu prze­wod­ni­czył Po­niń­ski, który jako jur­gielt­nik otrzy­my­wał z am­ba­sa­dy ro­syj­skiej stałą rocz­ną pen­sję w wy­so­ko­ści 24 000 du­ka­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jurʲˈɟɛltʲɲik, AS: i ̯urʹǵeltʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurgielt mzw.

 przym. jurgieltowy, jurgieltny

Wiktionary


jurgieltowy

przy­miot­nik od: jur­gielt


SJP.pl


jurgowianin

miesz­ka­niec Jur­go­wa


SJP.pl


jurgowianka

miesz­kan­ka Jur­go­wa


SJP.pl


jurgowski

przy­miot­nik od: Jur­gów


SJP.pl


jurgów

wieś spi­ska w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim


SJP.pl

Jur­gów (słow. "Jur­gov", węg. "Szepesgyörke", niem. "Jur­kau/Jörg") – wieś spi­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim, w gmi­nie Bu­ko­wi­na Ta­trzań­ska. Jest to nie­wiel­ka wieś na po­łud­niu Pol­ski, na Spi­szu (w re­gio­nie Za­ma­gu­rze). We­dług da­nych z 31 grud­nia 2012 r. so­łect­wo Jur­gów miało 926 sta­łych miesz­kań­ców.

Wikipedia


juribej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w sy­be­ryj­skiej czę­ści Rosji, ucho­dzi do Za­to­ki Gy­dań­skiej Morza Kar­skie­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Juribiej

Wiktionary


jurij

ro­syj­skie imię mę­skie


SJP.pl


juriuzań

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Basz­kor­to­sta­nie, lewy do­pływ Ufy w do­rze­czu Wołgi

Wiktionary

Ju­riu­zań ( Юрюза́нь) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim. W 2010 roku li­czy­ło 12 571 miesz­kań­ców.

Wikipedia


jurkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Jur­kie­wicz (ur. 1984) – pol­ska łyż­wiar­ka
  • Ed­ward Jur­kie­wicz (ur. 1948) – pol­ski tre­ner i ko­szy­karz
  • Ka­ta­rzy­na Jur­kie­wicz
  • Ka­zi­mierz Jur­kie­wicz
  • Lon­gin Jur­kie­wicz
  • Ma­riusz Jur­kie­wicz
  • Mi­chał Jur­kie­wicz
  • Sta­ni­sław Jur­kie­wicz
  • Te­o­fil Jur­kie­wicz
  • Woj­ciech Jur­kie­wicz

Wikipedia


jurkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jur­ko­wi­ce – część mia­sta Lu­baw­ka
  • Jur­ko­wi­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Stary Targ
  • Jur­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Opa­tów
  • Jur­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Bo­go­ria
  • Jur­ko­wi­ce – dawna gmina
  • Jur­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie opa­tow­skim
  • Jur­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie sta­szow­skim

Wikipedia


jurkowie

1. zdrob­nie­nie od: Jerzy (imię mę­skie); Je­rzyk;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


jurkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Jur­kow­ski – sa­mo­rzą­do­wiec i urzęd­nik
  • Bar­tosz Jur­kow­ski – pił­karz
  • Jan Jur­kow­ski – aktor
  • Hen­ryk Jur­kow­ski – kry­tyk i hi­sto­ryk te­a­tru
  • Józef Jur­kow­ski – puł­kow­nik, funk­cjo­na­riusz urzę­du bez­pie­czeń­stwa
  • Łu­kasz Jur­kow­ski – ko­men­ta­tor spor­to­wy
  • Piotr Jur­kow­ski – pol­ski rug­by­sta
  • Ste­fan Jur­kow­ski – poeta
  • Roman Jur­kow­ski – pro­fe­sor, hi­sto­ryk
  • Jur­kow­ski – potok, do­pływ rzeki Ochot­ni­czan­ka

Wikipedia


jurkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Jurka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy tam przed fryz­je­rem nie stoi Jur­ko­wy volks­wa­gen?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzy mos./ż., Jurek mos., Jurkowa ż., Jurkówna ż.

Wiktionary


jurksztowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jurlewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jurmała

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Łot­wie, w środ­ko­wej czę­ści kraju, na gra­ni­cy Li­wo­nii i Kur­lan­dii;

Wiktionary

Jur­ma­ła (łot. "Jūrmala", ros. "Юрмала", niem. daw­niej "Ri­ga­strand") – mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Łotwy, na gra­ni­cy Li­wo­nii i Kur­lan­dii, ok. 10 km na za­chód od Rygi, nad Mo­rzem Bał­tyc­kim, znane uz­dro­wi­sko, po­ło­żo­ne mię­dzy Za­to­ką Ryską i rzeką Le­lu­pą, skła­da­ją­ce się z sze­re­gu po­ło­żo­nych obok sie­bie osied­li, głów­nie let­ni­sko­wych, mia­sto wy­dzie­lo­ne, 55 603 miesz­kań­ców (2005).

Wikipedia


jurniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jur­nie


SJP.pl


jurniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: jurny


SJP.pl


jurność

1. cecha kogoś peł­ne­go ener­gii, ży­wot­no­ści i ma­ją­ce­go duże po­trze­by sek­su­al­ne;
2. cecha cze­goś zmy­sło­we­go i nie­przyz­wo­i­te­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co jurne; cecha tych, któ­rzy są jurni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jurny

 przysł. jurnie

Wiktionary


jurny

pełen ener­gii, ży­wot­no­ści i ma­ją­cy duże po­trze­by sek­su­al­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. pełen tem­pe­ra­men­tu, ży­wot­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurny chło­pak chwy­cił dziew­czę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurność ż.

Wiktionary


jurodiwyj

osoba na­wie­dzo­na albo uda­ją­ca taką, ma­ją­ca we­dług ludzi prze­sąd­nych dar jas­no­wi­dze­nia lub prze­po­wia­da­nia


SJP.pl

Ju­ro­di­wyj ( юродивый, μωρός "mōrós"), także sa­lo­i­ta – w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej (szcze­gól­nie wschod­niej) świę­ty, który z mi­ło­ści do Boga do­bro­wol­nie wy­rze­ka się dóbr do­czes­nych i ak­cep­to­wa­nej spo­łecz­nie ży­cio­wej mą­dro­ści, przyj­mu­jąc po­sta­wę „sza­leń­ca Chry­stu­so­we­go”. Sta­no­wi jeden z cha­rak­te­ry­stycz­nych wzor­ców świę­to­ści daw­nej Rosji (obok stra­sto­terp­ców, star­ców i piel­grzy­mów). Po­sta­wa ta wy­stę­po­wa­ła rów­nież w in­nych nur­tach chrze­ści­jań­stwa.

Wikipedia


juror

czło­nek jury, sę­dzia w ja­kimś kon­kur­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek jury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurɔr, AS: i ̯uror

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jury n.

:: fż. jurorka ż.

 przym. jurorski

Wiktionary


jurorka

człon­ki­ni jury


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni jury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈrɔrka, AS: i ̯urorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juror, jury

 przym. jurorski

Wiktionary


jurorować

po­tocz­nie: brać udział (wziąć udział) w obra­dach jury


SJP.pl


jurorski

→ juror


SJP.pl

Patrz:

juror

juroszek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ju­ro­szek – pol­ski poeta lu­do­wy
  • Bo­gu­sław Ju­ro­szek – pol­ski du­chow­ny ewan­ge­lic­ki
  • Cze­sław Ju­ro­szek – pol­ski ge­o­log
  • Kac­per Ju­ro­szek – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Mi­chał Ju­ro­szek – poeta lu­do­wy i pie­śniarz

Wikipedia


jurowie

imię mę­skie


SJP.pl


jurowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


jurski

naz­wi­sko


SJP.pl


jurta

na­miot, sza­łas, po­kry­ty zwy­kle skó­ra­mi je­le­ni­mi lub woj­ło­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. na­miot po­kry­ty zaz­wy­czaj skó­ra­mi lub woj­ło­kiem, uży­wa­ny przez ludy tu­rec­kie i mon­gol­skie w środ­ko­wej Azji i po­łud­nio­wej Sy­be­rii;

Wiktionary

Jurta – na­miot po­kry­ty skó­ra­mi (zwy­kle je­le­ni­mi) lub woj­ło­kiem, który uży­wa­ny jest przez ludy tu­rec­kie i mon­gol­skie. Ter­min po­cho­dzi z ję­zy­ków tu­rec­kich, więc do­ty­czy je­dy­nie tych, które można zo­ba­czyć od Morza Ka­spij­skie­go po Ałtaj. Na ste­pach Mon­go­lii, od Ał­ta­ju Za­chod­nie­go po Wiel­ki Chin­gan, na­mio­ty okre­śla­ne są jako "ger". Jurty bu­riac­kie mogą być bu­do­wa­ne w ca­ło­ści z drew­na (модон гэр).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy je­steś w jur­cie, my­ślisz, że znaj­du­jesz się w dużym po­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurta, AS: i ̯urta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jurtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) namiot

Wiktionary


jurtowy

→ jurta


SJP.pl

Patrz:

jurta

jurusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ju­ru­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­nieś mi, pro­szę, Ju­ru­sio­we pan­to­fle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juruś mos./ż., Jurusiowa ż., Jurusiówna ż.

Wiktionary


juruś

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Jerzy (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od Jerzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­go­to­wa­łam Ju­ru­sio­wi ka­na­pecz­ki z rzod­kiew­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jurek mos., Jerzy mos., Jur mos.

 przym. Jurusiowy

Wiktionary


jury

[czy­taj: żyri] ko­mi­sja sę­dziow­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grupa ludzi, zwy­kle spe­cja­li­stów w danej dzie­dzi­nie, do­ko­nu­ją­cych oceny osób lub dzieł bio­rą­cych udział we współ­za­wod­nict­wie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: jura

Wiktionary

Jury (wym. []) – słowo po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka fran­cu­skie­go, oz­na­cza­ją­ce ze­spół, grono ar­bi­trów, któ­rzy nie muszą być ek­sper­ta­mi, po­wo­ła­ny w związ­ku z prze­pro­wa­dze­niem kon­kur­su. Człon­ko­wie "jury" to ju­ro­rzy (słowo "juror" w ję­zy­ku pol­skim wy­ma­wia się zgod­nie z pi­sow­nią). "Jury" jest w ję­zy­ku pol­skim ro­dza­ju ni­ja­kie­go, nie­od­mien­ne przez przy­pad­ki. "Juror" od­mie­nia się jak "ju­nior".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­u­wa­żo­ny przez Świa­to­wą Fe­de­ra­cję Sto­wa­rzy­szeń Iluz­jo­ni­stycz­nych, w 1985 roku zo­stał za­pro­szo­ny do jury prze­glą­du kon­kur­so­we­go, który odbył się w ra­mach Świa­to­we­go Kon­gre­su Iluz­jo­ni­stów w Ma­dry­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juror m., jurorka ż.

 przym. jurorski

Wiktionary


jurydyczny

1. do­ty­czą­cy ju­ry­dy­ki;
2. ma­ją­cy zwią­zek z pra­wem


SJP.pl


jurydyka

włas­ność szla­chec­ka lub ko­ściel­na w mia­stach nie­pod­le­ga­ją­ca prawu miej­skie­mu


SJP.pl

Ju­ry­dy­ka (łac. "iu­ri­di­cus" praw­ny) – osada obok mia­sta kró­lew­skie­go, rza­dziej en­kla­wa na grun­tach miej­skich, nie­pod­le­ga­ją­ca wła­dzom miej­skim i miej­skie­mu są­dow­nict­wu.

Wikipedia


jurydyzacja

na­da­wa­nie cze­muś cha­rak­te­ru praw­ne­go


SJP.pl


jurylingwistyka

dział ling­wi­sty­ki sto­so­wa­nej, zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi do­ty­czą­cy­mi tłu­ma­czeń są­do­wych i eko­no­micz­nych, m.in. usta­la­niem nazw in­sty­tu­cji w ob­cych ję­zy­kach


SJP.pl


jurysdykcja

1. prawo są­dze­nia, upraw­nie­nie or­ga­nu pań­stwa do roz­strzy­ga­nia spor­nych spraw
2. okręg są­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. upraw­nie­nie or­ga­nu wła­dzy do roz­strzy­ga­nia spor­nych spraw

 (1.2) praw. ob­szar, na któ­rym obo­wią­zu­je ju­rys­dyk­cja (1.1)

 (1.3) daw. sąd lub try­bu­nał

Wiktionary

Ju­rys­dyk­cja (z iu­ris­dic­tio, dosł. „orze­kam o pra­wie”) – prawo są­dze­nia, po­sia­da­ne przez dany pod­miot (organ) upraw­nie­nie (kom­pe­ten­cja) do roz­poz­na­wa­nia i roz­strzy­ga­nia da­nych spraw, tj. orze­ka­nia w danej spra­wie. Aby sąd mógł roz­strzy­gać w danej spra­wie, muszą zo­stać speł­nio­ne okre­ślo­ne wa­run­ki roz­pa­try­wa­ne osob­no dla każ­dej kon­kret­nej spra­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jurysdykcyjny

 przysł. jurysdykcyjnie

Wiktionary


jurysdykcyjnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) zgod­nie z ju­rys­dyk­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich de­cyz­je oka­za­ły się ju­rys­dyk­cyj­nie ko­śla­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurysdykcja ż.

 przym. jurysdykcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompetencyjnie

Wiktionary


jurysdykcyjny

→ ju­rys­dyk­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. zwią­za­ny z ju­rys­dyk­cją, do­ty­czą­cy ju­rys­dyk­cji

Wiktionary

Patrz:

jurysdykcja

Przykłady

 (1.1) Macie rację, teren ten, w sen­sie ju­rys­dyk­cyj­nym, na­le­ży do na­szej gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurysdykcja ż.

 przysł. jurysdykcyjnie

Wiktionary


juryskonsult

daw­niej: radca praw­ny in­sty­tu­cji; ju­ry­skon­sul­tant


SJP.pl


juryskonsultant

daw­niej: radca praw­ny in­sty­tu­cji; ju­ry­skon­sult


SJP.pl


juryslingwistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. jęz. praw. dział nauki ba­da­ją­cy język praw­ny i praw­ni­czy, łą­czą­cy tym samym ana­li­zę ling­wi­stycz­ną i ju­ry­stycz­ną;

Wiktionary

Ju­rys­ling­wi­sty­ka ("ling­wi­sty­ka prawa") – dział nauki zaj­mu­ją­cy się ję­zy­ka­mi prawa (praw­nym i praw­ni­czym) i w tym celu łą­czą­cy wie­dzę i me­to­do­lo­gię ję­zy­koz­naw­stwa z na­u­ka­mi praw­ny­mi.

Bada język prawa w jego róż­nych aspek­tach i prze­ja­wach. Sku­pia się prze­de wszyst­kim na za­gad­nie­niach se­man­tycz­nych, skład­nio­wych, sty­li­stycz­nych i ter­mi­no­lo­gicz­nych, pod kątem odręb­no­ści od ję­zy­ka na­tu­ral­ne­go i jego wew­nętrz­ne­go zróż­ni­co­wa­nia. Ma to słu­żyć po­pra­wie ja­ko­ści ję­zy­ka praw­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ju­rys­ling­wi­sty­ka jako dy­scy­pli­na na­u­ko­wa zro­dzi­ła się w Ka­na­dzie, gdzie ze wzglę­du na po­trze­by prak­tycz­ne wy­ni­ka­ją­ce z bi­ling­wiz­mu za­czę­to badać pro­ble­ma­ty­kę ję­zy­ka prawa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. juryslingwistyczny

 przysł. juryslingwistycznie

Wiktionary


jurysprudencja

1. nauka lub zna­jo­mość prawa; pra­woz­naw­stwo;
2. orzecz­nict­wo są­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka lub zna­jo­mość prawa

 (1.2) we Fran­cji: spo­sób wy­ro­ko­wa­nia sądu w pew­nych spra­wach

Wiktionary

Ju­ry­spru­den­cja ( iuris pru­den­tia, bie­gła zna­jo­mość prawa) – wie­loz­nacz­ne okre­śle­nie zwią­za­ne z na­u­ka­mi praw­ny­mi. Ju­ry­spru­den­cja może być ro­zu­mia­na jako:

W ra­mach te­o­rii prawa funk­cjo­no­wa­ło wiele nur­tów te­o­re­tycz­nych, okre­śla­nych mia­nem ju­ry­spru­den­cji, w tym:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjurɨspruˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: i ̯urysprudẽncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawoznawstwo

Wiktionary


jurysta

daw­niej: czło­wiek zna­ją­cy prawo; praw­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. albo hist. praw­nik, znaw­ca prawa

Wiktionary


jurystka

daw­niej: ko­bie­ta zna­ją­ca prawo; praw­nicz­ka


SJP.pl


jurystyczny

praw­ni­czy


SJP.pl


jurzyca

naz­wi­sko


SJP.pl


jurzykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jus

nazwa dwóch liter al­fa­be­tu sło­wiań­skie­go oz­na­cza­ją­cych w sta­ro­sło­wiań­skim ję­zy­ku no­so­we sa­mo­gło­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa liter re­pre­zen­tu­ją­cych w ję­zy­ku pra­sło­wiań­skim sa­mo­gło­ski no­so­we. Wy­stę­po­wa­ły one we wczes­nej cy­ry­li­cy i gła­go­li­cy;

Wiktionary

Mały jus (Ѧѧ) i wiel­ki jus (Ѫѫ) – li­te­ry re­pre­zen­tu­ją­ce sa­mo­gło­ski no­so­we w ję­zy­ku pra­sło­wiań­skim. Ist­nia­ły one we wczes­nej cy­ry­li­cy i gła­go­li­cy. Mogą wy­stę­po­wać też w po­sta­ci, two­rząc od­po­wied­nie li­ga­tu­ry: Ѩѩ (ję) i Ѭѭ (jǫ).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jus, AS: i ̯us

Wiktionary


jusewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jusiński

naz­wi­sko


SJP.pl


juskowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


just

naz­wi­sko


SJP.pl

Just – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od ła­ciń­skie­go imie­nia "Iu­stus" lub "Ju­stus", ut­wo­rzo­ne­go od przy­miot­ni­ka "iu­stus", oz­na­cza­ją­ce­go „spra­wied­li­wy”, „prawy”, „słusz­ny” lub „zgod­ny z pra­wem”.

Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia jest Justa. Do jego form wy­stę­pu­ją­cych w in­nych ję­zy­kach na­le­żą m.in. nie­miec­kie i ni­der­landz­kie "Ju­stus", wło­skie "Giu­sto", hisz­pań­skie "Justo", fran­cu­skie "Juste" oraz li­tew­skie "Ju­stas".

Wikipedia


justa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma imie­nia Ju­sty­na

Wiktionary

Justa – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Just. Oz­na­cza "słusz­na, spra­wied­li­wa, wła­ści­wa". Wśród świę­tych – św. Justa, mę­czen­ni­ca z Se­wil­li, zmar­ła razem z sio­strą Ru­fi­ną ok. 287.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Justa, podej mi ar­baj­tan­cug, bo ida na szych­ta.

Wiktionary


justerować

daw­niej: ju­sto­wać - re­gu­lo­wać przy­rzą­dy op­tycz­ne lub po­mia­ro­we


SJP.pl


justier

prze­sta­rza­łe: pra­cow­nik re­gu­lu­ją­cy ukła­dy op­tycz­ne


SJP.pl


justizmord

[czy­taj: ju­stic­mord]
1. kara śmier­ci wy­ko­na­na na oso­bie nie­win­nej;
2. duże na­du­ży­cie wła­dzy są­dow­ni­czej


SJP.pl


justorium

dawne na­rzę­dzie od­lew­ni­cze


SJP.pl


justować

1. for­mo­wać tekst po­przez wy­rów­na­nie po­ło­że­nia jego wier­szy w celu na­da­nia ca­ło­ści jed­no­li­te­go, este­tycz­ne­go wy­glą­du;
2. na­sta­wiać, re­gu­lo­wać przy­rzą­dy i me­cha­niz­my pre­cy­zyj­ne


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ju­sto­wać)

 (1.1) ty­pogr. wy­rów­ny­wać tekst jed­no­cze­śnie do le­we­go i pra­we­go mar­gi­ne­su

 (1.2) po­ligr. wy­peł­niać ju­stun­kiem od­stę­py po­mię­dzy wier­sza­mi i wy­ra­za­mi w skła­dzie ze­cer­skim celem za­cho­wa­nia wła­ści­wej sze­ro­ko­ści szpal­ty lub ko­lum­ny

 (1.3) techn. do­pa­so­wy­wać ele­men­ty wzglę­dem sie­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈstɔvat͡ɕ, AS: i ̯ustovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. justowanie n., justunek mrz.

 przym. justunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nastawiać, regulować

Wiktionary


justowski

naz­wi­sko


SJP.pl


justunek

ro­dzaj ma­te­ria­łu ze­cer­skie­go sto­so­wa­ny do wy­peł­nia­nia od­stę­pów mię­dzy wy­ra­za­mi, wier­sza­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) druk. nie­dru­ko­wa­ny ma­te­riał ze­cer­ski wy­peł­nia­ją­cy puste miej­sca mię­dzy czcion­ka­mi i in­ny­mi ele­men­ta­mi druku;

Wiktionary

Ju­stu­nek – tzw. "ma­te­riał ślepy", "ma­te­riał ze­cer­ski bez oczka", wszyst­kie nie­dru­ko­wal­ne ele­men­ty dy­stan­so­we ukła­da­ne w skła­dzie i ła­ma­niu razem z czcion­ka­mi, li­nia­mi, or­na­men­ta­mi, "kli­sza­mi" itp. Ju­stun­kiem były róż­ne­go kształ­tu me­ta­lo­we płyt­ki i sztab­ki wsta­wia­ne po­mię­dzy czcion­ki oraz wy­peł­nia­ją­ce wszel­kie inne puste miej­sca na ko­lum­nie. Ze wzglę­du na wy­mia­ry ju­stu­nek był dzie­lo­ny na:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku skła­da­nia otrzy­mu­je­my skład: ze­staw czcio­nek, linii i ju­stun­ków (wy­peł­nień) (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈstũnɛk, AS: i ̯ustũnek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. justować ndk., wyjustować dk.

 rzecz. justowanie n., wyjustowanie n.

Wiktionary


justunkowy

przy­miot­nik od: ju­stu­nek


SJP.pl


justus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id o nu­me­rze 2799;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (2799) Ju­stus – pla­ne­to­i­da
  • Ju­stus z Ty­be­ria­dy – hi­sto­ryk
  • Ju­stus (IV wiek) – bi­skup Lyonu
  • Ju­stus (VI wiek) – bi­skup Ur­gel­lum
  • Ju­stus (zm. 627) – ar­cy­bi­skup Can­ter­bu­ry
  • Ju­stus (ur. 1958) – du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Ju­stus (zm. 1716) – ce­sarz Etio­pii
  • Ju­stus – je­de­na­sty album grupy The Mon­ke­es
  • św. Just(us)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Just m., Justyn m., Justyna ż., Justynka ż., Justynian m.

 przym. Justusowy, Justowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Just, Justyn

Wiktionary


justy

[czy­taj: dża­sti] model sa­mo­cho­du marki Su­ba­ru


SJP.pl


justycjalista

osoba uz­na­ją­ca spra­wied­li­wość, w tym spra­wied­li­wość spo­łecz­ną, za pod­sta­wę ustro­ju pań­stwa; pe­ro­ni­sta


SJP.pl


justycjalizm

dok­try­na po­li­tycz­na, któ­rej głów­ną za­sa­dą jest spra­wied­li­wość spo­łecz­na


SJP.pl


justycjariusz

daw­niej: urzęd­nik są­do­wy niż­sze­go stop­nia


SJP.pl


justyfikacja

1. daw­niej: uspra­wied­li­wie­nie, tłu­ma­cze­nie
2. for­mo­wa­nie bloku tek­stu po­przez wy­rów­na­nie po­ło­że­nia wier­szy w celu na­da­nia ca­ło­ści jed­no­li­te­go, este­tycz­ne­go wy­glą­du; ju­sto­wa­nie


SJP.pl


justyn

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­styn – mia­sto w USA, w sta­nie Tek­sas
  • Ju­styn – imię
  • Świę­ty Ju­styn – ży­ją­cy w II w. fi­lo­zof i pi­sarz chrze­ści­jań­ski
  • Ju­styn I (ok. 450-527) – ce­sarz bi­zan­tyj­ski od 518
  • Ju­styn II (ok. 520-578) – ce­sarz bi­zan­tyj­ski od 565
  • Ju­styn – du­chow­ny Grec­kie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • Ju­styn – bi­skup Cerk­wi Praw­dzi­wych Pra­wo­sław­nych Chrze­ści­jan Hel­la­dy
  • Ju­styn – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ju­styn – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ju­styn − ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ju­styn – pa­triar­cha Ru­muń­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • Ju­styn – ru­muń­ski bi­skup pra­wo­sław­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nikt nie po­wie­dział Ju­sty­no­wi o przy­lo­cie Kingi.

 (1.1) Dzi­siaj skła­da­my ży­cze­nia Ju­sty­nom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Justus mos./mrz., Justyna ż., Justynian m.

 przym. Justynowy

Wiktionary


justyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ju­styn

Wiktionary

Ju­sty­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ju­styn. Imię po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go od słowa „iu­stus”, co oz­na­cza „spra­wied­li­wy”. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Ju­sty­na za­ję­ła 49. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich w 2009 roku.

Ju­sty­na imie­ni­ny ob­cho­dzi: 12 marca, 14 czerw­ca, 16 czerw­ca, 13 lipca, 26 wrze­śnia, 7 paź­dzier­ni­ka i 30 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ju­sty­na była jedną z nie­wie­lu dziew­czyn w szko­le, która no­si­ła war­ko­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈstɨ̃na, AS: i ̯ustỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Justyn mos., Justynian mos.

:: zdrobn. Justynka ż.

 przym. Justynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Justa

Wiktionary


justynian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­sty­nian – imię
  • Ju­sty­nian I Wiel­ki (483–565) – ce­sarz bi­zan­tyń­ski od 527
  • Ju­sty­nian II Rhi­not­me­tos (zm. 711) – ce­sarz bi­zan­tyń­ski 685–695 i od 705
  • Ju­sty­nian (Ioan Chira, 1921-2016) – ru­muń­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ju­sty­nian (Wik­tor Iwa­no­wicz Ow­czin­ni­kow, ur. 1961) – bi­skup Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • Ju­sty­nian (Ioan Ma­ri­na, 1901-1977) – pra­wo­sław­ny pa­triar­cha Ru­mu­nii
  • Ju­styn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy w życiu nie spot­ka­łem ni­ko­go, kto miał­by na imię Ju­sty­nian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈstɨ̃ɲãn, AS: i ̯ustỹńãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Justus mos./mrz., Justyn m., Justyna ż.

Wiktionary


justynianostwo

Ju­sty­nian z mał­żon­ką; Ju­sty­nia­no­wie


SJP.pl


justynianowie

imię mę­skie


SJP.pl


justynianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­sty­nia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


justyniański

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­sty­nia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


justyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­sty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


justynka

zdrob­nie­nie od: Ju­sty­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

Ju­styn­ka – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kę­piń­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów.

Do 31 grud­nia 2023 miej­sco­wość była czę­ścią wsi Żu­ra­wi­niec.

Wikipedia


justynostwo

Ju­styn z mał­żon­ką; Ju­sty­no­wie


SJP.pl


justynowie

imię mę­skie


SJP.pl


justynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­sty­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ju­sty­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś prze­grze­bał Ju­sty­no­wy ple­cak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Justyn mos., Justyna ż.

Wiktionary


justysia

zdrob­nie­nie od: Ju­sty­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


justysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­sty­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


justysiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­sty­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


justyński

naz­wi­sko


SJP.pl


justyś

zdrob­nie­nie od: Ju­sty­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


juszczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bert Ju­szczak – pol­ski dzia­łacz emi­gra­cyj­ny
  • Fran­ci­szek Ju­szczak – dzia­łacz po­lo­nij­ny
  • Ge­rard Ju­szczak – pol­ski tre­ner fut­sa­lo­wy i pił­kar­ski
  • Ka­ta­rzy­na Ju­szczak – pol­ska za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca judo i za­pa­sy
  • Piotr Ju­szczak – pol­ski funk­cjo­na­riusz służb spe­cjal­nych, puł­kow­nik
  • Piotr Ju­szczak – pol­ski wio­ślarz
  • Sta­ni­sław Ju­szczak – pol­ski pił­karz
  • Syl­wia Ju­szczak-Kraw­czyk – pol­ska ak­tor­ka
  • Wie­sław Ju­szczak – pol­ski hi­sto­ryk, te­o­re­tyk i fi­lo­zof sztu­ki
  • Wło­dzi­mierz Ju­szczak OSBM, właśc. Roman Ju­szczak – pol­ski du­chow­ny grec­ko­ka­to­lic­ki
  • Woj­ciech Ju­szczak – pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy
  • Zbi­gniew Ju­szczak – pol­ski ho­ke­i­sta na tra­wie, olim­pij­czyk z Mo­na­chium 1972

Wikipedia


juszczakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


juszczenko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­te­ry­na Ju­szczen­ko (ur. 1961) – żona pre­zy­den­ta Wik­to­ra Ju­szczen­ki, w la­tach 2005–2010 pier­wsza dama Ukra­i­ny
  • Paweł Ju­szczen­ko-Reson (1944–2022) – pol­ski gi­ta­rzy­sta, czło­nek ze­spo­łu Nie­bie­sko-Czar­ni
  • Wik­tor Ju­szczen­ko (ur. 1954) – ukra­iń­ski eko­no­mi­sta, po­li­tyk, pre­zes Na­ro­do­we­go Banku Ukra­i­ny (1993–1999), pre­mier Ukra­i­ny (1999–2001), pre­zy­dent Ukra­i­ny (2005–2010)

Wikipedia


juszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


juszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


juszczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­szczyn – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Ślą­ska
  • Ju­szczyn – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Maków Pod­ha­lań­ski
  • Ju­szczyn – gro­ma­da
  • Ju­szczyn – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ju­szczy­nie, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim

Wikipedia


juszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


juszka

zdrob­nie­nie od: jucha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. jucha

 (1.2) czer­ni­na; Glo­ger|jucha.

 (1.3) gw-pl|Bia­ły­stok. wy­wietrz­nik pie­co­wy

 (1.4) gw-pl|Lwów. rzad­ka zupa

 (1.5) gw-pl|Poz­nań. krew

 (1.6) gw-pl|Kresy. sok z cze­goś

Wiktionary

Jusz­ka – rzeka bio­rą­ca po­czą­tek w oko­li­cach Go­dzię­ci­na, do­pływ Je­zie­rzy­cy w po­bli­żu Krze­lo­wa o dłu­go­ści 30,62 km. Prze­pły­wa przez Wołów i na­stęp­nie wpły­wa na teren Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Do­li­na Je­zie­rzy­cy.

Nazwę swą zaw­dzię­cza tar­gom bydła od­by­wa­ją­cym się w Wo­ło­wie oraz ubo­jo­wi tych zwie­rząt, któ­rych krew (pot. "jucha") spły­wa­ła rzeką[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjuʃka, AS: i ̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jucha mos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg-pl|Kresy|jusznik.

Wiktionary


juszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Jusz­kie­wicz (ur. 1940) – pol­ski che­mik
  • Alek­san­der Jusz­kie­wicz (ur. 1915, zm. 1975) – dzia­łacz pol­skie­go ruchu lu­do­we­go
  • Am­bro­ży (Jusz­kie­wicz) (ur. ok. 1690, zm. 1745) – bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Dmi­trij Jusz­kie­wicz (ur. 1971) – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • Ja­ro­sław Jusz­kie­wicz (ur. 1971) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Łu­kasz Jusz­kie­wicz (ur. 1983) – pol­ski pił­karz
  • Maria Jusz­kie­wicz (ur. 1863, zm. 1921) – pier­wsza żona Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go
  • Maria Jusz­kie­wi­czo­wa (pi­sar­ka) (ur. 1894, zm. ?) – pol­ska au­tor­ka ksią­żek dla dzie­ci, żona Wła­dy­sła­wa Jusz­kie­wi­cza (li­te­ra­ta)
  • Roman Jusz­kie­wicz (ur. 1952, zm. 2012) – pol­ski astro­fi­zyk, kos­mo­log
  • Ry­szard Jusz­kie­wicz (ur. 1928) – pol­ski praw­nik
  • Szmu­lek Jusz­kie­wicz (zm. 1943) – dzia­łacz ruchu oporu pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Te­o­dor Jusz­kie­wicz (ur. 1922) – pol­ski tok­sy­ko­log, far­ma­ko­log

Wikipedia


juszkowo

Jusz­ko­wo ( Gisch­kau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski. Leży na tra­sie nie­czyn­nej linii ko­le­jo­wej Pruszcz Gdań­ski-Żu­ko­wo-Kar­tu­zy-Lę­bork, w bez­poś­red­nim są­siedzt­wie Ob­wod­ni­cy Trój­mia­sta. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


jusznica

śred­niej wiel­ko­ści mu­chów­ka z ro­dzi­ny bąków


SJP.pl


juszyć

daw­niej:
1. o zwie­rzę­tach: krwa­wić;
2. bru­dzić krwią; zakr­wa­wiać;
3. po­bu­dzać do gnie­wu; pod­bu­rzać, pod­nie­cać, ją­trzyć;
4. ju­szyć się - uno­sić się gnie­wem; zło­ścić się


SJP.pl


jut

tylna część gór­ne­go po­kła­du stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tylna część gór­ne­go po­kła­du stat­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jut, AS: i ̯ut

Wiktionary


juta

1. jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach; kor­cho­rus, ja­rzych­na;
2. włó­kno ły­ko­we otrzy­my­wa­ne z łodyg tej ro­śli­ny; tka­ni­na z tego włó­kna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cor­cho­rus|L.|ref=tak., ro­śli­na tro­pi­kal­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych;

 (1.2) włók. włó­kno otrzy­my­wa­ne z łodyg tej ro­śli­ny

 (1.3) włók. tka­ni­na z tego włó­kna;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • juta − ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny li­po­wa­tych
  • juta − tka­ni­na
  • Juta − miej­sco­wość na Wę­grzech
  • bł. Juta z Biel­czyn (ok. 1220–1260) − bło­go­sła­wio­na; pu­stel­ni­ca i mi­stycz­ka śred­nio­wiecz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Juta wa­rzyw­na po­cho­dzi z Indii.

 (1.3) Pa­ko­wa­li kar­to­fle do gru­bych wor­ków z juty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuta, AS: i ̯uta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jutowy

Wiktionary


jutland

rasa cięż­kich koni zim­nokr­wi­stych po­cho­dzą­ca z Danii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hipol. rasa konia do­mo­we­go wy­wo­dzą­ca się z Jut­lan­dii w Danii;

Wiktionary

Jut­land – rasa konia do­mo­we­go wy­wo­dzą­ca się z Danii.

Koń jest krępy, cięż­ki, z krót­ki­mi, moc­ny­mi no­ga­mi o ob­fi­tych szczot­kach, które ho­dow­cy usi­łu­ją wy­e­li­mi­no­wać. Pró­bu­ją też po­pra­wić słabe stawy, za które rasa ta była w przesz­ło­ści kry­ty­ko­wa­na. Ma dość po­dob­ny po­krój do suf­folk pun­cha, ale nieco mniej szla­chet­ną głowę. Szyja jest gruba i mu­sku­lar­na, osa­dzo­na na dość stro­mych ło­pat­kach, no­szo­na wy­so­ko. Klat­ka pier­sio­wa bar­dzo sze­ro­ka i głę­bo­ka, kłoda owal­na, a grzbiet krót­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co cie­ka­we, je­szcze w oko­li­cach 1900 roku więk­szość jut­lan­dów miała uma­szcze­nie kare lub gnia­de, tym­cza­sem dziś ko­lo­ry te są w mniej­szo­ści, na­to­miast do­mi­nu­je maść kasz­ta­no­wa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjutlãnt, AS: i ̯utlãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jutlandzki

 rzecz. Jutlandia ż., Jutlandczyk mos., Jutlandka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koń jutlandzki

Wiktionary


jutlandczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Jut­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam z są­sia­da­mi nic wspól­ne­go. To sami mu­zuł­ma­nie i Jut­land­czy­cy. „Po­wie­dział Jut­land­czy­cy?” – po­my­ślał Carl. Gość rzuca im takie pro­wo­ka­cje pro­sto w twarz?

 (1.1) Znaj­du­jąc się naj­bli­żej miej­sca star­cia okrę­ty Jut­land­czy­ków, cho­ciaż w pełni ob­sa­dzo­ne za­ło­gą, osten­ta­cyj­nie nie przy­łą­czy­ły się do bitwy.

 (1.1) Flota duń­ska skła­da­ła się z Ze­land­czy­ków, Szlez­wi­czan, Ska­nów i Jut­land­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutland mzw., Jutlandia ż.

 przym. jutlandzki

Wiktionary


jutlandia

pół­wy­sep w pół­noc­nej Eu­ro­pie; Pół­wy­sep Jut­landz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep po­ło­żo­ny w Danii (więk­szość) i Niem­czech, obla­ny mo­rza­mi Bał­tyc­kim i Pół­noc­nym i ma­ją­cy na­sa­dę w oko­li­cach Ham­bur­ga;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cen­tral­ną czę­ścią ob­sza­ru nor­dyc­kie­go była Jut­lan­dia oraz wyspy duń­skie, a naj­dal­szą – po­łud­nio­wa Skan­dy­na­wia: ska­ger­rac­kie wy­brze­ża Nor­we­gii, Ska­nia, Got­lan­dia oraz po­łud­nio­wa część Sve­a­lan­dii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈtlãndʲja, AS: i ̯utlãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutlandczyk mos., jutland mzw.

 przym. jutlandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Półwysep Jutlandzki

Wiktionary


jutlandzki

przy­miot­nik od: Jut­lan­dia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Jut­lan­dią, do­ty­czą­cy Jut­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­low­ni­cze zie­lo­ne lasy, wzgó­rza, wydmy i zam­glo­ne pla­ża­a­że spra­wi­ły, że jut­landz­ki kra­jo­braz stał się in­spi­ra­cją dla wielu po­ko­leń ar­ty­stów.

 (1.1) Per­so­nel nie ro­zu­mie ani ze­landz­kie­go, ani jut­landz­kie­go. Nigdy wię­cej tam nie przyj­dę i mogę tylko po­le­cić, aby trzy­mać się z dala od tego miej­sca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈtlãnt͡sʲci, AS: i ̯utlãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutlandczyk mos., Jutlandia ż., Jutowie lm m., jutland mzw.

 przym. jucki

Wiktionary


jutowie

Ju­to­wie – lud ger­mań­ski (pół­noc­no­ger­mań­ski lub za­chod­nio­ger­mań­ski) osia­dły pier­wot­nie w pół­noc­nej i środ­ko­wej czę­ści Pół­wy­spu Jut­landz­kie­go. W po­ło­wie V wieku, część Jutów za­sied­li­ła po­łud­nio­wo-wschod­nią An­glię (Kent), resz­ta współt­wo­rzy­ła w póź­niej­szych wie­kach naród duń­ski.

Wikipedia


jutowy

wy­ko­na­ny z juty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jutą, do­ty­czą­cy juty

 (1.2) wy­ko­na­ny z juty (tka­ni­ny)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juta ż.

Wiktionary


jutrać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) śrpol. od­kła­dać zro­bie­nie cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., jutro n., pojutrze n., jutranie n., dojutrak m., dojutraszek m., dojutrowanie n.

 czas. dojutrować ndk.

 przym. jutrzejszy, dojutrzny, pojutrzejszy

 przysł. jutro, pojutrze, nazajutrz

Wiktionary


jutro

1. dzień na­stę­pu­ją­cy po dzi­siej­szym
2. prze­no­śnie: przysz­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzień na­stęp­ny w sto­sun­ku do obec­ne­go

 (1.2) stpol. ranek

 (1.3) przen. bli­ska przysz­łość

przy­słó­wek czasu

 (2.1) na­stęp­ne­go dnia po obec­nym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jutro – ju­go­sło­wiań­ski ze­spół mu­zycz­ny, pow­sta­ły w 1972 roku
  • Jutro – ty­god­nik, organ Związ­ku We­te­ra­nów Pow­stań Na­ro­do­wych RP 1914–1919
  • Jutro – dra­mat mu­zycz­ny Ta­de­u­sza Ba­ir­da
  • Jutro – cykl po­wie­ści dla mło­dzie­ży, au­tor­stwa au­stra­lij­skie­go pi­sa­rza, Johna Mars­de­na
    • Jutro – po­wieść dla mło­dzie­ży, pier­wszy tom cyklu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od jutra nie palę.

 (2.1) Jutro ku­pi­my bi­le­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjutrɔ, AS: i ̯utro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., pojutrze n., jutranie n., dojutrak m., dojutraszek m., dojutrowanie n.

:: zdrobn. juterko n.

 czas. jutrać ndk., dojutrować ndk.

 przym. jutrzejszy, dojutrzny, pojutrzejszy

 przysł. pojutrze, nazajutrz, popojutrze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. zajutrze

Wiktionary


jutrosin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej;

Wiktionary

Ju­tro­sin (niem. "Gut­ters­chin") – mia­sto w Pol­sce, w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ju­tro­sin.

Ju­tro­sin uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1472 ro­kiem. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. le­szczyń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1927 roku w Ju­tro­si­nie go­ścił pre­zy­dent Rze­czy­po­spo­li­tej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈtrɔɕĩn, AS: i ̯utrośĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrosinianin mos., jutrosinianka ż.

 przym. jutrosiński

Wiktionary


jutrosinianin

miesz­ka­niec Ju­tro­si­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ju­tro­si­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ju­tro­si­na, uro­dzo­na w Ju­tro­si­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zby­szek jest ro­do­wi­tym ju­tro­si­nia­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutrosin mrz.

:: fż. jutrosinianka ż.

 przym. jutrosiński

Wiktionary


jutrosinianka

miesz­kan­ka Ju­tro­si­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ju­tro­si­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ju­tro­si­na, uro­dzo­na w Ju­tro­si­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Emi­lia jest ju­tro­si­nian­ką z uro­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutrosin mrz.

:: fm. jutrosinianin m.

 przym. jutrosiński

Wiktionary


jutrosiński

przy­miot­nik od: Ju­tro­sin, gmina w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ju­tro­si­na, zwią­za­ny z Ju­tro­si­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cho­wa­ny zo­stał w kryp­cie ju­tro­siń­skie­go ko­ścio­ła pa­ra­fial­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutrosin mrz., jutrosinianin mos., jutrosinianka ż.

Wiktionary


jutrzejszy

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do jutra

 (1.2) od­no­szą­cy się do przysz­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś przy­go­to­wy­wa­li­śmy się do ju­trzej­sze­go spraw­dzia­nu z ma­te­ma­ty­ki.

 (1.1) To jest Katia, a to Ma­u­ri­ce. Ju­trzej­szy dzień bę­dzie ich ostat­nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈṭʃɛjʃɨ, AS: i ̯uṭšei ̯šy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutro n.

 przysł. jutro

 czas. jutrać

Wiktionary


jutrzenka

1. gwia­zda po­ran­na wi­docz­na przed wscho­dem słoń­ca;
2. świt, zorza po­ran­na, jas­ność po­prze­dza­ją­ca wschód słoń­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. po­ran­na jas­ność przed po­ja­wie­niem się słoń­ca

 (1.2) książk. przen. za­po­wiedź nad­cho­dzą­cej no­wo­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ju­trzen­ka, daw­niej Jutrz­nia (Wenus) – pla­ne­ta Wenus wi­docz­na nad ho­ry­zon­tem przed wscho­dem Słoń­ca
  • ju­trzen­ka, daw­niej jutrz­nia – zorza po­ran­na, okre­śle­nie ja­śnie­ją­ce­go nieba tuż przed wscho­dem Słoń­ca
  • Ju­trzen­ka – część wsi Żałe w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze
  • Ju­trzen­ka – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Ju­trzen­ka – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Bo­rzy­tu­chom
  • Ju­trzen­ka – dzien­nik wy­da­wa­ny w Kra­ko­wie w 1848 roku
  • Ju­trzen­ka – ty­god­nik wy­da­wa­ny w War­sza­wie w la­tach 1861–1863
  • Ju­trzen­ka – pismo Po­la­ków w Moł­da­wii
  • Ju­trzen­ka – utwór Frie­dri­cha Nietzs­che­go
  • Ju­trzen­ka (Eos) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni zorzy po­ran­nej, brza­sku i świtu
  • Ju­trzen­ka (Fos­fo­ros) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg Gwia­zdy Po­ran­nej (pla­ne­ty Wenus)
  • Ju­trzen­ka (Au­ro­ra) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni zorzy po­ran­nej, brza­sku i świtu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ryd­wan sło­necz­ny, po­prze­dzo­ny ju­trzen­ką, za­czy­nał wjeż­dżać na niebo, wrony i ga­wro­ny wi­ta­ły go kra­ka­niem, kiedy nasz sza­rak, za­cho­wu­jąc wszel­kie środ­ki ostroż­no­ści, po­wra­cał do kot­li­ny pod pnia­kiem sos­no­wym.

 (1.1) Z łona ju­trzen­ki • jak rosę Cię zro­dzi­łem.

 (1.1) Gdy zaś wró­cił i zo­stał sam jeden, ktoś zma­gał się z nim aż do wscho­du ju­trzen­ki, a wi­dząc, że nie może go po­ko­nać, dot­knął jego stawu bio­dro­we­go i wy­wich­nął Ja­ku­bo­wi ten staw pod­czas zma­ga­nia się z nim.

 (1.2) Witaj, ju­trzen­ko swo­bo­dy.

 (1.2) Oto wscho­dzi­ła ju­trzen­ka mordu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈṭʃɛ̃nka, AS: i ̯uṭšẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutro n., Jutrzenka ż., Jutrznia ż., jutrzenkowość ż., jutrzenność ż., jutrzniowość ż.

 przym. jutrzenkowy, jutrzenny, jutrzniowy

 przysł. jutro

 czas. jutrać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świt, świtanie, brzask, pobrzask, jutrznia

Wiktionary


jutrzenkowy

przy­miot­nik od: ju­trzen­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ranny, po­ran­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzask ju­trzen­ko­wy za­czy­nał już rozś­wiet­lać nie­bos­kłon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., Jutrzenka ż., Jutrznia ż.

 przym. jutrzenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jutrzenny

Wiktionary


jutrzenny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ranny, po­ran­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈṭʃɛ̃nːɨ, AS: i ̯uṭšẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., Jutrzenka ż., Jutrznia ż.

 przym. jutrzenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jutrzenkowy

Wiktionary


jutrznia

pora dnia w po­dzia­le mni­chów za­kon­nych od­po­wia­da­ją­ca godz.
2.30 w nocy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. po­czą­tek po­ran­ka, zanim wzej­dzie słoń­ce

 (1.2) książk. zja­wi­sko zorzy na po­ran­nym nie­bie

 (1.3) przen. roz­po­czy­na­nie się cze­goś

 (1.4) astr. pla­ne­ta Wenus ob­ser­wo­wal­na o po­ran­ku jako jasny obiekt na nie­bie

 (1.5) kośc. w ko­ścio­łach pra­wo­sław­nych na­bo­żeń­stwo spra­wo­wa­ne o świ­cie, we­dług sta­ro­te­sta­men­to­wej ra­chu­by czasu (doba roz­po­czy­na się o za­cho­dzie słoń­ca)

Wiktionary

Jutrz­nia – ogól­na nazwa na­bo­żeństw w Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich, ka­no­nicz­nie przy­pi­sa­nych do wczes­ne­go po­ran­ka i spra­wo­wa­nych około świtu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) …daw­niej, gdy ży­dow­skim mu­zy­kan­tom zda­rza­ło się gry­wać w na­szej wsi, wsta­wa­łem o jutrz­ni i przy­glą­da­łem się pil­nie ich do­cho­dze­niu do na­szych opłot­ków.

 (1.2) Lek­kie szme­ry w ko­na­rach drzew dały poz­nać, że nie­je­den skrzyd­la­ty miesz­ka­niec, ma­ją­cy zwy­czaj bu­dzić się pod pro­mie­niem jutrz­ni, wyr­wa­ny zo­stał ze snu przez grzmot broni pal­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutro n., jutrzenka ż., Jutrzenka ż., Jutrznia ż., dojutrek mos., dojutrkowość ż.

 czas. jutrać ndk.

 przym. jutrzenkowy, jutrzenny, jutrzniany

 przysł. jutro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świt; daw. zaranie

 (1.2) jutrzenka

 (1.3) zaranie

 (1.4) gwiazda zaranna, Gwiazda Poranna, Jutrzenka

Wiktionary


jutrzniowy

przy­miot­nik od: jutrz­nia


SJP.pl


jutta

mszar­nik jutta - motyl dzien­ny z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


jutuber

osoba pu­bli­ku­ją­ca fil­mi­ki na YouTubie; yo­u­tu­ber


SJP.pl


jutuberka

→ ju­tu­ber; yo­u­tu­ber­ka


SJP.pl


jutyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ju­ta­mi, do­ty­czą­cy Jutów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wład­ca, który usu­nął z drogi króla Sus­se­xu i zbroj­nie opa­no­wał Wes­sex, który zdo­by­wszy wyspę Wight bezwz­ględ­nie wy­mor­do­wał sporą część ju­tyj­skiej lud­no­ści i za­stą­pił ją osad­ni­ka­mi z Wes­se­xu (…)

 (1.1) Wy­stą­pił potem Plong re­dak­tor jed­ne­go dzien­ni­ka i wez­wał wszyst­kich zgro­ma­dzo­nych, aby pa­mięt­ni byli owego ju­tyj­skie­go ry­ce­rza, który w owym cza­sie, kiedy len­ni­cy nie­miec­cy naród i prawa jego dep­ta­li, (…) na czele ju­tyj­skich ry­ce­rzy zdo­byw­ców nie­miec­kich za gra­ni­cę wy­pę­dził.

 (1.1) Praw­dę mó­wiąc, ple­mię­e­mio­na ger­mań­skie na te­ry­to­rium Bry­ta­nii za­tra­ca­ły swój pier­wot­ny cha­rak­ter – kon­do­tie­rzy sascy czy ju­tyj­scy wstę­po­wa­li na służ­bę wy­bra­ne­go wodza, przy któ­rym była sława zwy­cięz­cy, bez róż­ni­cy czy był on Sasem, czy An­glem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jut mos.

Wiktionary


juwenalia

1. co­rocz­ne świę­to stu­denc­kie; ża­ki­na­da;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: igrzy­ska wpro­wa­dzo­ne przez Ne­ro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stud. tra­dy­cyj­ne, co­rocz­ne igrzy­ska stu­denc­kie zło­żo­ne z fe­sty­nów, za­wo­dów, kon­cer­tów i barw­nych ko­ro­wo­dów

 (1.2) hist. pry­wat­ne igrzy­ska w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ma­ją­ce formę ama­tor­skich wi­do­wisk te­a­tral­nych, wpro­wa­dzo­ne przez ce­sa­rza Ne­ro­na

Wiktionary

Ju­we­na­lia – do­rocz­ne pol­skie świę­to stu­den­tów od­by­wa­ją­ce się w maju. Ob­cho­dy trwa­ją naj­czę­ściej kilka dni i obej­mu­ją pa­ra­dy, kon­cer­ty ple­ne­ro­we, za­wo­dy spor­to­we, kon­kur­sy oraz sym­bo­licz­ne prze­ka­za­nie klu­czy do mia­sta stu­den­tom (ce­re­mo­nia ta ma miej­sce m.in. w Gdań­sku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­le­piej z lu­bel­skich ju­we­na­liów wspo­mi­nam kon­cer­ty Hey i Bra­in­storm.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. juwenaliowy, juwenilny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żakinada

Wiktionary


juwenaliowy

→ ju­we­na­lia


SJP.pl

Patrz:

juwenalia

juwenalis

poeta rzym­ski ok. 60-127


SJP.pl

De­ci­mus Iu­nius Iu­ve­na­lis, Ju­we­na­lis z Ak­wi­nu (60–130) – rzym­ski poeta sa­ty­rycz­ny.

Wikipedia


juwenalny

hor­mon ju­we­nal­ny - hor­mon kie­ru­ją­cy roz­wo­jem lar­wal­nym owa­dów; hor­mon ju­we­nil­ny


SJP.pl


juwenilia

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ut­wo­ry li­te­rac­kie bądź mu­zycz­ne pow­sta­łe w okre­sie dzie­ciń­stwa lub mło­do­ści twór­cy;

Wiktionary

Nie mylić z: Ju­we­na­lia. Zo­bacz też: Juvenília.

Ju­we­ni­lia, iu­ve­ni­lia ( iu­ve­na­lis – mło­dzień­czy) – ut­wo­ry li­te­rac­kie bądź mu­zycz­ne pow­sta­łe w okre­sie dzie­ciń­stwa lub mło­do­ści twór­cy, czę­sto po­zba­wio­ne sa­mo­dziel­nej war­to­ści i trak­to­wa­ne póź­niej wy­łącz­nie jako wstęp do jego twór­czo­ści wła­ści­wej.

Wikipedia


juwenilium

mło­dzień­cze dzie­ło au­to­ra


SJP.pl


juwenilny

1. zwią­za­ny z wie­kiem mło­dzień­czym;
2. hor­mon ju­we­nil­ny - hor­mon wy­stę­pu­ją­cy w sta­dium lar­wal­nym i wa­run­ku­ją­cy me­ta­mor­fo­zę owada; hor­mon ju­we­nal­ny;
3. wody ju­we­nil­ne - wody z wnę­trza Ziemi pow­sta­ją­ce przez wy­dzie­la­nie się pary wod­nej z rozt­wo­rów mag­mo­wych lub przez de­hy­dra­ta­cję niek­tó­rych mi­ne­ra­łów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mło­do­ścią, wie­kem mło­dzień­czym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juwenilium n., juwenalia nmos. lm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) juwenalny, młodzieńczy

Wiktionary


juwentyn

imię mę­skie


SJP.pl

Ju­wen­tyn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "młody". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ju­wen­tyn, wspo­mi­na­ny razem ze św. Mak­sy­mem (IV wiek).

Wikipedia


juwentynowie

imię mę­skie


SJP.pl


juwentynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ju­wen­ty­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


juz

apa­rat te­le­gra­ficz­ny z kla­wia­tu­rą, wy­na­le­zio­ny w 1855 r., pro­to­typ da­le­ko­pi­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. apa­rat te­le­gra­ficz­ny z kla­wia­tu­rą wy­na­le­zio­ny w 1855, praw­zór da­le­ko­pi­su

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) telegraf Hughesa

Wiktionary


juzing

[czy­taj: juz-ing] w że­glar­stwie: cien­ka linka ro­ślin­na zwi­nię­ta z dwu lub trzech sznur­ków, uży­wa­na do zwią­zy­wa­nia ze sobą lin, spo­rzą­dza­nia opa­sek oraz do ob­wią­zy­wa­nia żagla na bomie lub gaflu; mar­lin­ka, omot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. cien­ka lecz mocna linka do robót bos­mań­skich

Wiktionary

Ju­zing – cien­ka ale mocna, cza­sa­mi nas­mo­ło­wa­na, linka, nieg­dyś naj­czę­ściej ko­nop­na a obec­nie z two­rzyw sztucz­nych, wy­ko­rzy­sty­wa­na do wielu róż­nych robót bos­mań­skich, słu­żą­ca np. do szy­cia (na­pra­wia­nia) żagli, do mo­to­wią­za­nia (ochron­ne­go ob­wi­ja­nia lin sta­lo­wych, np. żeby nie obi­ja­ły gołym me­ta­lem drew­nia­nych czę­ści stat­ku) itd.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) trójlinka

Wiktionary


juzista

daw­niej: męż­czyz­na ob­słu­gu­ją­cy juz (pro­to­typ da­le­ko­pi­su)


SJP.pl


juzistka

daw­niej: ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca juz (pro­to­typ da­le­ko­pi­su)


SJP.pl


juzowy

→ juz


SJP.pl

Patrz:

juz

juści

par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca wiarę w coś, pew­ność co do cze­goś


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. a jakże

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. ajuści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ajuści, bano

Wiktionary


juśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


już

1. wyraz o cha­rak­te­rze pod­kre­śla­ją­cym, wzmac­nia­ją­cym, uwy­dat­nia­ją­cy gra­ni­ce cza­so­we;
2. wyraz uwy­dat­nia­ją­cy mocne prześ­wiad­cze­nie, znie­cier­pli­wie­nie, po­na­gle­nie;
3. teraz, w tym mo­men­cie


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) …pod­kre­śla­ją­ca, że coś jest wy­ni­kiem mi­nio­ne­go czasu i zda­rzeń

 (1.2) …okre­śla­ją­ca gra­ni­cę mię­dzy przesz­ło­ścią, a przysz­ło­ścią

przy­słó­wek czasu

 (2.1) w tej chwi­li, bez zwłow­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­cu­ję już od dwóch lat i stać mnie już na sa­mo­chód.

 (1.2) Nie ude­rzę cię już wię­cej, tylko nie od­chodź!

 (2.1) Mamo, już idę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juʃ, AS: i ̯uš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński uż

 (2.1) natychmiastowo, teraz

Wiktionary


jużak

rasa psów ow­czar­skich; ow­cza­rek po­łud­nio­wo­ro­syj­ski


SJP.pl


jużby

par­ty­ku­ła "już" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


jużci

daw­niej:
1. wzmoc­nio­ne "już";
2. słowo wzmac­nia­ją­ce ja­kieś stwier­dze­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) (daw.) wzmoc­nio­ne już

par­ty­ku­ła

 (2.1) (przest.) …pot­wier­dza­ją­ca, że coś jest pewne, zgod­ne z rze­czy­wi­sto­ścią (na­da­ją­ca ton prze­ko­na­nia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jużci kie­dyś by­wa­łem u pa­nien­ki z wi­zy­ta­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jużcić, jużciż

Wiktionary


jużcić

daw­niej: wzmoc­nio­ne "jużci"; już­ciż


SJP.pl


jużciż

daw­niej: wzmoc­nio­ne "jużci"; już­cić


SJP.pl


jużnosachalińsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, na wy­spie Sa­cha­lin, sto­li­ca ob­wo­du sa­cha­liń­skie­go;

Wiktionary

Już­no­sa­cha­lińsk ( Южно-Сахалинск, trb. "Jużno-Sa­cha­linsk", 豊原 "To­y­o­ha­ra") – mia­sto w Rosji, na wy­spie Sa­cha­lin, sto­li­ca ob­wo­du sa­cha­liń­skie­go. Leży nad rzeką Su­su­ja. Mia­sto za­ło­żo­ne w 1882 roku przez Ro­sjan. Po­cząt­ko­wo na­zy­wa­ło się Wła­di­mi­row­ka ( Влади́мировка) od 1882 do 1905, a na­stęp­nie To­y­o­ha­ra ( 豊原市) w okre­sie przy­na­leż­no­ści do Ja­po­nii w la­tach 1905–1946. Prawa miej­skie uzy­ska­ło w 1915 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jużnosachaliński

Wiktionary


jużnosachaliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Już­no­sa­cha­liń­skiem, do­ty­czą­cy Już­no­sa­cha­liń­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jużnosachalińsk mrz.

Wiktionary


jużyna

daw­niej: pod­wie­czo­rek, po­si­łek mię­dzy obia­dem a ko­la­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw., także. gw-pl|Za­gó­rze,Iwo­nicz,Tar­nów,Rogi (po­wiat kro­śnień­ski),Kęty,Nowy Targ,Ży­wiec. po­si­łek po­po­łud­nio­wy, pod­wie­czo­rek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak zwana ju­ży­na skła­da­ła się z któ­rej­kol­wiek z tych po­traw albo sta­no­wi­ła ją ma­ślan­ka, mleko kwa­śne z chle­bem lub pod­pło­my­kiem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedwieczerza

Wiktionary


jużże

wzmoc­nio­ne "już"


SJP.pl


jvc

JVC (Vic­tor Com­pa­ny of Japan, Li­mi­ted) – przed­się­bior­stwo za­ło­żo­ne zo­sta­ło w 1927 roku w Ja­po­nii, po­cząt­ko­wo jako pro­du­cent płyt i gra­mo­fo­nów. W ciągu swo­jej hi­sto­rii, tech­no­lo­gia JVC wie­lo­krot­nie wy­ty­cza­ła i wciąż wy­ty­cza nowe kie­run­ki w roz­wo­ju świa­to­wej elek­tro­ni­ki. Istot­nym prze­ło­mem był rok 1976, kiedy firma JVC wpro­wa­dzi­ła na rynek do­mo­wy ma­gne­to­wid, na­gry­wa­ją­cy na ta­śmie 1/2-cala VHS ("Video Home Sy­stem").

Wikipedia


jw

skrót od: Ja­śnie Wiel­moż­ny (Wiel­moż­na)


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = jed­nost­ka woj­sko­wa;

 (1.2) = Ja­śnie Wiel­moż­ny, Ja­śnie Wiel­moż­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sad­ni­czą służ­bę woj­sko­wą od­by­łem w JW4808 w Goł­da­pi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔd‿ˈvu, AS: i ̯od‿vu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) j.w.

Wiktionary


jw.

skrót od: jak wyżej (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = jak wyżej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaɡ ˈvɨʒɛj, AS: i ̯ag vyžei ̯

Wiktionary


jwt.

skrót

 (1.1) = jak w te­ma­cie

Wiktionary


jyno

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. tylko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To de­rech­tór mówi i obci ksiyn­zo mó­wiom: pu­ścić ciało, bo be­dzie roz­la­nie krwi. Jyno jo sto­jo­łym za ksiyn­dzym z Ma­ko­wa, zeby nie pu­ścić, bo man­kiet­ni­ki strze­lać do nos nie bedom. → To dy­rek­tor i obcy księ­ża mówią: wpu­ścić ciało (na cmen­tarz), bo doj­dzie do roz­le­wu krwi. Tylko ja sta­ną­łem po stro­nie księ­dza z Ma­ko­wa, żeby nie wpu­ścić, bo prze­cież ma­ria­wi­ci strze­lać do nas nie będą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aby, jaby

Wiktionary


jyny

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tylko, je­dy­nie

Wiktionary


józafat

imię mę­skie


SJP.pl


józafatowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jó­za­fa­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


józeczek

zdrob­nie­nie od: Józef (imię mę­skie); Jó­ze­fek


SJP.pl


józef

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef – imię mę­skie
  • Józef z Na­za­re­tu (św. Józef) – opie­kun Je­zu­sa
  • Józef – po­stać bi­blij­na, pa­triar­cha iz­ra­el­ski, syn Ja­ku­ba i Ra­che­li
  • Józef – ksią­żę Bra­zy­lii
  • Świę­ty Józef – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Bło­go­sła­wio­ny Józef – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Józef – film bi­blij­ny z 1995 roku
  • Józef – pol­ska woda mi­ne­ral­na
  • Józef (Ba­ła­ba­now)
  • Józef (Bo­sa­kow)
  • Józef (Cor­tes y Olmos)
  • Józef (Czer­now)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­kie zna­cze­nie dla bi­blij­nej opo­wie­ści o lu­dzie wy­bra­nym, jakie przy­pi­su­je się Ja­ku­bo­wi, wy­ni­ka z faktu, że dwu­na­stu jego synów (Ruben, Sy­me­on, Lewi, Juda, Is­sa­char, Za­bu­lon, Józef, Be­nia­min, Dan, Nef­ta­li, Gad , Aser) dało po­czą­tek tzw. dwu­na­stu ple­mię­e­mio­nom Iz­ra­e­la, po tym, jak sam Jakub zy­skał to imię - Iz­ra­el, a jego po­tom­ko­wie od tego czasu będą na­zy­wać sie­bie Bnej Iz­ra­el, Iz­ra­e­li­ci, sy­no­wie Iz­ra­e­la.

 (1.1) Mój stry­jecz­ny dzia­dek ma na imię Józef.

 (1.1) Józef Bem był wy­bit­nym ar­ty­le­rzy­stą i te­o­re­ty­kiem woj­sko­wo­ści oraz ge­ne­ra­łem wojsk pol­skich, wę­gier­skich i tu­rec­kich.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 19 marca przy­pa­da wspom­nie­nie św. Jó­ze­fa z Na­za­re­tu, pa­tro­na ojców, ro­dzin, cie­śli, drwa­li, ro­bot­ni­ków, rze­mieśl­ni­ków i do­brej śmier­ci.

 (1.1) Jó­ze­fo­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 19 marca, a także 29 stycz­nia, 4, 14 i 28 lu­te­go, 1 marca, 1 maja, 23 czerw­ca, 4 lipca, 25 sierp­nia, 18 wrze­śnia oraz 14 li­sto­pa­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuzɛf, AS: i ̯uzef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefowa ż., Józefówna ż., Józefostwo lm m., józefek mzw., józefinka ż., józefka ż., józefita mos., józefitka ż., józefinizm mrz., józefowskość ż., józefińskość ż., Józefów mrz., Józefowo n., Józefowiec mrz.

:: zdrobn. Józefek mos., Józek mos., Józiek mos., Józeczek mos., Józwa mos., Józio mos., Jóźko mos., Józuś mos., Józik mos., Ziutek mos.

::: gw. Górny Śląsk Zeflik mos.

:: fż. Józefina ż., Józefa ż.

 przym. Józefowy, Józefkowy, Józkowy, Jóźkowy, Józiowy, Józusiowy, Józikowy, józefski, józefowski, józefiński

 przysł. józefowsko, józefińsko

 zob. Józefa, Józefina.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Józefek, Józek, Józiek, Józeczek, Józwa, Józio, Jóźko, Józuś, Józik, Ziutek; gw. Górny Śląsk Zefel, zdrobn. gw. Górny Śląsk Zeflik

Wiktionary


józefa

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Józef

Wiktionary

Jó­ze­fa – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Józef (po­dob­nie jak Jó­ze­fi­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woj­ciech i Jó­ze­fa za­war­li mał­żeń­stwo dnia 3. czerw­ca 1838 r. w pa­ra­fii Brwi­nów pod War­sza­wą, gdzie miesz­ka­li ro­dzi­ce panny mło­dej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈzɛfa, AS: i ̯uzefa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefina ż.

:: zdrobn. Józia, Ziuta ż.

 przym. Józinowy, Józefowy, józefowski

Wiktionary


józefacki

naz­wi­sko


SJP.pl


józefczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­ka­diusz Jó­zef­czak
  • Sta­ni­sław Jó­zef­czak

Wikipedia


józefczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Jó­zef­czyk (1816–1878) – pol­ski pe­da­gog, spi­sko­wiec
  • Cze­sław Jó­zef­czyk – pol­ski woj­sko­wy
  • Ewa Jó­zef­czyk – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Hen­ryk Jó­zef­czyk – poeta, pro­za­ik, pu­bli­cy­sta, pe­da­gog
  • Jerzy Jó­zef­czyk – pol­ski in­ży­nier elek­tro­nik
  • Józef Jó­zef­czyk – pol­ski aktor
  • Mi­chał Jó­zef­czyk (1946–2016) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, pra­łat
  • Mie­czy­sław Jó­zef­czyk (1928–2019) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, wie­lo­let­ni pro­boszcz pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja w El­blą­gu, dok­tor te­o­lo­gii w za­kre­sie so­cjo­lo­gii re­li­gii, hi­sto­ryk, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­ski...

Wikipedia


józefek

zdrob­nie­nie od: Józef (imię mę­skie); Jó­ze­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jó­zef­ko­wi pod­cho­dzi ta zupka z mar­chew­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef m., Józek m., Józuś m., Józinek m., Józefowa ż., Józefów m.

:: fż. Józia ż.

 przym. Józefowy, Józinowy, Józkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Józio, reg. śl. Zefek

Wiktionary


józefiak

naz­wi­sko


SJP.pl


józefici

czło­nek zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go obla­tów św. Jó­ze­fa


SJP.pl

Jó­ze­fi­ci, Zgro­ma­dze­nie Obla­tów św. Jó­ze­fa – zgro­ma­dze­nie za­kon­ne za­ło­żo­ne przez św. Jó­ze­fa Ma­rel­lo 14 marca 1874 roku, a zat­wier­dzo­ne w 1909 roku przez pa­pie­ża Piusa X.

Wikipedia


józeficz

naz­wi­sko


SJP.pl


józefina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jó­ze­fi­na – imię żeń­skie
  • Jó­ze­fi­na – ce­sa­rzo­wa fran­cu­ska
  • Jó­ze­fi­na – po­pu­lar­ne okre­śle­nie ko­dek­su kar­ne­go ce­sa­rza Jó­ze­fa II z 1787 roku
  • Jó­ze­fi­na – album mu­zycz­ny Jó­ze­fa Skrze­ka
  • Jó­ze­fi­na (1807-1876) – kró­lo­wa-mał­żon­ka Szwe­cji i Nor­we­gii
  • Jó­ze­fi­na (2011-) – księż­nicz­ka duń­ska, hra­bi­na Mon­pe­zat
  • Jó­ze­fi­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Szczer­ców
  • Jó­ze­fi­na – część wsi Ko­lo­nia Cho­rzew w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów
  • Jó­ze­fi­na – przy­sió­łek wsi Będ­ków w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia
  • Jó­ze­fi­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce
  • Jó­ze­fi­na – część wsi Krępa w woj., w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Lgota Wiel­ka
  • Jó­ze­fi­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Osja­ków

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia ma na imię Jó­ze­fi­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuzɛˈfʲĩna, AS: i ̯uzefʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż.

 przym. Józefowy

Wiktionary


józefininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jó­ze­fi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


józefinizm

po­li­ty­ka dworu au­striac­kie­go w XVIII wieku, po­le­ga­ją­ca na dą­że­niu do ut­wo­rze­nia ko­ścio­ła na­ro­do­we­go, nie­za­leż­ne­go do pa­pie­stwa, prze­ję­ciu przez pań­stwo ma­jąt­ku i funk­cji Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. po­li­ty­ka dworu au­striac­kie­go w XVIII wieku, dą­że­nie do ut­wo­rze­nia ko­ścio­ła na­ro­do­we­go;

Wiktionary

Jó­ze­fi­nizm – nazwa sy­ste­mu po­li­tycz­no-re­li­gij­ne­go wpro­wa­dzo­ne­go w mo­nar­chii habs­bur­skiej przez ce­sa­rzo­wą Marię Te­re­sę, a na­stęp­nie kon­ty­nu­o­wa­ne­go przez jej syna Jó­ze­fa II, po­le­ga­ją­ce­go na two­rze­niu ko­ścio­ła pań­stwo­we­go oraz pod­po­rząd­ko­wa­niu ca­łoksz­tał­tu życia re­li­gij­ne­go pań­stwu. Pow­stał pod wpły­wem ab­so­lu­tyz­mu, fe­bro­nia­niz­mu i gal­li­ka­niz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jó­ze­fi­nizm za­po­cząt­ko­wa­ła ce­sa­rzo­wa Maria Te­re­sa.

 (1.1) W dobie jó­ze­fi­niz­mu za­gar­nię­to klasz­tor pa­nien be­ne­dyk­ty­nek w Ja­ro­sła­wiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefowa ż., Józefów mrz., Józefowo n., Józef mos.

 przym. józefiński, józefowski; przest. gwara. Józefowy

Wiktionary


józefinka

od­mia­na gru­szy


SJP.pl

Jó­ze­fin­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Jó­ze­fin­ka" w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Knie­ja.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 154 miesz­kań­ców. Jest dwu­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Bar­cin.

Wikipedia


józefiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jó­ze­fy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


józefita

czło­nek zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go obla­tów św. Jó­ze­fa


SJP.pl


józefitka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Jó­ze­fa


SJP.pl


józefitki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Jó­ze­fa


SJP.pl

Jó­ze­fit­ki (sio­stry od świę­te­go Jó­ze­fa) – po­tocz­na nazwa ka­to­lic­kich żeń­skich za­ko­nów i zgro­ma­dzeń za­kon­nych, które za pa­tro­na obra­ły świę­te­go Jó­ze­fa z Na­za­re­tu. Ak­tu­al­nie jest na świe­cie 54 zgro­ma­dzeń (w Pol­sce są dwa zgro­ma­dze­nia: jó­ze­fit­ki i jó­ze­fit­ki z Cluny).

Wikipedia


józefiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z pa­no­wa­niem Jó­ze­fa II Habs­bur­ga;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. józefinizm mrz., józefinista mos., Józef mos.

Wiktionary


józefolog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. te­o­log pro­wa­dzą­cy ba­da­nia nad ży­ciem, du­cho­wo­ścią i kul­tem Jó­ze­fa z Na­za­re­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kon­gres przy­je­cha­li jó­ze­fo­lo­dzy z Włoch i Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. józefologia ż.

 przym. józefologiczny

Wiktionary


józefologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. ba­da­nia te­o­lo­gicz­ne nad ży­ciem, du­cho­wo­ścią i kul­tem Jó­ze­fa z Na­za­re­tu;

Wiktionary

Jó­ze­fo­lo­gia, daw­niej te­o­lo­gia Jó­ze­fo­wa lub te­o­lo­gia św. Jó­ze­fa – te­o­lo­gicz­na re­flek­sja o Jó­ze­fie z Na­za­re­tu, jego funk­cji w hi­sto­rii zba­wie­nia, pod­sta­wach jego kultu w Ko­ście­le, nie­kie­dy uwa­ża­na za odręb­ną dy­scy­pli­nę te­o­lo­gicz­ną wcho­dzą­cą w skład te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, roz­wi­ja­na od XIX w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trwa­ją za­bie­gi o uz­na­nie jó­ze­fo­lo­gii za odręb­ną dy­scy­pli­nę te­o­lo­gicz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. józefolog mos.

 przym. józefologiczny

Wiktionary


józefologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teol. zwią­za­ny z jó­ze­fo­lo­gią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ka­li­szu od­bę­dzie się kon­gres jó­ze­fo­lo­gicz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. józefolog mos., józefologia ż.

Wiktionary


józefostwo

Józef z mał­żon­ką; Jó­ze­fo­wie


SJP.pl


józefowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Jó­ze­fa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Jó­ze­fów

 (2.2) D. lp. od: Jó­ze­fo­wo

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Jó­ze­fo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi ot­wo­rzy­ły się i do po­ko­ju drob­nym krocz­kiem wbie­gła Jó­ze­fo­wa, bosa, w dłu­giej, na­kroch­ma­lo­nej ko­szu­li.

 (2.1-2) Jadę dziś do Jó­ze­fo­wa.

 (3.1) Są­sia­do­wał z Jó­ze­fo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Ma­cie­jo­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuzɛˈfɔva, AS: i ̯uzefova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Józef.

Wiktionary


józefowczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Jó­ze­fow­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jó­ze­fow­cza­nom nie przy­pa­dła do gustu de­cyz­ja ma­gi­stra­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefowiec mrz.

:: fż. józefowczanka ż.

 przym. józefowski

Wiktionary


józefowczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Jó­ze­fow­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jó­ze­fow­czan­ki nigdy nie od­da­ły meczu wal­ko­we­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefowiec mrz.

:: fm. józefowczanin mos.

 przym. józefowski

Wiktionary


józefowianin

miesz­ka­niec Jó­ze­fo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Jó­ze­fo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­go­da spła­ta­ła jó­ze­fo­wia­nom psi­ku­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefów mrz.

:: fż. józefowianka ż.

 przym. józefowski

Wiktionary


józefowianka

miesz­kan­ka Jó­ze­fo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Jó­ze­fo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze za­pro­po­no­wa­ły jó­ze­fo­wian­kom bez­płat­ne ba­da­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefów mrz.

:: fm. józefowianin mos.

 przym. józefowski

Wiktionary


józefowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jó­ze­fo­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn
  • Jó­ze­fo­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Sza­mo­cin

Wikipedia


józefowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Jó­ze­fo­wicz – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je około czte­rech ty­się­cy osób.

Wikipedia


józefowie

imię mę­skie


SJP.pl


józefowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa czę­ści kilku miast i wsi w Pol­sce

Wiktionary

Jó­ze­fo­wiec (niem. "Jo­sephs­dorf") – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w pół­noc­nym frag­men­cie mia­sta, na Wzgó­rzach Cho­rzow­skich, na ob­sza­rze dziel­ni­cy Weł­no­wiec-Jó­ze­fo­wiec.

Pow­stał on wraz z Be­de­row­cem z ini­cja­ty­wy ks. Jó­ze­fa Be­de­ra w 1826 roku na te­re­nach ów­czes­nej gminy Dąb.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lud­mi­ła miesz­ka od dziec­ka na Jó­ze­fow­cu.

 (1.1) Do Jó­ze­fow­ca do­je­dzie pan ulicą Jó­ze­fow­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., józefowczanin mos., józefowczanka ż.

 przym. józefowski, Józefowy

Wiktionary


józefowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jó­ze­fo­wo – część wsi Wój­tów­ka w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Bąd­ko­wo
  • Jó­ze­fo­wo – wieś w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Wa­ga­niec
  • Jó­ze­fo­wo – wieś w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Wiel­gie
  • Jó­ze­fo­wo – wieś w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Jó­ze­fo­wo – wieś w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Jó­ze­fo­wo – część wsi Nie­wie­ścin w pow. świec­kim, w gmi­nie Pruszcz
  • Jó­ze­fo­wo – wieś w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Lu­bicz
  • Jó­ze­fo­wo – część wsi Osiek nad Wisłą w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo
  • Jó­ze­fo­wo – wieś w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska
  • Jó­ze­fo­wo – dawna ko­lo­nia w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Jó­ze­fo­wo – osada w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Jó­ze­fo­wo – wieś w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek

Wikipedia


józefowski

przy­miot­nik od: Jó­ze­fów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Jó­ze­fo­wa, zwią­za­ny z Jó­ze­fo­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poetę wi­ta­no na jó­ze­fow­skim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefowiec mrz., józefowczanka ż., józefowczanin mos., józefinizm mrz., Józef mos., Józefa ż., Józefów mrz., józefowianin mos., józefowianka ż.

 przym. Józefowy

Wiktionary


józefowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jó­ze­fa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Jó­ze­fa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jó­ze­fo­wy syn też był cie­ślą.

 (1.1) Pole Jó­ze­fo­we leży odło­giem od jego śmier­ci.

 (1.1) Ma­ry­ja zo­sta­ła Jó­ze­fo­wą oblu­bie­ni­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefowiec mrz., Józef mos., Józek mos., Józefek mos., Józio mos., Józuś mos., Józefa ż., Józefka ż., Józefina ż., Józefinka ż., Józia ż., Józka ż., Józefowa ż., Józefów mrz., Józefowo n., józefinizm mrz., Ziutek mos., Zeflik mos., Zefek mos.

 przym. Józkowy, Józiowy, Józinowy, józefowski

Wiktionary


józefów

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. Jó­ze­fów nad Wisłą - mia­sto w Pol­sce;
3. dziel­ni­ca Pragi;
4. wieś na Ukra­i­nie;
5. wieś na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim;

 (1.3) geogr. adm. dziel­ni­ca sto­li­cy Czech – Pragi;

 (1.4) geogr. to­po­nim, nazwa ponad pięć­dzie­się­ciu miej­sco­wo­ści i czę­ści miast w Pol­sce;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lm. od: Józef

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jó­ze­fów – mia­sto i gmina w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim
  • Jó­ze­fów – mia­sto w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów
  • Jó­ze­fów – wieś w pow. chełm­skim, w gm. Du­bien­ka
  • Jó­ze­fów – ko­lo­nia w pow. kras­no­staw­skim, w gm. Gorz­ków
  • Jó­ze­fów – wieś w pow. kras­no­staw­skim, w gm. Kras­ny­staw
  • Jó­ze­fów – wieś w pow. łu­kow­skim, w gm. Sta­nin
  • Jó­ze­fów – ko­lo­nia w pow. ra­dzyń­skim, w gm. Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Jó­ze­fów – ko­lo­nia w pow. świd­nic­kim, w gm. Meł­giew
  • Jó­ze­fów – wieś w pow. świd­nic­kim, w gm. Pia­ski
  • Jó­ze­fów – wieś w pow. wło­daw­skim, w gm. Wola Uh­ru­ska
  • Jó­ze­fów – wieś w pow. beł­cha­tow­skim, w gm. Beł­cha­tów
  • Jó­ze­fów – wieś w pow. beł­cha­tow­skim, w gm. Druż­bi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­rycz­nie Jó­ze­fów leży na Ma­zo­wszu, w ziemi war­szaw­skiej.

 (1.2) Pod­czas wojny Niem­cy do­ko­na­li za­gła­dy ży­dow­skiej spo­łecz­no­ści Jó­ze­fo­wa.

 (1.3) W pra­skim Jó­ze­fo­wie znaj­du­je się naj­star­szy oca­la­ły cmen­tarz ży­dow­ski w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈzɛfuf, AS: i ̯uzefuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., józefowianin mos., józefowianka ż., Józia ż., Józio mos., józefinizm mrz., Józefek mos.

 przym. józefowski, Józinowy, Józefowy

Wiktionary


józek

zdrob­nie­nie od: Józef (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spró­buj opch­nąć ten sa­mo­war Józ­ko­wi, on lubi takie sta­ro­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuzɛk, AS: i ̯uzek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef m., Józka ż., Józia ż., Józio mos., Józefek mos.

 przym. Józinowy, Józefowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Józio, reg. śl. Zeflik

Wiktionary


józia

zdrob­nie­nie od: Jó­ze­fi­na, Jó­ze­fa (imio­na żeń­skie); Ziut­ka, Ziuta, Józka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia Jó­ze­fa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od Józio

Wiktionary

Józia (niem. "Józia - Die Toch­ter der De­le­gier­ten") – pol­ski te­le­wi­zyj­ny film oby­cza­jo­wy z 1977 roku w re­ży­se­rii Woj­cie­cha Fiwka, pow­sta­ły w ko­pro­duk­cji z Nie­miec­ką Re­pu­bli­ką De­mo­kra­tycz­ną.

Sce­na­riusz filmu pow­stał na pod­sta­wie opo­wia­da­nia Anny Seg­hers pt. "Córka de­le­gat­ki". Pro­duk­cja była re­a­li­zo­wa­na w Łodzi, na te­re­nie ze­spo­łu fa­bryk Księ­ży Młyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Józia była so­da­list­ką, a dzia­dek Fra­nek ter­cja­rzem.

 (2.1) Pracę tę do­sta­łam z po­le­ce­nia mojej nowej ko­le­żan­ki Fran­ki od nie­ja­kie­go pana Józia, który przy­je­chał tu po woj­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefa ż., Józka ż., Józef m., Józek m., Józuś m., Józinek m., Józefów m., Józefowa ż., Józio m., Józefek mos.

 przym. Józinowy, Józefowy, Józkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ziuta

Wiktionary


józik

zdrob­nie­nie od: Józef (imię mę­skie); Józio, Jó­ziek, Józuś, Ziuk, Ziu­tek


SJP.pl


józinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Józia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsu­nę­li Jó­zi­no­wy barszcz i pos­nę­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józia ż., Józefa ż., Józka ż., Józef m., Józek m., Józuś m., Józefów m., Józefowa ż., Józio mos., Józefek mos.

 przym. Józefowy, Józkowy

Wiktionary


józio

zdrob­nie­nie od: Józef (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem Józio i kie­dyś będę astro­na­u­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józek mos., Józuś mos., Józinek mos., Józefowa ż., Józefów m., Józefek mos.

:: fż. Józia ż.

 przym. Józefowy, Józinowy, Józkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Józek, Józuś, Ziutek, Józinek

Wiktionary


józiowie

Józio z mał­żon­ką


SJP.pl


józka

zdrob­nie­nie od: Jó­ze­fi­na, Jó­ze­fa (imio­na żeń­skie); Ziut­ka, Ziuta, Józia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od Jó­ze­fa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na świę­ta po­je­dzie­my do ciot­ki Józki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuska, AS: i ̯uska

Wiktionary

Powiązane:

 fm. Józek

 rzecz. Józia ż., Józef mos.

 przym. Józinowy, Józefowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Józia

Wiktionary


józkowie

zdrob­nie­nie od: Józef (imię mę­skie)


SJP.pl


józkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Józka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


józuś

zdrob­nie­nie od: Józef (imię mę­skie); Józio, Józik, Jó­ziek, Ziu­tek, Ziuk


SJP.pl


józwa

po­stać fik­cyj­na z po­wie­ści "Potop" Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzwo­ni­łaś do dziad­ka Józwy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos.

Wiktionary


józwik

naz­wi­sko


SJP.pl


jóźwiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Jóź­wiak (ur. 1970) – pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka
  • Bogna Jóź­wiak (ur. 1983) – pol­ska sza­blist­ka
  • Cze­sław Jóź­wiak (1919–1942) – pol­ski mę­czen­nik chrze­ści­jań­ski
  • Fran­ci­szek Jóź­wiak, pse­u­do­nim Wi­told, (1895-1966) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Hen­ryk Jóź­wiak (zm. 1946) – żoł­nierz AK i ROAK
  • Hen­ryk Jóź­wiak (1946–2008) – muzyk, gi­ta­rzy­sta, wie­lo­let­ni wy­kła­dow­ca
  • Ja­ni­na Jóź­wiak (ur. 1948) – pol­ska eko­no­mist­ka, pro­fe­sor nauk eko­no­micz­nych, rek­tor
  • Ja­ro­sław Jóź­wiak (ur. 1983) – pol­ski urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy, wi­ce­pre­zy­dent War­sza­wy
  • Jerzy Jóź­wiak (ur. 1937) – pol­ski po­li­tyk, par­la­men­ta­rzy­sta i mi­ni­ster
  • Jerzy Jóź­wiak (ur. 1939) – pol­ski pił­karz, na­past­nik, li­go­wy pił­karz Po­lo­nii Bytom
  • Kamil Jóź­wiak (ur. 1998) – pol­ski pił­karz (po­moc­nik) wy­stę­pu­ją­cy w ame­ry­kań­skim klu­bie Char­lot­te FC oraz w re­pre­zen­ta­cji Pol­ski
  • Krzysz­tof Jóź­wiak (ur. 1971) – pol­ski na­u­ko­wiec spe­cja­li­zu­ją­cy się w che­mii leków, pro­fe­sor nauk far­ma­ce­u­tycz­nych

Wikipedia


jóźwicki

naz­wi­sko


SJP.pl


jóźwik

naz­wi­sko


SJP.pl


jünnan

[czy­taj: junan] pro­win­cja w Chi­nach; Yun­nan


SJP.pl


ją

forma za­im­ka.

 (1.1) B. lp. od: ona

Wiktionary


jąderko

1. zdrob­nie­nie od: jądro;
2. twór wew­nątrz jądra ko­mór­ko­we­go, w któ­rym za­cho­dzi in­ten­syw­na syn­te­za RNA; nu­kle­o­lus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: jądro

 (1.2) małe jądro

 (1.3) biol. ele­ment jądra ko­mór­ko­we­go, który od­po­wia­da za syn­te­zę RNA;

Wiktionary

Ją­der­ko – ul­tra­e­le­ment jądra ko­mór­ko­we­go od­po­wie­dzial­ny za syn­te­zę RNA, głów­nie rRNA. Ja­ko­ścio­wo sta­no­wi za­gę­szcze­nie chro­ma­ty­ny. W trak­cie po­dzia­łu ko­mór­ko­we­go ją­der­ko za­ni­ka. Można to uza­sad­nić za­blo­ko­wa­niem tran­skryp­cji genów ko­du­ją­cych rRNA, po­nie­waż wtedy chro­mo­so­my ule­ga­ją kon­den­sa­cji. Po­now­nie odt­wa­rza­ne jest (za po­mo­cą or­ga­ni­za­to­rów ją­der­kot­wór­czych NOR) po za­koń­cze­niu se­gre­ga­cji chro­mo­so­mów w te­lo­fa­zie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jądro n., jądrowiec m.

 przym. jądrowy, jąderkowy

 przysł. jądrowo

Wiktionary


jąderkowy

przy­miot­nik od: ją­der­ko


SJP.pl


jądro

1. naj­waż­niej­sza część cze­goś;
2. męski gru­czoł roz­rod­czy;
3. prze­sta­rza­le: pest­ka;
4. cen­tral­na, wew­nętrz­na część ciała nie­bie­skie­go;
5. jądro ko­mór­ko­we: część ko­mór­ki ro­ślin­nej lub zwie­rzę­cej;
6. jądro ato­mo­we: cen­tral­na część atomu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cen­tral­na część, śro­dek cze­goś (rów­nież w prze­no­śni)

 (1.2) anat. zool. med. męski na­rząd roz­rod­czy zwie­rząt i ludzi wyt­wa­rza­ją­cy na­sie­nie;

 (1.3) fiz. cen­tral­na część atomu;

 (1.4) biol. jedno z or­ga­nel­li, za­wie­ra­ją­ce ma­te­riał ge­ne­tycz­ny;

 (1.5) geol. wew­nętrz­na część pla­ne­ta­a­net i in­nych ciał nie­bie­skich;

 (1.6) in­form. głów­na część sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go;

 (1.7) mat. dla do­wol­nej struk­tu­ry al­ge­bra­icz­nej ho­mo­mor­ficz­ny prze­ci­wo­braz ele­men­tu ne­u­tral­ne­go;

 (1.8) mat. funk­cja dwóch zmien­nych, która wy­stę­pu­je pod zna­kiem całki we wzo­rze okre­śla­ją­cym ope­ra­tor;

 (1.9) anat. zool. med. da­ją­ca wy­dzie­lić się część oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go, bę­dą­ca sku­pi­skiem ciał ko­mó­rek ner­wo­wych o po­dob­nej bu­do­wie;

 (1.10) daw. bot. ziar­no znaj­du­ją­ce się w łu­pi­nie lub pest­ce owocu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jądro ga­lak­ty­ki
  • jądro gwia­zdy
  • jądro pla­ne­ty
    • jądro Ziemi
  • jądro ato­mo­we
    • jądro odrzu­tu
    • jądro zło­żo­ne
  • jądro ko­mór­ko­we
  • jądro nerwu
  • jądro – go­na­da męska
  • Jądro – prze­ci­wo­braz wek­to­ra ze­ro­we­go wzglę­dem da­ne­go przeksz­tał­ce­nia li­nio­we­go
  • Jądro (te­o­ria ka­te­go­rii)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jaj­ni­ki i jądra to ludz­kie go­na­dy.

 (1.3) Gdyby atom był tak wiel­ki jak jedna ka­te­dra, jądro by­ło­by małe jak mucha.

 (1.5) Jądro Ziemi jest zwar­tą kulą roz­pa­lo­ne­go że­la­za i niklu.

 (1.6) Wi­ru­sy jądra za­ra­ża­ją naj­pierw w kom­pu­te­rze pewne pro­gra­my, które sy­stem ope­ra­cyj­ny ła­du­je pod­czas star­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔ̃ndrɔ, AS: i ̯õndro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jąderko n., najądrze n., jądrówka ż., jądrowce nmos., jądrowe nmos., jądrowiec m., mikrojądro n.

 przym. jądrowy, jąderkowy, mędzyjądrowy

 przysł. jądrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. jajo, kula

Wiktionary


jądrowce

fizyk albo che­mik ją­dro­wy


SJP.pl


jądrowe

przy­miot­nik od: jądro (w zna­cze­niach:
1. ziar­no, np. wy­tło­ki ją­dro­we;
2. skład­nik ko­mór­ki ro­ślin­nej, np. otocz­ka ją­dro­wa;
3. część atomu, np. fi­zy­ka ją­dro­wa)


SJP.pl


jądrowiec

fizyk albo che­mik ją­dro­wy


SJP.pl


jądrowy

przy­miot­nik od: jądro (w zna­cze­niach:
1. ziar­no, np. wy­tło­ki ją­dro­we;
2. skład­nik ko­mór­ki ro­ślin­nej, np. otocz­ka ją­dro­wa;
3. część atomu, np. fi­zy­ka ją­dro­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. do­ty­czą­cy jądra ko­mór­ko­we­go

 (1.2) fiz. do­ty­czą­cy jądra ato­mo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Fi­zy­ka ją­dro­wa, a wraz z nią inne dy­scy­pli­ny z psy­cho­a­na­li­zą włącz­nie, wnio­sły do nauki nowy ideał praw­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃nˈdrɔvɨ, AS: i ̯õndrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jąderko n., jądro

 przysł. jądrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nuklearny

Wiktionary


jądrowód

wię­za­dło płcio­wo‐pa­chwi­no­we


SJP.pl

Ją­dro­wód ( gu­ber­na­cu­lum te­stis, gu­ber­na­cu­lum) – struk­tu­ra ana­to­micz­na wy­stę­pu­ją­ca w życiu wew­nątrz­ma­cicz­nym, szcząt­ko­wa u ludzi do­ro­słych. Jest to pasmo łącz­not­kan­ko­we, za­wie­ra­ją­ce mię­śniów­kę gład­ką i włó­kna sprę­ży­ste łą­czą­ce od­ci­nek dolny jądra z oko­li­cą pa­chwi­no­wą.

Wikipedia


jądrzak

mi­kro­sko­pij­ny grzyb z klasy wor­kow­ców; otocz­niak


SJP.pl

Ją­drzak ( an­dro­bla­sto­ma) – guz jaj­ni­ka wy­dzie­la­ją­cy za­rów­no mę­skie jak i żeń­skie hor­mo­ny płcio­we, mo­gą­cy po­wo­do­wać wi­ry­li­za­cję u ko­biet i przedw­czes­ne doj­rze­wa­nie płcio­we u dzie­ci.

Zbu­do­wa­ny jest z róż­nej ilo­ści oraz róż­nych sta­diów doj­rza­ło­ści ko­mó­rek przy­po­mi­na­ją­cych ko­mór­ki Ser­to­le­go oraz Le­y­di­ga.

Wikipedia


jądrzasty

ma­ją­cy wła­ści­wo­ści jądra; za­wie­ra­ją­cy jądro


SJP.pl


jądrzyn

ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny zło­to­śli­wo­wa­tych


SJP.pl


jądrówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bomba ją­dro­wa

 (1.2) pot. elek­trow­nia ją­dro­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jądro n.

Wiktionary


jąkający

1. mówić coś niez­ro­zu­mia­le; bąkać;
2. jąkać się: mieć wadę wy­mo­wy po­le­ga­ją­cą na prze­ry­wa­niu lub pow­ta­rza­niu gło­sek; za­ci­nać się


SJP.pl

Patrz:

jąkać

jąkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mó­wie­nie nie­wy­raź­nie, nie­płyn­nie

Wiktionary

Ją­ka­nie ("ala­lia syl­la­ba­ris") – za­bu­rze­nie mowy cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się czę­sty­mi pow­tó­rze­nia­mi lub prze­dłu­że­nia­mi dźwię­ków, sylab lub słów albo czę­sty­mi za­wa­ha­nia­mi lub pa­u­za­mi za­kłó­ca­ją­cy­mi ryt­micz­ny prze­pływ mowy. Ją­ka­nie po­win­no być kla­sy­fi­ko­wa­ne jako za­bu­rze­nie tylko wtedy, gdy jego na­si­le­nie jest na tyle duże, że za­kłó­ca płyn­ność mowy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jąkała mos.

 czas. jąkać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bąkanie

Wiktionary


jąkaty

rzad­ko: taki, który się jąka; ją­ka­ją­cy się


SJP.pl


jąkać

1. mówić coś niez­ro­zu­mia­le; bąkać;
2. jąkać się: mieć wadę wy­mo­wy po­le­ga­ją­cą na prze­ry­wa­niu lub pow­ta­rza­niu gło­sek; za­ci­nać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. mówić w spo­sób nies­kład­ny, mało zro­zu­mia­ły

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny jąkać się

 (2.1) mówić prze­ry­wa­ny­mi sy­la­ba­mi, pow­ta­rza­ny­mi gło­ska­mi, z po­wo­du zde­ner­wo­wa­nia lub wady wy­mo­wy

 (2.2) mieć wadę wy­mo­wy, po­le­ga­ją­cą na mó­wie­niu prze­ry­wa­ny­mi sy­la­ba­mi czy pow­ta­rza­ny­mi gło­ska­mi

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Wy­stą­pie­nie ujaw­nia szo­ku­ją­cą praw­dę - po­to­mek kró­lew­skiej ro­dzi­ny jąka się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jąkała mos. ż., jąkanie n., zająknięcie n.

 czas. zająknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dukać, jąkać się, zacinać się

Wiktionary


jąkała

(r. męski) po­tocz­nie o męż­czyź­nie, który się jąka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś, kto się jąka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. ko­bie­ta, która się jąka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃ŋˈkawa, AS: i ̯õŋkau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jąkanie

 przym. jąkający się

 czas. jąkać, jąkać się

Wiktionary


jąkliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ją­kli­wie


SJP.pl


jąkliwy

skłon­ny do ją­ka­nia się, za­ci­na­ją­cy się w mowie; ją­ka­ją­cy się, za­ją­kli­wy


SJP.pl


jątrew

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. żona brata; Glo­ger.

 (1.2) daw. sio­stra męża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do po­ło­wy XVII wieku na­zy­wa­no bra­to­wą jątr­wią.

 (1.1) Żona brata zwała się ją­trew lub ją­trew­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔ̃ntrɛf, AS: i ̯õntref

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jątrewka ż., jętry ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. bratowa; daw. zdrobn. jątrewka; stpol. jętry

Wiktionary


jątrewka

ją­trew­ka po­spo­li­ta - ga­tu­nek ston­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. żona brata męża

 (1.2) stpol. bra­to­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃nˈtrɛfka, AS: i ̯õntrefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jątrew ż., jętry ż.

Wiktionary


jątrznica

daw­niej: ka­szan­ka, kisz­ka na­dzie­wa­na kaszą zmie­sza­ną z krwią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ka­szan­ka, kisz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃nˈṭʃʲɲit͡sa, AS: i ̯õnṭšʹńica

Wiktionary


jątrzyciel

osoba z pre­me­dy­ta­cją wy­wo­łu­ją­ca wzbu­rze­nie, agre­sję i kon­flik­ty wśród in­nych ludzi


SJP.pl


jątrzyć

ro­zo­gniać, roz­dra­py­wać rany (do­słow­nie i w prze­no­śni)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­ją­trzyć)

 (1.1) med. po­wo­do­wać lub na­si­lać ro­pie­nie rany

 (1.2) psych. społ. pod­sy­cać spór lub ne­ga­tyw­ne emo­cje; za­o­strzać sy­tu­a­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ją­trzyć się (dk. roz­ją­trzyć się)

 (2.1) med. ule­gać ro­pie­niu

 (2.2) przy­bie­rać gwał­tow­niej­szą formę

 (2.3) psych. oka­zy­wać roz­draż­nie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jątrzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaogniać

 (1.2) buntować, rozdrażniać, zaogniać

 (2.1) ropieć, zaogniać się

 (2.2) zaostrzać się, zaogniać się, eskalować, nasilać się

 (2.3) irytować się, denerwować się

Wiktionary


jąć

1. za­cząć, po­cząć;
2. chwy­cić; wziąć;
3. jąć się:
a) za­brać się, wziąć się do cze­goś
b) chwy­cić się cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik qu­a­si­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) przest. lub książk. za­cząć

 (1.2) przest. wziąć, chwy­cić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny jąć się (ndk. brak)

 (2.1) przest. za­cząć coś robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jął po nie­bie harce zwo­dzić.

 (1.2) Nie­miec, Mo­skal nie osię­dzie, / gdy ją­wszy pa­ła­sza, / ha­słem wszyst­kich zgoda bę­dzie / i oj­czyz­na nasza.

 (2.1) Umilkł nagle i jął się pil­nie wsłu­chi­wać w od­dech przy­ja­cie­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: i ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeniec mos., jęcie n., ujęcie n., wzięcie n., ujmowanie n., wyjęcie n., wyjmowanie n., zdjęcie n., zdejmowanie n.

 czas. wziąć dk., ując dk., ujmować ndk., wyjąć {{dk}, wyjmować ndk., zdjąć dk., zdejmować ndk., pojąć dk., pojmować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zacząć

Wiktionary


jąż

za­i­mek względ­ny

 (1.1) stpol. którą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słysz mod­lit­wę, jąż no­si­my,
Oddać raczy, jegoż pro­si­my.

Wiktionary


jęcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: i ̯ė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jąć

Wiktionary


jęciec

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. śrpol. je­niec, wię­zień

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛt͡s, AS: i ̯ė̃ńćec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. jeniec; śrpol. braniec, niewolnik, poimaniec, więzień

Wiktionary


jęctwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. śrpol. nie­wo­la, wię­zie­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃nt͡stfɔ, AS: i ̯ẽnctfo

Wiktionary


jęczeć

1. wy­da­wać prze­cią­głe dźwię­ki, stę­kać;
2. na­rze­kać, ubo­le­wać, skar­żyć się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ję­knąć)

 (1.1) o czło­wie­ku, zwie­rzę­tach: wy­da­wać prze­cią­gły, ża­łos­ny dźwięk wy­ra­ża­ją­cy ból, cier­pie­nie

 (1.2) przen. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, wie­trze, ma­szy­nach itp.: dźwię­czeć przy­kro, ża­ło­śnie; wy­da­wać jęk

 (1.3) wy­ra­żać żal, na­rze­kać, ubo­le­wać, uskar­żać się na coś

 (1.4) o czło­wie­ku: wy­da­wać prze­cią­gły dźwięk wy­ra­ża­ją­cy roz­kosz sek­su­al­ną

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) płacz­li­wie do­ma­gać się cze­goś

 (2.2) cier­pieć z po­wo­du prze­śla­do­wań, uci­sku itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pola wiła się z bólu, ję­cza­ła i za­no­si­ła się gło­śnym pła­czem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęk mrz., jękliwość ż., jęczenie n., jęknięcie n., najęczenie n., odjęknięcie n., pojęczenie n., pojękiwanie n., przejęczenie n., rozjęczenie n., wyjęczenie n., wyjękiwanie n., wyjęknięcie n., zajęczenie n.

 czas. jęknąć dk., najęczeć dk., odjęknąć dk., pojęczeć dk., pojękiwać ndk., przejęczeć dk., rozjęczeć dk., wyjęczeć dk., wyjękiwać ndk., wyjęknąć dk., zajęczeć dk.

 przym. jęczący, jękliwy

 przysł. jęcząco, jękliwie

Wiktionary


jęczmianka

słoma z wy­młó­co­ne­go jęcz­mie­nia; jęcz­mion­ka


SJP.pl


jęczmienisko

ścier­ni­sko jęcz­mien­ne


SJP.pl


jęczmienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy jęcz­mie­nia (Hor­de­um L.)

 (1.2) wy­ko­na­ny z ziar­na jęcz­mie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za przys­mak ucho­dzi­ły słod­kie pla­ce­kac­ki jęcz­mien­ne, po­dob­nie jak każde słod­kie cia­sto przy­pra­wia­ne mio­dem, który był je­dy­nym środ­kiem sło­dzą­cym.

 (1.2) Opie­ku­ją­ca się świą­ty­nią sta­rusz­ka po­da­je bogu do ką­pie­li wodę, a na po­ży­wie­nie pla­ce­kac­ki jęcz­mien­ne, za­gnie­cio­ne na mio­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃n͇t͡ʃˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: i ̯ẽṇčmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęczmień mrz.

Wiktionary


jęczmień

ropne za­pa­le­nie po­wie­ki; jęcz­myk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. roln. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hor­de­um|L.|ref=tak., ro­śli­na zbo­żo­wa z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.2) spoż. ziar­no z na­sion jęcz­mie­nia (1.1)

 (1.3) pot. grud­ka na po­wie­ce, pow­sta­ła wsku­tek in­fek­cji;

Wiktionary

Jęcz­mień ("Hor­de­um" L.) – ro­dzaj zbóż z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je ok. 36–40 ga­tun­ków traw jed­no­rocz­nych i trwa­łych. Około 20 z nich to di­plo­i­dy, po­zo­sta­łe to pow­sta­łe z nich po­li­plo­i­dy. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je roz­le­głe ob­sza­ry pół­ku­li pół­noc­nej i nie­wiel­kie po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃n͇t͡ʃmʲjɛ̇̃ɲ, AS: i ̯ẽṇčmʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęczmyk m., jęczmienisko n., jęczmieniowe nmos.

 przym. jęczmienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) jęczmyk

Wiktionary


jęczmionka

słoma z wy­młó­co­ne­go jęcz­mie­nia; jęcz­mian­ka


SJP.pl


jęczmyk

ropne za­pa­le­nie po­wie­ki; jęcz­mień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. przest. jęcz­mień (cho­ro­ba oka)

 (1.2) daw. jęcz­mień (zboże)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie trzyj oka, bo znów jęcz­myk ci się zrobi.

 (1.2) Bo nie masz­ci zboża in­sze­go po­ży­tecz­niej­sze­go, jedno żyto, psze­ni­ca, jęcz­myk miły a owies.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃n͇t͡ʃmɨk, AS: i ̯ẽṇčmyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęczmień m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gradówka

Wiktionary


jęcznik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Jęcz­nik ( Da­vids­hof) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Szczyt­no.

Leży przy DK53 pro­wa­dzą­cej ze Szczyt­na do Pa­sy­mia, w miej­scu, w któ­rym droga naj­bar­dziej zbli­ża się do je­zio­ra Sasek Wiel­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


jęczydupa

po­tocz­nie: osoba, która cią­gle na­rze­ka, ma­ru­dzi


SJP.pl


jęczący

po­dob­ny do jęku; płacz­li­wy, ję­kli­wy


SJP.pl


jędra

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ry­szard Ję­drak – pol­ski in­ży­nier ar­chi­tekt
  • Sta­ni­sław Ję­drak – pol­ski na­u­czy­ciel, żoł­nierz po­dzie­mia
  • Te­re­sa Ję­drak – pol­ska lek­ko­at­let­ka

Wikipedia


jędras

naz­wi­sko


SJP.pl

Ję­dras (709 m) – jeden z wierz­choł­ków na Po­gó­rzu Spi­skim. Znaj­du­je się w grzbie­cie, który od Fran­kow­skiej Góry (858 m) od­cho­dzi w pół­noc­nym kie­run­ku do do­li­ny Du­naj­ca. Grzbiet ten od­dzie­la do­li­nę Kac­wi­nian­ki od do­li­ny Sta­ro­wiń­skie­go Po­to­ku i ko­lej­no z po­łud­nia na pół­noc znaj­du­ją się w nim: Ser­wo­niec (787 m), Ma­jo­wa Góra (741 m), Ję­dras i Po­la­na Sosny (630 m).

Wikipedia


jędrasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrasik

naz­wi­sko


SJP.pl


jędraszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


jędraszek

naz­wi­sko


SJP.pl


jędraszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrek

zdrob­nie­nie od: Ję­drzej (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. An­drzej

 (1.2) zdrobn. Ję­drzej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daj Jędr­ko­wi wody, niech pije.

 (1.2) Mój pra­dziad, Jakub, przy­wiózł z Pol­ski syna Jędr­ka. Tego sa­me­go roku po­wie­dział do niego: – Idź, Ję­druś, do Ko­siń­skich, tam jest Kaśka, może ona się z tobą ożeni. A jak się ożeni, to ci dam dwa­dzie­ścia pięć hek­ta­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Andrzej mos., Jędrzej mos.

 przym. Andrzejowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Andrek, Andruś, Jędrzejek, Andrzejek, Jędruś

Wiktionary


jędrkowie

zdrob­nie­nie od: Ję­drzej (imię mę­skie)


SJP.pl


jędrkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jędr­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jędrniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jędr­nie


SJP.pl


jędrniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: jędr­ny


SJP.pl


jędrność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jędr­ne

 (1.2) cecha spo­so­bu wy­po­wia­da­nia się, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się do­sad­no­ścią i obra­zo­wo­ścią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃ndrnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯ẽndrność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jędrny

 przysł. jędrnie

 czas. ujędrnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prężność, sprężystość, elastyczność

 (1.2) dobitność, dosadność, esencjonalność, obrazowość, pikantność, rubaszność, soczystość, wyrazistość

Wiktionary


jędrny

1. ści­sły, twar­dy, sprę­ży­sty; także: krzep­ki, zdro­wy;
2. o spo­so­bie wy­po­wia­da­nia się: do­sad­ny, obra­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) twar­dy i sprę­ży­sty

 (1.2) ru­basz­ny, do­sad­ny, obra­zo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała bar­dzo jędr­ną skórę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃ndrnɨ, AS: i ̯ẽndrny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jędrność ż.

 czas. jędrnieć, zjędrnieć, ujędrnić

Wiktionary


jędrosz

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrusik

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrusiowie

zdrob­nie­nie od: Ję­drzej (imię mę­skie)


SJP.pl


jędrusiński

naz­wi­sko


SJP.pl


jędruszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


jędruś

zdrob­nie­nie od: Ję­drzej (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: An­drzej, Ję­drzej

 (1.2) hist. czło­nek od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go pod do­wództ­wem Wła­dy­sła­wa Ja­siń­skie­go ps. „Ję­druś” (1.1);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój pra­dziad, Jakub, przy­wiózł z Pol­ski syna Jędr­ka. Tego sa­me­go roku po­wie­dział do niego: – Idź, Ję­druś, do Ko­siń­skich, tam jest Kaśka, może ona się z tobą ożeni. A jak się ożeni, to ci dam dwa­dzie­ścia pięć hek­ta­rów.

 (1.2) U "Ję­dru­siów" "Ma­lut­ki" nosił stena, dzie­wię­cio­mi­li­me­tro­wy pi­sto­let ma­szy­no­wy z an­giel­skich zrzu­tów, i ma­łe­go ofi­cer­skie­go walt­he­ra (7,65 mm).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Jędrusia

 przym. Andrzejowy

Wiktionary


jędrych

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrychowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­dry­cho­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie From­bork
  • Ję­dry­cho­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Ki­sie­li­ce
  • Ję­dry­cho­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Sork­wi­ty
  • Ję­dry­cho­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Grun­wald
  • Ję­dry­cho­wo – gro­ma­da
  • Ję­dry­cho­wo – dawna gmina

Wikipedia


jędrychowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrychówko

Ję­dry­chów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Morąg.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Miej­sco­wość leży w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Prus Gór­nych.

W roku 1973 jako osada Ję­dry­chów­ko na­le­ża­ło do po­wia­tu mo­rą­skie­go, gmina i pocz­ta Morąg.

Wikipedia


jędryczka

naz­wi­sko


SJP.pl


jędryka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­dry­ka – pol­skie naz­wi­sko; na po­cząt­ku lat 90 XX wieku ogó­łem w Pol­sce miesz­ka­ło około 1400 osób o tym naz­wi­sku.
    • Jo­an­na Ję­dry­ka (właśc. Sta­ni­sła­wa Ję­dry­ka, ur. 1940) – pol­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na
    • Sta­ni­sław Ję­dry­ka (1933-2019) – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy.
    • Wal­de­mar Ję­dry­ka (ur. 1950) – pol­ski po­li­tyk, przed­się­bior­ca, Poseł na Sejm RP

Wikipedia


jędrys

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrysik

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrzej

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ję­drzej – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, wa­riant imie­nia An­drzej, któ­re­go pier­wsze poś­wiad­cze­nie po­cho­dzi z 1390 roku. Świa­do­mość po­cho­dze­nia Ję­drze­ja od An­drze­ja utrzy­ma­ła się i Ję­drek, zwła­szcza w niek­tó­rych re­gio­nach, funk­cjo­nu­je jako spie­szcze­nie imie­nia An­drzej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ję­drzej i je­stem prze­wod­ni­kiem ta­trzań­skim z Za­ko­pa­ne­go.

 (1.1) Ję­drzej Śnia­dec­ki, pol­ski che­mik i le­karz, jest na­zy­wa­ny „ojcem che­mii pol­skiej”.

 (1.1) Ję­drzej Ma­ru­sarz-Ja­rzą­bek zmarł 1 paź­dzier­ni­ka 1961 r. w Za­ko­pa­nem i zo­stał po­cho­wa­ny na Sta­rym Cmen­ta­rzu w Za­ko­pa­nem. „Ję­drze­ja Ma­ru­sa­rza imię nigdy nie za­gi­nie” (…)

 (1.1) Ję­drze­jo­wie imie­ni­ny ob­cho­dzą 6 stycz­nia, a także 19 stycz­nia, 12 i 27 kwiet­nia, 13 i 16 maja, 12 i 21 lipca, 10 i 30 li­sto­pa­da oraz 10 grud­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃nḍʒɛj, AS: i ̯ẽnḍžei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jędrzejowa ż., Jędrzejówna ż., Jędrzejostwo lm m., Jędrzejów mrz., jędrzejowianin mos., jędrzejowianka ż., Jędrzejówka ż., Jędrzejki nmos., Jędrzejnik mrz., jędrzejowskość ż., jędrzejewiczowskość ż.

:: zdrobn. Jędrzejek mos., Jędrek mos., Jędruś mos., Jędrunio mos.

 przym. Jędrzejowy, Jędrkowy, Jędrusiowy, jędrzejowski, Jędrzejewiczowski, jędrzejewiczowski

 przysł. jędrzejewiczowsko

 zob. Andrzej, Ondrasz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Andrzej; rzad. war. Ondrasz; zdrobn. Jędrzejek, Jędrek, Jędruś, Jędrunio

Wiktionary


jędrzejak

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrzejczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­ro­sław Ję­drzej­czak (ur. 25 grud­nia 1937) – dzia­łacz pań­stwo­wy i eko­no­mi­sta, wi­ce­mi­ni­ster
  • Oty­lia Ję­drzej­czak (ur. 13 grud­nia 1983) – pol­ska pły­wacz­ka, mi­strzy­ni olim­pij­ska
  • Szy­mon Ję­drzej­czak (ur. 2 paź­dzier­ni­ka 1986 – zm. 1 paź­dzier­ni­ka 2005) – pol­ski pły­wak, czło­nek Kadry Na­ro­do­wej Ju­nio­rów. Brat pły­wacz­ki Oty­lii Ję­drzej­czak
  • Ta­de­usz Ję­drzej­czak (ur. 4 li­sto­pa­da 1955) – po­li­tyk pol­ski, dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy, pre­zy­dent Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go
  • To­masz Ję­drzej­czak (ur. 1981) – pol­ski po­li­tyk
  • Wie­sław Wik­tor Ję­drzej­czak – (ur. 1947) pol­ski le­karz i na­u­ko­wiec
  • Zdzi­sław Ję­drzej­czak (1926–1991) – pro­ku­ra­tor, wi­ce­mi­ni­ster spra­wied­li­wo­ści
  • Ję­drzej­czyk

Wikipedia


jędrzejczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­drzej­czyk – potok, do­pływ Du­naj­ca
  • Anna Ję­drzej­czyk (1946–2011) – pol­ska po­et­ka i pe­da­gog
  • An­to­ni Ję­drzej­czyk (1905–1942) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny i związ­ko­wy
  • Artur Ję­drzej­czyk (ur. 1987) – pol­ski pił­karz
  • Au­gu­styn Ję­drzej­czyk (1865–1952) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, pa­u­lin
  • Bar­ba­ra Ję­drzej­czyk (ur. 1986) – pol­ska dzia­łacz­ka spo­łecz­na i ak­ty­wist­ka miej­ska
  • Do­bie­sław Ję­drzej­czyk (1942–2021) – pol­ski ge­o­graf
  • Fran­ci­szek Ję­drzej­czyk (1871–1938) – pol­ski ma­larz
  • Jo­an­na Ję­drzej­czyk (ur. 1987) – pol­ska za­wod­nicz­ka mie­sza­nych sztuk walki
  • Józef Ję­drzej­czyk (ur. 1932) – pol­ski po­li­tyk i praw­nik, pre­zy­dent Kros­na
  • Mi­chał Ję­drzej­czyk (ur. 1986) – pol­ski praw­nik i urzęd­nik
  • Ol­gierd Ję­drzej­czyk (1930–2010) – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


jędrzejek

1. zdrob­nie­nie od: Ję­drzej (imię mę­skie); Ję­drek;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Ję­drze­jek – dziel­ni­ca Ko­był­ki, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim. Leży w cen­tral­nej czę­ści Ko­był­ki. Do 1957 sa­mo­dziel­na miej­sco­wość.

Osada pow­sta­ła w cza­sach par­ce­la­cji ko­by­łec­kie­go ma­jąt­ku ziem­skie­go, kiedy to wła­ści­cie­le na­da­wa­li po­szcze­gól­nym te­re­nom imio­na swo­ich dzie­ci (An­to­lek, Ję­drze­jek, Pio­tró­wek, Ste­fa­nów­ka).

Wikipedia


jędrzejewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrzejewiczowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ję­drze­je­wi­cza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jędrzejewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­drze­je­wo – część mia­sta Płock
  • Ję­drze­je­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Lnia­no
  • Ję­drze­je­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie So­cho­cin
  • Ję­drze­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków
  • Ję­drze­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Lu­basz
  • Ję­drze­je­wo – gro­ma­da
  • Ję­drze­je­wo – dawna gmina

Wikipedia


jędrzejewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­mi­nik Ję­drze­jew­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Eu­ge­niusz Ję­drze­jew­ski – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy i kom­ba­tant, wi­ce­wo­je­wo­da ra­dom­ski
  • Mar­cin Ję­drze­jew­ski – pol­ski in­struk­tor har­cer­stwa
  • Mar­cin Ję­drze­jew­ski – pol­ski aktor
  • Mar­cin Ję­drze­jew­ski – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Mi­chał Ję­drze­jew­ski – pol­ski sce­no­graf te­a­tral­ny i te­le­wi­zyj­ny, ma­larz, gra­fik oraz pe­da­gog
  • Ta­de­usz Ję­drze­jew­ski – pol­ski ar­chi­tekt
  • Ta­de­usz Ję­drze­jew­ski – pol­ski pow­sta­niec war­szaw­ski, dzia­łacz spo­łecz­ny, dzien­ni­karz
  • Ta­de­usz Ję­drze­jew­ski – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Wła­dy­sław Ję­drze­jew­ski – ge­ne­rał
  • Zbi­gniew Ję­drze­jew­ski – pol­ski praw­nik

Wikipedia


jędrzejko

naz­wi­sko


SJP.pl


jędrzejostwo

Ję­drzej z mał­żon­ką; Ję­drze­jo­wie


SJP.pl


jędrzejowianin

miesz­ka­niec Ję­drze­jo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ję­drze­jo­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ję­drze­jo­wa, uro­dzo­na w Ję­drze­jo­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Warto dodać, że jak się oka­za­ło, ze­spół ma związ­ki z Ję­drze­jo­wem. Wy­stęp grupy za­po­wie­dział ję­drze­jo­wia­nin – jak sam stwier­dził – z dzia­da pra­dzia­da, Ka­zi­mierz No­wiń­ski, który rów­nież śpie­wał w tym ze­spo­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jędrzejów m.

:: fż. jędrzejowianka ż.

 przym. jędrzejowski

Wiktionary


jędrzejowianka

miesz­kan­ka Ję­drze­jo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ję­drze­jo­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ję­drze­jo­wa, uro­dzo­na w Ję­drze­jo­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jędrzejów m.

:: fm. jędrzejowianin m.

 przym. jędrzejowski

Wiktionary


jędrzejowie

imię mę­skie


SJP.pl


jędrzejowski

przy­miot­nik od: Ję­drze­jów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ję­drze­jo­wa, zwią­za­ny z Ję­drze­jo­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ar­chio­pact­wie ję­drze­jow­skim opro­wa­dzał nas jeden z za­kon­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jędrzejowianin mos., jędrzejowianka ż., Jędrzejów mrz., Jędrzej mos.

Wiktionary


jędrzejowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ję­drze­ja lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jędrzejów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
3. część Łodzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lm. od: Ję­drzej

Wiktionary

Ję­drze­jów – mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, sto­li­ca po­wia­tu ję­drze­jow­skie­go, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ję­drze­jów. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Ję­drze­jów leży w daw­nej ziemi kra­kow­skiej, sta­no­wią­cej część hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­ria ar­chio­pact­wa cy­ster­sów w Ję­drze­jo­wie sięga XII wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃nˈḍʒɛjuf, AS: i ̯ẽnḍžei ̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jędrzej mos., jędrzejowianin m., jędrzejowianka ż.

 przym. jędrzejowski

Wiktionary


jędrzych

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. Hen­ryk

Wiktionary


jędrzychostwo

Ję­drzych z mał­żon­ką; Ję­drzy­cho­wie


SJP.pl


jędrzychowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­drzy­cho­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Wią­zów
  • Ję­drzy­cho­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Zgo­rze­lec
  • Ję­drzy­cho­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Trze­biel
  • Ję­drzy­cho­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Szlich­tyn­go­wa
  • Ję­drzy­cho­wi­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w Ję­drzy­cho­wi­cach, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim

Wikipedia


jędrzychowie

imię mę­skie


SJP.pl


jędrzychowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ję­drzy­cha lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jędza

1. zło­śli­wa, do­kucz­li­wa ko­bie­ta
2. w baj­kach po­stać sym­bo­li­zu­ją­ca zło; wiedź­ma, baba-jaga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. brzyd­ka, zgar­bio­na sta­ru­cha z bajki, bę­dą­ca uo­so­bie­niem złych mocy

 (1.2) pejor. kłót­li­wa, zło­śli­wa ko­bie­ta

Wiktionary

Jędza, jęza, jęga, zła baba, jędza baba, ję­dzy­na – demon sta­ro­sło­wiań­ski, pier­wot­nie zła bo­gi­ni, wy­o­bra­ża­ją­ca cho­ro­bę i gniew, po chry­stia­ni­za­cji zde­gra­do­wa­na do miana gniew­li­wej, wy­chu­dzo­nej cza­row­ni­cy, o cha­rak­te­rze strzy­gi, po­ry­wa­ją­ca i po­że­ra­ją­ca dzie­ci.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jędzowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarownica, wiedźma, baba jaga, baba jędza, baba-jędza

 (1.2) złośnica

Wiktionary


jędzowaty

ma­ją­cy uspo­so­bie­nie i cha­rak­ter jędzy, zło­śli­wy, kłót­li­wy


SJP.pl


jęk

jęki;
1. ża­łos­ny głos wy­da­wa­ny pod wpły­wem cier­pie­nia;
2. ża­łos­ny, prze­cią­gły dźwięk wyt­wa­rza­ny przez np. sy­re­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ża­łos­ny głos wy­da­wa­ny przez czło­wie­ka pod wpły­wem bólu lub cier­pie­nia

 (1.2) ża­łos­ny, prze­cią­gły dźwięk wy­da­wa­ny przez niek­tó­re ptaki, wyt­wa­rza­ny przez ma­szy­ny, in­stru­men­ty mu­zycz­ne, szum wia­tru itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pola bitwy do­bie­ga­ły od­gło­sy walki: okrzy­ki ry­ce­rzy, szczęk broni i jęki ran­nych.

 (1.2) Cza­sem zda­wa­ło się, że w po­wie­trzu sły­chać było prze­cią­gły jęk or­ga­nów, pły­ną­cy z ka­pli­cy klasztornéj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ŋk, AS: i ̯ẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęczenie n., jęknięcie n., pojękiwanie n.

 czas. jęczeć ndk., jęknąć dk., pojękiwać ndk.

 przym. jękliwy, jęczący

 przysł. jękliwie, jęcząco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jęczenie

Wiktionary


jęki

jęki;
1. ża­łos­ny głos wy­da­wa­ny pod wpły­wem cier­pie­nia;
2. ża­łos­ny, prze­cią­gły dźwięk wyt­wa­rza­ny przez np. sy­re­ny


SJP.pl


jękliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ję­kli­wie


SJP.pl


jękliwy

przy­po­mi­na­ją­cy jęk


SJP.pl


jęknąć

1. wydać krót­ki dźwięk pod wpły­wem bólu, wy­sił­ku; stę­knąć
2. wy­po­wie­dzieć ja­kieś krót­kie słowo wy­ra­ża­ją­ce przy­krą emo­cję, re­zy­gnu­jąc z dłuż­szej wy­po­wie­dzi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ję­czeć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ję­czeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Kiedy ja nie po­tra­fię dać w łapę – ję­kną­łem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęk mrz., jękliwość ż., jęczenie n., jęknięcie n., najęczenie n., odjęknięcie n., pojęczenie n., pojękiwanie n., przejęczenie n., rozjęczenie n., wyjęczenie n., wyjękiwanie n., wyjęknięcie n., zajęczenie n.

 czas. jęczeć ndk., najęczeć dk., odjęknąć dk., pojęczeć dk., pojękiwać ndk., przejęczeć dk., rozjęczeć dk., wyjęczeć dk., wyjękiwać ndk., wyjęknąć dk., zajęczeć dk.

 przym. jęczący, jękliwy

 przysł. jęcząco, jękliwie

Wiktionary


jęta

1. belka, na któ­rej opie­ra­ją się krok­wie dachu; jętka;
2. żerdź w sto­do­le do su­sze­nia lub skła­da­nia zboża; jętka


SJP.pl


jętka

1. owad ży­ją­cy nad wodą; efe­me­ry­da
2. belka, na któ­rej opie­ra­ją się krok­wie dachu; jęta
3. żerdź w sto­do­le do su­sze­nia lub skła­da­nia zboża; jęta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. wodny owad ży­ją­cy bar­dzo krót­ko;

 (1.2) bud. w kon­struk­cji dachu: ele­ment po­zio­my łą­czą­cy krok­wie;

Wiktionary

Jętka (daw­niej rów­nież: "am­ba­łek, bant, bont, pas") – po­zio­ma belka w gór­nej czę­ści wią­za­ra jęt­ko­we­go pod­pie­ra­ją­ca krok­wie, sta­no­wi do­dat­ko­wy ele­ment usz­tyw­nia­ją­cy wią­za­ry, jest ele­men­tem ści­ska­nym. Dzie­li krok­wie na dwa od­cin­ki w pro­por­cji 2: 1, jej dłu­gość nie po­win­na prze­kra­czać 3,5 m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃ntka, AS: i ̯ẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przym. jętkowy

Wiktionary


jętki

1. owad ży­ją­cy nad wodą; efe­me­ry­da
2. belka, na któ­rej opie­ra­ją się krok­wie dachu; jęta
3. żerdź w sto­do­le do su­sze­nia lub skła­da­nia zboża; jęta


SJP.pl

Jętki (łac. "Ep­he­me­rop­te­ra" z gr. "ephēmeros" ‘jed­nod­nio­wy’ i "pte­rón" ‘pióro; skrzy­dło’); pot. ja­ci­ca – rząd owa­dów us­krzyd­lo­nych, o prze­o­bra­że­niu nie­zu­peł­nym, dłu­gość ciała 3–40 mm, na ogół zwią­za­nych ze śro­do­wi­skiem wod­nym. Okres życia larw może trwać nawet do kilku lat, po­sta­cie do­ro­słe żyją bar­dzo krót­ko, cza­sem jeden dzień (stąd: "jętka jed­nod­niów­ka"). Nie­kie­dy ob­ser­wo­wa­ne są ma­so­we wy­lo­ty jętek.

Wikipedia


jętkowy

przy­miot­nik od: jętka


SJP.pl


jętkówka

jęt­ków­ka kar­pac­ka - ga­tu­nek jętki


SJP.pl


jętry

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. bra­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jątrewka ż., jątrew ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratowa, stpol. jątrew, jątrewka

Wiktionary


jęz.

skrót od: język, ję­zy­ko­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = eduk. błąd ję­zy­ko­wy

Wiktionary


jęzatka

po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski ro­dzaj stor­czy­ka; odon­to­glos­sum


SJP.pl


jęzor

1. duży język;
2. jęzor lo­dow­co­wy - wy­dłu­żo­na, dolna część lo­dow­ca gór­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od: język

 (1.2) geogr. wy­dłu­żo­na, dolna część lo­dow­ca, gdzie prze­wa­ża pro­ces abla­cji

 (1.3) geogr. nie­wiel­ki, wąski wy­stęp czoła lo­dow­ca lub lą­do­lo­du, wy­sta­ją­cy poza linię brze­go­wą na je­zio­rze lub oce­a­nie

Wiktionary

Jęzor – po­łud­nio­wa dziel­ni­ca Sos­now­ca. Gra­ni­czy od po­łud­nio­we­go wscho­du z Ja­worz­nem (do któ­re­go do 1953 roku na­le­żał), od pół­no­cy z Niwką a od za­cho­du z Mo­drze­jo­wem i My­sło­wi­ca­mi. Linia po­dzia­łu z Niwką i Mo­drze­jo­wem prze­bie­ga wzdłuż rzeki Biała Przem­sza, a gra­ni­cę z My­sło­wi­ca­mi two­rzy rzeka Przem­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ho­no­ra­ta przy­le­cia­la do mnie przed obia­dem z takim ję­zo­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m., języczek m., językowiec m., języcznik m., języczka ż., języczkowate n.

:: zdrobn. jęzorek m.

 przym. językowy, języczkowaty

 temsłow. -języczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ozór

 (1.2) jęzor lodowcowy, język lodowcowy

 (1.3) jęzor lodowcowy, język lodowcowy

Wiktionary


jęzorek

ję­zy­czek, ozo­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: jęzor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­biąc zdję­cie Bur­ko­wi, uwiecz­ni­li­śmy też jego ró­żo­wy ję­zo­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m., jęzor m.

Wiktionary


języczek

zdrob­nie­nie od: język


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zdrobn. od: język

 (1.2) anat. u ssa­ków: wy­ro­stek na tyl­nym brze­gu pod­nie­bie­nia mięk­kie­go;

 (1.3) bot. bło­nia­sty twór wy­stę­pu­ją­cy u niek­tó­rych ro­ślin;

 (1.4) ent. ele­ment na­rzą­dów gę­bo­wych owa­dów

 (1.5) icht. ga­tu­nek ryby, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Achi­rus achi­rus|ref=tak.

 (1.6) icht. ga­tu­nek ryby, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­no­glos­sus se­ne­ga­len­sis.

 (1.7) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Arr­he­nia|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny gą­sko­wa­tych

 (1.8) icht. zob. ję­zy­czek słod­ko­wod­ny.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ję­zy­czek (łac. li­gu­la) – bło­nia­sty twór wy­stę­pu­ją­cy u niek­tó­rych ro­ślin
  • ję­zy­czek (łac. glos­sa, li­gu­la) – ele­ment na­rzą­dów gę­bo­wych owa­dów
  • ję­zy­czek (łac. uvula) – wy­ro­stek na tyl­nym brze­gu pod­nie­bie­nia mięk­kie­go
  • ję­zy­czek (łac. Arr­he­nia) – ro­dzaj grzy­bów
  • 2 ga­tun­ki ryb:
    • Achi­rus achi­rus – ję­zy­czek
    • Cy­no­glos­sus se­ne­ga­len­sis – ję­zy­czek
  • ję­zy­czek – inna nazwa stro­i­ka prze­lo­to­we­go – ele­men­tu dźwię­kot­wór­cze­go w in­stru­men­tach mu­zycz­nych z grupy idio­fo­nów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie po­ka­zuj ję­zycz­ka!

 (1.2) Ję­zy­czek jest nie­zbęd­ny do mowy.

 (1.3) Ję­zy­czek po­sia­da­ją np. licz­ne ga­tun­ki ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych (tu­rzy­co­wa­tych) i wiech­li­no­wa­tych (trawy).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m., jęzor mrz., przejęzyczenie n.

 przym. językowy, języczkowy, języczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) języczek liściowy

Wiktionary


języczka

ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl

Ję­zycz­ka ("Li­gu­la­ria") – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 150 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je Eu­ro­pę Środ­ko­wą i Wschod­nią oraz roz­le­głe ob­sza­ry Azji (bez jej po­łud­nio­wych krań­ców). Cen­trum zróż­ni­co­wa­nia sta­no­wią Chiny, gdzie rosną 123 ga­tun­ki, w tym 89 en­de­mi­tów. W Eu­ro­pie rosną dwa ga­tun­ki, z czego jeden ro­śnie jako ro­dzi­my także w Pol­sce – ję­zycz­ka sy­be­ryj­ska "L. si­bi­ri­ca". Ro­śli­ny te za­sied­la­ją zwy­kle wil­got­ne lasy, czę­sto rosną nad stru­mie­nia­mi.

Wikipedia


języczkokwiatowe

po­dro­dzi­na ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych; Lac­tu­co­i­de­ae


SJP.pl


języczkokwiatowy

o ce­chach ję­zycz­kok­wia­to­wych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


języczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ję­zy­czek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy ję­zy­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. języczek, języczkowate, jęzor, język

 przym. języczkowy, językowy

Wiktionary


języczkowy

przy­miot­nik od: ję­zy­czek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt ję­zycz­ka

 (1.2) zwią­za­ny z ję­zycz­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. języczek m.

 przym. języczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uwularny

Wiktionary


języcznik

1. ro­dzaj pa­pro­ci z ro­dzi­ny za­nok­ci­co­wa­tych; sko­lo­pen­drium, sto­no­go­wiec;
2. ro­dzaj nie­to­pe­rza z ro­dzi­ny ru­daw­ko­wa­tych


SJP.pl

Ję­zycz­nik, sko­lo­pen­drium ("Phyl­li­tis" J. Hill) – daw­niej ro­dzaj pa­pro­ci z ro­dzi­ny za­nok­ci­co­wa­tych. Był wy­róż­nia­ny po­wszech­nie, ale od końca XX wieku zak­we­stio­no­wa­no jego odręb­ność od ro­dza­ju za­nok­ci­ca "Asple­nium" i w końcu włą­czo­ny zo­stał jako klad w ran­dze po­dro­dza­ju do ro­dza­ju "Asple­nium".

Wikipedia


języcznikowate

ro­dzi­na pa­prot­ni­ków


SJP.pl


języczny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. nie­pow­ścią­gli­wy w ję­zy­ku, zło­śli­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m.

 temsłow. -języczny

Wiktionary


język

1. część ciała ułat­wia­ją­ca roz­drab­nia­nie po­kar­mu i for­mo­wa­nie kęsów
2. sy­stem zna­ków obej­mu­ją­cy gra­ma­ty­kę i słow­nict­wo, słu­żą­cy po­ro­zu­mie­wa­niu się
3. coś o wą­skim kształ­cie przy­po­mi­na­ją­ce na­rząd mowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. mię­sień znaj­du­ją­cy się w jamie ust­nej lub gę­bo­wej, peł­nią­cy funk­cję na­rzą­du smaku, ułat­wia­ją­cy je­dze­nie, a u ludzi także mó­wie­nie;

 (1.2) jęz. zbiór słów, reguł gra­ma­tycz­nych, zasad wy­mo­wy, idio­mów, umoż­li­wia­ją­cy po­ro­zu­mie­wa­nie się osób zna­ją­cych ten zbiór;

 (1.3) in­form. zbiór roz­ka­zów i reguł ich łą­cze­nia ste­ru­ją­cych pracą kom­pu­te­ra;

 (1.4) część ję­zy­ka (1.2), obej­mu­ją­ca tylko ter­mi­ny z jed­nej dzie­dzi­ny wie­dzy; także. kon­kret­ny wa­riant da­ne­go ję­zy­ka (1.2), wy­dzie­lo­ny ge­o­gra­ficz­nie, śro­do­wi­sko­wo lub sty­li­stycz­nie

 (1.5) obuw. część buta osła­nia­ją­ca stopę pod sznu­rów­ką

 (1.6) mat. log. zbiór sym­bo­li, przy uży­ciu któ­rych można two­rzyć wy­ra­że­nia ma­te­ma­tycz­ne (np. wzory, for­mu­ły lo­gicz­ne) ści­śle okre­ślo­nych reguł skład­nio­wych;

 (1.7) kult. do­wol­ny sy­stem umow­nych sym­bo­li słu­żą­cych do ko­mu­ni­ka­cji (po­ję­cie znacz­nie szer­sze niż (1.2))

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. wojsk. je­niec zła­pa­ny dla uzy­ska­nia in­for­ma­cji o wrogu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • język (mowa)
    • ję­zy­ki świa­ta
    • typy ję­zy­ków, formy ję­zy­ków
      • język ar­ty­stycz­ny
      • język flek­syj­ny
      • język li­te­rac­ki
      • język mart­wy
      • język mó­wio­ny
      • język na­tu­ral­ny
      • język ogól­ny
      • język pi­sa­ny
      • język po­tocz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krowy mają dłu­gie ję­zy­ki.

 (1.2) Warto znać ję­zy­ki obce.

 (1.3) Asem­bler to ro­dzaj ję­zy­ka kom­pu­te­ro­we­go.

 (1.4) Ten wasz tech­nicz­ny język jest zu­peł­nie niez­ro­zu­mia­ły!

 (1.5) Urwał mi się język u buta.

 (1.6) Wy­ra­że­nia ję­zy­ka L to termy oraz for­mu­ły tego ję­zy­ka.

 (2.1) Do za­cho­du słoń­ca pra­co­wał szcze­rze, wy­sy­łał pod­ja­zdy, ek­spe­dy­o­wał listy, sam ob­jeż­dżał stra­że, sam prze­słu­chi­wał schwy­ta­nych ję­zy­ków (…)

 (2.1) Przy­pro­wa­dzo­no także ję­zy­ka, który zo­stał zła­pa­ny pod­czas noc­nej bitwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃w̃zɨk, AS: i ̯ẽũ̯zyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językowiec m., języcznik m., języczka ż., języczkowate n.

:: zdrobn. języczek m.

:: zgrub. jęzor m.

 przym. językowy, języczkowaty, języczny

 temsłow. -języczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ozór, jęzor

 (1.2) pot. mowa, gadka; gw. Górny Śląsk godka

 (1.3) kod, język programowania

 (1.4) lekt, odmiana językowa, gwara, język specjalistyczny, terminologia, żargon

 (1.7) parajęzyk

Wiktionary


językotwórczy

taki, który two­rzy język


SJP.pl


językowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem język


SJP.pl


językowiec

znaw­ca ję­zy­ka, ba­dacz ję­zy­ka; ję­zy­koz­naw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. ba­dacz ję­zy­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ję­zy­ko­wiec – ro­dzaj nie­to­pe­rzy z ro­dzi­ny li­ścio­no­so­wa­tych
  • ję­zy­ko­wiec – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pry­szczyr­ni­co­wa­tych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jęzor mrz., język mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) językoznawca

Wiktionary


językowy

przy­miot­nik od: język


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z ję­zy­kiem

 (1.2) anat. zwią­za­ny z ję­zy­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sierp­niu za­pi­szę się na kurs ję­zy­ko­wy.

 (1.2) Nalot ję­zy­ko­wy jest po­żyw­ką dla bak­te­rii wy­wo­łu­ją­cych za­pa­le­nie dzią­seł i cho­ro­by przy­zę­bia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: i ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m., jęzor mrz., językowiec m., języczek m., przejęzyczenie n.

 przym. języczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lingwistyczny

Wiktionary


językozn.

skrót od: ję­zy­koz­naw­stwo


SJP.pl


językoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o ję­zy­kach; ling­wi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. spe­cja­li­sta w za­kre­sie ję­zy­koz­naw­stwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznaft͡sa, AS: i ̯ẽũ̯zykoznafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językoznawstwo n.

 przym. językoznawczy

 przysł. językoznawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lingwista, rzad. językowiec

Wiktionary


językoznawczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób od­no­szą­cy się do ję­zy­koz­naw­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językoznawca mos., językoznawstwo n.

 przym. językoznawczy

Wiktionary


językoznawczość

żar­to­bli­wie: cecha tego, co jest zwią­za­ne z ję­zy­koz­naw­stwem


SJP.pl


językoznawczy

zwią­za­ny z nauką o ję­zy­kach; ling­wi­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ję­zy­koz­naw­stwa, nauki o ję­zy­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­to­dy ję­zy­koz­naw­cze mogą wiele pomóc w oce­nie po­ten­cjal­nej zro­zu­mia­ło­ści prze­ka­zu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznaft͡ʃɨ, AS: i ̯ẽũ̯zykoznafčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językoznawstwo n., językoznawca m.

 przysł. językoznawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lingwistyczny

Wiktionary


językoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o ję­zy­kach; ling­wist­ka


SJP.pl


językoznawstwo

nauka o ję­zy­kach; ling­wi­sty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. nauka o ję­zy­ku;

Wiktionary

Ję­zy­koz­naw­stwo, ina­czej ling­wi­sty­ka (od lin­gua „język”) – nauka ba­da­ją­ca język pod kątem jego jed­no­stek, struk­tu­ry, funk­cji i roz­wo­ju. Język jako zło­żo­ne, wie­lo­a­spek­to­we zja­wi­sko spo­łecz­ne można badać z róż­nych per­spek­tyw i przy uży­ciu róż­nych po­dejść me­to­dycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

 (1.1) Ję­zy­koz­naw­stwo te­o­re­tycz­ne pró­bu­je bu­do­wać mo­de­le słu­żą­ce opi­sy­wa­niu po­szcze­gól­nych ję­zy­ków oraz te­o­rie do­ty­czą­ce uni­wer­sal­nych aspek­tów ję­zy­ka.

 (1.1) Zbi­gniew Her­bert mówił ponoć, że gdy chce się zdro­wo po­śmiać, sięga po pracę Sta­li­na o ję­zy­koz­naw­stwie i nigdy nie doz­na­je za­wo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ, AS: i ̯ẽũ̯zykoznafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językoznawca m.

 przym. językoznawczy

 przysł. językoznawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. lingwistyka.

Wiktionary


jōmon

[czy­taj: dzio­mon]
1. ce­ra­mi­ka ja­poń­ska, uwa­ża­na za naj­star­szą na świe­cie;
2. ne­o­li­tycz­na kul­tu­ra ja­poń­ska


SJP.pl

Jōmon (jap. 縄文時代 Jōmon jidai; słowo "jōmon" oz­na­cza „or­na­ment sznu­ro­wy”) – okres w chro­no­lo­gii Ja­po­nii od­po­wia­da­ją­cy ne­o­li­to­wi. Nazwa po­cho­dzi od mo­ty­wu umie­szcza­ne­go na na­czy­niach ce­ra­micz­nych. Czę­sto jest dzie­lo­ny na pięć po­do­kre­sów dla środ­ko­wej Ja­po­nii oraz na trzy okre­sy dla Kiu­siu i Hok­ka­i­do. Kul­tu­ra tego okre­su była stop­nio­wo wy­pie­ra­na ku pół­no­cy i wscho­do­wi. Za czas trwa­nia okre­su Jōmon uważa się lata od 12 000 p.n.e. do 300 p.n.e. (niek­tó­re źró­dła po­da­ją rok 250 p.n.e.).

Wikipedia


k

li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go i pol­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. czter­na­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu

przy­i­mek

 (2.1) przest. lub gwara. do, ku

sym­bol

 (3.1) kolej. kusy (=krót­ki) (w oz­na­cze­niach lo­ko­mo­tyw)

Wiktionary

K k

K (mi­nu­sku­ła: k) ("ka") – je­de­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go i czter­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. W ję­zy­ku pol­skim oz­na­cza spół­gło­skę zwar­tą mięk­ko­pod­nie­bien­ną bezdź­więcz­ną. Po­cho­dzi od li­te­ry al­fa­be­tu fe­nic­kie­go kaph, za poś­red­nict­wem li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go kappa i al­fa­be­tu etru­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Oto Pan Bóg przyj­dzie. Z rze­szą Świę­tych k nam przy­bę­dzie.

 (3.1) Tkt48

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka, AS: ka

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|K.}}

źródła.

== k (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|k.

znaczenia.

litera

 (1.1) ka, minuskuła siódmej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: K

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|K.}}

źródła.

== k (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|k.

znaczenia.

litera

 (1.1) ka, minuskuła siódmej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: K

Wiktionary


k'sobie

gwa­ro­wo: ku sobie


SJP.pl


k'temu

gwa­ro­wo: ku temu


SJP.pl


k+m+b

skró­to­wiec

 (1.1) rel. = Ka­sper (lub Kac­per) + Mel­chior + Bal­ta­zar (imio­na Trzech Króli)

 (1.2) rel. = łac. Chri­stus Man­sio­nem Be­ne­di­cat → Niech Chry­stus bło­go­sła­wi temu do­mo­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) K+M+B 2011

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ɛ̃m‿ˈbɛ, AS: ka‿ẽm‿be

Wiktionary


k-ce

skrót

 (1.1) = geogr. Ka­to­wi­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɔˈvʲit͡sɛ, AS: katovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowice nmos.

Wiktionary


k-kształtny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry K

Wiktionary


k-pop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ska od­mia­na mu­zy­ki po­pu­lar­nej in­spi­ro­wa­nej sty­lem za­chod­nim;

Wiktionary

K-pop (, akro­nim od Ko­re­an pop; han­gul 케이팝, "ke­i­pab") – ga­tu­nek mu­zy­ki po­pu­lar­nej, który pow­stał w Korei Po­łud­nio­wej, łą­cząc w sobie ele­men­ty dance-popu, bal­la­dy po­po­wej, elec­tro­po­pu, hip-hopu, rocka, jazzu, pop opery, współ­czes­ne­go rhythm and blu­e­sa czy mu­zy­ki kla­sycz­nej.

Wikipedia


k-ów

skrót

 (1.1) = geogr. Kra­ków

Wiktionary


k.

w ad­mi­ni­stra­cji: koło, w po­bli­żu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = koło (obok, bli­sko cze­goś)

 (1.2) = praw. ko­deks

 (1.3) = karta

 (1.4) = sport. karny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Dą­brów­ce k. Wej­he­ro­wa znaj­du­je się schro­ni­sko dla be­zdom­nych zwie­rząt.

Wiktionary


k.c.

ko­deks cy­wil­ny; kc


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks cy­wil­ny;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈt͡sɛ, AS: ka‿ce

Wiktionary


k.d.

skrót od: ko­deks dro­go­wy; kd


SJP.pl


k.h.

[czy­taj: ka-ha] skrót od: ko­deks hand­lo­wy; kh (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks hand­lo­wy;

Wiktionary


k.k.

[czy­taj: ka-ka] skrót od: ko­deks karny; kk, K.k. (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks karny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈka, AS: ka‿ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kk

Wiktionary


k.k.s.

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks karny skar­bo­wy;

Wiktionary


k.k.w.

skrót od: ko­deks karny wy­ko­naw­czy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks karny wy­ko­naw­czy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ka‿ˈvu, AS: ka‿ka‿vu

Wiktionary


k.m.

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks mor­ski;

Wiktionary


k.o.

1. skrót od: knock-out (no­ka­ut);
2. skrót od: kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wy


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = kopię otrzy­mu­ją / otrzy­mu­je

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. aa, inform. DW

Wiktionary


k.p.

[czy­taj: ka-pe] skrót od: ko­deks pracy (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie); kp


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks pracy;

Wiktionary


k.p.a.

[czy­taj: ka-pe-a] skrót od: ko­deks po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈa, AS: ka‿pe‿a

Wiktionary


k.p.c.

[czy­taj: ka-pe-ce] skrót od: ko­deks po­stę­po­wa­nia cy­wil­ne­go (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie); kpc


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks po­stę­po­wa­nia cy­wil­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈt͡sɛ, AS: ka‿pe‿ce

Wiktionary


k.p.k.

[czy­taj: ka-pe-ka] skrót od: ko­deks po­stę­po­wa­nia kar­ne­go (skrót czy­ta­ny także jako całe wy­ra­że­nie); kpk


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks po­stę­po­wa­nia kar­ne­go;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈka, AS: ka‿pe‿ka

Wiktionary


k.p.s.w.

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks po­stę­po­wa­nia w spra­wach o wy­kro­cze­nia;

Wiktionary


k.r.

[czy­taj: ka-er] skrót od: ko­deks ro­dzin­ny (skrót czy­ta­ny także jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); kr


SJP.pl


k.r.o.

[czy­taj: ka-er-o] skrót od: ko­deks ro­dzin­ny i opie­kuń­czy; k.r. i o.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks ro­dzin­ny i opie­kuń­czy;

Wiktionary


k.s.h.

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks spó­łek hand­lo­wych;

Wiktionary


k.w.

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks wy­kro­czeń;

Wiktionary


k.z.

skrót od: ko­deks zo­bo­wią­zań


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ko­deks zo­bo­wią­zań;

Wiktionary


k15x

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) publ. polit. ko­a­li­cja 15 paź­dzier­ni­ka;

Wiktionary


k2

naj­wyż­szy szczyt Ka­ra­ko­rum; Czo­go­ri


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. naj­wyż­szy szczyt Ka­ra­ko­rum, drugi co do wy­so­ko­ści szczyt Ziemi;

 (1.2) geogr. szczyt w ma­sy­wie Ka­u­ner­grat w Al­pach Ötztalskich;

Wiktionary

K2, Czo­go­ri (chiń. upr. 乔戈里峰; chiń. trad. 喬戈里峰; pi­ny­in "Qiáogēlǐ Fēng"; 8611 m n.p.m.) – ośmio­ty­sięcz­nik, naj­wyż­szy szczyt Ka­ra­ko­rum, drugi co do wy­so­ko­ści szczyt Ziemi. Znaj­du­je się na gra­ni­cy Chin i Pa­ki­sta­nu. Do 16 stycz­nia 2021 roku po­zo­sta­wał ostat­nim nie­zdo­by­tym zimą ośmio­ty­sięcz­ni­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszą ko­bie­tą, która zdo­by­ła K2, była Wanda Rut­kie­wicz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Czogori

Wiktionary


ka

nazwa li­te­ry K


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry k / K

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • KA – Kra­kow­ska Aka­de­mia im. An­drze­ja Fry­cza Mo­drzew­skie­go
  • Ka (fa­ra­on) – wład­ca Egip­tu z dy­na­stii 0
  • Ka’a – wład­ca Egip­tu z I dy­na­stii
  • Ka (dusza)
  • ka – me­zo­po­tam­ska miara ob­ję­to­ści
  • Ka – znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy hi­ra­ga­na i ka­ta­ka­na
  • Ka – pasmo pro­mie­nio­wa­nia mi­kro­fa­lo­we­go o za­kre­sie czę­stot­li­wo­ści 26 – 40 GHz
  • Ford Ka
  • kA – ki­lo­am­per
  • Ka (1972-2024) – ame­ry­kań­ski raper
  • Ka-8
  • Ka-22

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ka, AS: ka

Wiktionary


kaa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kaa (Ka’a, Ka) – wład­ca sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu z I dy­na­stii
  • Kaa – po­stać z Księ­gi dżun­gli Ki­plin­ga

Wikipedia


kaaba

miej­sce kultu mu­zuł­ma­nów - ogrom­ny re­lik­wiarz z Czar­nym Ka­mie­niem (naj­więk­szą świę­to­ścią is­la­mu), znaj­du­ją­cy się na dzie­dziń­cu świę­te­go Me­cze­tu w Mekce; Kaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. świą­ty­nia w Mekce, naj­waż­niej­sze miej­sce kultu w is­la­mie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ara­bia przed­mu­zuł­mań­ska była po­li­te­i­stycz­na, a w Ka­a­bie i wokół niej czczo­no licz­ne po­do­biz­ny po­gań­skich boż­ków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Al-Kaaba, Al-Kaba

Wiktionary


kab

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. he­braj­ska jed­nost­ka masy;

Wiktionary

Kab – sta­ro­żyt­na he­braj­ska jed­nost­ka masy. We­dług słow­nicz­ka w Bi­blii Ty­siąc­le­cia wy­no­si­ła ok. 2,5 kg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oblę­że­nie bo­wiem było tak sro­gie, że za głowę osła da­wa­no osiem­dzie­siąt sykli sre­bra, a za ćwierć kaba dzi­kiej ce­bu­li — pięć sykli sre­bra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kap, AS: kap

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) kabo

źródła.

== kab (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

 (1.1) przylądek

 (1.2) kab

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pochodne.

 (1.1) rzecz. kabo, Kabo-Verdo, Kaboverdo

 (1.2) rzecz. kabo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) kabo

źródła.

== kab (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

 (1.1) przylądek

 (1.2) kab

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kaba

miej­sce kultu mu­zuł­ma­nów - ogrom­ny re­lik­wiarz z Czar­nym Ka­mie­niem (naj­więk­szą świę­to­ścią is­la­mu), znaj­du­ją­cy się na dzie­dziń­cu świę­te­go Me­cze­tu w Mekce; Kaaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kaba – mia­sto na Wę­grzech, w ko­mi­ta­cie Hajdú-Bihar, w po­wie­cie Püspökladány
  • Kaba – sta­cja ko­le­jo­wa w Kaba, w ko­mi­ta­cie Hajdú-Bihar, na Wę­grzech
  • „Kaba” – nazwa no­szo­na przez ja­poń­skie okrę­ty

Wikipedia


kabacik

zdrob­nie­nie od: kabat (ro­dzaj sur­du­ta)


SJP.pl


kabaciński

naz­wi­sko


SJP.pl


kabacki

przy­miot­nik od: Ka­ba­ty


SJP.pl


kabaczek

ro­śli­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. od­mia­na dyni zwy­czaj­nej o po­dłuż­nych, zwy­kle obłych i ciem­no­zie­lo­nych owo­cach;

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z owo­ców ka­bacz­ka (1.1)

Wiktionary

Ka­ba­czek, cu­ki­nia ("Cu­cur­bi­ta pepo" con­var. "gi­ro­mon­tii­na" Greb.) – od­mia­na dyni zwy­czaj­nej.

[] [] W Pol­sce ro­śli­na jest upra­wia­na i znana pod obie­ma naz­wa­mi. Po­nie­waż upra­wia­ne formy mogą róż­nić się znacz­nie, więc za­leż­nie od nazwy, trak­to­wa­ne są nawet jako odręb­ne ga­tun­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­je kilka od­mian ka­bacz­ków róż­nią­cych się dość znacz­nie mię­dzy sobą za­rów­no kształ­tem, jak wy­glą­dem i sma­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbat͡ʃɛk, AS: kabaček

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukinia

 (1.2) cukinia

Wiktionary


kabaczkowy

→ ka­ba­czek


SJP.pl

Patrz:

kabaczek

kabak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. lokal, w któ­rym za opła­tą można coś zjeść lub napić się al­ko­ho­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kabak – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie le­pel­skim, w (Ka­mień)
  • Kabak – do 1964 nazwa wsi Za­o­bal w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szu­mi­liń­skim, w (Misz­nie­wi­cze)
  • (, , ) – wieś w ob­wo­dzie is­syk­kul­skim, w re­jo­nie Dżeti-Ögüz, w aj­ma­ku wiej­skim (au­ło­wym) Dżeti-Ögüz
  • Kabak, Ka­ba­ko­wo (, , ) – wieś w Basz­kor­to­sta­nie w re­jo­nie kar­ma­ska­liń­skim, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne siel­so­wie­tu Ka­ba­ko­wo
  • Kabak, Ka­ba­ko­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w Basz­kor­to­sta­nie w re­jo­nie kar­ma­ska­liń­skim w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Ka­ba­ko­wo
  • Baj­czo­ra­ła­ny-Kabak – dawna nazwa Te­ber­dy; mia­sta w Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sji, w okrę­gu miej­skim Ka­ra­cza­jewsk (Ka­ra­cza­jewsk)
  • – miej­sco­wość tu­ry­stycz­na (osada, wieś) w pro­win­cji Muğla, w dy­stryk­cie Fet­hiye, u stóp gór Ta­u­rus i nad Mo­rzem Śró­dziem­nym (Kabak Koyu)
  • – wieś w pro­win­cji An­ka­ra, w dy­stryk­cie Polatlı
  • – je­zio­ro w re­jo­nie le­pel­skim w ba­se­nie rzeki Ła­do­śna, 17 km na pół­noc­ny wschód od Lepla, mię­dzy wsia­mi Kabak i
  • – rzeka w Kraju Kras­no­dar­skim, w ; naj­więk­szy do­pływ rzeki wpa­da­ją­cej do Morza Czar­ne­go
  • Kabak Koyu (Za­to­ka Kabak) – za­to­ka nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, nad którą leży
  • Aaron Abra­ham Kabak (1880–1944) – ży­dow­ski po­wie­ścio­pi­sarz, kry­tyk li­te­rac­ki, pi­szą­cy w ję­zy­ku he­braj­skim, tłu­macz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu jed­nak tu się już za­go­spo­da­ro­wa­ło, ro­dzi­ny po­za­kła­da­ło, ba, pro­fe­sje ha­nieb­ne, ot, lu­dzi­ska. […] Jak na ten przy­kład ten… zna­cie — kabak za­ło­żył, szyn­ku­je, wódką roz­pa­ja ludzi, li­chwia­rzem się stał na oko­li­cę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karczma, szynk

Wiktionary


kabala

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ba­la – mia­sto w Sier­ra Leone
  • Ka­ba­la – mia­sto w Tur­cji
  • Ka­ba­la – wieś w Esto­nii
  • Viru-Ka­ba­la – wieś w Esto­nii
  • Qəbələ (Ka­ba­la) – mia­sto w Azer­bej­dża­nie
  • rejon Qəbələ (Ka­ba­la) – rejon w Azer­bej­dża­nie
  • Le­o­nard Ka­ba­la – pol­ski har­cerz, po­li­tyk
  • Ka­ba­la – sta­cja ko­le­jo­wa w Esto­nii

Wikipedia


kabalarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta umie­ją­ca kłaść ka­ba­łę - wró­żyć z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bit­ka, wróż­biar­ka, ka­ba­list­ka


SJP.pl


kabalarz

po­tocz­nie: czło­wiek umie­ją­cy kłaść ka­ba­łę - wró­żyć z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bi­ta, wróż­biarz, wróż, ka­ba­li­sta


SJP.pl


kabalewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kabalista

1. znaw­ca ka­ba­ły - sy­ste­mu kos­mo­lo­gicz­ne­go i fi­lo­zo­ficz­ne­go;
2. czło­wiek umie­ją­cy kłaść ka­ba­łę - wró­żyć z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bi­ta, wróż­biarz, wróż, ka­ba­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. znaw­ca ka­ba­ły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabała, kabalistyka

 przym. kabalistyczny

Wiktionary


kabalistka

1. znaw­czy­ni ka­ba­ły - sy­ste­mu kos­mo­lo­gicz­ne­go i fi­lo­zo­ficz­ne­go;
2. ko­bie­ta umie­ją­ca kłaść ka­ba­łę - wró­żyć z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bit­ka, wróż­biar­ka, ka­ba­lar­ka


SJP.pl


kabalistyczny

1. do­ty­czą­cy ka­ba­ły - me­ta­fi­zycz­nej in­ter­pre­ta­cji Bi­blii
2. ta­jem­ni­czy, ma­ją­cy ukry­te zna­cze­nie (np. ka­ba­li­stycz­ne znaki, licz­by, prze­po­wied­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­ba­ły lub ka­ba­li­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabalista mos., kabała ż., kabalistyka ż.

 przysł. kabalistycznie

Wiktionary


kabalistyka

w ju­da­iz­mie sy­stem dok­tryn opar­tych na ka­ba­le a po­tocz­nie wró­że­nie za po­mo­cą ka­ba­ły, wróż­biar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wró­że­nie za po­mo­cą kart ta­ro­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabalista mos.

 przym. kabalistyczny

Wiktionary


kabalistykon

utwór za­wie­ra­ją­cy prze­po­wied­nię na temat ja­kiejś daty za­szy­fro­wa­nej w sym­bo­lach li­te­ro­wych


SJP.pl


kabalski

naz­wi­sko


SJP.pl


kaban

1. wieprz, dzik;
2. duży ka­wa­łek kieł­ba­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Bia­ły­stok, Lwów. reg-pl|Poz­nań. wieprz, świ­nia

 (1.2) gw-pl|Lwów. po­gard. Ukra­i­niec

Wiktionary

Kaban – sy­stem je­zior po­ło­żo­ny w gra­ni­cach mia­sta Kazań w Ta­tar­sta­nie, w Rosji. Skła­da się z trzech czę­ści (je­zior), które cią­gną się z pół­no­cy na po­łud­nie (od cen­trum do po­łud­nio­wych dziel­nic) i są po­łą­czo­ne ka­na­ła­mi: Niż­nie­go (Bliż­nie­go) Ka­ba­nu, Sried­nie­go (Dal­nie­go) Ka­ba­nu i Wierch­nie­go (Bo­ri­skow­skie­go) Ka­ba­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A kto mnie za­bro­ni z pa­sto­wa­nym ka­ba­nem po lesie cho­dzić?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabanina ż., kabaniarstwo n., kabanos m.

 przym. kabani

Wiktionary


kabanina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Bia­ły­stok. kulin. wie­przo­wi­na

 (1.2) gwara. kulin. ko­ni­na fakt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaban m., kabaniarstwo n.

 przym. kabani

Wiktionary


kabanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. siel­ska chat­ka

Wiktionary

Ka­ban­ka – część wsi Kor­czy­na w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz. Wcho­dzi w skład so­łect­wa Kor­czy­na.

W la­tach 1975–1998 Ka­ban­ka ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy wysz­li­śmy nadzy z ba­se­nu wska­za­łem na sto­ją­cą nie­o­po­dal ka­ban­kę i Bar­ba­ra posz­ła za mną.

Wiktionary


kabanos

1. ro­dzaj cien­kiej kieł­ba­sy wę­dzo­nej i ob­su­sza­nej;
2. dawny ga­tu­nek cy­ga­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cien­ka, wę­dzo­na kieł­ba­sa z mięsa wie­przo­we­go;

Wiktionary

Ka­ba­nos – bar­dzo cien­ka, długa kieł­ba­ska, tra­dy­cyj­nie przy­rzą­dza­na z pe­klo­wa­ne­go mięsa wie­przo­we­go w osłon­kach ba­ra­nich, wę­dzo­na w go­rą­cym dymie i ob­su­sza­na.

Ce­chu­je ją sucha i rów­no­mier­nie po­mar­szczo­na po­wierzch­nia ciem­no­czer­wo­na z od­cie­niem wi­śnio­wym. W prze­kro­ju wi­docz­ne są rów­nież czer­wo­ne ka­wał­ki mięsa oraz jasne ka­wał­ki tłu­szczu. Cha­rak­te­ry­stycz­ny jest dla niej smak pe­klo­wa­nej i pie­czo­nej wie­przo­wi­ny oraz lekki pos­mak wę­dze­nia i pi­kant­ny kmin­ku z pie­przem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈbãnɔs, AS: kabãnos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaban mzw.

:: zdrobn. kabanosik mrz.

Wiktionary


kabanosek

zdrob­nie­nie od: ka­ba­nos; ka­ba­no­sik


SJP.pl


kabanosik

zdrob­nie­nie od: ka­ba­nos; ka­ba­no­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­ba­nos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabanos m.

Wiktionary


kabanosowy

→ ka­ba­nos


SJP.pl

Patrz:

kabanos

kabardo-bałkaria

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji; Ka­bar­dy­no-Bał­ka­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z re­pu­blik wcho­dzą­cych w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

Ka­bar­do-Bał­ka­ria (ofic. Re­pu­bli­ka Ka­bar­dyj­sko-Bał­kar­ska; ros. Ka­bar­di­no-Bal­ka­ri­ja (trl.), Ka­bar­di­no-Bał­ka­ri­ja (trb.); ofic. Ka­bar­di­no-Bal­kar­ska­ja Re­spu­bli­ka (trl.), Ka­bar­di­no--Bał­kar­ska­ja Rie­spu­bli­ka (trb.); kbd. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr (trl.); ofic. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr Respublikè (trl.); krc. K˝abar­ty-Malk˝ar (trl.); ofic. K˝abar­ty-Malk˝ar Re­spu­bli­ka (trl.)) – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od po­łud­nia Ka­bar­do-Bał­ka­ria gra­ni­czy z Gruz­ją.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kabardyno-Bałkaria, ofic. Republika Kabardyjsko-Bałkarska

Wiktionary


kabardyjczyk

miesz­ka­niec Ka­bar­do-Bał­ka­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­bar­dii lub Ka­bar­do-Bał­ka­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabardia ż., kabardyjskość ż.

:: fż. Kabardyjka ż.

 przym. kabardyjski, kabardyński

Wiktionary


kabardyjka

miesz­kan­ka Ka­bar­do-Bał­ka­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­bar­dii lub Ka­bar­do-Bał­ka­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabardia ż., kabardyjskość ż.

:: fm. Kabardyjczyk mos.

 przym. kabardyjski, kabardyński

Wiktionary


kabardyjski

→ Ka­bar­do-Bał­ka­ria; ka­bar­dyń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­bar­dii albo Ka­bar­dyj­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język na­le­żą­cy do za­chod­nio­ka­u­ka­skiej grupy ję­zy­ko­wej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabardia ż., Kabardyjka ż., Kabardyjczyk mos., kabardyjskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabardyński

 (2.1) kabardyński

Wiktionary


kabardyjsko-bałkarski

→ Ka­bar­do-Bał­ka­ria (re­pu­bli­ka au­to­no­micz­na w Rosji)


SJP.pl


kabardyno-bałkaria

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji; Ka­bar­do-Bał­ka­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. zob. Ka­bar­do-Bał­ka­ria.

Wiktionary


kabardyński

→ Ka­bar­dy­no-Bał­ka­ria; ka­bar­dyj­ski


SJP.pl


kabareciarka

ar­tyst­ka ka­ba­re­to­wa, twór­czy­ni tek­stów ka­ba­re­to­wych; ka­ba­re­cist­ka


SJP.pl


kabareciarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ba­re­cia­rzem, do­ty­czą­cy ka­ba­re­cia­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabareciarz m.

Wiktionary


kabareciarz

ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy, twór­ca tek­stów ka­ba­re­to­wych; ka­ba­re­ci­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem ka­ba­re­tu; ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabaˈrɛt͡ɕaʃ, AS: kabarećaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabaret, kabareton, kabaretki

 przym. kabaretowy, kabareciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabarecista

Wiktionary


kabarecik

zdrob­nie­nie od: ka­ba­ret


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­ba­ret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ka­ba­ret, lecz tylko szkol­ny ka­ba­re­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabaret m.

 przym. kabaretowy

Wiktionary


kabarecista

ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy, twór­ca tek­stów ka­ba­re­to­wych; ka­ba­re­ciarz


SJP.pl


kabarecistka

ar­tyst­ka ka­ba­re­to­wa, twór­czy­ni tek­stów ka­ba­re­to­wych; ka­ba­re­ciar­ka


SJP.pl


kabaret

1. ka­me­ral­na sztu­ka roz­ryw­ko­wa obej­mu­ją­ca ske­cze, pio­sen­ki i tańce;
2. przed­sta­wie­nie skła­da­ją­ce się ze ske­czów, pio­se­nek sa­ty­rycz­nych;
3. lokal, w któ­rym wi­dzo­wie, sie­dząc przy sto­li­kach, oglą­da­ją wy­stę­py o cha­rak­te­rze roz­ryw­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. muz. spek­takl (nie­kie­dy na estra­dzie, cza­sem w re­sta­u­ra­cji, ka­wiar­ni) o lek­kim re­per­tu­a­rze ske­czów, mo­no­lo­gów li­te­rac­kich, pio­se­nek, tań­ców itp.;

 (1.2) teatr. muz. grupa osób przy­go­to­wu­ją­cych ka­ba­re­ty (1.1)

 (1.3) teatr. muz. bu­dy­nek ze sceną wy­sta­wia­ją­cą ka­ba­re­ty (1.1)

 (1.4) pła­skie na­czy­nie z prze­gród­ka­mi

Wiktionary

Ka­ba­ret – w Pol­sce to forma roz­ryw­ki, przed­sta­wie­nie przed pu­blicz­no­ścią, zwy­kle na żywo, ma­ją­ca cha­rak­ter sa­ty­rycz­ny. Skła­da się ze ske­czów sy­tu­a­cyj­nych, mo­no­lo­gów, stand-up, pio­se­nek, sa­ty­ry po­li­tycz­nej, two­rzo­nych i wy­sta­wia­nych przez kil­ku­o­so­bo­we grupy sa­ty­ry­ków, ko­mi­ków, ak­to­rów i ar­ty­stów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo mi się spo­do­bał ka­ba­ret przed­sta­wio­ny w te­le­wiz­ji.

 (1.2) Wczo­raj do na­szej miej­sco­wo­ści przy­je­chał ka­ba­ret „Kwas”.

 (1.3) Wie­czo­rem idę z żoną do ka­ba­re­tu na pre­mie­rę.

 (1.4) Ze­staw ma­ry­nat po­da­ję na stół w ka­ba­re­cie, a węd­li­ny na pół­mi­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbarɛt, AS: kabaret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabareciarz m., kabareton m., kabaretka ż.

:: zdrobn. kabarecik m.

 przym. kabaretowy

 przysł. kabaretowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farsa, rewia

Wiktionary


kabaretka

po­tocz­nie: poń­czo­cha ażu­ro­wa


SJP.pl


kabaretki

ażu­ro­we poń­czo­chy no­szo­ne nieg­dyś przez tan­cer­ki wy­stę­pu­ją­ce w ka­ba­re­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ro­dzaj ażu­ro­wych raj­stop two­rzą­cych siat­kę o wi­docz­nych ocz­kach

 (1.2) ro­dzaj ażu­ro­wych poń­czoch two­rzą­cych siat­kę o wi­docz­nych ocz­kach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabareciarz mos.

Wiktionary


kabaretolog

rzad­ko: spe­cja­li­sta od ka­ba­re­tu, znaw­ca wszyst­kich zja­wisk zwią­za­nych z ka­ba­re­tem


SJP.pl


kabareton

wie­lo­go­dzin­ny ciąg ka­ba­re­to­wych wy­stę­pów sce­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­stęp sce­nicz­ny, w któ­rym bie­rze udział sze­reg ar­ty­stów ka­ba­re­to­wych

Wiktionary

Ka­ba­re­ton – im­pre­za, pod­czas któ­rej przed­sta­wia­ne są pro­gra­my ka­ba­re­to­we wię­cej niż jed­ne­go ka­ba­re­tu. Twór­cą słowa ka­ba­re­ton był sa­ty­ryk Jacek Fe­do­ro­wicz, który wy­my­ślił je na po­trze­by „Nocy ka­ba­re­to­wej” opol­skie­go fe­sti­wa­lu w 1973, pier­wszy raz od­by­wa­ją­cej się z dużą wi­dow­nią, w opol­skim am­fi­te­a­trze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kabareciarz mos., kabaret mrz.

 przym. kabaretowy

Wiktionary


kabaretowy

przy­miot­nik od: ka­ba­ret, np. aktor ka­ba­re­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ba­re­tem, do­ty­czą­cy ka­ba­re­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­wie­le też za­cho­wa­ło się z jego spu­ściz­ny ka­ba­re­to­wej – nigdy jej nie wy­da­wał, oca­la­ła naj­wy­żej w ak­tor­skich od­pi­sach i w pa­mię­ci wi­dzów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabarɛˈtɔvɨ, AS: kabaretovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabaret m., kabarecik m., kabareciarz m., kabaretka ż., kabareton m.

 przysł. kabaretowo

Wiktionary


kabaretyzacja

na­da­wa­nie cze­muś cha­rak­te­ru ka­ba­re­tu


SJP.pl


kabarowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kabaryna

1. po­tocz­nie: sa­mo­chód po­li­cyj­ny;
2. gwa­ro­wo: izo­lat­ka w wię­zie­niu lub aresz­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. cięż­ki, me­ta­lo­wy kubeł na nie­czy­sto­ści sto­ją­cy w celi jako ubi­ka­cja

 (1.2) slang. mała, jed­no­o­so­bo­wa cela do izo­la­cji więź­niów

 (1.3) slang. duży sa­mo­chód po­li­cyj­ny do tran­spor­tu aresz­to­wa­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty nie masz prawa tutaj ka­ba­ry­ny wy­le­wać. My, zło­dzie­je, za cie­bie wszyst­ko pod celą zro­bi­my. Ale pa­mię­taj, że jak bę­dzie­cie mieli wła­dzę, to nas, zło­dziei, kla­wi­sza­mi zrób­cie.

 (1.3) Około go­dzi­ny 22 pod­je­cha­ła ta duża ka­ba­ry­na i po kolei pa­ko­wa­li. Nie wiem, jak ten mój zna­jo­my or­mo­wiec za­dzia­łał, ale ja do tej wię­zien­nej ka­ba­ry­ny nie wsia­dłem i nie po­je­cha­łem do Gdań­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabaˈrɨ̃na, AS: kabarỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabarina, bardacha, kibel

 (1.2) kabarina, karcer, izolatka, cela dyscyplinarna

 (1.3) radiowóz, suka, więźniarka

Wiktionary


kabasa

bra­zy­lij­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny; cabaça, ca­ba­sa


SJP.pl


kabat

krót­ki kaf­tan lub ser­dak no­szo­ny daw­niej przez ko­bie­ty i męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. ko­le­ga

 (1.2) krót­ki płaszcz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kabat – na­rzę­dzie ka­ra­nia ska­zań­ców
  • Kabat – część mia­sta Solec Ku­jaw­ski
  • Kabat – przy­sió­łek wsi Przy­łu­bie w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Solec Ku­jaw­ski
  • Kabat – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Dłu­go­sio­dło
  • Da­mian Kabat – pol­ski bie­gacz dłu­go­dy­stan­so­wy
  • Ka­ba­ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cały mój ma­ją­tek to mój kabat i port­ki.

Wiktionary


kabatiella

pa­so­żyt­ni­czy grzyb z grupy grzy­bów mi­to­spo­ro­wych, wy­wo­łu­ją­cy an­tra­kno­zę, cho­ro­bę ro­ślin ta­kich jak np. ko­ni­czy­na, fa­so­la, dynia


SJP.pl


kabaty

krót­ki kaf­tan lub ser­dak no­szo­ny daw­niej przez ko­bie­ty i męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jedna z dziel­nic War­sza­wy;

Wiktionary

Ka­ba­ty – osied­le i ob­szar MSI w dziel­ni­cy Ur­sy­nów w War­sza­wie, dawna wieś.

Nazwę Ka­ba­ty nosi także pier­wsza sta­cja linii M1 war­szaw­skie­go metra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Ka­ba­tach jest dużo drzew.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kabacki

Wiktionary


kabała

1. wróż­ba z kart (tarot, kar­to­man­cja), z ręki (chi­ro­man­cja, chi­ro­lo­gia), z liczb lub in­nych zna­ków;
2. książ­ka, który za­wie­ra prze­pi­sy wróżb;
3. po­tocz­nie: trud­ne po­ło­że­nie, kło­po­ty;
4. sy­stem kos­mo­lo­gicz­ny i fi­lo­zo­ficz­ny, prak­ty­ka mi­stycz­na wy­wo­dzą­ca się z ju­da­iz­mu, we­dług któ­rej sensu Bi­blii na­le­ży szu­kać w jej pod­tek­ście; Ka­ba­ła;
5. wiara w ma­gicz­ną siłę liter tek­stu bi­blij­ne­go oraz kom­bi­na­cji liter bo­skie­go imie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. du­cho­wa i mi­stycz­no-fi­lo­zo­ficz­na szko­ła ju­da­iz­mu;

Wiktionary

Ka­ba­ła ( ‏קבלה‎ „otrzy­my­wa­nie, przyj­mo­wa­nie”) – du­cho­wa, mi­stycz­no-fi­lo­zo­ficz­na tra­dy­cja ju­da­i­stycz­na ba­da­ją­ca ukry­tą ("ni­star)" struk­tu­rę Boga, kos­mo­su i duszy ludz­kiej. Opi­su­je jak nie­skoń­czo­na, tran­scen­dent­na rze­czy­wi­stość Boża ("Ein Sof") wy­ła­nia się w świat skoń­czo­ny po­przez dzie­sięć ema­na­cji ("se­fi­rot") oraz jak czło­wiek może zmie­rzać od ma­te­rii ku bo­sko­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kabalista mos.

 przym. kabalistyczny

Wiktionary


kabe

śro­do­wi­sko­wo: ka­ra­bin


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Bein
  • Kabe (raper)
  • Erina Kabe

Wikipedia


kabeenowski

→ KBN (Ko­mi­tet Badań Na­u­ko­wych); KBN-owski


SJP.pl


kabek

śro­do­wi­sko­wo: ka­ra­bi­nek


SJP.pl


kabekaes

ka­ra­bi­nek uży­wa­ny do nauki strze­la­nia i pod­czas za­wo­dów strze­lec­kich; kbks


SJP.pl


kabel

1. prze­wód two­rzo­ny przez drut lub izo­lo­wa­ne od sie­bie druty me­ta­lo­we, za­bez­pie­czo­ne przed dzia­ła­nia­mi zew­nętrz­ny­mi;
2. miara dłu­go­ści równa 185,2 m (1/10 mili mor­skiej);
3. po­tocz­nie: do­no­si­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. gruby prze­wód elek­trycz­ny lub świa­tło­wo­do­wy, zwy­kle sple­cio­ny z kilku odi­zo­lo­wa­nych żył;

 (1.2) żegl. jed­nost­ka dłu­go­ści równa 185,2 metra, czyli jed­nej dzie­sią­tej mili mor­skiej;

 (1.3) bud. ro­dzaj liny, w któ­rej druty pro­wa­dzo­ne są rów­no­le­gle;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. do­no­si­ciel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kabel – jed­nost­ka dłu­go­ści
  • Kabel elek­trycz­ny – izo­lo­wa­ny prze­wód elek­trycz­ny
  • Kabel so­lar­ny
  • Kabel sprę­ża­ją­cy
  • Kabel świa­tło­wo­do­wy
  • Kabel kon­cen­trycz­ny
  • Kabel – ter­min eko­no­micz­ny
  • Kabel – kon­struk­cja, bu­do­wa mo­stów
  • Kabel – je­zio­ro w To­ru­niu
  • Kabel Kra­ków – klub spor­to­wy
  • Kabel Pol­ski Byd­goszcz – klub spor­to­wy (1930-1939)
  • prze­wód

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki ka­blom świa­tło­wo­do­wym nasze łącze ma więk­szą prze­pu­sto­wość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkabɛl, AS: kabel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kablowanie n., okablowanie n., kablogram m., kablowiec m., nakablowanie n.

:: zdrobn. kabelek m.

 czas. kablować ndk., okablować dk., nakablować dk.

 przym. kablowy, kabelkowy

Wiktionary


kabelek

zdrob­nie­nie od: kabel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kabel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabel mos./mrz.

 przym. kablowy

Wiktionary


kabelgat

ko­mo­ra li­no­wa na stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. ma­ga­zyn na stat­ku na liny;

Wiktionary

Ka­bel­gat (ko­mo­ra li­no­wa) – służy do skła­do­wa­nia oli­no­wa­nia na ża­glow­cu. Po­mie­szcze­nie umiej­sco­wio­ne zaz­wy­czaj bli­sko dzio­bu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈbɛlɡat, AS: kabelgat

Wiktionary


kabelkowy

→ ka­be­lek


SJP.pl

Patrz:

kabelek

kabeltaw

bar­dzo mocna i gruba lina


SJP.pl


kabergolina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek do­pa­mi­ner­gicz­ny ha­mu­ją­cy lak­ta­cję, bę­dą­cy po­chod­ną er­go­li­ny;

Wiktionary

|= pro­ble­my-w-in­fo­box

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ber­go­li­nę na­le­ży sto­so­wać, pa­mię­ta­jąc przy tym o jej zdol­no­ści do wy­wo­ły­wa­nia sen­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabɛrɡɔˈlʲĩna, AS: kabergolʹĩna

Wiktionary


kaberu

ka­be­ru etiop­ski - dra­pież­ny ssak z ro­dzi­ny pso­wa­tych


SJP.pl


kabestan

wcią­gar­ka do kot­wic, cum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce wy­bie­ra­nie lub lu­zo­wa­nie lin pod ob­cią­że­niem (np. kot­wic);

Wiktionary

Ka­be­stan – urzą­dze­nie spo­ty­ka­ne zaz­wy­czaj na jed­nost­kach pły­wa­ją­cych lub w prze­my­śle, słu­żą­ce do ułat­wie­nia wy­bie­ra­nia bądź lu­zo­wa­nia lin, łań­cu­chów bę­dą­cych pod znacz­nym ob­cią­że­niem. W swo­jej najw­cze­śniej­szej for­mie wy­stę­po­wał jako trzo­nek skła­da­ją­cy się z drew­na, za­mon­to­wa­ny pio­no­wo na stat­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­be­stan ma obec­nie zwy­kle formę bębna z korbą.

Wiktionary


kabestanowy

→ ka­be­stan


SJP.pl

Patrz:

kabestan

kabewiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz KBW

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. KBW n.

 skr. KBW

Wiktionary


kabi

hin­du­ski poeta lu­do­wy; pie­śniarz


SJP.pl


kabin

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: ka­bi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkabʲĩn, AS: kabʹĩn

Wiktionary


kabina

1. nie­wiel­kie po­mie­szcze­nie na stat­ku lub w sa­mo­lo­cie;
2. wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie, wy­po­sa­żo­ne w od­po­wied­nie urzą­dze­nia, przez­na­czo­ne dla jed­nej osoby, np. ka­bi­na na­try­sko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar­dzo małe po­mie­szcze­nie użyt­ko­we, zwy­kle do cza­so­we­go użyt­ko­wa­nia

 (1.2) żegl. małe po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne na stat­ku

 (1.3) sport. przy­mu­so­we opu­szcze­nie ka­ja­ka spor­to­we­go, zwy­kle wsku­tek wy­wrot­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­bi­na – wieś w Esto­nii
  • ka­bi­na od­dzie­la­na
  • ka­bi­na za­ło­gi w sa­mo­lo­cie (kok­pit)
  • ka­bi­na pa­sa­żer­ska w sa­mo­lo­tach pa­sa­żer­skich
  • ka­bi­na na­wi­ga­cyj­na
  • ka­bi­na sek­cyj­na
  • ka­bi­na (ka­ja­kar­stwo)
  • ka­bi­na – zam­knię­ta część ka­dłu­ba na nie­wiel­kich jach­tach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Emon za­u­wa­żył oba­lo­ną ma­szy­nę kro­czą­cą AT-AT, o ka­bi­nie za­ko­pa­nej w śnie­gu, a wtedy prze­le­cia­ła nad nią para śmi­ga­czy śnież­nych i za­sy­pa­ła ją salwą bla­ste­ro­wych bły­ska­wic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabinówka ż.

:: zdrobn. kabinka ż.

 przym. kabinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kajuta

Wiktionary


kabinet

ro­dzaj se­kre­ta­rzy­ka, mebel


SJP.pl

Ka­bi­net ( ca­bi­net) – re­pre­zen­ta­cyj­ny, bo­ga­to zdo­bio­ny mebel skrzy­nio­wy, za­wie­ra­ją­cy wiele skry­tek i szu­fla­dek słu­żą­cych do prze­cho­wy­wa­nia klej­no­tów, pie­nię­dzy, do­ku­men­tów itp., po­pu­lar­ny od XVI do XVIII w. Za­my­ka­ny parą drzwi­czek lub od­chy­la­ną do po­zio­mu płytą słu­żą­cą do pi­sa­nia. Ka­bi­net umie­szcza­no na pod­staw­kach lub na ko­mo­dach.

Wikipedia


kabinka

mała ka­bi­na


SJP.pl


kabinowiec

śro­do­wi­sko­wo: tłu­macz ka­bi­no­wy - tłu­macz pra­cu­ją­cy w spe­cjal­nej ka­bi­nie, prze­ka­zu­ją­cy tłu­ma­cze­nie bez­poś­red­nio na salę kon­fe­ren­cyj­ną


SJP.pl


kabinowy

przy­miot­nik od: ka­bi­na


SJP.pl


kabinówka

po­tocz­nie:
1. wa­li­zecz­ka na bagaż po­dręcz­ny;
2. łódź lub jacht z ma­ły­mi po­mie­szcze­nia­mi dla za­ło­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wa­liz­ka ka­bi­no­wa; taka, którą można za­brać ze sobą do sa­mo­lo­tu jako bagaż po­dręcz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­bi­nów­ka wy­ko­na­na zo­sta­ła z wy­so­kiej ja­ko­ści po­li­pro­py­le­nu, od­por­ne­go na za­dra­pa­nia i do­brze spra­wu­ją­ce­go się nawet pod­czas in­ten­syw­ne­go użyt­ko­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabina ż.

Wiktionary


kabirowie

Ka­bi­ro­wie (gr. Κάβειροι "Kábeiroi", lp. Κάβειρος "Kábeiros", łac. "Ca­be­i­ri", "Ca­bi­ri", lp. "Ca­bi­rus") – bó­stwa czczo­ne w sta­ro­żyt­no­ści w Azji Mniej­szej, na wy­spach Morza Egej­skie­go i w niek­tó­rych czę­ściach Gre­cji.

Za­li­cza­ni do bóstw chto­nicz­nych, przez sta­ro­żyt­nych uwa­ża­ni byli za miesz­kań­ców głę­bin Ziemi – Wiel­kiej Matki, ma­ją­cych wpływ na płod­ność ludzi i zwie­rząt oraz łą­czo­nych z wy­do­by­ciem i obrób­ką me­ta­li. Naj­waż­niej­szy oś­ro­dek ich kultu znaj­do­wał się na Sa­mo­tra­ce, gdzie od­by­wa­no mi­ste­ria.

Wikipedia


kabirpanth

czło­nek in­dyj­skiej wspól­no­ty re­li­gij­nej za­ło­żo­nej przez Ka­bi­ra Dasa w XV wieku


SJP.pl


kabirpanthowie

in­dyj­ska wspól­no­ta re­li­gij­na za­ło­żo­na przez Ka­bi­ra Dasa w XV wieku


SJP.pl


kablara

po­tocz­nie: do­no­si­ciel­ka


SJP.pl


kablarz

po­tocz­nie:
1. do­no­si­ciel; kapuś, kabel, ka­blow­nik, ka­pow­nik, szpi­cel;
2. zło­dziej krad­ną­cy kable ener­ge­tycz­ne;
3. mon­ter ukła­da­ją­cy kable;
4. ope­ra­tor te­le­wiz­ji ka­blo­wej; ka­blo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1)  pot. do­no­si­ciel

Wiktionary


kable

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|kabel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkablɛ, AS: kable

Wiktionary


kablion

mięso z dor­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) swie­że nie so­lo­ne mięso z dor­sza

Wiktionary


kablobeton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) beton sprę­żo­ny za po­mo­cą prę­tów lub wią­zek dru­tów na­cią­ga­nych po stward­nie­niu be­to­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dźwi­gar zo­stał wy­ko­na­ny z ka­blo­be­to­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkablɔˈbɛtɔ̃n, AS: kablobetõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kablobetonowy

Wiktionary


kablobetonowy

wy­ko­na­ny z ka­blo­be­to­nu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­blo­be­to­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­żo­wiec miał stro­py ka­blo­be­to­no­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkablɔbɛtɔ̃ˈnɔvɨ, AS: kablobetõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kablobeton m.

Wiktionary


kablogram

te­le­gram prze­ka­za­ny ka­blem pod­mor­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­kom. te­le­gram prze­sy­ła­ny za po­mo­cą kabla pod­mor­skie­go;

Wiktionary

Ka­blo­gram – te­le­gram prze­ka­zy­wa­ny linią ka­blo­wą po­dziem­ną lub pod­wod­ną (np. po dnie morza). Nazwy uży­wa­no ze wzglę­du na różne staw­ki ta­ry­fo­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­wództ­wo alianc­kie cze­ka­ło na ważny ka­blo­gram z Wa­szyng­to­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈblɔɡrãm, AS: kablogrãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabel mos./mrz.

Wiktionary


kablolina

wy­trzy­ma­ły kabel mo­gą­cy peł­nić funk­cję liny


SJP.pl


kablowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. za­kła­da­nie, in­sta­lo­wa­nie kabli

 (1.2) pot. do­no­sze­nie na kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkablɔˈvãɲɛ, AS: kablovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okablowywanie n., okablowanie n., kabel m., kabelek m.

 czas. kablować ndk., okablowywać ndk., okablować dk.

 przym. kablowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okablowywanie

Wiktionary


kablowiec

1. sta­tek przez­na­czo­ny do ukła­da­nia kabli pod­mor­skich;
2. po­tocz­nie: te­le­fon po­dłą­czo­ny ka­blem do sieci


SJP.pl

Ka­blo­wiec – spe­cja­li­stycz­ny sta­tek (jed­nost­ka po­moc­ni­cza – okręt) przy­sto­so­wa­ny i zbu­do­wa­ny w celu ukła­da­nia, pod­no­sze­nia, kon­ser­wa­cji i na­praw kabli pod­mor­skich. Jed­nost­ka ta po­sia­da za­bu­do­wa­ne na dzio­bie i rufie spe­cjal­ne urzą­dze­nia do spu­szcza­nia i pod­no­sze­nia kabla. Na po­kła­dzie znaj­du­ją się też spe­cjal­ne ko­li­ste po­jem­ni­ki (szpu­le) słu­żą­ce do ma­ga­zy­no­wa­nia kabla. Ka­blow­ce dzie­lą się na:

Wikipedia


kablownik

śro­do­wi­sko­wo: do­no­si­ciel; kon­fi­dent, kabel, kapuś, szpi­cel


SJP.pl


kablowy

przy­miot­nik od: kabel


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­blem; prze­sy­ła­ny przez kable, wy­ko­rzy­stu­ją­cy prze­sył ka­bla­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli łą­czysz się z in­ter­ne­tem po­przez łącze stałe (te­le­wiz­ja ka­blo­wa, sieć osied­lo­wa, Ne­o­stra­da itp.) kli­knij przy­cisk Dalej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈblɔvɨ, AS: kablovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabel m., kabelek m., kablówka ż., kablowanie n., zakablowanie n., okablowywanie n., okablowanie n.

 czas. kablować ndk., zakablować dk., okablowywać ndk., okablować dk.

Wiktionary


kabloza

nad­mier­ne, przez co uciąż­li­we lub nie­e­ste­tycz­ne, na­gro­ma­dze­nie w ja­kimś miej­scu kabli


SJP.pl


kablówka

po­tocz­nie: te­le­wiz­ja ka­blo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. te­le­wiz­ja ka­blo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ka­blów­ce mam sześć­dzie­siąt pro­gra­mów, ale więk­szość w ję­zy­kach, któ­rych nie znam.

 (1.1) Nie mam ka­blów­ki, więc do te­le­wi­zo­ra po­dłą­czy­łem an­te­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈblufka, AS: kablufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabel m.

 przym. kablowy

Wiktionary


kaboklo

Metys bra­zy­lij­ski; ca­boc­lo


SJP.pl


kabomba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­bom­ba|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pływ­co­wa­tych;

Wiktionary

Ka­bom­ba ("Ca­bom­ba") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pływ­co­wa­tych. Na­le­ży tu 6 ga­tun­ków hy­dro­fi­tów wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej w stre­fie tro­pi­kal­nej i pod wpły­wem kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go cie­płe­go, tylko jeden ga­tu­nek w Azji. Ka­bom­ba ka­ro­liń­ska "C. ca­ro­li­nia­na" jest ga­tun­kiem in­wa­zyj­nym w Eu­ro­pie, za­re­je­stro­wa­na zo­sta­ła także jako in­tro­du­ko­wa­na i już naj­wy­raź­niej trwa­le obec­na w Pol­sce (staw we wsi Krą­żek koło Ol­ku­sza).

Wikipedia


kabona

po­tocz­nie: pie­nią­dze; szmal, kasa, hajs, forsa, ma­mo­na, siano


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. pie­nią­dze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɔ̃na, AS: kabõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. kabonka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flota, szmal, siano, hajs, mamona, kasiora, kasa, forsa

Wiktionary


kaboszon

ka­mień szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny ma­ją­cy szlif o for­mie ku­li­stej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ka­mień szla­chet­ny albo półsz­la­chet­ny o szli­fie w for­mie ku­li­stej, pół­ku­li­stej, elip­so­i­dal­nej, stoż­ko­wa­tej

 (1.2) ar­chit. szt. or­na­ment w kształ­cie ka­bo­szo­nu (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɔʃɔ̃n, AS: kabošõn

Wiktionary


kaboszonowy

przy­miot­nik od: ka­bo­szon


SJP.pl


kabot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kraw. ma­ry­nar­ka, kurt­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotek m.

Wiktionary


kabotaż

1. że­glu­ga od­by­wa­ją­ca się mię­dzy por­ta­mi da­ne­go pań­stwa (mały ka­bo­taż - w obrę­bie jed­ne­go morza, duży ka­bo­taż - w obrę­bie róż­nych mórz)
2. że­glu­ga przy­brzeż­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) że­glu­ga mię­dzy por­ta­mi tego sa­me­go kraju

 (1.2) że­glu­ga pro­wa­dzo­na wzdłuż wy­brze­ża

 (1.3) wy­ko­na­nie lą­do­wych usług tran­spor­to­wych wew­nątrz da­ne­go kraju przez za­gra­nicz­ne przed­się­bior­stwa po za­koń­cze­niu tran­spor­tu w re­la­cji mię­dzy­na­ro­do­wej

Wiktionary

Ka­bo­taż (z fr. "ca­bo­ter") – jedna z form ek­spor­tu usług tran­spor­to­wych po­le­ga­ją­ca na wy­ko­ny­wa­niu prze­wo­zów ła­dun­ków lub osób mię­dzy punk­ta­mi po­ło­żo­ny­mi wy­łącz­nie poza te­ry­to­rium kraju, w któ­rym prze­woź­nik ma swą sie­dzi­bę.

Że­glu­ga ka­bo­ta­żo­wa to że­glu­ga po­mię­dzy por­ta­mi tego sa­me­go pań­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Zgod­nie z prze­pi­sa­mi, ka­bo­taż na ob­sza­rze UE może wy­ko­ny­wać każdy prze­woź­nik, który po­sia­da li­cen­cję wspól­no­to­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka.ˈbɔ.taʃ, AS: ka.bo.taš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotażowiec m.

 przym. kabotażowy

 przysł. kabotażowo

Wiktionary

Synonimy:

żegluga krajowa, żegluga przybrzeżna

Wiktionary


kabotażowiec

sta­tek przy­sto­so­wa­ny do ka­bo­ta­żu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­tek do ka­bo­ta­żu

Wiktionary

Ka­bo­ta­żo­wiec (ang. "co­a­ster)" – sta­tek, zwy­kle nie­wiel­ki, upra­wia­ją­cy że­glu­gę ka­bo­ta­żo­wą po­mię­dzy por­ta­mi jed­ne­go kraju. Pol­skie po­łą­cze­nia ka­bo­ta­żo­we to np. rejsy Gdy­nia – Hel, Ko­ło­brzeg – Ustka, czy Kry­ni­ca Mor­ska – From­bork. W re­a­liach in­nych kra­jów (przy­kład USA), ka­bo­taż oz­na­czać może także da­le­ko­sięż­ną że­glu­gę oce­a­nicz­ną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkabɔtaˈʒɔvʲjɛt͡s, AS: kabotažovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotaż, kabotażnik

 przym. kabotażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabotażnik

Wiktionary


kabotażowy

przy­miot­nik od: ka­bo­taż


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­bo­ta­żem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Port ze wzglę­du na swoje nie­wiel­kie roz­mia­ry był wy­ko­rzy­sty­wa­ny tylko do że­glu­gi ka­bo­ta­żo­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka.bɔ.ta.ˈʒɔ.vɨ, AS: ka.bo.ta.žo.vy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotażowiec, kabotaż

 przysł. kabotażowo

Wiktionary


kabotyn

1. czło­wiek lu­bią­cy tanie efek­ty; ko­me­diant;
2. daw­niej: po­drzęd­ny ar­ty­sta te­a­tral­ny lub cyr­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który lubi po­słu­gi­wać się ta­ni­mi efek­ta­mi w celu wzbu­dze­nia za­in­te­re­so­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɔtɨ̃n, AS: kabotỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotynizm m., kabotyństwo n.

:: fż. kabotynka ż.

 przym. kabotyński

Wiktionary


kabotynizm

po­pi­sy­wa­nie się w celu wy­wo­ła­nia wra­że­nia na in­nych po­przez uży­cie ta­nich efek­tów; ka­bo­tyń­stwo, efek­ciar­stwo, szpan, szpa­ner­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zgry­wa­nie się, trom­ta­dra­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej tani ka­bo­ty­nizm rozk­wi­ta na każ­dym ze­bra­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotyn mos., kabotynka ż., kabotyństwo n.

 przym. kabotyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabotyństwo, efekciarstwo, szpan, szpanowanie

Wiktionary


kabotynka

ko­bie­ta po­stę­pu­ją­ca nie­mo­ral­nie, nie­po­waż­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­słu­gu­ją­ca się ta­ni­mi efek­ta­mi w celu wzbu­dze­nia za­in­te­re­so­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotynizm m., kabotyństwo n.

:: fm. kabotyn m.

 przym. kabotyński

Wiktionary


kabotyński

zwią­za­ny z ka­bo­ty­nem, ka­bo­ty­niz­mem


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. lek­cew. wła­ści­wy ka­bo­ty­no­wi, na­ce­cho­wa­ny ka­bo­ty­niz­mem

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) książk. lek­cew. zło­żo­ny z ka­bo­ty­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Da­jesz się zwieść tym jego ka­bo­tyń­skim za­gra­niom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotyn mos., kabotynka ż., kabotynizm m., kabotyństwo n.

 przysł. kabotyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na pokaz; książk. tromtadracki; pot. efekciarski, szpanerski

Wiktionary


kabotyństwo

po­pi­sy­wa­nie się w celu wy­wo­ła­nia wra­że­nia na in­nych po­przez uży­cie ta­nich efek­tów; ka­bo­ty­nizm, efek­ciar­stwo, szpan, szpa­ner­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. zgry­wa­nie się, trom­ta­dra­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej tanie ka­bo­tyń­stwo rozk­wi­ta na każ­dym po­sie­dze­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotyn mos., kabotynka ż., kabotynizm mrz.

 przym. kabotyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabotynizm, efekciarstwo, szpan, szpanowanie

Wiktionary


kabowerdenka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. miesz­kan­ka Wysp Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka

 (1.2) rzad. polit. oby­wa­tel­ka Re­pu­bli­ki Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Kabowerdeńczyk mos.

 przym. kabowerdeński, kabowerdyjski

Wiktionary


kabowerdeńczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. miesz­ka­niec Wysp Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka

 (1.2) rzad. oby­wa­tel Re­pu­bli­ki Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabɔvɛrˈdɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: kaboverdẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Kabowerdenka ż.

 przym. kabowerdeński, kabowerdyjski

Wiktionary


kabowerdeński

zwią­za­ny z Re­pu­bli­ką Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (pań­stwem w Afry­ce) lub z Wy­spa­mi Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (ar­chi­pe­la­giem, na któ­rym leży to pań­stwo); ka­bo­wer­dyj­ski


SJP.pl


kabowerdyjski

zwią­za­ny z Re­pu­bli­ką Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (pań­stwem w Afry­ce) lub z Wy­spa­mi Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (ar­chi­pe­la­giem, na któ­rym leży to pań­stwo); ka­bo­wer­deń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Re­pu­bli­ką Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabowerdeńczyk mos., Kabowerdenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kabowerdeński

Wiktionary


kabrio

ca­brio; po­tocz­nie: ka­brio­let;
1. nad­wo­zie sa­mo­cho­du oso­bo­we­go ze skła­da­nym da­chem;
2. sa­mo­chód o takim nad­wo­ziu


SJP.pl


kabriolecik

zdrob­nie­nie od: ka­brio­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­brio­let

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabriolet m.

Wiktionary


kabriolet

1. nad­wo­zie sa­mo­cho­du oso­bo­we­go ze skła­da­nym da­chem; sa­mo­chód o takim nad­wo­ziu;
2. daw­niej: jed­no­kon­ny, lekki powóz o dwóch ko­łach, ma­ją­cy pod­wyż­szo­ne sie­dze­nia i skła­da­ną budę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy o ot­war­tym nad­wo­ziu (brak sta­łe­go dachu)

 (1.2) lekki powóz dwu­ko­ło­wy o pod­wyż­szo­nym sie­dze­niu

Wiktionary

Ka­brio­let

Ka­brio­let – ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­du z od­kry­tą ka­bi­ną pa­sa­żer­ską, wy­po­sa­żo­ne­go naj­czę­ściej w mięk­ki skła­da­ny dach z im­pre­gno­wa­ne­go ma­te­ria­łu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈbrʲjɔlɛt, AS: kabrʹi ̯olet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabriolecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cabrio

Wiktionary


kabriolimuzyna

ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go


SJP.pl


kabuki

jeden z trzech ga­tun­ków ja­poń­skie­go te­a­tru kla­sycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj tra­dy­cyj­ne­go te­a­tru ja­poń­skie­go;

Wiktionary

Ka­bu­ki (jap. 歌舞伎) – jeden z trzech głów­nych ro­dza­jów tra­dy­cyj­ne­go te­a­tru ja­poń­skie­go, wy­wo­dzą­cy się z XVII wieku. Po­zo­sta­łe dwa to nō (lub "nōgaku") i bun­ra­ku.

W 2005 roku zo­stał pro­kla­mo­wa­ny ar­cy­dzie­łem ust­ne­go i nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa ludz­ko­ści, a w 2008 roku wpi­sa­ny na listę nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈbuci, AS: kabuḱi

Wiktionary


kabul

gęsty, pi­kant­ny sos do po­traw mięs­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gęsty sos po­mi­do­ro­wy lub przy­rzą­dza­ny z musz­tar­dy i ga­la­ret­ki po­rzecz­ko­wej, po­da­wa­ny do zim­nych mięs

Wiktionary

Kabul (dari, pasz­to کابل) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Af­ga­ni­sta­nu, li­czą­ce ponad 4,6 mln miesz­kań­ców (2021), po­ło­żo­ne w pro­win­cji (wi­la­je­cie) Kabul; głów­ny oś­ro­dek go­spo­dar­czy, na­u­ko­wy i kul­tu­ral­ny kraju; w sta­ro­żyt­no­ści znane jako "Or­to­spa­na", "Ka­bu­ra" (Κάβουρα), "Kop­hes" lub "Kop­he­ne".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­da­no mięso z ka­bu­lem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkabul, AS: kabul

Wiktionary


kabulczyk

miesz­ka­niec Ka­bu­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­bu­lu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbult͡ʃɨk, AS: kabulčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabul m.

:: fż. kabulka ż.

 przym. kabulski

Wiktionary


kabulka

miesz­kan­ka Ka­bu­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­bu­lu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbulka, AS: kabulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabul mrz.

:: fm. kabulczyk mos.

 przym. kabulski

Wiktionary


kabulski

przy­miot­nik od: Kabul (sto­li­ca Af­ga­ni­sta­nu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Kabul

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już wczo­raj w ka­bul­skich me­cze­tach na­wo­ły­wa­no do zjed­no­cze­nia się świa­ta mu­zuł­mań­skie­go prze­ciw­ko USA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbulsʲci, AS: kabulsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabul mrz., kabulczyk mos., kabulka ż.

Wiktionary


kabura

skó­rza­ny fu­te­rał na re­wol­wer lub pi­sto­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. fu­te­rał, po­kro­wiec na krót­ką broń palną, no­szo­ny zaz­wy­czaj u pasa, ma­ją­cy za­bez­pie­cze­nie przed wy­pa­da­niem broni;

Wiktionary

Ka­bu­ra – ro­dzaj fu­te­ra­łu przez­na­czo­ne­go do no­sze­nia broni krót­kiej (zaz­wy­czaj pi­sto­le­tu lub re­wol­we­ru). Naj­czę­ściej przy­pi­na­na do pasa, nie­kie­dy dzię­ki spe­cjal­nej uprzę­ży no­szo­na pod pachą lub na udzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mar­cin­kow­ski wy­cią­gnął z ka­bu­ry pod pachą swoją te­tet­kę i prze­ła­do­wał ją.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. war. kobura, hist. olstro

Wiktionary


kabyl

miesz­ka­niec Ka­by­lii (kra­i­ny w Al­gie­rii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. męż­czyz­na wy­wo­dzą­cy się z cha­mic­kich, ber­be­ryj­skich ludów pół­noc­nej Al­gie­rii; męż­czyz­na po­cho­dzą­cy z Ka­by­lii, ma­ją­cy ka­byl­skie po­cho­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu Ka­by­lów już wy­glą­dem zwra­ca uwagę – mają jasną cerę, rude włosy i nie­bie­skie oczy. Choć­by tylko z tego wzglę­du kon­tra­stu­ją z resz­tą spo­łe­czeń­stwa Al­gie­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkabɨl, AS: kabyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabylia ż.

:: fż. Kabylka ż.

 przym. kabylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Berber

Wiktionary


kabylia

kra­i­na w pół­noc­nej Al­gie­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Al­gie­rii

Wiktionary

Ka­by­lia (kab. "Ta­murt Iq­ba­y­liy­en", "Ta­murt n Leq­ba­y­el"; ‏القبائل‎, "Al-Kaba'il"; Ka­by­lie) – gó­rzy­sta kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w pół­noc­nej Al­gie­rii, w At­la­sie Tell­skim, na wschód od nie­wiel­kiej ni­zi­ny Mi­tid­ja. Głów­nym mia­stem jest Tizi Wuzu, a także Akbou i Kher­ra­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mia­stach Ka­by­lii sły­chać ta­ma­zight, cza­sa­mi fran­cu­ski. Uży­wa­nie arab­skie­go jest na­to­miast nie­mi­le wi­dzia­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɨlʲja, AS: kabylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabyl m., Kabylka ż., kabylski mrz.

 przym. kabylski

Wiktionary


kabylka

miesz­kan­ka Ka­by­lii (kra­i­ny w Al­gie­rii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­wo­dzą­ca się z cha­mic­kich, ber­be­ryj­skich ludów pół­noc­nej Al­gie­rii; ko­bie­ta po­cho­dzą­cy z Ka­by­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele Ka­by­lek ma jasne oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɨlka, AS: kabylka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabylski mrz., Kabyl m., Kabylia ż.

 przym. kabylski

Wiktionary


kabylski

przy­miot­nik od: Ka­by­lia (kra­i­na w Al­gie­rii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­by­lią, do­ty­czą­cy Ka­by­lii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. afro­az­ja­tyc­ki język uży­wa­ny przez Ka­by­lów głów­nie w pół­noc­nej Al­gie­rii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zi­ne­di­ne Zi­da­ne jest po­cho­dze­nia ka­byl­skie­go, nie arab­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɨlsʲci, AS: kabylsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabylia ż., Kabyl m., Kabylka ż.

Wiktionary


kabylskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ka­byl­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ka­byl­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ka­byl­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɨlskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: kabylskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


kabza

prze­sta­rza­le: wo­re­czek na pie­nią­dze, sa­kiew­ka; kiesa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. torba lub wo­re­czek na pie­nią­dze

 (1.2) współcz. przen. za­so­by fi­nan­so­we, przest. żart. ma­ją­tek

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kie­szeń w stro­ju mę­skim

 (1.4) daw. uczn. kar­cer jako kara szkol­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Co tam trzy­miesz w tyj kabzi?

 (1.3) No prow­da go­dosz, ino wi­dzisz w kab­zie mom śnia­da­nie – pado Antek i dalej szuko i szuko.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaleta, kiesa, mieszek, sakiewka, sakwa, trzos; stpol. biesażki, kapseczka, mantyczka

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński kapsa

 (1.4) przest. uczn. koza

Wiktionary


kabzel

daw­niej: kap­sel; kaps­la (daw­niej), kabz­la (daw­niej)


SJP.pl


kabziński

naz­wi­sko


SJP.pl


kabzla

daw­niej: kap­sel; kab­zel (daw­niej), kaps­la (daw­niej)


SJP.pl


kabzułka

daw­niej: kap­suł­ka


SJP.pl


kabłączasty

ma­ją­cy kształt ka­błą­ka; pa­łą­ko­wa­ty; ka­błą­ko­wa­ty


SJP.pl


kabłączek

1. mały ka­błąk;
2. ka­błą­czek skro­nio­wy - kółko z brązu na­szy­te na opa­sce prze­pa­su­ją­cej czoło


SJP.pl


kabłączkowaty

wy­gię­ty w łuk, w kształ­cie ka­błącz­ka; pa­łą­ko­wa­ty


SJP.pl


kabłąk

1. za­krzy­wie­nie, wy­gię­cie w łuk, w pół­ko­le; pałąk;
2. przed­miot za­krzy­wio­ny, wy­gię­ty w łuk; pałąk;
3. w woj­sku: osło­na w ręcz­nej broni pal­nej ochra­nia­ją­ca język spu­sto­wy przed przy­pad­ko­wym na­ci­śnię­ciem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pół­ko­li­ście wy­gię­ta część ja­kie­goś przed­mio­tu

Wiktionary

Ka­błąk – ele­ment kon­struk­cyj­ny wy­gię­ty w łuk, peł­nią­cy funk­cję osło­ny w broni pal­nej i bia­łej.

W broni bia­łej sta­no­wi część ro­zbu­do­wa­ne­go jelca (osło­ny rę­ko­je­ści) w po­sta­ci szta­by bę­dą­cej prze­dłu­że­niem przed­nie­go ra­mie­nia krzy­ża chro­niąc dłoń użyt­kow­ni­ka pod­czas walki. W broni pal­nej sta­no­wi osło­nę ję­zy­ka spu­sto­we­go, za­bez­pie­cza­jąc go przed przy­pad­ko­wym na­ci­śnię­ciem lub usz­ko­dze­niem (sto­so­wa­ny w więk­szo­ści ro­dza­jów ręcz­nej broni strze­lec­kiej).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kabłąkowatość ż.

:: zdrobn. kabłączek m.

 przym. kabłączasty, kabłąkowaty

 przysł. kabłąkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pałąk, daw. obłąk

Wiktionary


kabłąkowaty

w kształ­cie ka­błą­ka; pa­łą­ko­wa­ty


SJP.pl


kabłąkowy

przy­miot­nik od: ka­błąk


SJP.pl


kac

po­tocz­nie: stan złego sa­mo­po­czu­cia po pew­nym cza­sie od spo­ży­cia więk­szej ilo­ści al­ko­ho­lu; ka­cen­ja­mer, kat­zen­jam­mer, ko­ciok­wik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wy­stę­po­wa­nie nie­przy­jem­nych ob­ja­wów (bólu głowy, pra­gnie­nia) na sku­tek nad­mier­ne­go spo­ży­cia al­ko­ho­lu;

Wiktionary

Kac (z Kat­zen­jam­mer) – złe sa­mo­po­czu­cie wy­stę­pu­ją­ce kilka go­dzin po spo­ży­ciu nad­mier­nej ilo­ści na­po­jów al­ko­ho­lo­wych. Eta­nol za­war­ty w na­po­jach al­ko­ho­lo­wych od­po­wia­da za stan tzw. upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go. Jego picie zmie­nia jed­nak me­ta­bo­lizm or­ga­niz­mu, gdyż jest on wy­da­la­ny prak­tycz­nie w ca­ło­ści w po­sta­ci zmie­nio­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mie­szaj piwa z wódką, bo bę­dziesz miała pot­wor­ne­go kaca!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kat͡s, AS: kac

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kociokwik, syndrom dnia wczorajszego, glątwa

Wiktionary


kacabaja

ka­ca­baj­ka;
1. po­tocz­nie: cie­pła wa­to­wa­na pe­le­ry­na dam­ska;
2. daw­niej: wa­to­wa­ny kaf­tan męski lub dam­ski; szub­ka


SJP.pl


kacabajka

ka­ca­ba­ja;
1. po­tocz­nie: cie­pła wa­to­wa­na pe­le­ry­na dam­ska;
2. daw­niej: wa­to­wa­ny kaf­tan męski lub dam­ski; szub­ka


SJP.pl


kacap

1. po­gard­li­we okre­śle­nie Ro­sja­ni­na; Mo­skal (mo­skal), Rusek (rusek), Ruski (ruski);
2. osoba ogra­ni­czo­na, mało roz­gar­nię­ta; tuman;
3. prze­sta­rza­le: język ro­syj­ski jako przed­miot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. (zwł. war­sza­wa.) Ro­sja­nin, daw­niej także oby­wa­tel Związ­ku Ra­dziec­kie­go

 (1.2) przest. pejor. chłop wiel­ko­ru­ski

 (1.3) lwów. głu­piec

Wiktionary

Zo­bacz też: Kacap – kanał wodny, do­pływ Udalu.

Kacap (z ukr. "кацап") – przez­wi­sko, po­gard­li­we lub ru­basz­ne okre­śle­nie Ro­sja­ni­na, chło­pa ro­syj­skie­go (wiel­ko­ru­skie­go) lub czło­wie­ka ogra­ni­czo­ne­go. Okre­śle­nie nie­kie­dy uwa­ża­ne jest za prze­sta­rza­łe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ca­py nie umie­ją do­ce­nić uro­ków picia wina, więc chle­ją wódkę.

 (1.3) I znowu zgu­bi­łeś klu­cze, ty ka­ca­pie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡sap, AS: kacap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kacapia ż., Kacapistan mrz.

:: fż. kacapka ż.

 przym. kacapski

Wiktionary


kacapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbio­ro­wość two­rzo­na przez ka­ca­pów

 (1.2) po­gard. Rosja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. Kacapia

Wiktionary


kacapistan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­gard. Rosja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacapka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kacapistan

Wiktionary


kacapka

lek­ce­wa­żą­co o Ro­sjan­ce; Ruska (ruska), So­wiet­ka (so­wiet­ka)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. Ro­sjan­ka, daw­niej także oby­wa­tel­ka Związ­ku Ra­dziec­kie­go

Wiktionary

Ka­cap­ka (Kat­sap­ka) – je­zio­ro w Pol­sce na Wy­ży­nie Wo­łyń­skiej na Grzę­dzie Ho­ro­del­skiej w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim w po­wie­cie hru­bie­szow­skim w gmi­nie Ho­ro­dło w do­rze­czu Bugu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed nami wsia­dła ka­cap­ka z wiel­ki­mi to­bo­ła­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kacapia ż., kacapistan mrz.

:: fm. kacap mos.

 przym. kacapski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. ruska, Ruska; neutr. Rosjanka

Wiktionary


kacapski

→ kacap


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. po­gard. ro­syj­ski

 (1.2) pot. po­gard. ra­dziec­ki

 (1.3) pot. głupi, ogra­ni­czo­ny

Wiktionary

Patrz:

kacap

Przykłady

 (1.1) Nie zga­dza­my się, żeby ka­cap­ska spół­ka oszu­ki­wa­ła na­szych wspó­ło­by­wa­te­li.

 (1.1) O pro­szę - nawet Gri­sza, ty­po­wa onuca ka­cap­ska, ro­zu­mie róż­ni­cę mię­dzy cho­wa­niem się za cy­wi­la­mi a walką w mie­ście, w któ­rym są cy­wi­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacap mos., kacapka ż., Kacapistan mrz., Kacapia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ruski, moskiewski

 (1.2) sowiecki

 (1.3) zob. głupi.

Wiktionary


kacapstan

po­gard­li­wie: Rosja; ka­cap­stan


SJP.pl


kacaraba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. kot, zwła­szcza duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem za­brał się szel­ma do kotów. Pół go­dzi­ny bie­gał po po­ko­ju, a gdy na­resz­cie udało mu się chwy­cić z nich jed­ne­go, to go po­gła­skał sil­nie po grzbie­cie i tak czule do niego prze­mó­wił: // — Nie bój się mnie, ka­ca­ra­bo! Wpraw­dzie skrę­cił­bym ci z gu­stem głowę, ale nie mogę.

Wiktionary


kacarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. w cza­sach PRL-u, sprze­daw­czy­ni wody so­do­wej z sa­tu­ra­to­ra ulicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wodą z sa­tu­ra­to­rów hand­lo­wa­ły naj­czę­ściej ko­bie­ty. I tak jak woda na­zy­wa­na była „gruź­li­czan­ką” (…), tak sprze­daw­czy­nie na­zy­wa­ne były nie­kie­dy „ka­car­ka­mi”. Wszyst­ko dla­te­go, że panie nie­rzad­ko ob­słu­gi­wa­ły ska­co­wa­nych klien­tów.

Wiktionary


kacała

naz­wi­sko


SJP.pl


kacenjamer

złe sa­mo­po­czu­cie po prze­pi­ciu; kat­zen­jam­mer, kac, ko­ciok­wik


SJP.pl


kacerek

ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; kan­ce­rek, ka­cerz, ka­sa­rek, pod­bie­rak, kan­cer


SJP.pl


kacerski

w re­li­gioz­naw­stwie: do­ty­czą­cy ka­ce­rza, czyli osoby wyz­na­ją­cej po­glą­dy niez­god­ne z za­sa­da­mi wiary w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim; he­re­tyc­ki, od­stęp­czy, in­no­wier­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest./daw. rel. przym. od: ka­cerz; he­re­tyc­ki, pro­te­stanc­ki

 (1.2) daw. zgub­ny, szkod­li­wy, ni­szczą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wier­ny ma się chro­nić chy­tro­ści kacerskiéj, któ­rzy ła­kom­stwem zwie­dzie­ni sprze­ci­wia­ją się nauce prawdziwéj, któ­rzy zna­mio­no­wa­ni są przez fał­szy­we pro­ro­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈt͡sɛrsʲci, AS: kacersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacerz m., kacerstwo n., fż. kacerka ż., stpol. kacerzstwo n., stpol. kacermistrz m., stpol. arcykacerz m., stpol. kacerowanie n., stpol. kacerzowanie n.

 przym. stpol. kacerny, stpol. kaczerny

 czas. stpol. kacerować, stpol. kacerzować

 przysł. po kacersku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. kacerny, stpol. kaczerny

Wiktionary


kacerstwo

w re­li­gioz­naw­stwie:
1. po­glą­dy sprzecz­ne za­sa­da­mi Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go, od­stęp­stwo od wiary; he­rez­ja, za­przań­stwo, apo­staz­ja, be­zboż­ność;
2. ogół osób wyz­na­ją­cych po­glą­dy sprzecz­ne z nauką tego Ko­ścio­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. he­rez­ja, nauka odrzu­ca­ją­ca dog­ma­ty re­li­gii ka­to­lic­kiej

 (1.2) daw. zbio­ro­wość ka­ce­rzy, he­re­ty­ków, od­szcze­pień­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacerz mos., kacermistrz mos.

 przym. kacerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odszczepieństwo, zaprzaństwo, odstępstwo, apostazja

Wiktionary


kacerz

1. od­stęp­ca od wiary rzym­sko­ka­to­lic­kiej; he­re­tyk, apo­sta­ta;
2. ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; kan­ce­rek, ka­ce­rek, ka­sa­rek, pod­bie­rak, kan­cer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. rel. od­stęp­ca od re­li­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej (w szcze­gól­no­ści pro­te­stant)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) ryb. sieć do po­ło­wu ryb i raków

 (3.2) daw. dziu­ra z bło­tem, kaczy dół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, co lu­dzie w danej chwi­li ro­zu­mie­ją pod po­ję­ciem "czło­wie­ka", jest za­wsze tylko przej­ścio­wą, mie­szczań­ską kon­wen­cją. "Czło­wiek" tej kon­wen­cji jest (…) kom­pro­mi­sem (…) próbą ok­pie­nia za­rów­no złej pra­mat­ki na­tu­ry, jak nie­wy­god­ne­go pra­oj­ca ducha (…) Dla­te­go mie­szczuch pali dzi­siaj na sto­sie tego jako ka­ce­rza, tam­te­go wie­sza jako zbrod­nia­rza, a po­ju­trze sta­wia im pom­ni­ki.

 (1.1) Pol­ska już o wiele daw­niej prze­ści­gnę­ła w to­le­ran­cyi wiary naj­bar­dziej cy­wi­li­zo­wa­ne pań­stwa (…) wydał w Pol­sce Ka­zi­mierz Wiel­ki już r. 1356 sta­tut to­le­ran­cyi i z Pol­ski uczy­nił schro­ni­sko dla wszyst­kich, któ­rzy w ów­czes­nym cy­wi­li­zo­wa­nym świe­cie ska­za­ni byli na prze­śla­do­wa­nie i śmierć. W cza­sach, w któ­rych nawet Me­lanch­ton prze­ma­wiał za karą śmier­ci na ka­ce­rzy, była Pol­ska je­dy­nem wol­nem schro­nie­niem dla so­cyn­jan i ewan­gie­li­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡sɛʃ, AS: kaceš

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. kacerstwo n., fż. kacerka ż., stpol. kacerzstwo n., stpol. kacermistrz m., stpol. arcykacerz m., stpol. kacerowanie n., stpol. kacerzowanie n.

 przym. kacerski, stpol. kacerny, stpol. kaczerny

 czas. stpol. kacerować, stpol. kacerzować

 przysł. po kacersku

 (3.1) rzecz. stpol. kaszerz m., stpol. kasyrz m., gwara. kasierz m., gwara. kaszerz m.

 (3.2) rzecz. gwara. kacer m.

:: zdrobn. kacerzyk m., gwara. kacerek m., gwara. kaczorek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) podbierak, stpol. kaszerz, stpol. kasyrz, gwara. kasierz, gwara. kaszerz

 (3.2) gwara. kacerek, gwara. kacer

Wiktionary


kacet

po­tocz­nie: hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny (niem. od­czy­ta­nie skró­tu: KZ, od Kon­zen­tra­tions­la­ger)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. pot. obóz kon­cen­tra­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacetowiec mos.

Wiktionary


kacetowiec

wię­zień obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go, ka­ce­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wię­zień obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacet m.

Wiktionary


kacha

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na


SJP.pl


kacheksja

skraj­ne wy­ni­szcze­nie ustro­ju z za­ni­kiem tkan­ki tłu­szczo­wej i mię­śni; char­łact­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stop­nio­we wy­ni­szcza­nie i uby­tek masy ciała wsku­tek cho­ro­by lub jako efekt przyj­mo­wa­nia leków

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kacheksyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyniszczenie

Wiktionary


kachektyczny

→ ka­chek­sja


SJP.pl

Patrz:

kacheksja

kachektyk

osoba cier­pią­ca na char­łact­wo, ka­chek­sję, z or­ga­niz­mem skraj­ne wy­ni­szczo­nym cho­ro­bą, z za­ni­kiem tkan­ki tłu­szczo­wej i mię­śni; char­łak


SJP.pl


kachel

daw­niej: wyrób ce­ra­micz­ny sto­so­wa­ny jako okła­dzi­na ścian pie­ców i kuch­ni; kafel


SJP.pl


kachetia

kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­niej Gruz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­niej Gruz­ji

 (1.2) adm. geogr. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na we wschod­niej Gruz­ji ze sto­li­cą w Te­la­wi;

Wiktionary

Ka­che­tia ( კახეთის მხარე, trb. "Ka­che­tis Mcha­re"; კახეთი, trb. "Ka­che­ti") – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na (re­gion) we wschod­niej Gruz­ji ze sto­li­cą w Te­la­wi. Na pół­no­cy gra­ni­czy z Rosją, na po­łud­niu i wscho­dzie z Azer­bej­dża­nem, na za­cho­dzie z re­gio­na­mi Dolna Kart­lia i Mcche­ta-Mtia­ne­tia. Głów­ną rzeką wschod­niej czę­ści re­gio­nu jest Ala­za­ni, za­chod­niej – Iori. Miesz­kań­cy Ka­che­tii mówią dia­lek­tem ję­zy­ka gru­ziń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kachetyjczyk mos., Kachetyjka ż.

 przym. kachetyjski

Wiktionary


kachetyjczyk

miesz­ka­niec Ka­che­tii (kra­i­ny w Gre­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­che­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kachetia ż.

:: fż. Kachetyjka ż.

 przym. kachetyjski

Wiktionary


kachetyjka

miesz­kan­ka Ka­che­tii (kra­i­ny w Gre­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­che­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kachetia ż.

:: fm. Kachetyjczyk mos.

 przym. kachetyjski

Wiktionary


kachetyjski

przy­miot­nik od: Ka­che­tia (kra­i­na hi­sto­rycz­na w Gruz­ji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­che­tią, do­ty­czą­cy Ka­che­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kachetyjka ż., Kachetyjczyk mos., Kachetia ż.

Wiktionary


kachina

nad­przy­ro­dzo­na isto­ta, duch na­tu­ry z wie­rzeń In­dian Pu­e­blo; kat­chi­na


SJP.pl


kachla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz, Śląsk Cie­szyń­ski. kafel

Wiktionary


kachlany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. gwara. ka­flo­wy, zbu­do­wa­ny z kafli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kachel m.

Wiktionary


kachna

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na; Kasia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zgrub. po­u­fa­ła forma imie­nia Ka­ta­rzy­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katarzyna ż., katarzynki nmos., Kasieńka ż., Kasia ż., Kaśka ż.

Wiktionary


kachniarz

naz­wi­sko


SJP.pl


kachowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na po­łud­niu Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie cher­soń­skim;

Wiktionary

Ka­chow­ka (ukr. Каховка) – mia­sto na po­łud­niu Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie cher­soń­skim. W 2019 li­czy­ło 35,9 tys. miesz­kań­ców.

Mia­sto leży nad Zbior­ni­kiem Ka­chow­skim, jest oś­rod­kiem prze­my­słu ma­szy­no­we­go, me­ta­lo­we­go oraz spo­żyw­cze­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kachowski

Wiktionary


kaci

przy­miot­nik od: kat (np. kaci topór); ka­tow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z katem, na­le­żą­cy do lub do­ty­czą­cy kata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od kat

Wiktionary

Kaci ( Hang­men) – sztu­ka te­a­tral­na au­tor­stwa Mar­ti­na McDonagha, wy­sta­wio­na po raz pier­wszy w Lon­dy­nie we wrze­śniu 2015 i wy­róż­nio­na La­u­ren­ce Oli­vier Award za rok 2015 w ka­te­go­rii "naj­lep­sza nowa sztu­ka". Tekst utrzy­ma­ny jest w kon­wen­cji czar­nej ko­me­dii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego umię­śnio­ny kark uło­żył się na drew­nia­nym progu jak na kacim klocu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kat m., katownia ż., katownik m., katusza ż.

 czas. katować ndk., skatować dk.

 przym. katowny, katowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katowski

Wiktionary


kacowe

żar­to­bli­wie: urlop na żą­da­nie


SJP.pl

Patrz:

kac

kacownik

po­tocz­nie: osoba, która ma kaca, źle się czuje po wy­pi­ciu dużej ilo­ści al­ko­ho­lu


SJP.pl


kacowy

→ kac


SJP.pl

Patrz:

kac

kacper

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kac­per, Ka­sper, Ka­spar, Ga­spar – imię mę­skie po­cho­dze­nia per­skie­go, obocz­no­ści pow­sta­łe jako przeksz­tał­ce­nie imie­nia Ka­sper, po­cho­dzą­ce­go od per­skie­go "gan­za­ba­ra" („straż­nik skarb­ca”) od "*gan­zah" (“skarb”) + "*barah" (“brze­mię”), od pra­in­do­e­u­ro­pej­skie­go "*bʰer-" („brać”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 6 stycz­nia przy­pa­da­ją imie­ni­ny Kac­pra.

 (1.1) Od­wie­dzi­li­śmy z Kac­prem panią Lo­dzię w Gli­wi­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡spɛr, AS: kacper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kacperków mrz., Kacperówka ż.

:: zdrobn. Kacperek mos.

:: war. Kasper mos., Gaspar mos.

 przym. przest. gwara. Kacprowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kasper, Gaspar; zdrobn. Kacperek

Wiktionary


kacperczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Kac­per­czyk, także Bra­cia Kac­per­czyk, po­tocz­nie rów­nież Kac­per­czy­ki – pol­ski duet mu­zycz­ny po­cho­dzą­cy z Lu­bli­na. W skład duetu wcho­dzą bra­cia – Ma­ciej Ma­te­usz Kac­per­czyk (ur. 22 stycz­nia 1998) i Paweł Kac­per­czyk (ur. 29 paź­dzier­ni­ka 1999).

Po­pu­lar­ność zy­ska­li przy okaz­ji do­łą­cze­nia do SBM Label. Ich pier­wszy album "Sztu­ki pię­kne" za­de­biu­to­wał na 20. miej­scu na li­ście sprze­da­ży OLIS. Drugi album "Kry­zys wieku wczes­ne­go" do­tarł do 11. miej­sce po pier­wszym ty­god­niu.

Wikipedia


kacperek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Kac­per (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Kac­per

Wiktionary

Kac­pe­rek – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1987 roku w re­ży­se­rii Ry­szar­da Za­tor­skie­go. Zdję­cia krę­co­no w War­sza­wie i w Płoń­sku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wiąż Kac­per­ko­wi bucik, żeby się nie wy­wró­cił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kacper mos.

Wiktionary


kacperkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kac­per­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kacperski

naz­wi­sko


SJP.pl


kacprostwo

Kac­per z mał­żon­ką; Kac­pro­wie


SJP.pl


kacprowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kacprowie

Kac­per z mał­żon­ką; Kac­pro­stwo


SJP.pl


kacprowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kac­pra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kacprzak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Kac­przak (ur. 1970) – pił­karz
  • Jan Kac­przak (1943-2000) – pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej
  • Kamil Kac­przak (ur. 1984) – siat­karz
  • Mag­da­le­na Kac­przak (ur. 1976) – ak­tor­ka te­le­wi­zyj­na i fil­mo­wa
  • Mar­cin Kac­przak (1888-1968) – le­karz, wy­cho­waw­ca, pu­bli­cy­sta
  • Piotr Kac­przak (ur. 1998) – za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Sta­ni­sław Kac­przak (1922-1944) – pow­sta­niec war­szaw­ski
  • To­masz Kac­przak (ur. 1978) – praw­nik, po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Win­cen­ty Kac­przak (1891-1947) – poseł na Sejm II ka­den­cji w II RP

Wikipedia


kacprzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


kacprzyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kacwin

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Kac­win (słow. "Kacvín", węg. "Szent­mind­szent", niem. "Katz­win­kel" – koci za­ką­tek) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Spi­szu w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Łap­sze Niżne. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


kacyk

1. przy­wód­ca ple­mien­ny;
2. po­tocz­nie: urzęd­nik sa­mo­wol­nie spra­wu­ją­cy wła­dzę, wy­ko­rzy­stu­ją­cy sta­no­wi­sko dla włas­nych ko­rzy­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przy­wód­ca ple­mien­ny;

 (1.2) pot. pejor. urzęd­nik na­du­ży­wa­ją­cy wła­dzy

Wiktionary

Kacyk (hiszp. "ca­ci­que" lub "ca­zi­que", /kaˈsike/; port. /kɐˈsikɨ/, /kaˈsiki/, r.ż. "ca­ci­ca") – po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka Ta­i­nów (za poś­red­nict­wem hisz­pań­skie­go) okre­śle­nie dla przy­wód­cy ple­mie­nia, szlach­ci­ca in­diań­skie­go, na ob­sza­rze Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej, spra­wu­ją­ce­go opie­kę nad wsią bądź osadą, razem z ka­pła­na­mi, sza­ma­na­mi i star­szyz­ną wo­jow­ni­ków, ma­ją­ce­go do tego prawo z ty­tu­łu po­sia­da­nia ziemi. Kacyk re­pre­zen­to­wał także swo­ich pod­da­nych w kon­tak­tach z wła­dza­mi hisz­pań­ski­mi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wódz

Wiktionary


kacykarzyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych


SJP.pl


kacyki

1. przy­wód­ca ple­mien­ny;
2. po­tocz­nie: urzęd­nik sa­mo­wol­nie spra­wu­ją­cy wła­dzę, wy­ko­rzy­stu­ją­cy sta­no­wi­sko dla włas­nych ko­rzy­ści


SJP.pl

Ka­cy­ki (Ic­te­ri­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych (Ic­te­ri­dae).

Wikipedia


kacykostwo

po­tocz­nie: na­du­ży­wa­nie wła­dzy przez urzęd­ni­ka, zwła­szcza pro­win­cjo­nal­ne­go, dla osią­gnię­cia oso­bi­stych ko­rzy­ści


SJP.pl


kacykowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

Ka­cy­ko­wa­te (Ic­te­ri­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad sto ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją wy­łącz­nie w Nowym Świe­cie.

Wikipedia


kacykowaty

o ce­chach ka­cy­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kacykowiec

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych


SJP.pl


kacykowski

przy­miot­nik od: kacyk; ka­cy­ko­wy


SJP.pl


kacykowy

przy­miot­nik od: kacyk; ka­cy­kow­ski


SJP.pl


kaczan

1. głąb ka­pu­sty;
2. kolba ku­ku­ry­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) głąb, rdzeń ka­pu­sty, bruk­wi

 (1.2) kolba ku­ku­ry­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Pu­knij się w ten swój pusty ka­czan!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃãn, AS: kačãn

Wiktionary


kaczanowo

Ka­cza­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia.

Wieś du­chow­na, włas­ność ku­sto­sza ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej poz­nań­skiej, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie pyzdr­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ka­cza­no­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wrze­śnia-Po­łud­nie. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


kaczanowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ka­cza­now­ski
  • Aloj­zy Ka­cza­now­ski
  • Da­riusz Ka­cza­now­ski
  • Józef Ka­cza­now­ski
  • Krzysz­tof Ka­cza­now­ski
  • Le­o­nard Ka­cza­now­ski
  • Piotr Ka­cza­now­ski
  • Wi­told Ka­cza­now­ski
  • Wło­dzi­mierz Ka­cza­now­ski

Wikipedia


kaczarnia

w rol­nict­wie: go­spo­dar­stwo wy­spe­cja­li­zo­wa­ne, zaj­mu­ją­ce się ho­dow­lą ka­czek; kacza ferma


SJP.pl


kaczawa

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Ka­cza­wa (niem. "Kat­zbach", daw­niej "Kac­ba­cha") – rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, na Dol­nym Ślą­sku, lewy do­pływ Odry. Prze­pły­wa przez wo­je­wództ­wo dol­no­ślą­skie. Swoje źró­dła ma w Gó­rach Ka­czaw­skich (Góry Oło­wia­ne – pn. stok za­le­sio­nej góry Tu­rzec), po­wy­żej Ka­czo­ro­wa. Obec­nie dla Gór Po­gó­rza Ka­czaw­skie­go Ka­cza­wa sta­no­wi istot­ny skład­nik kra­jo­bra­zu, zaś w cza­sach hi­sto­rycz­nych sta­no­wi­ła głów­ną oś ko­mu­ni­ka­cyj­ną i osad­ni­czą re­gio­nu.

Wikipedia


kaczawski

przy­miot­nik od Ka­cza­wa


SJP.pl


kaczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Dro­ho­bycz,Litwa, Su­praśl,Bra­sław­szczyz­na,Po­le­sie,Wi­leń­szczyz­na. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. to­czyć, ta­czać, tur­lać

 (1.2) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na,Wi­leń­szczyz­na. wał­ko­wać

 (1.4) gw-pl|So­kół­ka,Olesz­kow­ce,Wi­leń­szczyz­na. ma­glo­wać

 (2.4) gw-pl|Ryb­nik. ta­plać się

 (2.7) gw-pl|Że­go­wi­cze. walać się, po­nie­wie­rać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Pies się kacza w pia­sku.

 (2.2) Kule się ka­cza­ją po bi­lar­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczałka ż., kaczałek mrz., kaczałko n., kaczółka ż., kaczałeczka ż.

 czas. ukaczać, pokaczać, wykaczać, nakaczać, skaczać, rozkaczać, zakaczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1) war. katulać, kocić

Wiktionary


kaczenica

sko­ru­piak z rzędu wą­so­no­gów


SJP.pl


kaczeniec

ro­śli­na błot­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych; ka­czy­niec, knieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Calt­ha pa­lu­stris|ref=tak., knieć błot­na; ro­śli­na o żół­tych kwia­tach i ner­ko­wa­tych li­ściach;

 (1.2) kwiat ka­czeń­ca (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­cze­niec (knieć błot­na) – ga­tu­nek ro­śli­ny na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych
  • Ka­cze­niec – stru­ga, do­pływ Cy­bi­ny
  • Ka­cze­niec – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów
  • Ka­cze­niec – część wsi Łazy w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów
  • Ka­cze­niec – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Ka­cze­ni­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­czeń­ce kwit­ną wczes­ną wios­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈt͡ʃɛ̃ɲɛt͡s, AS: kačẽńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczyniec mrz., kaczka ż., kaczątko n., kaczę n.

 przym. kaczeńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knieć błotna, kaczyniec, kaczyniec błotny; gw. Łomża wole oczy, gw. Górny Śląsk buterbluma; lud. kniat

Wiktionary


kaczeńcowy

przy­miot­nik od: ka­cze­niec


SJP.pl


kaczinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej stan Ka­czin w pół­noc­nej Mjan­mie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaczin mrz.

:: fm. Kaczin mos.

 przym. kacziński

Wiktionary


kaczka

1. ptak wodny z rzędu blasz­ko­dzio­bych, dziki lub udo­mo­wio­ny, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się krót­ką szyją, spła­szczo­nym dzio­bem oraz krót­ki­mi no­ga­mi;
2. po­tra­wa z tego ptaka;
3. po­tocz­nie: zmy­ślo­na, nie­praw­dzi­wa wia­do­mość (zwy­kle w wy­ra­że­niu "kacz­ka dzien­ni­kar­ska"); plot­ka;
4. na­czy­nie umoż­li­wia­ją­ce cho­rym męż­czyz­nom od­da­wa­nie moczu bez wsta­wa­nia z łóżka;
5. w lot­nict­wie: układ ae­ro­dy­na­micz­ny sa­mo­lo­tu lub szy­bow­ca o uste­rze­niu wy­so­ko­ści umie­szczo­nym w przed­niej czę­ści ka­dłu­ba, przed skrzy­dła­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;

 (1.2) ornit. sa­mi­ca kacz­ki (1.1)

 (1.3) kulin. mięso lub po­tra­wa z kacz­ki (1.1)

 (1.4) med. na­czy­nie do od­da­wa­nia moczu bez wsta­wa­nia z łóżka

 (1.5) pot. nie­praw­dzi­wa in­for­ma­cja;

 (1.6) lotn. jeden z typów kon­struk­cji sa­mo­lo­tów;

 (1.7) rzut ka­mie­niem tak, aby odbił się kil­ku­krot­nie od po­wierzch­ni wody;

Wiktionary

Kacz­ka – nazwa okre­śla­ją­ca niek­tó­re ga­tun­ki z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, po­dro­dzi­ny ka­czek, w szcze­gól­no­ści z ro­dza­jów "Anas", "Netta" i "Ayt­hya". W Pol­sce zwy­cza­jo­wo kacz­ki dzie­li się na kacz­ki pły­wa­ją­ce (kacz­ki wła­ści­we) i kacz­ki nur­ku­ją­ce (grą­ży­ce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po sta­wie pły­wa­ły kacz­ki.

 (1.2) Gdy kacz­ka sie­dzi na jaj­kach, ka­czor szuka po­ży­wie­nia.

 (1.3) Na świą­tecz­ny obiad mamy kacz­kę w po­ma­rań­czach.

 (1.4) Pa­cjent po­pro­sił sio­strę o kacz­kę.

 (1.5) W se­zo­nie ogór­ko­wym łatwo tra­fić na kacz­kę w pra­sie ko­lo­ro­wej.

 (1.7) Świet­nie mi idzie pu­szcza­nie ka­czek – ka­mień od­bi­ja się nawet osiem razy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃka, AS: kačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczor mzw., kaczorek mzw., kaczątko n., kaczę n., kaczkowate lm nm., kaczarnia ż., Kaczków mrz., Kaczyno n., kaczeniec mrz., kaczyniec mrz., Kaczyniec mrz., Kaczeniec mrz., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

:: zdrobn. kaczuszka ż., kaczusia ż.

 przym. kaczy, kaczkowaty, kaczeńcowy, kaczkowate, kaczystowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kaczyca

 (1.3) reg. śl. kaczyca

Wiktionary


kaczkarnia

miej­sce odło­wu ka­czek


SJP.pl


kaczkarz

my­śli­wy po­lu­ją­cy naj­chęt­niej na kacz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) łow. my­śli­wy pre­fe­ru­ją­cy po­lo­wa­nie na kacz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczka ż., kaczkarnia ż.

 przym. kaczy

Wiktionary


kaczki

po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, śred­niej wiel­ko­ści i róż­no­rod­nym ubar­wie­niu, za­miesz­ku­ją­cych różne śród­lą­do­we zbior­ni­ki wodne


SJP.pl

Kacz­ki (Ana­ti­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Są to ptaki wodne śred­niej wiel­ko­ści o sto­sun­ko­wo krót­kiej szyi.

Wikipedia


kaczkomat

au­to­mat do wy­da­wa­nia po­kar­mu dla wod­nych pta­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) au­to­mat z karmą dla pta­ków

Wiktionary


kaczkonosy

ma­ją­cy nos po­dob­ny do dzio­ba kacz­ki


SJP.pl


kaczkowate

ro­dzi­na pta­ków blasz­ko­dzio­bych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki wodne za­miesz­ku­ją­ce cały świat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ana­ti­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu blasz­ko­dzio­bych;

Wiktionary

Kacz­ko­wa­te (Ana­ti­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu blasz­ko­dzio­bych (An­se­ri­for­mes). Obej­mu­je ga­tun­ki wodne, za­miesz­ku­ją­ce cały świat, poza An­tark­ty­dą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kacz­ka jest ogól­ną nazwą ca­łe­go ga­tun­ku pta­ków z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, która obej­mu­je także gęsi i ła­bę­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczka ż.

Wiktionary


kaczkowaty

1. o ce­chach kacz­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków);
2. po­dob­ny do kacz­ki, taki jak u kacz­ki, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kacz­ki, np. kacz­ko­wa­ty chód; kaczy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kacz­ki, taki jak u kacz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkat͡ʃkɔˈvatɨ, AS: kačkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczka ż., kaczuszka ż., kaczątko n., kaczę n., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

 przym. kaczy, kaczystowski

Wiktionary


kaczkowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kacz­ko­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Kacz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin
  • Kacz­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Łę­czy­ce
  • Kacz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Ry­dzy­na
  • Kacz­ko­wo – gro­ma­da
  • Kacz­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kacz­ko­wie, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Nowe Kacz­ko­wo
  • Stare Kacz­ko­wo
  • Kacz­ków

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja sio­stra miesz­ka w Kacz­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kat͡ʃˈkɔvɔ, AS: kačkovo

Wiktionary


kaczkowski

naz­wi­sko, np.:
1. Karol Kacz­kow­ski (1797-1867), pol­ski le­karz i dzia­łacz spo­łecz­ny;
2. Zyg­munt Kacz­kow­ski (1825-96), pol­ski po­wie­ścio­pi­sarz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­mi­nik Kacz­kow­ski (1763−1805) − pol­ski śpie­wak i aktor
  • Fran­ci­szek Kacz­kow­ski (1877−1962) − puł­kow­nik ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Jan Kacz­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jo­a­chim Kacz­kow­ski (ok. 1789−1829) − pol­ski skrzy­pek i kom­po­zy­tor
  • Karol Kacz­kow­ski (1797−1867) − pol­ski le­karz
  • Karol Kacz­kow­ski (1822−1884) − pol­ski ad­wo­kat, radny Tar­no­wa
  • Piotr Kacz­kow­ski (ur. 1946) − pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy
  • Zyg­munt Kacz­kow­ski (1825−1896) − pol­ski po­wie­ścio­pi­sarz

Wikipedia


kaczlin

ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie tro­pi­kal­nej, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na; ka­lan­choe


SJP.pl

Kacz­lin – śred­niej wiel­ko­ści wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Sie­ra­ków, na te­re­nie Sie­ra­kow­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go

Wikipedia


kaczma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol., rzad. śrpol.; dziś gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. karcz­ma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. karczma.

Wiktionary


kaczmar

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Kacz­mar – pol­ska siat­kar­ka
  • Jacek Kacz­mar – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • Wła­dy­sław Kacz­mar – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik

Wikipedia


kaczmarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Kacz­mar­czyk
  • Aloj­zy Kacz­mar­czyk
  • André Kacz­mar­czyk
  • Bo­gu­sław Kacz­mar­czyk
  • Jan Kacz­mar­czyk
  • Ja­ro­sław Kacz­mar­czyk
  • Ja­ro­sław Kacz­mar­czyk
  • Józef Kacz­mar­czyk
  • Józef Kacz­mar­czyk
  • Józef Kacz­mar­czyk
  • Ka­zi­mierz Kacz­mar­czyk
  • Mi­chał Kacz­mar­czyk

Wikipedia


kaczmarek

naz­wi­sko


SJP.pl

Kacz­ma­rek – pol­skie naz­wi­sko po­cho­dzi od sta­ro­pol­skiej nazwy oso­bo­wej za­wo­du "Karcz­marz" (wła­ści­ciel karcz­my), "Karcz­ma­rek" (osoba pra­cu­ją­ca w karcz­mie). Współ­czes­ne brzmie­nie naz­wi­ska pow­sta­ło na sku­tek za­ni­ku od XVI wieku pier­wszej gło­ski -r-. W 2009 Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło 60 713 osób o naz­wi­sku Kacz­ma­rek, co daje 18.

Wikipedia


kaczmarkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kacz­mar­kie­wicz (1904–1989) – pol­ski ma­larz, hi­sto­ryk sztu­ki, pe­da­gog;
  • Mag­da­le­na Kacz­mar­kie­wicz-Fass – pol­ski psy­chia­tra.

Wikipedia


kaczmarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Tro­ja­now­ska-Kacz­mar­ska (1931–2007) − ma­lar­ka i pe­da­gog
  • Agniesz­ka Kacz­mar­ska (ur. 1975) − dzia­łacz­ka po­li­tycz­na i sa­mo­rzą­do­wa
  • Artur Kacz­mar­ski (ur. 1962) − aktor fil­mo­wy i dub­bin­go­wy
  • Beata Kacz­mar­ska (ur. 1970) − lek­ko­at­let­ka
  • Fe­liks Kacz­mar­ski (1925–2009) − fo­to­gra­fik
  • Jacek Kacz­mar­ski (1957–2004) − poeta, pro­za­ik, pio­sen­karz, twór­ca tek­stów pio­se­nek, bard So­li­dar­no­ści
  • Ja­nusz Kacz­mar­ski
    • Ja­nusz Kacz­mar­ski (1931–2009) − wie­lo­let­ni pre­zes Za­rzą­du Głów­ne­go Związ­ku Pol­skich Ar­ty­stów Pla­sty­ków, oj­ciec Jacka
    • Ja­nusz Kacz­mar­ski – pol­ski gi­ta­rzy­sta, współ­za­ło­ży­ciel ze­spo­łu Skal­do­wie
  • Krzysz­tof Kacz­mar­ski (ur. 1965) − hi­sto­ryk
  • Krzysz­tof Kacz­mar­ski (ur. 1959) − sa­mo­rzą­do­wiec, bur­mistrz Dą­bro­wy Tar­now­skiej
  • Le­szek Kacz­mar­ski (ur. 1963) − tre­ner ko­szy­ków­ki

Wikipedia


kaczmarzyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kacznik

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne dla stad­ka roz­pło­do­we­go ka­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. po­mie­szcze­nie dla ka­czek

Wiktionary


kaczo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób kaczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczątko n., kaczę n., kaczysta mos., kaczystka ż.

 przym. kaczy, kaczystowski

Wiktionary


kaczodzioby

ma­ją­cy dziób po­dob­ny do dzio­ba kacz­ki


SJP.pl


kaczor

sa­miec kacz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. sa­miec kacz­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­czor – sa­miec kacz­ki
  • Ka­czor – skała na Zamku Ogro­dzie­niec
  • Ka­czor – pół­wy­sep na je­zio­rze Śniard­wy
  • Ka­czor – pol­skie naz­wi­sko
  • Ka­czor, wła­ści­wie Do­mi­nik Kacz­ma­rek – pol­ski raper, czło­nek Kil­laz Group
  • Ka­czor, wła­ści­wie An­drzej Wer­bel – pol­ski raper, czło­nek Na­głe­go Ataku Spa­wa­cza
  • Ka­czor Do­nald (ang. Do­nald Duck) – bo­ha­ter fil­mów ani­mo­wa­nych i ko­mik­sów stwo­rzo­ny w 1934 przez Walta Dis­ne­ya
  • Ka­czor Kwa­czy­mon (ang. Qu­ack­mo­re Duck) – fik­cyj­na po­stać z uni­wer­sum Ka­czo­ra Do­nal­da, oj­ciec Ka­czo­ra Do­nal­da
  • Dziel­ny Agent Ka­czor (ang. Dark­wing Duck) – se­rial ani­mo­wa­ny
  • Ka­czor Daffy – po­stać ani­mo­wa­na wy­pro­du­ko­wa­na przez wyt­wór­nię War­ner Brot­hers, znana jest ze se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go Zwa­rio­wa­ne Me­lo­die
  • Ka­czor Dod­gers (ang. Duck Dod­gers, 2003-2005) – ame­ry­kań­ski se­rial ani­mo­wa­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­czor pod­pły­nął i wy­ło­wił z wody ka­wał­ki chle­ba, które mu rzu­ci­łem.

 (1.1) Sa­miec, zwany ka­czo­rem, w sza­cie go­do­wej ma zie­lo­no opa­li­zu­ją­cą głowę (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃɔr, AS: kačor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczorek mzw./mrz., kaczystka ż., kaczysta mos., kaczka ż., kaczątko n., kaczę n., kaczyzm mrz.

 przym. kaczystowski

Wiktionary


kaczorek

zdrob­nie­nie od: ka­czor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od ka­czor

 (1.2) mały ka­czor

 (1.3) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Adria­nicht­hys kru­y­ti|Weber., słod­ko­wod­na ryba z ro­dzi­ny ka­czor­ko­wa­tych, za­gro­żo­na wy­gi­nię­ciem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ster­czą­cy kos­myk wło­sów

Wiktionary

Ka­czo­rek ("Adria­nicht­hys kru­y­ti") – kry­tycz­nie za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny ka­czor­ko­wa­tych (Adria­nicht­hy­i­dae). Jest en­de­mi­tem je­zio­ra Poso po­ło­żo­ne­go na Ce­le­bes. Ciało tej ryby osią­ga dłu­gość do 16 cm. Wy­róż­nia się po­więk­szo­ny­mi szczę­ka­mi na­da­ją­cy­mi jego py­sko­wi formę szu­flad­ki, stąd nazwa ga­tun­ku i całej ro­dzi­ny ka­czor­ko­wa­tych. Bio­lo­gia tego ga­tun­ku jest słabo poz­na­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem, bez prze­sa­dy, nudy świę­te... po­lo­wa­nia niema, ale ja próż­no­wać nie lubię... to sobie, panie dzie­ju, ja­strzę­bie strze­lam, to szel­mę lisa tro­pię, to po­ja­dę na błoto ka­czor­ka upa­trzę... i tak przej­dzie... przej­dzie jakoś do upa­łów.

 (1.2) — To wstyd istny! — za­wo­łał młody ka­czo­rek! — Patrz­cie na to szare, szka­rad­ne kaczę!

 (1.3) Nie wolno łowić ka­czor­ków, ryby te są pod ochro­ną.

 (2.1) Młody Pi­co­let sta­nął na progu nie­ru­cho­my, po­sta­wa jego wy­ra­ża­ła po­łą­cze­nie uni­żo­no­ści z efron­te­ryą; stał tak, gła­dząc prawą ręką ka­czo­rek wy­po­ma­do­wa­ny i cze­kał aż się odez­wą do niego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczor mzw., kaczorkowate nmos., Kaczorek mrz., kaczka ż.

Wiktionary


kaczorowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Ka­czo­row­ska (ur. 1992) – pol­ska tan­cer­ka, ak­tor­ka i pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na
  • Alek­san­der Ka­czo­row­ski (ur. 1969) – pol­ski tłu­macz, ese­i­sta i dzien­ni­karz
  • Ali­cja Ka­czo­row­ska (ur. 1949) – pol­ska le­kar­ka i po­li­tyk
  • An­drzej Ka­czo­row­ski (ur. ok. 1953) – pol­ski urzęd­nik
  • Aneta Ka­czo­row­ska (ur. 1975) – pol­ska ju­docz­ka
  • An­to­ni Ka­czo­row­ski (1878–1918) – pol­ski in­ży­nier tech­no­log, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Bar­ba­ra Ka­czo­row­ska (ur. 1960) – pol­ska sza­chist­ka
  • Blan­ka Ka­czo­row­ska (1922–2002) – pol­ska hi­sto­rycz­ka sztu­ki, ko­la­bo­rant­ka na­zi­stow­ska i tajna współ­pra­cow­ni­ca Służ­by Bez­pie­czeń­stwa PRL
  • Da­nu­ta Ka­czo­row­ska (1914–2017) – pol­ska le­kar­ka, pe­dia­tra, dzia­łacz­ka spo­łecz­na i po­li­tycz­na
  • Da­riusz Ka­czo­row­ski (ur. 1959) – pol­ski fizyk
  • Hen­ryk Ka­czo­row­ski (1888–1942) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Jan Ka­czo­row­ski (1934–2000) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


kaczorski

→ Ka­czo­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­czo­rów

Wiktionary

Patrz:

Kaczory

Powiązane:

 rzecz. Kaczory

Wiktionary


kaczoruk

naz­wi­sko


SJP.pl


kaczory

sa­miec kacz­ki


SJP.pl

Ka­czo­ry (niem. "Erpel") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Ka­czo­ry.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Ka­czo­ry leżą na Kraj­nie. Wieś kró­lew­ska na­le­ża­ła do sta­ro­stwa uj­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie na­kiel­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


kaczorzanin

miesz­ka­niec Ka­czor (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kaczorzanka

miesz­kan­ka Ka­czor (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kaczucha

zgru­bie­nie od: kacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od kacz­ka

 (1.2) rub. o kacz­ce

 (1.3) pot. kolej. nie­du­ża lo­ko­mo­ty­wa ma­ne­wro­wa

 (1.4) środ. mot. citroën 2CV

 (1.5) środ. mot. do­staw­czak marki Mer­ce­des

 (1.7) środ. w żar­go­nie nar­ko­ma­nów: bu­tel­ka do pa­le­nia ma­ri­hu­a­ny

 (1.8) pot. tylko w lm. ka­czu­chy → ta­niec wy­ko­ny­wa­ny do po­pu­lar­nej szwaj­car­skiej pio­sen­ki lu­do­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Środ­kiem drogi drep­ta­ła ka­czu­cha z mło­dy­mi.

 (1.2) Mało kto po­gar­dzi ka­czu­chą pie­czo­ną z jabł­ka­mi.

 (1.3) Po torze prze­to­czy­ła się ocię­ża­le ka­czu­cha, po­py­cha­jąc dwa wa­go­ny.

 (1.4) Po­pu­lar­ne ka­czu­chy pro­du­ko­wa­no w wer­sji dla żan­dar­me­rii.

 (1.5) Mer­ce­de­sy te na­zy­wa­no ka­czu­cha­mi ze wzglę­du na wy­gląd maski.

 (1.6) Przy­sło­wio­we ka­czu­chy in­struk­to­ra nie ro­bi­ły na ma­ło­la­tach żad­ne­go wra­że­nia.

 (1.7) Ćmiła z ka­czu­chy, aż jej usza­mi dym le­ciał.

 (1.8) Po­pu­lar­ne „ka­czu­chy” za­tań­czo­ne przez Johna Tra­vol­tę w San Remo, wy­wo­ła­ły falę ko­men­ta­rzy we Wło­szech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczka ż., kaczor mzw., kaczorek mzw., kaczątko n., kaczę n., kaczkowate lm nm., kaczarnia ż., Kaczków mrz., Kaczyno n., kaczeniec mrz., kaczyniec mrz., Kaczyniec mrz., Kaczeniec mrz., kaczuszka ż., kaczusia ż.

 przym. kaczy, kaczkowaty, kaczeńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kaczka, kaczuszka, kaczuchna

 (1.4) kaczka

 (1.5) kaczka

Wiktionary


kaczuchna

pie­szczot­li­wie o kacz­ce - ptaku; ka­czu­sia, ka­czusz­ka


SJP.pl


kaczucza

hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. żywy hisz­pań­ski ta­niec tra­dy­cyj­ny

 (1.2) muz. mu­zy­ka to­wa­rzy­szą­ca ka­czu­czy (1.1)

Wiktionary

Ka­czu­cza (hiszp. Ca­chu­cha) – żywy hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy z to­wa­rzy­stwem ka­sta­nie­tów, w me­trum 3/4.

Wikipedia


kaczusia

pie­szczot­li­wie o kacz­ce - ptaku; ka­czuch­na, ka­czusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. kacz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczucha ż., kaczka ż.

Wiktionary


kaczuszka

pie­szczot­li­wie o kacz­ce - ptaku; ka­czuch­na, ka­czu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kacz­ka

 (1.2) mała kacz­ka

 (1.3) za­baw­ka w for­mie kacz­ki

 (1.4) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Net­ta­pus|ref=tak.

 (1.5) nie­wy­so­ki obcas dam­skich butów, sze­ro­ki u na­sa­dy, wą­ziut­ki na końcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­czusz­ki pły­wa­ły po ba­jor­ku, a świn­ki ta­pla­ły się w błot­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈt͡ʃuʃka, AS: kačuška

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kaczka.

Wiktionary


kaczy

1. do­ty­czą­cy kacz­ki - ptaka (np. kacze jaja);
2. po­dob­ny do kacz­ki, taki jak u kacz­ki, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kacz­ki, np. kaczy chód; kacz­ko­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do kacz­ki (o ptaku)

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kacz­ki, ma­ją­cy cechy kacz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃɨ, AS: kačy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczka ż., kaczątko n., kaczę n., kaczkarz mos., kaczyniec mrz., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

 przym. kaczkowaty, kaczystowski

 przysł. kaczo

Wiktionary


kaczyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kacz­ka

 (1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. niski że­laz­ny piec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaczyce nmos.

Wiktionary


kaczyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­czy­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Pęc­ław
  • Ka­czy­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Ze­brzy­do­wi­ce
  • Ka­czy­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Lip­nik
  • Ka­czy­ce – gro­ma­da
  • Ka­czy­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w Ka­czy­cach, w wo­je­wództ­wie ślą­skim
  • Ka­czy­ce – wieś w obw. gro­dzień­skim, w rej. ko­re­lic­kim, w siel. Ma­lu­szy­ce

Wikipedia


kaczydło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. mały, płyt­ki staw, ba­jo­ro, błoto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajoro

Wiktionary


kaczyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Ru­mu­nii, na Bu­ko­wi­nie, sku­pi­sko lud­no­ści pol­skie­go po­cho­dze­nia;

Wiktionary

Ka­czy­ka ( "Ca­ci­ca") – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Ka­czy­ka. W 2011 roku li­czy­ła 1110 miesz­kań­ców. Jest miej­scem lo­ka­cji dużej, czyn­nej ko­pal­ni soli.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaczycki

Wiktionary


kaczyniec

ro­śli­na błot­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych; ka­cze­niec, knieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Calt­ha pa­lu­stris|L.|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny ziel­nej z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych, sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny na całej pół­ku­li pół­noc­nej

 (1.2) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku ka­czyń­ców (1.1)

Wiktionary

Zo­bacz też: knieć błot­na - ro­śli­na, Ka­czy­niec – osada.

Ka­czy­niec – ("daw­niej także Ka­cze­niec") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Koło.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad brze­giem ru­cza­ju rosną ka­czyń­ce i nie­za­po­mi­naj­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczeniec m., kaczka ż.

 przym. kaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczeniec, kaczyniec błotny, knieć, knieć błotna

 (1.2) kaczeniec, kaczyniec błotny, knieć, knieć błotna

Wiktionary


kaczysta

po­gard­li­wie: zwo­len­nik Ja­ro­sła­wa (a wcze­śniej także Lecha) Ka­czyń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. pejor. lub iron. zwo­len­nik braci Ka­czyń­skich i ich po­li­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogę uznać ponad po­ło­wę na­sze­go biura za ka­czy­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczor m.; zob. też: kaczka

:: fż. kaczystka ż.

 przym. kaczystowski, kaczy, kaczkowaty

 przysł. kaczo

Wiktionary


kaczystka

po­gard­li­wie: zwo­len­nicz­ka Ja­ro­sła­wa (a wcze­śniej także Lecha) Ka­czyń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. pejor. lub iron. zwo­len­nicz­ka braci Ka­czyń­skich i ich po­li­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gośka, za­an­ga­żo­wa­na ka­czyst­ka, po­le­cia­ła na spot­ka­nie z mi­ni­strem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczor m.; zob. też: kaczka

:: fm. kaczysta m.

 przym. kaczystowski, kaczy, kaczkowaty

 przysł. kaczo

Wiktionary


kaczystowski

przy­miot­nik

 (1.1) publ. pejor. lub iron. zwią­za­ny ze zwo­len­ni­ka­mi braci Ka­czyń­skich i ich po­li­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sę­dzio­wie Try­bu­na­łu, byli es­be­cy, po­sło­wie opo­zy­cji wszy­scy oni stali się ofia­ra­mi re­żi­mu ka­czy­stow­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczyzm mrz., kaczysta m., kaczystka ż., kaczę n., kaczątko n., kaczor m.; zob. też: kaczka

 przym. kaczy, kaczkowaty

 przysł. kaczo

Wiktionary


kaczyzm

po­gard­li­wie: rządy lub po­glą­dy Ja­ro­sła­wa (a wcze­śniej także Lecha) Ka­czyń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. polit. pejor. lub iron. ety­kiet­ka ję­zy­ko­wa, hasło po­li­tycz­ne okre­śla­ją­ce rządy braci Ja­ro­sła­wa i Lecha Ka­czyń­skich;

Wiktionary

Ka­czyzm (rza­dziej: ka­czo­lo­gia) – ne­o­lo­gizm, kon­cept ide­o­lo­gicz­ny, pe­jo­ra­tyw­ne lub sa­ty­rycz­ne okre­śle­nie rzą­dów par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość (PiS), po­cho­dzą­ce od naz­wisk pol­skich po­li­ty­ków, braci Ja­ro­sła­wa i Lecha Ka­czyń­skich. Jako okre­śle­nie iro­nicz­ne lub pro­pa­gan­do­we jest ono uży­wa­ne przez prze­ciw­ni­ków ugru­po­wań po­li­tycz­nych braci Ka­czyń­skich, na­to­miast przez zwo­len­ni­ków PiS jest uwa­ża­ne za nie­a­dek­wat­ne i obraź­li­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­czyzm był je­szcze wie­lo­krot­nie przy­wo­ły­wa­ny w ne­ga­tyw­nym zna­cze­niu przez po­li­ty­ków par­tii opo­zy­cyj­nych – szcze­gól­nie upo­do­ba­ła go sobie po­słan­ka SLD Jo­an­na Se­ny­szyn, którą uważa się cza­sem za au­tor­kę tego okre­śle­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczysta m., kaczystka ż., kaczor m.; zob. też: kaczka

 przym. kaczystowski, kaczy, kaczkowaty

Wiktionary


kaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­czyń­ski – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 11,2 tys. osób.
  • Adam Ka­czyń­ski (ur. 1933, zm. 2010) – pol­ski pia­ni­sta i kom­po­zy­tor
  • An­to­ni Ka­czyń­ski (ur. 1874, zm. 1925) – ge­ne­rał major Armii Im­pe­rium Ro­syj­skie­go i ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go
  • An­to­ni z Susza Ka­czyń­ski – ofi­cer Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów
  • Bo­gu­sław Ka­czyń­ski (ur. 1934) – pol­ski dy­plo­ma­ta, am­ba­sa­dor
  • Bo­gu­sław Ka­czyń­ski (ur. 1942, zm. 2016) – pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta i kry­tyk mu­zycz­ny
  • Ed­ward Ka­czyń­ski (ur. 1937) – pol­ski te­o­log, do­mi­ni­ka­nin, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Św. To­ma­sza An­ge­li­cum w Rzy­mie
  • Filip Ka­czyń­ski (ur. 1987) – pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec, poseł na Sejm VII, IX i X ka­den­cji
  • Grze­gorz Ka­czyń­ski (1943–2018) – pol­ski afry­ka­ni­sta-so­cjo­log
  • Jacek Ka­czyń­ski (ur. 1973) – pol­ski dzien­ni­karz, pre­zen­ter, kon­fe­ran­sjer
  • Jerzy R. Ka­czyń­ski (ur. 1951) – pol­ski fi­lo­log kla­sycz­ny i tłu­macz
  • Ja­ro­sław Ka­czyń­ski (ur. 1949) – pol­ski po­li­tyk, twór­ca i pre­zes par­tii po­li­tycz­nych Po­ro­zu­mie­nie Cen­trum oraz Prawo i Spra­wied­li­wość, se­na­tor I ka­den­cji, poseł na Sejm I, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX...

Wikipedia


kaczątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: kaczę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. młoda kacz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­cząt­ko bez od­po­czyn­ku po­ru­szać mu­sia­ło nóż­ka­mi, ażeby nie przy­marz­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈt͡ʃɔ̃ntkɔ, AS: kačõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczuszka ż., kaczka ż., kaczusia ż., kaczor m., kaczę n., kaczeniec m., kaczyzm m., kaczysta mos., kaczystka ż.

 czas. kaczyć się

 przym. kaczy, kaczkowaty, kaczystowski

 przysł. kaczo, kaczkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczę

Wiktionary


kaczę

pis­klę kacz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. pis­klę kacz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­czor pac­nął kaczę skrzy­dłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃɛ, AS: kače

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczuszka ż., kaczka ż., kaczusia ż., kaczor mzw., kaczeniec mrz., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

:: zdrobn. kaczątko n.

 przym. kaczy, kaczkowaty, kaczystowski

 przysł. kaczo, kaczkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczątko

Wiktionary


kada

zdrob­nie­nie od: Le­o­ka­dia; Loda


SJP.pl


kadafi

naz­wi­sko, np. Mu­am­mar Ka­da­fi (al-Kad­da­fi, 1942-2011), li­bij­ski po­li­tyk, przy­wód­ca Libii, puł­kow­nik


SJP.pl


kadaif

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. deser na bazie sera i op­cjo­nal­nie – cia­sta filo lub ma­ka­ro­ni­ków z se­mo­li­ny; zwy­kle po wierz­chu bar­wio­ny na po­ma­rań­czo­wo i po­sy­py­wa­ny sie­ka­ny­mi pi­sta­cja­mi; spe­cjal­ność kuch­ni na­ro­do­wych na Bał­ka­nach, Bli­skim Wscho­dzie i w Magh­re­bie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kunafa

Wiktionary


kadar

naz­wi­sko wę­gier­skie, np. János Kádár, właśc. János Cser­ma­nek (1912 - 1989) - wę­gier­ski przy­wód­ca ko­mu­ni­stycz­ny w la­tach 1956-1988


SJP.pl


kadarka

szczep czer­wo­nych wi­no­gron, po­pu­lar­ny w upra­wach wi­no­ro­śli na Wę­grzech


SJP.pl

Ka­dar­ka (węg. "kádár" „bed­narz”), gymza, gamza – czer­wo­ny szczep wi­no­ro­śli wła­ści­wej, naj­po­pu­lar­niej­sza od­mia­na wi­no­ro­śli na Wę­grzech, upra­wia­na na całym Pół­wy­spie Bał­kań­skim (Buł­ga­ria – pod nazwą gymza, gamza, Al­ba­nia, Ma­ce­do­nia Pół­noc­na, Ser­bia).

Wikipedia


kadaryci

przed­sta­wi­ciel lub zwo­len­nik ka­da­ryz­mu (szko­ły te­o­lo­gicz­nej w is­la­mie)


SJP.pl


kadaryta

przed­sta­wi­ciel lub zwo­len­nik ka­da­ryz­mu (szko­ły te­o­lo­gicz­nej w is­la­mie)


SJP.pl


kadarytka

→ ka­da­ry­ta


SJP.pl

Patrz:

kadaryta

kadaryzm

1. ustrój Wę­gier­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej trwa­ją­cy od lat 60. XX wieku aż do przy­wró­ce­nia ka­pi­ta­liz­mu na Wę­grzech w 1989 roku; gu­la­szo­wy ko­mu­nizm;
2. nurt te­o­lo­gii mu­zuł­mań­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­da­ryzm – nurt te­o­lo­gii mu­zuł­mań­skiej
  • ka­da­ryzm – od­mia­na re­al­ne­go so­cja­liz­mu

Wikipedia


kadaster

urzę­do­wy spis grun­tów i bu­dyn­ków; ka­ta­ster


SJP.pl


kadastralny

zwią­za­ny z urzę­do­wym re­je­strem i wy­ce­ną nie­ru­cho­mo­ści; ka­ta­stral­ny


SJP.pl


kadastrować

spo­rzą­dzać ka­da­ster - urzę­do­wy re­jestr nie­ru­cho­mo­ści; ka­ta­stro­wać


SJP.pl


kadawer

ciało czło­wie­ka zmar­łe­go lub śmier­tel­nie cho­re­go, za­tra­ca­ją­ce funk­cje ży­cio­we; ca­da­ver


SJP.pl


kadawerowy

→ ka­da­wer


SJP.pl

Patrz:

kadawer

kadaweryczny

→ ka­da­wer


SJP.pl

Patrz:

kadawer

kadaweryna

za­sa­do­wa amina sta­no­wią­ca jeden z pro­duk­tów roz­kła­du bak­te­ryj­ne­go bia­łek, dzia­ła­ją­ca szkod­li­wie na układ krą­że­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy dia­min, amina bio­gen­na pow­sta­ją­ca w pro­ce­sie gnil­nym biał­ka, na­le­ży do tzw. "tru­pich jadów";

Wiktionary

Ka­da­we­ry­na ( ca­da­ver ‘trup’, ‘zwło­ki’), pen­ta­me­ty­le­no­dia­mi­na, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy dia­min, jedna z pro­ta­min, amina bio­gen­na bę­dą­ca pro­duk­tem de­kar­bok­sy­la­cji ami­nok­wa­su li­zy­ny, pow­sta­je jako pro­dukt me­ta­bo­liz­mu bak­te­rii, a także w pro­ce­sie gnil­nym biał­ka we­dług re­ak­cji:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­da­we­ry­na ma silny odra­ża­ją­cy za­pach roz­kła­da­ją­cych się zwłok i jest szkod­li­wa dla zdro­wia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkadavɛˈrɨ̃na, AS: kadaverỹna

Wiktionary


kaddafi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mu’ammar al-Kad­da­fi – były przy­wód­ca Libii
  • Cha­mis al-Kad­da­fi – li­bij­ski ofi­cer, syn Mu­am­ma­ra
  • Al-Saadi Kad­da­fi – wła­ści­ciel li­bij­skie­go klubu piłki noż­nej, syn Mu­am­ma­ra
  • Saif al-Islam al-Kad­da­fi – syn Mu­am­ma­ra, przez pe­wien czas kry­tycz­nie na­sta­wio­ny do jego re­żi­mu

Wikipedia


kadecik

zdrob­nie­nie od: kadet


SJP.pl


kadecki

od­no­szą­cy się do ka­de­ta, zwią­za­ny z ka­de­tem


SJP.pl


kadeelowski

→ KDL; KDL-owski


SJP.pl


kadela

naz­wi­sko


SJP.pl


kadena

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. ekon. jedna z kryp­to­wa­lut stwo­rzo­na w 2019 r. przez firmę o tej samej naz­wie

Wiktionary

Ka­de­na (jap. 嘉手納町 Ka­de­na-chō) – mia­sto w Ja­po­nii, w pre­fek­tu­rze Oki­na­wa, na wy­spie Oki­na­wa. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 13 521 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 894,2 os./km².

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) skr. KDA

Wiktionary


kadenacy

naz­wi­sko


SJP.pl


kadencja

1. okre­ślo­ny usta­wą czas urzę­do­wa­nia obie­ral­ne­go urzęd­ni­ka lub or­ga­nu;
2. daw­niej: po­sie­dze­nie, zwła­szcza sądu;
3. w ję­zy­koz­naw­stwie: in­to­na­cja opa­da­ją­ca;
4. na­stęp­stwo dźwię­ków na­da­ją­ce fra­zie mu­zycz­nej cha­rak­ter za­koń­cze­nia;
5. ozdob­ne, wir­tu­o­zow­skie za­koń­cze­nie ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub jego czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. okres peł­nie­nia funk­cji (urzę­du) przez obie­ral­ne­go urzęd­ni­ka lub organ;

 (1.2) jęz. in­to­na­cja opa­da­ją­ca, w pol­szczyź­nie ty­po­wa dla zda­nia oz­naj­mu­ją­ce­go;

 (1.3) muz. sek­wen­cja akor­dów ma­ją­ca cha­rak­ter za­koń­cze­nia;

 (1.4) muz. wir­tu­o­zow­ska, im­pro­wi­za­cyj­na so­lów­ka w ra­mach więk­szych ut­wo­rów, np. kon­cer­tów or­kie­stro­wych

 (1.5) sport. w ko­lar­stwie: licz­ba obro­tów pe­da­łów na mi­nu­tę

 (1.6) sport. w bie­gach: licz­ba kro­ków na mi­nu­tę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­den­cja – w mu­zy­ce: po­chód akor­dów ma­ją­cy cha­rak­ter za­koń­cze­nia, a w har­mo­nii kla­sycz­nej po­łą­cze­nie trójdź­wię­ków
  • ka­den­cja – od­ci­nek w kon­cer­cie so­lo­wym w któ­rym wy­ko­naw­ca ma moż­li­wość po­pi­sać się swą wir­tu­o­ze­rią
  • ka­den­cja – w po­li­to­lo­gii: okre­ślo­ny pra­wem okres peł­nie­nia danej funk­cji (urzę­du) przez urzęd­ni­ka lub organ.
  • ka­den­cja – w pra­wie go­spo­dar­czym: czas wska­za­ny w umo­wie spół­ki lub sta­tu­cie, na jaki dana osoba zo­sta­je po­wo­ła­na do or­ga­nów da­ne­go pod­mio­tu (np. za­rzą­du lub rady na­dzor­czej).
  • ka­den­cja – w li­te­ra­tu­rze: in­to­na­cja opa­da­ją­ca od­cin­ka mowy, w pol­szczyź­nie ty­po­wa dla zda­nia oz­naj­mu­ją­ce­go.
  • ka­den­cja – w ko­lar­stwie: czę­stot­li­wość obro­tu pe­da­łów
  • ka­den­cja – w lek­ko­at­le­ty­ce: licz­ba kro­ków w cza­sie jed­nej mi­nu­ty biegu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Volk­stag wy­bie­ra­ny jest na czte­ro­let­nią ka­den­cję. Wy­bo­ry od­by­wa­ją się w jedną z nie­dziel li­sto­pa­da. Ka­den­cja bie­gnie od 1-go stycz­nia roku na­stęp­ne­go po wy­bo­rach''.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: kadẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kadencyjny

 rzecz. kadencyjność ż.

 przysł. kadencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czas urzędowania, okres urzędowania

 (1.2) intonacja opadająca, spadek

Wiktionary


kadencjonalny

daw­niej: od­by­wa­ją­cy się co ka­den­cję, okre­so­wy


SJP.pl


kadencyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z ka­den­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bur­mistrz pełni swój urząd ka­den­cyj­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadencja ż.

 przym. kadencyjny

Wiktionary


kadencyjność

za­sa­da spra­wo­wa­nia funk­cji pu­blicz­nej lub urzę­du przez usta­lo­ny z góry, mak­sy­mal­ny czas, na okres ka­den­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­den­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadencja ż.

 przym. kadencyjny

Wiktionary


kadencyjny

zwią­za­ny z ka­den­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się okre­so­wo­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadencyjność ż., kadencja ż.

 przysł. kadencyjnie

Wiktionary


kadenowski

do­ty­czą­cy Ka­de­na, Ka­de­na-Ban­drow­skie­go


SJP.pl


kadenowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­de­na (Ka­de­na-Ban­drow­skie­go) lub z nim zwią­za­ny; Ka­de­now­ski


SJP.pl


kadesz

w ju­da­iz­mie: mod­lit­wa za zmar­łych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­desz (Ke­tesz) – egip­ska bo­gi­ni
  • Ka­desz-Bar­nea – oaza zlo­ka­li­zo­wa­na na pu­sty­ni Zin
  • Ka­desz nad Oron­te­sem – sta­ro­żyt­ne mia­sto sy­ryj­skie
  • Ka­desz-Nef­ta­li – mia­sto na­le­żą­ce do Ba­ra­ka, Abi­no­a­ma
  • Ka­desz w Judei – judz­ki ob­szar o niez­na­nej lo­ka­li­za­cji
  • Ka­desz w Ga­li­lei – mia­sto ga­li­lej­skie na górze Nef­ta­le­go

Wikipedia


kadet

uczeń szko­ły przy­go­to­wu­ją­cej do za­wo­du woj­sko­we­go, obec­nie w Pol­sce - szko­ły pod­cho­rą­żych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. uczeń ofi­cer­skiej szko­ły woj­sko­wej;

 (1.2) polit. hist. pot. czło­nek Par­tii Kon­sty­tu­cyj­no-De­mo­kra­tycz­nej (K-D)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. sa­mo­chód Opel Ka­dett

Wiktionary

Kadet – tytuł ucz­nia bez szcze­gól­ne­go na­da­nia w szko­le woj­sko­wej, a także w szko­le po­żar­ni­czej, któ­rym po­słu­gu­je się tylko w okre­sie nauki w szko­le ka­de­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z ka­de­ta­mi też nie było lekko - byli je­szcze mło­dzi i nie­wy­ży­ci.

 (1.2) Ka­de­ci byli zde­cy­do­wa­ny­mi mo­nar­chi­sta­mi, ale pra­gnę­li przeksz­tał­cić ce­sar­stwo ro­syj­skie w mo­nar­chię kon­sty­tu­cyj­ną typu za­chod­nio­e­u­ro­pej­skie­go z za­pew­nie­niem bur­żu­az­ji roli kie­row­ni­czej w pań­stwie.

 (2.1) Przez lata wy­słu­żo­nym oplem ka­de­tem swo­je­go ojca roz­wo­ził prasę po kie­lec­kich kio­skach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadɛt, AS: kadet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kadecki

Wiktionary


kadetka

w spor­cie: za­wod­nicz­ka młod­sza od ju­nior­ki; mło­dzicz­ka


SJP.pl


kadett

[czy­taj: kadet] model sa­mo­cho­du marki Opel


SJP.pl


kadi

mu­zuł­mań­ski sę­dzia wy­ro­ku­ją­cy na pod­sta­wie praw: is­lam­skie­go i zwy­cza­jo­we­go, a także in­ter­pre­tu­ją­cy te prawa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. rel. sę­dzia mu­zuł­mań­ski

Wiktionary

Kadi (arab. قاضي "qāḍī") – sę­dzia mu­zuł­mań­ski. Wy­da­je wy­ro­ki na pod­sta­wie zna­jo­mo­ści prawa mu­zuł­mań­skie­go (sza­ria­tu) i prawa zwy­cza­jo­we­go (adat). Jest mia­no­wa­ny przez wła­dze pań­stwo­we. Ob­szar ge­o­gra­ficz­ny po­zo­sta­ją­cy pod jego ju­rys­dyk­cją nosi nazwę "ka­di­lik".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkadʲi, AS: kadʹi

Wiktionary


kadisz

w ju­da­iz­mie - mod­lit­wa pod­dań­cza, sła­wią­ca wiel­kość Boga, obo­wiąz­ko­wo od­ma­wia­na przez rok po śmier­ci naj­bliż­sze­go człon­ka ro­dzi­ny i w każdą jej rocz­ni­cę; ka­dysz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ży­dow­ska mod­lit­wa li­tur­gicz­na, któ­rej głów­nym te­ma­tem jest uwiel­bie­nie i uś­wię­ce­nie imie­nia Boga

Wiktionary

Ka­disz, rów­nież Ka­dysz, Kad­disz (hebr. קדיש – "świę­ty"; ji­dysz: Ka­desz) – jedna z naj­waż­niej­szych mod­litw w ju­da­iz­mie, bę­dą­ca skład­ni­kiem wszel­kich ży­dow­skich mo­dłów zbio­ro­wych. Jest to dok­so­lo­gia w ję­zy­ku ara­mej­skim, wy­sła­wia­ją­ca Imię Boże, wy­ra­ża­ją­ca pod­da­nie się Jego woli oraz wzy­wa­ją­ca ry­chłe­go na­dej­ścia kró­le­stwa Bo­że­go. Czę­sto myl­nie na­zy­wa­na mod­lit­wą za zmar­łych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. kadysz

Wiktionary


kadm

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cd, sre­brzy­sto­bia­ły, mięk­ki metal uży­wa­ny m.in. do ochron­ne­go po­kry­wa­nia me­ta­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cd i licz­bie ato­mo­wej 48;

Wiktionary

Kadm (Cd, łac. "cad­mium") – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych ukła­du okre­so­we­go. Nazwa po­cho­dzi od słowa "kad­me­ia", bę­dą­ce­go grec­ką nazwą rudy cynku, ka­la­mi­nu, w któ­rej kadm zo­stał wy­kry­ty.

Mi­ne­ra­łem tego pier­wiast­ka, bez zna­cze­nia prze­my­sło­we­go, jest np. gre­no­kit (CdS) i (CdO), ale jest zwy­kle uzy­ski­wa­ny jako pro­dukt ubocz­ny przy pro­duk­cji cynku. Sta­no­wi 0,00005% masy sko­ru­py ziem­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma kadm?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: katm̥, AS: katm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kadmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Cd

Wiktionary


kadm.

skrót od: kon­trad­mi­rał (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) wojsk. mar. kon­trad­mi­rał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kontradm.

Wiktionary


kadmejski

1. zwią­za­ny z Kad­mo­sem - mi­tycz­nym za­ło­ży­cie­lem Teb w Be­o­cji;
2. kad­mej­skie zwy­cię­stwo - zwy­cię­stwo tra­gicz­ne za­rów­no dla po­ko­na­ne­go, jak i dla zwy­cięz­cy


SJP.pl


kadmon

w Ka­ba­le: okre­śle­nie pier­wsze­go czło­wie­ka


SJP.pl


kadmos

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

Kad­mos ( Κάδμος, Cad­mus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Age­no­ra (króla Tyru) i Te­le­fas­sy, brat Eu­ro­py, mąż Har­mo­nii, za­ło­ży­ciel mia­sta Teby.

Po­nie­waż za­gi­nę­ła sio­stra Kad­mo­sa Eu­ro­pa por­wa­na przez Zeusa, oj­ciec Age­nor na­ka­zał Kad­mo­so­wi wy­ru­szyć na jej po­szu­ki­wa­nia.

Wikipedia


kadmowanie

po­kry­wać po­wierzch­nię me­ta­lu kad­mem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kad­mo­wać.

Wiktionary

Kad­mo­wa­nie – po­kry­wa­nie po­wierzch­ni przed­mio­tów sta­lo­wych cien­ką po­wło­ką kadmu w celu ochro­ny przed ko­roz­ją po­wo­do­wa­ną dzia­ła­niem po­wie­trza i wody mor­skiej. Kad­mo­wa­nie od­by­wa się po­przez za­nu­rze­nie ele­men­tu w elek­tro­li­cie oraz przy­ło­że­nie na­pię­cia, co po­wo­du­je, że wy­dzie­la­ją­cy się kadm przy­le­ga do przed­mio­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niekadmowanie n.

 czas. kadmować ndk.

Wiktionary


kadmować

po­kry­wać po­wierzch­nię me­ta­lu kad­mem


SJP.pl


kadmowiec

pier­wia­stek na­le­żą­cy do dwu­na­stej grupy ukła­du okre­so­we­go pier­wiast­ków; cyn­ko­wiec


SJP.pl


kadmowy

przy­miot­nik od: kadm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kadmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadm m.

Wiktionary


kadr

1. obraz fil­mo­wy za­re­je­stro­wa­ny na po­je­dyn­czej klat­ce;
2. frag­ment fo­to­gra­fo­wa­ne­go obiek­tu;
3. wy­ci­nek ne­ga­ty­wu przez­na­czo­ny do wy­wo­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. film. obraz wi­docz­ny w wiz­je­rze apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go lub ka­me­ry

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od kadra

Wiktionary

Kadr, klat­ka fil­mo­wa lub tylko klat­ka – pole obra­zu two­rzo­ne­go przez obiek­tyw, wy­dzie­lo­ne do ob­ser­wa­cji w urzą­dze­niu op­tycz­nym.

W urzą­dze­niach, w któ­rych istot­ne jest ob­ser­wo­wa­nie ca­łe­go pola obra­zu ge­ne­ro­wa­ne­go przez obiek­tyw, kadr ma kształt ge­ne­ro­wa­ny przez oku­lar i jest to obraz, co do za­sa­dy, w po­sta­ci koła (np. w lor­net­kach, lu­ne­tach, lu­pach, mi­kro­sko­pach czy te­le­sko­pach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pej­za­żach z ziemi ol­ku­skiej sto­so­wa­ła różne me­to­dy kom­po­zy­cyj­ne: bli­skie­go kadru, sze­ro­kiej per­spek­ty­wy lub spoj­rze­nia z pod­nie­sio­ne­go punk­tu ob­ser­wa­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: katr̥, AS: katr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadrowanie n., wykadrowanie n.

 czas. kadrować ndk., wykadrować dk.

Wiktionary


kadra

ze­spół, team


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół wyk­wa­li­fi­ko­wa­nych pra­cow­ni­ków danej jed­nost­ki

 (1.2) sport. czo­ło­wi za­wod­ni­cy okre­ślo­nej dy­scy­pli­ny spor­to­wej

 (1.3) wojsk. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na woj­ska zło­żo­na z za­wo­do­wych ofi­ce­rów, cho­rą­żych i po­do­fi­ce­rów, bę­dą­ca trzo­nem dla dal­szych uzu­peł­nień

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Skład biało-czer­wo­nych zde­cy­do­wa­nie od­bie­gał od op­ty­mal­ne­go, na­to­miast ry­wa­le do Chi­ca­go przy­je­cha­li w naj­moc­niej­szym ze­sta­wie­niu, z kadrą nasz­pi­ko­wa­ną me­da­li­sta­mi ostat­nich mi­strzostw świa­ta i igrzysk olim­pij­skich w Rio de Ja­ne­i­ro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadrowiec m., kadrowy m., kadrowa ż., kadrowicz m., kadrowiczka ż., kadry nmos.

 przym. kadrowy

 przysł. kadrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obsada, personel, załoga

 (1.2) reprezentacja

 (1.3) sztab

Wiktionary


kadrel

daw­niej: czar­ny sal­ce­son naj­niż­szej ja­ko­ści pro­du­ko­wa­ny z krwi i od­pad­ków mięs­nych; ka­dryl


SJP.pl


kadrowa

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w dzia­le kadr; per­so­nal­na


SJP.pl


kadrować

1. wy­bie­rać do sfo­to­gra­fo­wa­nia lub na­gra­nia część wi­dzia­ne­go obra­zu;
2. wy­ci­nać wy­bra­ny frag­ment z pier­wot­nie za­re­je­stro­wa­ne­go obra­zu w celu jego dal­szej obrób­ki i wy­ek­spo­no­wa­nia


SJP.pl


kadrowe

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w dzia­le kadr; per­so­nal­na


SJP.pl


kadrowicz

za­wod­nik na­le­żą­cy do kadry re­pre­zen­ta­cyj­nej; ka­dro­wiec


SJP.pl


kadrowiczka

za­wod­nicz­ka na­le­żą­ca do kadry re­pre­zen­ta­cyj­nej


SJP.pl


kadrowiec

1. za­wod­nik na­le­żą­cy do kadry re­pre­zen­ta­cyj­nej; ka­dro­wicz;
2. urzęd­nik pra­cu­ją­cy w dzia­le kadr; ka­dro­wy, per­so­nal­ny


SJP.pl


kadrowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bio­rąc pod uwagę kadrę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciąż nie wia­do­mo, czy wzmoc­nio­na ka­dro­wo ekipa da sobie radę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadra ż., kadry nmos., kadrowiec mos., kadrowy mos., kadrowa ż., kadrowe n., kadrowicz mos., kadrowiczka ż.

 przym. kadrowy

Wiktionary


kadrowy

przy­miot­nik od: kadra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kadrą, do­ty­czą­cy kadry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli nie uda im się zna­leźć ni­ko­go ta­kie­go, sta­ro­sta wyda in­for­ma­cję o braku moż­li­wo­ści za­spo­ko­je­nia po­trzeb ka­dro­wych two­jej firmy na lo­kal­nym rynku pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadry nmos., kadra ż.

 przysł. kadrowo

Wiktionary


kadry

dział pro­wa­dzą­cy ewi­den­cję pra­cow­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. dział za­trud­nia­nia i ewi­den­cji pra­cow­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć w ka­drach nic o tym nie wie­dzie­li, a prze­cież po­win­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadra ż., kadrowiec mos., kadrowy mos., kadrowa ż., kadrowe n., kadrowicz mos., kadrowiczka ż.

 przym. kadrowy

 przysł. kadrowo

Wiktionary


kadryl

1. wyt­wor­ny fi­gu­ro­wy ta­niec fran­cu­ski z cza­sów Na­po­le­o­na I, wy­wo­dzą­cy się z kon­tre­dan­sa;
2. nazwa pa­sjan­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. cho­re­ogr. fi­gu­ro­wy ta­niec sa­lo­no­wy, tań­czo­ny pa­ra­mi w gru­pach, po­pu­lar­ny w XIX wieku;

 (1.2) daw. muz. mu­zy­ka do ka­dry­la (1.1)

 (1.4) włók. lekka jed­wab­na tka­ni­na w krat­kę lub kieł­ba­sa

Wiktionary

Ka­dryl (fr. "qu­a­dril­le") – XVIII-wiecz­ny ta­niec sa­lo­no­wy w me­trum prze­mien­nym 6/8 i 2/4. Nazwę "qu­a­dril­le" wzię­to od okre­śle­nia od­dział­ku jazdy.

Ta­niec pow­stał na bazie kon­tre­dan­sa; modny za cza­sów Na­po­le­o­na I we Fran­cji, szyb­ko zy­skał po­pu­lar­ność w in­nych kra­jach eu­ro­pej­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We fracz­ku fran­cu­skim […] do­sta­wał się tu i ow­dzie na bale, wpro­wa­dza­ny przez za­moż­niej­szych ko­le­gów, i hulał do upa­dłe­go. Umiał już pro­wa­dzić an­giel­skie kon­tre­dan­se, fran­cu­skie ka­dry­le, stras­bur­skie i sty­ryj­skie szta­je­ry.

 (1.2) Ber­nard pow­stał, pchnął nogą ta­bu­ret do pia­ni­na i za­czął ze wście­kłą bra­wu­rą grać trze­cią fi­gu­rę ka­dry­la.

 (1.3) Jeśli raban ma być więk­szy, trze­ba psu do­ło­żyć je­szcze 10 deka ka­dry­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadrɨl, AS: kadryl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) gw-pl|Warszawa. hycel

Wiktionary


kadrówka

kom­pa­nia ka­dro­wa le­gio­nów J. Pił­sud­skie­go w 1914 roku


SJP.pl


kadubek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karm­nik; budka lę­go­wa dla pta­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A w ka­dub­ku stary kos śpie­wa mi na cały głos.

Wiktionary


kaduceusz

1. ke­ry­ke­jon;
a) w mi­to­lo­gii grec­kiej: laska Her­me­sa
b) sym­bo­licz­na laska sta­ro­grec­kich po­słów, sym­bol ich nie­ty­kal­no­ści
2. laska błaz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mitgr. mi­trzym. laska ople­cio­na dwoma wę­ża­mi, po­chy­la­ją­cy­mi ku sobie łby, nie­kie­dy prze­wią­za­na wstąż­ka­mi, za­koń­czo­na parą skrzy­deł lub wień­cem; atry­but bogów: grec­kie­go Her­me­sa i grec­kiej Irydy oraz rzym­skie­go Mer­ku­re­go; em­ble­mat po­ko­ju i hand­lu;

 (1.2) sta­roż. sym­bo­licz­na laska sta­ro­grec­kie­go ke­ryk­sa (he­rol­da, posła), oz­na­ka jego nie­ty­kal­no­ści

 (1.3) laska błaz­na

Wiktionary

☤

Ka­du­ce­usz (łac. "ca­du­ce­us" „laska he­rol­dów”), ke­ry­ke­jon (gr. κηρύκειον "kērýkeion"), oba od κῆρυξ ("kēryks" „he­rold”) – sym­bo­licz­na laska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Mer­ku­re­go były: skrzyd­la­te san­da­ły, skrzyd­la­ty ka­pe­lusz, ka­du­ce­usz i sa­kiew­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaduˈt͡sɛwuʃ, AS: kaduceu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaduceus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kerykejon

 (1.2) kerykejon

Wiktionary


kaduczny

prze­sta­rza­le:
1. → kaduk (dia­beł);
2. nie­ty­po­wy w danej sy­tu­a­cji przez swój roz­miar lub swoją in­ten­syw­ność


SJP.pl


kaduczy

ka­du­ko­wy;
1. → kaduk (ma­ją­tek);
2. nie­spra­wied­li­wy lub uwa­ża­ny za nie­ma­ją­cy pod­staw


SJP.pl


kaduk

1. w daw­nej Pol­sce: ma­ją­tek po zmar­łym bez krew­nych, pu­ściz­na;
2. prze­sta­rza­łe: dia­beł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. praw. spa­dek po­zo­sta­wio­ny bez dzie­dzi­ców;

 (1.2) daw. med. pa­dacz­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. dia­beł, czart

Wiktionary

Kaduk ( ca­du­cus 'upa­da­ją­cy', póź­niej 'bez­pań­ski') – spa­dek po­zo­sta­wio­ny bez dzie­dzi­ców. In­sty­tu­cja praw­na wy­wo­dzą­ca się z prawa rzym­skie­go (ius ca­du­cum). Zwią­za­na jest z ogra­ni­cze­niem dzie­dzi­cze­nia do okre­ślo­ne­go kręgu osób i ogra­ni­cze­nia­mi te­sta­men­to­wy­mi. W przy­pad­ku braku upraw­nio­nych osób i braku te­sta­men­tu spa­dek przy­pa­da wład­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaduk w śred­nio­wie­czu przy­pa­dał wład­cy.

 (1.2) Stry­jec całe życie cier­piał na kaduk.

 (2.1) Wi­docz­nie kaduk mnie opę­tał i nosił. Ale z duszą chrze­ści­jań­ską nie tak to łatwo; od­pią­łem ja kurt­kę, się­gam pod ko­szu­lę, a szka­plerz na wierzch wy­kła­dam i z dobrą miną znowu ku dro­dze za­wra­cam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaduk, AS: kaduk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaduczny, kadukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. puścizna

 (2.1) diabeł, licho

Wiktionary


kadukowy

ka­du­czy;
1. → kaduk (ma­ją­tek);
2. nie­spra­wied­li­wy lub uwa­ża­ny za nie­ma­ją­cy pod­staw


SJP.pl


kadyk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. ja­ło­wiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadɨk, AS: kadyk

Wiktionary


kadyks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Hisz­pa­nii;

 (1.2) geogr. pro­win­cja w Hisz­pa­nii

Wiktionary

Ka­dyks ( Cádiz [ˈkaðiθ], fen. גדר = "Gadir", Gades, ‏قادس‎ = "Qādis") – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie An­da­luz­ja, sto­li­ca pro­win­cji Ka­dyks. Po­ło­żo­ne na pół­wy­spie od­dzie­la­ją­cym od­no­gę Za­to­ki Ka­dyk­su od Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Za­miesz­ku­je je 116 072 osób (2019).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkadɨks, AS: kadyks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadyksyjczyk m., kadyksyjka ż.

 przym. kadyksyjski, kadykski

Wiktionary


kadykski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Ka­dyk­sem (mia­stem i pro­win­cją w Hisz­pa­nii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli więc wojna z Fran­cją stwo­rzy­ła po­czu­cie hisz­pań­skiej wspól­no­ty na­ro­do­wej, ka­dyk­ska kon­sty­tu­cja na­da­ła na­ro­do­wi hisz­pań­skie­mu pod­mio­to­wość praw­ną.

 (1.1) Li­zbo­na. 5 maja [1898]. Eska­dra hisz­pań­ska od­pły­nę­ła z wysp kap­wer­dyj­skich na po­wrót ku wy­brze­żom hisz­pań­skim, a to celem przy­wró­ce­nia po­łą­cze­nia z eska­drą ka­dyk­ską, co gdy na­stą­pi obie eska­dry wy­ru­szą na wody ame­ry­kań­skie.

 (1.1) Rok 1883 uwień­czył ter­ror rzą­do­wy zwy­cię­stwem nad ter­ro­rem „Czar­nej ręki". Gnia­zdo ka­dyk­skie zo­sta­ło wy­kry­te i opa­no­wa­ne. Chrzęst gar­ro­ty ob­wie­ścił try­umf ar­cy­ka­to­lic­kich rzą­dów Al­fon­sa XII.

 (1.1) Li­be­ra­ła­mi («li­be­ra­les») okre­śla­li się także zwo­len­ni­cy re­form o umiar­ko­wa­nie an­ty­fe­u­dal­nym cha­rak­te­rze w Hisz­pa­nii. Ich dzie­łem była kon­sty­tu­cja ka­dyk­ska z 1812 r., za­po­wia­da­ją­ca usta­no­wie­nie rzą­dów kon­sty­tu­cyj­nych (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kadyks mrz.

 przym. kadyksyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadyksyjski

Wiktionary


kadyksyjczyk

miesz­ka­niec Ka­dyk­su


SJP.pl


kadyksyjka

miesz­kan­ka Ka­dyk­su


SJP.pl


kadyksyjski

przy­miot­nik od: Ka­dyks (mia­sto w Hisz­pa­nii)


SJP.pl


kadyny

Ka­dy­ny (niem. "Ka­dien/Ca­di­nen") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Tolk­mic­ko.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


kadyrowiec

cze­czeń­ski żoł­nierz bę­dą­cy zwo­len­ni­kiem Ram­za­na Ka­dy­ro­wa


SJP.pl


kadysz

w ju­da­iz­mie - mod­lit­wa pod­dań­cza, sła­wią­ca wiel­kość Boga, obo­wiąz­ko­wo od­ma­wia­na przez rok po śmier­ci naj­bliż­sze­go człon­ka ro­dzi­ny i w każdą jej rocz­ni­cę; ka­disz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. jedna z waż­niej­szych i czę­ściej od­ma­wia­nych mod­litw ży­dow­skich

Wiktionary

Ka­dysz, Ka­dysz Rzą­do­wy ( Кадыш, "Ka­dysz"; Кадыш, "Ka­dysz") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie gro­dzień­skim, na pół­noc od So­poć­kiń, przy gra­ni­cy z Litwą, nad Czar­ną Hań­czą.

Ka­dysz jest po­ło­żo­ny przy sta­rej dro­dze z So­poć­kin do Kop­cio­wa na Lit­wie, 4 km od gra­ni­cy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kadisz

Wiktionary


kadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidłowiec mrz., kadzidla ż., kadzidło n., kadzielnica ż., kadzidełko n.

 czas. kadzić ndk.

 przym. kadzidłowy, kadzielny

Wiktionary


kadzidełko

zdrob­nie­nie od: ka­dzi­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pa­ty­czek po­kry­te­go sub­stan­cją, która ża­rząc się wy­dzie­la za­pach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej lubię ka­dzi­deł­ka o za­pa­chu ja­śmi­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkad͡ʑiˈdɛwkɔ, AS: kaʒ́ideu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kadzidło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trociczka

Wiktionary


kadzidla

krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych; ka­dzi­dło­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos­wel­lia|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju ka­dzid­la (1.1)

Wiktionary

Ka­dzid­la, ka­dzi­dło­wiec ("Bos­wel­lia" Roxb. ex Co­lebr.) – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych ("Bur­se­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 20 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w środ­ko­wej Afry­ce, na Ma­da­ga­ska­rze, Pół­wy­spie Arab­skim i w In­diach. Gu­mo­ży­wi­ca po­zy­ski­wa­na z niek­tó­rych ga­tun­ków, zwła­szcza z ka­dzid­la Car­te­ra, po ze­sta­le­niu daje oli­ba­num sto­so­wa­ne jako ka­dzi­dło.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kwia­ty ka­dzi­del są w ko­lo­rze bla­do­czer­wo­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzenie n., kadzidełko n., kadzidło mrz., Kadzidło n., kadzidłowiec mrz., Kadzidłowo n., kadzielnica ż.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzidłowiec

Wiktionary


kadzidlanin

miesz­ka­niec Ka­dzi­dła


SJP.pl


kadzidlanka

miesz­kan­ka Ka­dzi­dła


SJP.pl


kadzidlany

przy­miot­nik od: ka­dzi­dło


SJP.pl


kadzidlański

przy­miot­nik od: Ka­dzi­dło


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­dzi­dła, zwią­za­ny z Ka­dzi­dłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­zbie­ram praw­dziw­ków w ka­dzid­lań­skim lesie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kadzidło n.

Wiktionary


kadzidło

sub­stan­cja ży­wicz­na, wy­da­ją­ca wonny za­pach przy spa­la­niu, uży­wa­na do celów kultu w wielu re­li­giach (m.in. bud­dyz­mie, ta­o­iz­mie, szin­to­iz­mie, ju­da­iz­mie, chrze­ści­jań­stwie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przez­na­czo­na do spa­le­nia w ce­lach kultu mie­sza­ni­na żywic, da­ją­ca in­ten­syw­ną, przy­jem­ną woń

 (1.2) pot. kośc. try­bu­larz

Wiktionary

Ka­dzi­dło (arab. لبٌان, "lubbān", hebr. "ke­to­ret", gr. "li­ba­nos", "thy­mia­na", łac. "tus", "in­cen­sum") – sub­stan­cje za­pa­cho­we po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go uwal­nia­ne pod­czas spa­la­nia, sto­so­wa­ne w ry­tu­a­łach re­li­gij­nych, me­dy­ta­cji, w kos­me­ty­ce, kuch­ni i me­dy­cy­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pach ka­dzi­dła roz­niósł się po całej czę­ści głów­nej ko­ścio­ła aż do krań­ców lewej nawy.

 (1.1) Was tem świa­tłem i ka­dzi­dłem / Za­pra­sza­my, za­kli­na­my.

 (1.2) Ksiądz chwy­cił ka­dzi­dło i za­czął oka­dzać pas­chał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈd͡ʑidwɔ, AS: kaʒ́idu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidla ż., kadzidłowiec mrz., kadzielnica ż., kadzenie n., Kadzidłowo n., Kadzidło n.

:: zdrobn. kadzidełko n.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mirra

 (1.2) kadzielnica, trybularz

Wiktionary


kadzidłowiec

krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych; ka­dzid­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos­wel­lia|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju ka­dzi­dłow­ców (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Li­ście ka­dzi­dłow­ców są pie­rza­ste.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzenie n., kadzidełko n., kadzidla ż., kadzidło mrz., Kadzidło n., Kadzidłowo n., kadzielnica ż.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzidla

Wiktionary


kadzidłowo

Ka­dzi­dło­wo (niem. "Ka­dzid­lo­wen") – ko­lo­nia w Pol­sce, w so­łect­wie Nowa Ukta, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida. W la­tach 1975–1998 ko­lo­nia ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Znaj­du­je się tu Pry­wat­ny Park Dzi­kich Zwie­rząt, ma­ją­cy za za­da­nie chro­nić ga­tun­ki, któ­rym grozi wy­mar­cie.

Wikipedia


kadzidłowy

przy­miot­nik od: ka­dzi­dło


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­dzi­dła, zwią­za­ny z ka­dzi­dłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad obu or­sza­ka­mi: tym, któ­re­go wozy i konie stały jak w zie­mię wryte, i tym, który, w bar­wi­stych stro­jach, jak łan ścię­tych kwia­tów na po­zła­ca­nej ziemi leżał, świe­ci­ło w górze, jasne, ale ła­god­ne słoń­ce i z wo­nia­mi ambry, san­da­łu, cy­na­mo­nu, piżma, alo­e­su, prze­cią­ga­ły obło­ki ka­dzi­dło­we­go dymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidla ż., kadzidło n., kadzidłowiec mrz., kadzielnica ż., kadzenie n., Kadzidłowo n., Kadzidło n.

:: zdrobn. kadzidełko n.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

 przym. kadzielny, kadzidlany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzielny, kadzidlany

Wiktionary


kadzielnia

1. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;
2. wzgó­rze o wy­so­ko­ści 417 m n.p.m. na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej w miej­sco­wo­ści Wi­te­ra­dów w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
3. wzgó­rze w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Kielc;
4. re­zer­wat przy­ro­dy nie­o­ży­wio­nej znaj­du­ją­cy się w Kiel­cach w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

Ka­dziel­nia – wzgó­rze w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Kielc – sto­li­cy wo­je­wództ­wa świę­to­krzy­skie­go. Ka­dziel­nia, zbu­do­wa­na z wa­pie­ni gór­no­de­woń­skich (fran, famen), ma wy­so­kość 295 m n.p.m. Obec­ne wy­ro­bi­sko (wcze­śniej były tam ka­mie­nio­ło­my) wy­peł­nia­ją wody po­dziem­ne two­rząc Je­zio­ro Szma­rag­do­we.

Wikipedia


kadzielnica

ko­ściel­ne na­czy­nie do spa­la­nia ka­dzi­dła; try­bu­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. na­czy­nie do spa­la­nia ka­dzi­dła;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­kry­stii mi­ni­strant wło­żył do ka­dziel­ni­cy roz­pa­lo­ne wę­giel­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkad͡ʑɛlʲˈɲit͡sa, AS: kaʒ́elʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidło n., kadzidełko n., kadzidłowiec mrz., kadzenie n.

:: zdrobn. kadzielniczka ż.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trybularz, pot. kadzidło

Wiktionary


kadzielniczka

zdrob­nie­nie od: ka­dziel­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ka­dziel­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzielnica ż.

Wiktionary


kadzielny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. do­ty­czą­cy ka­dzi­dła, zwią­za­ny z ka­dzi­dłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele jest zia­re­nek ka­dziel­nych na jed­nym oł­ta­rzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidla ż., kadzidło n., kadzidłowiec mrz., kadzielnica ż., kadzenie n., Kadzidłowo n., Kadzidło n.

:: zdrobn. kadzidełko n.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzidłowy, kadzidlany

Wiktionary


kadziewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kadziować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) chem. włók. do­pro­wa­dzać barw­ni­ki ka­dzio­we do po­sta­ci roz­pu­szczal­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadź ż.

 przym. kadziowy

Wiktionary


kadziowy

przy­miot­nik od: kadź


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kadzi, zwią­za­ny z ka­dzią

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kadziować ndk.

 rzecz. kadź ż.

Wiktionary


kadziówka

ogniotr­wa­ła, pła­ska cegła do wy­kła­da­nia kadzi od­lew­ni­czych


SJP.pl


kadzić

1. palić coś, żeby pow­stał wonny dym;
2. na­peł­niać won­nym dymem, paląc jakąś sub­stan­cję;
3. po­tocz­nie: chwa­lić, poch­le­biać, pra­wić kom­ple­men­ty; sło­dzić, do­sła­dzać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dymić ka­dzi­dłem

 (1.2) przen. pe­ro­ro­wać

 (1.3) pot. wy­pu­szczać gazy tra­wien­ne, pu­szczać bąki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidłowiec mrz., kadzidla ż., kadzidło n., kadzenie n., czad m., kadzielnica ż., Kadzidło mrz.

 przym. kadzidłowy, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pierdzieć

Wiktionary


kadłub

1. głów­ny ele­ment kon­struk­cyj­ny, np. ka­dłub stat­ku;
2. tułów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) głów­ny ele­ment kon­struk­cyj­ny łą­czą­cy w ca­łość po­zo­sta­łe czę­ści, ze­spo­ły i po­dze­spo­ły; trzon kon­struk­cji;

 (1.2) pot. ka­dłub (1.1) stat­ku

 (1.3) pot. ka­dłub (1.1) sa­mo­lo­tu

 (1.4) anat. tułów, szcze­gól­nie jeśli bez koń­czyn

 (1.5) daw. wy­drą­żo­ny pień

Wiktionary

Ka­dłub – w bu­dow­nict­wie część kon­struk­cji łą­czą­ca po­zo­sta­łe ele­men­ty, ze­spo­ły i po­dze­spo­ły wcho­dzą­ce w jej skład.

Ka­dłub utrzy­mu­je po­zo­sta­łe czę­ści w okre­ślo­nym po­ło­że­niu oraz przej­mu­je ob­cią­że­nia dzia­ła­ją­ce na te czę­ści. Sta­no­wi też osło­nę chro­nią­cą przed wpły­wa­mi oto­cze­nia. Małe ka­dłu­by są na­zy­wa­ne kor­pu­sa­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siły wy­stę­pu­ją­ce w ka­dłu­bie w cza­sie pracy mogą wy­wo­łać w nim znacz­ne na­prę­że­nia i odksz­tał­ce­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadwup, AS: kadu̯up

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kadłubek m.

 przym. kadłubowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) korpus

Wiktionary


kadłubek

zdrob­nie­nie od: ka­dłub


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. ka­dłub (w zna­cze­niu: tułów)

 (1.2) przest. na­czy­nie z kory drzew­nej

 (1.3) przest. wy­drą­żo­ny pniak drew­nia­ny, który wkła­da się na wbity w zie­mię pal, słu­żą­cy do na­cią­ga­nia po­wro­za mo­sto­we­go

 (1.4) reg. pu­łap­ka na szczu­ry

 (1.5) reg. budka dla szpa­ków wie­sza­na na drze­wach

 (1.6) obraź. pejor. osoba po­zba­wio­na wszyst­kich koń­czyn

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­dłu­bek – ter­min do­ty­czą­cy kom­pu­te­rów prze­no­śnych
  • Win­cen­ty Ka­dłu­bek (ok. 1160-1223) – kro­ni­karz, bi­skup kra­kow­ski
  • Zbi­gniew Ka­dłu­bek (ur. 1970) – fi­lo­log kla­sycz­ny
  • Wi­told Bart­nic­ki pse­u­do­nim Ka­dłu­bek, Wik­tor (1925-2008) – pol­ski dzia­łacz po­dzie­mia nie­pod­le­gło­ścio­we­go
  • Ka­dłu­bek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Sien­no
  • Ka­dłu­bek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Trzcian­ka
  • Nowy Ka­dłu­bek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stara Błot­ni­ca
    • Stary Ka­dłu­bek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stara Błot­ni­ca
    • Ka­dłu­bek-Pod­las – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stara Błot­ni­ca
    • Re­ci­ca daw­niej też Ka­dłu­bek B (Ry­ci­ca) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stara Błot­ni­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kadˈwubɛk, AS: kadu̯ubek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadłub m.

Wiktionary


kadłubiec

Ka­dłu­biec (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Kad­lu­bietz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Le­śni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie opol­skim.

Wikipedia


kadłubkowy

→ ka­dłu­bek


SJP.pl

Patrz:

kadłubek

kadłubowaty

do­ty­czą­cy wy­dłu­żo­ne­go wew­nątrz kloca z drze­wa, słu­żą­ce­go za po­jem­nik lub na­czy­nie


SJP.pl


kadłubowiec

pra­cow­nik stocz­ni, zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą ka­dłu­bów okrę­to­wych


SJP.pl


kadłubownia

hala w stocz­ni, w któ­rej mon­tu­je się ka­dłu­by okrę­tów


SJP.pl

Ka­dłu­bow­nia, spa­wal­nia, hala pre­fa­bry­ka­cji – dział w stocz­ni, w po­sta­ci dużej hali, w któ­rej bu­do­wa­ne są więk­sze ele­men­ty lub nawet całe sek­cje ka­dłu­bów jed­no­stek pły­wa­ją­cych, z któ­rych już poza ka­dłu­bow­nią, na po­chyl­ni lub w su­chym doku for­mo­wa­ny jest ka­dłub jed­nost­ki pły­wa­ją­cej. W ka­dłu­bow­ni for­mo­wa­ne są za­rów­no ele­men­ty pła­skie (np. wregi) jak i prze­strzen­ne.

Wikipedia


kadłubowość

rzad­ko: po­sia­da­nie tylko czę­ści pod­sta­wo­wych ele­men­tów; nie­kom­plet­ność


SJP.pl


kadłubowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kadłubowy

1. taki, który ma zwią­zek z ka­dłu­bem - pod­sta­wo­wą czę­ścią kon­struk­cji, która łączy w ca­łość po­zo­sta­łe ele­men­ty;
2. czę­ścio­wy, nie­ma­ją­cy cha­rak­te­ru ca­ło­ści; nie­kom­plet­ny, nie­peł­ny


SJP.pl


kadź

1. ro­dzaj du­że­go na­czy­nia uży­wa­ne­go w go­spo­dar­stwie do­mo­wym;
2. zbior­nik na ciecz uży­wa­ny w róż­nych pro­ce­sach tech­no­lo­gicz­nych;
3. rozt­wór zre­du­ko­wa­nych barw­ni­ków ka­dzio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże ot­war­te zbior­ni­ki uży­wa­ne w róż­nych pro­ce­sach tech­no­lo­gicz­nych;

 (1.2) daw. duże na­czy­nie w kształ­cie ścię­te­go stoż­ka

 (1.3) chem. włók. rozt­wór zre­du­ko­wa­nych barw­ni­ków ka­dzio­wych

 (1.4) daw. sta­tek rzecz­ny do spła­wia­nia zboża

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: ka­dzić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kadź – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Klwów.
  • kadź – ro­dzaj na­czy­nia sto­so­wa­ne­go m.in. do wy­ro­bu spi­ry­tu­su, wina lub piwa
  • kadź za­cier­na – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w pi­wo­war­stwie oraz go­rzel­nict­wie
  • kadź od­lew­ni­cza i kadź żuż­lo­wa – urzą­dze­nia wy­ko­rzy­sty­wa­ne w hut­nict­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie ka­dzie wy­ko­nu­je się ze stali nier­dzew­nej, mie­dzi lub ce­ra­mi­ki.

 (1.2) Wy­ro­bem kadzi zaj­mo­wał się bed­narz.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kadziować ndk.

 przym. kadziowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) komięga

Wiktionary


kadżar

przed­sta­wi­ciel per­skiej dy­na­stii wła­da­ją­cej Ira­nem w la­tach 1794-1925


SJP.pl


kadżarka

przed­sta­wi­ciel­ka per­skiej dy­na­stii wła­da­ją­cej Ira­nem w la­tach 1794-1925


SJP.pl


kadżarowie

per­ska dy­na­stia wła­da­ją­ca Ira­nem w la­tach 1794-1925


SJP.pl

Ka­dża­ro­wie – dy­na­stia po­cho­dze­nia turk­meń­skie­go rzą­dzą­ca w Ira­nie w la­tach 1794–1925.

Wikipedia


kaem

ka­ra­bin ma­szy­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. wojsk. ka­ra­bin ma­szy­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sie­li­śmy się wy­co­fać, bo oka­za­ło się, że Char­lie zgu­bił swój kaem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaɛ̃m, AS: kaẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaemista m.

 przym. kaemowy

Wiktionary


kaemista

ope­ra­tor ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go


SJP.pl


kaemistka

→ ka­e­mi­sta


SJP.pl

Patrz:

kaemista

kaemowy

→ kaem (ka­ra­bin ma­szy­no­wy)


SJP.pl


kaes

po­tocz­nie: kara śmier­ci


SJP.pl


kaesiak

śro­do­wi­sko­wo: osoba ska­za­na na karę śmier­ci


SJP.pl


kaf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sf. od­po­wied­nik kawy w twór­czo­ści scien­ce fic­tion

Wiktionary

Kaf (כ/ך, ك‍, ܟܟ) – je­de­na­sta li­te­ra al­fa­be­tów se­mic­kich, m.in. fe­nic­kie­go, ara­mej­skie­go, arab­skie­go, he­braj­skie­go. W ge­ma­trii re­pre­zen­tu­je licz­bę 20. W per­skim al­fa­be­cie od­po­wia­da jej li­te­ra ک.

W ję­zy­ku he­braj­skim li­te­ra כ/ך oz­na­cza dźwięk [ch] lub [k], jak np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jor­dan po­sy­ła mu uśmiech i od­bie­ra od niego kubek kafu, spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ne­go tuż przed chwi­lą.

Wiktionary


kafala

sy­stem praw­ny wy­stę­pu­ją­cy w niek­tó­rych kra­jach arab­skich, re­gu­lu­ją­cy za­trud­nia­nie pra­cow­ni­ków za­gra­nicz­nych i uza­leż­nia­ją­cy ich sta­tus po­by­to­wy od pra­co­daw­cy (spon­so­ra)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. w niek­tó­rych pań­stwach arab­skich: sy­stem kon­tro­li za­trud­nio­nych imi­gran­tów, w któ­rym pra­co­daw­ca za­pew­nia pra­cow­ni­kom tran­sport, za­miesz­ka­nie i wy­ży­wie­nie oraz od­po­wia­da za ich sta­tus praw­ny oraz do­ku­men­ty;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­fa­la – in­sty­tu­cja opie­ki nad dziec­kiem w pra­wie mu­zuł­mań­skim
  • ka­fa­la, sy­stem ka­fa­la – sy­stem kon­tro­li imi­gran­tów pra­cu­ją­cych głów­nie w sek­to­rze bu­dow­la­nym i do­mo­wym w kilku kra­jach arab­skich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obroń­cy praw czło­wie­ka zgod­nie na­zy­wa­ją ka­fa­lę współ­czes­nym nie­wol­nict­wem.

Wiktionary


kafana

tra­dy­cyj­na bał­kań­ska ka­wiar­nia lub ta­wer­na ser­wu­ją­ca je­dze­nie i na­po­je


SJP.pl

Ka­fa­na – ro­dzaj lo­kal­ne­go bi­stro (lub ta­wer­ny), po­wszech­ny w kra­jach byłej Ju­go­sła­wii i w Al­ba­nii, w któ­rym po­da­je się prze­de wszyst­kim na­po­je al­ko­ho­lo­we i kawę, a także czę­sto lek­kie prze­ką­ski (meze) i inne po­tra­wy. W wielu ka­fa­nach od­by­wa­ją się wy­stę­py mu­zycz­ne na żywo.

Wikipedia


kafar

1. urzą­dze­nie do wbi­ja­nia w grunt pali
2. po­gard­li­wie o męż­czyź­nie po­staw­nym, nie­rzad­ko głu­pa­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­szy­na do wbi­ja­nia pali w grunt;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. osi­łek

Wiktionary

Kafar – urzą­dze­nie bu­dow­la­ne słu­żą­ce do wbi­ja­nia pio­no­wych pali w zie­mię lub w dno zbior­ni­ka wod­ne­go. Nazwa wy­wo­dzi się z Kef­fer. Ka­fa­ry wy­ko­rzy­stu­je się pod­czas pa­lo­wa­nia – robót bu­dow­la­nych wy­ko­ny­wa­nych naj­czę­ściej na grzą­skich lub nie­do­sta­tecz­nie sta­bil­nych grun­tach oraz w bu­dow­lach na­wod­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do prac przy re­mon­cie trze­ba było spro­wa­dzić kafar z in­ne­go mia­sta.

 (2.1) Chodź, pój­dzie­my inną drogą, bo ten kafar sto­ją­cy przy skle­pie nie wy­glą­da mi przy­jaź­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkafar, AS: kafar

Wiktionary


kafarek

1. mały kafar;
2. daw­niej: że­laz­ny uchwyt do osa­dze­nia łu­czy­wa


SJP.pl


kafarnaum

sta­ro­żyt­na osada nad Je­zio­rem Ty­be­riadz­kim w Pa­le­sty­nie; obec­nie teren wy­ko­pa­lisk i park ar­che­o­lo­gicz­ny; no­wo­te­sta­men­tal­ne mia­sto znane z dzia­łal­no­ści Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto w pół­noc­nym Iz­ra­e­lu, nad Je­zio­rem Ga­li­lej­skim;

Wiktionary

Ka­far­na­um (hebr. כְּפַר נַחוּם, "Kefar Na­chum"; arab. كفر ناحوم, "Kafr Nahum"; pol. "Wio­ska Na­hu­ma") – dawne mia­sto z cza­sów Has­mo­ne­u­szy (II–I wiek p.n.e.), po­ło­żo­ne nad Je­zio­rem Ty­be­riadz­kim na pół­no­cy Iz­ra­e­la. Miej­sco­wość kil­ka­krot­nie po­ja­wia się na kar­tach No­we­go Te­sta­men­tu, i jest zwią­za­na z osobą Je­zu­sa Chry­stu­sa. W 1894 roku ruiny wy­ku­pi­li fran­cisz­ka­nie, któ­rzy roz­po­czę­li prace wy­ko­pa­li­sko­we, a na­stęp­nie re­no­wa­cję za­byt­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opu­ścił jed­nak Na­za­ret, przy­szedł i osiadł w Ka­far­na­um nad je­zio­rem, na po­gra­ni­czu Za­bu­lo­na i Nef­ta­le­go.

 (1.1) Piel­grzy­mi z Pol­ski zwie­dzi­li po­zo­sta­ło­ści bi­blij­ne­go Ka­far­na­um.

Wiktionary


kafarnik

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy ka­fa­rze; ka­fa­rzy­sta, ka­fa­ro­wy


SJP.pl


kafarownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym pra­cu­ją ka­fa­ry


SJP.pl


kafarowy

przy­miot­nik od: kafar


SJP.pl


kafarski

naz­wi­sko


SJP.pl


kafarzysta

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy ka­fa­rze; ka­fa­ro­wy, ka­far­nik


SJP.pl


kafe

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawa zbo­żo­wa z cy­ko­rią

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kawa

Wiktionary


kafehauz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zob. ka­wiar­nia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Wiem, gdzie go szu­kać — wrzał za­pe­rzo­ny — nie­raz mi do­no­szo­no, jako burzy naród prze­ciw­ko kró­lo­wi po bi­la­rach i ka­fe­ha­u­zach.

Wiktionary


kafej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­wiar­nia

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.

Wiktionary


kafeja

zgru­bie­nie od: ka­fej­ka


SJP.pl


kafejka

1. lokal, gdzie ser­wu­je się głów­nie kawę; ka­wiar­nia, ka­wia­ren­ka;
2. ka­fej­ka in­ter­ne­to­wa - lokal, w któ­rym oprócz picia kawy lub her­ba­ty można od­płat­nie ko­rzy­stać z In­ter­ne­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mała ka­wiar­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może wy­sko­czy­my dziś do ja­kiejś ka­fej­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈfɛjka, AS: kafei ̯ka

Wiktionary


kafejkowy

→ ka­fej­ka


SJP.pl

Patrz:

kafejka

kafejowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Góra Świę­tej Anny,La­so­wi­ce Wiel­kie,Dzier­ży­sła­wi­ce. zwią­za­ny z ka­fe­jem, do­ty­czą­cy ka­fe­ju

 (1.2) gw-pl|Góra Świę­tej Anny,Dzier­go­wi­ce. ko­lo­ru kawy, bru­nat­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na zima mom do ko­ścio­ła tako fajno gar­ni­tu­ra i ka­fe­jo­wy pliś­hut.

Wiktionary


kafel

wyrób ce­ra­micz­ny do wy­kła­da­nia pie­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ozdob­na płyt­ka ce­ra­micz­na;

 (1.2) pot. ty­siąc zło­tych

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­fel­ki i Kafel (ze­spół mu­zycz­ny).

Kafel − wyrób ce­ra­micz­ny słu­żą­cy do wy­kła­da­nia po­wierzch­ni pie­ców grzew­czych, ku­chen­nych i ko­min­ków. Kafle po ufor­mo­wa­niu z gliny są wy­pa­la­ne, a ich po­wierzch­nia zew­nętrz­na po­kry­wa­na jest szkli­wem.

Rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy kafle to ka­flarz, a jego warsz­tat to ka­flar­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz stary piec miał wspa­nia­łe ozdob­ne kafle.

 (1.1) Całe po­mie­szcze­nie wy­ło­żo­ne było tur­ku­so­wy­mi ka­fla­mi.

 (1.2) Kosz­to­wa­ło mnie to pięć kafli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafelek m., kaflarz m., kaflarnia ż., kafelkowanie n., wykafelkowanie n.

 czas. kafelkować ndk., wykafelkować dk.

 przym. kaflowy, kafelkowy, wykafelkowany, kaflarski

Wiktionary


kafelek

zdrob­nie­nie od: kafel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kafel

 (1.2) bud. ce­ra­micz­na płyt­ka na ścia­nie lub po­dło­dze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy w kuch­ni bę­dzie­my mieć ta­pe­tę czy ka­fel­ki?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafel mrz.

 przym. kaflowy

Wiktionary


kafelkarka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo ukła­da­ją­ca ka­fel­ki; gla­zur­nicz­ka;
2. ma­szy­na do ukła­da­nia ka­fel­ków


SJP.pl


kafelkarski

→ ka­fel­karz


SJP.pl

Patrz:

kafelkarz

kafelkarstwo

dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na pro­duk­cji lub ukła­da­niu ka­fel­ków


SJP.pl


kafelkarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się ukła­da­niem ka­fel­ków


SJP.pl


kafelki

zdrob­nie­nie od: kafel


SJP.pl


kafelkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­fel­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kafelkować ndk.

 rzecz. kafel mrz.

 przym. kaflowy

Wiktionary


kafelkować

ukła­dać ka­fel­ki


SJP.pl


kafelkowy

przy­miot­nik od: ka­fe­lek


SJP.pl


kafenijo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ty­po­wo grec­ki lokal ga­stro­no­micz­ny z kawą, al­ko­ho­la­mi i za­ką­ska­mi, tra­dy­cyj­nie męski, ro­dzaj pubu lub pi­wiar­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkafɛ̃ˈɲijɔ, AS: kafẽńii ̯o

Wiktionary


kafeol

zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w ziar­nach kawy


SJP.pl


kafestol

zwią­zek che­micz­ny w ziar­nach kawy


SJP.pl


kafeteria

1. nie­wiel­ki lokal, w któ­rym można coś zjeść i wypić; ca­fe­te­ria;
2. ci­śnie­nio­we urzą­dze­nie do pa­rze­nia kawy; ka­fe­tie­ra, ka­wiar­ka, ma­ki­net­ka;
3. ofer­ta do­dat­ko­wych świad­czeń przed­sta­wia­na pra­cow­ni­ko­wi przez pra­co­daw­cę;
4. lista go­to­wych od­po­wie­dzi na py­ta­nie, pre­zen­to­wa­na re­spon­den­to­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­łów­ka, sa­mo­ob­słu­go­wa re­sta­u­ra­cja

 (1.2) rzad. ka­wiar­nia

 (1.3) so­cjol. do­łą­czo­na do py­ta­nia zam­knię­te­go lub pó­łot­war­te­go lista moż­li­wych od­po­wie­dzi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj rano nat­kną­łem się w ka­fe­te­rii wy­dzia­łu na twego by­łe­go na­rze­czo­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkafɛˈtɛrʲja, AS: kafeterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kafeteryjny

 przysł. kafeteryjnie

 rzecz. kawa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stołówka, bufet, kantyna

Wiktionary


kafeterka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wło­ski ek­spres do kawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­li­na do­sta­ła nową ka­fe­ter­kę na uro­dzi­ny, bo po­przed­nią spa­li­ła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafetierka, kawiarka, kupres, makinetka, moka

Wiktionary


kafeteryjny

→ ka­fe­te­ria


SJP.pl

Patrz:

kafeteria

kafetiera

ci­śnie­nio­we urzą­dze­nie do pa­rze­nia kawy; ka­fe­te­ria, ka­wiar­ka, ma­ki­net­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie do pa­rze­nia kawy (po­przez umie­szcze­nie wody na jed­nym po­zio­mie i zmie­lo­nej kawy na dru­gim i po­sta­wie­nie na­czy­nia na pal­ni­ku ga­zo­wym lub elek­trycz­nym)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkafɛˈtʲjɛra, AS: kafetʹi ̯era

Wiktionary


kafetierka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wło­ski ek­spres do kawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­le­na do­sta­ła nową ka­fe­tier­kę na uro­dzi­ny, bo po­przed­nią spa­li­ła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafeterka, kawiarka, kupres, makinetka, moka

Wiktionary


kaffa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kawa (napój)

 (1.2) śrpol. ka­wo­wiec

 (1.3) daw. ro­dzaj tka­ni­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kaffa – lud afry­kań­ski
  • Kaffa – re­gion w Etio­pii
  • Te­o­doz­ja – mia­sto na Kry­mie, daw­niej znane jako Kaffa
  • Kaffa – hi­sto­rycz­ne pań­stwo w Afry­ce, w 1897 pod­bi­te przez Etio­pię

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkafːa, AS: ka•fa

Wiktionary


kaffir

lima kaf­fir, li­mon­ka kaf­fir - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; kafir, pa­pe­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bot. spoż. ro­dzaj taj­skiej li­mon­ki, któ­rej su­szo­ne li­ście są sto­so­wa­ne w przy­pra­wia­niu zup i curry w kuch­ni taj­skiej i in­dyj­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwa­śne: wszyst­kie soki z owo­ców cy­tru­so­wych, które wy­krzy­wia­ją usta, cy­try­ny Me­y­e­ra o cien­kich skór­kach, szorst­kie li­mon­ki kaf­fir.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafir m.

Wiktionary


kafir

u mu­zuł­ma­nów: in­no­wier­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kafir (ina­czej: nie­wier­ny) – w is­la­mie: po­gard­li­we okre­śle­nie nie­mu­zuł­ma­ni­na, albo „tego, kto ukry­wa praw­dę lub jej za­prze­cza”.
  • (Kafr, rów­nież Kafir, Kap­har, Kap­hir, Ka­fa­ri, Caf­fre, Kaf­fer, itp.) – po­gard­li­we (nieg­dyś trak­to­wa­ne jako ne­u­tral­ne: Ka­fro­wie) okre­śle­nie osoby czar­no­skó­rej, uży­wa­ne w Afry­ce Po­łud­nio­wej, a także na J...
    • wojny ka­fir­skie (wojny kafr­skie, ka­fer­skie, lub Kafir Wars) – dawna nazwa tzw. wojen o Przy­lą­dek, to­czo­nych w Afry­ce Po­łud­nio­wej;
  • ję­zy­ki ka­fir­skie – XIX-wiecz­ny ter­min okre­śla­ją­cy ję­zy­ki nguni;
    • Kaf­fir ku­chen­ny lub język kaf­fir – po­gard­li­wy ter­min, okre­śla­ją­cy wy­mo­wę ła­ma­ną lub kre­ol­ską w Afry­ce Po­łud­nio­wej;
  • Kaf­fir – lo­kal­na grupa et­nicz­na;
  • Kaf­fir – kre­ol­ska wy­mo­wa, uży­wa­na przez tych ludzi.
  • Ka­fi­ro­wie (lub czer­wo­ni Ka­fi­ro­wie) – dawna nazwa lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej ob­szar Nu­ri­sta­nu;
  • ję­zy­ki ka­fir­skie (ka­fi­ri) – dawna nazwa ję­zy­ków nu­ri­stań­skich;
  • tzw. czar­ni Ka­fi­ro­wie – grupa et­nicz­na, ży­ją­ca w pół­noc­no-za­chod­nim Pa­ki­sta­nie, po­krew­na Nu­ri­stań­czy­kom (daw­niej: czer­wo­nym Ka­fi­rom).
  • kaf­fir – po­tocz­na nazwa pa­pe­dy

Wikipedia


kafka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • František Kafka – cze­ski dok­tor praw, pi­sarz i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Franz Kafka – pi­sarz
  • Jakub Kafka – pił­karz cze­ski
  • Maria Re­sty­tu­ta Kafka – za­kon­ni­ca cze­ska, bło­go­sła­wio­na – mę­czen­ni­ca – Ko­ścio­ła Rzym­sko-Ka­to­lic­kie­go
  • Vic­tor Kafka – au­striac­ki ne­u­ro­log
  • Kafka – film z 1991 roku
  • (3412) Kafka – pla­ne­to­i­da
  • Kafka nad mo­rzem – po­wieść Ha­ru­ki Mu­ra­ka­mi
  • Apa­che Kafka – open-so­ur­ce plat­for­ma do stre­a­min­gu na­pi­sa­na w Scali
  • Mar­kus Kavka
  • Kawka (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


kafkowski

1. o sy­tu­a­cji: ab­sur­dal­ny, niez­ro­zu­mia­ły, zmu­sza­ją­cy do dzia­łań, któ­rych praw­dzi­wy sens po­zo­sta­je nie­jas­ny;
2. wła­ści­wy bo­ha­te­rom Fran­za Kafki; taki, który jest w stylu Kafki; me­ta­fo­rycz­ny, pa­ra­bo­licz­ny, gro­te­sko­wy


SJP.pl


kafkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kafki lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kafla

daw­niej: kafel (ce­ra­micz­na płyt­ka po­kry­ta szkli­stą po­le­wą do wy­kła­da­nia ścian i ob­kła­da­nia pie­ców)


SJP.pl


kaflany

prze­sta­rza­ły przy­miot­nik od: kafel; ka­flo­wy


SJP.pl


kaflarnia

fa­bry­ka pro­du­ku­ją­ca kafle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład, gdzie wy­ra­bia się kafle

Wiktionary

Zo­bacz też: Kafel.

Ka­flar­nia – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Nowa Brzeź­ni­ca. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Pru­sic­ko.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kafˈlarʲɲa, AS: kaflarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafel m., kaflarstwo n., kaflarz m.

Wiktionary


kaflarski

do­ty­czą­cy ka­fla­rza, ka­flar­stwa


SJP.pl


kaflarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział rze­mio­sła zwią­za­ny z wy­ro­bem kafli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mu­ze­um re­gio­nal­nym można zo­ba­czyć przed­mio­ty zwią­za­ne z ka­flar­stwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kafˈlarstfɔ, AS: kaflarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaflarz, kaflarnia

Wiktionary


kaflarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem kafli; zdun


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy kafle, trud­nią­cy się ka­flar­stwem

 (1.2) gw-pl|Kra­ków. zdun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­tłu­ma­czył mu ka­flarz, jak się robi dobre kafle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaflaʃ, AS: kaflaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaflarstwo n., kaflarnia ż., kafel mrz.

Wiktionary


kaflok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) góry. piec ka­flo­wy

Wiktionary


kaflowy

przy­miot­nik od: kafel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zbu­do­wa­ny z kafli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafel m., kafelek m., kafelkowanie n., wykafelkowanie n., kafelkarz m.

 czas. kafelkować ndk., wykafelkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kachlany

Wiktionary


kafryjski

od­no­szą­cy się do lub po­cho­dzą­cy z po­łud­nio­wej Afry­ki; obec­nie uży­wa­ne w na­zew­nict­wie zo­o­lo­gicz­nym (np. bawół ka­fryj­ski (bawół afry­kań­ski), dzio­bo­ro­żec ka­fryj­ski) lub w na­zew­nict­wie hi­sto­rycz­nym, np. wojny ka­fryj­skie - 10 wojen to­czo­nych w XVIII i XIX w. po­mię­dzy Bu­ra­mi a ple­mio­na­mi Bantu


SJP.pl


kaftan

1. część stro­ju lu­do­we­go: wierzch­nia kurt­ka z rę­ka­wa­mi, się­ga­ją­ca po­ni­żej pasa;
2. luźna kurt­ka uży­wa­na jako ubra­nie ro­bo­cze;
3. kaf­tan bez­pie­czeń­stwa - bluza z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi wią­za­ny­mi na ple­cach, uży­wa­na do unie­ru­cho­mie­nia osób psy­chicz­nie cho­rych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. męski ubiór o wschod­nim po­cho­dze­niu, się­ga­ją­cy do kolan lub krót­szy, z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi i za­pi­na­ny z przo­du;

 (1.2) lud. część stro­ju lu­do­we­go: wierzch­nia kurt­ka z rę­ka­wa­mi, się­ga­ją­ca po­ni­żej pasa

 (1.3) luźna kurt­ka uży­wa­na jako ubra­nie ro­bo­cze

Wiktionary

Kaf­tan – męski ubiór o wschod­nim po­cho­dze­niu, się­ga­ją­cy do kolan lub krót­szy, z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi i za­pi­na­ny z przo­du. W Eu­ro­pie no­szo­ny był od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza. Wy­wo­dzi się z niego wiele ubio­rów no­szo­nych obec­nie, jak: frak, sur­dut, ża­kiet, ma­ry­nar­ka lub kurt­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkaftãn, AS: kaftãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kaftanik m.

 przym. kaftanowy

Wiktionary


kaftaniczek

zdrob­nie­nie od: kaf­ta­nik


SJP.pl


kaftanik

1. ko­szul­ka nie­mow­lę­ca za­wią­zy­wa­na na ple­cach
2. zdrob­nie­nie od: kaf­tan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kaf­tan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Pro­szę babci — za­wo­ła­ła — ja nigdy nie skoń­czę kaf­ta­ni­ka dla mojej lalki…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaftan m.

 przym. kaftanowy

Wiktionary


kaftanowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kaf­ta­nem, do­ty­czą­cy kaf­ta­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaftan mrz., kaftanik mrz.

Wiktionary


kafue

rzeka w Zam­bii


SJP.pl

Kafue – mia­sto w po­łud­nio­wej Zam­bii, nad rzeką Kafue, na po­łud­nie od Lu­sa­ki. Oś­ro­dek prze­my­słu che­micz­ne­go, włó­kien­ni­cze­go, me­ta­lur­gicz­ne­go i pa­pier­ni­cze­go. W 2005 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 48 tys. ludzi. We­dług spisu lud­no­ści ("Cen­sus of Po­pu­la­tion and Ho­u­sing)" z 2010 roku, Kafue miało 219 000 miesz­kań­ców, z czego 108 939 to męż­czyź­ni, a 110 061 to ko­bie­ty.

Wikipedia


kafyj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ka­wiar­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz w an­try­ju na bi­fy­ju • stoła szklon­ka po ka­fy­ju.

Wiktionary


kagan

tytuł wład­cy u ludów tu­rec­ko­ję­zycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wie­czu: wład­ca wśród niek­tó­rych ludów tu­rec­ko­ję­zycz­nych;

Wiktionary

Kagan (chiń. 可汗; pi­ny­in "kèhán", sta­ro­tu­rec­ki. 𐰴‬𐰍𐰣 – "kaγan", kla­sycz­ny mon­gol­ski ᠬᠠᠭᠠᠨ – "qaγan") – tytuł uży­wa­ny na okre­śle­nie naj­wyż­sze­go wład­cy wśród ludów Wiel­kie­go Stepu.

Pier­wsze świa­dect­wo od­no­śnie do uży­wa­nia ty­tu­łu kagan po­cho­dzi z ok. 265 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z osobą ka­ga­na cha­zar­skie­go wią­za­ły się różne ce­re­mo­nie od mo­men­tu jego wy­bo­ru aż do śmier­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaganat m.

Wiktionary


kaganat

kraj lub pro­win­cja pod rzą­da­mi ka­ga­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. kraj lub pro­win­cja bę­dą­ca pod rzą­da­mi ka­ga­na

 (1.2) hist. wła­dza ka­ga­na

Wiktionary

Ka­ga­nat, cha­ga­nat – dawna, wschod­nia forma mo­nar­chii, w któ­rej pa­nu­ją­cy wład­ca nosił tytuł ka­ga­na, zwa­ne­go "cha­nem cha­nów" lub "wiel­kim cha­nem". Nazwa jest po­cho­dze­nia mon­gol­skie­go i do­ty­czy kon­fe­de­ra­cji – związ­ku ple­mion, ludów lub państw (pod­le­głych lub pod­bi­tych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kagan m.

Wiktionary


kaganek

na­czy­nie z pa­lą­cym się w środ­ku ogniem; ro­dzaj lamp­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mała lamp­ka w kształ­cie mi­secz­ki (gli­nia­nej lub me­ta­lo­wej) z dziob­kiem i uchwy­tem, wy­peł­nio­nej tłu­szczem, naj­czę­ściej ole­jem;

Wiktionary

Ka­ga­nek (lamp­ka oliw­na) – typ wczes­nej lampy olej­nej w po­sta­ci nie­wiel­kie­go na­czy­nia (gli­nia­ne­go lub me­ta­lo­we­go), w kształ­cie mi­secz­ki z dziob­kiem, uchwy­tem i kno­tem. Ka­ga­nek na­peł­nio­ny jest ole­jem (ro­ślin­nym, zwie­rzę­cym, mi­ne­ral­nym). Sto­so­wa­ny od sta­ro­żyt­no­ści do oś­wiet­la­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sieni słabo oś­wiet­lo­nej olej­nym ka­gan­kiem ktoś za­stą­pił mi drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈɡãnɛk, AS: kagãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaganiec m.

Wiktionary


kaganiec

1. daw­niej: przed­miot słu­ża­cy do oś­wiet­la­nia, w kształ­cie świecz­ki na pod­staw­ce
2. przed­miot za­kła­da­ny na pysk psa za­po­bie­ga­ją­cy gry­zie­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) siat­ka ple­śće­cio­na z drutu lub skóry za­kła­da­na zwie­rzę­tom na pysk;

 (1.2) przest. przy­rząd do oś­wiet­la­nia w for­mie że­laz­ne­go ko­szy­ka wy­peł­nio­ne­go ogniem

Wiktionary

Ka­ga­niec – przed­miot za­kła­da­ny na pysk zwie­rzę­cia (naj­czę­ściej psa) w celu unie­moż­li­wie­nia mu ugry­zie­nia czło­wie­ka lub in­nych zwie­rząt oraz poł­knię­cia przez niego nie­po­żą­da­nych sub­stan­cji (np. od­cho­dów lub od­pad­ków). Naj­czę­ściej wy­ko­na­ny w for­mie siat­ki z drutu lub skóry z przer­wa­mi mię­dzy prę­ta­mi lub pa­ska­mi dla umoż­li­wie­nia zwie­rzę­ciu od­dy­cha­nia. W niek­tó­rych ty­pach ka­gań­ców ot­war­cie pyska unie­moż­li­wia pas skóry lub moc­nej tka­ni­ny, krę­pu­ją­cy pysk w spo­sób umoż­li­wia­ją­cy od­dy­cha­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­szę za­ło­żyć temu psu ka­ga­niec przed wej­ściem do au­to­bu­su!

 (1.2) Lecz za­kli­nam — niech żywi nie tracą na­dziei
I przed na­ro­dem niosą oś­wia­ty ka­ga­niec;
A kiedy trze­ba, na śmierć idą po kolei,
Jak ka­mie­nie przez Boga rzu­ca­ne na sza­niec!…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈɡãɲɛt͡s, AS: kagãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kaganek m.

 przym. kagańcowy, kagankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kaganek oświaty

Wiktionary


kagańcowy

przy­miot­nik od: ka­ga­niec


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ka­gań­ca

 (1.2) książk. przen. tłu­mią­cy wol­ność słowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Stąd skok na Kra­jo­wą Radę, pro­mo­wa­nie Radia Ma­ry­ja i Te­le­wiz­ji Trwam, a w pak­cie znaj­dzie­my także ka­gań­co­we usta­wy do­ty­czą­ce prasy.

 (1.2) Druga usta­wa, o zgro­ma­dze­niach i sto­wa­rzy­sze­niach, w prze­ci­wień­stwie do więk­szo­ści po­su­nięć an­ty­pol­skich była ogól­no­nie­miec­ka, nie zaś tylko pru­ska. Na­zy­wa­no ją usta­wą "ka­gań­co­wą", za­rzą­dza­ła bo­wiem, że wszel­kie zgro­ma­dze­nia pu­blicz­ne obra­do­wać mają wy­łącz­nie po nie­miec­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaganiec m.

Wiktionary


kagebista

funk­cjo­na­riusz KGB, służ­by bez­pie­czeń­stwa w daw­nym ZSRR lub we współ­czes­nej Bia­ło­ru­si; ka­gie­bi­sta, KGB-ista


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) funk­cjo­na­riusz KGB

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kagiebista

Wiktionary


kagebistka

→ ka­ge­bi­sta; ka­gie­bist­ka


SJP.pl


kagebowski

→ KGB; ka­gie­bow­ski, KGB-owski


SJP.pl


kagiebista

funk­cjo­na­riusz KGB, służ­by bez­pie­czeń­stwa w daw­nym ZSRR lub we współ­czes­nej Bia­ło­ru­si; ka­ge­bi­sta, KGB-ista


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) funk­cjo­na­riusz KGB

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. KGB n., KGB-ista m.

 skr. KGB

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) KGB-ista, kagebista

Wiktionary


kagiebistka

→ ka­gie­bi­sta; ka­ge­bist­ka


SJP.pl


kagiebowski

→ KGB; ka­ge­bow­ski, KGB-owski


SJP.pl


kagoshima

[czy­taj: kagoSIma albo kagoSZIma] mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Ka­gos­hi­ma (jap. 鹿児島市 "Ka­gos­hi­ma-shi") – mia­sto w Ja­po­nii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pre­fek­tu­ry Ka­gos­hi­ma, w po­łud­nio­wej czę­ści wyspy Kiu­siu, nad za­to­ką Ka­gos­hi­ma (Morze Wschod­nio­chiń­skie).

Wikipedia


kagu

ro­dzi­na pta­ków oraz je­dy­ny ga­tu­nek ją re­pre­zen­tu­ją­cy; ptak o sza­rym upie­rze­niu i czu­bie z tyłu głowy, za­miesz­ku­ją­cy wy­łącz­nie Nową Ka­le­do­nię (wyspa na Pa­cy­fi­ku), za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem


SJP.pl

Kagu ("Rhy­no­che­tos ju­ba­tus") – ga­tu­nek ptaka za­miesz­ku­ją­ce­go Nową Ka­le­do­nię, bę­dą­ce­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny kagu (Rhy­no­che­ti­dae) z rzędu sło­necz­ni­co­wych (Eu­ry­py­gi­for­mes). Uwa­ża­ny jest za bar­dzo stary ga­tu­nek, naj­bli­żej spo­krew­nio­ny z wy­stę­pu­ją­cą w mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej stre­fie Ame­ryk sło­necz­ni­cą, z którą zo­stał skla­sy­fi­ko­wa­ny w odręb­ny rząd. Jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.

Wikipedia


kaguan

ssak z rzędu la­taw­ców, lo­to­kot


SJP.pl


kagulard

czło­nek skraj­nie pra­wi­co­wej, szo­wi­ni­stycz­nej fr. or­ga­ni­za­cji ter­ro­ry­stycz­nej


SJP.pl


kagulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­gu­łem, do­ty­czą­cy Ka­gu­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaguł mrz.

Wiktionary


kagura

mu­zy­ka i ta­niec w ja­poń­skim kul­cie shin­to, ma­ją­ce od­stra­szać złe duchy


SJP.pl

Ka­gu­ra (jap. 神楽 mu­zy­ka bóstw, roz­ryw­ka bogów) – sa­kral­na mu­zy­ka i ta­niec shintō, sta­ro­żyt­na forma te­a­tral­nych przed­sta­wień ta­necz­nych, wy­wo­dzą­ca się z ry­tu­a­łów shintō, świę­ty ry­tu­ał ar­ty­stycz­ny wy­ko­ny­wa­ny pod­czas skła­da­nia ofia­ry dla kami. Pa­wi­lon na te­re­nie chra­mu słu­żą­cy temu na­zy­wa się "ka­gu­ra-den".

Wikipedia


kaguł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Moł­da­wii, w do­li­nie Prutu;

Wiktionary

Kaguł (rum. "Cahul") – mia­sto w Moł­da­wii, w do­li­nie Prutu, 27 tys. mieszk. (2012); sto­li­ca Re­jo­nu Kaguł; prze­mysł spo­żyw­czy (wi­niar­ski), drzew­ny, tek­styl­ny, pro­duk­cja wy­ro­bów żel­be­to­wych; mu­ze­um; za­ło­żo­ne 1835. Mia­sto znane jest z go­rą­cych źró­deł i mu­zy­ki lu­do­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kagulski

Wiktionary


kahalnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żyd. adm. urzęd­nik ka­ha­łu

 (1.2) żyd. pot. or­to­dok­syj­ny Żyd przy­wią­za­ny do in­sty­tu­cji ka­ha­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz.

 przym. kahalny, kahałowy

Wiktionary


kahalny

→ kahał


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) żyd. od­no­szą­cy się do ka­ha­łu, zwią­za­ny z ka­ha­łem

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) żyd. na­le­żą­cy do ka­ha­łu, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) żyd. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ha­łu lub ka­hal­ni­ków, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne ka­ha­ło­wi lub ka­hal­ni­kom

Wiktionary

Patrz:

kahał

Przykłady

 (1.1) Za­gła­dy nie uni­knę­ły także bu­dyn­ki mu­ro­wa­ne sta­no­wią­ce włas­ność i dumę ży­dow­skich gmin, sy­na­go­gi, domy ka­hal­ne i tal­mu­dycz­ne, nawet cmen­ta­rze, z któ­rych ma­ce­wy hit­le­row­cy wy­ko­rzy­sty­wa­li do bu­do­wy na­wierzch­ni dróg albo jako ma­te­riał bu­dow­la­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz.

 przym. kahałowy

Wiktionary


kahał

1. ży­dow­ska gmina wyz­na­nio­wa;
2. ży­dow­ski sa­mo­rząd re­pre­zen­tu­ją­cy gminę wyz­na­nio­wą o tej samej naz­wie, rada re­pre­zen­tu­ją­ca spo­łecz­ność ży­dow­ską na zew­nątrz, np. wobec pań­stwa, w któ­rym Żydzi żyją w dia­spo­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żyd. adm. ży­dow­ska gmina wyz­na­nio­wa;

 (1.2) żyd. adm. za­rząd ka­ha­łu (1.1)

Wiktionary

Kahał ( ‏קהלה‎ "ke­hil­la" – „zgro­ma­dze­nie, gmina”) – słowo z ji­dysz oz­na­cza­ją­ce gminę, formę or­ga­ni­za­cji spo­łecz­no­ści ży­dow­skiej. Słowo to oz­na­cza za­rów­no samo sku­pi­sko lud­no­ści, wew­nętrz­nie zor­ga­ni­zo­wa­ne i po­sia­da­ją­ce wła­dzę, jak i sam za­rząd gminy.

Była re­gu­lo­wa­na nie tylko przez prawo ży­dow­skie, ale także pol­skie, szcze­gól­nie przy­wi­le­je na­da­wa­ne przez wład­ców i okre­śla­ją­ce po­ziom au­to­no­mii gmin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cha­rak­te­ry­stycz­na wła­ści­wość daw­nych ka­ha­łów pol­skich po­le­ga­ła na tym, że Żydzi z ma­gnac­kiej lub szla­chec­kiej wło­ści mu­sie­li być zrze­sze­ni w znaj­du­ją­cym się na tym te­re­nie ka­ha­le.

 (1.2) Oso­bi­ście chciał­bym nie kan­dy­do­wać do ka­ha­łu, ale to się nie da uni­knąć, dą­że­niem moim bę­dzie wpro­wa­dzić do ka­ha­łu jak naj­wię­cej nie­sy­jo­ni­stów z Al­ler­han­dem na czele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., podkahał mrz., podkahałek mrz.

:: zdrobn. kahałek mrz.

 przym. kahałowy, kahalny

Wiktionary


kahałek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kahał

 (1.2) żart. (także. lek­cew.) niż­szy rangą kahał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz., podkahał mrz.

 przym. kahałowy, kahalny

Wiktionary


kahałowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) żyd. od­no­szą­cy się do ka­ha­łu, zwią­za­ny z ka­ha­łem

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) żyd. na­le­żą­cy do ka­ha­łu, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) żyd. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ha­łu lub ka­hal­ni­ków, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne ka­ha­ło­wi lub ka­hal­ni­kom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz.

 przym. kahalny

Wiktionary


kahina

cza­row­ni­ca z arab­skich bajek


SJP.pl


kahlenberg

góra we Wied­niu


SJP.pl

Kah­len­berg (; po pol­sku "Łysa Góra") – wzgó­rze w Lesie Wie­deń­skim o wy­so­ko­ści 484 m n.p.m. Obec­nie na te­re­nie Wied­nia. Z tego miej­sca w 1683 roku król Pol­ski Jan III So­bie­ski do­wo­dził zwy­cię­ską bitwą o Wie­deń z Tur­ka­mi.

Wikipedia


kahlúa

[czy­taj: kalua] mek­sy­kań­ski li­kier ka­wo­wy o słod­kim smaku; kah­lua


SJP.pl

Kahlúa (Kah­lua) – słod­ki li­kier ka­wo­wy wyt­wa­rza­ny w Ve­ra­cruz w Mek­sy­ku od roku 1936. Smak wy­raź­nie od­mien­ny od in­nych li­kie­rów ka­wo­wych. Za­wie­ra 16% al­ko­ho­lu. Bar­dzo czę­sto po­da­wa­ny jako skład­nik drin­ka Black Rus­sian, White Rus­sian lub Muds­li­de. Od 2005 roku marka na­le­ży do kon­cer­nu Per­nod Ri­card.

Wikipedia


kahn

[czy­taj: kan] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kahn – góra
  • Al­bert Kahn – fran­cu­ski ban­kier
  • Bob Kahn – ame­ry­kań­ski in­for­ma­tyk
  • Cla­u­de Kahn – fran­cu­ski pia­ni­sta
  • Do­mi­ni­que Stra­uss-Kahn – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Fer­di­nand Kahn – au­striac­ki bi­skup
  • Flo­ren­ce Prag Kahn – ame­ry­kań­ska po­li­tycz­ka
  • Gu­sta­ve Kahn – fran­cu­ski poeta
  • Ir­ving Kahn – ame­ry­kań­ski fi­nan­si­sta
  • Louis Kahn – ame­ry­kań­ski ar­chi­tekt
  • Ma­de­li­ne Kahn – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Mi­cha­el Kahn – ame­ry­kań­ska mon­ta­ży­sta fil­mo­wy

Wikipedia


kahuna

ka­płan i mag ha­waj­ski, po­sia­da­ją­cy ta­jem­ną wie­dzę (hunę)


SJP.pl

Ka­hu­na ( ka „straż­nik”, huna „ta­jem­ni­ca”) – dosł. straż­nik ja­kiejś ta­jem­ni­cy, także: osoba po­sia­da­ją­ca zna­jo­mość pew­nej dzie­dzi­ny wie­dzy, ro­zu­mie­ją­ca moce czy umie­jęt­no­ści nie­do­stęp­ne innym. Ka­hu­ni na Ha­wa­jach peł­ni­li rolę sza­ma­nów, ka­pła­nów i uz­dro­wi­cie­li.

Wikipedia


kahunka

ka­płan­ka ha­waj­ska po­sia­da­ją­ca ta­jem­ni­czą wie­dzę i pa­ra­nor­mal­ne umie­jęt­no­ści


SJP.pl


kai

[czy­taj: kaj] rasa psa wy­wo­dzą­ca się Ja­po­nii; ja­poń­ski szpic


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kai – album Dir en grey
  • Kai – mia­sto w pre­fek­tu­rze Ya­ma­nas­hi w Ja­po­nii.
  • Kai (bud­dyzm)
  • Kai (ur. 1994, właśc. Kim Jong-in) – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pio­sen­karz
  • Kai – fry­zyj­skie zdrob­nie­nie od Ge­rar­da
  • Kai – rasa psów na­le­żą­ca do grupy psów pier­wot­nych
  • wyspy Kai (Kei) – grupa wysp w pro­win­cji Mo­lu­ki w In­do­nez­ji
  • język kai (kei) – język au­stro­ne­zyj­ski z In­do­nez­ji
  • Kai (Kei) – grupa et­nicz­na w In­do­nez­ji
  • KAI

Wikipedia


kaid

w kra­jach arab­skich do­wód­ca woj­sko­wy


SJP.pl

Kaid (arab. "gā'id" – prze­wod­ni, wódz na­czel­ny) – wódz ple­mie­nia/do­wód­ca wojsk/zwierzch­nik okrę­gu lub wsi w Afry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia


kaifeng

mia­sto w Chi­nach; Kaj­feng


SJP.pl

Ka­i­feng (chiń. 开封; pi­ny­in "Kāifēng") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej we wschod­nich Chi­nach, w pro­win­cji Henan, w do­li­nie rzeki Huang He, na wschód od mia­sta Zhengz­hou. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 585 908. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 4 637 328 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek szkol­nict­wa wyż­sze­go, rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go oraz prze­my­słu far­ma­ce­u­tycz­ne­go, me­ta­lo­we­go, ma­szy­no­we­go, spo­żyw­cze­go i włó­kien­ni­cze­go.

Wikipedia


kaik

tu­rec­ka długa, wąska łódka z lek­kie­go drew­na


SJP.pl


kaim

naz­wi­sko


SJP.pl

Kaim – ob­szar Kra­ko­wa wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XII Bie­ża­nów-Pro­ko­cim.

Wieś dóbr pre­sty­mo­nial­nych ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej kra­kow­skiej w po­wie­cie szczy­rzyc­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku.

Wikipedia


kain

prze­no­śnie: osoba wy­stę­pu­ją­ca prze­ciw swo­jej ro­dzi­nie lub swoim ro­da­kom, od­po­wie­dzial­na za ich śmierć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, syn pra­ro­dzi­ców;

 (1.2) przen. bra­to­bój­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kain – dziel­ni­ca To­ur­nai
  • Kain – po­stać bi­blij­na, syn Adama, brat Abla
  • Kain – po­stać fik­cyj­na, jeden z wam­pi­rów w świe­cie cyklu gier Le­ga­cy of Kain
  • Dawid Kain (ur. 1981) – pol­ski pi­sarz hor­ro­ru, poeta i ese­i­sta
  • Ka­i­ni­ci
  • Khàine
  • Le­ga­cy of Kain

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Smu­ci­ło to Kaina bar­dzo i cho­dził z po­nu­rą twa­rzą.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. kainita mos.

:: przym. Kainowy

 (1.2)

:: rzecz. kainizm mrz.

:: przym. kainowy

Wiktionary


kainit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny chlo­ro­siar­czan po­ta­su i ma­gne­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w zło­żach po­ta­so­wych, su­ro­wiec do pro­duk­cji na­wo­zów;

Wiktionary

Ka­i­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "ka­i­nos" = współ­czes­ny (świe­ży) i na­wią­zu­je do sto­sun­ko­wo nie­daw­ne­go pow­sta­nia mi­ne­ra­łu.

Che­micz­nie jest to sól pod­wój­na o wzo­rze KCl·MgSO4·3H2O lub KMg(SO4)Cl·3H2O, za­wie­ra­ją­ca ka­tio­ny ma­gne­zu i po­ta­su oraz anio­ny chlor­ko­we i siar­cza­no­we.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈjĩɲit, AS: kai ̯ĩńit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kainitowy

Wiktionary


kainita

czło­nek gno­styc­kiej grupy re­li­gij­nej


SJP.pl


kainitka

→ ka­i­ni­ta


SJP.pl

Patrz:

kainita

kainitowy

→ ka­i­nit


SJP.pl

Patrz:

kainit

kainizm

wza­jem­ne za­bi­ja­nie się pis­kląt niek­tó­rych ga­tun­ków pta­ków szpo­nia­stych w jed­nym gnieź­dzie


SJP.pl

Ka­i­nizm – za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na eli­mi­no­wa­niu słab­szych osob­ni­ków przez sil­niej­sze ro­dzeń­stwo w celu usu­nię­cia kon­ku­ren­cji po­kar­mo­wej. Za­cho­wa­nie takie wy­stę­pu­je u niek­tó­rych ga­tun­ków ryb np. rekin ta­wrosz pia­sko­wy (ka­ni­ba­lizm pre­na­tal­ny). Rów­nież u niek­tó­rych ga­tun­ków pta­ków szpo­nia­stych m.in. u or­li­ka krzy­kli­we­go, or­li­ka gru­bo­dzio­be­go, bie­li­ka czy pu­stuł­ki.

Wikipedia


kainowy

do­ty­czą­cy Kaina, wła­ści­wy Ka­i­no­wi (np. zbrod­nia ka­i­no­wa - bra­to­bój­stwo)


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kaina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) przest. Na­jeźdź­cy wy­mor­do­wa­li Ka­i­no­we syny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kain mos., kainita mos.

Wiktionary


kair

sto­li­ca Egip­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Egip­tu;

Wiktionary

Kair ( ‏القاهرة‎, trl. "Al-Qāhirah", trb. "Al-Ka­hi­ra", wy­mo­wa egip­ska []) – sto­li­ca Egip­tu, po­ło­żo­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści kraju, nad Nilem, kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów na po­łud­nie od delty tej rzeki, w mu­ha­fa­zie Kair. Jedno z naj­więk­szych miast Afry­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ka­i­rze mu­sisz ko­niecz­nie iść na bazar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajir, AS: kai ̯ir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kairczyk mos., kairka ż.

 przym. kairski

Wiktionary


kairczyk

miesz­ka­niec Kairu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kairu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjirt͡ʃɨk, AS: kai ̯irčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kair mrz.

:: fż. kairka ż.

 przym. kairski

Wiktionary


kairka

miesz­kan­ka Kairu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kairu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjirka, AS: kai ̯irka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kair mrz.

:: fm. kairczyk mos.

 przym. kairski

Wiktionary


kairologia

nauka o roli Ko­ścio­ła i chrze­ści­jań­stwa w obec­nych cza­sach


SJP.pl


kairologiczny

→ ka­i­ro­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

kairologia

kairos

okre­ślo­ny mo­ment w dzie­jach, w któ­rym do­ko­nu­je się zbaw­cze dzia­ła­nie Boga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. zwrot­ny mo­ment w życiu;

 (1.2) teol. mo­ment in­ge­ren­cji Boga w dzie­je

Wiktionary

Ka­i­ros (także Kaj­ros; stgr. Καιρός Ka­i­rós, łac. "Ca­e­rus") – grec­ki bożek szczę­śli­we­go trafu, okaz­ji (zbie­gu oko­licz­no­ści), sprzy­ja­ją­cej chwi­li bądź (od­wrot­nie) utra­co­nej bez­po­wrot­nie moż­li­wo­ści. Jego po­stać łą­czo­no z Her­me­sem.

Wy­o­bra­ża­no go jako ły­so­gło­we­go, je­dy­nie z ob­fi­tą grzyw­ką. Każdy, kogo mijał, miał szan­sę na uchwy­ce­nie go za­led­wie przez krót­ką chwi­lę; gdy Ka­i­ros go minął, szczę­śli­wa moż­li­wość była już nie­u­chwyt­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kajros mos., Kairos mos.

 przym. gwara. przest. Kairosowy

Wiktionary


kairosowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ka­i­ro­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kairos mos., Kajros mos., kairos m.

 przym. kairotyczny

Wiktionary


kairotyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bo­giem Ka­i­ro­sem, do­ty­czą­cy Ka­i­ro­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kairos m.

 przym. Kairosowy

Wiktionary


kairski

przy­miot­nik od: Kair (sto­li­ca Egip­tu)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kairu, zwią­za­ny z Ka­i­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogrom­ne lot­ni­sko ka­ir­skie, jeden z naj­więk­szych punk­tów prze­lo­to­wych świa­ta, dud­ni­ło nie mil­kną­cym hu­kiem mo­to­rów.

 (1.1) Po­sta­no­wi­li­śmy, że to ja do­ko­nam próby od­czy­ta­nia tego oso­bli­we­go prze­ka­zu, ko­rzy­sta­jąc z pra­cow­ni na­u­ko­wych Mu­ze­um Ka­ir­skie­go, a na­stęp­nie wrócę do An­glii i będę kon­ty­nu­o­wał ba­da­nia w Bri­tish Mu­se­um.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjirsʲci, AS: kai ̯irsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kair mrz., kairczyk mos., kairka ż.

Wiktionary


kaiser

[czy­taj: kaj­zer] daw­niej: ce­sarz nie­miec­ki; kaj­zer


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­i­ser Mo­tors – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne, 1945–1953
  • (1694) Ka­i­ser – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Ka­i­ser – ame­ry­kań­ska marka i model sa­mo­cho­du oso­bo­we­go klasy wyż­szej
  • Ka­i­ser – typ nie­miec­kich okrę­tów pan­cer­nych (1872)
    • * SMS „Ka­i­ser” – okręt na­le­żą­cy do po­wyż­sze­go typu
  • Ka­i­ser – typ nie­miec­kich pan­cer­ni­ków (1872)
    • SMS „Ka­i­ser” – okręt na­le­żą­cy do po­wyż­sze­go typu
  • An­drzej Ka­i­ser – pol­ski ko­larz gór­ski i prze­ła­jo­wy
  • Car­los Ka­i­ser – bra­zy­lij­ski pił­karz, oszust
  • Henry Ka­i­ser – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta
  • Henry Ka­i­ser – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca
  • Hen­ryk To­masz Ka­i­ser – pol­ski fo­to­gra­fik

Wikipedia


kaiserowski

→ ka­i­ser [czy­taj: kaj­ze­ro­ski]; kaj­ze­row­ski


SJP.pl


kaiserslautern

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Ka­i­sers­la­u­tern – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, sie­dzi­ba po­wia­tu Ka­i­sers­la­u­tern oraz gminy związ­ko­wej Ver­bands­ge­me­in­de Ka­i­sers­la­u­tern-Süd.

Mia­sto leży przy au­to­stra­dzie A6, mniej wię­cej w po­ło­wie drogi mię­dzy Mann­he­im a Saarbrücken (ok. 70 km od obu miast), leży na pół­noc­no-za­chod­nich obrze­żach Lasu Pa­la­ty­nac­kie­go. Mia­sto liczy 99 845 miesz­kań­ców (31 grud­nia 2018) i jest jed­nym z więk­szych miast Pa­la­ty­na­tu.

Wikipedia


kaizen

ja­poń­ska kul­tu­ra za­rzą­dza­nia, opar­ta na sta­łym do­sko­na­le­niu ja­ko­ści na każ­dym eta­pie wyt­wa­rza­nia pro­duk­tu


SJP.pl

Ka­i­zen − ja­poń­skie słowo o pod­wój­nym zna­cze­niu:

Wikipedia


kaj

imię mę­skie


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Czę­sto­cho­wa, Kra­ków. gdzie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­jusz (imię)
  • Kaj (spój­nik)
  • KAJ (ze­spół mu­zycz­ny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) gwara. Kaj to je? → Gdzie to jest?

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kajś, kajsi, kajsik

Wiktionary


kaj-szek

naz­wi­sko


SJP.pl


kaja

kajać się: przyz­na­wać się do błędu, winy, wy­ra­ża­jąc swój żal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. zob. niedź­wie­dziów­ka kaja.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kaja – stan w Mjan­mie
  • Kaja – imię
  • Kaja – naz­wi­sko
  • Agniesz­ka Ma­tu­szew­ska-Kaja (ur. 1970) – pol­ska pił­kar­ka ręcz­na
  • Bar­ba­ra Kaja (ur. 1944) – pol­ska pe­da­gog i psy­cho­log
  • Ewa Ef­fen­berg-Kaja (ur. 1979) – pol­ska złot­nicz­ka i pro­jek­tant­ka bi­żu­te­rii
  • Flo­rian Kaja (1895–1939) – pol­ski na­u­czy­ciel i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Jan Kaja (1954–2015) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Jan Kaja (ur. 1957) – pol­ski ma­larz, gra­fik i fo­to­graf
  • Ry­szard Kaja (1962–2019) – pol­ski ma­larz, gra­fik i sce­no­graf
  • Ste­fa­nia Kaja (1921–2007) – pol­ska ma­lar­ka i ce­ra­mik
  • Zbi­gniew Kaja (1924–1983) – pol­ski ar­ty­sta gra­fik, sce­no­graf i pla­ka­ci­sta

Wikipedia


kajaczek

zdrob­nie­nie od: kajak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kajak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak m., kajakarz mos.

Wiktionary


kajak

mała łódź o wy­dłu­żo­nym kształ­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ka łódź za­kry­ta z wierz­chu, z ot­wo­rem na po­mie­szcze­nie jed­nej, dwu lub czte­rech osób, po­ru­sza­na wio­sła­mi o dwu pió­rach;

 (1.2) przen. bar­dzo duża stopa

 (1.3) przen. bar­dzo duży but

Wiktionary

Kajak – nie­wiel­ka łódź tu­ry­stycz­na lub spor­to­wa.

Używa się do niej wio­sła o dwóch pió­rach, nie­o­par­tym o żadne urzą­dze­nia przy­mo­co­wa­ne do po­kła­du (w odróż­nie­niu od łodzi wio­sło­wej). Za­ło­ga sie­dzi twa­rzą do kie­run­ku pły­nię­cia.

Po­cho­dzi od inu­ic­kiej (eski­mo­skiej) łodzi na­zy­wa­nej „qajaq” (wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ga ka­ja­ka sie­dzi twa­rzą do kie­run­ku pły­nię­cia.

 (1.1) W przysz­łym roku wy­bio­rę się z synem na ka­ja­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajak, AS: kai ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajakarstwo n., kajakarz m., kajakarka ż.

:: zdrobn. kajaczek m.

 przym. kajakowy, kajakarski

Wiktionary


kajakarka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ka­ja­kar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca ka­ja­kar­stwo lub ko­bie­ta, która pływa ka­ja­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię spor­ty wodne, kie­dyś byłam ka­ja­kar­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkajaˈkarka, AS: kai ̯akarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak m., kajakarstwo n.

:: fm. kajakarz

 przym. kajakowy

Wiktionary


kajakarski

do­ty­czą­cy ka­ja­ka­rza, ka­ja­kar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ja­kar­stwem; przez­na­czo­ny do wy­ko­rzy­sta­nia w ka­ja­kar­stwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak mrz., kajakarz mos.

Wiktionary


kajakarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu i forma re­kre­a­cji, która po­le­ga na pły­wa­niu ka­ja­kiem lub ka­na­dyj­ką;

Wiktionary

Ka­ja­kar­stwo – grupa dy­scy­plin spor­tów wod­nych oraz ro­dzaj tu­ry­sty­ki wod­nej wy­ko­rzy­stu­ją­ca ka­ja­ki i ka­na­dyj­ki, nieg­dyś rów­nież od­mia­na tran­spor­tu (wod­ne­go).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkajaˈkarstfɔ, AS: kai ̯akarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak m., kajakarka ż., kajakarz mos.

 przym. kajakowy

Wiktionary


kajakarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik upra­wia­ją­cy ka­ja­kar­stwo lub osoba, która pływa ka­ja­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię spor­ty wodne – kie­dyś byłem ka­ja­ka­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjakaʃ, AS: kai ̯akaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak m., kajaczek m., kajakarstwo n.

:: fż. kajakarka ż.

 przym. kajakowy, kajakarski

Wiktionary


kajakować

pły­wać ka­ja­kiem, upra­wiać sport ka­ja­ko­wy


SJP.pl


kajakowicz

osoba pły­wa­ją­ca ka­ja­kiem


SJP.pl


kajakowiczka

ko­bie­ta pły­wa­ją­ca ka­ja­kiem


SJP.pl


kajakowiec

rzad­ko: za­wod­nik upra­wia­ją­cy sport ka­ja­ko­wy; ka­ja­karz


SJP.pl


kajakowy

przy­miot­nik od: kajak (np. spływ ka­ja­ko­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ja­kiem, do­ty­czą­cy ka­ja­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak mrz., kajakarz mos., kajakarka ż., kajakarstwo n.

Wiktionary


kajan

ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych; nikla


SJP.pl

Kajan – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Ta­wusz. W 2011 roku li­czy­ła 309 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kajać

kajać się: przyz­na­wać się do błędu, winy, wy­ra­ża­jąc swój żal


SJP.pl


kajciarz

po­tocz­nie: osoba upra­wia­ją­ca ki­te­sur­fing; ki­te­sur­fer


SJP.pl


kajda

naz­wi­sko


SJP.pl


kajdaniarski

wię­zien­ny, ka­torż­ni­czy


SJP.pl


kajdaniarz

wię­zień za­ku­ty w kaj­da­ny


SJP.pl


kajdanki

zdrob­nie­nie od: kaj­da­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) para po­łą­czo­nych ze sobą obrę­czy, za­my­ka­nych na za­trzask, ogra­ni­cza­ją­cych swo­bo­dę ru­chów;

Wiktionary

Kaj­dan­ki – przy­rząd słu­żą­cy do obez­wład­nia­nia czło­wie­ka, po­przez ogra­ni­cze­nie swo­bo­dy ru­chów jego koń­czyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­je­cha­łem na ko­mi­sa­riat i zo­ba­czy­łem moją żonę w kaj­dan­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajdany nmos.

 przym. kajdaniarski

Wiktionary


kajdankować

po­tocz­nie: za­kła­dać kaj­dan­ki


SJP.pl


kajdanowy

przy­miot­nik od: kaj­da­ny


SJP.pl


kajdany

1. ro­dzaj łań­cu­chów krę­pu­ją­cych ręce lub nogi więź­niom; okowy;
2. nie­wo­la, brak swo­bo­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) me­ta­lo­we pęta do sku­wa­nia koń­czyn więź­niów

 (1.2) przen. podn. ogra­ni­cze­nie swo­bo­dy lub bycie cię­ża­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wię­zień zo­stał za­ku­ty w kaj­da­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kajdanki ż.

 przym. kajdaniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okowy, pęta, łańcuchy

 (1.2) niewola, brzemię

Wiktionary


kajecik

zdrob­nie­nie od: kajet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kajet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̇t͡ɕik, AS: kai ̯ėćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajet m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeszycik

Wiktionary


kajecikowy

przy­miot­nik od: ka­je­cik


SJP.pl


kajenka

miesz­kan­ka Ka­jen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­jen­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̃nka, AS: kai ̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajenna ż.

:: fm. kajeńczyk mos.

 przym. kajeński

Wiktionary


kajenna

sto­li­ca Gu­ja­ny Fran­cu­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Gu­ja­ny Fran­cu­skiej;

 (1.2) geogr. rzad. rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez mia­sto Ka­jen­nę (1.1)

 (1.3) geogr. adm. okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny Gu­ja­ny Fran­cu­skiej obej­mu­ją­cy mia­sto Ka­jen­nę (1.1)

Wiktionary

Ka­jen­na (fr. "Ca­y­en­ne") – gmina, sto­li­ca i głów­ny port Gu­ja­ny Fran­cu­skiej (fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go), po­ło­żo­na na wy­spie przy uj­ściu rzeki Ca­y­en­ne do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, sto­li­ca rzym­sko­ka­to­lic­kiej die­cez­ji Ka­jen­na.

Mia­sto to oś­ro­dek hand­lu. Są tu za­kła­dy prze­my­słu spo­żyw­cze­go (de­sty­lar­nie rumu), drzew­ne­go oraz mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy Ka­jen­na-Ro­cham­beu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̃nːa, AS: kai ̯ẽ•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cayenne n., kajeńczyk mos., kajenka ż., kajenna ż.

 przym. kajeński

Wiktionary


kajeput

au­stra­lij­skie drze­wo her­ba­cia­ne, z któ­re­go po­zy­sku­je się ole­jek ka­je­pu­to­wy


SJP.pl


kajet

prze­sta­rza­le: ze­szyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ze­szyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janek pil­nie no­to­wał grekę w swoim ka­je­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajɛt, AS: kai ̯et

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kajecik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeszyt, notatnik

Wiktionary


kajetan

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ka­je­tan – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Pier­wot­nie oz­na­cza­ło „po­cho­dzą­cy z Ca­ie­ty”, mia­sta w Ita­lii. Na Kre­sach imię to cie­szy­ło się szcze­gól­ną po­pu­lar­no­ścią wśród mniej­szo­ści or­miań­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panie Ka­je­ta­nie, na­pi­je się pan sza­ba­sów­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛtãn, AS: kai ̯etãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajtek mzw./mos.

Wiktionary


kajetanek

zdrob­nie­nie od: Ka­je­tan (imię mę­skie)


SJP.pl


kajetanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Ka­je­tan­ka (ko­lo­nia).

Ka­je­tan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Janów Pod­la­ski.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


kajetankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­je­tan­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kajetanostwo

Ka­je­tan z mał­żon­ką; Ka­je­ta­no­wie


SJP.pl


kajetanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Albin Ka­je­ta­no­wicz – pol­ski ofi­cer
  • Dio­ni­zy Ka­je­ta­no­wicz – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ka­je­tan Ka­je­ta­no­wicz – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy

Wikipedia


kajetanowie

Ka­je­tan z mał­żon­ką; Ka­je­ta­no­stwo


SJP.pl


kajetanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­je­ta­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kajeńczyk

miesz­ka­niec Ka­jen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­jen­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̇̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: kai ̯ė̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajenna ż.

:: fż. kajenka ż.

 przym. kajeński

Wiktionary


kajeński

zwią­za­ny z Ka­jen­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­jen­ny, zwią­za­ny z nią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̇̃j̃sʲci, AS: kai ̯ė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cayenne n., Kajenna ż., kajeńczyk mos., kajenka ż.

Wiktionary


kajfasz

ży­dow­ski ar­cy­ka­płan z cza­sów Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. no­wo­te­sta­men­to­wy ar­cy­ka­płan;

 (1.2) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był on bo­wiem te­ściem Kaj­fa­sza, który owego roku peł­nił urząd ar­cy­ka­płań­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Kajfaszowy

Wiktionary


kajfaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kaj­fa­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Kaj­fa­szo­wy wyrok nie trze­ba było długo cze­kać.

 (1.1) Przy bra­mie do Kaj­fa­szo­we­go pa­ła­cu stały stra­że.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajfasz mos.

Wiktionary


kajfeng

mia­sto w Chi­nach; Ka­i­feng


SJP.pl


kajfosz

naz­wi­sko


SJP.pl


kajfus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. więz. zło­dziej, który krad­nie rze­czy małej war­to­ści

 (1.2) środ. więz. po­moc­nik zło­dzie­ja kie­szon­ko­we­go

 (1.3) środ. więz. do­zor­ca nocny

 (1.4) środ. więz. wie­zień funk­cyj­ny, który sprzą­ta ko­ry­ta­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajfus, AS: kai ̯fus

Wiktionary


kajgulik

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka mor­skie­go z ro­dzi­ny fo­ko­wa­tych; kaj­gu­lik prę­go­wa­ny, foka prę­go­wa­na


SJP.pl

Kaj­gu­lik ("Hi­striop­ho­ca") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny fo­ko­wa­tych (Pho­ci­dae).

Wikipedia


kajka

naz­wi­sko, m.in. Mi­chał Kajka - lu­do­wy poeta ży­ją­cy w la­tach 1858-1940


SJP.pl

Kajka – staw na te­re­nie Poz­na­nia, po­ło­żo­ny w jed­nost­ce ob­sza­ro­wej SIM Mi­ło­sto­wo, bli­sko gra­ni­cy z ob­sza­rem SIM Głów­na.

Wikipedia


kajkawski

dia­lekt kaj­kaw­ski - jeden z 3 głów­nych ugru­po­wań dia­lek­tów ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go, uży­wa­ny głów­nie w pół­noc­nej Chor­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dia­lekt kaj­kaw­ski ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) jęz. do­ty­czą­cy jed­ne­go z trzech głów­nych dia­lek­tów ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go

Wiktionary


kajko

fik­cyj­na po­stać z ko­mik­sów Ja­nu­sza Chri­sty


SJP.pl


kajkowo

Zo­bacz też: Kaj­ko­wo (Bia­ło­ruś).

Kaj­ko­wo (daw­niej Buk­wałd, niem. "Bu­chwal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą so­łect­wa Kaj­ko­wo, w skład któ­re­go wcho­dzą także miej­sco­wo­ści Ci­bo­ry, Le­siak Ostródz­ki, Przy­lą­dek i Sza­fran­ki.

Wikipedia


kajmak

masa cu­kier­ni­cza i ro­dzaj ciast­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. masa spo­rzą­dzo­na z wys­ma­żo­ne­go mleka lub śmie­tan­ki, z do­dat­kiem wa­ni­lii, cze­ko­la­dy, kawy lub kar­me­lu

 (1.2) cia­sto prze­ło­żo­ne kaj­ma­kiem (1.1)

Wiktionary

Zo­bacz też: kaj­mak – wyrób z ba­wo­le­go mleka i słod­kiej śmie­ta­ny.

Kaj­mak – w kuch­ni pol­skiej, bar­dzo słod­ka, gęsta, cią­gli­wa, tward­nie­ją­ca z cza­sem masa pow­sta­ła pod­czas go­to­wa­nia mleka lub śmie­tan­ki z cu­krem. Innym spo­so­bem wyt­wo­rze­nia kaj­ma­ku jest go­to­wa­nie przez 3–4 go­dzi­ny pusz­ki ze sło­dzo­nym mle­kiem skon­den­so­wa­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matka na­ło­ży­ła mi na ta­lerz pie­ro­gów z serem i za­la­ła je kaj­ma­kiem..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajmak, AS: kai ̯mak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kajmakowy

Wiktionary


kajmakam

kaj­ma­kan;
1. na­czel­nik po­wia­tu lub pod­puł­kow­nik tu­rec­ki
2. daw­niej: za­stęp­ca wiel­kie­go we­zy­ra


SJP.pl

Kaj­ma­kam, kaj­ma­kan (także "ka­y­ma­kam", "ka­i­ma­kam", "ca­i­ma­cam") – sta­no­wi­sko w ad­mi­ni­stra­cji pro­win­cjo­nal­nej Im­pe­rium Os­mań­skie­go oraz Tur­cji.

Ter­min „kaj­ma­kam” po­cho­dzi od arab­skich słów "qā'im" (قائم), co oz­na­cza „czy­nią­cy, dzier­żą­cy”, oraz "maqām" (مقام), tutaj „urząd”.

Wikipedia


kajmakan

kaj­ma­kam;
1. na­czel­nik po­wia­tu lub pod­puł­kow­nik tu­rec­ki
2. daw­niej: za­stęp­ca wiel­kie­go we­zy­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. Tur­cji: zwierzch­nik po­wia­tu lub pod­puł­kow­nik

 (1.2) hist. Tur­cji: za­stęp­ca wiel­kie­go we­zy­ra

Wiktionary


kajmakowiec

cia­sto prze­kła­da­ne kaj­ma­kiem


SJP.pl


kajmakowy

przy­miot­nik od: kaj­mak


SJP.pl


kajman

kro­ko­dyl z Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej po­dob­ny do ali­ga­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­i­man|ref=tak., gad z ro­dzi­ny ali­ga­to­rów;

 (1.2) stpol. kro­ko­dyl

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajmãn, AS: kai ̯mãn

Wiktionary


kajmanka

miesz­kan­ka Kaj­ma­nów (wysp na Morzu Ka­ra­ib­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kaj­ma­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajmany nmos.

:: fm. Kajmańczyk mos.

 przym. kajmański

Wiktionary


kajmany

kro­ko­dyl z Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej po­dob­ny do ali­ga­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kaj­ma­ny – po­dro­dzi­na gadów z ro­dzi­ny ali­ga­to­ro­wa­tych
  • Kaj­ma­ny – wyspy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej na Morzu Ka­ra­ib­skim
  • Kaj­man – raper
  • „Caïman” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go i II wojny świa­to­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaj­ma­ny są te­ry­to­rium za­mor­skim Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kajˈmãnɨ, AS: kai ̯mãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajmańczyk mos., Kajmanka ż.

 przym. kajmański

Wiktionary


kajmańczyk

miesz­ka­niec Kaj­ma­nów (wysp na Morzu Ka­ra­ib­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kaj­ma­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajmany nmos.

:: fż. Kajmanka ż.

 przym. kajmański

Wiktionary


kajmański

zwią­za­ny z Kaj­ma­na­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kaj­ma­na­mi, do­ty­czą­cy Kaj­ma­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajmany nmos., Kajmańczyk mos., Kajmanka ż.

Wiktionary


kajoch

naz­wi­sko


SJP.pl


kajper

naj­młod­sza epoka tria­su


SJP.pl

Kaj­per – nie­for­mal­na jed­nost­ka stra­ty­gra­ficz­na tria­su wy­dzie­lo­na na te­re­nie Pol­ski po­za­kar­pac­kiej i Nie­miec (poza Al­pa­mi) w opar­ciu o kry­te­ria li­to­stra­ty­gra­ficz­ne. Leży po­wy­żej wa­pie­nia musz­lo­we­go, a po­ni­żej re­ty­ku.

Kaj­per re­pre­zen­tu­je wyż­szą część pro­fi­lu skal­ne­go tria­su, pow­sta­łą głów­nie w śro­do­wi­sku lą­do­wym.

Wikipedia


kajprowy

przy­miot­nik od: kaj­per


SJP.pl


kajrakkum

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ta­dży­ki­sta­nie, w wi­la­je­cie sog­dyj­skim;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kajrakkumski

Wiktionary


kajrakkumski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kaj­rak­ku­mem, do­ty­czą­cy Kaj­rak­ku­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajrakkum mrz.

Wiktionary


kajros

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. po­gań­ski bożek szczę­śli­wej chwi­li, zbie­gu oko­licz­no­ści;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zna­la­złem w tej książ­ce ani słowa o Kaj­ro­sie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kairos mos., kairos m.

 przym. gwara. przest. Kairosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kairos

Wiktionary


kajsaka

ja­do­wi­ty wąż z ro­dzi­ny grze­chot­ni­ków; ża­ra­ra­ka lan­ce­to­wa­ta


SJP.pl


kajsi

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzieś, w pew­nym miej­scu

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kaj, kajsik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kajsik, kansi, kańsi, gw. Górny Śląsk kajś

Wiktionary


kajsik

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzieś, w pew­nym miej­scu

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kaj, kajsi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kajsi, kansi, kańsi, gw. Górny Śląsk kajś

Wiktionary


kajstura

naz­wi­sko


SJP.pl


kajt

deska do pły­wa­nia z la­taw­cem, uży­wa­na w ki­te­sur­fin­gu; kite


SJP.pl


kajtek

po­tocz­nie: mały chło­piec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. mały chło­piec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No, nie, żeby taki kaj­tek tobą dy­ry­go­wał?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajetan mos., Kajetana ż., Kajtek mos., Kajtuś mos.

 przym. Kajtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopaczek, chłopczyk, chłopiec, malec, maluch

Wiktionary


kajtkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kajt­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kajt­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Misia roz­czy­ty­wa­ła się w „Kajt­ko­wych przy­go­dach”, które do­sta­ła od ro­dzi­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajetan mos., Kajetana ż., Kajtek mos., Kajtuś mos., kajtek mos.

Wiktionary


kajtnąć

śro­do­wi­sko­wo: um­rzeć


SJP.pl


kajtonia

ko­pal­na pa­proć


SJP.pl


kajtoniowiec

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go rzędu pa­pro­ci na­sien­nych


SJP.pl


kajtuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od Ka­je­tan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) zo­o­nim

Wiktionary

Kaj­tuś ( Ca­il­lou, 2000–2013) – ame­ry­kań­sko-ka­na­dyj­sko-fran­cu­ski se­rial ani­mo­wa­ny, opar­ty na książ­kach Chri­sti­ne L'He­u­re­ux. Emi­to­wa­no na ka­na­łach MiniMini i TVP1 oraz TVN Style.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cza­sem po­do­ba­ją się Kaj­tu­sio­wi wy­ra­zy, któ­rych nie ro­zu­mie, a cza­sem gnie­wa­ją go.

 (2.1) Kaj­tu­sia sam zła­pa­łem, za­bi­wszy mu bez­czel­nie matkę; dru­gie­go malca, jego brata, za­gry­zły ogary.

 (2.1) Po­la­ków było tu dużo na stud­jach, ale moja pacz­ka skła­da­ła się z 13 obie­cu­ją­cych mło­dzień­ców, plus jeden ma­ło­o­bie­cu­ją­cy pies, pół­jam­nik, imie­niem Kaj­tuś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajtek mos., Kajetan mos., Kajtek mos., Kajetana ż.

 przym. Kajtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kajtek

Wiktionary


kajus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gajusz, Gajus, Kajusz

Wiktionary


kajusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gajusz, Gajus, Kajus

Wiktionary


kajuta

po­mie­szcze­nie na stat­ku przez­na­czo­ne dla pa­sa­że­rów lub za­ło­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. małe za­my­ka­ne po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne na stat­ku;

Wiktionary

Ka­ju­ta, ka­bi­na – za­my­ka­ne po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne o cha­rak­te­rze pry­wat­nym na stat­ku wod­nym, przez­na­czo­ne dla jed­nej lub kilku osób. Swoje ka­ju­ty po­sia­da za­rów­no ob­słu­ga jed­nost­ki, jak i jej pa­sa­że­ro­wie. Na ma­łych jach­tach ka­bi­ną na­zy­wa się ca­łość po­mie­szcze­nia miesz­kal­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ju­ta nasza jest to mały po­ko­ik ma­ją­cy nie wię­cej, jak czte­ry łok­cie kwa­dra­to­we prze­strze­ni; przy jed­nej ścia­nie przy­mo­co­wa­ne są, jedno nad dru­gim, dwa łóżka (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjuta, AS: kai ̯uta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabina

Wiktionary


kajutka

zdrob­nie­nie od: ka­ju­ta


SJP.pl


kajuto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ka­ju­ta

Wiktionary


kajutowy

przy­miot­nik od: ka­ju­ta


SJP.pl


kajzer

daw­niej: ce­sarz nie­miec­ki; ka­i­ser


SJP.pl


kajzereczka

zdrob­nie­nie od: kaj­zer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kaj­zer­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkajzɛˈrɛt͡ʃka, AS: kai ̯zerečka

Wiktionary


kajzerka

drob­na bułka pszen­na, wy­bo­ro­wa, o pod­sta­wie owal­nej bądź okrą­głej, po­wierzch­ni ko­pu­la­stej z wy­raź­ny­mi pię­cio­ma na­cię­cia­mi (ro­zet­ką)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. spoż. ro­dzaj bułki z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi na­cię­cia­mi na wierz­chu;

Wiktionary

Kaj­zer­ka (niem. "Ka­i­ser­sem­mel, Kaiserbrötchen") – mała, okrą­gła bułka z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi pię­cio­ma pro­mie­ni­sty­mi bru­zda­mi na wierz­chu. Masa kaj­zer­ki wy­no­si około 50 gra­mów, wy­pie­ka­na jest zaz­wy­czaj z mąki pszen­nej, słodu, zak­wa­su lub droż­dży, soli i wody. Po­sy­py­wa­na jest cza­sa­mi ziar­na­mi maku, se­za­mu, rza­dziej pest­ka­mi dyni, sie­mie­niem lnia­nym lub ziar­na­mi sło­necz­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup pum­per­ni­kiel i dwie kaj­zer­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kajˈzɛrka, AS: kai ̯zerka

Wiktionary


kajzerowski

→ kaj­zer; ka­i­se­row­ski


SJP.pl


kajś

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Czę­sto­cho­wa, Kra­ków. gdzieś

Wiktionary

Kajś. Opo­wieść o Gór­nym Ślą­sku – re­por­taż Zbi­gnie­wa Ro­ki­ty wy­da­ny w 2020 roku przez Wy­daw­nict­wo Czar­ne.

W 2021 roku książ­ka zo­sta­ła na­gro­dzo­na Na­gro­dą Li­te­rac­ką „Nike”, za­rów­no od jury, jak i czy­tel­ni­ków oraz Na­gro­dą Li­te­rac­ką i Hi­sto­rycz­ną Iden­ti­tas. No­mi­no­wa­no ją rów­nież do Mię­dzy­na­ro­do­wej Na­gro­dy im. Wi­tol­da Pi­lec­kie­go, Li­te­rac­kiej Na­gro­dy Eu­ro­py Środ­ko­wej „An­ge­lus” oraz na­gro­dy „Am­ba­sa­dor Nowej Eu­ro­py”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (gór­no­ślą­skie) Już żech to kajś wi­dzioł.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kaj

Wiktionary


kaka

ga­tu­nek dużej no­wo­ze­landz­kiej pa­pu­gi z ro­dzi­ny ne­sto­rów; ne­stor kaka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­stor me­ri­dio­na­lis|ref=tak., ga­tu­nek du­żych papug z ro­dzi­ny ne­sto­rów,

 (1.2) ornit. osob­nik zwie­rzę­cia z ga­tun­ku kaka (1.1)

 (1.3) in­fant. sto­lec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z ro­dzi­ny bantu, uży­wa­ny w Ka­me­ru­nie i Re­pu­bli­ce Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kaká – wła­ści­wie Ri­car­do Izec­son dos San­tos Leite, bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Kaka – pse­u­do­nim Ka­zi­mie­rza Deyny
  • Kaka – osied­le typu miej­skie­go w Turk­me­ni­sta­nie
  • kaka – pa­pu­ga na­le­żą­ca do ro­dza­ju Ne­stor
  • kaka – język z ro­dzi­ny bantu
  • Kaka – po­stać z mi­to­lo­gii rzym­skiej
  • Kaka – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Ma­ri­co­pa
  • Kaka – mia­sto w Su­da­nie Po­łud­nio­wym w sta­nie Fa­szo­da

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkaka, AS: kaka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kakać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kupka

Wiktionary


kakadu

1. po­dro­dzi­na pta­ków z rzędu papug;
2. przed­sta­wi­ciel po­dro­dzi­ny pta­ków o tej samej naz­wie, zwie­rzę po­sia­da­ją­ce cha­rak­te­ry­stycz­ny czub i duży dziób, za­miesz­ku­ją­ce Au­stra­lię, Nową Ze­lan­dię i Fi­li­pi­ny, ce­nio­ne wśród ho­dow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub żeń­ski

 (1.1) ornit. pa­pu­ga po­sia­da­ją­ca na gło­wie cha­rak­te­ry­stycz­ny czub z piór;

Wiktionary

Ka­ka­du (Ca­ca­tu­i­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ka­ka­du­o­wa­tych (Ca­ca­tu­i­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na karmę dla tej mojej ka­ka­du tracę for­tu­nę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈkadu, AS: kakadu

Wiktionary


kakaduowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych


SJP.pl

Ka­ka­du­o­wa­te, ka­ka­du (Ca­ca­tu­i­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych (Psit­ta­ci­for­mes). Obej­mu­je ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w róż­ne­go typu za­drze­wio­nych oko­li­cach, za­miesz­ku­ją­ce Au­stra­lię, Nową Gwi­neę i oko­licz­ne wyspy, oraz wschod­nią In­do­nez­ję i Fi­li­pi­ny.

Wikipedia


kakaduowaty

o ce­chach ka­ka­du­o­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kakao

1. pro­szek uzy­ski­wa­ny przez zmie­le­nie ma­ku­chów ka­ka­o­wych, bę­dą­cych po­zo­sta­ło­ścią po wy­tło­cze­niu masła ka­ka­o­we­go;
2. napój z prosz­ku kakao przy­go­to­wa­ny na mleku lub wo­dzie;
3. w bo­ta­ni­ce: na­sio­na owo­ców ka­ka­ow­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. ziar­no ka­ka­ow­ca; po­tocz­nie rów­nież sam ka­ka­o­wiec;

 (1.2) spoż. pro­szek z na­sion ka­ka­ow­ca

 (1.3) kulin. napój spo­rzą­dzo­ny z prosz­ku kakao (1.2), za­la­ne­go wodą lub mle­kiem

 (1.4) wulg. in­fant. eufem. odbyt (lub od­byt­ni­ca)

 (1.5) wulg. in­fant. eufem. kał

Wiktionary

Kakao (nah. "ca­ca­hu­atl" []), ziar­no ka­ka­o­we – na­sio­na z owo­ców ka­ka­ow­ca wła­ści­we­go ("The­o­bro­ma cacao"). W jed­nym owocu znaj­du­je się 20–60 na­sion okry­tych ślu­zo­wa­tym miąż­szem. Pier­wot­nie mają barwę pur­pu­ro­wą do fio­le­to­wej, ale po osu­sze­niu są cze­ko­la­do­wo-bru­nat­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed zmie­le­niem kakao jest su­szo­ne, pa­lo­ne i kla­sy­fi­ko­wa­ne na różne ga­tun­ki.

 (1.2) Ku­pi­łem w skle­pie dwie pacz­ki kakao.

 (1.3) Wy­pi­łem kakao na śnia­da­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈkaɔ, AS: kakao

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakaowiec mrz., kakaojad m.

:: zdrobn. kakałko n.

 przym. kakaowy

Wiktionary


kakaopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści kakao; przy­po­mi­na­ją­cy kakao


SJP.pl


kakaowiec

krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny zat­wa­ro­wa­tych (The­o­bro­ma), ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej oraz w dżun­glach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; drze­wo ka­ka­o­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|The­o­bro­ma|L.|ref=tak., ro­dzaj nie­wy­so­kich drzew z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, z któ­rych uzy­sku­je się kakao

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ka­ka­o­wiec (1.1)

Wiktionary

Nie mylić z: ka­o­wiec oraz ka­wo­wiec.

Ka­ka­o­wiec ("The­o­bro­ma" L.) – ro­dzaj nie­wy­so­kich drzew ros­ną­cych w niż­szej war­stwie drze­wo­sta­nów lasów Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej. Na­le­ży do ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych "Mal­va­ce­ae", daw­niej za­li­cza­ny do zat­wa­ro­wa­tych "Ster­cu­lia­ce­ae". Obej­mu­je 20 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ka­o­wiec po­trze­bu­je wil­got­ne­go, go­rą­ce­go kli­ma­tu o ma­łych am­pli­tu­dach do­bo­wych i rocz­nych tem­pe­ra­tur, a taki cha­rak­ter ma kli­mat oko­ło­rów­ni­ko­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakao n., kakaojad m.

 przym. kakaowy, kakaowcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) drzewo kakaowe

Wiktionary


kakaowo

przy­słó­wek

 (1.1) w ko­lo­rze kakao

Wiktionary


kakaowy

przy­miot­nik od: kakao


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kakao lub ka­ka­ow­ca

 (1.2) zro­bio­ny z kakao lub z do­miesz­ką kakao

 (1.3) o ko­lo­rze: przy­po­mi­na­ją­cy kakao

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie cier­pię lodów owo­co­wych, wolę ka­ka­o­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkakaˈɔvɨ, AS: kakaovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakao n., kakaowiec m.

Wiktionary


kakapo

nie­lot­na pa­pu­ga z Nowej Ze­lan­dii


SJP.pl

Ka­ka­po (w jęz. ma­o­ry­skim: kākāpō) ("Stri­gops ha­brop­ti­lus") – ga­tu­nek du­że­go, nie­lot­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ka­ka­po (Stri­go­pi­dae). Ro­dzi­ma i en­de­micz­na pa­pu­ga Nowej Ze­lan­dii. Je­dy­ny nie­lot­ny, a za­ra­zem naj­cięż­szy ga­tu­nek pa­pu­gi na świe­cie.

W przesz­ło­ści ptak za­miesz­ki­wał Wyspę Po­łud­nio­wą, Wyspę Pół­noc­ną i wyspę Ste­wart (wszyst­kie na­le­żą­ce do Nowej Ze­lan­dii), lecz obec­nie wszyst­kie oca­la­łe osob­ni­ki prze­nie­sio­ne zo­sta­ły na kilka nie­wiel­kich wysp u wy­brze­ży Nowej Ze­lan­dii.

Wikipedia


kakapowate

o ce­chach ka­ka­po­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kakapowaty

o ce­chach ka­ka­po­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


kakać

po­tocz­nie o dzie­ciach: wy­próż­niać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. in­fant. o dzie­ciach lub zwie­rzę­tach: wy­próż­niać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie trze­ba papać, tam trze­ba kakać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaka ż.

Wiktionary


kakałko

po­tocz­nie: zdrob­nie­nie od kakao


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: kakao

 (1.2) pot. pieszcz. o ka­ka­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy­go­tu­ję ci, wnu­siu, ka­kał­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakao n.

Wiktionary


kakemono

w sztu­ce ja­poń­skiej: rolka jed­wa­biu lub pa­pie­ru, na któ­rym jest obraz lub napis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. roz­wi­ja­ny pio­no­wo ja­poń­ski zwój, naj­czę­ściej jed­wab­ny, przed­sta­wia­ją­cy obraz lub frag­ment ka­li­gra­ficz­ny, za­wie­sza­ny na sznu­rze przy­mo­co­wa­nym do gór­nej kra­wę­dzi;

Wiktionary

Ka­ke­mo­no (jap. 掛け物 kake-mono; także: ka­ke­ji­ku, 掛軸 lub 掛け軸 "kake-jiku") – ja­poń­ski obraz ma­lo­wa­ny na pa­pie­rze lub jed­wa­biu, przed­sta­wia­ją­cy także ka­li­gra­fię, na­kle­ja­ny na jed­wab lub bro­kat, przez­na­czo­ny do za­wie­sze­nia na ścia­nie. Górna i dolna kra­wędź ka­ke­mo­no są mo­co­wa­ne do drew­nia­nych drąż­ków ułat­wia­ją­cych jego zwi­ja­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiesz, co tu jest na­pi­sa­ne? — od­wró­cił się do wy­ka­li­gra­fo­wa­ne­go ka­ke­mo­no, za­wie­szo­ne­go na­prze­ciw Ewy — „Nie in­te­re­su­je mnie nie­śmier­tel­ność, in­te­re­su­je mnie smak her­ba­ty”.

Wiktionary


kaki

hurma, per­sy­mo­na, sza­ron;
1. ro­dzaj drzew o so­czy­stych, po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych owo­cach, ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; heban, he­ba­no­wiec;
2. owoc tego drze­wa; per­sy­mon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. owoc per­sy­mo­ny

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kaka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do sa­łat­ki owo­co­wej do­da­my też kaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaci, AS: kaḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) persymona, hurma, sharon, jabłko orientu, lotos

Wiktionary


kakodyl

sil­nie tru­ją­ca, sa­mo­za­pal­na ciecz o odra­ża­ją­cym za­pa­chu, bę­dą­ca związ­kiem or­ga­nicz­nym ar­se­nu


SJP.pl

Ka­ko­dyl – ar­se­no­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o za­pa­chu czosn­ku i ole­i­stej kon­sy­sten­cji. Jest tru­ją­cy, łat­wo­pal­ny i trud­no roz­pu­szczal­ny w wo­dzie. Ka­ko­dyl za­pa­la się sa­mo­rzut­nie w kon­tak­cie z tle­nem za­war­tym w su­chym po­wie­trzu. Nazwę ka­ko­dyl (z gr. "κακώδης", "ka­ko­des" – „śmier­dzą­cy”) nadał Jöns Jacob Be­rze­lius rod­ni­ko­wi di­me­ty­lo­ar­sy­ny­lo­we­mu (CH3)2As.

Wikipedia


kakodylowy

przy­miot­nik od: ka­ko­dyl


SJP.pl


kakofonia

1. zbiór nie­przy­jem­nych i nie­u­po­rząd­ko­wa­nych dźwię­ków lub me­lo­dii; zgiełk;
2. w mu­zy­ce: okre­śle­nie mu­zy­ki źle brzmią­cej, po­zba­wio­nej wszel­kich zasad kon­struk­cji; dys­har­mo­nia, dy­so­nans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­przy­jem­ne po­łą­cze­nie dźwię­ków;

Wiktionary

Ka­ko­fo­nia (z κακοφωνία" – nie­przy­jem­ne brzmie­nie, nie­mi­ły dźwięk") – ter­min o pe­jo­ra­tyw­nej cesze zna­cze­nio­wej, oz­na­cza­ją­cy ze­spół dźwię­ków nie­ze­stro­jo­nych, nie­har­mo­nicz­nych (nie­przy­jem­nie brzmią­cą mie­sza­ni­nę dźwię­ków) lub mie­sza­ni­nę form, ko­lo­rów, tre­ści itp. Prze­ci­wień­stwo eu­fo­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­po­czął się dzień ro­bo­czy i fa­bry­kę wy­peł­ni­ła ogłu­sza­ją­ca ka­ko­fo­nia od­gło­sów ma­szyn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkakɔˈfɔ̃ɲja, AS: kakofõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kakofoniczny

 przysł. kakofonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozdźwięk, kocia muzyka, dysharmonia, dysonans

Wiktionary


kakofonicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­ko­fo­nicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakofoniczność ż., kakofonia ż.

Wiktionary


kakofoniczność

cecha cze­goś, co zwią­za­ne jest z ka­ko­fo­nią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ko­fo­nicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kakofoniczny

 przysł. kakofonicznie

Wiktionary


kakofoniczny

nie­przy­jem­nie brzmią­cy; bę­dą­cy mie­sza­ni­ną dźwię­ków lub ko­lo­rów, tre­ści itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ka­ko­fo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakofoniczność ż., kakofonia ż.

Wiktionary


kakograf

prze­sta­rza­łe: osoba, która po­peł­nia błędy or­to­gra­ficz­ne; dy­sor­to­gra­fik


SJP.pl


kakografia

prze­sta­rza­łe: po­peł­nia­nie błę­dów or­to­gra­ficz­nych; dy­sor­to­gra­fia, błęd­na or­to­gra­fia


SJP.pl


kakojanis

naz­wi­sko grec­kie


SJP.pl


kakokracja

daw­niej: nie­u­dol­nie spra­wo­wa­ne rządy


SJP.pl


kakolewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kakosmia

spon­ta­nicz­ne, nie­przy­jem­ne złu­dze­nia wę­cho­we


SJP.pl

Ka­kos­mia (ang. ca­cos­mia) – spon­ta­nicz­ne, na­pa­do­we od­czu­wa­nie zwy­kle nie­przy­jem­nych, nie­raz odra­ża­ją­cych za­pa­chów, ma­ją­cych swoje rze­czy­wi­ste źró­dło lub nie. Od­czu­cia wę­cho­we pow­sta­ją przy po­draż­nie­niu opusz­ki wę­cho­wej, ciała mig­da­ło­wa­te­go lub haka hi­po­kam­pa. Mogą wy­stę­po­wać jako aura na­pa­du pa­dacz­ko­we­go (na­pa­dy ha­ko­we), co wska­zu­je na umiej­sco­wie­nie ogni­ska pa­dacz­ko­we­go w przed­nim i pod­staw­nym ob­sza­rze płata skro­nio­we­go.

Wikipedia


kaktus

ro­śli­na o so­czy­stych, zgru­bia­łych ło­dy­gach po­kry­tych kol­ca­mi, ros­ną­ca na pu­styn­nych ob­sza­rach Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na o so­czy­stych, zgru­bia­łych ło­dy­gach po­kry­tych kol­ca­mi, ros­ną­ca na pu­styn­nych ob­sza­rach Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kak­tu­sy po­ra­sta­ją głów­nie te­re­ny suche.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaktus, AS: kaktus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż., kaktusowate nmos.

 przym. kaktusowy

Wiktionary


kaktusiarka

do­nicz­ka do kak­tu­sów


SJP.pl


kaktusiarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cjal­ne po­mie­szcze­nie do upra­wy kak­tu­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaktuˈɕarʲɲa, AS: kaktuśarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktus m., kaktusiarz mos., kaktusowate nmos.

 przym. kaktusowy

Wiktionary


kaktusiarz

ho­dow­ca, mi­ło­śnik lub zbie­racz kak­tu­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­dow­ca lub mi­ło­śnik kak­tu­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktusowate nmos., kaktus, kaktusik, kaktusiarnia

 przym. kaktusowaty, kaktusowy

Wiktionary


kaktusik

zdrob­nie­nie od: kak­tus


SJP.pl


kaktusowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, o zgru­bia­łych ło­dy­gach po­kry­tych kol­ca­mi, o barw­nych kwia­tach i owo­cach, u niek­tó­rych ga­tun­ków ja­dal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cac­ta­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na su­ku­len­tów ło­dy­go­wych na­le­żą­ca do rzędu goź­dzi­kow­ców;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „kak­tus”. Zo­bacz też: Kak­tus (sin­gel).

Kak­tu­so­wa­te ("Cac­ta­ce­ae" Juss., zwy­cza­jo­wo na­zy­wa­ne "kak­tu­sa­mi") – ro­dzi­na su­ku­len­tów ło­dy­go­wych (wie­lo­let­nich, ziel­nych lub czę­ścio­wo zdrew­nia­łych), na­le­żą­ca do rzędu goź­dzi­kow­ców. Na­le­ży do niej, w za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go, od 24 do 220 ro­dza­jów, a w ich ra­mach od 1500 do 2000 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją głów­nie na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, skąd po­cho­dzą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­kon­tro­lo­wa­ny zbiór kak­tu­so­wa­tych spo­wo­do­wał za­gro­że­nie trwa­ło­ści na­tu­ral­nych po­pu­la­cji wielu ga­tun­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktus mrz., kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż.

 przym. kaktusowy

Wiktionary


kaktusowaty

o ce­chach kak­tu­so­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kaktusowy

przy­miot­nik od: kak­tus


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od kak­tus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Le­o­ka­dia Ko­wal­ska z Kras­no­po­la za­mie­ni­ła bal­kon w kak­tu­so­wy ogród.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaktuˈsɔvɨ, AS: kaktusovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktusowate nmos., kaktus m., kaktusik m., kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż.

Wiktionary


kaku

po­tocz­nie: robić kaku - wy­próż­niać się; kakać


SJP.pl


kakuro

Ka­ku­ro (ina­czej "Cross-Sums" lub "Kakro") – nu­me­rycz­na krzy­żów­ka. Po­le­ga na wpi­sy­wa­niu cyfr od 1 do 9 tak, aby zsu­mo­wa­ły się do licz­by wska­za­nej w pio­no­wym lub po­zio­mym bloku. W jed­nym bloku nie mogą się pow­ta­rzać takie same cyfry. Za­ba­wa po­dob­na jest do po­pu­lar­nej gry su­do­ku.

Wikipedia


kal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kal (Pol­ska)
  • Kal (pół­wy­sep)
  • Kal (Pecka)
  • Kal (gmina Hrast­nik)
  • Kal (gmina Pivka)
  • Kal (gmina Tol­min)
  • Kal (gmina Ivančna Go­ri­ca)
  • Kal (gmina Semič)
  • Kal – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Za­gor­je ob Savi
  • Cal (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • kał
  • Kahl

Wikipedia


kal.

skrót od: ka­li­ber


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. ka­li­ber

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod ko­niec kwiet­nia br. Ko­men­da Głów­na Po­li­cji roz­po­czę­ła po­stę­po­wa­nie na do­sta­wę pi­sto­le­tów sa­mo­pow­ta­rzal­nych kal. 9 mm.

Wiktionary


kala

wczes­no­chrze­ści­jań­ska forma pie­śni li­tur­gicz­nej w tra­dy­cji sy­ryj­skiej, wy­wo­dzą­ca się z psal­mo­dii he­braj­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kala – drugi album bry­tyj­skiej wo­ka­list­ki M.I.A.
  • Kala – jedna z dzie­wię­ciu córek Kar­da­my mu­nie­go i jego żony De­wa­hu­ti

Wikipedia


kala-azar

le­isz­ma­nio­za trzew­na, czar­na febra


SJP.pl


kalaba

ozdob­ne drze­wo li­ścia­ste z ro­dzi­ny okręt­ni­co­wa­tych, o skó­rza­stych li­ściach, won­nych kwia­tach i owo­cach z ole­i­sty­mi na­sio­na­mi, ros­ną­ce w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; gu­miak


SJP.pl


kalabarski

1. → Ca­la­bar (mia­sto w Ni­ge­rii);
2. ang­wan­ti­bo ka­la­bar­ski - ga­tu­nek ssaka na­czel­ne­go z ro­dzi­ny lo­ri­so­wa­tych; ang­wan­ti­bo, lori ka­la­bar­ski, lori zło­ci­sty;
3. fa­so­la ka­la­bar­ska - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; bo­bo­trut­ka tru­ją­ca, bo­bo­trut­ka ka­la­bar­ska


SJP.pl


kalabasa

ka­le­ba­sa;
1. zew­nętrz­na, zdrew­nia­ła część owo­ców tykwy;
2. na­czy­nie z wy­su­szo­ne­go i wy­drą­żo­ne­go owocu tykwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. rzad. tykwa (owoc drze­wa tyk­wo­we­go nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­ge­na­ria|Ser.|ref=tak.)

 (1.2) rzad. tykwa (na­czy­nie wy­ko­na­ne ze zdrew­nia­łe­go owocu drze­wa tyk­wo­we­go (1.1))

Wiktionary

Ka­la­ba­sa, ka­le­ba­sa – zew­nętrz­na, zdrew­nia­ła część owo­ców tykwy lub dzba­ni­wa uży­wa­na po­wszech­nie w tro­pi­kach do wyt­wa­rza­nia na­czyń, które uzy­sku­je się z prze­kro­jo­nych lub ufor­mo­wa­nych w tym celu owo­ców. Na­czy­nia te są wy­ko­rzy­sty­wa­ne do prze­no­sze­nia i prze­cho­wy­wa­nia wody i żyw­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Były tam flety trzci­no­we, drew­nia­ne bę­ben­ki, ba­la­fo i gi­ta­ry spo­rzą­dzo­ne z prze­cię­tych ka­la­bas.

 (1.2) Na becz­ce leżał stary, zar­dze­wia­ły nóż, ka­la­ba­sy z zio­ła­mi, a wkoło niej kil­ka­dzie­siąt cza­szek ludz­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalaˈbasa, AS: kalabasa

Wiktionary


kalabasowy

→ ka­la­ba­sa; ka­le­ba­so­wy


SJP.pl


kalabria

re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. adm. re­gion w po­łud­nio­wych Wło­szech;

Wiktionary

Ka­la­bria (wł. "Ca­la­bria") – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­łud­nio­wych Wło­szech o po­wierzch­ni 15 079 km² i 2,09 mi­lio­nach miesz­kań­ców, ze sto­li­cą w Ca­tan­za­ro. Gra­ni­czy z re­gio­nem Ba­si­li­ca­ta, a po­przez Cie­śni­nę Me­syń­ską z Sy­cy­lią. W sta­ro­żyt­no­ści Ka­la­brią (łac. "Ca­la­bria") na­zy­wa­no po­łud­nio­wo-wschod­nią część Pół­wy­spu Ape­niń­skie­go, a więc oko­li­ce Brun­diz­jum i Ta­ren­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak Ka­la­bria i Apu­lia Ba­si­li­ca­ta na­le­ża­ła do ka­te­pa­na­tu Ita­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlabrʲja, AS: kalabrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalabryjski mrz., Kalabryjczyk mos., Kalabryjka ż.

 przym. kalabryjski

Wiktionary


kalabryjczyk

miesz­ka­niec Ka­la­brii (re­gio­nu we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­la­brii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalabria ż.

:: fż. Kalabryjka ż.

 przym. kalabryjski

Wiktionary


kalabryjka

miesz­kan­ka Ka­la­brii (re­gio­nu we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­la­brii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalabria ż.

:: fm. Kalabryjczyk mos.

 przym. kalabryjski

Wiktionary


kalabryjski

przy­miot­nik od: Ka­la­bria (re­gion we Wło­szech)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­la­brią, wy­wo­dzą­cy się z Ka­la­brii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. (język, dia­lekt) Ka­la­brii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalaˈbrɨjsʲci, AS: kalabryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalabryjka ż., Kalabryjczyk mos., Kalabria ż.

Wiktionary


kaladium

ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych


SJP.pl

Ka­la­dium, obraź­ni­ca ("Ca­la­dium") – ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin ziel­nych, ge­o­fi­tów ry­zo­mo­wych, z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 19 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z lasów de­szczo­wych środ­ko­wych i po­łud­nio­wych re­jo­nów tro­pi­kal­nej Ame­ry­ki. Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju po­cho­dzi bądź od zwy­cza­jo­we­go, in­diań­skie­go okre­śle­nia tej ro­śli­ny, brzmią­ce­go jak "ka­la­di" lub "ke­la­dy", bądź od grec­kie­go słowa καλαθιών ("ka­lat­hion" – ko­szycz­ki).

Wikipedia


kalafa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. nos

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. twarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kliber, kluber, kluka; zobacz też: nos

 (1.2) ryfa, sznupa, tyta

Wiktionary


kalafior

Bras­si­ca ole­ra­cea, ro­śli­na jed­no­rocz­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca ole­ra­cea|var=bo­try­tis|L.|ref=tak., od­mia­na ka­pu­sty o bia­łych, mię­si­stych kwia­tach;

 (1.2) kulin. ja­rzy­na z ja­dal­nej czę­ści ka­la­fio­ra (1.1)

 (1.3) przen. środ. pot. zde­for­mo­wa­na wsku­tek urazu mał­żo­wi­na uszna, gdy po tępym ude­rze­niu dosz­ło do za­pa­le­nia tkan­ki chrzęst­nej

 (1.4) przen. w lm. ka­la­fio­ry – uczn. ka­lo­ry­fer

Wiktionary

Ka­la­fior ("Bras­si­ca ole­ra­cea" var. "bo­try­tis" L.) – od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej. Jest to ro­śli­na jed­no­rocz­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skom­pro­mi­to­wa­ny przez Ga­bry­się przed całą żeń­ską dru­ży­ną ko­szy­kar­ską, któ­rej uczest­nicz­ki – jak się oka­za­ło – wszyst­kie miały okaz­ję słu­chać tych sa­mych kom­ple­men­tów i ro­man­tycz­nych po­rów­nań do kwia­tu ja­bło­ni, mówi jej, że jest pro­za­icz­na jak ka­la­fior.

 (1.2) Kup je­szcze dwa ka­la­fio­ry! Zro­bi­my pysz­ną zupę ka­la­fio­ro­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlafʲjɔr, AS: kalafʹi ̯or

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalafiorowa ż., kalafiorówka ż., kalafiorowa ż., kalafiornik m., kalafiornica ż.

:: zdrobn. kalafiorek m.

 przym. kalafiorowy, kalafiorowaty

 przysł. kalafiorowo

Wiktionary


kalafiorek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­la­fior

 (1.2) mały ka­la­fior

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ju­recz­ku, chodź, bab­cia ci da je­szcze ka­la­fior­ka.

 (1.2) Na tej grząd­ce mamy małe ka­la­fior­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalafiorowy

 rzecz. kalafior mrz., kalafiorowa ż.

Wiktionary


kalafiorowa

po­tocz­nie: zupa ka­la­fio­ro­wa; ka­la­fio­rów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. zupa z ka­la­fio­ra

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: ka­la­fio­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Sto­cho­wa go­tu­je dzi­siaj ka­la­fio­ro­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalafiorowy, kalafiorowaty

 rzecz. kalafior mrz., kalafiorek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa kalafiorowa

Wiktionary


kalafiorowatość

zwy­rod­nie­nie tka­nek zwie­rzę­cych lub ro­ślin­nych o po­sta­ci po­dob­nej do ka­la­fio­ra


SJP.pl


kalafiorowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem, wy­glą­dem ka­la­fior


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem, wy­glą­dem ró­życz­kę ka­la­fio­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalafior m., kalafiorowa ż.

 przym. kalafiorowy

Wiktionary


kalafiorowy

przy­miot­nik od: ka­la­fior


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­la­fio­rem; taki jak ka­la­fior; za­wie­ra­ją­cy ka­la­fior

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kup je­szcze dwa ka­la­fio­ry! Zro­bi­my pysz­ną zupę ka­la­fio­ro­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalafior mzw./mrz.

Wiktionary


kalafiorówka

po­tocz­nie: zupa ka­la­fio­ro­wa; ka­la­fio­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zupa ka­la­fio­ro­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalafior mzw./mrz.

Wiktionary


kalafonia

ka­lo­fo­nia;
1. pro­dukt ubocz­ny de­sty­la­cji żywic drzew igla­stych, uży­wa­ny m.in. do na­cie­ra­nia wło­sia smycz­ków;
2. daw­niej, żar­to­bli­wie: napój al­ko­ho­lo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. muz. łam­li­wa i przez­ro­czy­sta po­zo­sta­łość po de­sty­la­cji ter­pen­ty­ny z ży­wi­cy drzew igla­stych;

Wiktionary

Ka­la­fo­nia (gr. „ko­lop­ho­nia” od nazwy ko­lo­nii joń­skiej Ko­lo­fon) – ży­wi­ca mięk­ka po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, po­zo­sta­łość po od­de­sty­lo­wa­niu ter­pen­ty­ny z ży­wi­cy drzew igla­stych (głów­nie sosny).

Ka­la­fo­nia jest sub­stan­cją kru­chą, bar­dzo łam­li­wą, szkli­stą, pół­przez­ro­czy­stą, o bar­wie od żół­tej po­przez ciem­no­czer­wo­ną aż do ciem­no­brą­zo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­tarł smy­czek ka­la­fo­nią, brzę­knął na stru­nach, po­krę­cił klu­cze i w chwi­lę póź­niej spod de­li­kat­nych pal­ców roz­le­gły się dźwię­ki bar­ka­ro­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalaˈfɔ̃ɲja, AS: kalafõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalafoniowy

Wiktionary


kalafoniowy

przy­miot­nik od: ka­la­fo­nia


SJP.pl


kalahari

kot­li­na w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. be­zod­pły­wo­wa kot­li­na w środ­ko­wej czę­ści po­łud­nio­wej Afry­ki;

Wiktionary

Ka­la­ha­ri (af. "Dors­land") – kot­li­na w Bots­wa­nie, Na­mi­bii, RPA, An­go­li, Zam­bii oraz Zim­bab­we.

Po­wierzch­nia Ka­la­ha­ri wy­no­si ok. 930 tys. km². Ota­cza­ją­ca ją Niec­ka Ka­la­ha­ri obej­mu­je po­wierzch­nię ok. 2,5 mln km², roz­cią­ga­jąc się dalej na te­re­ny Bots­wa­ny, Na­mi­bii i RPA, a nawet na te­re­ny An­go­li, Zam­bii i Zim­bab­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opady rocz­ne na ob­sza­rze Ka­la­ha­ri wy­no­szą od 76 do 190 mi­li­me­trów.

Wiktionary


kalaharski

→ Ka­la­ha­ri (kot­li­na w Afry­ce); ka­la­ha­ryj­ski


SJP.pl


kalaharyjski

→ Ka­la­ha­ri (kot­li­na w Afry­ce); ka­la­har­ski


SJP.pl


kalaina

daw­niej: spiż, któ­rym Chiń­czy­cy wy­kła­da­li pu­deł­ka do her­ba­ty


SJP.pl


kalait

tur­kus, mi­ne­rał, ka­mień ozdob­ny


SJP.pl


kalak

naz­wi­sko


SJP.pl


kalam

mu­zuł­mań­ska te­o­lo­gia spe­ku­la­tyw­na


SJP.pl

Kalam (arab. „dy­skurs, roz­pra­wa”) – w is­la­mie dy­sku­sja, a także te­o­lo­gia dog­ma­tycz­na, od­wo­łu­ją­ca się do da­nych spi­sa­nych, lecz rów­nież ro­zu­mo­wych.

Kalam był pier­wszą formą arab­skiej myśli fi­lo­zo­ficz­nej. Jest to swego ro­dza­ju mu­zuł­mań­ska scho­la­sty­ka. Pow­sta­nie ka­la­mu da­tu­je się w po­cząt­kach VII w.

Wikipedia


kalamancja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. żart. awan­tu­ra, za­mie­sza­nie, kło­pot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby o tym wszyst­kim był wcze­śniej po­in­for­mo­wa­ny bo­ha­ter dzi­siej­sze­go obraz­ka, (…) nie byłby się na­ra­ził na tak po­waż­ne ka­la­man­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalãˈmãnt͡sʲja, AS: kalãmãncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kałamancja

Wiktionary


kalamaria

ka­la­mit, drze­wia­sta ro­śli­na ko­pal­na z klasy skrzy­po­wych


SJP.pl

Ka­la­ma­ria (gr. "Καλαμαριά") – mia­sto w Gre­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Ma­ce­do­nia-Tra­cja, w re­gio­nie Ma­ce­do­nia Środ­ko­wa, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Sa­lo­ni­ki. Sta­no­wi gminę Ka­la­ma­ria. W 2011 roku li­czy­ło 91 518 miesz­kań­ców. Po­ło­żo­ne na obrze­żach Sa­lo­nik. Oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go.

Wikipedia


kalamata

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. ro­dzaj ma­ry­no­wa­nych oli­wek o bru­nat­no­czer­wo­nej bar­wie, z od­mia­ny ho­do­wa­nej na Pe­lo­po­ne­zie w po­bli­żu mia­sta Ka­la­ma­ta

Wiktionary

Ka­la­ma­ta (gr. "Καλαμάτα"), wcze­śniej "Ka­la­me", je­szcze daw­niej "Ka­la­mai (Καλάμαι)", w okre­sie my­keń­skim "Fares (Φαρές)" – mia­sto w Gre­cji, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim Pe­lo­po­ne­zie, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Pe­lo­po­nez, Gre­cja Za­chod­nia i Wyspy Joń­skie, w re­gio­nie Pe­lo­po­nez, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Me­se­nia. Sie­dzi­ba gminy Ka­la­ma­ta. W 2011 roku li­czy­ło 54 100 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kalambo

1. rzeka afry­kań­ska;
2. wo­do­spad na rzece o tej samej naz­wie


SJP.pl

Ka­lam­bo – rzeka na gra­ni­cy po­mię­dzy Zam­bią a Tan­za­nią.

Ka­lam­bo two­rzy część gra­ni­cy po­mię­dzy Zam­bią a Tan­za­nią. Jest to sto­sun­ko­wo nie­wiel­ka rzeka, która za­czy­na swój bieg na wy­ży­nie po­ło­żo­nej na pół­noc­ny wschód od Mbali na wy­so­ko­ści ok. 1800 m n.p.m., spły­wa do Wiel­kie­go Rowu Za­chod­nie­go i ucho­dzi do po­łud­nio­wo-wschod­nie­go końca Je­zio­ra Tan­ga­ni­ka na wy­so­ko­ści ok.

Wikipedia


kalambur

żar­to­bli­wa gra słów o iden­tycz­nym lub po­dob­nym brzmie­niu, lecz o róż­nym zna­cze­niu, np. "Ody­se­usz król Itaki i owaki" (J. Tuwim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żar­to­bli­wa gra słów po­dob­nych pod wzglę­dem brzmie­nia, ale róż­nią­cych się zna­cze­nio­wo lub dwuz­nacz­nych;

Wiktionary

Ka­lam­bur (z fr.) – za­baw­na gra słów o zbli­żo­nym (pa­ro­no­maz­ja) bądź iden­tycz­nym brzmie­niu (ho­mo­nim), lecz o róż­nych zna­cze­niach. Efekt pow­sta­je dzię­ki prze­pro­wa­dza­nym przeksz­tał­ce­niom wy­ra­zów, m.in. usa­mo­dziel­nie­niu lub prze­sta­wie­niu czło­nów.

Rów­nież: od­mia­na sza­ra­dy, za­gad­ka słow­na, opi­su­ją­ca (czę­sto żar­to­bli­wie, cza­sem prze­wrot­nie) frag­men­ty (wy­ra­zy lub sy­la­by) roz­wią­za­nia, bę­dą­ce­go ka­lam­bu­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ska od noża do noża - ka­lam­bur sprzed lat au­tor­stwa Je­rze­go Lud­wi­ka Kerna za­cho­wał ak­tu­al­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalambury lm., kalamburzysta m., kalamburzystka ż.

 przym. kalamburowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekwiwok / ekiwok, gra słów

Wiktionary


kalamburowy

→ ka­lam­bur; ka­lam­bu­rycz­ny


SJP.pl


kalambury

gra to­wa­rzy­ska, czę­sto dru­ży­no­wa, po­le­ga­ją­ca na od­ga­dy­wa­niu haseł ry­so­wa­nych lub przed­sta­wia­nych ge­sta­mi i mi­mi­ką przez jed­ne­go z gra­czy


SJP.pl

Ka­lam­bu­ry – dru­ży­no­wa gra to­wa­rzy­ska. Wbrew naz­wie nie ma ona wiele wspól­ne­go z ka­lam­bu­rem.

Wikipedia


kalamburyczny

→ ka­lam­bur; ka­lam­bu­ro­wy


SJP.pl


kalamburzysta

czło­wiek pi­szą­cy, ukła­da­ją­cy ka­lam­bu­ry


SJP.pl


kalamburzystka

→ ka­lam­bu­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

kalamburzysta

kalamiański

→ Ca­la­mian (ar­chi­pe­lag)


SJP.pl


kalamin

he­mi­mor­fit, mi­ne­rał, krze­mian cynku


SJP.pl


kalaminowy

→ ka­la­min


SJP.pl

Patrz:

kalamin

kalaminta

po­dob­na do mięty ro­śli­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


SJP.pl

Ka­la­min­ta ("Ca­la­mint­ha") – ro­dzaj ro­ślin wy­róż­nia­ny w daw­niej­szych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych w obrę­bie ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Współ­cze­śnie ro­dzaj włą­cza­ny jest zwy­kle do kli­no­po­dium "Cli­no­po­dium" (m.in. wraz z czy­ści­cą "Aci­nos"), co wy­ni­ka z po­wią­zań fi­lo­ge­ne­tycz­nych usta­lo­nych na pod­sta­wie da­nych ge­ne­tycz­nych.

Wikipedia


kalamit

ka­la­ma­ria, drze­wia­sta ro­śli­na ko­pal­na z klasy skrzy­po­wych


SJP.pl

Ka­la­mit ("Ca­la­mi­tes") – wy­mar­ły, głów­nie póź­no­kar­boń­ski ro­dzaj skrzy­po­wych z ro­dzi­ny ka­la­mi­to­wa­tych.

Wikipedia


kalamitka

urzą­dze­nie do­zu­ją­ce smar lub olej w urzą­dze­niach tech­nicz­nych; sma­row­ni­ca, ole­jar­ka


SJP.pl


kalamondin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. drze­wo cy­tru­so­we bę­dą­ce krzy­żów­ką kwa­śnej od­mia­ny man­da­ryn­ki nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­trus re­ti­cu­la­ta|ref=tak. z kumk­wa­tem ja­poń­skim nazwa sy­ste­ma­tycz­na|For­tu­nel­la ja­po­ni­ca|ref=tak.;

 (1.2) spoż. owoc ka­la­mon­di­nu (1.1) o kwa­śnym miąż­szu i słod­kiej skór­ce

Wiktionary

Ka­la­mon­din ("×Ci­tro­for­tu­nel­la mi­cro­car­pa") – sztucz­nie otrzy­ma­ny mie­sza­niec kwa­śnej man­da­ryn­ki ("Ci­trus re­ti­cu­la­ta") z ("For­tu­nel­la ja­po­ni­ca"). Znany jest pod róż­ny­mi naz­wa­mi: ka­la­mon­dyn­ka, kwa­śna po­ma­rań­cza, po­ma­rań­cza ka­la­mon­din, albo po­ma­rań­cza pa­nam­ska. Na wy­spach Pa­cy­fi­ku na­zy­wa­ny jest "ca­la­man­si". Wy­ho­do­wa­ny zo­stał w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kalamondynka ż.

 przym. kalamondinowy, kalamondynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalamondynka, kwaśna pomarańcza, pomarańcza kalamondin, pomarańcza panamska, calamansi

Wiktionary


kalamondyna

mie­sza­niec kwa­śnej man­da­ryn­ki z kumk­wa­tem ja­poń­skim; ka­la­mon­dyn­ka


SJP.pl


kalamondynka

mie­sza­niec kwa­śnej man­da­ryn­ki z kumk­wa­tem ja­poń­skim; ka­la­mon­dy­na


SJP.pl


kalan

ma­te­riał ce­ra­micz­ny o dużej wy­trzy­ma­ło­ści me­cha­nicz­nej i do­brych wła­ści­wo­ściach die­lek­trycz­nych


SJP.pl

Kalan − głów­ny bu­dy­nek hin­du­i­stycz­nej świą­ty­ni czam­skiej po­tocz­nie na­zy­wa­ny wieżą. Po­mie­szcze­nie tej bu­dow­li przez­na­czo­ne jest dla bó­stwa i sta­no­wi zwy­kle głów­ne sank­tu­a­rium kom­plek­su świą­tyn­ne­go. Świą­ty­nie czam­skie były bu­do­wa­ne z cegły, przy za­sto­so­wa­niu łęku po­zor­ne­go, czego re­zul­ta­tem były grube mury i nie­wiel­kie wnę­trza.

Wikipedia


kalanchoe

ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie tro­pi­kal­nej, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na; kacz­lin


SJP.pl

Ka­lan­choe, ży­wo­ród­ka, płod­no­list ("Ka­lan­choe") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 165 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w po­łud­nio­wej Azji oraz w Afry­ce (z wy­jąt­kiem pół­noc­nej czę­ści tego kon­ty­nen­tu). Roz­prze­strze­nio­ne zo­sta­ły jed­nak na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.

Wikipedia


kalandar

zakon is­lam­ski der­wi­szów że­brzą­cych


SJP.pl


kalander

ro­dzaj prasy uży­wa­nej w prze­my­śle po­li­gra­ficz­nym, pa­pier­ni­czym, włó­kien­ni­czym, gu­mo­wym i two­rzyw sztucz­nych; gła­dziar­ka; wy­gład­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. prasa do tło­cze­nia ma­tryc ste­re­o­ty­po­wych lub pra­so­wa­nia, gła­dze­nia i sa­ty­no­wa­nia ma­te­ria­łu;

Wiktionary

Ka­lan­der (z gr., franc. "ca­lan­dre") – urzą­dze­nie o obro­to­wych wal­cach słu­żą­ce do na­da­wa­nia po­ły­sku i wy­gła­dza­nia pa­pie­ru, folii z two­rzy­wa oraz tka­nin lub też wy­tła­cza­nia na nich wzo­rów.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kalandrować ndk.

 przym. kalandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gładziarka

Wiktionary


kalandra

ptak z ro­dzi­ny sko­wron­ków


SJP.pl


kalandrować

wy­ci­skać, wy­tła­czać za po­mo­cą ka­lan­dra


SJP.pl


kalandrowy

przy­miot­nik od: ka­lan­der


SJP.pl


kalanetiks

[czy­taj: ka­la­ne­tiks] roz­cią­ga­ją­ca gim­na­sty­ka dla ko­biet, ćwi­cze­nia wy­ko­ny­wa­ne w wol­nym tem­pie i wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ne; ka­la­ne­ty­ka, cal­la­ne­tics, ca­la­ne­tics


SJP.pl


kalanetyka

roz­cią­ga­ją­ca gim­na­sty­ka dla ko­biet, ćwi­cze­nia wy­ko­ny­wa­ne w wol­nym tem­pie i wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ne; cal­la­ne­tics, ca­la­ne­tics, ka­la­ne­tiks


SJP.pl


kalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlãɲɛ, AS: kalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kalać

 rzecz. skalanie n., kalenica ż.

Wiktionary


kalanus

po­spo­li­ty oce­a­nicz­ny sko­ru­piak z pod­gro­ma­dy wi­dło­no­gów


SJP.pl

Ka­la­nus ("Ca­la­nus fin­mar­chi­cus") – ga­tu­nek wi­dło­no­ga z ro­dzi­ny Ca­la­ni­dae, za­miesz­ku­ją­ce­go wody wszyst­kich oce­a­nów, oprócz wód ark­tycz­nych. Dłu­gość ciała sam­ców do­cho­dzi do 4 mm, a samic do 5,5 mm. Na od­wło­ku nie ma od­nó­ży, pan­cerz jest przez­ro­czy­sty, po­kry­ty nie­licz­ny­mi szkar­łat­ny­mi plam­ka­mi.

Wikipedia


kalapitra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. żart. głowa

Wiktionary


kalarep

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|ka­la­re­pa.

Wiktionary


kalarepa

1. dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dza­ju ka­pu­sta, upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne, ku­li­ste zgru­bie­nia ło­dy­gi, tzw. głów­ki, barwy zie­lo­nej lub nie­bie­ska­wej, o du­żych war­to­ściach odżyw­czych i sma­ko­wych;
2. ja­dal­na część tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ogrod. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca ole­ra­cea var. gon­gy­lo­des|L.|ref=tak., od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej;

 (1.2) kulin. spoż. wa­rzy­wo, ja­dal­na bulwa pę­do­wa ka­la­re­py (1.1)

Wiktionary

Ka­la­re­pa ("Bras­si­ca ole­ra­cea" var. "gon­gy­lo­des" L.) – od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej. Jest to ro­śli­na dwu­let­nia na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Znana jest wy­łącz­nie z upra­wy, nie wy­stę­pu­je na sta­no­wi­skach na­tu­ral­nych. W Pol­sce jest po­spo­li­tą ro­śli­ną upraw­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sa­dzi­łem flan­ce ka­la­re­py mię­dzy fa­so­lą a ka­la­fio­ra­mi.

 (1.2) Do śnia­da­nia dałem dzie­ciom po ka­wał­ku ka­la­re­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalaˈrɛpa, AS: kalarepa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kalarepka ż.

 przym. kalarepowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) daw. galarepa; gw. Górny Śląsk oberiba, ołberiba, ouberiba, uberiba

Wiktionary


kalarepka

zdrob­nia­le: ka­la­re­pa


SJP.pl


kalarepkowy

→ ka­la­rep­ka


SJP.pl

Patrz:

kalarepka

kalarepowy

→ ka­la­re­pa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­la­re­pą, do­ty­czą­cy ka­la­re­py

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z ka­la­re­py

Wiktionary

Patrz:

kalarepa

Powiązane:

 rzecz. kalarepa ż., kalarepka ż.

Wiktionary


kalarus

naz­wi­sko


SJP.pl


kalasancjusz

hisz­pań­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, za­ło­ży­ciel za­ko­nu pi­ja­rów; Józef Ka­la­san­ty


SJP.pl


kalasantostwo

Ka­la­san­ty z mał­żon­ką; Ka­la­san­to­wie


SJP.pl


kalasantowie

Ka­la­san­ty z mał­żon­ką; Ka­la­san­to­stwo


SJP.pl


kalasantowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­la­san­te­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kalasanty

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ka­la­san­ty – imię mę­skie pow­sta­łe od nazwy miej­sco­wo­ści (Ca­la­san­za) w Hisz­pa­nii. Pier­wot­nie był to je­dy­nie drugi człon na­zy­wa­ją­cy świę­te­go z prze­ło­mu XVI i XVII wieku, Jó­ze­fa Ka­la­san­te­go ("José de Ca­la­san­za"), za­ło­ży­cie­la za­ko­nu pi­ja­rów.

Ka­la­san­ty imie­ni­ny ob­cho­dzi: 25 sierp­nia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkalaˈsãntɨ, AS: kalasãnty

Wiktionary


kalasiris

de­li­kat­na płó­cien­na tu­ni­ka no­szo­na w sta­ro­żyt­nym Egip­cie, Gre­cji i Per­sji


SJP.pl


kalasza-ala

język in­do­i­rań­ski uży­wa­ny przez lud Ka­la­sza w kilku af­gań­skich wio­skach


SJP.pl


kalata

naz­wi­sko


SJP.pl


kalatea

by­li­na z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych; ostrze­szyn


SJP.pl

Ka­la­tea lub ostrze­szyn ("Ca­lat­hea") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych, bli­sko spo­krew­nio­ny z ma­ran­tą. Na­le­ży do niego 59 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z po­łud­nio­we­go Mek­sy­ku, Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, Środ­ko­wej oraz Ka­ra­i­bów. Na pod­sta­wie wy­ni­ków badań fi­lo­ge­ne­tycz­nych, w 2012 roku więk­szość ga­tun­ków za­li­cza­nych wcze­śniej do tego ro­dza­ju prze­nie­sio­no do ro­dza­ju "Go­ep­per­tia".

Wikipedia


kalatos

1. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: kosz z wi­kli­ny;
2. na­czy­nie gli­nia­ne w kształ­cie kosza;
3. ka­pi­tel na gło­wie ka­ria­ty­dy


SJP.pl

Ka­la­tos (gr. κάλαθος) – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji przed­miot użyt­ko­wy peł­nią­cy rolę po­jem­ni­ka i ma­ją­cy kilka po­krew­nych zna­czeń.

Okre­śla­no tak prze­de wszyst­kim ple­cio­ny z wi­kli­ny ko­szyk, zwę­żo­ny u dołu i roz­sze­rza­ją­cy się ku górze, bę­dą­cy atry­bu­tem bo­gi­ni De­me­ter.

Wikipedia


kalatówki

po­la­na re­glo­wa w Ta­trach Za­chod­nich


SJP.pl

Ka­la­tów­ki – po­la­na re­glo­wa le­żą­ca w Do­li­nie By­strej w Ta­trach Za­chod­nich. Jest to sto­sun­ko­wo pła­ski, ot­war­ty teren, oto­czo­ny z wszyst­kich stron lasem, z wi­do­ka­mi na rejon Ka­spro­we­go Wier­chu.

Wikipedia


kalaweryt

mi­ne­rał, tel­lu­rek złota


SJP.pl


kalać

szka­lo­wać, oplu­wać, znie­sła­wić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. ska­lać)

 (1.1) hań­bić

 (1.2) daw. bru­dzić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalat͡ɕ, AS: kalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakała mos./ż., zakał mrz., kalanie n., skalanie n., kalenica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hańbić, plugawić, szargać, brukać, plamić

 (1.2) plamić, zanieczyszczać, walać, paskudzić; daw. brukać

Wiktionary


kalbarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kalceolaria

jed­no­rocz­na by­li­na lub niski krzew z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych o cha­rak­te­ry­stycz­nych nie­wiel­kich i owal­nych kwia­tach, naj­czę­ściej w ko­lo­rze po­ma­rań­czo­wym; pan­to­flik, pan­to­fel­nik


SJP.pl


kalchas

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

Kal­chas – obok Mop­so­sa i Tej­rez­ja­sza jeden z naj­słyn­niej­szych wie­szczów grec­kich, sły­ną­cy z wró­że­nia z lotu pta­ków.

Był synem Te­sto­ra, po­tom­kiem Apol­lo­na. To­wa­rzy­szył woj­skom Acha­jów w wy­pra­wie prze­ciw Troi. Zna­nych jest kilka jego prze­po­wied­ni:

Wikipedia


kalcjum

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ca; wapń


SJP.pl


kalcyferol

zwią­zek che­micz­ny z grupy wi­ta­min D


SJP.pl


kalcyferole

zwią­zek che­micz­ny z grupy wi­ta­min D


SJP.pl


kalcyfikacja

pro­ces ut­war­dza­nia i usz­tyw­nia­nia tka­nek wsku­tek gro­ma­dze­nia się w nich soli wap­nia; zwap­nia­nie


SJP.pl


kalcyfil

or­ga­nizm, dla któ­re­go naj­bar­dziej sprzy­ja­ją­cym śro­do­wi­skiem do życia są wody lub gleby bo­ga­te w związ­ki wap­nia; or­ga­nizm wa­pie­nio­lub­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. or­ga­nizm wap­nio­lub­ny

Wiktionary

Kal­cy­fil (łac. "cal­cis wapno", gr. "phi­leo") lub or­ga­nizm wa­pie­nio­lub­ny – or­ga­nizm do­brze roz­wi­ja­ją­cy się w śro­do­wi­skach bo­ga­tych w związ­ki wap­nia, o od­czy­nie za­sa­do­wym znacz­nie po­wy­żej 8. Na­le­żą­ce do tej grupy ro­śli­ny noszą nazwę ro­ślin wa­pie­nio­lub­nych lub kal­cy­fi­tów. Są to np. dębik ośmio­płat­ko­wy czy sza­rot­ka al­pej­ska.

Wikipedia


kalcyfit

acy­do­fob, ro­śli­na wa­pie­nio­lub­na uni­ka­ją­ca sied­lisk kwa­śnych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bot. ro­śli­na wa­pie­nio­lub­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) acydofob

Wiktionary


kalcyfob

ro­śli­na ży­ją­ca tylko w śro­do­wi­sku kwa­śnym; acy­do­fit, aci­do­fit


SJP.pl


kalcynacja

daw­niej: pra­że­nie sub­stan­cji w celu usu­nię­cia z niej lot­nych skład­ni­ków


SJP.pl


kalcynacyjny

zwią­za­ny z kal­cy­na­cją


SJP.pl


kalcynować

su­szyć przez pra­że­nie; zwap­niać


SJP.pl


kalcyt

mi­ne­rał, wę­glan wap­nia; szpat wa­pien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, skład­nik skał osa­do­wych, po­li­mor­ficz­na, try­go­nal­na od­mia­na wę­gla­nu wap­nia;

Wiktionary

Kal­cyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów, wę­glan wap­nia. Po­wszech­ny jako bu­du­lec m.in. wa­pie­ni czy mar­mu­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­spo­li­ta w przy­ro­dzie sub­stan­cja – wę­glan wap­nia wzór che­micz­ny|CaCO3. two­rzy trzy po­li­mor­fy: try­go­nal­ny kal­cyt, rom­bo­wy ara­go­nit oraz znacz­nie rza­dziej wy­stę­pu­ją­cy hek­sa­go­nal­ny va­te­ryt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalt͡sɨt, AS: kalcyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalcytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węglan wapnia

Wiktionary


kalcytonina

pep­ty­do­wy hor­mon krę­gow­ców


SJP.pl

Kal­cy­to­ni­na (CT, z ang. "cal­ci­to­nin") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy pep­ty­dów, zło­żo­ny z 32 ami­nok­wa­sów, o masie czą­stecz­ko­wej 3,42 kDa; hor­mon zwie­rzę­cy. U czło­wie­ka wy­stę­pu­je w po­sta­ci mo­no­me­ru lub di­me­ru i pow­sta­je z po­li­pep­ty­do­we­go pro­hor­mo­nu o masie ok. 21 kDa. Kal­cy­to­ni­na ło­so­sio­wa sto­so­wa­na jest jako lek w cho­ro­bach zwią­za­nych z za­bu­rze­nia­mi go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej.

Wikipedia


kalcytowy

przy­miot­nik od: kal­cyt


SJP.pl


kalcytriol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, re­gu­lu­ją­cy pra­wi­dło­we stę­że­nie wap­nia w oso­czu oraz uczest­ni­czą­cy w pro­ce­sach mi­ne­ra­li­za­cji kości, zja­wi­skach od­por­no­ścio­wych i róż­ni­co­wa­niu ko­mó­rek


SJP.pl

Kal­cy­triol (łac. "Cal­ci­trio­lum"; 1,25-di­hy­drok­sy­cho­le­kal­cy­fe­rol, 1,25(OH)2D3) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ak­tyw­na forma wi­ta­mi­ny D3; pow­sta­je przez hy­drok­sy­la­cję wi­ta­mi­ny D3 w po­zy­cji 25 w wą­tro­bie przez hy­drok­sy­la­zę 25-hy­drok­sy­kal­cy­fe­ro­lu i w po­zy­cji 1 w ner­kach (wi­ta­mi­na D może być rów­nież hy­drok­sy­lo­wa­na w po­zy­cjach 24 i 25, ale taka forma jest mniej ak­tyw­na).

Wikipedia


kaldera

za­głę­bie­nie w szczy­cie stoż­ka wul­ka­nicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. roz­le­głe, ko­li­ste za­głę­bie­nie w szczy­to­wej czę­ści wul­ka­nu pow­sta­łe wsku­tek gwał­tow­nej ek­sploz­ji;

Wiktionary

Kal­de­ra – wiel­kie za­głę­bie­nie w szczy­to­wej czę­ści wul­ka­nu, pow­sta­łe wsku­tek gwał­tow­nej ek­sploz­ji ni­szczą­cej górną część stoż­ka wul­ka­nicz­ne­go (np. Kra­ka­tau, Mount St. He­lens), albo wsku­tek za­pad­nię­cia się stro­pu ko­mo­ry po­mag­mo­wej wraz ze stoż­kiem wul­ka­nicz­nym (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilka ty­się­cy lat temu dosz­ło tutaj do gwał­tow­nej erup­cji, po któ­rej pow­sta­ła wi­docz­na dzi­siaj kal­de­ra.

 (1.1) Od przy­najm­niej 3000 lat ob­szar kal­de­ry nie był ak­tyw­ny erup­cyj­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kalˈdɛra, AS: kaldera

Wiktionary


kalderonowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Cal­de­ro­na lub z nim zwią­za­ny; Kal­de­ro­no­wy


SJP.pl


kalderonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Cal­de­ro­na lub z nim zwią­za­ny; Kal­de­ro­now­ski


SJP.pl


kalderowy

przy­miot­nik od: kal­de­ra


SJP.pl


kaldesia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych; kal­dez­ja


SJP.pl


kaldezja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych; kal­de­sia


SJP.pl

Kal­dez­ja ("Cal­de­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych ("Alis­ma­ta­ce­ae"). Na­le­żą do niego trzy ga­tun­ki. Za­sięg w spo­sób nie­cią­gły obej­mu­je różne ob­sza­ry w Eu­ro­pie, Afry­ce, Azji i Au­stra­lii. Jeden ga­tu­nek wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie, w tym także w Pol­sce – kal­dez­ja dzie­wię­cior­ni­ko­wa­ta "C. par­nas­si­fo­lia". Są to ro­śli­ny wodne ros­ną­ce na mo­kra­dłach, w sta­wach, je­zio­rach, rze­kach i ka­na­łach.

Wikipedia


kaleb

Kaleb (hebr. כָּלֵב) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, syn Je­fun­ne­go, oj­ciec Ira, Eli, Naama i Aksy. Był człon­kiem iz­ra­el­skie­go po­ko­le­nia Judy, je­dy­nym czło­wie­kiem w wieku po­wy­żej dwu­dzie­stu lat oprócz Jo­zu­e­go, który w cza­sie czter­dzie­sto­let­niej wę­drów­ki do Ka­na­a­nu opi­sa­nej w Torze ani razu nie sprze­nie­wie­rzył się Bogu.

Wikipedia


kalebasa

1. ro­śli­na tro­pi­kal­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych; tykwa po­spo­li­ta;
2. zew­nętrz­na, zdrew­nia­ła część owo­ców tykwy; ka­la­ba­sa;
3. na­czy­nie z wy­su­szo­ne­go i wy­drą­żo­ne­go owocu tykwy; ka­la­ba­sa


SJP.pl


kalebasowy

→ ka­le­ba­sa; ka­la­ba­so­wy


SJP.pl


kalecianin

miesz­ka­niec Ka­le­tów


SJP.pl


kalecianka

miesz­kan­ka Ka­le­tów


SJP.pl


kaleciański

→ Ka­le­ty; ka­lec­ki


SJP.pl


kaleciński

naz­wi­sko


SJP.pl


kalecki

→ Ka­le­ty; ka­le­ciań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Ka­lec­ki – puł­kow­nik Urzę­du Bez­pie­czeń­stwa, funk­cjo­na­riusz apa­ra­tu bez­pie­czeń­stwa Pol­ski Lu­do­wej
  • Mi­chał Ka­lec­ki – pol­ski eko­no­mi­sta, pro­fe­sor Za­kła­du Nauk Eko­no­micz­nych Pol­skiej Aka­de­mii Nauk i Szko­ły Głów­nej Pla­no­wa­nia i Sta­ty­sty­ki, czło­nek rze­czy­wi­sty PAN

Wikipedia


kalectwo

upo­śle­dze­nie wy­wo­ła­ne cho­ro­bą lub wy­pad­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­do­roz­wój lub nie­od­wra­cal­ne usz­ko­dze­nie na­rzą­du lub czę­ści ciała i wy­ni­ka­ją­ce z tego ogra­ni­cze­nie spraw­no­ści fi­zycz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo ka­lect­wa (był chro­my) peł­nił funk­cję za­kry­stia­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaleka m., okaleczanie n., kaleczenie n.

 przym. kaleki

 czas. kaleczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ułomność, inwalidztwo

Wiktionary


kaleczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­le­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaleka m./ż., skaleczenie n., kalectwo n.

Wiktionary


kaleczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­le­czyć)

 (1.1) usz­ka­dzać ciało, zwy­kle czymś ostrym

 (1.2) pot. robić coś nie­u­dol­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ka­le­czyć się (dk. ska­le­czyć się)

 (2.1) usz­ka­dzać swoje ciało (zwy­kle czymś ostrym); ule­gać obra­że­niom za­da­nym przez sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalectwo n., kaleka m./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ranić, kiereszować

 (1.2) niszczyć, psuć

 (2.1) ranić się

Wiktionary


kaledonia

1. pół­noc­na część wyspy Bry­ta­nia, nazwa na­da­na przez sta­ro­żyt­nych Rzy­mian;
2. Nowa Ka­le­do­nia; Te­ry­to­rium Za­mor­skie Nowa Ka­le­do­nia i De­pen­den­cje - za­mor­skie te­ry­to­rium Fran­cji w Me­la­nez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na na pół­no­cy Wiel­kiej Bry­ta­nii, w więk­szo­ści po­kry­wa­ją­ca się ze współ­czes­ną Szko­cją;

Wiktionary

Ka­le­do­nia (w więk­szo­ści dzi­siej­sza Szko­cja) – kra­i­na hi­sto­rycz­na na pół­no­cy Wiel­kiej Bry­ta­nii. Była je­dy­ną czę­ścią tej wyspy, która nie zo­sta­ła pod­bi­ta przez Rzym. Za­miesz­ka­na przez Ka­le­doń­czy­ków, sku­tecz­nie opie­ra­ła się na­ja­zdom za­rów­no Rzy­mian, jak i ko­lej­nym falom Cel­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla od­gro­dze­nia się od dzi­kich ple­mię­e­mion z Ka­le­do­nii Rzy­mia­nie wznie­śli wał Ha­dria­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛˈdɔ̃ɲja, AS: kaledõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaledończyk mos., Kaledonka ż., kaledonidy lm. ż.

 przym. kaledoński

Wiktionary


kaledonidy

w ge­o­lo­gii: sy­stem oro­ge­nicz­ny w Eu­ro­pie, pow­sta­ły w cza­sie fał­do­wań trwa­ją­cych przez or­do­wik i sylur


SJP.pl

Ka­le­do­ni­dy – łań­cu­chy gór­skie, wy­pię­trzo­ne 0,4 mld lat temu, w okre­sie de­wo­nu, w wy­ni­ku trwa­ją­cych 60 mi­lio­nów lat ru­chów gó­rot­wór­czych, zwa­nych oro­ge­ne­zą ka­le­doń­ską. Szczy­ty gór­skie, które wów­czas pow­sta­ły, wzno­si­ły się we wnę­trzu su­per­kon­ty­nen­tu La­u­ro­sji i praw­do­po­dob­nie się­ga­ły 8 tys. m n.p.m.

Wikipedia


kaledonka

miesz­kan­ka Ka­le­do­nii (kra­i­ny w Wiel­kiej Bry­ta­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­le­do­nii w cza­sach sta­ro­żyt­nych i we wczes­nym śred­nio­wie­czu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaledonia ż., kaledonidy lm. ż.

:: fm. Kaledończyk m.

 przym. kaledoński

Wiktionary


kaledonowie

ple­mię cel­tyc­kie w sta­ro­żyt­nej Szko­cji


SJP.pl


kaledończyk

miesz­ka­niec Ka­le­do­nii (kra­i­ny w Wiel­kiej Bry­ta­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­le­do­nii w cza­sach sta­ro­żyt­nych i we wczes­nym śred­nio­wie­czu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oto gó­ra­le z Ka­le­do­nii. Nie wiem czy naz­wać ich Pik­ta­mi czy też Ka­le­doń­czy­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaledonia ż., kaledonidy lm. ż.

:: fż. Kaledonka ż.

 przym. kaledoński

Wiktionary


kaledoński

przy­miot­nik od: Ka­le­do­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. hist. od­no­szą­cy się do Ka­le­do­nii

 (1.2) geogr. od­no­szą­cy się do Nowej Ka­le­do­nii

 (1.3) geol. od­no­szą­cy się do oro­ge­ne­zy ka­le­doń­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Po­szcze­gól­ne epi­zo­dy ko­liz­ji wiel­kich blo­ków kon­ty­nen­tal­nych i zwią­za­ne z tym na­si­le­nie zja­wisk gó­rot­wór­czych (oro­ge­nicz­nych) mają swoje tra­dy­cyj­ne nazwy. Ko­lej­no są to fał­do­wa­nia ka­le­doń­skie, her­cyń­skie (czyli wa­ry­scyj­skie) i al­pej­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛˈdɔ̃j̃sʲci, AS: kaledõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaledonia ż., Kaledończyk m., Kaledonka ż., kaledonidy lm. ż.

Wiktionary


kalefaktor

w daw­nych szko­łach klasz­tor­nych: ubogi uczeń peł­nią­cy pewne po­słu­gi w za­mian za utrzy­ma­nie; do jego obo­wiąz­ków na­le­ża­ło m.in. sprzą­ta­nie, pa­le­nie w pie­cach, cza­sem ogól­niej - utrzy­my­wa­nie po­rząd­ku (w tym ka­ra­nie cie­les­ne wi­no­waj­ców), stąd zwany nie­raz "po­rząd­ko­wym"


SJP.pl


kalefaktorka

→ ka­le­fak­tor; ka­li­fak­tor­ka


SJP.pl


kalejdofon

ka­lej­do­skop dźwię­ko­wy


SJP.pl


kalejdoskop

1. ro­dzaj za­baw­ki, gdzie przez po­trzą­sa­nie otrzy­mu­je się różne obraz­ki, two­rzo­ne z ko­lo­ro­wych szkie­łek
2. wy­da­rze­nia szyb­ko na­stę­pu­ją­ce po sobie; zmien­ność, róż­no­rod­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opt. urzą­dze­nie op­tycz­ne (za­baw­ka), w któ­rym dzię­ki wie­lo­krot­nym od­bi­ciom obra­zów róż­no­ko­lo­ro­wych szkie­łek, w od­po­wied­nio roz­mie­szczo­nych zwier­cia­dłach, ob­ser­wu­je się róż­no­barw­ne, sy­me­trycz­ne fi­gu­ry, zmie­nia­ją­ce się przy jego obra­ca­niu;

 (1.2) przen. książk. zbiór róż­nych i zmie­nia­ją­cych się szyb­ko obra­zów, wy­da­rzeń, wra­żeń

Wiktionary

Ka­lej­do­skop – urzą­dze­nie op­tycz­ne, w któ­rym dzię­ki wie­lo­krot­nym od­bi­ciom obra­zów róż­no­ko­lo­ro­wych szkie­łek, w od­po­wied­nio roz­mie­szczo­nych zwier­cia­dłach, ob­ser­wu­je się róż­no­barw­ne, sy­me­trycz­ne fi­gu­ry, zmie­nia­ją­ce się przy obra­ca­niu ka­lej­do­sko­pu, wy­wo­łu­ją­cym prze­mie­szcza­nie się szkie­łek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Któ­re­goś dnia mój za­cza­ro­wa­ny ka­lej­do­skop roz­padł się, ze środ­ka wy­sy­pa­ło się kil­ka­na­ście barw­nych szkie­łek i trzy lu­ste­recz­ka…

 (1.2) Znika w dali ka­lej­do­skop twa­rzy, / Zga­słych ognisk dym już sięga chmur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛjˈdɔskɔp, AS: kalei ̯doskop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalejdoskopowy

Wiktionary


kalejdoskopowy

przy­miot­nik od: ka­lej­do­skop


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­lej­do­sko­pem, do­ty­czą­cy ka­lej­do­sko­pu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalejdoskop m.

Wiktionary


kaleka

(r. żeń­ski)
1. ko­bie­ta nie­peł­no­spraw­na, in­wa­lid­ka; także o męż­czyź­nie, zwie­rzę­ciu, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym
2. po­tocz­nie: ktoś niez­ręcz­ny, nie­zdar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek dot­knię­ty ka­lect­wem

 (1.2) pot. lek­cew. ktoś niez­grab­ny lub niez­ręcz­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta dot­knię­ta ka­lect­wem

 (2.2) pot. lek­cew. ko­bie­ta niez­grab­na lub niez­ręcz­na

Wiktionary

Ka­le­ka – wzgó­rze w Afry­ce Po­łud­nio­wej. Znaj­du­je się w dy­stryk­cie Mo­pa­ni w pro­win­cji Lim­po­po, na pół­noc­nym wscho­dzie kraju, 400 km od Pre­to­rii. Wy­so­kość wzgó­rza wy­no­si 389 m.

Ob­szar wokół jest za­sad­ni­czo pła­ski, pra­wie cał­ko­wi­cie po­kry­ty żwi­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Paweł jest ka­le­ką i używa prze­no­śne­go se­de­su.

 (1.1) Mi­ro­sław w wy­ni­ku cięż­kie­go wy­pad­ku mo­to­cy­klo­we­go do końca życia bę­dzie ka­le­ką.

 (2.2) Znowu stłu­kłam kie­li­szek, ale ze mnie ka­le­ka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlɛka, AS: kaleka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalectwo n., kaleczenie n., skaleczenie n., okaleczanie n.

 czas. kaleczyć ndk., skaleczyć dk.

 przym. kaleki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inwalida, ułomny

 (1.2) pot. ciamajda, fajtłapa, łamaga, niedołęga, niedojda, niezdara, niezgraba, niezgrabiasz, oferma; posp. pierdoła

Wiktionary


kaleki

1. dot­knię­ty ka­lect­wem; ułom­ny, nie­do­łęż­ny; upo­śle­dzo­ny;
2. nie­do­sko­na­ły, usz­ko­dzo­ny, zni­szczo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) obar­czo­ny ka­lect­wem

 (1.2) czę­ścio­wo zni­szczo­ny

 (1.3) da­le­ki od wzor­ca; z błę­da­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalectwo n., kaleka mos. / ż.

 czas. kaleczyć ndk., skaleczyć dk.

 przysł. kaleko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepełnosprawny, okaleczony, ułomny, upośledzony

 (1.2) uszkodzony, wadliwy, zdekompletowany, zniszczony

 (1.3) niedoskonały, nieudolny, niezgrabny

Wiktionary


kalekość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­le­kie; cecha tych, któ­rzy są ka­le­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaleki

 przysł. kaleko

Wiktionary


kalema

wał wodny pow­sta­ją­cy w po­bli­żu wy­brze­ży na sku­tek za­ła­ma­nia dna


SJP.pl


kalemba

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ka­lem­ba (1899-1989) – pol­ski pow­sta­niec i żoł­nierz
  • Pa­scal Ka­lem­ba (1979-2012) – pił­karz z De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga
  • Sta­ni­sław Ka­lem­ba (ur. 1947) – pol­ski po­li­tyk, in­ży­nier rol­nik, poseł na Sejm, mi­ni­ster
  • Zane Ka­lem­ba (ur. 1985) – ame­ry­kań­ski ho­ke­i­sta po­cho­dze­nia pol­skie­go
  • Zbi­gniew Ka­lem­ba (1936-2015) – pol­ski kom­po­zy­tor, pia­ni­sta, dy­ry­gent i pe­da­gog
  • Zenon Ka­lem­ba (1928-1983) – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa

Wikipedia


kalendarium

chro­no­lo­gicz­ny wykaz dat, rocz­nic, wy­da­rzeń z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. chro­no­lo­gicz­ny ze­staw wy­da­rzeń z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny

Wiktionary

Nie mylić z: ka­len­darz.

Ka­len­da­rium – chro­no­lo­gicz­ny ze­staw wy­da­rzeń. Ka­len­da­ria mogą do­ty­czyć ja­kie­goś okre­su czasu, dzie­dzi­ny bądź wy­da­rzeń czy­je­goś życia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każde ka­len­da­rium za­wie­ra ze­sta­wie­nie wy­da­rzeń uło­żo­nych w po­rząd­ku chro­no­lo­gicz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalendarz m.

 przym. kalendarzowy

Wiktionary


kalendarz

1. sy­stem ra­chu­by dni i dłuż­szych od­stę­pów czasu, opie­ra­ją­cy się na cyklu zmian pór roku i zmian faz Księ­ży­ca, np. ka­len­darz gre­go­riań­ski, ju­liań­ski;
2. spis dni ca­łe­go roku, z po­dzia­łem na mie­sią­ce i ty­god­nie;
3. notes, pla­kat lub bro­szu­ra ma­ją­ce taki spis;
4. książ­ka wy­da­wa­na raz na rok, za­wie­ra­ją­ca in­for­ma­cje z roz­ma­i­tych dzie­dzin, np. ka­len­darz woj­sko­wy, che­micz­ny;
5. chro­no­lo­gicz­ny spis waż­nych wy­da­rzeń, ter­mi­nów itp. * forma do­peł­nia­cza l.mn. "ka­len­da­rzów" mocno prze­sta­rza­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem ra­chu­by dni i dłuż­szych od­stę­pów czasu, opar­ty zaz­wy­czaj na cyklu zmian pór roku (zwią­za­nych z obie­giem Ziemi wokół Słoń­ca) i zmian faz Księ­ży­ca;

 (1.2) spis dni ca­łe­go roku z po­dzia­łem na ty­god­nie i mie­sią­ce, czę­sto w for­mie pu­bli­ka­cji (np. pla­kat, bro­szu­ra) z do­dat­ko­wy­mi in­for­ma­cja­mi (imie­ni­ny, świę­ta, wscho­dy i za­cho­dy słoń­ca, prze­pi­sy itp.);

 (1.3) plan za­wie­ra­ją­cy usta­lo­ne ter­mi­ny; ter­mi­narz

Wiktionary

Ka­len­darz – po­dział czasu na doby i dłuż­sze prze­dzia­ły, zwła­szcza mie­sią­ce i lata, cza­sem też ty­god­nie.

Dzie­li on czas na pod­sta­wie dwóch okre­so­wych zja­wisk at­mos­fe­rycz­nych: cyklu zmian pór roku i zmian faz Księ­ży­ca. Z tego wzglę­du obo­wią­zu­je po­dział ka­len­da­rzy na sło­necz­ne (so­lar­ne), księ­ży­co­we (lu­nar­ne) i księ­ży­co­wo-sło­necz­ne (lu­ni­so­lar­ne). Słowo "ka­len­darz" po­cho­dzi od łac. "ca­len­dae", tj. pier­wszy dzień mie­sią­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie uży­wa­my ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go.

 (1.2) Na ścia­nie wi­siał ka­len­darz z zesz­łe­go roku.

 (1.2) W na­szej fir­mie uz­gad­nia­my ter­mi­ny i miej­sca spot­kań we wspól­nym ka­len­da­rzu kom­pu­te­ro­wym.

 (1.3) Ka­len­darz robót nie obej­mo­wał pracy w so­bo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlɛ̃ndaʃ, AS: kalẽndaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalendarium n., kalendarzówka ż., kalendy nmos.

:: zdrobn. kalendarzyk m.

 przym. kalendarzowy

 przysł. kalendarzowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) terminarz, środ. kalendarzówka

Wiktionary


kalendarzowy

→ ka­len­darz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­len­da­rza, zgod­ny z ka­len­da­rzem

Wiktionary

Patrz:

kalendarz

Przykłady

 (1.1) „Ter­min płat­no­ści” oz­na­czo­ny jest na ko­niec kwar­ta­łu ka­len­da­rzo­we­go plus 60 dni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalendarz m., kalendarzyk m., kalendarium n.

Wiktionary


kalendarzyk

1. zdrob­nie­nie od: ka­len­darz;
2. po­tocz­nie: ka­len­da­rzyk mał­żeń­ski - me­to­da za­po­bie­ga­nia ciąży opar­ta na ba­da­niu dłu­go­ści cykli mie­siącz­ko­wych ko­bie­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­len­darz; mały ka­len­darz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprawdź w ka­len­da­rzy­ku, który bę­dzie w na­stęp­ną nie­dzie­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛ̃nˈdaʒɨk, AS: kalẽndažyk

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kalendarz.

Wiktionary


kalendarzykowy

→ ka­len­da­rzyk


SJP.pl

Patrz:

kalendarzyk

kalendy

pier­wszy dzień mie­sią­ca u sta­ro­żyt­nych Rzy­mian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. pier­wszy dzień każ­de­go mie­sią­ca w ka­len­da­rzu rzym­skim;

Wiktionary

Ka­len­dy (łac. "Ka­len­dae") – w ka­len­da­rzu rzym­skim pier­wszy dzień każ­de­go mie­sią­ca.

Ter­min ten nie ma żad­ne­go (poza tra­dy­cyj­nym) zna­cze­nia w sło­necz­nym ka­len­da­rzu ju­liań­skim. Na­to­miast w pier­wot­nym ka­len­da­rzu księ­ży­co­wym mia­nem "Ka­len­dae" okre­śla­no pier­wszy dzień po nowiu, czyli ten dzień, w który po za­pad­nię­ciu zmro­ku księ­życ po­wi­nien znowu stać się wi­docz­ny. Oz­na­cza­ło to po­czą­tek no­we­go mie­sią­ca. Dzień ten był poś­wię­co­ny bo­gi­ni Ju­no­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈlɛ̃ndɨ, AS: kalẽndy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalendarz mrz.

Wiktionary


kalenica

górna, po­zio­ma kra­wędź dachu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. naj­wyż­sza część dachu ut­wo­rzo­na na prze­cię­ciu po­ła­ci da­cho­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­le­ni­ca – część dachu
  • Ka­le­ni­ca – szczyt w Gó­rach So­wich
  • Ka­le­ni­ca – dawna nazwa osied­la Buków w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści War­sza­wy, w dziel­ni­cy Bia­ło­łę­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­ro­że, kra­wędź wy­pu­kła na prze­cię­ciu dwóch po­ła­ci dachu, zwane jest ka­le­ni­cą na­roż­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛ̃ˈɲit͡sa, AS: kalẽńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalanie n., skalanie n.

 czas. kalać ndk., skalać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kipa, warst, wierch, linia szczytowa

Wiktionary


kalenicowy

przy­miot­nik od: ka­le­ni­ca


SJP.pl


kalenik

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­le­nik – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Ło­wecz
  • Ka­le­nik – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Widyń

Wikipedia


kalepin

daw­niej: słow­nik, lek­sy­kon; dyk­cjo­narz


SJP.pl


kalesoniki

zdrob­nie­nie od: ka­le­so­ny


SJP.pl


kalesony

ele­ment bie­liz­ny mę­skiej okry­wa­ją­cy nogi, no­szo­ny pod spod­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. ro­dzaj bie­liz­ny mę­skiej z dłu­gi­mi no­gaw­ka­mi, za­kła­da­nej na chło­dy pod spod­nie;

Wiktionary

Ka­le­so­ny ( caleçon „majt­ki, spo­den­ki, gacie”, cal­zo­ni „spod­nie”) – ro­dzaj cie­płej bie­liz­ny mę­skiej, dłu­gie spod­nie za­kła­da­ne pod ubra­nia wierzch­nie (naj­czę­ściej spod­nie) wy­ko­na­ne z przy­jaz­ne­go dla ciała try­ko­tu w celu ochro­ny nóg przed wy­zię­bie­niem, przez­na­czo­ne głów­nie do no­sze­nia w chłod­ne dni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój oj­ciec nosi zimą ka­le­so­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛˈsɔ̃nɨ, AS: kalesõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalesoniarz m.

:: zdrobn. kalesonki nmos., kalesoniki nmos.

 przym. kalesonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gacie, gatki; grub. kalisraki; eufem. niewymowne, ineksprymable; gw. Górny Śląsk unterhoze, gw. Śląsk Cieszyński gacie; góry|spodnioki., daw. famurały

Wiktionary


kaleta

daw­niej o wo­recz­ku skó­rza­nym na pie­nią­dze i dro­biaz­gi, no­szo­nym przy pasie lub rza­dziej na szyi; sakwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kie­szeń

 (1.2) stpol. mie­szek na pie­nią­dze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Ka­le­ta (ur. 1998) – pol­ska ju­docz­ka
  • An­drzej Ka­le­ta – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ja­nusz Ka­le­ta (ur. 1964) – pol­ski bio­e­tyk, dok­tor te­o­lo­gii mo­ral­nej, bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Jo­lan­ta Maria Ka­le­ta – pol­ska hi­sto­ryk i po­li­to­log
  • Józef Ka­le­ta (1925–2007) – pol­ski eko­no­mi­sta i po­li­tyk, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, pro­fe­sor nauk eko­no­micz­nych, poseł na Sejm I, II i III ka­den­cji
  • Mi­chał Ka­le­ta – pol­ski bry­dży­sta
  • Paweł Ka­le­ta – pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz ruchu lu­do­we­go
  • Paweł Ka­le­ta – pol­ski kom­po­zy­tor i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Paweł Ka­le­ta (ur. 1977) – pol­ski du­chow­ny, dr hab. nauk praw­nych, adiunkt In­sty­tu­tu Prawa Ka­no­nicz­ne­go Wy­dzia­łu Prawa, Prawa Ka­no­nicz­ne­go i Ad­mi­ni­stra­cji Ka­to­lic­kie­go Uni­wer­sy­te­tu Lu­bel­skie­go Jana Paw...
  • Piotr Ka­le­ta – pol­ski przed­się­bior­ca, sa­mo­rzą­do­wiec i po­li­tyk
  • Se­ba­stian Ka­le­ta (ur. 1989) – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy, sa­mo­rzą­do­wiec i praw­nik, radca praw­ny, od 2019 se­kre­tarz stanu w Mi­ni­ster­stwie Spra­wied­li­wo­ści i prze­wod­ni­czą­cy ko­mi­sji ds. re­pry­wa­ty­za­cji nier...
  • We­ro­ni­ka Ka­le­ta – pol­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈlɛta, AS: kaleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaletnik mos.

Wiktionary


kaletanka

miesz­kan­ka Ca­la­is (mia­sta we Fran­cji)


SJP.pl


kaletańczyk

miesz­ka­niec Ca­la­is (mia­sta we Fran­cji)


SJP.pl


kaletański

→ Ca­la­is


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ca­la­is, do­ty­czą­cy Ca­la­is (mia­sta we Fran­cji)

Wiktionary

Patrz:

Calais

Powiązane:

 rzecz. Calais n.

Wiktionary


kaletka

1. zdrob­nie­nie od: ka­le­ta
2. zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj sze­ro­kich zębów, bę­dą­cych za­koń­cze­niem dol­ne­go brze­gu gor­se­tu no­szo­ne­go przez ko­bie­ty wiej­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­let­ka (ka­le­ta) – wo­re­czek, głów­nie na pie­nią­dze, no­szo­ny przy pasie
  • Adam Hen­ryk Ka­let­ka (1887-1956) – pol­ski hi­sto­ryk i ar­chi­wi­sta
  • Zyg­munt Ka­let­ka (1895-1920) – po­rucz­nik WP, Pow­sta­niec Wiel­ko­pol­ski, zgi­nął w woj­nie pol­sko-bol­sze­wic­kiej, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri V Klasy
  • Ka­let­ka – osada (le­śni­czów­ka) w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława
  • Ka­let­ka – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Ka­let­ka ma­zio­wa – wyt­wór błony ma­zio­wej wyt­wa­rza­ją­cy maź sta­wo­wą

Wikipedia


kaletki

1. zdrob­nie­nie od: ka­le­ta
2. zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj sze­ro­kich zębów, bę­dą­cych za­koń­cze­niem dol­ne­go brze­gu gor­se­tu no­szo­ne­go przez ko­bie­ty wiej­skie


SJP.pl


kaletnictwo

rze­mieśl­ni­czy wyrób ga­lan­te­rii skó­rza­nej, np. pa­sków, to­re­bek, port­fe­li


SJP.pl

Ka­let­nict­wo – rze­mio­sło po­le­ga­ją­ce na wyt­wa­rza­niu i na­pra­wie przed­mio­tów ze skóry.

Ze skóry wyt­wa­rza się mię­dzy in­ny­mi: torby, wa­li­zy, wo­recz­ki i miesz­ki.

Osoba zaj­mu­ją­ca się ka­let­nict­wem to ka­let­nik.

Wikipedia


kaletniczka

rze­mieśl­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca ka­le­ty, torby skó­rza­ne


SJP.pl


kaletniczy

do­ty­czą­cy ka­let­nict­wa


SJP.pl


kaletnik

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy ka­le­ty, torby skó­rza­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się szy­ciem wy­ro­bów skó­rza­nych, ta­kich jak torby, paski czy port­fe­le

Wiktionary

Ka­let­nik – rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy skó­rza­ne: torby, paski, port­fe­le, port­mo­net­ki, ka­le­ty itp. Cech ka­let­ni­ków jest wy­mie­nia­ny jako jeden z ponad sześć­dzie­się­ciu ce­chów obec­nych w Poz­na­niu w XVI w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­let­ni­cy se­lek­cjo­nu­ją ka­wał­ki skóry, do­pa­so­wu­ją od­cie­nie, do­bie­ra­ją na­tu­ral­ne de­se­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaleta ż., kaletnictwo n.

:: fż. kaletniczka

 przym. kaletniczy

Wiktionary


kalety

daw­niej o wo­recz­ku skó­rza­nym na pie­nią­dze i dro­biaz­gi, no­szo­nym przy pasie lub rza­dziej na szyi; sakwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ka­le­ty (niem. "Stahl­ham­mer") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈlɛtɨ, AS: kalety

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaleciański, kalecki

Wiktionary


kalevipoeg

estoń­ski epos na­ro­do­wy


SJP.pl

Ka­le­vi­po­eg ( Syn Ka­le­va) – estoń­ski epos na­ro­do­wy au­tor­stwa Frie­dri­cha Re­in­hol­da Kre­utz­wal­da, opu­bli­ko­wa­ny w 1861 roku. Prace nad stwo­rze­niem na­ro­do­we­go eposu za­po­cząt­ko­wał Frie­drich Ro­bert Fa­ehl­mann (Fählmann), jeden z za­ło­ży­cie­li Estoń­skie­go To­wa­rzy­stwa Na­u­ko­we­go.

Wikipedia


kaleń

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kaleń – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Mar­ku­szów
  • Kaleń – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wol­bórz
  • Kaleń – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Kaleń – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka
  • Kaleń – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Sad­ko­wi­ce
  • Kaleń – część wsi Ko­był­czy­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie La­sko­wa
  • Kaleń – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Szcza­win Ko­ściel­ny
  • Kaleń – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Żabia Wola
  • Kaleń – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Wie­nia­wa
  • Kaleń – część wsi Wizna w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Wizna
  • Kaleń – osada leśna w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Wło­szczo­wa.
  • Kaleń – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Świerz­no

Wikipedia


kalfas

skrzy­nia drew­nia­na do ga­sze­nia wapna lub ręcz­ne­go przy­go­to­wy­wa­nia za­praw bu­dow­la­nych; ka­stra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­jem­nik do ga­sze­nia wapna

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. brzuch

Wiktionary


kali

wczes­no­chrze­ści­jań­ska forma pie­śni li­tur­gicz­nej w tra­dy­cji sy­ryj­skiej, wy­wo­dzą­ca się z psal­mo­dii he­braj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. farm. hand­lo­wa i po­tocz­na nazwa nad­mam­ga­nia­nu po­ta­su

Wiktionary

Kali (de­wa­na­ga­ri काली, trl. "Kālī", dosł. ro­dzaj żeń­ski wy­ra­zu „czas”, trl. "kālā") – hin­du­ska bo­gi­ni czasu i śmier­ci, po­grom­czy­ni de­mo­nów i sił zła. Jedna z głów­nych po­sta­ci Śakti, żony Śiwy. Bywa też ro­zu­mia­na jako „Pani Kos­mo­su” lub ab­so­lut, źró­dło zasad kos­micz­nych i wszel­kich ar­che­ty­pów. Wy­stę­pu­ją nurty hin­du­iz­mu, wprost utoż­sa­mia­ją­ce formy bo­gi­ni Kali ze sta­na­mi świa­do­mo­ści czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem w ap­te­ce małą fiol­kę kali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalʲi, AS: kalʹi

Wiktionary


kalia

po­pu­lar­na (ale nie­pra­wi­dło­wa bo­ta­nicz­nie) nazwa ro­śli­ny z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych; kalla


SJP.pl


kalian

przy­rząd do pa­le­nia ty­to­niu


SJP.pl


kalibabka

naz­wi­sko


SJP.pl


kaliber

roz­miar lufy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. śred­ni­ca ot­wo­ru lufy w mi­li­me­trach

 (1.2) roz­miar, wiel­kość

 (1.3) zna­cze­nie, waga, istot­ność

Wiktionary

Ka­li­ber – śred­ni­ca wew­nętrz­na lufy broni pal­nej lub śred­ni­ca po­ci­sku. Rza­dziej jed­nost­ka wa­go­mia­ru po­ci­sków lub dłu­go­ści lufy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) To jest spra­wa wiel­kie­go ka­li­bru!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲibɛr, AS: kalʹiber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalibracja ż., kalibraż m., kalibrator m., kalibrownica ż., kalibrowanie n., skalibrowanie n.

 czas. kalibrować ndk., skalibrować dk.

 przym. kalibrowy, kalibracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozmiar, średnica, wielkość, wymiar, format

Wiktionary


kalibracja

ogół czyn­no­ści słu­żą­cych wzor­co­wa­niu przy­rzą­du po­mia­ro­we­go


SJP.pl


kalibracyjny

→ ka­li­bra­cja


SJP.pl

Patrz:

kalibracja

kalibrator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do pre­cy­zyj­ne­go usta­wia­nia pa­ra­me­trów pracy apa­ra­tu­ry po­mia­ro­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­li­bra­tor – urzą­dze­nie słu­żą­ce do ka­li­bra­cji apa­ra­tu­ry po­mia­ro­wej wiel­ko­ści elek­trycz­nych
  • ka­li­bra­tor aku­stycz­ny – urzą­dze­nie słu­żą­ce do ka­li­bra­cji aku­stycz­nej apa­ra­tu­ry po­mia­ro­wej jako wzo­rzec od­nie­sie­nia
  • ka­li­bra­tor ko­lo­rów – w fo­to­gra­fii i gra­fi­ce – urzą­dze­nie słu­żą­ce do ka­li­bra­cji ko­lo­rów w celu uzy­ska­nia zgod­no­ści wi­dze­nia ko­lo­rów po­mię­dzy mo­ni­to­rem, pa­pie­rem a in­ny­mi me­dia­mi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kaliber mrz.

Wiktionary


kalibromierz

przy­rząd do okre­śla­nia ka­li­bru broni pal­nej


SJP.pl


kalibrować

ko­ry­go­wać we­dług usta­lo­nych wzor­ców


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­li­bro­wać)

 (1.1) techn. usta­wiać, re­gu­lo­wać i spraw­dzać do­kład­ność przy­rzą­du po­mia­ro­we­go przez po­rów­na­nie z wzor­cem, tak aby wska­zy­wał po­praw­ne war­to­ści

 (1.2) do­bie­rać pre­cy­zyj­nie we­dług kształ­tu, wy­mia­rów czy in­nych wyz­na­czo­nych pa­ra­me­trów

 (1.3) wojsk. żło­bić wew­nątrz lufy broni pal­nej rowki na­da­ją­ce po­ci­sko­wi ruch obro­to­wy, dla sta­bi­li­za­cji jego lotu i zwięk­sze­nia cel­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaliber mrz., kalibracja ż., kalibrowanie n.

 czas. skalibrować dk.

Wiktionary


kalibrowy

przy­miot­nik od: ka­li­ber


SJP.pl


kalichlorek

pot. ka­lich­lo­ri­cum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. chlo­ran po­ta­so­wy

 (1.2) sub­stan­cja o włas­no­ściach wy­bu­cho­wych pow­sta­ła z po­łą­cze­nia chlo­ra­nu po­ta­so­we­go z siar­ką, uży­wa­na do tra­dy­cyj­ne­go strze­la­nia wiel­ka­noc­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na jed­nym ka­mie­niu kład­li cias­no zwią­za­ny nitką kłę­bu­szek ze szmat­ki za­wie­ra­ją­cy ka­lich­lo­rek, czyli spe­cjal­ną mie­szan­kę siar­ki, węgla drzew­ne­go i sa­le­try na­wo­zo­wej. Ude­rzo­ny dru­gim ka­mie­niem, kłę­bu­szek ów wy­bu­chał (…)

Wiktionary


kalichloricum

[czy­taj: ka­lich­lo­ri­kum] chlo­ran po­ta­so­wy, zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w far­ma­cji i tech­no­lo­gii


SJP.pl


kaliciak

naz­wi­sko


SJP.pl


kaliciński

naz­wi­sko


SJP.pl


kalicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Ka­lic­ki (1876- 1934) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ka­zi­mierz Ka­lic­ki (1901-1940) – po­rucz­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Wi­told Ka­lic­ki (1915-1983) – pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Ta­de­usz Ka­lic­ki (1934- 2019) – pol­ski ka­pi­tan że­glu­gi wiel­kiej
  • Raj­mund Ka­lic­ki (ur. 1944) – pol­ski pi­sarz, tłu­macz i znaw­ca li­te­ra­tu­ry la­ty­no­a­me­ry­kań­skiej
  • Krzysz­tof Ka­lic­ki (ur. 1953) – pol­ski eko­no­mi­sta, ban­kier i urzęd­nik
  • Wło­dzi­mierz Ka­lic­ki (ur. 1955) – pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Jerzy Ka­lic­ki (ur. 1955) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Kim Ka­lic­ki (ur. 1997) – nie­miec­ka bobs­le­ist­ka
  • Ro­bert Ka­lic­ki – pol­ski muzyk, wo­ka­li­sta, kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny, autor tek­stów

Wikipedia


kalidasa

Ka­li­da­sa (skr. कालिदास, trl. Kālidāsa, "sługa Kali") – in­dyj­ski poeta i dra­ma­turg z epoki kla­sycz­ne­go san­skry­tu.

Wikipedia


kalidon

Ka­li­don (grec. Καλυδών) – mia­sto w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, w po­łud­nio­wej Eto­lii, na pra­wym brze­gu rzeki Eu­e­nos (Eve­nus).

Z mia­stem zwią­za­ny jest mit o dziku ka­li­doń­skim.

Ka­li­don zo­stał za­ło­żo­ny w kraju Ku­re­tów przez he­ro­sa-epo­ni­ma o imie­niu Ka­li­don. Był re­zy­den­cją króla Oj­ne­u­sa, ojca Me­le­a­gra i De­ja­ni­ry.

Wikipedia


kalidoński

przy­miot­nik od: Ka­li­don


SJP.pl


kalidyna

po­li­pep­tyd po­wo­du­ją­cy roz­sze­rza­nie na­czyń krwio­no­śnych


SJP.pl


kalif

cha­lif (daw­niej); tytuł mu­zuł­mań­skie­go przy­wód­cy świec­kie­go i du­chow­ne­go; u szy­i­tów: tytuł przy­wód­cy świec­kie­go; osoba ma­ją­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. is­lam­ski przy­wód­ca re­li­gij­ny, a po­cząt­ko­wo także i po­li­tycz­ny, ty­tu­lar­ny na­stęp­ca Ma­ho­me­ta;

Wiktionary

Kalif (arab. "ħalifa", „na­stęp­ca”) – w is­la­mie sun­nic­kim tytuł na­stęp­ców Ma­ho­me­ta, czyli przy­wód­ców mu­zuł­mań­skich spo­łecz­no­ści pań­stwo­wo-re­li­gij­nych zwa­nych ka­li­fa­ta­mi. Pier­wot­nie obej­mo­wa­ły one wszyst­kich mu­zuł­ma­nów, z cza­sem się to zmie­ni­ło.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pe­wien bo­ga­ty kalif ob­cho­dził uro­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalʲif, AS: kalʹif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalifa mos., kalifat mrz.

Wiktionary


kalifa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. kalif.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To je­szcze stary ka­li­fa za­rzą­dził bu­do­wę fon­tan­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲifa, AS: kalʹifa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalif mos., kalifat mrz.

Wiktionary


kalifaktor

daw­niej: w klasz­to­rach, wię­zie­niach itp.: za­kon­nik lub wię­zień wy­ko­nu­ją­cy czyn­no­ści po­rząd­ko­we i po­moc­ne; ka­le­fak­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. w klasz­to­rach: po­moc­nik

 (1.2) więz. wię­zień funk­cyj­ny, po­moc­nik per­so­ne­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ułat­wia­ło to życie roz­no­szą­cym chleb ka­li­fak­to­rom, bo tak przy­go­to­wa­ne por­cje nie roz­la­ty­wa­ły się na drob­ne ka­wał­ki, a i nikt z więź­niów nie mógł mieć pre­ten­sji, że do­stał mniej ski­bek od in­ne­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kalefaktor, kalafaktor

Wiktionary


kalifaktorka

→ ka­li­fak­tor; ka­le­fak­tor­ka


SJP.pl


kalifat

1. wła­dza spra­wo­wa­na przez ka­li­fa
2. te­ry­to­rium za­rzą­dza­ne przez ka­li­fa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. is­lam­ski ustrój po­li­tycz­ny pań­stwa rzą­dzo­ne­go przez ka­li­fa, od­po­wied­nik suł­ta­na­tu, ce­sar­stwa lub kró­le­stwa;

Wiktionary

Ka­li­fat ( ‏خلافة‎, "chilāfa") – is­lam­ski ustrój po­li­tycz­ny, w któ­rym głową pań­stwa jest kalif ( ‏خليفة‎, "chalīfa"). Od­po­wied­nik za­chod­nio­e­u­ro­pej­skie­go ce­sar­stwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈlʲifat, AS: kalʹifat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalif m., kalifa mos.

Wiktionary


kalifikacja

na­tu­ral­ne wzbo­ga­ca­nie wie­trze­ją­cej skały mag­mo­wej w związ­ki po­ta­su


SJP.pl


kaliforn

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cf i licz­bie ato­mo­wej 98, otrzy­my­wa­ny sztucz­nie, nie­wy­stę­pu­ją­cy w sko­ru­pie ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cf i licz­bie ato­mo­wej 98;

Wiktionary

Ka­li­forn (Cf, łac. "ca­li­for­nium") – sztucz­nie wyt­wo­rzo­ny pier­wia­stek che­micz­ny z grupy ak­ty­now­ców w ukła­dzie okre­so­wym. Nazwa po­cho­dzi od Ka­li­for­nii, nazwy jed­ne­go ze sta­nów USA. Otrzy­ma­li go Stan­ley Thomp­son, Ken­neth Stre­et Jr., Al­bert Ghior­so i Glenn T. Se­a­borg w 1950 r. w Ber­ke­ley w tymże sta­nie bom­bar­du­jąc 242Cm cząst­ka­mi α o ener­gii 35 MeV.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma ka­li­forn?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲifɔrn, AS: kalʹiforn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornia ż., Kalifornijczyk mos., Kalifornijka ż.

 przym. kalifornijski, kalifornowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Cf

Wiktionary


kalifornia

1. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
2. mgła­wi­ca ga­zo­wa w gwia­zdo­zbio­rze Per­se­u­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan na za­cho­dzie Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Ka­li­for­nia ( Ca­li­for­nia) () – stan na za­chod­nim wy­brze­żu Sta­nów Zjed­no­czo­nych, naj­lud­niej­szy w kraju (39,4 mln miesz­kań­ców w 2024 roku[błęd­na data w sza­blo­nie]

), a trze­ci pod wzglę­dem po­wierzch­ni (423 967 km²; po Ala­sce i Tek­sa­sie). Sto­li­cą stanu jest Sa­cra­men­to, a naj­więk­szy­mi mia­sta­mi: Los An­ge­les, San Diego, San Jose i San Fran­ci­sco.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wsze chcia­łem miesz­kać w Ka­li­for­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈfɔrʲɲja, AS: kalʹiforʹńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornijczyk mos., Kalifornijka ż., kaliforn mrz.

 przym. kalifornijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Kalifornia Górna

Wiktionary


kalifornijczyk

miesz­ka­niec Ka­li­for­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­li­for­nii, stanu w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za pra­wie po­ło­wę śladu wod­ne­go prze­cięt­ne­go Ka­li­for­nij­czy­ka jest winna kon­sump­cja mięsa i na­bia­łu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornia ż., kaliforn mrz.

:: fż. Kalifornijka ż.

 przym. kalifornijski

Wiktionary


kalifornijka

miesz­kan­ka Ka­li­for­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­li­for­nii, stanu w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornia ż., Kalifornijczyk mos., kaliforn mrz.

 przym. kalifornijski

Wiktionary


kalifornijski

zwią­za­ny z Ka­li­for­nią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­li­for­nią, po­cho­dzą­cy z Ka­li­for­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] ham­bur­ge­row­nia z Bur­bank nie jest je­dy­nym dziw­nym obiek­tem za­pro­po­no­wa­nym do listy ka­li­for­nij­skich za­byt­ków. Kilka lat temu pró­bo­wa­no, bez po­wo­dze­nia, wpi­sać na tę listę myj­nię sa­mo­cho­do­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci, AS: kalʹiforʹńii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornia ż., Kalifornijczyk mos., Kalifornijka ż., kaliforn mrz.

Wiktionary


kalifornizacja

1. na­pływ obcej kul­tu­ry po­wo­du­ją­cy wy­pie­ra­nie lo­kal­nej kul­tu­ry;
2. upo­dab­nia­nie się stylu życia na wzór pre­zen­to­wa­ne­go w hol­ly­wo­odz­kich fil­mach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­dob­nia­nie się stylu życia na wzór pre­zen­to­wa­ne­go w fil­mach pro­du­ko­wa­nych w Hol­ly­wo­od

 (1.2) in­ten­syw­ny na­pływ kul­tu­ry z okre­ślo­ne­go kraju bądź re­gio­nu po­wo­du­ją­cy wy­pie­ra­nie lo­kal­nej kul­tu­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲifɔrʲɲiˈzat͡sʲja, AS: kalʹiforʹńizacʹi ̯a

Wiktionary


kalifornowy

→ ka­li­forn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­li­for­nu

Wiktionary

Patrz:

kaliforn

Powiązane:

 rzecz. kaliforn mrz.

Wiktionary


kaligraf

osoba pi­szą­ca pię­knym, ozdob­nym, sta­ran­nym pis­mem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ka­li­gra­fią, pi­szą­ca zgod­nie z jej pra­wi­dła­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲiɡraf, AS: kalʹigraf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaligrafia ż., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

 czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

 przym. kaligraficzny

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaligrafista

Wiktionary


kaligrafia

1. umie­jęt­ność pię­kne­go, po­praw­ne­go i sta­ran­ne­go pi­sa­nia; pismo ka­li­gra­ficz­ne;
2. pię­kne, sta­ran­ne pismo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sztu­ka po­le­ga­ją­ca na pię­knym, sta­ran­nym pi­sa­niu;

Wiktionary

Ka­li­gra­fia (gr. "καλλιγραφία" od "καλὸς" 'pię­kny' i "γρᾰ́φειν" 'pisać') – sztu­ka sta­ran­ne­go i este­tycz­ne­go pi­sa­nia, czę­sto rów­nież zdo­bio­ne­go ar­ty­stycz­nie. Nauka ka­li­gra­fii miała kształ­to­wać cha­rak­ter oraz cier­pli­wość. Ka­li­gra­fia była pod­sta­wo­wym przed­mio­tem w szko­łach. Do około 1960 r. była w Pol­sce przed­mio­tem na­u­cza­nia po­cząt­ko­we­go, ma­ją­cym na celu do­sko­na­le­nie pisma odręcz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opła­ty za ka­li­gra­fię, ta­niec i sza­chy są za­war­te w czes­nym za szko­łę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈɡrafʲja, AS: kalʹigrafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaligraf m., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

 czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

 przym. kaligraficzny

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary


kaligraficzniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­li­gra­ficz­nie


SJP.pl


kaligraficzny

1. czy­tel­nie, sta­ran­nie na­pi­sa­ny;
2. zwią­za­ny z ka­li­gra­fią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­li­gra­fią

 (1.2) na­pi­sa­ny ozdob­nym pis­mem odręcz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) KTO PISAŁ nasze twa­rze na pewno ospa / ka­li­gra­ficz­nym pió­rem zna­cząc swoje „o”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaligraf mos., kaligrafia ż., kaligrafowanie n.

 czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary


kaligrafistka

→ ka­li­gra­fi­sta


SJP.pl

Patrz:

kaligrafista

kaligrafka

→ ka­li­graf; ka­li­gra­fist­ka


SJP.pl


kaligrafowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­li­gra­fo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiɡrafɔˈvãɲɛ, AS: kalʹigrafovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykaligrafowanie n., kaligrafia ż., kaligraf m., kaligrafista m.

 czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

 przym. kaligraficzny

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary


kaligrafować

pisać sta­ran­nie, ład­nie, zgod­nie z pra­wi­dła­mi ka­li­gra­fii


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pisać zgod­nie z za­sa­da­mi ka­li­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – To praw­da, nie po­tra­fię ka­li­gra­fo­wać, ale sta­ram się w miarę wy­raź­nie wy­pi­sy­wać re­cep­tę

 (1.1) Ko­re­spon­den­cja jest pię­knie ka­li­gra­fo­wa­na, ma ozdob­ne pie­czę­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiɡraˈfɔvat͡ɕ, AS: kalʹigrafovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaligrafia ż., kaligraf m., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

 czas. wykaligrafować dk.

 przym. kaligraficzny

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary


kaligram

utwór po­e­tyc­ki, któ­re­go treść obra­zo­wa­na jest spe­cjal­nie opra­co­wa­nym ukła­dem gra­ficz­nym tek­stu


SJP.pl


kaligula

Ka­li­gu­la, ofi­cjal­na ty­tu­la­tu­ra ce­sar­ska Gaius Iu­lius Ca­e­sar Au­gu­stus Ger­ma­ni­cus (ur. 31 sierp­nia 12, zm. 24 stycz­nia 41) – ce­sarz rzym­ski od 19 marca 37 do swo­jej śmier­ci.

Wikipedia


kalijka

ro­śli­na do­nicz­ko­wa; kalia, can­te­de­skia


SJP.pl


kalikacki

→ Ka­li­kat


SJP.pl

Patrz:

Kalikat

kalikant

daw­niej: czło­wiek pom­pu­ją­cy po­wie­trze do mie­chów or­ga­no­wych; ka­li­ka­tor


SJP.pl

Ka­li­kant, ka­li­kan­ci­sta (łac. "cal­ca­re" – dep­tać) – osoba wpra­wia­ją­ca w ruch mie­chy w or­ga­nach pi­szczał­ko­wych. Ka­li­ko­wa­nie po­le­ga­ło na wpra­wia­niu no­ga­mi w ruch pe­da­łów dźwi­gnio­wych (rza­dziej ręcz­nej korby lub dźwi­gni), które po­przez urzą­dze­nia poś­red­nie, naj­czę­ściej mniej­sze mie­chy, do­star­cza­ło ci­śnie­nia do głów­ne­go mie­cha.

Wikipedia


kalikantka

→ ka­li­kant


SJP.pl

Patrz:

kalikant

kalikat

mia­sto w In­diach


SJP.pl


kalikator

daw­niej: czło­wiek pom­pu­ją­cy po­wie­trze do mie­chów or­ga­no­wych; ka­li­kant


SJP.pl


kaliko

ga­tu­nek per­ka­lu (cien­kie płót­no ba­weł­nia­ne)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­li­ko – ro­dzaj płót­na in­tro­li­ga­tor­skie­go,
  • ka­li­ko (ang. ca­li­co) – pstro­ka­te ubar­wie­nie u zwie­rząt, zwy­kle trój­ko­lo­ro­we, z udzia­łem barwy bia­łej, czar­nej i po­ma­rań­czo­wej, rudej lub brą­zo­wej, np. po­ma­rań­czo­wo-czar­no-białe, wy­stę­pu­je m.in. u niek...
  • ka­li­ko – nieg­dyś jeden z ga­tun­ków per­ka­lu (od nazwy portu Ka­li­kat na pół­no­cy Indii na Wy­brze­żu Ma­la­bar­skim).
  • Ca­li­co.

Wikipedia


kalikot

daw­niej: ga­tu­nek per­ka­lu (cien­kie­go płót­na ba­weł­nia­ne­go); ka­li­ko


SJP.pl


kalikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­li­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kalikować ndk.

Wiktionary


kalikować

pom­po­wać po­wie­trze do mie­chów or­ga­no­wych


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) dąć w miech or­ga­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tę nie­dzie­lę Ja­siek bę­dzie ka­li­ko­wał or­ga­ni­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: kalʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalikowanie n.

Wiktionary


kalikst

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ka­likst, Ka­list – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od przy­miot­ni­ka gr. 'kalós' (łac. "Cal­li­stus, Cal­lix­tus"). Forma 'kállistos' oz­na­cza 'bar­dzo dobry, bar­dzo pię­kny'.

Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest Ka­li­sta lub Ka­lik­sta.

Ka­likst imie­ni­ny ob­cho­dzi: 16 kwiet­nia, 14 sierp­nia, 14 paź­dzier­ni­ka i 13 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkalʲikst, AS: kalʹikst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalikstyn m.

:: fż. Kalista ż., Kaliksta ż.

 przym. Kalikstowy

Wiktionary


kalima

pia­szczy­sty pył nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, prze­no­szo­ny wia­trem znad ma­ro­kań­skiej czę­ści Sa­ha­ry


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­li­ma – mia­sto w Al­gie­rii
  • Ka­li­ma – pro­win­cja w Al­gie­rii
  • Ka­li­ma – mia­sto w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga
  • ka­li­ma – pia­sek znad Sa­ha­ry

Wikipedia


kalimach

pia­szczy­sty pył nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, prze­no­szo­ny wia­trem znad ma­ro­kań­skiej czę­ści Sa­ha­ry


SJP.pl


kalimagnezja

Ka­li­ma­gnez­ja – nawóz po­ta­so­wy skła­da­ją­cy się z siar­cza­nu po­ta­su (#PATRZ ; 26–30%) i siar­cza­nu ma­gne­zu (#PATRZ ; 25–38%).

Wikipedia


kalimba

afry­kań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów szar­pa­nych; mbira, zanza


SJP.pl


kalina

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; owoc tego drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vi­bur­num|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew o bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach i czer­wo­nych, czar­nych lub żół­tych tru­ją­cych owo­cach;

 (1.2) owoc ka­li­ny (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­li­na – imię żeń­skie
  • ka­li­na – ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny piż­macz­ko­wa­tych
  • Ka­li­na – część mia­sta Piła
  • Ka­li­na – przy­sió­łek wsi Wy­szo­no­wi­ce w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Wią­zów
  • Ka­li­na – przy­sió­łek wsi Malin w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała
  • Ka­li­na – część wsi Sied­li­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Tu­chów
  • Ka­li­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Warka
  • Ka­li­na – wieś w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Herby
  • Ka­li­na – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Ka­li­na – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no
  • Ka­li­na – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Ka­li­na – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Ka­czo­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­chy­la­jąc ka­li­ny i czar­ny bez, szli pod górę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲĩna, AS: kalʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalina ż., Kalinka ż., Kalinówka ż., Kalinowo n.

:: zdrobn. kalinka

 przym. kalinowy, Kalinowy

Wiktionary


kalinek

ka­li­nek błę­kit­ny - krab wy­stę­pu­ją­cy w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go i w Za­to­ce Mek­sy­kań­skiej, zaw­dzię­cza­ją­cy swoją nazwę nie­bie­skim od­nó­żom; krab błę­kit­ny, krab nie­bie­ski


SJP.pl


kaliniak

słod­ko­wod­na ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych; lin, psze­nicz­nik, ocze­ret­niak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­li­niak – słod­ko­wod­na ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (czę­ściej spo­ty­ka­na pod nazwą lin)
  • Ka­li­niak – re­zer­wat przy­ro­dy w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Kor­czew

Wikipedia


kalinik

imię mę­skie


SJP.pl

Zo­bacz też: Kal­li­nik.

Ka­li­nik – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go Καλλίνικος ("Ka­li­ni­kios"), oz­na­cza­ją­ce „ten, kto się wy­róż­nia urodą”. W Ko­ście­le ka­to­lic­kim jest kilku świę­tych pa­tro­nów tego imie­nia.

Ka­li­nik imie­ni­ny ob­cho­dzi 28 stycz­nia, 23 sierp­nia i 6 li­sto­pa­da.

Wikipedia


kalinin

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Twer, ofi­cjal­na nazwa mię­dzy 1931-1990 ro­kiem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ka­li­nin – pol­ski pi­sarz
  • Dmi­trij Ka­li­nin – ro­syj­ski ho­ke­i­sta, olim­pij­czyk
  • Ihor Ka­li­nin – ukra­iń­ski pił­karz
  • Kon­stan­tin Ka­li­nin – pilot i kon­struk­tor lot­ni­czy
  • Mi­cha­ił Ka­li­nin – ra­dziec­ki po­li­tyk
  • Sier­giej Ka­li­nin – ro­syj­ski ho­ke­i­sta, olim­pij­czyk
  • – chu­tor w Ady­gei
  • Ka­li­nin – chu­tor w re­jo­nie kur­skim ob­wo­du kur­skie­go
  • – osied­le typu wiej­skie­go w ob­wo­dzie ria­zań­skim
  • – wieś w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim
  • – osied­le typu wiej­skie­go w ob­wo­dzie tam­bow­skim
  • – chu­tor w ob­wo­dzie woł­go­gradz­kim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaliniński

Wiktionary


kaliningrad

mia­sto w Rosji (Kró­le­wiec)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. Kró­le­wiec, mia­sto ob­wo­do­we w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, po­ło­żo­ne u uj­ścia Pre­go­ły do Bał­ty­ku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sieć RŻD skła­da się z 17 ma­gi­stral, które prze­cho­dzą przez cały kraj – od Ka­li­nin­gra­du do Wła­dy­wo­sto­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaliningradczyk mos., kaliningradka ż.

 przym. kaliningradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Królewiec

Wiktionary


kaliningradczyk

miesz­ka­niec Ka­li­nin­gra­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­li­nin­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliningrad mrz.

:: fż. kaliningradka ż.

 przym. kaliningradzki

Wiktionary


kaliningradka

miesz­kan­ka Ka­li­nin­gra­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­li­nin­gra­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliningrad mrz.

:: fm. kaliningradczyk mos.

 przym. kaliningradzki

Wiktionary


kaliningradzki

przy­miot­nik od: Ka­li­nin­grad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­li­nin­gra­du, zwią­za­ny z Ka­li­nin­gra­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiat wę­go­rzew­ski od pół­no­cy gra­ni­czy z ob­wo­dem ka­li­nin­gradz­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliningrad m., kaliningradczyk mos., kaliningradka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) królewiecki

Wiktionary


kalininy

naz­wi­sko


SJP.pl


kaliniński

przy­miot­nik od: Ka­li­nin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­li­ni­nem, do­ty­czą­cy Ka­li­ni­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalinin mrz.

Wiktionary


kalinka

zdrob­nie­nie od: ka­li­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wa­le­rian Ka­lin­ka – za­ło­ży­ciel za­ko­nu Zmart­wychw­stań­ców
  • Ja­ro­sław Ka­lin­ka – gi­ne­ko­log-po­łoż­nik
  • Ka­lin­ka – pieśń ro­syj­ska
  • Ka­lin­ka – wieś w ob­wo­dzie Kyr­dża­li
  • Ka­lin­ka – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Ja­błoń
  • Ka­lin­ka – wzgó­rze w Pol­sce, we Wzgó­rzach Strze­liń­skich, na Przed­gó­rzu Su­dec­kim
  • Ka­lin­ka – osied­le w ob­wo­dzie sa­mar­skim, w re­jo­nie wołż­skim
  • Ka­lin­ka Wiel­ka – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie gró­dec­kim
  • Ka­lin­ka – wieś w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie to­masz­pol­skim

Wikipedia


kalinkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kalinolistny

pę­cherz­ni­ca ka­li­no­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście jak ka­li­na

Wiktionary


kalinowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­li­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość
  • Ka­li­no­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. strze­lec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Opol­skie
  • Ka­li­no­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


kalinowo

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­li­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Skąpe
  • Ka­li­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Ka­li­no­wo – osada leśna w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Ka­li­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Obry­te
  • Ka­li­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie Dłu­go­sio­dło
  • Ka­li­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca
  • Ka­li­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Puńsk
  • Ka­li­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie zam­brow­skim, w gmi­nie Szu­mo­wo
  • Ka­li­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo
  • Ka­li­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko
  • Ka­li­no­wo-Czos­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Wy­so­kie Ma­zo­wiec­kie
  • Ka­li­no­wo-Solki – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Ku­le­sze Ko­ściel­ne

Wikipedia


kalinowski

→ Ka­li­no­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­li­now­ski – osied­le w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim, w re­jo­nie czes­mień­skim
  • Ka­li­now­ski – osied­le w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim, w re­jo­nie czes­mień­skim
  • Ka­li­now­ski – chu­tor w ob­wo­dzie woł­go­gradz­kim, w re­jo­nie fro­łow­skim

Wikipedia

Patrz:

Kalinowo

kalinowszczyzna

osied­le w Lu­bli­nie


SJP.pl

Ka­li­now­szczyz­na (hist. "Przed­mie­ście Lwow­skie") – dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa w Lu­bli­nie, po­ło­żo­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści mia­sta. Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go w 1786 roku.

Wikipedia


kalinowy

1. od­no­szą­cy się do ka­li­ny;
2. ma­ją­cy kolor owo­ców ka­li­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­li­ną, do­ty­czą­cy ka­li­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stoku wzgó­rza, wpoś­ród krza­ków ka­li­no­wych, w cie­niu buków, dębów i ja­rzę­bi­ny, i srebr­nych to­po­li jest grób kró­lew­ny scy­tyj­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲĩˈnɔvɨ, AS: kalʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalina ż., Kalina ż., kalinka ż., Kalinka ż., Kalinówka ż., Kalinowo n.

 przym. Kalinowy

Wiktionary


kalinów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­li­nów – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ra­cha­nie
  • Ka­li­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Będ­ków
  • Ka­li­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków
  • Ka­li­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stro­miec
  • Ka­li­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Że­le­chów
  • Ka­li­nów – wieś w woj. opol­skim, w pow. strze­lec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Opol­skie
  • Ka­li­nów – dziel­ni­ca Pi­ła­wy Gór­nej
  • Ka­li­nów – część wsi Wola Ka­li­now­ska
  • Ka­li­nów – gro­ma­da
  • Ka­li­nów – dawna gmina
  • Ka­li­nów (ukr. Калинов) – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie sam­bor­skim
  • Ka­li­nów – sta­cja ko­le­jo­wa w Ka­li­no­wie Nowym, w ob­wo­dzie lwow­ski

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kalinowski

Wiktionary


kalinówka

sza­ryn­ka ka­li­nów­ka - ga­tu­nek ston­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie win­nic­kim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­li­nów­ka – część mia­sta Świd­nik
  • Ka­li­nów­ka – część mia­sta Za­wier­cie
  • Ka­li­nów­ka – część wsi Woł­ko­wia­ny w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Żmudź
  • Ka­li­nów­ka – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Głusk
  • Ka­li­nów­ka – nie­o­fic. przy­sió­łek wsi Kaleń w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Mar­ku­szów
  • Ka­li­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Ur­szu­lin
  • Ka­li­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów
  • Ka­li­nów­ka – część wsi Iło­wiec w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów
  • Ka­li­nów­ka – część wsi Sław­no-Ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Ka­li­nów­ka – część wsi Sta­ni­sła­wów w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Unie­jów
  • Ka­li­nów­ka – część wsi Ożańsk w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­ski, w gmi­nie Pa­wło­siów
  • Ka­li­nów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wysz­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ka.liˈnuf.ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalinowski, kalinówecki, kalinowy, Kalinowy

 rzecz. kalina ż., Kalina ż.

Wiktionary


kaliopa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. muza po­ez­ji epicz­nej, jedna z to­wa­rzy­szek Apol­la; córka Zeusa i Mne­mo­sy­ne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­lio­pa i jej sio­stry uś­wiet­nia­ły śpie­wem bie­sia­dy bosko-ludz­kie oraz uczty olim­pij­skie bogów.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Ka­lio­py były: ta­blicz­ka, rylec i trąba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲjɔpa, AS: kalʹi ̯opa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kaliope, Kalliope

Wiktionary


kaliope

w mi­to­lo­gii grec­kiej: muza po­ez­ji epic­kiej, przed­sta­wia­na z ta­blicz­ką i ryl­cem


SJP.pl


kalipso

bal­la­do­wa im­pro­wi­za­cja w ryt­mach afry­kań­skich; ca­lyp­so


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­lip­so – księ­życ Sa­tur­na
  • Ka­lip­so (Ka­lyp­so) – ma­lar­ka grec­ka
  • Ka­lip­so (gr. Ka­lyp­so, łac. Ca­lyp­so) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z Ne­re­id
  • Ka­lip­so (gr. Ka­lyp­so, łac. Ca­lyp­so) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z Oke­a­nid
  • Ka­lip­so (gr. Ka­lyp­so, łac. Ca­lyp­so) – w mi­to­lo­gii grec­kiej nimfa ży­ją­ca na Ogy­gii, córka At­la­sa lub He­lio­sa
  • Tia Dalma/Ka­lip­so – fik­cyj­na po­stać z serii Pi­ra­ci z Ka­ra­i­bów luźno opar­ta na grec­kiej bo­gin­ce
  • Ka­lip­so – pol­ski film z 2000 w reż. Adka Dra­biń­skie­go
  • Ka­lyp­so – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 53
  • Ka­lyp­so – pro­du­cent
  • Ca­lyp­so – mia­sto w USA
  • Ca­lyp­so – ga­tu­nek mu­zycz­ny; ta­niec la­ty­no­a­me­ry­kań­ski
  • Ca­lyp­so – we­ne­zu­el­ska te­le­no­we­la z 1999

Wikipedia


kaliptra

w bo­ta­ni­ce: osłon­ka szczy­tu ko­rze­nia; ka­lyp­tra


SJP.pl


kalisiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kalisja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­me­li­no­wa­tych; smu­ży­na


SJP.pl


kaliski

przy­miot­nik od: Ka­lisz, Ka­lisz Po­mor­ski, Ka­li­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­li­sza, zwią­za­ny z Ka­li­szem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Syl­we­ster Ka­li­ski (1925-1978) – pol­ski ge­ne­rał i na­u­ko­wiec
  • Ka­li­ski – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Pa­prot­nia
  • Ka­li­ski – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Przes­my­ki
  • Ka­li­ski – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Klu­ko­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad­cho­dzi­ły tym­cza­sem par­tie re­kruc­kie z in­nych ob­wo­dów ka­li­skie­go wo­je­wództ­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲisʲci, AS: kalʹisʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliskie n., Kalisz mrz., kaliszanin mos., kaliszanka ż.

 przym. podkaliski

Wiktionary


kaliskie

przy­miot­nik od: Ka­lisz, Ka­lisz Po­mor­ski, Ka­li­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion w środ­ko­wej Pol­sce

Wiktionary

Ka­li­skie – re­gion hi­sto­rycz­ny i re­gion et­no­gra­ficz­ny w środ­ko­wej Pol­sce, na Po­je­zie­rzu Wiel­ko­pol­skim i Ni­zi­nie Po­łud­nio­wo­wiel­ko­pol­skiej, w do­rze­czu gór­nej i środ­ko­wej Warty, ze sto­li­cą w Ka­li­szu; wschod­nia część Wiel­ko­pol­ski.

Ka­li­skie obej­mu­je ob­szar daw­ne­go wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go na po­łud­nie od Gopła oraz zie­mię wie­luń­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ka­li­skiem roz­po­go­dzi­ło się na dobre.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalisz mos./mrz., kaliszanin mos., kaliszanka ż., Kaliszowa ż., Kaliszówna ż.

 przym. kaliski

Wiktionary


kalisraki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) grub. neol. ka­le­so­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalesony

Wiktionary


kalista

naz­wi­sko


SJP.pl

Ka­li­sta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "naj­pię­kniej­sze". Jest od­po­wied­ni­kiem mę­skie­go imie­nia Ka­likst. Ist­nie­ją dwie świę­te o tym imie­niu.

Ka­li­sta i Ka­lik­sta imie­ni­ny ob­cho­dzą 19 stycz­nia i 25 kwiet­nia.

Wikipedia


kalistemon

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; ku­flik


SJP.pl


kalisteniczny

→ ka­li­ste­ni­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­li­ste­ni­ką, do­ty­czą­cy ka­li­ste­ni­ki

 (1.2) od­po­wied­ni ka­li­ste­ni­ce

Wiktionary

Patrz:

kalistenika

Przykłady

 (1.2) Tre­ning ka­li­ste­nicz­ny ba­zu­je na wy­ko­ny­wa­niu ćwi­czeń z cię­ża­rem włas­ne­go ciała. Poz­wa­la w har­mo­nij­ny spo­sób roz­wi­nąć całą syl­wet­kę i mo­żesz wy­ko­nać go tam, gdzie tylko chcesz, także w domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalistenika ż.

 przysł. kalistenicznie

Wiktionary


kalistenika

tre­ning si­ło­wy z wy­ko­rzy­sta­niem wy­łącz­nie swo­jej masy ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ro­dzaj tre­nin­gu si­ło­we­go, wy­ko­ny­wa­ne­go w opar­ciu o ćwi­cze­nia wy­ko­rzy­stu­ją­ce cię­żar włas­ne­go ciała;

Wiktionary

Ka­li­ste­ni­ka ( κάλλος "kállos" „pię­kno” i σθένος "sthénos" „siła”) – ak­tyw­ność fi­zycz­na po­le­ga­ją­ca na tre­nin­gu opo­ro­wym, opar­tym na ćwi­cze­niach z wy­ko­rzy­sta­niem włas­nej masy ciała, ta­kich jak np. „pomp­ki”, „most­ki”, „brzusz­ki” i „dipy”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W USA pow­stał Ghet­to Wor­ko­ut, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny przez grupy czar­no­skó­rych męż­czyzn, któ­rzy umie­szcza­li w in­ter­ne­cie ma­te­ria­ły wideo ze swo­ich nadz­wy­czaj­nych – jak na tam­ten czas (lata 2007-2010) – tre­nin­gów na pla­cach do ka­li­ste­ni­ki, umiej­sco­wio­nych w obrę­bie osied­li, zwa­nych po­tocz­nie „get­ta­mi”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalisteniczny

 przysł. kalistenicznie

Wiktionary


kalistrat

imię mę­skie


SJP.pl

Ka­li­strat – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się ze zło­że­nia słów "ka­lios" i "stra­tos" oz­na­cza­ją­cych ko­lej­no "pię­kno" i "armia". Imię to no­si­ło kilku świę­tych ka­to­lic­kich.

Ka­li­strat imie­ni­ny ob­cho­dzi 10 paź­dzier­ni­ka i 26 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


kalisz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. duże mia­sto w Pol­sce, w po­łud­nio­wo-wschod­niej Wiel­ko­pol­sce;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Re­gi­min;

 (1.3) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w gmi­nie Dzie­mia­ny;

 (1.4) geogr. zob. Ka­lisz Po­mor­ski.;

Wiktionary

Ka­lisz ( Ca­li­sia, ‏קאַליש‎) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu, dru­gie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści (po Poz­na­niu) i czwar­te pod wzglę­dem po­wierzch­ni (po Poz­na­niu, Pile i Ko­ni­nie) w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, hi­sto­rycz­na sto­li­ca Wiel­ko­pol­ski obok Poz­na­nia, sto­li­ca Ka­li­skie­go, sie­dzi­ba po­wia­tu ka­li­skie­go, jeden z dwóch głów­nych oś­rod­ków aglo­me­ra­cji ka­li­sko-ostrow­skiej i Ka­li­skie­go Okrę­gu Prze­my­sło­we­go. Mia­sto po­ło­żo­ne w środ­ko­wo-za­chod­niej Pol­sce na Wy­so­czyź­nie Ka­li­skiej, nad Pros­ną, u uj­ścia Swędr­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ka­li­szu uro­dził się pre­zy­dent Pol­ski – Sta­ni­sław Woj­cie­chow­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalʲiʃ, AS: kalʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliskie n., kaliszanin mos., kaliszanka ż.

 przym. kaliski

Wiktionary


kaliszanin

miesz­ka­niec Ka­li­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­li­sza lub Ka­li­sza Po­mor­skie­go

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ka­li­sza lub Ka­li­sza Po­mor­skie­go, uro­dzo­na w Ka­li­szu, Ka­li­szu Po­mor­skim

Wiktionary

Ka­li­sza­nin – cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne w la­tach 1870–1892 w Ka­li­szu, dwa razy w ty­god­niu, przez Ka­ro­la Hin­de­mit­ha; od 1893 uka­zy­wa­ło się pod ty­tu­łem „Ga­ze­ta Ka­li­ska”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład sze­ścio­o­so­bo­wej ek­spe­dy­cji wcho­dzą – prócz le­gni­czan – dwaj ka­li­sza­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈʃãɲĩn, AS: kalʹišãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalisz m.

:: fż. kaliszanka ż.

 przym. kaliski

Wiktionary


kaliszanka

miesz­kan­ka Ka­li­sza, Ka­li­sza Po­mor­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­li­sza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ka­li­sza, uro­dzo­na w Ka­li­szu

Wiktionary

Fa­bry­ka Pie­czy­wa Cu­kier­ni­cze­go „Ka­li­szan­ka” w Ka­li­szu – byłe przed­się­bior­stwo prze­my­słu spo­żyw­cze­go z sie­dzi­bą w Ka­li­szu, za­ło­żo­ne w 1892 r., zna­cjo­na­li­zo­wa­ne w 1948, spry­wa­ty­zo­wa­ne w 1992, od 2005 w gru­pie ka­pi­ta­ło­wej Ju­trzen­ka (obec­nie Co­lian Hol­ding); jeden z naj­więk­szych pro­du­cen­tów wafli w cze­ko­la­dzie w Pol­sce, pro­du­ko­wa­ła m.in. wafle Grześ­ki i her­bat­ni­ki BeBe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈʃãnka, AS: kalʹišãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalisz m.

:: fm. kaliszanin m.

 przym. kaliski

Wiktionary


kaliszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


kaliszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ka­li­szew­ski (ur. 1954) – pol­ski me­dioz­naw­ca, li­te­ra­tu­roz­naw­ca, poeta
  • Ce­le­styn Adam Ka­li­szew­ski (1725-1767) – pol­ski pe­da­gog, hi­sto­ryk
  • Fran­ci­szek Ka­li­szew­ski (1889-1960) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Jerzy Ka­li­szew­ski (1912-1990) – pol­ski aktor
  • Ju­lian Ka­li­szew­ski (ok. 1845-1910) – pol­ski pu­bli­cy­sta-sa­ty­ryk
  • Kac­per Ka­li­szew­ski (ur. 1977) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Krzysz­tof Ka­li­szew­ski (ur. 1972) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Sta­ni­sław Ka­li­szew­ski (1907-1983) – pol­ski na­u­czy­ciel, dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Woj­ciech Ka­li­szew­ski (ur. 1956) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry

Wikipedia


kaliszki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­lisz­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka
  • Ka­lisz­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Czos­nów
  • Ka­lisz­ki – znie­sio­na nazwa osady le­śnej w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Czos­nów
  • Ka­lisz­ki – część wsi Cie­cio­ry, w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w gmi­nie Tu­rośl
  • Ka­lisz­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Miast­ko­wo
  • Ka­lisz­ki – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Biała Piska
  • Ka­lisz­ki – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ka­lisz­kach na linii ko­le­jo­wej nr 219, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w Pol­sce
  • Ob­szar ochro­ny ści­słej Ka­lisz­ki w Kam­pi­no­skim Parku Na­ro­do­wym

Wikipedia


kaliszuk

naz­wi­sko


SJP.pl


kalit

stop niklu z gli­nem uży­wa­ny do wy­ro­bu na­czyń ogniotr­wa­łych


SJP.pl


kalita

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ioann Ka­li­ta – cięż­ki po­ciąg pan­cer­ny bia­łych pod­czas wojny do­mo­wej w Rosji
  • Iwan I Ka­li­ta (1288–1340) – ksią­żę mo­skiew­ski
  • Iwan Ka­li­ta (1927–1996) – jeź­dziec spor­to­wy, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Jacek Ka­li­ta (ur. 1982) – pol­ski bry­dży­sta
  • Jan Ka­li­ta de Bren­zen­he­im – szlach­cic in­flanc­ki, c.k. urzęd­nik au­striac­ki, sta­ro­sta brzo­zow­ski w la­tach 1859–1864
  • Józef Ka­li­ta (1928-1997) – pol­ski aktor
  • Karol Ka­li­ta (1830-1919) – pol­ski puł­kow­nik, do­wód­ca od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go w pow­sta­niu stycz­nio­wym
  • Marek Ka­li­ta (ur. 1958) – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny, re­ży­ser i sce­no­graf
  • Mi­ro­sław Ka­li­ta (ur. 1970) – pił­karz, obec­nie tre­ner pił­kar­ski
  • Sta­ni­sław Ka­li­ta (1961-2000) – pol­ski hi­sto­ryk sta­ro­żyt­no­ści
  • Su­ha­ni Ka­li­ta (ur. 1991) – in­dyj­ska ak­tor­ka i mo­del­ka
  • To­masz Ka­li­ta (1979-2017) – pol­ski po­li­tyk, w la­tach 2008–2011 rzecz­nik pra­so­wy So­ju­szu Le­wi­cy De­mo­kra­tycz­nej

Wikipedia


kalitwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie ro­stow­skim Rosji, lewy do­pływ Dońca

Wiktionary


kalium

z ła­ci­ny: potas (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl


kaliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Emil Ka­liń­ski (1890-1973) – pol­ski in­ży­nier, puł­kow­nik, mi­ni­ster
  • Hie­ro­nim Ka­liń­ski (1792-1860) – pol­ski poeta
  • Jakub Ka­liń­ski (zm. po 1672) – rot­mistrz kró­lew­ski i pod­cza­szy sa­noc­ki
  • Jan Da­ma­scen Ka­liń­ski (1664-1726) – pol­ski poeta i mówca
  • Jan Mi­ko­łaj Ka­liń­ski (1799-1866) – pol­ski pre­zbi­ter ka­to­lic­ki obrząd­ku bi­zan­tyj­skie­go
  • Ja­nusz Ka­liń­ski (ur. 1942) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Ma­ciej Ka­liń­ski (ur. 1974) – pol­ski praw­nik, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go
  • Piotr Ka­liń­ski (ur. 1984) – pol­ski muzyk
  • Ste­fan Kuta-Ka­liń­ski (1892-1944 lub 1948) – pol­ski ma­larz
  • Ta­de­usz Ka­liń­ski (1925–1987) – pol­ski eko­no­mi­sta, wi­ce­mi­ni­ster
  • Wil­helm Ka­liń­ski (1747-1789) – pol­ski za­kon­nik, kaz­no­dzie­ja, mówca, pro­fe­sor
  • Wła­dy­sław Ka­liń­ski (1891-1952) – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


kalka

1. cien­ki pa­pier słu­żą­cy do od­bi­ja­nia pisma, ry­sun­ku;
2. przez­ro­czy­sty pa­pier lub ma­te­riał płó­cien­ny do ry­sun­ków tech­nicz­nych ko­pio­wa­nych póź­niej na pa­pie­rze świa­tło­czu­łym;
3. odw­zo­ro­wa­ny ry­su­nek, obraz;
4. wyraz lub zwią­zek wy­ra­zo­wy, bę­dą­cy do­słow­nym tłu­ma­cze­niem z ob­ce­go ję­zy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­pier pow­le­czo­ny z jed­nej stro­ny farbą, wkła­da­ny mię­dzy dwa ar­ku­sze pa­pie­ru, aby na dru­gim otrzy­mać kopię tego, co jest pi­sa­ne na pier­wszym;

 (1.2) pół­przez­ro­czy­sty pa­pier słu­żą­cy do ko­pio­wa­nia ry­sun­ków i prze­no­sze­nia ich na inny pa­pier;

 (1.3) wier­ne odt­wo­rze­nie ja­kie­goś wzoru, sche­ma­tu lub sy­tu­a­cji w no­wych oko­licz­no­ściach lub nowym miej­scu

 (1.4) jęz. wyraz lub wy­ra­że­nie zło­żo­ne z ro­dzi­mych skład­ni­ków, lecz zbu­do­wa­ne na wzór ob­ce­go wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kalka ko­piu­ją­ca – ar­ty­kuł pa­pier­ni­czy
  • kalka tech­nicz­na – ar­ty­kuł pa­pier­ni­czy
  • kalka – okre­śle­nie pow­sta­łe przez do­słow­ne tłu­ma­cze­nie z ję­zy­ka ob­ce­go
  • Kalka – część wsi Brod­ni­ca Górna w Pol­sce, w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Kalka – mia­sto w In­diach, w sta­nie Ha­ria­na
  • Agniesz­ka Haupe-Kalka – pol­ska po­et­ka, baj­ko­pi­sar­ka, tłu­macz­ka i au­tor­ka gier plan­szo­wych
  • Die­ter Kalka – nie­miec­ki poeta, pro­za­ik, tłu­macz, autor pio­se­nek i sztuk te­a­tral­nych
  • Kamil Kalka – pol­ski lek­ko­at­le­ta, cho­dziarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Przy­kła­dem kalki może być pol­skie słowo „za­i­mek”. Wy­da­je się po­sia­dać swoj­ską po­stać, a w isto­cie rze­czy jest do­słow­nym tłu­ma­cze­niem ła­ciń­skie­go wzoru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkowanie n., przekalkowanie n., przekalkowywanie n.

 czas. kalkować ndk., przekalkować dk., przekalkowywać ndk.

 przym. kalkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kalka językowa

Wiktionary


kalklet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. sprosz­ko­wa­ne szkło z re­cy­klin­gu sto­so­wa­ne jako su­ro­wiec szklar­ski

Wiktionary


kalkomania

1. tech­ni­ka na­no­sze­nia na gład­kie po­wierzch­nie ko­lo­ro­wych ilu­stra­cji z od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ne­go pa­pie­ru;
2. pa­pier z taką ilu­stra­cją;
3. ilu­stra­cja na­nie­sio­na taką tech­ni­ką


SJP.pl

Kal­ko­ma­nia – tech­ni­ka zdob­ni­cza obej­mu­ją­ca druk na spe­cjal­nym pa­pie­rze, któ­re­go obraz jest przez­na­czo­ny do prze­nie­sie­nia na inną po­wierzch­nię. Wy­na­le­zie­nie tej tech­ni­ki ok. 1750 roku przy­pi­su­je się Si­mo­no­wi François Ra­ve­ne­to­wi – fran­cu­skie­mu gra­wer­ni­ko­wi, który wy­e­mi­gro­wał do An­glii. Kal­ko­ma­nia może być sucha, wodna, ce­ra­micz­na itp.

Wikipedia


kalkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­bi­ja­nie ry­sun­ku za po­mo­cą kalki

 (1.2) przen. ko­pio­wa­nie czy­je­goś spo­so­bu, stylu lub po­my­słu

 (1.3) jęz. za­po­ży­cza­nie z ob­ce­go ję­zy­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalka ż., przekalkowanie n., przekalkowywanie n.

 czas. kalkować ndk., przekalkować dk., przekalkowywać ndk.

 przym. kalkowany, kalkowy, przekalkowany, przekalkowywany

 ims. kalkujący

Wiktionary


kalkownia

1. pra­cow­nia, w któ­rej kal­ku­je się wy­kre­sy, ry­sun­ki itp.;
2. daw­niej: urzą­dze­nie do pom­po­wa­nia po­wie­trza do mie­chów or­ga­no­wych


SJP.pl

Kal­kow­nia – była osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca.

Miej­sco­wość za­ni­kła, nazwę znie­sio­no z 1.01.2021 r.

Miej­sco­wość wcho­dzi­ła w skład so­łect­wa Bo­lej­ny.

Wikipedia


kalkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kalkowy

przy­miot­nik od: kalka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kalką, do­ty­czą­cy kalki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalka ż., kalkowanie n., przekalkowanie n., przekalkowywanie n.

 czas. kalkować ndk., przekalkować dk., przekalkowywać ndk.

 przym. kalkowany, przekalkowany, przekalkowywany

 ims. kalkujący

Wiktionary


kalkstein

[czy­taj: kalksz­tajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Kalk­ste­in, Kalk­ste­in-Sto­liń­ski, Kalk­ste­in-Osłow­ski – ro­dzi­my ród pru­ski, który się wy­wo­dzi się z miej­sco­wo­ści Wap­nik (Kalk­ste­in) od któ­rej ród ma naz­wi­sko Kalk­ste­in, 20 kwiet­nia 1285 roku bi­skup war­miń­ski Hen­ryk Fle­ming na­da­je bra­ciom Ja­no­wi i Kry­stia­no­wi ochrz­czo­nym Pru­som prawa włas­no­ści w miej­sco­wo­ści, bra­cia dali po­czą­tek ro­do­wi Kalk­ste­in, Kry­stian wy­stę­pu­je też w innym do­ku­men­cie z dnia 1 lipca 1284 do­ty­czą­ce­go pru­sa­ka Trum­pe jako świa­dek i wy­stę­pu­je tam jako Kry­stian z Kalk­ste­in.

Wikipedia


kalkucki

przy­miot­nik od: Kal­ku­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kal­ku­tą, do­ty­czą­cy Kal­ku­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolkata ż., Kalkuta ż.

Wiktionary


kalkulacja

1. obli­cze­nie, wy­li­cze­nie, ra­chu­nek;
2. roz­wa­ża­nie szans na po­wo­dze­nie ja­kichś dzia­łań i pla­no­wa­nie ich prze­bie­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. usta­la­nie kosz­tów na jed­nost­kę to­wa­rów lub usług

 (1.2) roz­wa­ża­nie nad szan­sa­mi przed­sięw­zię­cia

Wiktionary

Kal­ku­la­cja (łac. "cal­cu­la­tio" – obli­cze­nie) – jest to usta­le­nie kosz­tu jed­nost­ko­we­go wyt­wo­rzo­ne­go pro­duk­tu, do­star­cze­nie in­for­ma­cji o wy­so­ko­ści po­nie­sio­nych kosz­tów oraz o wy­so­ko­ści po­szcze­gól­nych kosz­tów w ca­ło­ści (układ kal­ku­la­cyj­ny kosz­tów). Kal­ku­la­cja sta­no­wi istot­ny etap ra­chun­ku kosz­tów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kalkulator mrz., kalkulowanie n., skalkulowanie n., kalkulatorek m.

 czas. kalkulować ndk., skalkulować dk.

 przym. kalkulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liczenie, obliczanie, planowanie, wyliczanie

 (1.2) planowanie, przemyśliwanie, rozważanie

Wiktionary


kalkulacyjny

zwią­za­ny z kal­ku­la­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kal­ku­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkulatorek m., kalkulacja ż., kalkulator m., kalkulowanie n.

 czas. kalkulować ndk.

Wiktionary


kalkulator

osoba za­trud­nio­na do prze­pro­wa­dze­nia kal­ku­la­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) małe urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia obli­czeń aryt­me­tycz­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pra­cow­nik, który zaj­mu­je się wy­ko­ny­wa­niem kal­ku­la­cji;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kal­ku­la­tor (zawód).

Kal­ku­la­tor – prze­no­śne urzą­dze­nie li­czą­ce słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia obli­czeń ma­te­ma­tycz­nych. Współ­cze­śnie naj­czę­ściej elek­tro­nicz­ne i o nie­wiel­kich kom­pak­to­wych roz­mia­rach. Daw­niej me­cha­nicz­ne, na­zy­wa­ne ma­szy­ną kal­ku­la­cyj­ną i zdol­ne do wy­ko­ny­wa­nia je­dy­nie pod­sta­wo­wych ope­ra­cji aryt­me­tycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­ra­to­rium za­bro­ni­ło ko­rzy­sta­nia z kal­ku­la­to­rów pod­czas eg­za­mi­nu ma­tu­ral­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalkuˈlatɔr, AS: kalkulator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkulant m., kalkulantka ż., kalkulacja ż., kalkulowanie n., wykalkulowanie n., skalkulowanie n.

:: zdrobn. kalkulatorek m.

:: fż. kalkulatorka ż.

 czas. kalkulować ndk., wykalkulować dk., skalkulować dk.

 przym. kalkulatorowy, kalkulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. liczydło, komputer

Wiktionary


kalkulatorek

zdrob­nie­nie od: kal­ku­la­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zdrobn. kal­ku­la­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W la­tach osiem­dzie­sią­tych dwu­dzie­ste­go wieku dzie­ci z za­moż­niej­szych ro­dzin szpa­no­wa­ły w szko­łach elek­tro­nicz­ny­mi ze­gar­ka­mi z kal­ku­la­tor­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalkulaˈtɔrɛk, AS: kalkulatorek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkulator m., kalkulant m., kalkulantka ż., kalkulacja ż., kalkulowanie n., wykalkulowanie n., skalkulowanie n.

:: fż. kalkulatorka ż.

 czas. kalkulować ndk., wykalkulować dk., skalkulować dk.

 przym. kalkulatorowy, kalkulacyjny

Wiktionary


kalkulatorka

ko­bie­ta za­trud­nio­na do prze­pro­wa­dze­nia kal­ku­la­cji


SJP.pl


kalkulatorkowy

→ kal­ku­la­to­rek


SJP.pl

Patrz:

kalkulatorek

kalkulatorowy

→ kal­ku­la­tor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kal­ku­la­to­rem, do­ty­czą­cy kal­ku­ka­to­ra

Wiktionary

Patrz:

kalkulator

Powiązane:

 rzecz. kalkulator m., kalkulatorek m.

Wiktionary


kalkulograf

urzą­dze­nie mie­rzą­ce czas mię­dzy­mia­sto­wej roz­mo­wy te­le­fo­nicz­nej


SJP.pl


kalkulować

obli­czać, roz­wa­żać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) obli­czać, ra­cho­wać, do­ko­ny­wać kal­ku­ka­cji

 (1.2) przen. li­czyć na coś

cza­sow­nik zwrot­ny kal­ku­lo­wać się

 (2.1) opła­cać się

 (2.2) być re­zul­ta­tem kal­ku­lo­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ła się mo­men­tal­nie kal­ku­lo­wać try­go­no­me­trię ukła­du ce­low­ni­cze­go dzia­ła jo­no­we­go.

 (1.2) Kal­ku­lu­ją nie tylko przez wzgląd na to, co mogą stra­cić wcho­dząc zbyt wcze­śnie w zwią­zek mał­żeń­ski, do­strze­ga­ją także ko­rzy­ści – zwią­zek for­mal­ny skró­ci prze­dłu­ża­ją­cy się nie­po­ko­ją­co czas po­zo­sta­wa­nia panną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkulatorek m., kalkulator m., kalkulacja ż., kalkulowanie n.

 przym. kalkulacyjny

Wiktionary


kalkuta

mia­sto w In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w del­cie Gan­ge­su w pół­noc­no-wschod­nich In­diach, sto­li­ca stanu Ben­gal Za­chod­ni;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kal­ku­ta po­ło­żo­na jest w del­cie Gan­ge­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kalˈkuta, AS: kalkuta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolkata ż.

 przym. kalkucki, podkalkucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kolkata

Wiktionary


kalkutyjczyk

miesz­ka­niec Kal­ku­ty


SJP.pl


kalkutyjka

miesz­kan­ka Kal­ku­ty


SJP.pl


kalla

1. tru­ją­ca by­li­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych; czer­mień
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, upra­wia­na jako ro­śli­na ozdob­na; kalia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kalla – wieś w Al­ba­nii, w gmi­nie Sllovë.
  • Char­lot­te Kalla – szwedz­ka bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Czer­mień błot­na (Calla pa­lu­stris), gdzie 'kalla' jest jej nazwą bo­ta­nicz­ną
  • Can­te­de­skia (Zan­te­des­chia), którą błęd­nie okre­śla­no jako 'kallę'. Obec­nie jed­nak od­cho­dzi się od tej nazwy na rzecz dwóch in­nych nazw: can­te­de­skia i kalia.

Wikipedia


kallimach

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kal­li­mach – rzeź­biarz i ar­chi­tekt grec­ki, two­rzą­cy w V wieku p.n.e.
  • Kal­li­mach – ar­chont po­le­march ateń­ski w cza­sie bitwy pod Ma­ra­to­nem
  • Kal­li­mach z Cy­re­ny – grec­ki poeta alek­san­dryj­ski z III wieku p.n.e.
  • Filip Kal­li­mach – XV-wiecz­ny poeta i pro­za­ik, sta­ro­sta go­sty­niń­ski

Wikipedia


kallina

imię żeń­skie


SJP.pl


kallisto

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) astr. drugi co do wiel­ko­ści księ­życ Jo­wi­sza, trze­ci w Ukła­dzie Sło­necz­nym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kal­li­sto (łac. Cal­li­sto) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lew­na lub nimfa, ulu­bie­ni­ca Ar­te­mi­dy
  • Kal­li­sto – księ­życ Jo­wi­sza
  • Kal­li­sto – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 204
  • Cal­li­sto – fiń­ska grupa mu­zycz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czte­ry naj­więk­sze księ­ży­ce Jo­wi­sza (Kal­li­sto, Eu­ro­pa, Ga­ni­me­des, Io) to tzw. księ­ży­ce ga­li­le­u­szo­we, od­kry­te przez Ga­li­le­u­sza.

Wiktionary


kallus

me­ry­stem przy­ran­ny wyt­wa­rza­ny z tkan­ki mię­ki­szo­wej ro­śli­ny na usz­ko­dzo­nej po­wierzch­ni; kalus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ro­dzaj tkan­ki mię­ki­szo­wej ro­ślin;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wio­ny na dzia­ła­nie pro­mie­ni kal­lus czę­sto za­wie­ra chlo­ro­fil.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalus mrz.

 przym. kalusowy, kallusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kalus

Wiktionary


kallusowy

→ kal­lus; ka­lu­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kal­lu­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kallus mrz., kalus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kalusowy

Wiktionary


kalman

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


kalmar

gło­wo­nóg ma­ją­cy wal­co­wa­te ciało z licz­ny­mi ra­mio­na­mi ota­cza­ją­cy­mi otwór gę­bo­wy, po­ru­sza­ją­cy się ru­chem odrzu­to­wym, ży­ją­cy gro­mad­nie w At­lan­ty­ku i Morzu Śró­dziem­nym; ka­ła­mar­ni­ca; lo­li­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Te­ut­hi­da|ref=tak., ga­tu­nek gło­wo­no­ga;

 (1.2) kulin. spoż. zwie­rzę z ga­tun­ku kal­ma­rów (1.1); zwy­kle w lm.

Wiktionary

Kal­mar – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Szwe­cji, nad Cie­śni­ną Kal­mar­ską (Morze Bał­tyc­kie). Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Re­gio­nu Kal­mar (236 501 miesz­kań­ców) i Gminy Kal­mar (60 649 miesz­kań­ców).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do­kład­nie oczy­szczo­ne z błon kal­ma­ry (tu­ło­wia, czuł­ki i głowy) umyć sta­ran­nie i zalać w rond­lu zimną wodą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalmar, AS: kalmar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalmarowiec mzw., kalmarownik mzw., kalmarzec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kałamarnica

Wiktionary


kalmarowy

→ kal­mar


SJP.pl

Patrz:

kalmar

kalmarski

przy­miot­nik od: Kal­mar


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kal­ma­rem, do­ty­czą­cy Kal­ma­ru, po­cho­dzą­cy z Kal­ma­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalmar mrz.

Wiktionary


kalmary

rząd mor­skich gło­wo­no­gów o wal­co­wa­tym ciele z licz­ny­mi ra­mio­na­mi ota­cza­ją­cy­mi otwór gę­bo­wy; ka­ła­mar­ni­ce


SJP.pl


kalmarzec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­chi­te­ut­his dux|Ste­en­strup|ref=tak., duży gło­wo­nóg mor­ski, jeden z naj­więk­szych mię­cza­ków na świe­cie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­szy znany okaz kal­mar­ca zło­wio­no w 1887 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalmar mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kałamarnica olbrzymia

Wiktionary


kalmia

ro­dzaj z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych obej­mu­ją­cy sie­dem ga­tun­ków krze­wów wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i na Kubie


SJP.pl

Kal­mia ("Kal­mia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych. Na­le­ży do niego 9 ga­tun­ków. Naj­więk­sze ich zróż­ni­co­wa­nie jest w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, gdzie ro­śnie 8 ga­tun­ków, z czego 7 we wschod­niej czę­ści kon­ty­nen­tu (na po­łud­niu się­ga­jąc do Kuby), a jeden (kal­mia wrzo­so­po­dob­na "K.

Wikipedia


kalmodulina

biał­ko wy­stę­pu­ją­ce po­wszech­nie w or­ga­niz­mach eu­ka­rio­tycz­nych, dzia­ła­ją­ce w obec­no­ści jonów wap­nia


SJP.pl

Kal­mo­du­li­na (ang. "cal­cium-mo­du­la­ted pro­te­in, CaM," "biał­ko mo­du­lo­wa­ne przez wapń") – małe (16,7 kDa) biał­ko mo­du­la­to­ro­we, po­wszech­nie wy­stę­pu­ją­ce w or­ga­niz­mach eu­ka­rio­tycz­nych, o kon­ser­wa­tyw­nej ewo­lu­cyj­nie struk­tu­rze: skła­da się z jed­ne­go łań­cu­cha po­li­pep­ty­do­we­go o dłu­go­ści 148 reszt ami­nok­wa­so­wych. Od­kry­te w 1970 r. rów­no­cze­śnie przez dwa ze­spo­ły ba­da­czy, zy­ska­ło sto­so­wa­ną dziś nazwę w 1979.

Wikipedia


kalmus

1. daw­niej: ta­ta­rak;
2. ga­tu­nek wódki przy­go­to­wa­nej jako na­lew­ka na ko­rze­niach ta­ta­ra­ku; kal­mu­sów­ka; aje­rów­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kal­mus – nie­miec­ka nazwa wsi Cal­mus
  • Her­bert Kal­mus – ame­ry­kań­ski in­ży­nier
  • Ja­nusz Kal­mus – pol­ski strze­lec
  • Marek Kal­mus – pol­ski fi­lo­zof
  • Mi­cha­ił Kal­mus – ra­dziec­ki ofi­cer
  • Cal­mus

Wikipedia


kalmusówka

prze­sta­rza­łe: słod­ka wódka, spo­rzą­dzo­na jako na­lew­ka na ko­rze­niach ta­ta­ra­ku; aje­rów­ka


SJP.pl


kalnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kal­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Za­górz
  • Kal­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­skim, w gmi­nie Cisna
  • Kal­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Brańsk
  • Kal­ni­ca – gro­ma­da
  • Kal­ni­ca – potok, do­pływ Jed­li­cy
  • Kal­ni­ca – potok, do­pływ Śmiesz­ki
  • Kal­ni­ca – potok, do­pływ Wet­li­ny
  • Kal­ni­ca – część Kowna

Wikipedia


kalników

Kal­ni­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kim, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Stub­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kal­ni­ków. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


kalny

przy­miot­nik

 (1.1) gwara. za­nie­czy­szczo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wczo­raj­szym de­szczu Soła była kalna

Wiktionary


kalo

w hand­lu: stra­ta na wadze to­wa­ru, spo­wo­do­wa­na wysch­nię­ciem przy tran­spor­to­wa­niu lub prze­cho­wy­wa­niu


SJP.pl


kalobriowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z gro­ma­dy wą­tro­bow­ców


SJP.pl


kalocefalus

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­lo­cep­ha­lus|ref=tak.

Wiktionary

Ka­lo­ce­fa­lus ("Ca­lo­cep­ha­lus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je co najm­niej 9 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w Au­stra­lii.

Wikipedia


kalofonia

rzad­ko: ka­la­fo­nia;
1. pro­dukt ubocz­ny de­sty­la­cji żywic drzew igla­stych, uży­wa­ny m.in. do na­cie­ra­nia wło­sia smycz­ków;
2. daw­niej, żar­to­bli­wie: napój al­ko­ho­lo­wy


SJP.pl


kalokagathia

[czy­taj: ka­lo­ka­ga­tia] ideał wy­cho­wa­nia ary­sto­kra­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; ka­lo­ka­ga­tia, ka­lo­ka­gat­hos, kalos ka­gat­hos


SJP.pl


kalokagathos

[czy­taj: kaloKAgatos] ideał wy­cho­wa­nia ary­sto­kra­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; ka­lo­ka­ga­tia, ka­lo­ka­gat­hia, kalos ka­gat­hos


SJP.pl


kalokagatia

ideał wy­cho­wa­nia ary­sto­kra­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; ka­lo­ka­gat­hia, ka­lo­ka­gat­hos, kalos ka­gat­hos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: ideał etycz­ny łą­czą­cy do­sko­na­łość du­cho­wą z pię­knem fi­zycz­nym

Wiktionary

Ka­lo­ka­ga­tia, ka­lo­ka­gat­hia ( καλοκαγαθία "ka­lo­ka­gat­hia", od καλὸς κἀγαθός "kalos ka­gat­hos" – dosł. „pię­kny i dobry”), wła­ści­wa forma "ka­lo­ka­gat­hia" – grec­kie po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce po­łą­cze­nie dobra z pię­knem. W tym samym zna­cze­niu, lecz jako "καλὸς καὶ ἀγαθός" lub "καλὸς κἀγαθός" wy­stę­po­wa­ło w dzie­łach Ho­me­ra, So­lo­na i Tu­ki­dy­de­sa. Było ono odz­wier­cied­le­niem szla­chet­ne­go i etycz­ne­go po­stę­po­wa­nia. Pier­wszą znaną z imie­nia osobą, która użyła tego po­ję­cia, był Kse­no­font.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli jed­nak po­ko­le­nie ini­cja­to­rów no­wo­żyt­ne­go olim­piz­mu miało prawo wie­rzyć w taką ewo­lu­cję spor­tu, która zbli­żać się bę­dzie stop­nio­wo do ka­lo­ka­ga­tii, to póź­niej­sze ge­ne­ra­cje dzia­ła­czy olim­pij­skich wy­zby­ły się złu­dzeń (…)

 (1.1) Gdy łą­cząc pię­kno i dobro po­wo­łu­je­my się na tra­dy­cje Sta­ro­żyt­no­ści, na ka­lo­ka­ga­tię - nie pa­mię­ta­my zwy­kle, że był to ideał wy­cho­wa­nia mło­dzie­ży grec­kiej, coś w ro­dza­ju ko­dek­su ry­cer­skie­go (…)

Wiktionary


kalomel

mi­ne­rał i zwią­zek che­micz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. chlo­rek rtęci(I), biała, słabo roz­pu­szczal­na w wo­dzie sub­stan­cja uży­wa­na m.in. jako śro­dek an­ty­sep­tycz­ny lub prze­czy­szcza­ją­cy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­sy­pał od­wa­żo­ny ka­lo­mel, prze­tarł ta­le­rzy­ki me­ta­lo­we i po raz drugi nad­wa­żył… Do­pie­ro za czwar­tym razem wagę utra­fił.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalomelowy

Wiktionary


kalomelowy

przy­miot­nik od: ka­lo­mel, np. pó­ło­gni­wo ka­lo­me­lo­we


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ka­lo­me­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak widać z po­wyż­sze­go wzoru po­ten­cjał elek­tro­dy ka­lo­me­lo­wej za­le­ży od stę­że­nia jonów chlor­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalomel m.

Wiktionary


kalometria

nauka o sy­me­trii i har­mo­nii


SJP.pl


kalong

naj­więk­szy z nie­to­pe­rzy, o roz­pię­to­ści skrzy­deł do pół­to­ra metra; ru­daw­ka ma­laj­ska, pies la­ta­ją­cy


SJP.pl


kalonka

wieś w Pol­sce koło Łodzi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­lon­ka – potok, do­pływ Ży­li­cy
  • Ka­lon­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie No­wo­sol­na
  • Ka­lon­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Pi­la­wa
  • Ka­lon­ka – gro­ma­da

Wikipedia


kaloria

1. jed­nost­ka war­to­ści odżyw­czej po­kar­mu;
2. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka cie­pła, równa 4,19 dżula


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka cie­pła równa ilo­ści cie­pła po­trzeb­nej do pod­grza­nia 1 grama wody o 1 kel­win;

 (1.2) pot. ki­lo­ka­lo­ria

Wiktionary

Ka­lo­ria ( calor – cie­pło), skrót cal – wspól­na nazwa róż­nych jed­no­stek cie­pła; hi­sto­rycz­nie de­fi­nio­wa­na jako cie­pło po­trzeb­ne do ogrza­nia grama wody o jeden sto­pień Cel­sju­sza. De­fi­ni­cja ta jest nie­pre­cy­zyj­na przez za­leż­ność cie­pła wła­ści­we­go wody od tem­pe­ra­tu­ry, ci­śnie­nia i skła­du izo­to­po­we­go, przez co pow­sta­ły różne wa­rian­ty tej jed­nost­ki, zde­fi­nio­wa­ne ści­ślej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Je­stem na die­cie i mogę zjeść dzien­nie tylko ty­siąc ka­lo­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlɔrʲja, AS: kalorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloryczność ż.

 przym. kaloryczny

 przysł. kalorycznie

Wiktionary


kalorie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ka­lo­ria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlɔrʲjɛ, AS: kalorʹi ̯e

Wiktionary


kalorio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od ka­lo­ria

Wiktionary


kalorycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­lo­rycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloria ż.

 przym. kaloryczny

Wiktionary


kaloryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­lo­rycz­nie


SJP.pl


kaloryczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­lo­rycz­ny


SJP.pl


kaloryczność

1. licz­ba ka­lo­rii okre­ślo­ne­go pro­duk­tu spo­żyw­cze­go;
2. licz­ba ka­lo­rii (jed­no­stek cie­pła) przy spa­la­niu okre­ślo­ne­go su­row­ca lub pa­li­wa, np. ka­lo­rycz­ność węgla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ilość ener­gii jaką można uzy­skać przez stra­wie­nie po­kar­mu albo spa­le­nie pa­li­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloria ż.

 przym. kaloryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (dla spalania) wartość opałowa, wartość energetyczna

Wiktionary


kaloryczny

pełen ka­lo­rii, za­wie­ra­ją­cy wiele ka­lo­rii (zaz­wy­czaj o po­sił­ku)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy ka­lo­rii

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) spoż. bo­ga­ty w ka­lo­rie, do­star­cza­ją­cy dużo ener­gii

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Owoce są zwy­kle bar­dzo ka­lo­rycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloria ż., kaloryczność ż.

 przysł. kalorycznie

Wiktionary


kaloryfer

1. urzą­dze­nie do ogrze­wa­nia po­mie­szczeń;
2. po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; ośmio­pak, sze­ścio­pak, six-pack, ABS, krat­ka, dzie­się­cio­pak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ele­ment grzew­czy w po­sta­ci po­łą­czo­nych ze sobą rów­no­le­gle w pła­szczyź­nie me­ta­lo­wych rur, przez które prze­pły­wa go­rą­ca woda lub para wodna;

 (1.2) przen. pot. anat. wy­ra­zi­ste mię­śnie brzu­cha

 (1.3) środ. muz. przen. akor­de­on

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. wojsk. przen. plu­to­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu ka­lo­ry­fer w ła­zien­ce się za­po­wie­trzył.

 (1.1) Szkol­ne ka­lo­ry­fe­ry znowu nie grze­ją i jeśli niska tem­pe­ra­tu­ra utrzy­ma się do jutra, będą mu­sie­li zwol­nić nas z zajęć.

 (1.2) Ćwi­czę od kilku ty­god­ni, żeby w lecie po­ka­zać ładny ka­lo­ry­fer na pla­ża­a­ży.

 (1.3) Od ty­god­nia syn są­sia­dów rzę­po­li na ka­lo­ry­fe­rze, tak że uszy więd­ną.

 (2.1) Po szkół­ce po­do­fi­cer­skiej Jacek pod­pi­sał kon­trakt za­wo­do­wy i zo­stał ka­lo­ry­fe­rem w jed­nost­ce prze­ciw­lot­ni­czej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɔˈrɨfɛr, AS: kaloryfer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kaloryferek m.

 przym. kaloryferowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzejnik, grzejnik CO, wymiennik cieplny

 (1.2) sześciopak

 (1.3) akordeon, harmonia, harmoszka

Wiktionary


kaloryferek

zdrob­nie­nie od: ka­lo­ry­fer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­lo­ry­fer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloryfer mos./mrz.

Wiktionary


kaloryferowy

→ ka­lo­ry­fer


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ka­lo­ry­fer

Wiktionary

Patrz:

kaloryfer

Wymowa:

IPA: ˌkalɔrɨfɛˈrɔvɨ, AS: kaloryferovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloryfer mrz.

Wiktionary


kaloryfery

1. urzą­dze­nie do ogrze­wa­nia po­mie­szczeń;
2. po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; ośmio­pak, sze­ścio­pak, six-pack, ABS, krat­ka, dzie­się­cio­pak


SJP.pl


kaloryka

rzad­ko: nauka i stu­dia nad wła­ści­wo­ścia­mi cie­pła; ter­mo­lo­gia


SJP.pl


kalorymetr

urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne do mie­rze­nia ilo­ści cie­pła po­bie­ra­ne­go lub od­da­wa­ne­go przez ciało


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. fiz. przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru ilo­ści cie­pła wy­dzie­la­ne­go lub po­chła­nia­ne­go pod­czas pro­ce­sów che­micz­nych i fi­zycz­nych

Wiktionary

Ka­lo­ry­metr – przy­rząd la­bo­ra­to­ryj­ny do po­mia­ru cie­pła wy­dzie­la­ne­go lub po­bie­ra­ne­go pod­czas pro­ce­sów che­micz­nych i fi­zycz­nych.

Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest prze­de wszyst­kim do wyz­na­cza­nia cie­pła wła­ści­we­go cie­czy i ciał sta­łych, cie­pła top­nie­nia i cie­pła pa­ro­wa­nia. Po­miar ka­lo­ry­me­trycz­ny umoż­li­wia też ba­da­nie zmian w cza­sie war­to­ści ter­mo­dy­na­micz­nych ta­kich jak en­tal­pia i en­tro­pia, umoż­li­wia­jąc szcze­gó­ło­wą ana­li­zę prze­mian za­cho­dzą­cych w ana­li­zo­wa­nym ukła­dzie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kalorymetria ż.

Wiktionary


kalorymetria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział che­mii fi­zycz­nej i ter­mo­dy­na­mi­ki zaj­mu­ją­cy się roz­wi­ja­niem tech­nik po­mia­ru cie­pła pow­sta­ją­ce­go w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nych i roz­ma­i­tych pro­ce­sów fi­zycz­nych;

Wiktionary

Ka­lo­ry­me­tria (łac. "calor" = cie­pło) – dział che­mii fi­zycz­nej i ter­mo­dy­na­mi­ki zaj­mu­ją­cy się roz­wi­ja­niem tech­nik po­mia­ru cie­pła pow­sta­ją­ce­go w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nych i roz­ma­i­tych pro­ce­sów fi­zycz­nych.

Ka­lo­ry­me­tria do­star­cza wielu cen­nych in­for­ma­cji o ter­mo­dy­na­micz­nym prze­bie­gu pro­ce­su. Po­miar cie­pła prze­mia­ny umoż­li­wia bo­wiem usta­le­nie także war­to­ści zmian in­nych wiel­ko­ści ter­mo­dy­na­micz­nych ta­kich jak en­tal­pia, en­tro­pia i wiele in­nych.

Wikipedia


kalorymetrowy

→ ka­lo­ry­metr


SJP.pl

Patrz:

kalorymetr

kalorymetryczny

od­no­szą­cy się do ka­lo­ry­me­tru lub ka­lo­ry­me­trii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ka­lo­ry­me­trem lub z ka­lo­ry­me­trią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalorymetr mrz., kalorymetria ż.

 przysł. kalorymetrycznie

Wiktionary


kalos

model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kalos – uczeń De­da­la
  • Kalos – model Da­e­woo/Chev­ro­le­ta
  • Kalos – fik­cyj­ny re­gion w świe­cie Pokémon

Wikipedia


kalosz

1. gu­mo­wy but;
2. daw­niej: gu­mo­wa na­kład­ka ochron­na na but


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. gu­mo­wy but słu­żą­cy do ochro­ny przed bło­tem lub wodą;

 (1.2) pot. zob. sę­dzia ka­losz.

Wiktionary

Ka­lo­sze (gu­mow­ce, gu­mia­ki) – gu­mo­we obu­wie chro­nią­ce nogi lub buty przed za­mo­cze­niem.

Pier­wot­nie była to je­dy­nie osło­na na obu­wie: bar­dzo ni­skie, tylko do kost­ki, za­kła­da­no je na buty, aby je chro­nić przed za­bru­dze­niem i za­mo­cze­niem. Po doj­ściu na miej­sce można było ka­lo­sze zdjąć i cho­dzić w bu­tach lub kap­ciach. W niek­tó­rych pań­stwach ten typ jest nadal bar­dzo po­pu­lar­ny, w Pol­sce obec­nie są w tej po­sta­ci rzad­ko uży­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pada deszcz, załóż ka­lo­sze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalɔʃ, AS: kaloš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gumowiec, pot. gumiak

Wiktionary


kalosze

1. gu­mo­we obu­wie słu­żą­ce ochro­nie przed de­szczem i bło­tem;
2. daw­niej: gu­mo­we obu­wie na­kła­da­ne na inne obu­wie w celu ochro­ny ich przed de­szczem i bło­tem


SJP.pl


kaloszek

zdrob­nie­nie od: ka­losz


SJP.pl


kaloszowy

przy­miot­nik od: ka­losz


SJP.pl


kalota

1. skle­pie­nie czasz­ki ludz­kiej;
2. cza­sza
3. przy­rząd uży­wa­ny w pro­te­ty­ce przy wy­ko­ny­wa­niu pro­tez


SJP.pl


kalotechniczny

zwią­za­ny z ka­lo­tech­ni­ką (upięk­sza­ją­cą kos­me­ty­ką ciała, wło­sów i paz­nok­ci)


SJP.pl


kalotechnika

sztu­ka upięk­sza­nia ciała, zwła­szcza wło­sów i paz­nok­ci


SJP.pl


kalotka

cza­pecz­ka no­szo­na przez do­stoj­ni­ków w ko­ście­le ka­to­lic­kim; piu­ska


SJP.pl


kalotypia

pier­wsza tech­ni­ka fo­to­gra­ficz­na


SJP.pl

Ka­lo­ty­pia (z gr. "καλός" „pię­kny” i "τύπος" „od­cisk”, znana rów­nież jako tal­bo­ty­pia) – pier­wsza fo­to­gra­ficz­na tech­ni­ka ne­ga­ty­wo­wa, opa­ten­to­wa­na przez jej wy­na­laz­cę, Wil­lia­ma Foxa Tal­bo­ta, w 1841 roku. Sto­so­wa­na była w la­tach 40. i 50. XIX wieku. Pa­pier po­kry­ty świa­tło­czu­ły­mi ha­lo­gen­ka­mi sre­bra zo­sta­je naś­wiet­lo­ny w apa­ra­cie, a na­stęp­nie wy­wo­ły­wa­ny, dzię­ki czemu obraz uta­jo­ny staje się wi­docz­ny.

Wikipedia


kalotypowy

→ ka­lo­ty­pia; tal­bo­ty­picz­ny, tal­bo­ty­po­wy


SJP.pl


kaloza

1. w bo­ta­ni­ce: wie­lo­cu­kro­wiec zbu­do­wa­ny z glu­ko­zy, zas­kle­pia­ją­cy pory rurek si­to­wych ro­ślin w okre­sie ich spo­czyn­ku;
2. w bio­lo­gii: sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w cy­sto­li­tach, ła­giew­ce pył­ko­wej i mlecz­ni­kach


SJP.pl

Ka­lo­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­sa­cha­ryd z grupy β-glu­ka­nów, zbu­do­wa­ny z reszt glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi β-1,3-gli­ko­zy­do­wy­mi. Wy­stę­pu­je okre­so­wo w ścia­nach ko­mór­ko­wych ro­ślin, głów­nie w miej­scach zra­nie­nia. Od­kła­da się także wokół ko­mó­rek si­to­wych. Ma zdol­ność do sil­ne­go pęcz­nie­nia, dzię­ki czemu izo­lu­je pro­to­plast (blo­ku­je dy­fuz­ję).

Wikipedia


kalpa

w hin­du­iz­mie: okres od po­cząt­ku do końca świa­ta


SJP.pl

Kalpa (san­skryt), eon – okre­śle­nie bar­dzo dłu­gich okre­sów w hi­sto­rii świa­ta w hin­du­iz­mie i bud­dyz­mie.

Wikipedia


kalprotektyna

biał­ko ostrej fazy, wska­zu­ją­ce na stan za­pal­ny jelit


SJP.pl


kalsk

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kalsk – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Su­le­chów
  • Kalsk – gro­ma­da
  • dawna nazwa wsi Rzecz­na w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk

Wikipedia


kalski

naz­wi­sko


SJP.pl


kalukin

naz­wi­sko


SJP.pl


kalumet

fajka po­ko­ju u In­dian ame­ry­kań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­diań­ska fajka po­ko­ju

Wiktionary

Ka­lu­met (z fr. „wy­drą­żo­na trzci­na”, znany także jako świę­ta fajka lub fajka po­ko­ju) – ozdob­na obrzę­do­wa fajka czę­ści ple­mion pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich In­dian, pa­lo­na pod­czas niek­tó­rych ce­re­mo­nii re­li­gij­nych, uro­czy­sto­ści spo­łecz­nych i szcze­gól­nie waż­nych spot­kań to­wa­rzy­skich, a także w trak­cie in­dy­wi­du­al­nej mod­lit­wy.

Wikipedia


kalumnia

nie­słusz­ne po­są­dze­nie kogoś; oszczer­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­spra­wied­li­we oszczer­stwo, oskar­że­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlũmʲɲja, AS: kalũmʹńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalumniator mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potwarz

Wiktionary


kalumniator

prze­sta­rza­le: oszczer­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba sze­rzą­ca nie­praw­dzi­we, krzyw­dzą­ce in­for­ma­cje w celu zasz­ko­dze­nia komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] za­czy­na­łem ucho­dzić za in­try­gan­ta, agi­ta­to­ra, ka­lum­nia­to­ra, za in­dy­wi­du­um, które nie­wąt­pli­wie na­pę­dzo­no dla ja­kichś nie­czy­stych spra­wek z po­sa­dy in­ży­nie­ra, i które mści się roz­sze­rza­niem obrzyd­li­wych fał­szów o swo­ich daw­niej­szych chle­bo­daw­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalumnia ż., kalumniowanie n.

:: fż. kalumniatorka

 czas. kalumniować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerca; książk. potwarca

Wiktionary


kalumniatorka

→ ka­lum­nia­tor


SJP.pl

Patrz:

kalumniator

kalumniatorski

→ ka­lum­nia­tor


SJP.pl

Patrz:

kalumniator

kalus

tkan­ka mię­ki­szo­wa wyt­wa­rza­na na zra­nio­nej po­wierzch­ni na­rzą­dów ro­ślin; kal­lus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ro­dzaj tkan­ki mię­ki­szo­wej ro­ślin;

Wiktionary

Kalus, kal­lus, me­ry­stem przy­ran­ny – tkan­ka ro­ślin­na pow­sta­ją­ca w miej­scu zra­nie­nia ro­śli­ny naj­czę­ściej z oko­licz­nych ko­mó­rek tkan­ki mię­ki­szo­wej. Jest to amor­ficz­na masa ko­mó­rek ma­ją­ca zwy­kle po­stać bia­łe­go na­lo­tu. Ko­mór­ki two­rzo­ne przez te me­ry­ste­my po­wo­du­ją stop­nio­we za­bliź­nia­nie się i za­ra­sta­nie ran. Ko­mór­ki kal­lu­sa są zwy­kle więk­sze od ko­mó­rek tkan­ki ma­cie­rzy­stej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wio­ny na dzia­ła­nie pro­mie­ni kalus czę­sto za­wie­ra chlo­ro­fil.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kallus mrz.

 przym. kalusowy, kallusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kallus

Wiktionary


kaluski

naz­wi­sko


SJP.pl


kalusowy

→ kalus; kal­lu­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­lu­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalus mrz., kallus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kallusowy

Wiktionary


kalwados

fran­cu­ska wódka pro­du­ko­wa­na z ja­błek, o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu i smaku; cal­va­dos


SJP.pl


kalwaria

1. obra­zy lub rzeź­by ze sce­na­mi drogi krzy­żo­wej;
2. ko­ściół wznie­sio­ny na wzgó­rzu bę­dą­cy sta­cją drogi krzy­żo­wej;
3. męka, cier­pie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. ar­chit. przed­sta­wie­nie w obra­zie lub rzeź­bie bi­blij­nych scen zwią­za­nych z ostat­ni­mi go­dzi­na­mi życia Je­zu­sa, umie­szczo­nych w spe­cjal­nych ka­pli­cach sta­cyj­nych;

 (1.2) przen. pasmo cier­pień, mąk

Wiktionary

Zo­bacz też: Kal­wa­ria w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Kal­wa­ria ("Cal­va­ria" – łac. od­po­wied­nik hebr. Gol­go­ta – to zna­czy "czasz­ka") – ze­spół ko­ścio­łów lub ka­plic sym­bo­li­zu­ją­cych sta­cje Męki Pań­skiej, za­kła­da­ny zaz­wy­czaj na wzgó­rzach, tak by przy­po­mi­nał swym po­ło­że­niem Je­ro­zo­li­mę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re pol­skie kal­wa­rie za­ło­żo­no je­szcze przed za­bo­ra­mi.

 (1.2) Życie z nią było istną kal­wa­rią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwaria ż.

 przym. kalwaryjski, kalwaryjny

Wiktionary


kalwarianin

miesz­ka­niec Kal­wa­rii Ze­brzy­dow­skiej, Góry Kal­wa­rii


SJP.pl


kalwarianka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Córek Na­szej Pani na Górze Kal­wa­rii


SJP.pl


kalwaryjny

przy­miot­nik od: kal­wa­ria; kal­wa­ryj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do kal­wa­rii, zwią­za­ny z kal­wa­rią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumy gro­ma­dzą się na mi­ste­riach kal­wa­ryj­nych w Kal­wa­rii Ze­brzy­dow­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwaria ż., kalwaria ż.

 przym. kalwaryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwaryjski

Wiktionary


kalwaryjski

1. przy­miot­nik od : kal­wa­ria; kal­wa­ryj­ny;
2. przy­miot­nik od: Kal­wa­ria, Kal­wa­ria Ze­brzy­dow­ska;
3. przy­miot­nik od: Góra Kal­wa­ria; gór­sko­kal­wa­ryj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kal­wa­rii, zwią­za­ny z Kal­wa­rią

 (1.2) od­no­szą­cy się do Kal­wa­rii Pac­ław­skiej, zwią­za­ny z Kal­wa­rią Pac­ław­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ofia­ry wy­pad­ku tra­fi­ły do kal­wa­ryj­skie­go szpi­ta­la.

 (1.3) Noc­leg za­mó­wi­my w któ­rymś z kal­wa­ryj­skich ho­ste­li.

 (1.4) Pąt­ni­cy za­trzy­ma­li się przed piąta ka­pli­cą kal­wa­ryj­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwaria ż., kalwaria ż.

 przym. kalwaryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) rzad. kalwaryjny

Wiktionary


kalwasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


kalwila

1. od­mia­na ja­bło­ni o cien­kiej skór­ce i de­li­kat­nym miąż­szu;
2. owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl


kalwin

czło­nek Ko­ścio­ła ewan­ge­lic­ko-re­for­mo­wa­ne­go; kal­wi­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba, która wyz­na­je kal­wi­nizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z naj­bar­dziej zna­nych pol­skich kal­wi­nów był Mi­ko­łaj Rej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalvʲĩn, AS: kalvʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalwinista m.

:: fż. kalwinka ż., kalwinistka ż.

 przym. kalwinistyczny, kalwiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwinista, hugenota, ewangelik reformowany

Wiktionary


kalwinista

po­tocz­nie: czło­nek Ko­ścio­ła ewan­ge­lic­ko-re­for­mo­wa­ne­go; kal­win


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca kal­wi­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród Ra­dzi­wił­łów było wielu kal­wi­ni­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalvʲĩˈɲista, AS: kalvʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalwinizm mrz., kalwin mos., kalwinka ż.

:: fż. kalwinistka ż.

 przym. kalwiński, kalwinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwin, hugenota, ewangelik reformowany

Wiktionary


kalwinistka

wyz­naw­czy­ni kal­wi­niz­mu; kal­win­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta wyz­na­ją­ca kal­wi­nizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalvʲĩˈɲistka, AS: kalvʹĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalwinizm m., kalwinista m., kalwin m., kalwinka ż.

 przym. kalwiński, kalwinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwinka

Wiktionary


kalwinistycznie

→ kal­wi­ni­stycz­ny


SJP.pl

Patrz:

kalwinistyczny

kalwinistyczny

zwią­za­ny z kal­wi­niz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kal­wi­niz­mu lub od­no­szą­cy się do kal­wi­niz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z kal­wi­niz­mem lub kal­wi­na­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwin mos., kalwinizm mrz., kalwiństwo n., kalwin mos., kalwinka ż., kalwinista mos., kalwinistka ż.

 przym. kalwiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangelicko-reformowany • kalwiński

Wiktionary


kalwinizm

sy­stem te­o­lo­gicz­ny Ko­ścio­łów ewan­ge­lic­ko-re­for­mo­wa­nych, stwo­rzo­ny przez Jana Kal­wi­na w pier­wszej po­ło­wie XVI w., róż­nią­cy się od in­nych dok­tryn pro­te­stanc­kich pod­kre­śle­niem roli przez­na­cze­nia i ry­go­ry­stycz­ną etyką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. sy­stem te­o­lo­gicz­ny stwo­rzo­ny przez Jana Kal­wi­na; jedna z re­li­gii pro­te­stanc­kich;

Wiktionary

Kal­wi­nizm, "ewan­ge­li­cyzm re­for­mo­wa­ny" – jeden z czo­ło­wych nur­tów pro­te­stan­tyz­mu, obok lu­te­ra­niz­mu. Jed­no­cze­śnie dok­try­na te­o­lo­gicz­na i kon­fe­sja. Pow­stał w toku XVI-wiecz­nej Re­for­ma­cji. Or­ga­ni­za­cyj­nie przyj­mu­je głów­nie kształt ko­ścio­łów kon­ty­nen­tal­nych, pre­zbi­te­riań­skich, kon­gre­ga­cjo­nal­nych i ewan­ge­lic­ko-unij­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kalˈvʲĩɲism̥, AS: kalvʹĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalwinista m., kalwin m., kalwinistka ż., kalwinka ż., kalwiństwo n., kalwinistyczność ż.

 przym. kalwinistyczny, kalwiński

Wiktionary


kalwinka

wyz­naw­czy­ni kal­wi­niz­mu; kal­wi­nist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która wyz­na­je kal­wi­nizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­to­lik z kal­win­ką może wziąć w ko­ście­le ślub mor­ga­na­tycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kalˈvʲĩnka, AS: kalvʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. kalwin

 zob. kalwinizm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwinistka, hugenotka, ewangeliczka reformowana

Wiktionary


kalwiński

od­no­szą­cy się do kal­wi­niz­mu, kal­wi­ni­stów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z kal­wi­niz­mem lub kal­wi­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1551 głów­nym pro­pa­ga­to­rem i or­ga­ni­za­to­rem ko­ścio­ła kal­wiń­skie­go w Ni­der­lan­dach był Guy de Brès, który w 1562 r. opra­co­wał wyz­na­nie wiary na wzór ro­szel­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwin mos., kalwinizm mrz., kalwiństwo n., kalwin mos., kalwinka ż., kalwinista mos., kalwinistka ż.

 przym. kalwinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangelicko-reformowany • kalwinistyczny

Wiktionary


kalykadnos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. rzeka w po­łud­nio­wej Tur­cji, obec­nie na­zy­wa­na Göksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mo­czy­li­śmy nogi w sta­ro­żyt­nym Ka­ly­kad­no­sie.

Wiktionary


kalymatotekowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy pa­pro­ci na­sien­nych


SJP.pl


kalyptra

w bo­ta­ni­ce: osłon­ka szczy­tu ko­rze­nia; ka­lip­tra


SJP.pl


kam

za­i­mek

 (1.1) stpol. dokąd, gdzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãm, AS: kãm

Wiktionary


kama

ga­tu­nek an­ty­lo­py za­miesz­ku­ją­cej Afry­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ga­tu­nek an­ty­lo­py za­miesz­ku­ją­cej Afry­kę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kama – przy­do­mek 23 Dy­wiz­ji Gór­skiej SS (2 chor­wac­kiej)
  • Kama – mały pu­gi­nał uży­wa­ny przez bał­kań­skich pa­ste­rzy
  • Kama – rzeka w Rosji
  • Kama – osied­le w Rosji, w Ta­tar­sta­nie, w re­jo­nie tu­ka­jew­skim
  • Kama – bóg mi­ło­ści pan­te­o­nu hin­du­i­stycz­ne­go
  • Kama – skt. pra­gnie­nie, po­żą­da­nie – w hin­du­iz­mie tak na­zy­wa­ne są sek­su­al­ne i mi­łos­ne aspek­ty ludz­kie­go życia
  • Kama – w bud­dyz­mie ty­be­tań­skim nauki ka­no­nicz­ne
  • Kama – zwie­rzę z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich
  • Kama – ga­tu­nek lisa
  • Kama – rower pro­duk­cji ra­dziec­kiej
  • Kama – ja­poń­ski sierp bo­jo­wy
  • Kama – po­tra­wa estoń­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãma, AS: kãma

Wiktionary


kamacyt

mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w sy­de­ry­tach, bę­dą­cy kry­sta­licz­nym że­la­zem ro­dzi­mym z do­miesz­ką niklu


SJP.pl

Ka­ma­cyt – mi­ne­rał, kry­sta­licz­na po­stać stopu że­la­za (Fe) i niklu (Ni), za­wie­ra­ją­ce­go do 10,46% niklu i 89,54% że­la­za. Wy­stę­pu­je w me­te­o­ry­tach że­laz­nych i że­laz­no-ka­mien­nych. Ka­ma­cyt może two­rzyć w me­te­o­ry­tach wew­nętrz­ne struk­tu­ry zwane fi­gu­ra­mi Widmanstättena i li­nia­mi Ne­u­man­na. Ka­ma­cyt na­zy­wa­ny jest też „że­la­zem bel­ko­wym”. Naj­więk­szy udo­ku­men­to­wa­ny krysz­tał ka­ma­cy­tu ma wy­mia­ry 92×54×23 cm.

Wikipedia


kamagrafia

me­to­da re­pro­duk­cji obra­zu z za­cho­wa­niem barwy i pro­fi­lu kła­dze­nia farby


SJP.pl


kamagraficzny

→ ka­ma­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

kamagrafia

kamaldulski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Ca­mal­do­li

Wiktionary


kamamber

mięk­ki ser wyt­wa­rza­ny w for­mie nie­wiel­kich krąż­ków z po­ro­stem bia­łej ple­śni, ma­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ny grzyb­ny smak i za­pach; ca­mem­bert


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ca­mem­bert.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­no ka­nap­ki z ka­mam­be­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmãmbɛr, AS: kãmãmber

Wiktionary


kaman

naz­wi­sko


SJP.pl

Kaman Cor­po­ra­tion – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo prze­my­sło­we zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją śmi­głow­ców, po­dze­spo­łów lot­ni­czych oraz dy­stry­bu­cją róż­ne­go ro­dza­ju kom­po­nen­tów me­cha­nicz­nych dla prze­my­słu. Sie­dzi­ba przed­się­bior­stwa mie­ści się w Blo­om­field, w sta­nie Con­nec­ti­cut. Spół­ka no­to­wa­na jest na gieł­dzie New York Stock Ex­chan­ge.

Wikipedia


kamaracik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kam­rat

Wiktionary


kamaradka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­le­żan­ka

Wiktionary


kamarazaur

ro­dzaj du­że­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów; mo­ro­za­ur


SJP.pl

Ka­ma­ra­za­ur ("Ca­ma­ra­sa­u­rus") – duży, ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur ży­ją­cy w póź­nej jurze na te­re­nie współ­czes­nej Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Na­le­żał do grupy za­u­ro­po­dów. Jego nazwa zna­czy ja­mi­sty ja­szczur.

Wikipedia


kamarinskaja

bar­dzo szyb­ki, lu­do­wy ta­niec ro­syj­ski; ka­ma­rin­skij


SJP.pl

Ka­ma­rin­ska­ja ( камаринская) – ro­syj­ska lu­do­wa me­lo­dia ta­necz­na, wy­stę­pu­ją­ca w wa­rian­tach in­stru­men­tal­nych i śpie­wa­nych, oraz nazwa wy­ko­ny­wa­nych do niej tań­ców. Tra­dy­cyj­ny ta­niec męski miał cha­rak­ter im­pro­wi­zo­wa­ny i nie miał usta­lo­ne­go ukła­du cho­re­o­gra­ficz­ne­go.

Wikipedia


kamarinskij

bar­dzo szyb­ki, lu­do­wy ta­niec ro­syj­ski; ka­ma­rin­ska­ja


SJP.pl


kamaryla

klika, grupa osób sku­pio­na wokół pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. grupa osób wy­ko­rzy­stu­ją­ca swoje sta­no­wi­ska dla włas­nych ko­rzy­ści i upra­wia­nia stron­ni­czej po­li­ty­ki

 (1.2) daw. grupa dwo­rzan fa­wo­ry­zo­wa­nych przez pa­nu­ją­ce­go, wy­wie­ra­ją­ca wpływ na bieg spraw pu­blicz­nych;

Wiktionary

Ka­ma­ry­la (z hiszp. "ca­ma­ril­la" – 'mała sala', w do­my­śle: 'pry­wat­ny pokój króla') – grupa dwo­rzan lub fa­wo­ry­tów ota­cza­ją­cych króla lub wład­cę. Zwy­kle nie zaj­mu­ją oni żad­ne­go sta­no­wi­ska w ofi­cjal­nej struk­tu­rze wła­dzy, jed­nak wpły­wa­ją na wład­cę w spo­sób nie­for­mal­ny. Dzię­ki temu mogą upra­wiać po­li­ty­kę i snuć in­try­gi, nie po­no­sząc jed­no­cze­śnie od­po­wie­dzial­no­ści za efek­ty swych rad.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent chce prze­pro­sin za „dwor­ską ka­ma­ry­lę”.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) establishment, kasta, klan, klika, koteria, mafia, możni tego świata, wielcy tego świata, oligarchia, sitwa, socjeta; żart. towarzystwo wzajemnej adoracji, krewni i znajomi królika

Wiktionary


kamas

naz­wi­sko


SJP.pl

Kamas – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Utah, w hrab­stwie Sum­mit.

Wikipedia


kamasja

pół­noc­no­a­me­ry­kań­ska ro­śli­na z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­mas­sia|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ce­bu­lo­wych;

Wiktionary

Ka­ma­sja ("Ca­mas­sia" Lindl.) – ro­dzaj ro­ślin za­li­cza­ny współ­cze­śnie do ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae") (po­dro­dzi­na aga­wo­we), wcze­śniej umie­szcza­ny był w ro­dzi­nie li­lio­wa­tych ("Li­lia­ce­ae") lub hia­cyn­to­wa­tych "Hy­a­cint­he­a­ce­ae". Do ro­dza­ju na­le­ży 6 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych we wschod­niej i za­chod­niej czę­ści Ka­na­dy i Sta­nów Zjed­no­czo­nych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ce­bu­le wszyst­kich ga­tun­ków ka­ma­sji są ja­dal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmasʲja, AS: kãmasʹi ̯a

Wiktionary


kamasutra

prze­no­śnie: sztu­ka mi­ło­ści, upra­wia­nia seksu; ars aman­di


SJP.pl

Ka­ma­su­tra, Kama Sutra, Kama (san­skryt कामसूत्र) – trak­tat in­dyj­ski w san­skry­cie na temat sek­su­al­no­ści i za­cho­wań sek­su­al­nych. Pełny tytuł to "vātsyāyana kāma sūtra" („Afo­ryz­my o mi­ło­ści [na­pi­sa­ne przez] Wat­sja­ja­nę”). Au­tor­stwo tek­stu przy­pi­su­je się Wat­sja­ja­nie (Vātsyāyana Mal­la­na­ga) ży­ją­ce­mu praw­do­po­dob­nie po­mię­dzy I a VI wie­kiem na­szej ery.

Wikipedia


kamasyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ma­syń­ca­mi, do­ty­czą­cy Ka­ma­syń­ców

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­ma­syj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamasyńcy lm m.

Wiktionary


kamasz

1. ro­dzaj mę­skie­go buta z cho­lew­ką do ko­stek;
2. daw­niej: ochra­niacz za­kła­da­ny na niski but; getr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. męski but z krót­ką cho­le­wą i ela­stycz­ny­mi bo­ka­mi

 (1.2) pot. but

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ubie­raj ka­ma­sze i chodź na spa­cer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmaʃ, AS: kãmaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamasznictwo n., kamasznik mos.

Wiktionary


kamasze

1. ro­dzaj mę­skie­go obu­wia z cho­lew­ką do ko­stek;
2. w prze­no­śni: pójść w ka­ma­sze - zo­stać po­wo­ła­nym do woj­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ma­sze – wieś
  • ka­ma­sze – buty

Wikipedia


kamaszek

zdrob­nie­nie od: ka­masz


SJP.pl


kamaszki

zdrob­nie­nie od: ka­ma­sze


SJP.pl


kamasznictwo

wy­ra­bia­nie cho­le­wek do butów; cho­lew­kar­stwo


SJP.pl


kamaszniczka

daw­niej: rze­mieśl­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca cho­lew­ki


SJP.pl


kamasznik

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy cho­lew­ki; cho­lew­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. ro­bot­nik lub rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy cho­lew­ki, czyli wierzch­nią część buta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamasz m.

:: fż. kamaszniczka ż.

Wiktionary


kamaz

marka cię­ża­ró­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Kamaz

Wiktionary

KAMAZ, Kamaz ( ОАО «КАМАЗ») – Камский автомобильный завод, pol. "Kam­skij aw­to­mo­bil­nyj zawod") – ro­syj­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych, z sie­dzi­bą w mie­ście Na­bie­rież­ny­je Czeł­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po chwi­li tuż przy unie­ru­cho­mio­nym ra­dio­wo­zie za­trzy­mał się ogrom­ny kamaz, któ­re­go ka­pral wy­pa­trzył w od­da­li.

Wiktionary


kambar

brą­zo­wa od­mia­na ka­ra­ku­łów


SJP.pl

Kam­bar (ur. około 1180, zm. 1250) – ta­mil­ski poeta ży­ją­cy na prze­ło­mie XII i XIII wieku.

Wikipedia


kambialny

przy­miot­nik od: kam­bium


SJP.pl


kambium

war­stwa ko­mó­rek ło­dy­gi, pnia i ko­rze­nia drzew i krze­wów; miaz­ga ły­ko­drzew­na


SJP.pl

Kam­bium (miaz­ga twór­cza) – wtór­na tkan­ka twór­cza, wy­stę­pu­ją­ca w po­sta­ci po­kła­du ko­mó­rek me­ry­ste­ma­tycz­nych mię­dzy ły­kiem a drew­nem, u ro­ślin ma­ją­cych przy­rost wtór­ny – na­go­na­sien­nych i dwu­li­ścien­nych. Jest to tzw. me­ry­stem bocz­ny, wyksz­tał­ca­ją­cy się w ło­dy­gach, ko­rze­niach, a nie­kie­dy także w li­ściach. Ko­mór­ki kam­bium wiąz­ko­we­go, wy­stę­pu­ją­ce mię­dzy drew­nem a ły­kiem, łączą się we wspól­ny po­kład z ko­mór­ka­mi kam­bium mię­dzy­wiąz­ko­we­go. Po­dzia­ły ko­mó­rek kam­bium pro­wa­dzą do pow­sta­nia drew­na i łyka wtór­ne­go.

Wikipedia


kambodża

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Phnom Penh; Kró­le­stwo Kam­bo­dży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej ze sto­li­cą w Phnom Penh;

Wiktionary

Kam­bo­dża, Kró­le­stwo Kam­bo­dży ( ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, trl. "Kâmpǔchéa", "Preăhréachéanachâkr Kâmpǔchéa", w la­tach 1976–1989 Kam­pu­cza) – pań­stwo w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim, nad Za­to­ką Taj­landz­ką. Gra­ni­czy od za­cho­du i pół­no­cy z Taj­lan­dią (dłu­gość gra­ni­cy – 803 km), od pół­no­cy z La­o­sem (541 km), a od wscho­du z Wiet­na­mem (930 km).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kam­bo­dży pa­nu­je kli­mat zwrot­ni­ko­wy mon­su­no­wy z wy­raź­nym po­dzia­łem na dwie głów­ne pory roku: suchą i de­szczo­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈbɔd͡ʒa, AS: kãmboǯa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodżanin mos., Kambodżańczyk mos., Kambodżanka ż., Kambudża ż.

 przym. kambodżański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Kampucza

Wiktionary


kambodżanin

oby­wa­tel Kam­bo­dży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kam­bo­dży, oby­wa­tel Kam­bo­dży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmbɔˈd͡ʒãɲĩn, AS: kãmboǯãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodża ż., Kambodżańczyk mos., kambodżańskość ż.

:: fż. Kambodżanka ż.

 przym. kambodżański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kambodżańczyk, Kampuczanin

Wiktionary


kambodżanka

oby­wa­tel­ka Kam­bo­dży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Kam­bo­dży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmbɔˈd͡ʒãŋka, AS: kãmboǯãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodża ż.

:: fm. Kambodżanin mos.

 przym. kambodżański

Wiktionary


kambodżańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści kam­bo­dżań­skiej, oby­wa­tel Kam­bo­dży, miesz­ka­niec Kam­bo­dży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodża ż., Kambodżanin mos., kambodżańskość ż.

:: fż. Kambodżanka ż.

 przym. kambodżański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kambodżanin, Kampuczanin

Wiktionary


kambodżański

zwią­za­ny z Kam­bo­dżą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Kam­bo­dża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kam­bo­dżań­ski rol­nik na­wo­zi pole ry­żo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmbɔˈd͡ʒãj̃sʲci, AS: kãmboǯãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodża ż., Kambodżanin mos., Kambodżanka ż., Kambodżańczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. kampuczański

Wiktionary


kambr

okres ery pa­le­o­zo­icz­nej ok. 570 - ok. 500 mln lat temu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pier­wszy okres ge­o­lo­gicz­ny pa­le­o­zo­i­ku;

Wiktionary

Kambr (ang. "Cam­brian")

Sy­stem kam­bryj­ski wy­dzie­lił Adam Sedg­wick w 1835 roku. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy Walii – "Cam­bria", gdyż tam skały kam­bryj­skie poz­na­ne zo­sta­ły najw­cze­śniej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod ko­niec kam­bru dosz­ło do pier­wszych, sła­bych je­szcze, faz oro­ge­ne­zy ka­le­doń­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmpr̥, AS: kãmpr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kambryjski

Wiktionary


kambrajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Cam­brai, do­ty­czą­cy Cam­brai

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cambrai n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kambrejski, daw. kambrezyjski

Wiktionary


kambrejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Cam­brai, do­ty­czą­cy Cam­brai

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cambrai n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kambrajski, kambrezyjski

Wiktionary


kambryjski

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy kam­bru, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w kam­brze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kam­brze miało miej­sce nagłe i gwał­tow­ne po­ja­wie­nie się wielu or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych, zwane "ek­sploz­ją kam­bryj­ską".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈbrɨjsʲci, AS: kãmbryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kambr m.

Wiktionary


kambryk

cam­bric;
1. cien­kie, przez­ro­czy­ste płót­no ba­weł­nia­ne po­dob­ne do ba­ty­stu
2. ba­tyst lnia­ny


SJP.pl


kambuz

kuch­nia na stat­ku; kam­bu­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. kuch­nia na stat­ku (jed­nost­ce pły­wa­ją­cej);

Wiktionary

Kam­buz – wy­dzie­lo­na prze­strzeń na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej przez­na­czo­na do przy­rzą­dza­nia po­sił­ków. W za­leż­no­ści od wiel­ko­ści jed­nost­ki jest to osob­ne po­mie­szcze­nie albo wy­dzie­lo­ny frag­ment po­mie­szcze­nia. W dru­gim przy­pad­ku kan­to­rek ku­chen­ny usy­tu­o­wa­ny jest zaz­wy­czaj w po­bli­żu zej­ściów­ki, co umoż­li­wia lep­szą wen­ty­la­cję oraz dobre oś­wiet­le­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Także pa­mię­tać na­le­ży, iż więk­szość po­ża­rów na jach­tach wy­bu­cha nie w kam­bu­zie czy prze­dzia­le sil­ni­ko­wym ale w po­mie­szcze­niach aku­mu­la­to­ro­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmbus, AS: kãmbus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. kambuza ż.

 przym. kambuzowy

Wiktionary


kambuza

kuch­nia na stat­ku; kam­buz


SJP.pl


kambuzowy

→ kam­bu­za, → kam­buz


SJP.pl

Patrz:

kambuza, → kambuz

kambyzes

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię mę­skie per­skich kró­lów z dy­na­stii Ache­me­ni­dów pa­nu­ją­cych w V-III w. p.n.e.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kam­by­zes I – wład­ca Per­sji w I po­ło­wie VI wieku p.n.e.
  • Kam­by­zes II – wład­ca Per­sji w la­tach 530-522 p.n.e.

Wikipedia


kamczacki

przy­miot­nik od: Kam­czat­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Kam­czat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­o­gra­ficz­ne wa­run­ki Oce­a­nu Spo­koj­ne­go wyz­na­cza­ły trzy pod­sta­wo­we kie­run­ki ope­ra­cyj­ne: kam­czac­ki, sa­cha­liń­ski i nad­mor­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈt͡ʃat͡sʲci, AS: kãmčacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamczatka ż., Kamczadal mos., Kamczadalka ż.

 przym. kamczadalski

Wiktionary


kamczadal

miesz­ka­niec Kam­czat­ki (pół­wy­spu); Kam­cza­dał


SJP.pl


kamczadalka

miesz­kan­ka Kam­czat­ki (pół­wy­spu); Kam­cza­dał­ka


SJP.pl


kamczadalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kam­cza­da­la­mi, do­ty­czą­cy Kam­cza­da­lów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamczadal mos., Kamczadalka ż.

 przym. kamczacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) itelmeński

Wiktionary


kamczadał

miesz­ka­niec Kam­czat­ki (pół­wy­spu); Kam­cza­dal


SJP.pl


kamczadałka

miesz­kan­ka Kam­czat­ki (pół­wy­spu); Kam­cza­dal­ka


SJP.pl


kamczatka

1. pół­wy­sep we wschod­niej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, mię­dzy mo­rza­mi Ochoc­kim i Be­rin­ga;
2. nie­o­fi­cjal­nie, zwła­szcza wśród osa­dzo­nych: Areszt Śled­czy War­sza­wa-Gro­chów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Azji;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na Da­le­kim Wscho­dzie, ucho­dzą­ca do Za­to­ki Kam­czac­kiej;

Wiktionary

Kam­czat­ka ( Камча́тка) – pół­wy­sep w az­ja­tyc­kiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej. Od­dzie­la od sie­bie Morze Ochoc­kie i Morze Be­rin­ga. Jego po­wierzch­nia wy­no­si około 370 tys. km² (wraz z przy­le­ga­ją­cym frag­men­tem czę­ści kon­ty­nen­tal­nej i wy­spa­mi: Ko­man­dor­ski­mi i Ka­ra­giń­ski­mi – ok. 470 ty­się­cy km²). Za­miesz­ka­ny przez około 400 tys. osób. Lud­ność sta­no­wią głów­nie Ro­sja­nie, Ko­ria­cy i Itel­me­ni. Głów­nym mia­stem jest Pie­tro­pa­włowsk Kam­czac­ki (195 tys. miesz­kań­ców). Ob­szar wcho­dzi w skład Kraju Kam­czac­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Kam­czat­ce żyje ok. 400 tys. osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈt͡ʃatka, AS: kãmčatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamczacki

Wiktionary


kamczycki

naz­wi­sko


SJP.pl


kamea

ozdo­ba bi­żu­te­ryj­na wy­ko­na­na z owal­ne­go szla­chet­ne­go ka­mie­nia ozdo­bio­ne­go wy­pu­kłą rzeź­bą ko­bie­cej głów­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny ka­mień ozdo­bio­ny re­lie­fem cię­tym wy­pu­kło;

Wiktionary

Kamea (z arab­skie­go "kamma" – "garb, wy­pu­kłość") – ro­dzaj gemmy, szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny ka­mień ozdo­bio­ny re­lie­fem cię­tym wy­pu­kło.

Do wy­ro­bu kamei naj­chęt­niej uży­wa­no ka­mie­nia skła­da­ją­ce­go się z dwóch róż­no­barw­nych warstw – onyk­su, sar­do­nyk­su, kar­ne­o­lu. Po­nie­waż dwu­barw­ne ka­mie­nie są nader rzad­kie, kamee czę­sto skła­da­no z dwóch ka­mie­ni, a w Me­zo­po­ta­mii wy­ko­rzy­sty­wa­no kość sło­nio­wą, glinę i wosk. Jako ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­no rów­nież sko­ru­py musz­li i koral.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ka­me­ach czę­sto utr­wa­la­no wi­ze­run­ki rzym­skich wład­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kameowy

Wiktionary


kamecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Ka­mec­ki – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Śle­po­wron.

Wikipedia


kameduli

zwią­za­ny z ka­me­du­ła­mi lub ka­me­duł­ka­mi (zgro­ma­dze­niem za­kon­nym); ka­me­dul­ski


SJP.pl

Ka­me­du­li – zakon ut­wo­rzo­ny w 1012 lub 1027 r. przez św. Ro­mu­al­da. Po śmier­ci Ro­mu­al­da, w 1072 roku pa­pież Alek­san­der II wy­o­dręb­nił ka­me­du­łów z be­ne­dyk­ty­nów, zat­wier­dza­jąc zgro­ma­dze­nie jako osob­ny zakon (przed­tem byli ugru­po­wa­niem pu­stel­ni­czym w ro­dzi­nie be­ne­dyk­tyń­skiej). Skła­da się obec­nie z dwóch kon­gre­ga­cji. W Pol­sce znaj­du­ją się wy­łącz­nie ka­me­du­li kon­gre­ga­cji z Monte Co­ro­na.

Wikipedia


kamedulski

zwią­za­ny z ka­me­du­ła­mi lub ka­me­duł­ka­mi (zgro­ma­dze­niem za­kon­nym); ka­me­du­li


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­me­du­ła­mi, do­ty­czą­cy ka­me­du­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspól­no­ta ka­me­dul­ska liczy kil­ku­na­stu za­kon­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameduła m., kamedułka ż.

Wiktionary


kameduła

za­kon­nik, czło­nek za­ko­nu kon­tem­pla­cyj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Ro­mu­al­da z Ca­mal­do­li;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Habit ka­me­du­ły wi­siał na haku.

 (1.1) Po­drzu­ci­li­śmy ojca ka­me­du­łę na Bie­la­ny.

 (1.1) Erem ka­me­du­łów stoi na wzgó­rzu.

 (1.1) Tomek my­ślał o ka­me­du­łach po ma­tu­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kamedułka ż.

 przym. kamedulski

Wiktionary


kamedułka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go, żeń­skiej ga­łę­zi za­ko­nu Ka­me­du­łów: Mnisz­ki Ka­me­duł­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z żeń­skiej ga­łę­zi za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Ro­mu­al­da z Ca­mal­do­li;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sio­stry ka­me­duł­ki noszą we­lo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameduła m.

 przym. kamedulski

Wiktionary


kamel

wiel­błąd jed­no­garb­ny (w odróż­nie­niu od dwu­garb­ne­go bak­tria­na); jed­no­garb, dro­ma­der


SJP.pl


kamela

wiel­błąd jed­no­garb­ny (w odróż­nie­niu od dwu­garb­ne­go bak­tria­na); jed­no­garb, dro­ma­der


SJP.pl

Ka­me­la (ka­szub. Kaméla, niem. "Ka­meh­len") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no. Leży 1,8 km na wschód od drogi kra­jo­wej nr 20 ze Star­gar­du do Gdyni. Ma sta­tus so­łect­wa

W la­tach 1945–1998 (także po 1975) wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


kamelarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. urzęd­nik miej­ski

 (1.2) daw. gw-pl|Poz­nań. urzęd­nik miej­ski trzy­ma­ją­cy kasę

Wiktionary


kameleon

1. gad na­drzew­ny, mo­gą­cy zmie­niać barwę ciała w celu ka­mu­fla­żu, ży­ją­cy w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, Afry­ce i tro­pi­kal­nej Azji;
2. prze­no­śnie: czło­wiek zmie­nia­ją­cy po­glą­dy, za­in­te­re­so­wa­nia w za­leż­no­ści od mody czy sy­tu­a­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. ja­szczur­ka sły­ną­ca ze zdol­no­ści do zmia­ny ubar­wie­nia, dłu­gie­go ję­zy­ka i ory­gi­nal­nych kształ­tów ciała;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. czło­wiek, który łatwo zmie­nia po­glą­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ga­łę­zi drżał zie­lo­ny ka­me­le­on.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈlɛɔ̃n, AS: kãmeleõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleony nmos.

:: zdrobn. kameleonek mzw.

 przym. kameleonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) książk. proteusz; kurek na kościele, chorągiewka na wietrze

Wiktionary


kameleonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ka­me­le­on

 (1.2) mały ka­me­le­on

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleon mzw., kameleonowate nmos., kameleony nmos.

Wiktionary


kameleonizm

czę­ste i łatwe zmie­nia­nie po­glą­dów; opor­tu­nizm


SJP.pl


kameleonowate

1. zmien­ny, nie­sta­ły; o ce­chach ka­me­le­o­na;
2. o ce­chach ka­me­le­o­no­wa­tych (ro­dzi­na gadów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ma­e­le­o­ni­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych;

Wiktionary

Ka­me­le­o­no­wa­te, ka­me­le­o­ny (Cha­ma­e­le­o­ni­dae) – ro­dzi­na za­u­rop­sy­dów z rzędu łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta), sły­ną­ca ze zdol­no­ści do zmia­ny ubar­wie­nia, dłu­gie­go ję­zy­ka i ory­gi­nal­nych kształ­tów ciała. Mają chwyt­ny ogon i palce zro­śnię­te w ro­dzaj szczy­piec, któ­ry­mi przy­trzy­mu­ją się ga­łę­zi. Nazwa "ka­me­le­on" wy­wo­dzi się z gr. "chamailéōn" – lew na ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bio­to­pem ka­me­le­o­no­wa­tych są m.in. te­re­ny pu­styn­ne i ska­li­ste.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleon mzw., kameleonek mzw.

 przym. kameleonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kameleony

Wiktionary


kameleonowaty

1. zmien­ny, nie­sta­ły; o ce­chach ka­me­le­o­na;
2. o ce­chach ka­me­le­o­no­wa­tych (ro­dzi­na gadów)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zmie­nia­ją­cy się jak ka­me­le­on

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleon m., kameleoństwo n., kameleonowate nmos., kameleony nmos.

 przym. kameleonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwiejny, niestały, zmienny

Wiktionary


kameleonowy

przy­miot­nik od: ka­me­le­on


SJP.pl


kameleony

ro­dzi­na gadów z grupy ja­szczu­rek; ka­me­le­o­no­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ma­e­le­o­ni­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bio­to­pem ka­me­le­o­nów są tro­pi­kal­ne, wil­got­ne lasy oraz te­re­ny pu­styn­ne i ska­li­ste.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleon mzw., kameleonek mzw.

 przym. kameleonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kameleonowate

Wiktionary


kameleoństwo

w prze­no­śni: cechy ka­me­le­o­na; zmien­ność; nie­sta­łość


SJP.pl


kamelia

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny her­ba­to­wa­tych (ka­me­lio­wa­tych), o bły­szczą­cych, skrę­to­le­głych, skó­rza­stych li­ściach i bia­łych, ró­żo­wych lub czer­wo­nych kwia­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­mel­lia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny her­ba­to­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ka­me­lii (1.1)

 (1.3) kwiat ka­me­lii (1.2)

 (1.4) przest. przen. pro­sty­tut­ka, ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­me­lia – imię żeń­skie
  • ka­me­lia – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny her­ba­to­wa­tych
  • Dama ka­me­lio­wa – po­wieść Alek­san­dra Du­ma­sa (syna)
  • Donna Ka­me­lia – utwór Sta­ni­sła­wa Ko­wa­lew­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W cie­plar­niach rosną także irysy ho­len­der­skie, frez­je, kon­wa­lie, al­stro­me­rie oraz ka­me­lie.

 (1.3) Na środ­ku stołu stał wiel­ki wazon pełen bla­do­ró­żo­wych ka­me­lii, a przy każ­dym na­kry­ciu le­ża­ły po­je­dyn­cze kwia­ty. Pię­knie to razem wy­glą­da­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamelijka ż.

 przym. kameliowy, kameliowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) dama kameliowa

Wiktionary


kameliowate

1. ste­war­cja ka­me­lio­wa­ta - ro­śli­na z ro­dzi­ny ka­me­lio­wa­tych (her­ba­to­wa­tych);
2. o ce­chach ka­me­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
3. po­dob­ny do kwia­tu ka­me­lii


SJP.pl


kameliowaty

1. ste­war­cja ka­me­lio­wa­ta - ro­śli­na z ro­dzi­ny ka­me­lio­wa­tych (her­ba­to­wa­tych);
2. o ce­chach ka­me­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
3. po­dob­ny do kwia­tu ka­me­lii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy ka­me­lię, ma­ją­cy cechy ka­me­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamelia ż., kameliowate nmos.

 przym. kameliowy

Wiktionary


kameliowce

rząd ro­ślin dwu­li­ścien­nych; her­ba­tow­ce


SJP.pl


kameliowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin dwu­li­ścien­nych; her­ba­to­wiec


SJP.pl


kameliowy

przy­miot­nik od: ka­me­lia


SJP.pl


kamelor

nici albo tka­ni­na otrzy­my­wa­na z wełny kozy an­gor­skiej


SJP.pl


kamena

1. rzym­ska bo­gi­ni, opie­kun­ka źró­deł, utoż­sa­mia­na z grec­ką muzą;
2. daw­niej: wiersz, po­ez­ja, pieśń po­e­tyc­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­trzym. sta­ro­rzym­ska bo­gi­ni źró­dła;

 (1.2) daw. przen. po­ez­ja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Osied­le Ka­me­na (Jać­win­gów) w Su­wał­kach
  • „Ka­me­na” − cza­so­pis­mo za­ło­żo­ne w Cheł­mie w 1933 r.
  • jedna z Kamen
  • Ka­me­na – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie her­ce­go­wiń­sko-ne­ret­wiań­skim, w mie­ście Mo­star
  • Ka­me­na – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Istočni Mo­star
  • Ka­me­na – wieś w Buł­ga­rii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stop­nio­wo za­czę­to utoż­sa­miać ka­me­ny z mu­za­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nimfa

Wiktionary


kameowy

przy­miot­nik od: kamea


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kameą, do­ty­czą­cy kamei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamea ż.

Wiktionary


kamera

ca­me­ra;
1. urzą­dze­nie do re­je­stra­cji obra­zu (cza­sem dźwię­ku);
2. ko­mo­ra mię­dzy obiek­ty­wem a kli­szą apa­ra­tu;
3. w daw­nej Pol­sce urząd za­rzą­dza­ją­cy do­bra­mi kró­lew­ski­mi;
4. daw­niej: zam­knię­te po­mie­szcze­nie, cela, ko­mo­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do na­gry­wa­nia ru­cho­me­go obra­zu, czę­sto rów­nież z dźwię­kiem;

 (1.2) daw. urząd za­rzą­dza­ją­cy do­bra­mi i do­cho­da­mi kró­lew­ski­mi

 (1.3) daw. urząd skar­bo­wy

 (1.4) daw. zam­knię­te po­mie­szcze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­me­ra cy­fro­wa – apa­rat re­je­stru­ją­cy obraz w pa­mię­ci cy­fro­wej
  • ka­me­ra fil­mo­wa – apa­rat re­je­stru­ją­cy obraz na ta­śmie fil­mo­wej
  • ka­me­ra wideo – apa­rat re­je­stru­ją­cy obraz na ta­śmie ma­gne­tycz­nej
  • ka­me­ra te­le­wi­zyj­na
  • kam­kor­der
  • ka­me­ra prze­my­sło­wa – apa­rat re­je­stru­ją­cy obraz na po­trze­by mo­ni­to­rin­gu
  • ka­me­ra in­ter­ne­to­wa – ka­me­ra po­dłą­czo­na bez­poś­red­nio do kom­pu­te­ra, zaz­wy­czaj przez USB
  • Ka­me­ra ca­łe­go nieba
  • Ze­spół Re­a­li­za­to­rów Fil­mo­wych „Ka­me­ra” - była pol­ska pań­stwo­wa wyt­wór­nia fil­mo­wa
  • ka­me­ra – urząd za­rzą­dza­ją­cy do­bra­mi kró­lew­ski­mi, skar­bem lub po­bie­ra­niem ceł
  • Ka­me­ra – szczyt w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Ka­me­ra (cza­so­pis­mo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uję­cia wy­ko­ny­wa­ne z ka­me­ry za­mo­co­wa­nej na kra­nie są bar­dzo in­te­re­su­ją­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɛra, AS: kãmera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamerzysta m., kamerzystka ż., kameralista m., kameralistka ż., kamerowanie n.

:: zdrobn. kamerka ż.

 przym. kameralny, kameralistyczny, dokamerowy

 czas. kamerować ndk.

Wiktionary


kameralista

muzyk gra­ją­cy w małym ze­spo­le


SJP.pl


kameralistka

→ ka­me­ra­li­sta


SJP.pl

Patrz:

kameralista

kameralistyczny

→ ka­me­ra­li­sty­ka, → ka­me­ra­lizm


SJP.pl

Patrz:

kameralistyka, → kameralizm

kameralistyka

mu­zy­ka ka­me­ral­na


SJP.pl


kameralizm

1. od­mia­na mer­kan­ty­liz­mu o wy­raź­nym na­sta­wie­niu fi­skal­nym;
2. ka­me­ral­ność cze­goś


SJP.pl

Ka­me­ra­lizm (łac. "ca­me­ra" – kom­na­ta, niem. "Ka­me­ra­lis­mus") – dok­try­na eko­no­micz­na roz­wi­nię­ta w Niem­czech i Au­strii w XVII-XVIII w., uz­na­ją­ca za na­drzęd­ny cel po­li­ty­ki go­spo­dar­czej pań­stwa pełne wy­ko­rzy­sta­nie za­so­bów ludz­kich i zdol­no­ści pro­duk­cyj­nych w celu zwięk­sze­nia do­cho­dów wład­cy; od­mia­na mer­kan­ty­liz­mu.

Wikipedia


kameralniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­me­ral­nie


SJP.pl


kameralniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­me­ral­ny; bar­dziej ka­me­ral­ny


SJP.pl


kameralność

ogra­ni­cze­nie do nie­wiel­kiej prze­strze­ni lub małej licz­by osób, za­pew­nia­ją­ce spo­koj­ny, przy­tul­ny na­strój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha czego, po­le­ga­ją­ca na byciu przez­na­czo­nym dla małej licz­by osób i da­wa­niu po­czu­cia spo­ko­ju czy ła­god­no­ści

 (1.2) wa­run­ki two­rzą­ce in­tym­ny na­strój

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kameralny

 rzecz. kamerzysta mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytulność

 (1.2) intymność

Wiktionary


kameralny

ogra­ni­czo­ny do nie­wiel­kiej prze­strze­ni, wa­run­ków; nie­wiel­ki, zam­knię­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o wnę­trzu lub prze­strze­ni: nie­wiel­kich roz­mia­rów, da­ją­cy wra­że­nie spo­ko­ju i przy­tul­no­ści; także. o na­stro­ju ta­kie­go miej­sca

 (1.2) od­by­wa­ją­cy się w nie­wiel­kim po­mie­szcze­niu lub z udzia­łem nie­wie­lu osób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameralność ż., kamera ż., kamerzysta mos.

 przysł. kameralnie

Wiktionary


kamerdol

po­tocz­nie: ka­mie­ni­sko, duży ka­mień


SJP.pl


kamerdyner

1. star­szy lokaj na­dzo­ru­ją­cy po­da­wa­nie do stołu lub prace po­rząd­ko­we;
2. oso­bi­sty lokaj pana domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) star­szy lokaj na­dzo­ru­ją­cy służ­bę, po­da­wa­nie do stołu czy prace po­rząd­ko­we

 (1.2) oso­bi­sty lokaj pana domu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­mer­dy­ner – star­szy lokaj, słu­żą­cy na­dzo­ru­ją­cy po­da­wa­nie do stołu lub prace po­rząd­ko­we;
  • ka­mer­dy­ner – oso­bi­sty lokaj pana domu
  • Ka­mer­dy­ner – film ko­me­dio­wy z 2005 roku (tytuł al­ter­na­tyw­ny: Bob ka­mer­dy­ner)
  • Ka­mer­dy­ner – film bio­gra­ficz­ny z 2013 roku
  • Ka­mer­dy­ner – film dra­ma­tycz­ny z 2018 roku
  • Ka­mer­dy­ner – po­wieść hi­sto­rycz­na z 2018 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛrˈdɨ̃nɛr, AS: kãmerdỹner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamerdynerstwo n.

 przym. kamerdynerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokaj, pokojowiec

Wiktionary


kamerdynerka

→ ka­mer­dy­ner


SJP.pl

Patrz:

kamerdyner

kamerher

szam­be­lan dworu


SJP.pl


kamerjunkier

daw­niej:
1. tytuł młod­sze­go szam­be­la­na dworu w Rosji lub u ksią­żąt nie­miec­kich;
2. osoba po­sia­da­ją­ca taki tytuł


SJP.pl


kamerka

zdrob­nie­nie od: ka­me­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ka­me­ra; mała ka­me­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek kupił nową ka­mer­kę, bę­dzie na­gry­wał film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɛrka, AS: kãmerka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kamera.

Wiktionary


kamerkowy

→ ka­mer­ka


SJP.pl

Patrz:

kamerka

kamerling

skarb­nik ko­le­gium kar­dy­na­łów; ca­mer­lin­go; ca­mer­len­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: kar­dy­nał, który od śmier­ci pa­pie­ża do czasu wy­bra­nia no­we­go za­rzą­dza Ko­ścio­łem i pań­stwem Wa­ty­kan;

Wiktionary

Ka­mer­ling, ka­mer­ling Świę­te­go Ko­ścio­ła Rzym­skie­go ( Ca­me­ra­rius Sanc­tae Ro­ma­nae Ecc­le­siae, Ko­mor­nik Świę­te­go Ko­ścio­ła Rzym­skie­go) – kar­dy­nał kie­ru­ją­cy Ka­me­rą Apo­stol­ską. Za­rzą­dza on spra­wa­mi zwy­czaj­ny­mi Ko­ścio­ła oraz tro­szczy się o dobra i prawa do­czes­ne Sto­li­cy Apo­stol­skiej w okre­sie "sede va­can­te", a także przej­mu­je ad­mi­ni­stra­cję Wa­ty­ka­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci pa­pie­ża ka­mer­ling ni­szczy pier­ścień Ry­ba­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɛrlʲĩŋk, AS: kãmerlʹĩŋk

Wiktionary


kamerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­me­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kamerować ndk.

 rzecz. kamerzysta mos., kamera ż.

Wiktionary


kamerować

po­tocz­nie: fil­mo­wać ka­me­rą wideo


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­me­ro­wać)

 (1.1) pot. fil­mo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A teraz ko­bie­ta ka­me­ru­je, jak jej mąż pije piwo przy skle­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrɔvat͡ɕ, AS: kãmerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamerowanie n., kamera ż., kamerzysta mos., kamerzystka ż.

 przym. kamerowy

Wiktionary


kamerowid

nie­wiel­ka, prze­no­śna ka­me­ra te­le­wi­zyj­na z wbu­do­wa­nym ma­gne­to­wi­dem; kam­kor­der, kam­wid


SJP.pl


kamerownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się ka­me­ry fil­mo­we


SJP.pl


kamerowy

przy­miot­nik od: ka­me­ra


SJP.pl


kamerton

1. wzor­co­wy dźwięk słu­żą­cy do stro­je­nia in­stru­men­tów;
2. przy­rząd słu­żą­cy do stro­je­nia in­stru­men­tów mu­zycz­nych


SJP.pl

Ka­mer­ton (dia­pa­zon) – przy­rząd, sta­lo­wy pręt słu­żą­cy do stro­je­nia in­stru­men­tów mu­zycz­nych.

Naj­czę­ściej w po­sta­ci jed­no­to­no­we­go in­stru­men­tu, na­stro­jo­ne­go na stałe na dźwięk a¹ o czę­stot­li­wo­ści 440 Hz (od 1953 r.). Dźwięk ten zo­stał naz­wa­ny ka­mer­to­nem, jako że słu­żył za pod­sta­wę w mu­zy­ce ka­me­ral­nej, kie­dyś ro­zu­mia­nej wy­łącz­nie jako in­stru­men­tal­na (strój chóru był niż­szy).

Wikipedia


kamertonowy

przy­miot­nik od: ka­mer­ton


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. muz. zwią­za­ny z ka­mer­to­nem, do­ty­czą­cy ka­mer­to­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamerton mrz.

Wiktionary


kamerun

1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ja­un­de; Re­pu­bli­ka Ka­me­ru­nu;
2. masyw wul­ka­nicz­ny nad Za­to­ką Gwi­nej­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. wul­kan w Ka­me­ru­nie (1.1);

Wiktionary

Ka­me­run, Re­pu­bli­ka Ka­me­ru­nu ( Ca­me­ro­un, République du Ca­me­ro­un, Ca­me­ro­on, Re­pu­blic of Ca­me­ro­on) – pań­stwo w środ­ko­wej Afry­ce, nad Za­to­ką Gwi­nej­ską. Gra­ni­czy z Ni­ge­rią, Cza­dem, Re­pu­bli­ką Środ­ko­wo­a­fry­kań­ską, Kon­giem, Ga­bo­nem i Gwi­neą Rów­ni­ko­wą. Ka­me­run jest człon­kiem ONZ, Unii Afry­kań­skiej i in­nych or­ga­ni­za­cji mię­dzy­na­ro­do­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój przy­ja­ciel miesz­ka w Ka­me­ru­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɛrũn, AS: kãmerũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kameruńczyk mos., Kamerunka ż.

 przym. kameruński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Kamerunu

Wiktionary


kamerunka

oby­wa­tel­ka Ka­me­ru­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ka­me­ru­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrũŋka, AS: kãmerũŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamerun mrz.

:: fm. Kameruńczyk mos.

 przym. kameruński

Wiktionary


kameruńczyk

oby­wa­tel Ka­me­ru­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel lub miesz­ka­niec Ka­me­ru­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrũj̃n͇t͡ʃɨk, AS: kãmerũĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamerun mrz.

:: fż. Kamerunka ż.

 przym. kameruński

Wiktionary


kameruński

zwią­za­ny z Ka­me­ru­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ka­me­run

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na od­siecz tre­ne­ro­wi Mi­che­lo­wi przy­był ka­me­ruń­ski mi­ni­ster spor­tu z wa­liz­ką pełną ban­kno­tów przez­na­czo­nych na pre­mie dla za­wod­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrũj̃sʲci, AS: kãmerũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamerun mrz., Kameruńczyk mos., Kamerunka ż.

Wiktionary


kamerystka

prze­sta­rza­le: oso­bi­sta słu­żą­ca w ary­sto­kra­tycz­nym domu; po­ko­jów­ka


SJP.pl


kameryzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­sa­dza­nie ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ka­me­ry­za­cji rama obra­zu stała się je­szcze cen­niej­szą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameryzowanie n.

 czas. kameryzować ndk.

Wiktionary


kameryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­sa­dza­nie ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi

Wiktionary

Ka­me­ry­zo­wa­nie – tech­ni­ka zdo­bie­nia przed­mio­tów me­ta­lo­wych po­le­ga­ją­ca na wy­sa­dza­niu ich po­wierzch­ni ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi, także in­ny­mi ma­te­ria­ła­mi jak pe­re­ły, ko­ra­le lub płyt­ki z kość sło­nio­wa, ma­ci­ca per­ło­wa.

W za­leż­no­ści od ro­dza­ju przed­mio­tu zdo­bio­ne­go i wła­ści­wo­ści ma­te­ria­łów uży­tych do de­ko­ra­cji sto­su­je się różne spo­so­by mo­co­wa­nia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U ju­bi­le­ra przy­glą­da­łem się ka­me­ry­zo­wa­niu zło­tej szka­tuł­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameryzacja ż.

 czas. kameryzować ndk.

Wiktionary


kameryzować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­sa­dzać ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­sa­mi or­na­ty skrzyp­co­we ka­me­ry­zo­wa­no (wy­sa­dza­no) ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi lub ich imi­ta­cja­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameryzacja ż., kameryzowanie n.

Wiktionary


kamerzysta

ope­ra­tor ka­me­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto ob­słu­gu­je ka­me­rę i fil­mu­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­dak­tor Słom­czyń­ski usta­wił się na tle sej­mo­we­go okrą­gla­ka i ge­stem dał znać ka­me­rzy­ście, że może fil­mo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈʒɨsta, AS: kãmežysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamera ż., kamerka ż., kamerowanie n., kameralność ż., camerata ż.

:: fż. kamerzystka ż.

 czas. kamerować ndk.

 przym. kameralny, dokamerowy

Wiktionary


kamerzystka

ope­ra­tor­ka ka­me­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ope­ra­tor­ka ka­me­ry

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dokamerowy

 rzecz. kamerzysta mos., kamera ż.

 czas. kamerować

Wiktionary


kamesznica

Ka­mesz­ni­ca – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Mi­lów­ka.

Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 3930 ha, a licz­ba lud­no­ści w 2009 r. wy­no­si­ła 2793, co da­wa­ło gę­stość za­lud­nie­nia równą 71 os./km². Wg da­nych z 2022 r. licz­ba lud­no­ści wy­no­si­ła 2862 osoby, co da­wa­ło gę­stość za­lud­nie­nia 73 os./km².

Wikipedia


kamfen

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny z grupy ter­pe­nów, ma­ją­cy za­pach kam­fo­ry


SJP.pl

Kam­fen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, dwu­pier­ście­nio­wy ter­pen. Kry­sta­licz­ne ciało stałe o za­pa­chu kam­fo­ry. Wła­ści­wie nie­roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, łatwo roz­pu­szcza się w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych, eta­no­lu czy ete­rze die­ty­lo­wym. Wy­stę­pu­je w po­sta­ci dwóch enan­cjo­me­rów: "l" i "d". W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej szyb­ko su­bli­mu­je.

Wikipedia


kamfina

ole­jek ter­pen­ty­no­wy


SJP.pl


kamfora

zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy ter­pe­nów sto­so­wa­ny w tech­ni­ce i me­dy­cy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, po­chod­na kam­fe­nu, sto­so­wa­ny w tech­ni­ce i me­dy­cy­nie;

Wiktionary

Kam­fo­ra (łac. "Camp­ho­rum"), C10H16O – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, po­chod­na kam­fe­nu, frak­cja stała olej­ku otrzy­my­wa­ne­go z drew­na cy­na­mo­now­ca kam­fo­ro­we­go. W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej su­bli­mu­je. Kam­fo­rę obec­nie wyt­wa­rza się także syn­te­tycz­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãw̃ˈfɔra, AS: kãũ̯fora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamforowiec m.

 przym. kamforowy

Wiktionary


kamforowiec

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, do­star­cza­ją­ce kam­fo­ry i cen­ne­go drew­na; drze­wo kam­fo­ro­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj drzew, z któ­rych uzy­sku­je się kam­fo­rę i drew­no użyt­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamfora ż.

 przym. kamforowy

Wiktionary


kamforowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z kam­fo­rą, do­ty­czą­cy kam­fo­ry; za­wie­ra­ją­cy kam­fo­rę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­ma­ry nie zno­szą za­pa­chu olej­ku kam­fo­ro­we­go, goź­dzi­ko­we­go, eu­ka­lip­tu­so­we­go, any­żo­we­go i kwia­tu dzi­kie­go bzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamfora ż., kamforowiec mrz.

Wiktionary


kamgarn

1. przę­dza weł­nia­na o dłu­giej, cien­kiej nici, pro­du­ko­wa­na z su­row­ca prze­ro­bio­ne­go na cze­sar­kach;
2. gład­ka tka­ni­na z wełny cze­san­ko­wej


SJP.pl

Kam­garn – przę­dza lub tka­ni­na z wełny cze­san­ko­wej, o splo­cie uko­śnym, z grubą, wy­raź­ną prąż­ką, gęsta, dosyć gruba, mocna. Uży­wa­na daw­niej na ga­lo­we i wyj­ścio­we mun­du­ry woj­sko­we ge­ne­ra­łów, ofi­ce­rów i po­do­fi­ce­rów za­wo­do­wych (star­szych), także na ga­lo­we i wyj­ścio­we mun­du­ry po­li­cyj­ne, znacz­nie rza­dziej na ubra­nia cy­wil­ne. Obec­nie mun­du­ry ga­lo­we i wyj­ścio­we szyje się z ga­bar­dy­ny.

Wikipedia


kamgarnowy

przy­miot­nik od: kam­garn


SJP.pl


kami

bó­stwa, przed­mio­ty kultu w ja­poń­skiej re­li­gii sinto; duchy wpły­wa­ją­ce na życie ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. bó­stwo lub duch sta­no­wią­cy obiekt kultu w shin­to;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kami – ja­poń­skie po­ję­cie boga, bó­stwa, ducha
  • Kami (1972–1999) – ja­poń­ski per­ku­si­sta ze­spo­łu Ma­li­ce Mizer
  • Kami – po­stać wy­stę­pu­ją­ca w man­dze i anime Dra­gon Ball
  • Kami – mia­sto w Ja­po­nii w pre­fek­tu­rze Kōchi
  • Kami – mia­sto w Ja­po­nii w pre­fek­tu­rze Hyōgo
  • Kami – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Miy­a­gi
  • Kami – pse­u­do­nim pio­sen­kar­ki Ka­mi­li Abra­ha­mo­wicz-Szlem­po

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­ta­go­ni­sta owego ry­tu­a­łu per­so­ni­fi­ku­je moce po­nad­ludz­kie, które biorą go nie­ja­ko w po­sia­da­nie. Wstą­pie­nie kami wy­wo­łu­je w nim spe­cy­ficz­ne za­cho­wa­nia: go­rącz­ko­we, sa­mo­ist­ne ruchy […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmʲi, AS: kãmʹi

Wiktionary


kamica

od­kła­da­nie się soli wap­nia i sub­stan­cji or­ga­nicz­nych wraz z pow­sta­wa­niem zło­gów w prze­wo­dach lub na­rzą­dach ja­mi­stych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba po­wo­du­ją­ca pow­sta­wa­nie zło­gów (ka­mie­ni) soli w ner­kach, pę­che­rzy­ku żół­cio­wym lub mo­czo­wo­dzie;

Wiktionary

Ka­mi­ca (do 1945 niem. Kärmitz) – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Go­ści­no. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Pła­wę­ci­no.

We­dług da­nych z 30.06.2014 wieś miała 59 sta­łych miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­karz po­dej­rze­wa ka­mi­cę pę­che­rzy­ka żół­cio­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamicowy, kamienny

 rzecz. kamieniarz mos., kamień mrz.

Wiktionary


kamicowy

przy­miot­nik od: ka­mi­ca


SJP.pl


kamidana

Ka­mi­da­na (jap. 神棚 kami-dana) – w shintō nie­wiel­ki oł­ta­rzyk do kultu pry­wat­ne­go, usta­wia­ny w domu miesz­kal­nym, ale także w skle­pie, re­sta­u­ra­cji czy fir­mie.

Ka­mi­da­na ma naj­czę­ściej po­stać mi­nia­tu­ro­we­go chra­mu, z bramą torii i sznu­rem shi­me­na­wa. Jest on uz­na­wa­ny za miej­sce za­miesz­ka­nia kami czczo­ne­go w lo­kal­nym chra­mie, jak rów­nież bywa wy­ko­rzy­sty­wa­ny do obrzę­dów zwią­za­nych z kul­tem przod­ków.

Wikipedia


kamieniak

naz­wi­sko


SJP.pl


kamienianin

miesz­ka­niec Ka­mie­nia Kra­jeń­skie­go


SJP.pl


kamienianka

miesz­kan­ka Ka­mie­nia Kra­jeń­skie­go


SJP.pl


kamieniara

po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka mi­ne­ra­łów i ka­mie­ni szla­chet­nych


SJP.pl


kamieniarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­men­ty ka­mien­ne uży­wa­ne w bu­dow­nict­wie

Wiktionary

Ka­mie­niar­ka (słow. "Ka­me­niar­ka", 935 m) – szczyt na Sło­wa­cji w grani głów­nej Ma­gu­ry Spi­skiej. Znaj­du­je się we wschod­niej czę­ści tej grani, po­mię­dzy Prze­łę­czą To­po­rzec­ką ("Toporecké sedlo", 802 m) a Przed­nią Po­la­ną ("Predná poľana", 948 m). Ma wa­ło­wa­ty, wy­dłu­żo­ny kształt.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kamieniarstwo n., kamień mrz.

 przym. kamienny

Wiktionary


kamieniarski

do­ty­czą­cy ka­mie­nia­rza, ka­mie­niar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­mie­nia­rza­mi lub ka­mie­niar­stwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarstwo n., kamieniarz mos., kamienistość ż., kamień mrz., kamyk mrz.

 przym. kamienny, kamienisty

Wiktionary


kamieniarstwo

rze­mio­sło i prze­mysł obej­mu­ją­ce wy­do­by­cie i obrób­kę ka­mie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wy­do­by­cie i obrób­ka ka­mie­nia użyt­ko­we­go oraz mon­taż ele­men­tów ka­mien­nych

Wiktionary

Ka­mie­niar­stwo – dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się wy­do­by­wa­niem i obrób­ką ka­mie­nia.

Ka­mie­niar­stwo po­le­ga na wy­do­by­wa­niu blo­ków ka­mien­nych z ka­mie­nio­ło­mów, a na­stęp­nie ich obrób­ce.

Ka­mie­niar­stwo zaj­mu­je się pro­duk­cją na­grob­ków i ele­men­tów bu­dow­la­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wuj zaj­mu­je się ka­mie­niar­stwem, ostat­nio mia­sto za­mó­wi­ło u niego płytę pa­miąt­ko­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲarstfɔ, AS: kãmʹi ̯ė̃ńarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarka ż., kamieniarszczyzna ż., kamieniarz m., kamień m., kamyk mrz., kamienistość ż.

 przym. kamieniarski, kamienisty, kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamieniarka

Wiktionary


kamieniarz

ka­mien­nik;
1. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy wy­ro­by i kon­struk­cje z ka­mie­nia;
2. ro­bot­nik wy­do­by­wa­ją­cy ka­mie­nie w ka­mie­nio­ło­mach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, który zaj­mu­je się obrób­ką ka­mie­ni

 (1.2) daw. ge­o­log, który badał skały w gó­rach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarstwo n., kamień m., kamyk m., kamyczek m., kamuszek m., kamienisko n., kamienistość ż., kamica ż., kamionka ż.

 czas. kamienować ndk., ukamienować dk.

 przym. kamieniarski, kamienisty, kamienny

 przysł. kamieniście

Wiktionary


kamienica

duży, mu­ro­wa­ny bu­dy­nek miesz­kal­ny; miesz­kań­cy ta­kie­go bu­dyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży, mu­ro­wa­ny bu­dy­nek miesz­kal­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­mie­ni­ca – ro­dzaj bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go w zwar­tej za­bu­do­wie miej­skiej
  • Ka­mie­ni­ca – część mia­sta Biel­sko-Biała
  • Ka­mie­ni­ca – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Pa­szo­wi­ce
  • Ka­mie­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim w pow. kłodz­kim w gmi­nie Stro­nie Ślą­skie
  • Ka­mie­ni­ca – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim w pow. lip­now­skim w gmi­nie Do­brzyń nad Wisłą
  • Ka­mie­ni­ca – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Skępe
  • Ka­mie­ni­ca – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim w pow. tu­chol­skim w gmi­nie Go­sty­cyn
  • Ka­mie­ni­ca – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim w pow. tu­chol­skim w gmi­nie Go­sty­cyn
  • Ka­mie­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim w pow. li­ma­now­skim w gmi­nie Ka­mie­ni­ca
  • Ka­mie­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim w pow. mie­chow­skim w gmi­nie Goł­cza
  • Ka­mie­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. płoń­skim w gmi­nie Za­łu­ski
  • Ka­mie­ni­ca – osada w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Jed­no­ro­żec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wujek miesz­ka w ład­nej i uro­kli­wej ka­mie­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: kãmʹi ̯ė̃ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień m., kamienicznik m., kamieniczniczka ż.

:: zdrobn. kamieniczka ż.

 przym. kamienny, kamieniczny

Wiktionary


kamienicki

→ Ka­mie­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

Kamienica

kamieniczanin

1. miesz­ka­niec Ka­mie­ni­cy (wsi w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Ka­mie­ni­cy Pol­skiej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kamieniczanka

1. miesz­kan­ka Ka­mie­ni­cy (wsi w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Ka­mie­ni­cy Pol­skiej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mie­ni­czan­ka (do­pływ Bia­łej)
  • Ka­mie­ni­czan­ka (do­pływ Trze­me­śnian­ki)

Wikipedia


kamieniczka

zdrob­nie­nie od: ka­mie­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­mie­ni­ca

 (1.2) mała ka­mie­ni­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mie­nicz­ka – potok, do­pływ Ka­mie­ni­cy
  • Ka­mie­nicz­ka – stru­ga, do­pływ Warty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dro­dze przy­glą­da­łem się za­byt­ko­wym, wy­bu­do­wa­nym je­szcze przed wojną ka­mie­nicz­kom oraz rzu­ca­łem dy­skret­ne spoj­rze­nia na mi­ja­ne pię­kne prze­my­ślan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲit͡ʃka, AS: kãmʹi ̯ė̃ńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienica ż., kamień m., kamienicznik m., kamieniczniczka ż., kamienicznica ż.

 przym. kamieniczny, kamienny

Wiktionary


kamienicznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wła­ści­ciel­ka ka­mie­ni­cy czyn­szo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nat­kną­łem się na naszą ka­mie­nicz­ni­cę, wy­cho­dząc z windy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienica ż., kamieniczka ż., kamieniczniczka ż., kamień m., kamyk m., kamyczek m.

:: fm. kamienicznik m.

 przym. kamienicznikowski, kamieniczny, kamienny, kamienisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamieniczniczka

Wiktionary


kamieniczniczka

wła­ści­ciel­ka jed­nej lub wielu ka­mie­nic czyn­szo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wła­ści­ciel­ka ka­mie­ni­cy czyn­szo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­szej ka­mie­nicz­nicz­ce wy­da­je się, że oj­ciec ma ko­pal­nię złota.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienica ż., kamieniczka ż., kamienicznica ż., kamień m., kamyk m., kamyczek m.

:: fm. kamienicznik m.

 przym. kamienicznikowski, kamieniczny, kamienny, kamienisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienicznica

Wiktionary


kamienicznik

wła­ści­ciel jed­nej lub wielu ka­mie­nic czyn­szo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel ka­mie­ni­cy czyn­szo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­łecz­ni ka­mie­nicz­ni­cy nie mają wsty­du, znowu pla­no­wa­ća­nu­ją pod­nie­sie­nie czyn­szu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲit͡ʃʲɲik, AS: kãmʹi ̯ė̃ńičʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienica ż., kamieniczka ż., kamień m., kamyk m., kamyczek m.

:: fż. kamieniczniczka ż., kamienicznica ż.

 przym. kamienicznikowski, kamieniczny, kamienny, kamienisty

Wiktionary


kamienicznikowski

→ ka­mie­nicz­nik


SJP.pl

Patrz:

kamienicznik

kamieniczny

przy­miot­nik od: ka­mie­ni­ca


SJP.pl


kamieniec

miej­sce ka­mie­ni­ste lub na­gro­ma­dze­nie ka­mie­ni; zdżar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geogr. to­po­nim wie­lo­krot­nie wy­stę­pu­ją­cy na ob­sza­rze Pol­ski oraz hi­sto­rycz­nej Sło­wiań­szczyz­ny;

 (1.2) geogr. zob. Ka­mie­niec Po­dol­ski. (mia­sto w Ukra­i­nie)

 (1.3) geogr. zob. Ka­mie­niec Li­tew­ski. (mia­sto w Bia­ło­ru­si)

 (1.4) geogr. hist. Ka­menz (mia­sto w Sak­so­nii w Niem­czech)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mie­niec – część mia­sta Głu­cho­ła­zy
  • Ka­mie­niec – część mia­sta Oś­wię­cim
  • Ka­mie­niec – część mia­sta Stary Sącz
  • Ka­mie­niec – część mia­sta Świe­ra­dów-Zdrój
  • Ka­mie­niec – część mia­sta Za­ko­pa­ne
  • Ka­mie­niec – wieś w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Kłodz­ko
  • Ka­mie­niec – wieś w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ko­neck
  • Ka­mie­niec – osada w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko
  • Ka­mie­niec – wieś w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie To­pól­ka
  • Ka­mie­niec – ko­lo­nia w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Zła­wieś Wiel­ka
  • Ka­mie­niec – wieś w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów
  • Ka­mie­niec – część wsi Bu­czy­na w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pan het­man posła za po­słem śle, o pomoc dla Ka­mień­ca prosi, jako Ka­san­dra upa­dek Ilium i na­ro­du Pria­ma prze­po­wia­da (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamieniecki

Wiktionary


kamieniecki

przy­miot­nik od: Ka­mie­niec Po­dol­ski, Ka­mie­niec Ząb­ko­wic­ki


SJP.pl


kamienieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­mie­nieć)

 (1.1) za­mie­niać się w ka­mień

 (1.2) sta­wać się twar­dym jak ka­mień

 (1.3) prze­stać się ru­szać

 (1.4) przen. tra­cić wraż­li­wość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień mrz., kamienienie n., skamieniałość ż.

 przym. kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) twardnieć, sztywnieć

 (1.3) nieruchomieć

Wiktionary


kamieniodruk

ro­dzaj tech­ni­ki dru­kar­skiej; li­to­gra­fi­ka; li­to­gra­fia


SJP.pl


kamienioryt

tech­ni­ka druku wklę­słe­go, po­le­ga­ją­ca na żło­bie­niu ry­sun­ku w mięk­kich, pła­skich ka­mie­niach i od­bi­ja­niu go w ne­ga­ty­wie (białe linie na ciem­nym tle)


SJP.pl

Ka­mie­nio­ryt – tech­ni­ka druku wklę­słe­go, gdzie formą dru­ko­wą jest ka­mień li­to­gra­ficz­ny z wy­ry­tym ry­sun­kiem. Do ka­mie­nio­ry­tu uży­wa­ne są spe­cjal­ne twar­de ka­mie­nie li­to­gra­ficz­ne. Tech­ni­ka ta sto­so­wa­na była do pro­duk­cji pa­pie­rów war­to­ścio­wych i map.

Ka­mie­nio­ry­tem na­zy­wa się także tech­ni­kę druku wy­pu­kłe­go sto­so­wa­ną w Chi­nach na po­cząt­ku VII wieku n.e., za pa­no­wa­nia dy­na­stii Tang.

Wikipedia


kamieniowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­mie­nio­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukamienowanie n., kamienowanie n.

 czas. kamieniować ndk., kamienować ndk., ukamienować dk.

 przym. kamienisty, kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienowanie

Wiktionary


kamieniować

za­bi­jać przez obrzu­ca­nie ka­mie­nia­mi; ka­mie­no­wać


SJP.pl


kamieniowy

→ ka­mień; ka­mien­ny


SJP.pl


kamieniołom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) górn. miej­sce po­zy­ski­wa­nia ka­mie­nia bu­dow­la­ne­go, zwy­kle me­to­dą od­kryw­ko­wą;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. teatr. po­gard. aktor uczą­cy się z tru­dem roli

Wiktionary

Ka­mie­nio­łom – ko­pal­nia od­kryw­ko­wa ka­mie­nia użyt­ko­we­go (skały zwię­złej o dużej twar­do­ści). Ka­mie­nio­ło­mów nie na­le­ży mylić z ko­pal­nia­mi od­kryw­ko­wy­mi wy­do­by­wa­ją­cy­mi skały syp­kie (pia­skow­nie, żwi­row­nie). Nie są nimi także od­kryw­ko­we za­kła­dy gór­ni­cze ek­splo­a­tu­ją­ce skały zwię­złe o sto­sun­ko­wo małej twar­do­ści (wę­giel bru­nat­ny, glin­ka ogniotr­wa­ła), czyli takie, które można ura­biać za po­mo­cą ko­pa­rek. W Pol­sce w ka­mie­nio­ło­mach wy­do­by­wa się głów­nie: gra­nit, ba­zalt, wa­pień, pia­sko­wiec, mar­mur, me­la­fir, sje­nit.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­po­wie­dzial­ni za ka­mie­nio­łom, któ­rzy byli Po­la­ka­mi, sta­ra­li się nas stu­den­tów ochra­niać od naj­cięż­szych prac.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kłm

Wiktionary


kamienisko

1. zgru­bie­nie od: ka­mień;
2. ka­mie­ni­ste miej­sce; duża ilość gła­zów, ruin, ka­mie­ni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mie­ni­sko – osada w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie Klucz­bork
  • Ka­mie­ni­sko – dawna osada w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Ka­mie­ni­sko – dawna osada w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Wiel­kie Oczy
  • Ka­mie­ni­sko – dawna osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Gry­fi­no

Wikipedia


kamienista

szczyt w Ta­trach


SJP.pl


kamienistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­mie­ni­ste

 (1.2) bot. zob. ka­mie­ni­stość owo­ców gru­szy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień m., kamyk mrz., kamyczek m., kamionka ż., kamienica ż., kamieniarstwo n., kamieniarz m.

 przym. kamienisty, kamienny, kamionkowy, kamieniarski

 przysł. kamieniście

Wiktionary


kamienisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który po­kry­ty jest ka­mie­nia­mi albo za­wie­ra dużo ka­mie­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zie­mia jest tu na ogół pia­szczy­sta i ka­mie­ni­sta, zdat­na pod upra­wę tylko kar­to­fli, żyta, owsa i lnu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ, AS: kãmʹi ̯ė̃ńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamieński mos., kamieniczniczka ż., kamienicznica ż., kamienistość ż., kamień mrz., kamieniarz mos., kamieniarstwo n., kamieniowanie n., kamyk mrz., ukamienowanie n., kamienicznik mos.

 czas. kamienować ndk., ukamienować dk.

 przym. kamienny, kamieniarski

Wiktionary


kamieniuszka

kacz­ka ze wsch. Sy­be­rii i z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, spo­ra­dycz­nie za­la­tu­ją­ca do Pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­strio­ni­cus hi­strio­ni­cus|ref=tak., ga­tu­nek kacz­ki;

Wiktionary

Ka­mie­niusz­ka, kacz­ka wzo­rzy­sta ("Hi­strio­ni­cus hi­strio­ni­cus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je pół­noc­no-wschod­nią i wschod­nią Azję, Ame­ry­kę Pół­noc­ną (wraz z Gren­lan­dią) i Is­lan­dię. Wy­jąt­ko­wo za­la­tu­je do Pol­ski. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲuʃka, AS: kãmʹi ̯ė̃ńuška

Wiktionary


kamienna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pol­sce, lewy do­pływ Wisły;

 (1.2) geogr. rzeka w Pol­sce, lewy do­pływ Bobru;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mien­na – część mia­sta Biały Bór
  • Ka­mien­na – część mia­sta Skar­ży­sko-Ka­mien­na
  • Ka­mien­na – część mia­sta Sucha Be­skidz­ka
  • Ka­mien­na – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka
  • Ka­mien­na – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Ka­mien­na – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Ka­mien­na – przy­sió­łek wsi Li­pin­ki w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Ka­mien­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Opo­rów
  • Ka­mien­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wola Krzysz­to­por­ska
  • Ka­mien­na – część wsi Tro­pi­szów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Igo­ło­mia-Wa­wrzeń­czy­ce
  • Ka­mien­na – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • Ka­mien­na – część wsi Opaka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Lu­ba­czów

Wikipedia


kamiennicki

→ Ka­mien­nik


SJP.pl

Patrz:

Kamiennik

kamiennictwo

dział gór­nict­wa zaj­mu­ją­cy się po­zy­ski­wa­niem ka­mie­nia użyt­ko­we­go


SJP.pl


kamiennik

daw­niej: ka­mie­niarz;
1. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy wy­ro­by i kon­struk­cje z ka­mie­nia;
2. ro­bot­nik wy­do­by­wa­ją­cy ka­mie­nie w ka­mie­nio­ło­mach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mien­nik – wznie­sie­nie w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce w Su­de­tach Środ­ko­wych w pa­śmie Garbu Dzi­kow­ca
  • Ka­mien­nik – góra w Su­de­tach Za­chod­nich w Kar­ko­no­szach
  • Ka­mien­nik – szczyt w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Wschod­nich, w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka – Kro­wiar­kach
  • Ka­mien­nik – pra­wo­stron­ny do­pływ Ka­cza­wy
  • Ka­mien­nik – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ka­mien­nik
    • Ka­mien­nik – gmina
    • Ka­mien­nik – gro­ma­da
  • Ka­mien­nik – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Draw­sko
  • Ka­mien­nik Po­łud­nio­wy – szczyt w Pa­śmie Lu­bo­mi­ra i Ły­si­ny w Be­ski­dzie Ma­kow­skim
  • Ka­mien­nik Pół­noc­ny – szczyt w Pa­śmie Lu­bo­mi­ra i Ły­si­ny w Be­ski­dzie Ma­kow­skim
  • Ka­mien­nik Wiel­ki – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mi­le­je­wo

Wikipedia


kamiennogórski

zwią­za­ny z Ka­mien­ną Górą, do­ty­czą­cy Ka­mien­nej Góry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od Ka­mien­na Góra

 (1.2) przym. od Góry Ka­mien­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamienna Góra ż., kamiennogórzanin m., kamiennogórzanka ż.

Wiktionary


kamiennogórzanin

miesz­ka­niec Ka­mien­nej Góry (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kamiennogórzanka

miesz­kan­ka Ka­mien­nej Góry (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kamienność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­mien­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamienny

 przysł. kamiennie

Wiktionary


kamienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny, pow­sta­ły z ka­mie­nia, zło­żo­ny z ka­mie­ni

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. przy­po­mi­na­ją­cy ka­mień, taki jak ka­mień pod wzglę­dem wła­ści­wo­ści (np. twar­do­ści, nie­ru­cho­mo­ści)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mien­ny – potok, do­pływ Glin­nej
  • Ka­mien­ny – potok, do­pływ So­lin­ki
  • Ka­mien­ny – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Ka­mien­ny Potok, Ka­mien­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te nowe ka­mien­ne scho­dy w na­szym domu są bar­dzo ładne!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: kãmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniczniczka ż., kamienicznica ż., kamień mrz., kamyk mrz., kamyczek mrz., kamienisko n., kamieniarstwo n., kamieniarz mos., kamieniarka ż., kamienica ż., kamieniczka ż., kamienicznik mos., kamica ż., kamionka ż., kamieniowanie n., ukamienowanie n., kamienienie n., skamienienie n., skamielina ż., skamieniałość ż., kamienistość ż., kamienność ż.

 czas. kamienować ndk., ukamienować dk., kamienieć ndk., skamienieć ndk.

 przym. kamieniarski, kamienisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienisty

 (2.1) twardy

Wiktionary


kamienobród

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ja­wo­row­skim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Ka­mie­no­bród (ukr. Кам'янобрід, "Kam­ja­no­brid") – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ja­wo­row­skim na­le­żą­cym do ob­wo­du lwow­skie­go.

II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś w po­wie­cie gró­dec­kim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go.

20 czerw­ca 1944 na­cjo­na­li­ści ukra­iń­scy z OUN-UPA za­mor­do­wa­li tutaj 12 Po­la­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kamienobrodzki

Wiktionary


kamienowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­da­wa­nie komuś śmier­ci po­przez rzu­ca­nie w niego ka­mie­nia­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukamienowanie n., kamieniowanie n.

 czas. kamienować ndk., ukamienować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. kamieniowanie

Wiktionary


kamienować

za­bi­jać przez obrzu­ca­nie ka­mie­nia­mi; ka­mie­nio­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uka­mie­no­wać)

 (1.1) uśmier­cać po­przez obrzu­ce­nie ka­mie­nia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­po­wie­dzie­li Mu Żydzi: «Nie chce­my Cię ka­mie­no­wać za dobry czyn, ale za bluź­nier­stwo, za to, że Ty będąc czło­wie­kiem uwa­żasz sie­bie za Boga».

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarz mos., kamieniowanie n., kamienowanie n., kamień mrz., kamyk mrz., ukamienowanie n.

 czas. ukamienować dk.

 przym. kamienisty, kamienny

Wiktionary


kamierowo

Ka­mie­ro­wo – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Skar­sze­wy. Ma sta­tus so­łect­wa

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


kamień

twar­da, spo­i­sta i cięż­ka bryła skal­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. obiekt po­cho­dze­nia mi­ne­ral­ne­go o kon­sy­sten­cji sta­łej, twar­dy, wy­raź­nie od­gra­ni­cza­ją­cy się od oto­cze­nia

 (1.2) jubil. mi­ne­rał słu­żą­cy po uprzed­niej obrób­ce do ozda­bia­nia przed­mio­tów m.in. w ju­bi­ler­stwie

 (1.3) twar­dy osad pow­sta­ją­cy w na­czy­niach, ko­tłach itp.;

 (1.4) med. złóg pow­sta­ją­cy w or­ga­nach wew­nętrz­nych, ta­kich jak nerki, wo­re­czek żół­cio­wy, mo­czo­wo­dy

 (1.5) pio­nek w niek­tó­rych grach plan­szo­wych

 (1.6) sport. gra­ni­to­wy walec do gry w cur­ling

 (1.7) hist. jed­nost­ka masy;

 (1.8) środ. prze­stęp­cze chleb

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­mień – jed­nost­ka masy
  • ka­mień – po­tocz­na nazwa skały spo­i­stej, zwię­złej bez wzglę­du na jej ro­dzaj ge­ne­tycz­ny, wiel­kość frak­cji i skład mi­ne­ra­lo­gicz­ny.
  • ka­mień – sku­pi­ska mi­ne­ra­łów jed­no­rod­nych lub róż­no­rod­nych
  • ka­mień ko­tło­wy – osa­dza­ją­cy się w urzą­dze­niach, na­czy­niach i zbior­ni­kach, w któ­rych go­to­wa­na jest nie­u­zdat­nia­na woda
  • Ka­mień – część mia­sta Czę­sto­cho­wa
  • Ka­mień – część mia­sta Pie­ka­ry Ślą­skie
  • Ka­mień – wieś w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Mirsk
  • Ka­mień – wieś w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Mię­dzy­bórz
  • Ka­mień – wieś w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Ka­mień – wieś w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Ja­bło­no­wo Po­mor­skie
  • Ka­mień – część wsi Mokre w pow. bial­skim, w gmi­nie Ros­sosz
  • Ka­mień – wieś w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ka­mień

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wąż wodny gonił drob­ną rybkę, uno­sząc kłęb­ki mułu spo­mię­dzy ka­mie­ni.

 (1.1) Rzu­cił ka­mie­niem w okno i ro­zbił je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ, AS: kãmʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarstwo n., kamieniarz m., kamieniarka ż., kamienica ż., kamienicznik m., kamieniec m., skamienielina ż., kamionka ż., kamica ż., ukamienowanie n.

:: zdrobn. kamyk m., kamyczek m.

 czas. kamienieć, kamienować ndk., ukamienować dk., skamienieć dk.

 przym. kamienny, kamienisty, kamieniarski, skamieniały

 przysł. kamiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skała, głaz; reg. śl. kizlok, kiziol

 (1.3) nagar, kamień kotłowy

Wiktionary


kamieńczanin

miesz­ka­niec Ka­mień­ca, Ka­mień­ca Wroc­ław­skie­go, Ka­mień­ca Ząb­ko­wic­kie­go lub Ka­mień­ca Po­dol­skie­go


SJP.pl


kamieńczanka

miesz­kan­ka Ka­mień­ca, Ka­mień­ca Wroc­ław­skie­go, Ka­mień­ca Ząb­ko­wic­kie­go lub Ka­mień­ca Po­dol­skie­go


SJP.pl


kamieńczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mień­czyk – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie
  • Ka­mień­czyk – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie To­pól­ka
  • Ka­mień­czyk – przy­sió­łek wsi Za­rze­cze w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Ka­mień­czyk – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ster­dyń
  • Ka­mień­czyk – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Wysz­ków
  • Ka­mień­czyk – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn
  • Ka­mień­czyk – gro­ma­da
  • Ka­mień­czyk – dawna gmina
  • Ka­mień­czyk – potok, do­pływ rzeki Ka­mien­na
  • Ka­mień­czyk – potok, do­pływ rzeki Nysa Kłodz­ka
  • Ka­mień­czyk (722 m n.p.m.) – szczyt w po­łud­nio­wej czę­ści Gór By­strzyc­kich
  • Ka­mień­czyk (341 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Wzgó­rzach Do­brze­niec­kich (Przed­gó­rze Su­dec­kie)

Wikipedia


kamieńsk

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. zob. Ka­mieńsk Szach­tyń­ski.

 (1.3) geogr. zob. Ka­mieńsk Ural­ski.

Wiktionary

Ka­mieńsk – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie miej­sko-wiej­skiej Ka­mieńsk, któ­rej jest sie­dzi­bą, nad rzeką Ka­mion­ką. Przez mia­sto prze­bie­ga­ją dwie spoś­ród głów­nych ar­te­rii ko­mu­ni­ka­cyj­nych Pol­ski: au­to­stra­da z Go­rzy­czek do Gdań­ska i War­sza­wy oraz linia ko­le­jo­wa Górny Śląsk – War­sza­wa, czyli dawna Kolej War­szaw­sko-Wie­deń­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãmʲjɛ̇̃j̃sk, AS: kãmʹi ̯ė̃ĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamieński

Wiktionary


kamieński

→ Ka­mieńsk; ka­mień­szczań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­mień­skiem, do­ty­czą­cy Ka­mień­ska

 (1.2) zwią­za­ny z Ka­mień­skim, do­ty­czą­cy Ka­mień­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ka­mień­ski (ok. 1635–ok. 1676) – po­dróż­nik i pa­mięt­ni­karz XVII-wiecz­ny
  • Adolf Ka­mień­ski (1737–1781) – za­kon­nik, pijar, pe­da­gog i tłu­macz
  • Anna Ka­mień­ska (1920–1986) – pol­ska po­et­ka, pi­sar­ka, tłu­macz­ka i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Anna Ka­mień­ska-Ła­piń­ska (1932–2007) – pol­ska rzeź­biar­ka, sce­na­rzyst­ka fil­mów ani­mo­wa­nych
  • An­to­ni Ka­mień­ski (1860–1933) – ma­larz i gra­fik pol­ski
  • An­to­ni Ka­mień­ski (1878–1942) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy, wo­je­wo­da łódz­ki, mi­ni­ster spraw wew­nętrz­nych
  • Bog­dan Ka­mień­ski (1897–1973) – pol­ski fi­zy­ko­che­mik
  • Fran­ci­szek Ka­mień­ski (1851–1912) – pol­ski bo­ta­nik
  • Hen­ryk Igna­cy Ka­mień­ski (1777–1831) – ge­ne­rał bry­ga­dy wojsk pol­skich w pow­sta­niu li­sto­pa­do­wym
  • Hen­ryk Mi­chał Ka­mień­ski (1813–1866) – fi­lo­zof, te­o­re­tyk ruchu re­wo­lu­cyj­no–de­mo­kra­tycz­ne­go
  • Jakub Ka­mień­ski (ur. 1979) – pol­ski aktor
  • Jan Ka­mień­ski (1906–1987) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go II RP, Armii Kra­jo­wej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kamieńsk mrz., Kamieńskie n.

Wiktionary


kamieńskie

→ Ka­mieńsk; ka­mień­szczań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, sie­dzi­ba re­jo­nu ka­mień­skie­go, w ob­wo­dzie dnie­pro­pe­trow­skim

Wiktionary

Ka­mień­skie ( Кам'янське, "Kam­janś­ke"), w la­tach 1936–2016 Dnie­pro­dzier­żyńsk (ukr. Дніпродзержинськ, "Dni­pro­dzer­żynśk") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie dnie­pro­pe­trow­skim, nad Dnie­prem. 1 stycz­nia 2022 li­czy­ło 226 845 miesz­kań­ców.

Oś­ro­dek hut­nict­wa że­la­za, prze­my­słu ta­bo­ru ko­le­jo­we­go (wa­go­ny), che­micz­ne­go, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych. Dzia­ła tu także elek­trow­nia wodna o mocy 352 MW.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈmjɛɲ.skjɛ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Dnieprodzierżyńsk (1936-2016)

Wiktionary


kamieńszczanin

miesz­ka­niec Ka­mień­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kamieńszczanka

miesz­kan­ka Ka­mień­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


kamieńszczański

→ Ka­mieńsk; ka­mień­ski


SJP.pl


kamieńszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mień­szczyz­na – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­de­czań­skim
  • Ka­mień­szczyz­na – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim.
  • Ka­mień­szczyz­na – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Zu­ju­ny
  • Ka­mień­szczyz­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Rybno
  • Ka­mień­szczyz­na – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Popów

Wikipedia


kamikadze

ka­mi­ka­ze;
1. ja­poń­ski sa­mo­lot z II wojny świa­to­wej, któ­re­go za­ło­ga miała wy­ko­nać sa­mo­bój­czy atak na wroga;
2. pilot ta­kie­go sa­mo­lo­tu;
3. żar­to­bli­wie o czło­wie­ku lu­bią­cym po­dej­mo­wać się trud­nych zadań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. ka­mi­ka­ze.

Wiktionary


kamikaze

[czy­taj: ka­mi­ka­ze lub ka­mi­ka­dze] ka­mi­ka­dze;
1. ja­poń­ski sa­mo­lot z II wojny świa­to­wej, któ­re­go za­ło­ga miała wy­ko­nać sa­mo­bój­czy atak na wroga;
2. pilot ta­kie­go sa­mo­lo­tu;
3. żar­to­bli­wie o czło­wie­ku lu­bią­cym po­dej­mo­wać się trud­nych zadań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. w cza­sie II Wojny Świa­to­wej: żoł­nierz ja­poń­ski prze­pro­wa­dza­ją­cy sa­mo­bój­czy atak na więk­sze­go prze­ciw­ni­ka za po­mo­cą sil­ne­go ła­dun­ku wy­bu­cho­we­go; sa­mo­lot lub inny po­jazd uży­wa­ny przez tego żoł­nie­rza;

 (1.2) przen. sa­mo­bój­ca ata­ku­ją­cy w ana­lo­gicz­ny spo­sób jak ka­mi­ka­ze (1.1)

Wiktionary

Ka­mi­ka­ze, shinpū (jap. 神風; spo­ty­ka się spol­szczo­ną formę ka­mi­ka­dze) – spe­cjal­ne ja­poń­skie od­dzia­ły woj­sko­we okre­su II wojny świa­to­wej, na­le­żą­ce do armii (w tym do jed­no­stek lot­ni­czych) i ma­ry­nar­ki ja­poń­skiej.

Żoł­nie­rze ka­mi­ka­ze poś­wię­ca­li swoje życie w ataku na nie­przy­ja­cie­la, pi­lo­tu­jąc spe­cjal­nie przy­sto­so­wa­ne do tego celu sa­mo­lo­ty lub jed­nost­ki wodne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­mi­ka­ze ude­rzył sa­mo­lo­tem w ame­ry­kań­ski lot­ni­sko­wiec i okręt za­to­nął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲiˈkazɛ|ˌkãmʲiˈkad͡zɛ, AS: kãmʹikaze|kãmʹikaʒe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamikadze

 (1.2) kamikadze

Wiktionary


kamil

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Kamil – imię mę­skie, po­cho­dzą­ce od rzym­skie­go imie­nia i co­gno­me­nu "Ca­mil­lus" (słowo to jest tłu­ma­czo­ne z ła­ci­ny jako „po­moc­nik ka­pła­na” bądź „zro­dzo­ny z wol­nych ro­dzi­ców”, „szla­chet­ny chło­piec”).

Kamil imie­ni­ny ob­cho­dzi: 14 lipca (daw­niej 18 lipca – data ta sta­no­wi­ła wspom­nie­nie św. Ka­mi­la de Lel­lis, póź­niej prze­su­nię­te­go na 14 lipca) i 15 wrze­śnia, 25 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten Kamil miesz­ka w mie­ście.

 (1.1) Ka­mi­lu, na kiedy przy­pa­da­ją twoje imie­ni­ny?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmʲil, AS: kãmʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamilowa ż., Kamilówna ż., Kamilostwo lm m., kamilianin mos., zdrobn. , Kamiluś mos., Mila ż., Milek mos.

:: fż. Kamila ż.

:: zdrobn. Kamilek mos.

 przym. kamiliański

Wiktionary


kamila

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kamil

Wiktionary

Ka­mi­la, Ka­mil­la – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kamil, po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go.

Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Ka­mi­la w 2009 r. zaj­mo­wa­ła 41. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich. W 2001 roku imię z pod­wój­nym L no­si­ło 4107 osób, z po­je­dyn­czym – 90 900.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­mi­la jest czułą i za­baw­ną dziew­czy­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmʲila, AS: kãmʹila

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamil mos., kamilianin mos.

:: zdrobn. Kamilka ż., Kamilcia ż.

 przym. kamiliański

Wiktionary


kamilcia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Ka­mi­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzwo­ni­łam wczo­raj do Ka­mil­ci, ale nie od­po­wia­da­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamil mos., Kamila ż., Kamilka ż., kamilianin mos.

 przym. kamiliański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kamilka

Wiktionary


kamilek

zdrob­nie­nie od: Kamil (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Kamil

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­mil­ku, pomóż babci wnieść spra­wun­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamil mos.

 przym. Kamilowy

Wiktionary


kamilianie

zakon ka­to­lic­ki za­ło­żo­ny w 1584 roku w Rzy­mie przez św. Ka­mi­la de Lel­lis; Zakon Kle­ry­ków Re­gu­lar­nych Po­słu­gu­ją­cych Cho­rym


SJP.pl

Ka­mi­lia­nie, Zakon Kle­ry­ków Re­gu­lar­nych Po­słu­gu­ją­cych Cho­rym – zakon za­ło­żo­ny przez św. Ka­mi­la de Lel­lis w 1584 roku, a zat­wier­dzo­ny przez pa­pie­ża Grze­go­rza XIV 21 wrze­śnia 1591 roku.

Wikipedia


kamilianin

czło­nek za­ko­nu ka­to­lic­kie­go za­ło­żo­ne­go w 1584 roku w Rzy­mie przez św. Ka­mi­la de Lel­lis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go w XVI w. przez św. Ka­mi­la de Lel­lis;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­ką za­słu­gą ka­mi­lia­nów była prze­pro­wa­dzo­na przez nich re­for­ma służ­by zdro­wia, za­po­cząt­ko­wa­na już w Hisz­pa­nii przez św. Jana Bo­że­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamil mos., Kamila ż.

:: fż. kamilianka ż.

 przym. kamiliański

Wiktionary


kamilianka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Ka­mi­la


SJP.pl


kamilianki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Ka­mi­la


SJP.pl

Ka­mi­lian­ki, Zgro­ma­dze­nie Córek świę­te­go Ka­mi­la, Córki świę­te­go Ka­mi­la – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne bę­dą­ce od­po­wied­ni­kiem mę­skie­go za­ko­nu Ka­mi­lia­nów. Zgro­ma­dze­nie zo­sta­ło za­ło­żo­ne przez bł. Aloj­ze­go Tezza i bł. Jó­ze­fi­nę Van­ni­ni 2 lu­te­go 1892, a zat­wier­dzo­ne przez pa­pie­ża Piusa XI w 1931 roku.

Wikipedia


kamiliański

→ ka­mi­lia­nin, → ka­mi­lia­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­mi­lia­na­mi, do­ty­czą­cy ka­mi­lia­nów

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ka­mi­lia­nów, bę­dą­cy ich włas­no­ścią

Wiktionary

Patrz:

kamilianin, → kamilianie

Przykłady

 (1.1) Na te­re­nie dziel­ni­cy mamy szpi­tal ka­mi­liań­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamilcia ż., Kamilka ż., kamilianin m., kamilianka ż., Kamil m., Kamila ż.

Wiktionary


kamiliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­mi­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kamilka

zdrob­nie­nie od: Ka­mi­la (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Ka­mi­la

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. B. lp. od: Ka­mi­lek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel­ka za­pro­po­no­wa­ła Ka­mil­ce udział w olim­pia­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamila ż., Kamil mos., Kamilcia ż., kamilianin mos.

 przym. kamiliański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kamilcia

Wiktionary


kamilkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­mil­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kamilla

imię żeń­skie


SJP.pl


kamillus

do­wód­ca rzym­ski, sze­ścio­krot­ny try­bun woj­sko­wy; Ca­mil­lus


SJP.pl


kamilostwo

Kamil z mał­żon­ką; Ka­mi­lo­wie


SJP.pl


kamilowie

Kamil z mał­żon­ką; Ka­mi­lo­stwo


SJP.pl


kamilowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­mi­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kaminiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


kamionczanin

miesz­ka­niec Ka­mion­ki (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kamionczanka

miesz­kan­ka Ka­mion­ki (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kamionecki

przy­miot­nik od: Ka­mion­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­mion­ką, do­ty­czą­cy Ka­mion­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamionka ż.

Wiktionary


kamionek

1. twar­dy ma­te­riał ce­ra­micz­ny; wyrób z tego ma­te­ria­łu
2. miej­sce po­kry­te sto­sem ka­mie­ni
3. ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych
4. zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; kuna do­mo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mio­nek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Ka­mio­nek – wieś w woj. opol­skim, w pow. krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Go­go­lin
  • Ka­mio­nek – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Szczyt­no
  • Ka­mio­nek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kisz­ko­wo
  • Ka­mio­nek – osied­le w War­sza­wie
  • Ka­mio­nek – część mia­sta Wał­brzych
  • Ka­mio­nek – część wsi Bu­dzi­ska
  • Ka­mio­nek – nazwa obocz­na dla je­zio­ra w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kisz­ko­wo
  • Ka­mio­nek – potok przez Carlst­hal (Orle) w Gó­rach Izer­skich
  • Ka­mio­nek Wiel­ki
  • Ka­mion­ka

Wikipedia


kamionetka

ro­dzaj cię­ża­rów­ki, bus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały sa­mo­chód cię­ża­ro­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bus, dostawczak, samochód dostawczy, furgonetka, półciężarówka

Wiktionary


kamionka

1. twar­dy ma­te­riał ce­ra­micz­ny; wyrób z tego ma­te­ria­łu
2. miej­sce po­kry­te sto­sem ka­mie­ni
3. ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych
4. zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; kuna do­mo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. rzem. twar­dy ma­te­riał ce­ra­micz­ny sto­so­wa­ny do wy­ro­bu pły­tek po­sadz­ko­wych, apa­ra­tu­ry kwa­so­od­por­nej, rur ka­na­li­za­cyj­nych i na­czyń;

 (1.2) na­czy­nie z ka­mion­ki (1.1)

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus sa­xa­ti­lis|ref=tak., ga­tu­nek ma­li­ny ma­ją­cy lekko kol­cza­ste, pło­żą­ce się pędy oraz kar­ło­wa­te, szkar­łat­ne owoce;

 (1.4) zool. kuna do­mo­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­mion­ka – wy­ro­by ce­ra­micz­ne otrzy­my­wa­ne z glin z do­dat­kiem sza­mo­tu lub pia­sku kwar­co­we­go
  • ka­mion­ka – inna nazwa kuny do­mo­wej
  • ka­mion­ka – ga­tu­nek by­li­ny z ro­dza­ju je­ży­na, na­le­żą­ce­go do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych
  • Ka­mion­ka – mia­sto (przed 1.01.2021 wieś) w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ka­mion­ka
  • Ka­mion­ka – część mia­sta Mi­ko­łów
  • Ka­mion­ka – wieś w pow. wał­brzy­skim, w gmi­nie Mie­ro­szów
  • Ka­mion­ka – ko­lo­nia wsi Ko­lo­nia Osiek w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek
  • Ka­mion­ka – część wsi Si­to­wiec w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Ka­mion­ka – wieś w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ra­do­min
  • Ka­mion­ka – osada wsi Pu­szcza Miej­ska w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin
  • Ka­mion­ka – osada w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Ka­mion­ka – wieś w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãˈmʲjɔ̃nka, AS: kãmʹi ̯õnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień mrz., skamieniałość ż., kamieniarz mos., kamienistość ż.

 przym. kamienny, kamionkowy

Wiktionary


kamionkowski

→ Ka­mion­ka


SJP.pl

Patrz:

Kamionka

kamionkowy

przy­miot­nik od: ka­mion­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ka­mion­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienistość ż., kamionka ż.

Wiktionary


kamizard

fran­cu­ski uczest­nik pow­sta­nia lu­do­we­go w la­tach 1702-1705


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. kal­wiń­ski pow­sta­niec wal­czą­cy prze­ciw­ko ka­to­lic­kim woj­skom króla Lud­wi­ka XIV w la­tach 1704–1709;

Wiktionary


kamizela

spod­nia część trzy­czę­ścio­we­go ubio­ru mę­skie­go; ka­mi­zel­ka


SJP.pl


kamizelczyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. marna ka­mi­zel­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyz­na­ję, że dziś chęt­nie od­stą­pił­bym komu ten szmat sukna, który mi robi tro­chę kło­po­tu. Szaf na zbio­ry je­szcze nie mam, a nie chciał­bym znowu trzy­mać cho­rej ka­mi­zel­czy­ny mię­dzy włas­ne­mi sic. rze­cza­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamizelka ż.

Wiktionary


kamizeleczka

zdrob­nie­nie od: ka­mi­zel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­mi­zel­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamizelka ż.

Wiktionary


kamizeleczkowy

→ ka­mi­ze­lecz­ka


SJP.pl

Patrz:

kamizeleczka

kamizelka

część stro­ju bez rę­ka­wów i koł­nie­rza, za­kła­da­na pod ma­ry­nar­kę lub wierzch­nie okry­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. kraw. ubra­nie bez rę­ka­wów i koł­nie­rza na­kła­da­ne na tułów, za­pi­na­ne na gu­zi­ki

Wiktionary

Ka­mi­zel­ka – ro­dzaj ubio­ru okry­wa­ją­ce­go tułów, do­pa­so­wa­ne­go, za­pi­na­ne­go, bez rę­ka­wów i na ogół koł­nie­rza. Pier­wot­nie ubra­nie mę­skie, w mo­dzie eu­ro­pej­skiej po­ja­wi­ła się około 1670 roku; póź­niej uży­wa­na także przez ko­bie­ty. Po­cząt­ko­wo się­ga­ją­ca kolan i z rę­ka­wa­mi, w miarę upły­wu czasu ule­ga­ła przeksz­tał­ce­niom, zmie­nia­ła się jej dłu­gość, krój ele­men­tów ta­kich jak koł­nierz, klapy i kie­sze­nie oraz zdo­bie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na miał na sobie czar­ną ka­mi­zel­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲiˈzɛlka, AS: kãmʹizelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamizelczyna ż., kamizeleczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezrękawnik; gw. Górny Śląsk wista

Wiktionary


kamizelkowy

przy­miot­nik od: ka­mi­zel­ka


SJP.pl


kamińsk

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­mińsk – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk
  • Ka­mińsk – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Gó­ro­wo Iła­wec­kie
  • Ka­mińsk – do 1918 roku nazwa miej­sco­wo­ści Ka­mieńsk
  • Ka­mińsk – do 1950 roku nazwa sta­cji ko­le­jo­wej Go­mu­ni­ce (w la­tach 1951-1957 Ka­mińsk Ra­dom­szczań­ski)
  • Nowy Ka­mińsk – do 1957 roku nazwa przy­stan­ku ko­le­jo­we­go Ka­mieńsk

Wikipedia


kamiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ko­bie­ty o naz­wi­sku Ka­miń­ska
  • Alek­san­der Ka­miń­ski ps. „Kamyk” (1903–1978) – pe­da­gog, wy­cho­waw­ca, twór­ca me­to­dy zu­cho­wej, wy­bit­ny in­struk­tor har­cer­ski, harc­mistrz, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej oraz jeden z ide­o­wych przy­wód­ców Sza­rych Sz...
  • Alek­san­der Ka­miń­ski (1823–1886) – ma­larz i pe­da­gog
  • An­drzej Ka­miń­ski – pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz-re­por­ta­ży­sta
  • Bro­ni­sław Ka­miń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Emi­lian Ka­miń­ski (1952–2022) – aktor i re­ży­ser te­a­tral­ny, fil­mo­wy i mu­si­ca­lo­wy, wo­ka­li­sta i pi­sarz
  • Fran­ci­szek Ka­miń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jakub Ka­miń­ski (ur. 2002) – pol­ski pił­karz
  • Jan Ka­miń­ski (1912–1944) – pol­ski do­wód­ca woj­sko­wy
  • Jan Ka­miń­ski (1922–2016) – pol­ski mi­ni­ster
  • Jan Ne­po­mu­cen Ka­miń­ski (1777–1855) – pol­ski aktor, pi­sarz, re­ży­ser
  • Ja­nusz Ka­miń­ski (ur. 1959) – ame­ry­kań­ski ope­ra­tor fil­mo­wy i re­ży­ser pol­skie­go po­cho­dze­nia

Wikipedia


kamińsko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­miń­sko – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Przy­stajń
  • Ka­miń­sko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mu­ro­wa­na Go­śli­na
  • Ka­miń­sko – druga nazwa Je­zio­ro Ka­miń­skie­go

Wikipedia


kamkorder

nie­wiel­ka, prze­no­śna ka­me­ra te­le­wi­zyj­na z wbu­do­wa­nym ma­gne­to­wi­dem; kam­wid


SJP.pl

Kam­kor­der ( cam­cor­der, od "video CAMera reCORDER") – urzą­dze­nie wideo za­wie­ra­ją­ce zin­te­gro­wa­ną ka­me­rę i ma­gne­to­wid.

Pier­wsze kam­kor­de­ry re­je­stro­wa­ły sy­gna­ły ana­lo­go­we na ta­śmie ma­gne­tycz­nej. Po roku 2000 po­ja­wi­ły się kam­kor­de­ry bez­ta­śmo­we, wy­ko­rzy­stu­ją­ce dyski op­tycz­ne, dyski twar­de i pa­mię­ci flash jako no­śnik da­nych.

Wikipedia


kamlot

mięk­ka tka­ni­na pła­szczo­wa z wełny wiel­błą­dziej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. mięk­ka tka­ni­na o splo­cie sko­śnym, przez­na­czo­na na okry­cia zew­nętrz­ne, daw­niej tkana z wełny wiel­błą­dziej lub ko­ziej, obec­nie także z mie­szan­ki wełny ko­ziej z jed­wa­biem lub wełny ow­czej z ba­weł­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem płaszcz z kam­lo­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmlɔt, AS: kãmlot

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamlotowy

Wiktionary


kamlotowy

wy­ko­na­ny z kam­lo­tu


SJP.pl


kammsetzer

[czy­taj: KAMzecer] naz­wi­sko


SJP.pl


kamocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ka­moc­ki – skarb­nik (1785) i pod­sto­li biel­ski
  • Fran­ci­szek Ka­moc­ki – pol­ski he­ral­dyk i wek­sy­lo­log
  • Ja­nusz Ka­moc­ki – pol­ski et­no­graf, wię­zień po­li­tycz­ny, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Sta­ni­sław Ka­moc­ki – ma­larz i gra­fik, mło­do­pol­ski pej­za­ży­sta
  • Wa­len­ty Ka­moc­ki – pol­ski le­karz, oku­li­sta
  • Zyg­munt Ka­moc­ki – pod­po­rucz­nik re­zer­wy ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


kamol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od ka­mień

Wiktionary


kamola

naz­wi­sko


SJP.pl

Ka­mo­la – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrze­szow­skim, w gmi­nie Gra­bów nad Pros­ną.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


kamora

tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza dzia­ła­ją­ca w Kró­le­stwie Ne­a­po­lu w la­tach 1830-1870; obec­nie or­ga­ni­za­cja ma­fij­na dzia­ła­ją­ca na te­re­nie Ne­a­po­lu i całej Kam­pa­nii; ca­mor­ra; ka­mor­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. or­ga­ni­za­cja ma­fij­na w Kró­le­stwie Ne­a­po­lu w XIX wieku

 (1.2) wło­ska or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rocz­ne do­cho­dy ka­mo­ry sza­cu­je się na około mi­liard euro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamorysta m.

 przym. kamorystyczny

Wiktionary


kamorra

tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza dzia­ła­ją­ca w Kró­le­stwie Ne­a­po­lu w la­tach 1830-1870; obec­nie or­ga­ni­za­cja ma­fij­na dzia­ła­ją­ca na te­re­nie Ne­a­po­lu i całej Kam­pa­nii; ca­mor­ra; ka­mo­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ka­mo­ra.

Wiktionary


kamorrysta

czło­nek ka­mor­ry (or­ga­ni­za­cji prze­stęp­czej); ka­mo­ry­sta


SJP.pl


kamorysta

czło­nek ka­mo­ry (or­ga­ni­za­cji prze­stęp­czej); ka­mor­ry­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ka­mor­ry

Wiktionary

Ka­mo­ry­sta (wł. "Il ca­mor­ri­sta") – wło­ski dra­mat bio­gra­ficz­no-kry­mi­nal­ny z 1986 roku w re­ży­se­rii Giu­sep­pe Tor­na­to­re, bę­dą­cy jego peł­no­me­tra­żo­wym de­biu­tem. Ekra­ni­za­cja po­wie­ści au­tor­stwa Giu­sep­pe Mar­raz­za.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miej­sco­wym wię­zie­niu prze­trzy­my­wa­ni są ka­mo­ry­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamora ż.

 przym. kamorystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mafioso

Wiktionary


kamorystka

→ ka­mo­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

kamorysta

kamorystyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­mo­ry; taki, który jest zwią­za­ny z ka­mo­rą; ma­ją­cy cha­rak­ter ka­mo­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy przed kilku laty to­czył się sław­ny, wiel­ki pro­ces ka­mo­ry­stycz­ny, to za­miast przed ne­a­po­li­tań­skim sądem przy­się­głych, mu­siał się odbyć w Vi­ter­bo, w mia­stecz­ku, le­żą­cem w środ­ko­wych Wło­szech, gdyż oba­wia­no się, że w Ne­a­po­lu nie znaj­dzie się ani jeden przy­się­gły, który ze stra­chu przed zem­stą ka­mor­ry, zech­ce uznać oskar­żo­nych ka­mo­ry­stów za win­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamora ż., kamorysta m.

Wiktionary


kamp

este­ty­ka ce­le­bru­ją­ca kicz i iro­nię, ce­lo­wo prze­sad­na i te­a­tral­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. este­ty­ka, kon­wen­cja sty­li­stycz­na, przy­pi­su­ją­ca rze­czom war­tość po­nie­waż są w złym gu­ście lub ich wy­mo­wy iro­nicz­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kamp – rzeka w Dol­nej Au­strii
  • Ale­xan­dra Kamp – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • An­drew Van De Kamp – fik­cyj­na po­stać
  • Bree Van de Kamp – fik­cyj­na po­stać
  • Da­niel­le Van De Kamp – fik­cyj­na po­stać
  • Peter van de Kamp – ame­ry­kań­ski astro­nom
  • Ra­gnar Kamp – ame­ry­kań­ski cur­ler
  • kamp – forma sty­li­za­cji
  • Kamp – opact­wo cy­ster­sów
  • (1965) van de Kamp – pla­ne­to­i­da
  • Kamp! – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Camp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­ja­wem kampu są drag qu­e­ens i drag kings.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmp, AS: kãmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampowość ż.

 przym. kampowy

 przysł. kampowo

Wiktionary


kampa

naz­wi­sko


SJP.pl

Kampa – sztucz­na wyspa (wła­ści­wie pół­wy­sep) o po­wierzch­ni 5,2 hek­ta­ra po­ło­żo­na w cen­trum Pragi, w dziel­ni­cy Malá Stra­na. Leży mię­dzy rzeką Weł­ta­wą a wy­pły­wa­ją­cą i wpły­wa­ją­cą do niej Čertovką (Czar­cim Po­to­kiem) – sztucz­nym cie­kiem wod­nym ut­wo­rzo­nym w celu na­pę­dza­nia kół młyń­skich 3 mły­nów (współ­cze­śnie po­zo­sta­ło jedno z nich, przy mły­nie „Wiel­ki Prze­or”).

Wikipedia


kampala

sto­li­ca Ugan­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ugan­dy;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kam­pa­la (wzgó­rze).

Kam­pa­la – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ugan­dy po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści kraju, w po­bli­żu Je­zio­ra Wik­to­rii.

Kam­pa­la jest głów­nym oś­rod­kiem go­spo­dar­czym i kul­tu­ral­nym kraju. Miej­sco­wość jest cen­trum hand­lu pro­duk­ta­mi rol­ny­mi (kawą, ba­weł­ną, her­ba­tą, ty­to­niem, cu­krem); funk­cjo­nu­ją tu rów­nież za­kła­dy prze­my­słu włó­kien­ni­cze­go, me­ta­lo­we­go, drzew­ne­go, ma­szy­no­we­go i spo­żyw­cze­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãmˈpala, AS: kãmpala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampalczyk mos., kampalka ż.

 przym. kampalski

Wiktionary


kampalczyk

miesz­ka­niec Kam­pa­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kam­pa­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈpalt͡ʃɨk, AS: kãmpalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampala ż.

:: fż. kampalka ż.

 przym. kampalski

Wiktionary


kampalka

miesz­kan­ka Kam­pa­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kam­pa­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈpalka, AS: kãmpalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampala ż.

:: fm. kampalczyk mos.

 przym. kampalski

Wiktionary


kampalski

przy­miot­nik od: Kam­pa­la (sto­li­ca Ugan­dy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kam­pa­li, sto­li­cy Ugan­dy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈpalsʲci, AS: kãmpalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampalka ż., kampalczyk mos., Kampala ż.

Wiktionary


kampament

daw­niej:
1. prze­gląd, rewia woj­sko­wa;
2. ćwi­cze­nia, ma­ne­wry;
3. obóz woj­sko­wy ćwi­czeb­ny


SJP.pl


kampan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. piąty wiek póź­nej kredy, trwa­ją­cy 83,5 – 70,6 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Kam­pan (ang. "Cam­pa­nian")

Stra­to­typ dol­nej gra­ni­cy san­to­nu nie jest je­szcze zat­wier­dzo­ny. Gra­ni­cę okre­śla się na pod­sta­wie wy­mar­cia li­liow­ca "Mar­su­pi­tes te­stu­di­na­rius" (Schlot­he­im, 1820).

Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy fran­cu­skiej kra­i­ny Szam­pa­nii – "Cam­pa­nia".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãmpãn, AS: kãmpãn

Wiktionary


kampania

1. za­pla­no­wa­ne dzia­ła­nie wo­jen­ne od­by­wa­ją­ce się na okre­ślo­nym te­ry­to­rium w ja­kimś cza­sie; etap wojny, wy­pra­wa wo­jen­na, np. kam­pa­nia wrze­śnio­wa;
2. sze­reg zor­ga­ni­zo­wa­nych dzia­łań pro­wa­dzą­cych do okre­ślo­ne­go celu, po­pie­ra­ją­cych spra­wę, o którą się wal­czy, np. kam­pa­nia pro­mo­cyj­na, pro­pa­gan­do­wa, re­kla­mo­wa; czas trwa­nia ta­kich akcji;
3. w rol­nict­wie i przet­wór­stwie: okres na­si­le­nia prac, zwią­za­ny ze zbio­rem, sku­pem i prze­ro­bem okre­ślo­nych pło­dów rol­nych; czas prac se­zo­no­wych;
4. po­tocz­nie: kam­pa­nia wrze­śnio­wa - po­praw­ko­wa sesja eg­za­mi­na­cyj­na we wrze­śniu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ciąg dzia­łań wo­jen­nych na ja­kimś te­ry­to­rium ob­ję­tych wspól­nym pla­nem;

 (1.2) przen. publ. sze­reg zor­ga­ni­zo­wa­nych dzia­łań na­sta­wio­nych na osią­gnię­cie celu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kam­pa­nia – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­łud­nio­wych Wło­szech
  • kam­pa­nia (woj­sko)
    • kam­pa­nia sze­ściod­nio­wa (1814)
    • kam­pa­nia na Mis­si­si­pi (1862–1863)
    • kam­pa­nia wrze­śnio­wa (1939)
    • kam­pa­nia nor­we­ska (1940)
    • kam­pa­nia fran­cu­ska (1940)
    • kam­pa­nia bał­kań­ska (1941)
  • kam­pa­nia re­kla­mo­wa, kam­pa­nia mar­ke­tin­go­wa
  • kam­pa­nie spo­łecz­ne:
    • kam­pa­nia eko­lo­gicz­na – akcje eko­lo­gicz­ne
    • Kam­pa­nia Prze­ciw Ho­mo­fo­bii

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bez do­bre­go hasła, kam­pa­nia bę­dzie nie­sku­tecz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kampanijny

 rzecz. kampanier mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) akcja, przedsięwzięcie

Wiktionary


kampanier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się pro­wa­dze­niem kam­pa­nii, głów­nie kam­pa­nii spo­łecz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praca na sta­no­wi­sku kam­pa­nie­ra lub kam­pa­nier­ki wy­ma­ga my­śle­nia stra­te­gicz­ne­go, od­da­nia spra­wom, o które wal­czy­my, dużej ela­stycz­no­ści oraz szyb­ko­ści dzia­ła­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampania ż.

:: fż. kampanierka ż.

 przym. kampanijny

Wiktionary


kampanijny

zwią­za­ny z kam­pa­nią, zwła­szcza bio­rą­cy udział w ja­kiejś okre­so­wej akcji; se­zo­no­wy, nie­sta­ły, okre­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kam­pa­nią, do­ty­czą­cy kam­pa­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampanier mos., kampania ż.

Wiktionary


kampanila

dzwon­ni­ca w kształ­cie wys­mu­kłej wieży, wol­no­sto­ją­ca obok ko­ścio­ła, cha­rak­te­ry­stycz­na dla ar­chi­tek­tu­ry wło­skiej; cam­pa­ni­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. wys­mu­kła wieża peł­nią­ca funk­cję dzwon­ni­cy, sto­ją­ca obok ko­ścio­ła;

Wiktionary

Kam­pa­ni­la, cam­pa­ni­la (wł. "cam­pa­ni­le") – dzwon­ni­ca ko­ściel­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla ar­chi­tek­tu­ry wło­skiej, wy­o­dręb­nio­na z bryły ko­ścio­ła i bu­do­wa­na obok niej, ina­czej niż w kra­jach Eu­ro­py za­chod­niej i środ­ko­wej, w któ­rych dzwon­ni­ca ze­spo­lo­na była z ko­ścio­łem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãmpãˈɲila, AS: kãmpãńila

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwonnica

Wiktionary


kampanka

miesz­kan­ka Kam­pa­nii (re­gio­nu we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kam­pa­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampania ż.

:: fm. Kampańczyk mos.

 przym. kampański

Wiktionary


kampanologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o tra­dy­cyj­nych dzwo­nach wie­żo­wych i ko­ściel­nych;

Wiktionary

Kam­pa­no­lo­gia (sta­ro­ła­ciń­skie "cam­pa­na" – „dzwo­nek” + grec­kie "λόγος" – „wie­dza”) – nauka o dzwo­nach. Zaj­mu­je się ich hi­sto­rią, przez­na­cze­niem, aku­sty­ką, ro­dza­ja­mi, spo­so­ba­mi wyt­wa­rza­nia i na­pra­wy, zdob­nict­wem i in­skryp­cja­mi, wy­ko­rzy­sta­niem dzwo­nów jako in­stru­men­tów mu­zycz­nych (przy czym nie cho­dzi tu o dzwo­ny or­kie­stro­we czy dzwon­ki ręcz­ne, tylko o tra­dy­cyj­ne dzwo­ny ko­ściel­ne i wie­żo­we).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzwo­ny są źró­dłem badań nie tylko nauk tech­nicz­nych, ale także bar­dzo sze­ro­ko ro­zu­mia­nej kam­pa­no­lo­gii hi­sto­rycz­nej, która obej­mu­je hi­sto­rię sztu­ki, epi­gra­fi­kę, ling­wi­sty­kę, iko­no­lo­gię, he­ral­dy­kę itd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampanolog m., kampanula ż.

 przym. kampanologiczny

Wiktionary


kampanula

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych o du­żych, róż­no­barw­nych kwia­tach w kształ­cie kie­li­cha, wy­stę­pu­ją­ca w około 200 ga­tun­kach w stre­fie śró­dziem­no­mor­skiej i umiar­ko­wa­nej;
2. motyw de­ko­ra­cyj­ny zło­żo­ny z kwia­tów w kształ­cie dzwon­ka, zwró­co­nych w dół, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki póź­no­ba­ro­ko­wej, szcze­gól­nie dla stylu re­gen­cji


SJP.pl

Kam­pa­nu­la – motyw de­ko­ra­cyj­ny zło­żo­ny z kwia­tów w kształ­cie dzwon­ka, zwró­co­nych w dół. Naj­czę­ściej w for­mie zwisu zło­żo­ne­go z kwia­tów o stop­nio­wo zmniej­sza­ją­cych się kie­li­chach, przy­bie­ra też po­stać gir­lan­dy. Or­na­ment wy­stę­po­wał we wło­skim re­ne­san­sie, bar­dzo po­pu­lar­ny w ba­ro­ko­wym i póź­no­ba­ro­ko­wym wzor­nict­wie fran­cu­skim. Cha­rak­te­ry­stycz­ny też dla okre­su re­gen­cji, cza­sa­mi w upro­szczo­nej po­sta­ci w zdob­nict­wie ne­o­kla­sy­cyz­mu i em­pi­re. Sto­so­wa­ny w bu­dow­nict­wie, rzeź­bie i sny­cer­stwie.

Wikipedia


kampańczyk

miesz­ka­niec Kam­pa­nii (re­gio­nu we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kam­pa­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­czej wąt­pić na­le­ży w to, aby w tak krót­kim cza­sie Kam­pań­czy­cy, Grecy, czy Etru­sko­wie mogli wy­sta­wić flotę zło­żo­ną z pen­ter — okrę­tów, które nie były im znane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampania ż.

:: fż. Kampanka ż.

 przym. kampański

Wiktionary


kampański

przy­miot­nik od: Kam­pa­nia (re­gion we Wło­szech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kam­pa­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampańczyk mos., Kampania ż., Kampanka ż.

Wiktionary


kamper

sa­mo­chód tu­ry­stycz­ny z miej­scem do mycia się, spa­nia oraz spo­rzą­dza­nia i prze­cho­wy­wa­nia je­dze­nia; cam­per


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. sa­mo­chód kem­pin­go­wy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. slang. w grach kom­pu­te­ro­wych osoba trzy­ma­ją­ca się stale jed­ne­go miej­sca, strze­la­jąc do in­nych gra­czy

Wiktionary

Kam­per ( RV lub cam­per) lub sa­mo­chód kem­pin­go­wy – typ sa­mo­cho­du, który zo­stał zbu­do­wa­ny lub wy­po­sa­żo­ny do peł­nie­nia funk­cji au­to­no­micz­ne­go po­ja­zdu tu­ry­stycz­ne­go. Za­pew­nia po­dró­żu­ją­cym nim pa­sa­że­rom miej­sca m.in. do spa­nia i wy­po­czyn­ku, a po­nad­to spe­cjal­na za­bu­do­wa za­pew­nia miej­sce i sprzęt do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści i spo­rzą­dza­nia po­sił­ków oraz wy­dzie­lo­ną część sa­ni­tar­ną z ubi­ka­cją, umy­wal­ką i naj­czę­ściej prysz­ni­cem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bie­ra­my się na ty­god­nio­wą wy­ciecz­kę na­szym kam­pe­rem.

 (2.1) Ten kam­per znowu mnie zabił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpɛr, AS: kãmper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampienie n., kampowanie n., kemping m.

 czas. kampić ndk., kampować ndk.

 przym. kempingowy, kamperowy

Wiktionary


kamperek

zdrob­nie­nie od: kam­per (auto)


SJP.pl


kampering

spę­dza­nie czasu wol­ne­go na po­dró­żo­wa­niu cam­pe­rem; cam­pe­ring


SJP.pl


kamperowicz

osoba spę­dza­ją­ca czas wolny na po­dró­żo­wa­niu kam­pe­rem; cam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wiec, kam­pe­ro­wiec


SJP.pl


kamperowiec

osoba spę­dza­ją­ca czas wolny na po­dró­żo­wa­niu kam­pe­rem; kam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wiec


SJP.pl


kamperowy

→ kam­per; cam­pe­ro­wy


SJP.pl


kampesz

1. drze­wo;
2. barw­nik na­tu­ral­ny


SJP.pl


kampeszowy

przy­miot­nik od: kam­pesz


SJP.pl


kampeszyn

cier­ni­ste drze­wo z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych; he­ma­tok­sy­lon; drze­wo kam­pe­szo­we


SJP.pl


kampidanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka re­gio­nu Cam­pi­da­no na Sar­dy­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Kampidanin

 przym. kampidański

Wiktionary


kampienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kam­pić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kampić

 rzecz. kamper mos./mrz.

Wiktionary


kampimetria

me­to­da ba­da­nia pola wi­dze­nia uzu­peł­nia­ją­ca ba­da­nie pe­ry­me­trycz­ne


SJP.pl


kamping

rzad­ko: kem­ping, cam­ping;
1. ogro­dzo­ny teren wy­po­sa­żo­ny w umy­wal­nie, elek­trycz­ność itp., przy­sto­so­wa­ny do obo­zo­wa­nia w na­mio­tach lub dom­kach (przy­cze­pach, sa­mo­cho­dach) kem­pin­go­wych;
2. cza­so­we prze­by­wa­nie na takim te­re­nie


SJP.pl


kampinos

wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w otu­li­nie Kam­pi­no­skie­go Parku Na­ro­do­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś i gmina w cen­tral­nej Pol­sce;

Wiktionary

Kam­pi­nos – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim. Ma sta­tus so­łect­wa. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą władz gminy Kam­pi­nos.

Naj­bliż­sze mia­sta: Bło­nie (15 km), So­cha­czew (18 km), Brwi­nów (26 km), Oża­rów Ma­zo­wiec­ki (27 km), Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki (27 km), Wy­szo­gród (28 km), Mi­la­nó­wek (29 km), Ży­rar­dów (29 km).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dwo­rze w Kam­pi­no­sie mie­ścił się dom wy­ciecz­ko­wy PTTK.

 (1.1) Z Kam­pi­no­su wy­ru­sza­li na łowy Jan III So­bie­ski i Sta­ni­sław Au­gust.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kampinoski, podkampinoski

Wiktionary


kampinoski

przy­miot­nik od: Kam­pi­nos (wieś)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kam­pi­no­su, zwią­za­ny z Kam­pi­no­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­piec spę­dzi­my z Ho­no­ra­tą w Pu­szczy Kam­pi­no­skiej.

 (1.1) Na te­re­nie Kam­pi­no­skie­go Parku Na­ro­do­we­go wy­stę­pu­ją zwy­kle kwa­śne i mało żyzne gleby wyt­wo­rzo­ne z pia­sków eo­licz­nych: gleby rdza­we i bie­li­co­we oraz gleby grun­to­wo­gle­jo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampinos m.

Wiktionary


kampinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kampić

śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych: czaić się na prze­ciw­ni­ka w jed­nym miej­scu; kam­po­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) gry­komp. trzy­mać się stale jed­ne­go miej­sca i strze­lać do in­nych gra­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten cwa­niak ko­lej­ny raz kampi pod tym murem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpʲit͡ɕ, AS: kãmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampienie n., kamper mzw./mos., camper mos.

Wiktionary


kampiński

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Cam­pi­gny

Wiktionary


kampować

śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych: czaić się na prze­ciw­ni­ka w jed­nym miej­scu; kam­pić


SJP.pl


kampowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kam­po­we; cecha tych, któ­rzy są kam­po­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamp m.

 przym. kampowy

 przysł. kampowie

Wiktionary


kampowy

→ kamp


SJP.pl

Patrz:

kamp

kamptozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z grupy igu­a­no­do­nów; bra­chy­ro­fus, kum­no­ria


SJP.pl

Kamp­to­za­ur ("Camp­to­sa­u­rus") – ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur pta­sio­mied­nicz­ny z grupy igu­a­no­do­nów, z ro­dzi­ny kamp­to­za­u­rów (Camp­to­sa­u­ri­dae); jego nazwa zna­czy gięt­ki ja­szczur od zgię­tych w kształ­cie łuka kości udo­wych. Or­ni­to­pod nieco po­dob­ny wy­glą­dem do igu­a­no­do­na.

Wikipedia


kampucza

nazwa Kam­bo­dży w la­tach 1976-89


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. polit. geogr. nazwa Kam­bo­dży w la­tach 1976–1989;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • De­mo­kra­tycz­na Kam­pu­cza – pań­stwo kam­bo­dżań­skie w la­tach 1975–1979
  • Lu­do­wa Re­pu­bli­ka Kam­pu­czy – pań­stwo kam­bo­dżań­skie w la­tach 1979-1989
  • Kam­pu­cza – do­ku­men­tal­ny film z 1981 roku w re­ży­se­rii An­drze­ja Trzo­sa-Ra­sta­wiec­kie­go
  • Kam­bo­dża

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kampuczanin mos., Kampuczanka ż.

 przym. kampuczański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kambodża

Wiktionary


kampuczanin

oby­wa­tel Kam­pu­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kam­pu­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kampuczański

 rzecz. Kampucza ż.

Wiktionary


kampuczanka

oby­wa­tel­ka Kam­pu­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kam­pu­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampucza ż.

Wiktionary


kampuczański

→ Kam­pu­cza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. do­ty­czą­cy Kam­pu­czy (współcz. Kam­bo­dża)

Wiktionary

Patrz:

Kampucza

Powiązane:

 rzecz. Kampucza ż., Kampuczanin m.

Wiktionary


kampus

wyz­na­czo­ny teren wraz z bu­dyn­ka­mi na­le­żą­cy do an­glo­sa­skiej szko­ły wyż­szej; cam­pus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kom­pleks bu­dyn­ków i te­re­nów uni­wer­sy­tec­kich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod mia­stem ma pow­stać nowy kam­pus uni­wer­sy­te­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpus, AS: kãmpus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kampusowy

Wiktionary


kampusowy

→ kam­pus; cam­pu­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kam­pu­sem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kam­pu­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żad­ne­go sie­dze­nia w kam­pu­so­wej ka­wiar­ni z in­ny­mi stu­den­ta­mi z Eu­ro­py i na­rze­ka­nia na ame­ry­kań­ski kon­sump­cjo­nizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) campusowy

Wiktionary


kampust

rze­czow­nik

 (1.1) stpol. zsia­dłe mleko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpust, AS: kãmpust

Wiktionary


kamracki

od­no­szą­cy się do kam­ra­ta, na­le­żą­cy do kam­ra­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kam­ra­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Nowym Sączu eg­zo­tycz­ni go­ście na­wią­zy­wa­li przy­jaź­nie z pol­ski­mi ró­wie­śni­ka­mi. Do owych kon­tak­tów or­ga­ni­za­to­rzy stwo­rzy­li dobry kli­mat, bo­wiem wy­stę­py fe­sti­wa­lo­we miały cha­rak­ter kam­rac­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamrat mos., kamratka ż.

Wiktionary


kamractwo

rze­czow­nik

 (1.1) przy­ja­ciel­stwo

Wiktionary


kamrat

po­tocz­nie: kom­pan, to­wa­rzysz, ko­le­ga, przy­ja­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) to­wa­rzysz, kom­pan

 (1.2) pot. współ­pra­cow­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wziął wiatr brata za kam­ra­ta, / Teraz z nim po polu lata, / Gonią obaj chmu­ry, ptaki, / Mkną, wplą­tu­ją się w wia­tra­ki, (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmrat, AS: kãmrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kamratka ż.

 przym. kamracki

Wiktionary


kamratka

→ kam­rat; kom­pan­ka, to­wa­rzysz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kom­pan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamracki

 rzecz. camerata ż., kamrat mos., Camerata ż.

Wiktionary


kamrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kamski

przy­miot­nik od: Kama (rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kamą, do­ty­czą­cy Kamy (rzeki w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kama ż.

Wiktionary


kamuflaż

1. za­ma­sko­wa­nie, prze­sło­nię­cie cze­goś dla nie­poz­na­ki;
2. ma­sko­wa­nie się żoł­nie­rza lub okry­wa­nie czymś ma­sku­ją­cym środ­ka bo­jo­we­go, np. dzia­ła, czoł­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na przez zwie­rzę­ta w celu ukry­cia się przed dra­pież­ni­ka­mi;

 (1.2) wojsk. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na przez żoł­nie­rzy w celu ukry­cia się przed wro­giem

 (1.3) wojsk. ubiór i sprzęt przez­na­czo­ny do ka­mu­fla­żu (1.2)

Wiktionary

Ka­mu­flaż – czyn­ność wy­ko­ny­wa­na przez zwie­rzę­ta w celu ukry­cia się przed dra­pież­ni­ka­mi lub po­ten­cjal­ny­mi ofia­ra­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãˈmuflaʃ, AS: kãmuflaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamuflowanie n., zakamuflowanie n.

 czas. kamuflować, zakamuflować

 przym. kamuflażowy

Wiktionary


kamuflażowy

przy­miot­nik od: ka­mu­flaż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­mu­fla­żu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamuflaż m.

 czas. kamuflować

Wiktionary


kamuflet

1. ro­dzaj miny po­dziem­nej
2. wy­buch pod zie­mią po­ci­sku ar­ty­le­ryj­skie­go bez ut­wo­rze­nia leja


SJP.pl


kamuflowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­mu­flo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kamuflować ndk.

 rzecz. kamuflaż m.

Wiktionary


kamuflować

skry­wać, ukry­wać, cho­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ukry­wać coś pod ka­mu­fla­żem, upo­dab­nia­jąc do oto­cze­nia

 (1.2) przen. zręcz­nie taić coś, stwa­rza­jąc po­zo­ry

 (1.3) żart. ukry­wać coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny

 (2.1) ukry­wać pod ka­mu­fla­żem sa­me­go sie­bie

 (2.2) przen. taić swoje praw­dzi­we in­ten­cje, za­mia­ry

 (2.3) żart. ukry­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dłu­gie i gęste futro ir­bi­sa śnież­ne­go do­sko­na­le go ka­mu­flu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmufˈlɔvat͡ɕ, AS: kãmuflovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamuflaż m., kamuflowanie n., zakamuflowanie n.

 czas. zakamuflować

 przym. kamuflażowy, zakamuflowany

Wiktionary


kamuflująco

w spo­sób czy­nią­cy coś lub kogoś nie­wi­docz­nym; ma­sku­ją­co


SJP.pl


kamulec

po­tocz­nie: wiel­ki ka­mień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. po­gard. ka­mień, skała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wra­ca­łem do domu, pot­kną­łem się o ka­mu­lec i pra­wie się prze­wró­ci­łem.

Wiktionary


kamuszek

zdrob­nie­nie od: ka­mień


SJP.pl


kamusznik

ptak wę­drow­ny z rzędu siew­ko­wych, o dłu­go­ści ciała około 22 cm, krót­kich no­gach barwy po­ma­rań­czo­wej i dzio­bie lekko za­dar­tym w górę, za­miesz­ku­ją­cy wy­brze­ża mor­skie pół­noc­nej Eu­ro­py i Azji (w Pol­sce spo­ty­ka­ny na prze­lo­tach); ka­musz­nik zwro­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­na­ria in­ter­pres|ref=tak., śred­niej wiel­ko­ści ptak z rzędu siew­kow­ców;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­musz­nik – ga­tu­nek ptaka
  • ka­musz­nik – ro­dzaj po­ro­stów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãˈmuʃʲɲik, AS: kãmušʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamusznikowy

Wiktionary


kamusznikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­musz­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamusznik m.

Wiktionary


kamwid

nie­wiel­ka, prze­no­śna ka­me­ra te­le­wi­zyj­na z wbu­do­wa­nym ma­gne­to­wi­dem; kam­kor­der


SJP.pl


kamycki

przy­miot­nik od: Kamyk (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


SJP.pl


kamyczek

zdrob­nie­nie od: kamyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: kamyk, mały ka­mień

 (1.2) gw-pl|Kra­ków. bo­rów­ka brusz­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem tro­chę ka­mycz­ków do ak­wa­rium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɨt͡ʃɛk, AS: kãmyček

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. kamyk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamuszek

Wiktionary


kamyczkowy

przy­miot­nik od: ka­my­czek


SJP.pl


kamyk

1. mały ka­mień;
2. ka­mień szla­chet­ny albo jego imi­ta­cja słu­żą­ce jako ozdo­ba;
3. ka­mień w kształ­cie krąż­ka słu­żą­cy jako fi­gu­ra w grach to­wa­rzy­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­mień

 (1.2) mały ka­mień

 (1.3) ka­mień szla­chet­ny, ozdob­ny, zwła­szcza w bi­żu­te­rii

 (1.4) pion w niek­tó­rych grach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kamyk – część Ol­ku­sza
  • Kamyk – przy­sió­łek wsi Brzosk­wi­nia w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Kamyk – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Kamyk – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Kamyk – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Pion­ki
  • Kamyk – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Kło­buck
  • Kamyk – gro­ma­da
  • Kamyk – dawna gmina
  • Kamyk (711 m) – szczyt w po­łud­nio­wej czę­ści Gór By­strzyc­kich
  • Kamyk (287 m) – wzgó­rze w Czę­sto­cho­wie
  • Kamyk (417 m) – wznie­sie­nie na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Alek­san­der Ka­miń­ski ps. Kamyk – pol­ski harc­mistrz, żoł­nierz AK i Sza­rych Sze­re­gów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Już sta­ro­żyt­ni Grecy pu­szcza­li kacz­ki uży­wa­jąc do tego ka­my­ków lub mu­sze­lek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmɨk, AS: kãmyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień m., kamienistość ż., kamieniarz m., kamieniarstwo n.

:: zdrobn. kamyczek m., kamuszek m.

 czas. kamienować, ukamienować

 przym. kamienisty, kamieniarski, kamienny

 przysł. kamieniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamyczek, kamuszek

Wiktionary


kamykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kamykowy

→ kamyk


SJP.pl

Patrz:

kamyk

kamysz

naz­wi­sko


SJP.pl


kamyszek

naz­wi­sko


SJP.pl


kan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w Rosji, prawy do­pływ Je­ni­se­ju;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kan – lim­bur­ska nazwa miej­sco­wo­ści Kanne
  • Kan – rzeka, prawy do­pływ Je­ni­se­ju
  • Alek­sandr Kan – ro­syj­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go
  • Naoto Kan – ja­poń­ski po­li­tyk
  • Ra­y­bon Kan – komik no­wo­ze­landz­ki chiń­skie­go po­cho­dze­nia
  • CAN
  • Fe­sti­wal Kina Ama­tor­skie­go i Nie­za­leż­ne­go KAN
  • Kaan
  • KAN-1 – kie­ro­wa­ny prze­ciw­lot­ni­czy po­cisk ra­kie­to­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kańsk mrz.

 przym. kański

Wiktionary


kan.

skrót od:
1. ka­no­nik;
2. kanon;
3. ka­na­li­za­cyj­ny; ka­na­liz.


SJP.pl

skrót, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) = rel. ka­no­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­grzeb ks. kan. odbył się w pią­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonik mos.

Wiktionary


kana

1. łącz­na nazwa dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go
2. re­gio­nal­nie: bańka na mleko; kanka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) pot. geogr. (także. bibl.) Kana Ga­li­lej­ska;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kana – miej­sco­wość w po­łud­nio­wym Li­ba­nie
  • Kana – pismo sy­la­bicz­ne uży­wa­ne do za­pi­su ję­zy­ka ja­poń­skie­go
  • Kana – teatr al­ter­na­tyw­ny w Szcze­ci­nie
  • Kana – ja­poń­skie imię żeń­skie
  • Kana – fran­cu­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Kana – ja­poń­ska wrest­ler­ka
  • Kana – je­zio­ro w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga
  • kana – na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­wo­zu mleka
  • Kana Ga­li­lej­ska
  • osoby o tym imie­niu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sto pro­cent nie wiemy, w któ­rej z Kan Jezus fak­tycz­nie do­ko­nał znaku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kana Galilejska

Wiktionary


kanaan

sta­ro­żyt­na kra­i­na na wschod­nim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na na wschod­nim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go;

 (1.2) bibl. liter. zie­mia obie­ca­na pa­triar­sze Abra­ha­mo­wi i jego po­tom­stwu;

 (1.3) przen. miej­sce szczę­śli­we, moż­li­we do osią­gnię­cia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) bibl. imię bi­blij­ne

Wiktionary

Ka­na­an, Cha­na­an ( ‏כְּנַעַן‎ "Kənáʻan" lub כְּנָעַן "Kənāʻan", Χαναάν "Cha­na­an", ‏کنعان‎ "Kanʻān") – kraj niski, ni­zin­ny, lub − na pod­sta­wie tek­stów z Nuzi − "Mat Ki­nah­hi" (kraj pur­pu­ro­wej wełny), sta­ro­żyt­na kra­i­na na wschod­nim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go (teren póź­niej­szej Pa­le­sty­ny, Syrii aż do Eu­fra­tu i Fe­ni­cji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na te­re­nie Ka­na­a­nu skła­da­no ofia­ry z ja­gniąt i koź­ląt.

 (1.2) Po­tom­ko­wie Abra­ha­ma za­miesz­ki­wa­li zie­mię Ka­na­an.

 (2.1) Bi­blia wy­mie­nia imio­na dwóch synów Ka­na­a­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kananejski mrz., Kananejczyk mos., Kananejka ż.

 przym. kanaański, kananejski, chananejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Ziemia Obiecana

Wiktionary


kanaanejski

→ Ka­na­an; ka­na­nej­ski, ka­na­ań­ski


SJP.pl


kanaani

nie­miec­ka rasa kotów krót­ko­wło­sych


SJP.pl


kanaański

→ Ka­na­an; ka­na­a­nej­ski, ka­na­nej­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ka­na­a­nem (kra­i­ną w Le­wan­cie)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chananejski, kananejski

 rzecz. kananejski mrz., Kanaan mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kananejski, chananejski

Wiktionary


kanabinol

sub­stan­cja uza­leż­nia­ją­ca, znaj­du­ją­ca się w przet­wo­rach ko­no­pi in­dyj­skich, np. w ma­ri­hu­a­nie i ha­szy­szu; kan­na­bi­nol


SJP.pl


kanabis

jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ko­no­pio­wa­tych; can­na­bis, ko­no­pie


SJP.pl


kanabrodzki

naz­wi­sko


SJP.pl


kanacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­na­ka­mi, do­ty­czą­cy Ka­na­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­nac­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanak mos.

Wiktionary


kanad.

skrót

 (1.1) = ka­na­dyj­ski

Wiktionary


kanada

żar­to­bli­wie o bo­gact­wie i do­stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. pot. żart. ob­fi­tość czego; ko­rzyst­na sy­tu­a­cja

Wiktionary

Ka­na­da (ang. i fr. Ca­na­da) – pań­stwo po­ło­żo­ne w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, roz­cią­ga­ją­ce się od Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go na wscho­dzie do Oce­a­nu Spo­koj­ne­go na za­cho­dzie i Oce­a­nu Ark­tycz­ne­go na pół­no­cy. Na po­łud­niu i pół­noc­nym za­cho­dzie gra­ni­czy ze Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi, gra­ni­ce mor­skie: na pół­no­cy z na­le­żą­cą do Danii Gren­lan­dią (po­sia­da rów­nież gra­ni­cę lą­do­wą z Danią na wy­spie Hansa) i na wscho­dzie z wy­spa­mi Saint-Pier­re i Mi­qu­e­lon, wspól­no­tą za­mor­ską Fran­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawno, choć też nie tak cał­kiem dawno, wie­szczy­łem w tym miej­scu, iż skoń­czy się ka­na­da dla te­ra­pe­u­tów, iż zo­rien­to­wa­wszy się wresz­cie, jak wszech­stron­nie jest ro­bio­ny w konia, lud ruszy na ga­bi­ne­ty, w proch je ze­trze i sam ze swym, prze­waż­nie nie­u­da­nym, ży­ciem ra­dzić sobie pocz­nie.

 (1.1) Panie pre­mie­rze, czy za cza­sów pra­wi­cy w edu­ka­cji była ka­na­da? Ja sobie tego nie przy­po­mi­nam, a je­stem po­słem już 10 lat i 10 lat się przy­glą­dam wa­szym rzą­dom.

 (1.1) Do tego był aż go­dzin­ny spa­cer, lep­sze je­dze­nie, prawo do le­że­nia na łóżku cały dzień, sło­wem - ka­na­da.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanadyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raj, obfitość, dostatek, bogactwo, dobrobyt

Wiktionary


kanadyjczyk

oby­wa­tel Ka­na­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ka­na­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas meczu ho­ke­jo­we­go, znowu na lo­dzie do­mi­no­wa­li Ka­na­dyj­czy­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈdɨjt͡ʃɨk, AS: kãnadyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanada ż., kanadyjka ż., kanadyjkarstwo n., kanadyjkarz m.

:: fż. Kanadyjka ż.

 przym. kanadyjski, kanadyjkarski

Wiktionary


kanadyjka

1. krót­ka kurt­ka, prze­waż­nie skó­rza­na, zmar­szczo­na w pasie i wszy­ta w pasek;
2. łódź spor­to­wa stwo­rzo­na na wzór łodzi in­diań­skiej; canoe; kanoe; kanu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź wio­sło­wa, w któ­rej wio­słu­je się wio­słem o jed­nym pió­rze, klę­cząc na jed­nym ko­la­nie twa­rzą do kie­run­ku pły­nię­cia;

 (1.2) skła­da­ne łóżko z drew­nia­nym ste­la­żem i naw­le­czo­nym na niego ma­te­ria­łem;

 (1.3) odzież. krót­ka kurt­ka, zmar­szczo­na w pasie, z pa­skiem, naj­czę­ściej skó­rza­na

 (1.4) sport. ro­dzaj łyżwy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • oby­wa­tel­ka Ka­na­dy
  • ka­na­dyj­ka – ro­dzaj łodzi
  • ka­na­dyj­ka – ro­dzaj łóżka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bog­dan nie po­wi­nien pły­wać ka­na­dyj­ką, bo za­wsze wy­wra­ca łódź.

 (1.2) Na bi­wa­ku spa­li­śmy w woj­sko­wych na­mio­tach na ka­na­dyj­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈdɨjka, AS: kãnadyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadyjkarz m., kanadyjkarka ż., kanadyjkarstwo n., Kanada ż., Kanadyjczyk mos., Kanadyjka ż., kanadystyka ż., kanadysta m., kanadystka ż., kanadyjskość ż., kanadyzacja n.

 czas. kanadyzować ndk.

 przym. kanadyjkowy, kanadyjkarski, kanadyjski, kanadystyczny, prokanadyjski, antykanadyjski

 przysł. kanadyjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) canoe, kanu

Wiktionary


kanadyjkarka

za­wod­nicz­ka bio­rą­ca udział w wy­ści­gach ka­na­dy­jek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca ka­na­dyj­kar­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda była ka­na­dyj­kar­ką, brała udział w ogól­no­pol­skich za­wo­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnadɨjˈkarka, AS: kãnadyi ̯karka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadyjka ż., kanadyjkarstwo n.

:: fm. kanadyjkarz

 przym. kanadyjkarski

Wiktionary


kanadyjkarstwo

pły­wa­nie ka­na­dyj­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. dział spor­tów wod­nych, który obej­mu­je wy­ści­gi ka­na­dy­jek (łodzi po­ru­sza­nych pa­ga­ja­mi)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­bert upra­wia różne spor­ty wodne, w tym ka­na­dyj­kar­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnadɨjˈkarstfɔ, AS: kãnadyi ̯karstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadystyka ż., kanadyjka ż., kanadyjkarz m., kanadyjkarka ż., Kanada ż., Kanadyjczyk mos., Kanadyjka ż.

 przym. kanadyjkarski, kanadyjski

Wiktionary


kanadyjkarz

spor­to­wiec star­tu­ją­cy w wy­ści­gach ka­na­dy­jek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik upra­wia­ją­cy ka­na­dyj­kar­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rafał był ka­na­dyj­ka­rzem, zdo­był brą­zo­wy medal w ogól­no­pol­skich za­wo­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈdɨjkaʃ, AS: kãnadyi ̯kaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadyjka ż., kanadyjkarstwo n.

:: fż. kanadyjkarka ż.

 przym. kanadyjkarski, kanadyjski

Wiktionary


kanadyjkowy

→ ka­na­dyj­ka


SJP.pl

Patrz:

kanadyjka

kanadyjski

zwią­za­ny z Ka­na­dą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­na­dą, do­ty­czą­cy Ka­na­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swo­jej kwa­te­rze dy­rek­tor wło­żył bluzę z oz­na­ka­mi sier­żan­ta ka­na­dyj­skich ko­man­do­sów i czer­wo­ny beret.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈdɨjsʲci, AS: kãnadyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadystyka ż., kanada ż., Kanada ż., Kanadyjczyk m., Kanadyjka ż., kanadyjka ż., kanadyjkarstwo n., kanadyjkarz m., kanadyjskość ż.

 przym. kanadyjkarski

Wiktionary


kanadyjskość

→ ka­na­dyj­ski


SJP.pl

Patrz:

kanadyjski

kanadystyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na nauki ba­da­ją­ca m.in. hi­sto­rię, kul­tu­rę, li­te­ra­tu­rę i sztu­kę Ka­na­dy

 (1.2) eduk. kie­ru­nek stu­diów na uczel­ni wyż­szej, któ­re­go przed­mio­tem jest kul­tu­ra, li­te­ra­tu­ra i sztu­ka Ka­na­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanada ż., Kanadyjczyk m., Kanadyjka ż., kanadyjka ż., kanadysta m., kanadystka ż., kanadyjskość ż., kanadyjkarstwo n., kanadyjkarz m., kanadyjkarka ż., kanadyzacja ż.

 czas. kanadyzować ndk.

 przym. kanadyjski, prokanadyjski, antykanadyjski, kanadystyczny, kanadyjkarski, kanadyjkowy

 przysł. kanadyjsko

Wiktionary


kanafarz

daw­niej: czło­wiek opie­ku­ją­cy się piw­ni­cą, piw­ni­czy


SJP.pl


kanafas

tka­ni­na in­tro­li­ga­tor­ska


SJP.pl

Ka­na­fas (etym. praw­dop. fr. "ca­ne­vas") – ter­min okre­śla­ją­ce dwa ro­dza­je tka­ni­ny:

Wikipedia


kanak

na­szyj­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. na­szyj­nik

 (1.2) stpol. fakt. ozdo­ba z pereł na włosy

 (1.3) stpol. coś kosz­tow­ne­go

 (1.4) reg. ulu­bie­niec, pie­szczo­szek, be­nia­mi­nek, szcze­gól­nie o ostat­nim dziec­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kanak – ro­dzaj na­szyj­ni­ka
  • Kanak – tu­byl­czy miesz­ka­niec Nowej Ka­le­do­nii
  • Kanak At­tack – film fa­bu­lar­ny z 2000 roku.
  • mjr SG Vi­liam Kanák – żoł­nierz sło­wac­kiej armii po­lo­wej
  • David Kaňák – uczest­nik re­a­li­ty show VyVolení

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãnak, AS: kãnak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanaka mos.

Wiktionary


kanaka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. pra­cow­nik nie­wol­ni­czy w daw­nych ko­lo­niach bry­tyj­skich i na stat­kach, po­cho­dzą­cy z wysp Pa­cy­fi­ku

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od: kanak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanak m.

Wiktionary


kanakowie

rdzen­ni miesz­kań­cy Nowej Ka­le­do­nii


SJP.pl

Ka­na­ko­wie ( Ca­na­que) – rdzen­ni miesz­kań­cy Nowej Ka­le­do­nii, po­cho­dze­nia me­la­ne­zyj­skie­go. Sta­no­wią oni około 45% lud­no­ści Nowej Ka­le­do­nii.

Nazwa "Kanak" po­cho­dzi od ha­waj­skie­go wy­ra­zu "ka­na­ka" („czło­wiek”). Nazwy tej, czę­sto ro­zu­mia­nej pe­jo­ra­tyw­nie, uży­wa­no po­cząt­ko­wo na okre­śle­nie wszyst­kich rdzen­nych miesz­kań­ców Oce­a­nii.

Wikipedia


kanalarstwo

czy­szcze­nie i kon­ser­wa­cja ka­na­łów ście­ko­wych


SJP.pl


kanalarz

po­tocz­nie: pra­cow­nik za­trud­nio­ny przy czy­szcze­niu i kon­ser­wa­cji ka­na­łów ście­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się kon­ser­wa­cją ka­na­łów ście­ko­wych

 (1.2) be­zdom­ny ży­ją­cy w ka­na­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Se­rial opo­wia­da o ser­co­wych pe­ry­pe­tiach ka­na­la­rza z war­szaw­skiej Woli, […] ty­tu­ło­we­go bo­ha­te­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanał m.

 przym. kanałowy, kanalizacyjny

Wiktionary


kanalia

obel­ży­we okre­śle­nie czło­wie­ka po­dłe­go; nik­czem­nik, łaj­dak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (1.1) pejor. osoba podła, nie­go­dzi­wa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) przest. po­gard. zbio­ro­wi­sko ludzi nic nie war­tych

Wiktionary

Ka­na­lia – pol­ski dra­mat psy­cho­lo­gicz­ny z 1990 roku w re­ży­se­rii To­ma­sza Wisz­niew­skie­go, bę­dą­cy jego peł­no­me­tra­żo­wym de­biu­tem re­ży­ser­skim. Fa­bu­ła opo­wia­da o re­wo­lu­cjo­ni­stach 1905 roku i jest to hi­sto­ria opar­ta na au­ten­tycz­nych wy­da­rze­niach. Zdję­cia krę­co­no w Łodzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wy­rzu­cam te wszyst­kie ka­na­lie, bydło wstręt­ne i nie­go­dzi­we!

 (2.1) — Jakże się za­ba­wiasz? (…) — Jakby na te­a­trum! Cała Rzecz­po­spo­li­ta tań­czy prze­de mną.  — Ra­czej cała pol­ska ka­na­lia z do­stoj­nym opie­ku­nem na czele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnalʲja, AS: kãnalʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drań, łajdak, łachudra, łotr, nikczemnik, nędznik, podlec

 (2.1) motłoch, hołota, pospólstwo

Wiktionary


kanalik

mały kanał


SJP.pl


kanalikowy

przy­miot­nik od: ka­na­lik


SJP.pl


kanaliz.

skrót od:
1. ka­na­li­za­cja;
2. ka­na­li­za­cyj­ny; kan.


SJP.pl


kanaliza

śro­do­wi­sko­wo: ka­na­li­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ka­na­li­za­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Miesz­ka­nie było cał­ko­wi­cie zde­mo­lo­wa­ne. Wszyst­ko, oprócz ka­na­li­zy, ro­bi­li­śmy we włas­nym za­kre­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈlʲiza, AS: kãnalʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanalizacja ż., skanalizowanie n.

Wiktionary


kanalizacja

1. sy­stem urzą­dzeń sa­ni­tar­nych do od­pro­wa­dza­nia ście­ków oraz wód opa­do­wych;
2. ze­spół urzą­dzeń do oczy­szcza­nia ście­ków;
3. w tech­ni­ce:
a) sy­stem ka­na­łów bu­rzo­wych;
b) ko­pa­nie ta­kich ka­na­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sy­stem urzą­dzeń sa­ni­tar­nych słu­żą­cych do od­pro­wa­dza­nia ście­ków

 (1.2) ze­spół urzą­dzeń do oczy­szcza­nia ście­ków

Wiktionary

Ka­na­li­za­cja, sy­stem ka­na­li­za­cyj­ny – in­fra­struk­tu­ra, która jest zbio­rem wszyst­kich ele­men­tów słu­żą­cych do zbie­ra­nia, tran­spor­tu i uniesz­kod­li­wia­nia ście­ków by­to­wo-go­spo­dar­czych oraz wód de­szczo­wych za po­mo­cą ka­na­łów ście­ko­wych. Sy­stem ka­na­li­za­cyj­ny skła­da się z na­stę­pu­ją­cych ele­men­tów:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­na­li­za­cja od­pro­wa­dza wodę poza bu­dy­nek.

 (1.2) Ście­ki są od­pro­wa­dza­ne i oczy­szcza­ne w ka­na­li­za­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnalʲiˈzat͡sʲja, AS: kãnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanał m., kanaliza ż., skanalizowanie n.

 czas. kanalizować ndk., skanalizować dk.

 przym. kanalizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kanał, kanaliza

Wiktionary


kanalizacyjny

→ ka­na­li­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­na­li­za­cją, do­ty­czą­cy ka­na­li­za­cji

Wiktionary

Patrz:

kanalizacja

Przykłady

 (1.1) Na prze­ło­mie li­sto­pa­da i grud­nia gmina Po­ro­nin ogło­si prze­targ na wy­ko­na­nie głów­ne­go ciągu ka­na­li­za­cyj­ne­go na Sta­si­ków­ce i w Su­chem.

 (1.1) Po­now­nie zo­sta­ła po­ru­szo­na spra­wa przy­łą­cze­nia go­spo­darstw do sieci ka­na­li­za­cyj­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnalʲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: kãnalʹizacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanalizacja ż., kanał m., kanalik m., kanalarz m., kanalizowanie n., skanalizowanie n.

 czas. kanalizować ndk., skanalizować dk.

 przym. kanałowy

 przysł. kanalizacyjnie, kanałowo

Wiktionary


kanalizator

osoba pra­cu­ją­ca przy urzą­dze­niach ka­na­li­za­cyj­nych


SJP.pl


kanalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­na­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kanalizować ndk.

 przym. kanalizacyjny

Wiktionary


kanalizować

1. za­kła­dać ka­na­li­za­cję, in­sta­la­cję ście­ko­wą;
2. kie­ro­wać czy­jąś ak­tyw­ność na okre­ślo­ny tor


SJP.pl


kanamycyna

an­ty­bio­tyk z grupy ami­no­gli­ko­zy­dów sto­so­wa­ny w cięż­kich za­ka­że­niach spo­wo­do­wa­nych przez bak­te­rie Gram-ujem­ne


SJP.pl

Ka­na­my­cy­na ( ka­na­my­ci­num) – mie­sza­ni­na or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych bę­dą­cych an­ty­bio­ty­ka­mi ami­no­gli­ko­zy­do­wy­mi, wyt­wa­rza­na w opar­ciu o mi­kro­or­ga­niz­my z ga­tun­ku "Strep­to­my­ces ka­na­my­ce­ti­cus". Mi­kro­or­ga­niz­my te wy­i­zo­lo­wa­li z ho­dow­li bak­te­rii gle­bo­wych po raz pier­wszy w 1956 roku ja­poń­scy ba­da­cze pod kie­run­kiem Hamao Ume­za­wy.

Wikipedia


kananejczyk

miesz­ka­niec Ka­na­an


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. miesz­ka­niec Ka­na­a­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanaan mrz.

:: fż. Kananejka ż.

 przym. kananejski, kanaański, chananejski

Wiktionary


kananejka

miesz­kan­ka Ka­na­an


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. miesz­kan­ka Ka­na­a­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanaan mrz.

:: fm. Kananejczyk mos.

 przym. kananejski, kanaański, chananejski

Wiktionary


kananejski

→ Ka­na­an; ka­na­a­nej­ski, ka­na­ań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: Ka­na­an

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język na­le­żą­cy do grupy ję­zy­ko­wej w obrę­bie ję­zy­ków se­mic­kich, obej­mu­ją­cej ję­zy­ki uży­wa­ne w Ka­na­a­nie i Kar­ta­gi­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnãˈnɛjsʲci, AS: kãnãnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanaan m., Kananejczyk mos., Kananejka ż.

 przym. kanaański, chananejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanaański, chananejski

Wiktionary


kananga

rzad­ko: ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych; ja­god­lin


SJP.pl

Ka­nan­ga (do 1966 roku Lu­lu­a­bo­urg) – mia­sto w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Kongo, sto­li­ca pro­win­cji Lulua, le­żą­ce nad rzeką Lulua.

Licz­ba miesz­kań­ców – 1,1 mi­lio­na (2012).

Wikipedia


kanapa

mebel do sie­dze­nia z opar­ciem i po­rę­cza­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. po­dłuż­ny mebel z opar­ciem przez­na­czo­ny do sie­dze­nia dla kilku osób

Wiktionary

Ka­na­pa (z (łac.) "ca­no­pe­um", (gr.) "kōnōpeōn" – łoże z mo­ski­tie­rą) – mebel o kon­struk­cji szkie­le­to­wej, ro­dzaj fo­te­la po­sze­rzo­ne­go, mie­szczą­ce­go od trzech do czte­rech osób, wy­ście­ła­ne­go, z opar­ciem i po­rę­cza­mi. Jej pier­wow­zo­rem była "cas­sa­pan­ca" (wł. "skrzy­nia"). Ka­na­pa wesz­ła w uży­cie w XVII wieku, w XVIII w. pow­sta­ły jej licz­ne formy, za­leż­nie od roz­wią­za­nia opar­cia i po­rę­czy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo­le­sław ujął ją w ob­ję­cia, uniósł jak dziec­ko i zło­żył na sto­ją­cej w cie­niu ka­na­pie.

 (1.1) Wcho­dzi na ka­na­pę, ma brud­ną od błota łapę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnapa, AS: kãnapa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanapowy

 rzecz. kanapowiec m., kanapeczka ż.

Wiktionary


kanapa-tapczan

mebel peł­nią­cy rolę ka­na­py i tap­cza­na; ka­na­po­tap­czan


SJP.pl


kanaparz

daw­niej: czło­wiek opie­ku­ją­cy się piw­ni­cą, piw­ni­czy; ka­na­farz


SJP.pl


kanapeczka

zdrob­nie­nie od: ka­nap­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­nap­ka

 (1.2) mała ka­nap­ka, na jeden kęs

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈpɛt͡ʃka, AS: kãnapečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanapa ż., kanapka ż., kanapowiec m.

 przym. kanapowy, kanapkowy

Wiktionary


kanapka

1. pro­sty w przy­go­to­wa­niu po­si­łek skła­da­ją­cy się z krom­ki chle­ba i do­dat­ku (np. węd­li­ny, sera, wa­rzyw);
2. zdrob­nie­nie od: ka­na­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. pie­czy­wo pos­ma­ro­wa­ne czymś lub z do­dat­kiem znaj­du­ją­cym się na nim;

 (1.2) spoż. kulin. hand. ka­nap­ka (1.1) skła­da­ją­ca się przy­najm­niej z dwóch warstw pie­czy­wa ka­nap­ka (1.1) prze­ło­żo­na / pos­ma­ro­wa­na czymś mię­dzy war­stwa­mi

 (1.3) zdrobn. od ka­na­pa

Wiktionary

Ka­nap­ka – ro­dzaj dania (kalka ję­zy­ko­wa z ję­zy­ka fran­cu­skie­go od słowa "canapé": "bułka prze­kro­jo­na, z węd­li­ną uło­żo­ną jak po­dusz­ki na ka­na­pie"), pro­sta po­tra­wa przy­rzą­dza­na na bazie cien­kich kro­mek bia­łe­go lub ra­zo­we­go chle­ba, ewen­tu­al­nie roz­kro­jo­nej bułki. Ka­nap­ki sma­ru­je się ma­słem, okła­da węd­li­na­mi, pie­cze­nią wie­przo­wą, kieł­ba­są, szyn­ką lub serem, spo­ży­wa rów­nież z jaj­kiem na twar­do, pla­ster­kiem ogór­ka lub rybą, z do­dat­kiem wa­rzyw do wy­bo­ru oraz sosów itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcesz ka­nap­kę z serem czy szyn­ką?

 (1.3) Po obie­dzie miło jest po­le­żeć na ka­nap­ce przed te­le­wi­zor­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnapka, AS: kãnapka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanapowiec mos./mzw., kanapkarnia ż.

:: zdrobn. kanapeczka ż.

 przym. kanapowy, kanapkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tartinka (pojedyncza); gw-pl|Poznań. sznytka; daw. butersznyt

 (1.2) sandwicz (składany); gw. Górny Śląsk klapsznita, gw-pl|Poznań. klapsztula

Wiktionary


kanapkarnia

bar z ka­nap­ka­mi


SJP.pl


kanapkomat

au­to­mat do sprze­da­ży ka­na­pek


SJP.pl


kanapkowy

→ ka­nap­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­nap­ką, do­ty­czą­cy ka­nap­ki

Wiktionary

Patrz:

kanapka

Powiązane:

 rzecz. kanapeczka ż., kanapka ż.

Wiktionary


kanapotapczan

mebel peł­nią­cy rolę ka­na­py i tap­cza­na; ka­na­pa-tap­czan


SJP.pl


kanapowiec

1. żar­to­bli­wie o oso­bie, która uwiel­bia wy­le­gi­wać się i drze­mać na ka­na­pie
2. lek­ce­wa­żą­ce okre­śle­nie człon­ka par­tii lub or­ga­ni­za­cji małej, po­zba­wio­nej zna­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. do­mo­wy pies lub kot, który lubi długo wy­le­gi­wać się, np. na ka­na­pie lub na łóżku

 (1.2) pot. o małym, po­ko­jo­wym, spo­koj­nym psie (naj­czę­ściej z grupy psów do to­wa­rzy­stwa i ozdob­nych), który nie wy­ma­ga dużo ruchu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. czło­wiek, który lubi długo wy­le­gi­wać się, np. na ka­na­pie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Znam wiele la­bra­do­rów i ich wła­ści­cie­li i każdy z nich to po­spo­li­ty ka­na­po­wiec.

 (1.2) W cias­nym miesz­ka­niu nie można trzy­mać psa, który wy­ma­ga dużo ruchu. Lep­szy jest tym w przy­pad­ku jakiś ka­na­po­wiec.

 (2.1) Po­dob­no po­ło­wa Po­la­ków to ka­na­pow­cy, któ­rzy nad upra­wia­nie spor­tu przed­kła­da­ją wy­le­gi­wa­nie się przed te­le­wi­zo­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈpɔvʲjɛt͡s, AS: kãnapovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanapa ż., kanapka ż., kanapeczka ż.

 przym. kanapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pies kanapowy, pies pokojowy

 (2.1) wygodnicki, piecuch, sybaryta

Wiktionary


kanapowy

→ ka­na­pa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­na­py, zwią­za­ny z ka­na­pą

 (1.2) polit. żart. o małej li­czeb­nie par­tii, nie po­sia­da­ją­cej po­par­cia spo­łecz­ne­go, nie od­gry­wa­ją­cej istot­nej roli w życiu po­li­tycz­nym (rze­ko­mo mie­szczą­cej się na jed­nej ka­na­pie)

Wiktionary

Patrz:

kanapa

Przykłady

 (1.1) Nie bądź ka­na­po­wym le­niem i rusz się!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈpɔvɨ, AS: kãnapovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanapa ż., kanapowiec m., kanapka ż., kanapeczka ż.

Wiktionary


kanar

ka­na­rek; po­tocz­nie, iro­nicz­nie:
1. kon­tro­ler bi­le­tów w środ­kach ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej;
2. żoł­nierz żan­dar­me­rii woj­sko­wej, daw­niej Woj­sko­wej Służ­by Wew­nętrz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. daw. woj­sko­wy po­li­cjant z cha­rak­te­ry­stycz­nym żół­tym oto­kiem na czap­ce

 (1.2) pot. kon­tro­ler bi­le­tów w ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zgrub. od ka­na­rek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny traw upra­wia­na głów­nie dla na­sion uży­wa­nych jako po­karm dla pta­ków, zwła­szcza dla ka­nar­ków; trawa ka­nar­ko­wa; mozga ka­na­ryj­ska

 (3.2) ziar­no ka­na­ru (3.1)

 (3.3) daw. słod­kie wino (także cu­kier) spro­wa­dza­ne z Wysp Ka­na­ryj­skich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ina­czej mozga ka­na­ryj­ska – ro­śli­na
  • po­tocz­nie kon­tro­ler bi­le­tów
  • Kanar – rzeka, do­pływ Stoły

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ma­rian pró­bo­wał wcis­nąć ka­na­ro­wi stary bilet, ale ten nie dał się na­brać.

 (3.3) Zde­cy­do­wa­nie naj­po­pu­lar­niej­sze były wina wę­gier­skie, zwane wę­grzy­na­mi, z to­ka­jem na czele, dalej wina hisz­pań­skie, a wśród nich ro­dzaj ma­la­gi zwany w Rze­czy­po­spo­li­tej pe­ter­cy­men­tem, kanar po­cho­dzą­cy z Wysp Ka­na­ryj­skich i ali­kant z oko­lic Ali­kan­te.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãnar, AS: kãnar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanarek m., kanarzyca ż., Kanary nmos.

 przym. kararowy, kanarkowy, kanaryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kontroler m.; gw. Górny Śląsk kobuch

 (3.1) mozga kanaryjska, trawa kanarkowa

Wiktionary


kanara

język z grupy tamil-ku­rukh, uży­wa­ny w po­łud­nio­wych sta­nach Indii; język ka­na­ryj­ski, ka­na­da


SJP.pl


kanarczy

→ ka­na­rek; ka­nar­ko­wy


SJP.pl


kanareczek

zdrob­nie­nie od: ka­na­rek


SJP.pl


kanarecznik

ży­wi­co­daj­ne drze­wo z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­na­rium|L.|ref=Ca­na­rium (Bur­se­ra­ce­ae)., ga­tu­nek drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych, po­cho­dzą­cych ze stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej Azji i Afry­ki;

 (1.2) dendr. drze­wo z ga­tun­ku ka­na­recz­ni­ków (1.1)

Wiktionary

Ka­na­recz­nik, drze­wo ka­nar­ko­we, ko­mięż­nik ("Ca­na­rium" L.) – ro­dzaj za­wsze zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych ("Bur­se­ra­ce­ae"). Liczy ok. 120 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej Azji, Afry­ki, Au­stra­lii i Oce­a­nii, naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­jąc w Afry­ce.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) drzewo kanarkowe, komiężnik

 (1.2) drzewo kanarkowe, komiężnik

Wiktionary


kanarecznikowy

przy­miot­nik od: ka­na­recz­nik


SJP.pl


kanarek

1. ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków, pod­ga­tu­nek kul­czy­ka, ży­ją­cy na Wy­spach Ka­na­ryj­skich, Ma­de­rze i Azo­rach, ho­do­wa­ny w Eu­ro­pie w klat­kach dla pię­kne­go śpie­wu i ozdo­by;
2. kanar; po­tocz­nie, iro­nicz­nie:
a) kon­tro­ler bi­le­tów w środ­kach ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej;
b) żoł­nierz żan­dar­me­rii woj­sko­wej, daw­niej Woj­sko­wej Służ­by Wew­nętrz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nie­wiel­ki ptak ho­dow­la­ny o żół­tym upie­rze­niu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. przen. kon­tro­ler bi­le­tów w pu­blicz­nych środ­kach ko­mu­ni­ka­cji

 (2.2) pot. przen. łobuz, ziół­ko

 (2.3) daw. przen. gw-pl|War­sza­wa. żan­darm

Wiktionary

Ka­na­rek ("Se­ri­nus ca­na­ria") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych (Frin­gil­li­dae). Wy­stę­pu­je w la­sach Azo­rów, za­chod­nich Wysp Ka­na­ryj­skich i Ma­de­ry. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istot­nie były to ka­nar­ki: jeden żółty jak cia­sto z sza­fra­nem, drugi nieco bled­szy, ale za to z czub­kiem na gło­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnarɛk, AS: kãnarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary nmos.

:: zgrub. kanar m.

:: fż. kanarzyca ż.

 przym. kanarkowy, kanaryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kanar

Wiktionary


kanarkowożółty

żółty o ka­nar­ko­wym od­cie­niu


SJP.pl


kanarkowy

1. do­ty­czą­cy ka­nar­ka
2. od­cień ko­lo­ru żół­te­go


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­nar­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ko­lo­ru jas­no­żół­te­go, ko­lo­ru upie­rze­nia ka­nar­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanar mzw./mos./mrz., kanarek m., kanarzyca ż.

Wiktionary


kanarnia

prze­sta­rza­łe:
1. klat­ka dla ka­nar­ków;
2. po­mie­szcze­nie, gdzie trzy­ma­ne są ka­nar­ki


SJP.pl


kanarowy

przy­miot­nik od: kanar


SJP.pl


kanarski

naz­wi­sko


SJP.pl


kanary

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. Wyspy Ka­na­ryj­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanarek mzw./mos., Kanaryjczyk mos., Kanaryjka ż.

 przym. kanaryjski

Wiktionary


kanaryjczyk

miesz­ka­niec Wysp Ka­na­ryj­skich (wysp na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wysp Ka­na­ryj­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary nmos.

:: fż. Kanaryjka ż.

 przym. kanaryjski

Wiktionary


kanaryjka

miesz­kan­ka Wysp Ka­na­ryj­skich (wysp na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wysp Ka­na­ryj­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary nmos.

:: fm. Kanaryjczyk mos.

 przym. kanaryjski

Wiktionary


kanaryjski

przy­miot­nik od: Wyspy Ka­na­ryj­skie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Wy­spa­mi Ka­na­ryj­ski­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­na­ryj­ska flaga jest biała, nie­bie­ska i żółta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary nmos., Kanaryjczyk mos., Kanaryjka ż., kanarek mzw./mos.

Wiktionary


kanarzyca

1. sa­micz­ka ka­nar­ka;
2. po­tocz­nie o ko­bie­cie kon­tro­lu­ją­cej bi­le­ty w po­ja­zdach ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca ka­nar­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­dek do­ku­pił dwie ka­na­rzy­ce w skle­pie zo­o­lo­gicz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary mos., kanar m.

:: fm. kanarek m.

 przym. kanarkowy, kanaryjski

Wiktionary


kanasta

gra kar­cia­na dla 2 lub 4 osób wy­ko­rzy­stu­ją­ca dwie pełne talie kart (z jo­ke­ra­mi); ca­na­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. wie­lo­o­so­bo­wa gra kar­cia­na roz­gry­wa­na dwoma peł­ny­mi ta­lia­mi;

Wiktionary

Ka­na­sta – po­pu­lar­na wie­lo­o­so­bo­wa gra kar­cia­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­ry spę­dza­li­śmy na ka­na­ście u ro­dzi­ców Cześ­ka.

Wiktionary


kanaus

per­ska tka­ni­na z jed­wa­biu


SJP.pl


kanausowy

przy­miot­nik od: ka­na­us


SJP.pl


kanał

1. sztucz­ny szlak wodny, zwy­kle łączy 2 zbior­ni­ki wodne;
2. ściek po­dziem­ny od­pro­wa­dza­ją­cy wodę, nie­czy­sto­ści;
3. prze­wód w murze słu­żą­cy wen­ty­la­cji po­mie­szczeń;
4. wykop umoż­li­wia­ją­cy do­stęp do pod­wo­zia po­ja­zdu;
5. prze­wód w or­ga­niz­mie za­wie­ra­ją­cy np. nerwy, na­czy­nia;
6. miej­sce mię­dzy sceną a wi­dow­nią przez­na­czo­ne dla or­kie­stry;
7. pot.: trud­na sy­tu­a­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­ry­to po­dziem­ne od­pro­wa­dza­ją­ce nie­czy­sto­ści i wodę de­szczo­wą

 (1.2) wy­ko­na­ny przez czło­wie­ka wykop w ziemi, któ­rym pły­nie woda; służy np. do na­wad­nia­nia lub osu­sza­nia pól albo umoż­li­wie­nia że­glu­gi stat­ków

 (1.3) prze­wód słu­żą­cy do wen­ty­la­cji

 (1.4) pot. jeden z pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych

 (1.5) wykop w ga­ra­żu lub warsz­ta­cie, ułat­wia­ją­cy do­stęp do pod­wo­zia po­ja­zdu

 (1.6) droga wy­sy­ła­nia i od­bie­ra­nia in­for­ma­cji

 (1.7) miej­sce w te­a­trze mię­dzy sceną a wi­dow­nią, przez­na­czo­ne dla or­kie­stry

 (1.8) przen. slang. nie­po­wo­dze­nie, nie­przy­jem­na sy­tu­a­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kanał me­lio­ra­cyj­ny, iry­ga­cyj­ny
  • kanał ulicz­ny
  • kanał że­glow­ny (droga wodna), zo­bacz: kanał mor­ski, kanał wodny
  • Kanał – film An­drze­ja Wajdy z 1957 roku
  • kanał or­kie­stro­wy – miej­sce dla or­kie­stry w ope­rze lub te­a­trze
  • kanał ko­mu­ni­ka­cyj­ny – po­łą­cze­nie poz­wa­la­ją­ce na ko­mu­ni­ka­cję
  • kanał te­le­wi­zyj­ny
  • kanał (in­ter­net) – pasmo te­ma­tycz­ne pro­wa­dzo­ne przez 1-2 au­to­rów w por­ta­lach in­ter­ne­to­wych, fo­rach, ko­mu­ni­ka­to­rach (Yo­u­tu­be, Fa­ce­bo­ok, Di­scord, Teams etc.)
  • kanał sie­cio­wy – droga prze­sy­łu sy­gna­łu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­na­ły bu­rzo­we od­pro­wa­dza­ją wodę bez­poś­red­nio do rzeki.

 (1.2) Teren zo­stał po­cię­ty ka­na­ła­mi od­wad­nia­ją­cy­mi pola.

 (1.4) Prze­łącz na inny kanał, bo lecą re­kla­my.

 (1.5) Wezmę ten sa­mo­chód do sie­bie na kanał i na­pra­wię uster­kę.

 (1.7) Dy­ry­gent sta­nął za pul­pi­tem w ka­na­le or­kie­stro­wym.

 (1.8) Pod­czas im­pre­zy przy­je­cha­ła po­li­cja i mu­sie­li­śmy skoń­czyć. Ale kanał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãnaw, AS: kãnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanalizacja ż.

:: zdrobn. kanalik m.

 przym. kanałowy, wewnątrzkanałowy, kanalizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.7) fosa orkiestrowa, kanał dla orkiestry, orkiestron, podscenie

Wiktionary


kanałek

zdrob­nie­nie od: kanał; ka­na­lik


SJP.pl


kanałowy

→ kanał


SJP.pl

Patrz:

kanał

kanałówka

barka przy­sto­so­wa­na do prze­ja­zdu przez śluzy ka­na­ło­we


SJP.pl


kanban

me­to­da wi­zu­al­ne­go za­rzą­dza­nia za­da­nia­mi za po­mo­cą ta­bli­cy i kart


SJP.pl

Kan­ban – opra­co­wa­na w la­tach 40. XX wieku w Ja­po­nii me­to­da ste­ro­wa­nia pro­ce­sa­mi pro­duk­cyj­ny­mi. Słowo "kan­ban" w wol­nym tłu­ma­cze­niu można w po­niż­szym przy­pad­ku oddać jako „spis wi­docz­ny”. W pier­wot­nym zna­cze­niu – w ję­zy­ku ja­poń­skim – oz­na­cza: szyld, ta­blicz­kę z na­pi­sem in­for­mu­ją­cym, bill­bo­ard.

Wikipedia


kanberski

→ Can­ber­ra (sto­li­ca Au­stra­lii); can­ber­ski


SJP.pl


kanberyjczyk

miesz­ka­niec Can­ber­ry, sto­li­cy Au­stra­lii


SJP.pl


kanberyjka

miesz­kan­ka Can­ber­ry (sto­li­cy Au­stra­lii)


SJP.pl


kanberyjski

→ Can­ber­ra (sto­li­ca Au­stra­lii)


SJP.pl


kancelaria

1. biuro praw­ni­ka;
2. część in­sty­tu­cji zaj­mu­ją­ca się do­ku­men­ta­cją urzę­do­wą, przyj­mo­wa­niem in­te­re­san­tów, spra­wa­mi or­ga­ni­za­cyj­ny­mi itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­na zaj­mu­ją­ca się pis­ma­mi urzę­do­wy­mi;

 (1.2) urz. pokój, w któ­rym pra­cow­ni­cy zaj­mu­ją się spra­wa­mi ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi

 (1.3) pot. pra­cow­ni­cy kan­ce­la­rii (1.1)

 (1.4) przest. do­ku­men­ty zgro­ma­dzo­ne w kan­ce­la­rii (1.1)

 (1.5) hist. miej­sce urzę­do­wa­nia kanc­le­rza

Wiktionary

Kan­ce­la­ria – ter­min okre­śla­ją­cy sa­mo­dziel­ny urząd bądź in­sty­tu­cję wyt­wa­rza­ją­cą włas­ną do­ku­men­ta­cję (za­rów­no na eta­pie for­mal­nym, jak i me­ry­to­rycz­nym). W

ter­mi­no­lo­gii ar­chi­wal­nej kan­ce­la­ria jest ter­mi­nem wie­loz­nacz­nym:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W kan­ce­la­rii pa­ra­fial­nej pro­boszcz za­py­tał się, jak chcą dać na imię dziec­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnt͡sɛˈlarʲja, AS: kãncelarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanclerz m., kanclerzyna m., kanclerzanka ż., kancelista m.

 przym. kancelaryjny, kanclerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biuro

 (1.2) sekretariat

Wiktionary


kancelaryjka

zdrob­nie­nie od: kan­ce­la­ria


SJP.pl


kancelaryjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do kan­ce­la­rii, zwią­za­ny z kan­ce­la­rią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­słu­gę kan­ce­la­ryj­ną oraz czyn­no­ści se­kre­ta­ria­tu Try­bu­na­łu Stanu pro­wa­dzi Sąd Naj­wyż­szy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kancelaria ż., kancelista mos., kanclerstwo n., kanclerz mos.

 przym. kanclerski

Wiktionary


kancelaryzm

wyraz lub zwrot cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ję­zy­ka urzęd­ni­cze­go


SJP.pl

Kan­ce­la­ryzm – jed­nost­ka ję­zy­ko­wa wła­ści­wa dla stylu kan­ce­la­ryj­ne­go; może to być słowo, po­łą­cze­nie wy­ra­zo­we lub spe­cy­ficz­ne uży­cie wy­ra­zu. W odróż­nie­niu od wy­ra­żeń po­tocz­nych kan­ce­la­ryz­my czę­sto trzy­ma­ją się pew­ne­go sche­ma­tu i przy­bie­ra­ją po­stać po­łą­czeń ste­re­o­ty­po­wych.

Wikipedia


kancelista

niż­szy urzęd­nik kan­ce­la­ryj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. pi­sarz kan­ce­la­ryj­ny, niż­szy urzęd­nik kan­ce­la­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każde pismo kan­ce­li­sta sy­gno­wał swoim naz­wi­skiem, był bo­wiem od­po­wie­dzial­ny za wy­ko­na­ną pracę.

 (1.1) Po­słu­chaj pan, panie po­dróż­ny, co się zda­rzy­ło na Próż­nej: / miesz­ka­ła tam Jagna dobra i czy­sta i cho­dził do niej Jan kan­ce­li­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnt͡sɛˈlʲista, AS: kãncelʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kancelaria ż.

:: fż. kancelistka ż.

 przym. kancelaryjny

Wiktionary


kancelistka

→ kan­ce­li­sta


SJP.pl

Patrz:

kancelista

kancer

ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; kan­ce­rek, ka­cerz, ka­ce­rek, pod­bie­rak, ka­sa­rek


SJP.pl


kancera

usz­ko­dzo­ny zna­czek pocz­to­wy


SJP.pl

Kan­ce­ra (też kan­cer) – w fi­la­te­li­sty­ce okre­śle­nie usz­ko­dzo­ne­go bądź zni­szczo­ne­go znacz­ka.

Wikipedia


kancerek

ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; ka­ce­rek, ka­cerz, ka­sa­rek, pod­bie­rak, kan­cer


SJP.pl


kancerka

zdrob­nie­nie od: kan­ce­ra


SJP.pl


kancerofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed za­cho­ro­wa­niem na raka (no­wot­wór); kar­ci­no­fo­bia, kar­cy­no­fo­bia, ra­ko­fo­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­bli­wy lęk przed ra­kiem

 (1.2) med. przy­pa­dek kan­ce­ro­fo­bii (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W USA jest taka sama kan­ce­ro­fo­bia (lęk przed ra­kiem) jak u nas.

 (1.2) W ba­da­nej gru­pie stwier­dzo­no trzy kan­ce­ro­fo­bie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) karcinofobia

Wiktionary


kancerogen

zew­nętrz­ny czyn­nik ra­kot­wór­czy; kar­ci­no­gen, car­ci­no­gen


SJP.pl


kancerogeneza

me­cha­nizm wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; kar­ci­no­ge­ne­za, kar­cy­no­ge­ne­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­cha­nizm two­rze­nia się no­wot­wo­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcynogeneza ż., karcinogeneza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karcynogeneza, karcinogeneza, nowotworzenie

Wiktionary


kancerogenność

zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; ra­kot­wór­czość, kar­ci­no­gen­ność, kar­cy­no­gen­ność, on­ko­gen­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kan­ce­ro­gen­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kancerogenny

 przysł. kancerogennie

Wiktionary


kancerogenny

po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie no­wot­wo­rów; ra­kot­wór­czy, kar­ci­no­gen­ny, kar­cy­no­gen­ny, on­ko­gen­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) med. taki, który jest lub może być przy­czy­ną cho­ro­by no­wot­wo­ro­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dym pa­pie­ro­so­wy za­wie­ra kil­ka­set sub­stan­cji o po­ten­cjal­nie kan­ce­ro­gen­nym dzia­ła­niu.

 (1.1) Pa­le­nie sty­ro­pia­nu w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze […] po­wo­du­je pow­sta­nie związ­ków kan­ce­ro­gen­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnt͡sɛrɔˈɡɛ̃nːɨ, AS: kãncerogẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kancerogenność ż., kancerogen m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rakotwórczy

Wiktionary


kancerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kan­ce­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kancerować ndk.

Wiktionary


kancerowaty

1. usz­ko­dzo­ny, zni­szczo­ny;
2. daw­niej: po­kry­ty bliz­na­mi, wrzo­da­mi


SJP.pl


kancerować

usz­ka­dzać, ka­le­czyć, ni­szczyć


SJP.pl


kanciak

po­tocz­nie: przed­miot, zwła­szcza sa­mo­chód, o kan­cia­stej bryle lub sty­li­sty­ce


SJP.pl


kanciapa

mały bu­dy­nek albo bar­dzo małe po­mie­szcze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bar­dzo małe po­mie­szcze­nie lub mały bu­dy­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanciapka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. kanciapka

Wiktionary


kanciapka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kan­cia­pa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanciapa ż.

Wiktionary


kanciara

po­tocz­nie: ko­bie­ta ce­chu­ją­ca się spry­tem, krę­tact­wem, oszu­stwem; kan­ciar­ka, sza­chraj­ka, krę­tacz­ka, cwa­nia­ra, kom­bi­na­tor­ka


SJP.pl


kanciarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta ce­chu­ją­ca się spry­tem, krę­tact­wem, oszu­stwem; kan­cia­ra, sza­chraj­ka, krę­tacz­ka, cwa­nia­ra, kom­bi­na­tor­ka


SJP.pl


kanciarski

po­tocz­nie: oszu­kań­czy, nie­ucz­ci­wy, szu­bra­wy; sza­chraj­ski, krę­tac­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kan­ciar­stwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantownik mos./mrz., kanciarstwo, kant, kantowanie

 czas. kantować

 przym. kanciasty

Wiktionary


kanciarstwo

kan­to­wa­nie; oszu­ki­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) oszu­ki­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantownik mos./mrz., kant, kantowanie

 czas. kantować

 przym. kanciarski

Wiktionary


kanciarz

czło­wiek oszu­ku­ją­cy in­nych; oszust; na­cią­gacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, który w peł­nej świa­do­mo­ści wpro­wa­dza kogoś w błąd, oszu­ku­je, na­bie­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy raz kan­ciarz skon­tak­to­wał się z nim na prze­ło­mie paź­dzier­ni­ka i li­sto­pa­da ubie­głe­go roku. Za­pro­po­no­wał po bar­dzo atrak­cyj­nej cenie kupno 45 ton cukru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanciarstwo n., kant mrz., kancik mrz., kantownik mos./mrz.

 czas. ndk. kantować

 przym. kanciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszust, kuglarz, łgarz, nabieracz

Wiktionary


kanciastość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kan­cia­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanciasty

 rzecz. kantownik mos./mrz.

Wiktionary


kanciasty

1. ma­ją­cy kanty, nie­wy­gła­dzo­ny; nie­za­o­krą­glo­ny;
2. prze­no­śnie:
a) niez­grab­ny, nie­fo­rem­ny;
b) szorst­ki, ostry, nie­de­li­kat­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ma kanty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pi­li pod czu­łym okiem bar­ma­na, który z usłuż­ną go­to­wo­ścią przy­su­wał kan­cia­stą bu­tel­kę i srebr­ną miar­kę do usta­la­nia dozy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãɲˈt͡ɕastɨ, AS: kãńćasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kant mrz., kancik mrz., kantówka ż., kanciarz mos., kanciastość ż., kantowanie n., kantownik mos./mrz.

 czas. kantować ndk., okantować dk.

 przym. kanciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) graniasty, rogaty

Wiktionary


kanciaty

re­gio­nal­nie: kan­cia­sty;
1. ma­ją­cy kanty, nie­wy­gła­dzo­ny; nie­za­o­krą­glo­ny;
2. prze­no­śnie:
a) niez­grab­ny, nie­fo­rem­ny;
b) szorst­ki, ostry, nie­de­li­kat­ny


SJP.pl


kancik

zdrob­nie­nie od: kant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kant, lecz tylko mały kan­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kant m., kantowanie n., kantownik mos./mrz.

 przym. kanciasty

Wiktionary


kancjonarz

zbiór pie­śni re­li­gij­nych w ję­zy­ku na­ro­do­wym


SJP.pl


kancjonał

zbiór pie­śni ko­ściel­nych wraz z ich opra­co­wa­niem mu­zycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. muz. śpiew­nik ko­ściel­ny

Wiktionary

Kan­cjo­nał (łac. "can­ti­cum" – mo­no­log, pieśń; śred­nio­wiecz­ne "can­tio­na­le") – w XIV w., zbiór po­pu­lar­nych pie­śni re­li­gij­nych lub śpie­wów li­tur­gicz­nych – kan­tyk i kan­ty­czek (z nu­ta­mi lub bez). Nazwa z cza­sem za­stą­pio­na przez bar­dziej spo­pu­la­ry­zo­wa­ną: „kan­tycz­ki”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãnˈt͡sʲjɔ̃naw, AS: kãncʹi ̯õnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kancjonałowy

Wiktionary


kanclerka

→ kanc­lerz


SJP.pl

Patrz:

kanclerz

kanclerski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kanc­le­rzem, do­ty­czą­cy kanc­le­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanclerz mos./ż., kanclerstwo n.

Wiktionary


kanclerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) peł­nie­nie funk­cji kanc­le­rza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kancelaryjny, kanclerski

 rzecz. kanclerz mos.

Wiktionary


kanclerz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. tytuł szefa rządu w niek­tó­rych kra­jach, np. w Au­strii czy Niem­czech

 (1.2) adm. tytuł urzęd­ni­ka za­rzą­dza­ją­ce­go pracą kan­ce­la­rii, spra­wa­mi ad­mi­ni­stra­cyj­no-or­ga­ni­za­cyj­ny­mi

 (1.3) hist. (w daw­nej Pol­sce) tytuł do­stoj­ni­ka kie­ru­ją­ce­go kan­ce­la­rią pa­nu­ją­ce­go, do­dat­ko­wo od XV w. spra­wu­ją­ce­go obo­wiąz­ki mi­ni­stra spraw wew­nętrz­nych i za­gra­nicz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kanc­lerz Nie­miec
  • kanc­lerz Au­strii
  • kanc­lerz Szwaj­ca­rii
  • kanc­lerz Fran­cji
  • kanc­lerz wiel­ki ko­ron­ny (dawna Rzecz­po­spo­li­ta)
  • kanc­lerz wiel­ki li­tew­ski (dawna Rzecz­po­spo­li­ta)
  • kanc­lerz ziem­ski (dawna Rzecz­po­spo­li­ta)
  • lord kanc­lerz (Wiel­ka Bry­ta­nia)
  • kanc­lerz skar­bu (Wiel­ka Bry­ta­nia)
  • kanc­lerz – sta­no­wi­sko uczel­nia­ne
  • kanc­lerz – sta­no­wi­sko w kurii bi­sku­piej
  • kanc­lerz – fi­gu­ra w sza­chach Ca­pa­blan­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hel­mut Kohl był kanc­le­rzem Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec.

 (1.3) Uriel Górka, kanc­lerz wiel­ki ko­ron­ny i bi­skup poz­nań­ski, ucho­dził za me­ce­na­sa kul­tu­ry hu­ma­ni­stycz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kancelaria ż., kanclerstwo n., kanclerzanka ż., kanclerzyna ż.

 przym. kancelaryjny, kanclerski

Wiktionary


kancona

can­zo­na;
1. ro­dzaj wier­sza li­rycz­ne­go o te­ma­ty­ce mi­łos­nej i wo­jen­nej
2. wie­lo­gło­so­wa pieśń świec­ka z XV i XVI w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma mu­zy­ki in­stru­men­tal­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈt͡sɔ̃na, AS: kãncõna

Wiktionary


kanconeta

can­zo­net­ta; kan­co­net­ta;
1. krót­ki utwór wo­kal­ny po­pu­lar­ny w XVI wieku;
2. li­rycz­ny utwór in­stru­men­tal­ny


SJP.pl


kanconetta

can­zo­net­ta; kan­co­ne­ta;
1. krót­ki utwór wo­kal­ny po­pu­lar­ny w XVI wieku;
2. li­rycz­ny utwór in­stru­men­tal­ny


SJP.pl


kanczendzanga

szczyt w Hi­ma­la­jach; Kang­czen­dzan­ga


SJP.pl


kanczyl

ssak z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z po­drzę­du prze­żu­wa­czy, za­miesz­ku­ją­cy lasy tro­pi­kal­ne Afry­ki i Azji


SJP.pl

Kan­czyl ("Tra­gu­lus") – ro­dzaj ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z ro­dzi­ny kan­czy­lo­wa­tych (Tra­gu­li­dae). Wobec zwie­rząt z tego ro­dza­ju po­tocz­nie jest uży­wa­na nazwa „my­szo­je­leń”, która jest do­słow­nym tłu­ma­cze­niem an­giel­skiej nazwy zwy­cza­jo­wej "mouse-deer".

Wikipedia


kanczylek

ro­dzaj ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z ro­dzi­ny kan­czy­lo­wa­tych


SJP.pl

Kan­czy­lek ("Mos­chio­la") – ro­dzaj ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z ro­dzi­ny kan­czy­lo­wa­tych (Tra­gu­li­dae).

Wikipedia


kanczylowate

o ce­chach kan­czy­lo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Kan­czy­lo­wa­te, kan­czy­le (Tra­gu­li­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du prze­żu­wa­czy (Ru­mi­nan­tia) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Ar­tio­dac­ty­la). Najm­niej­sze ze ssa­ków ko­pyt­nych ży­ją­cych współ­cze­śnie. Ska­mie­li­ny kan­czy­li zna­le­zio­no w Eu­ro­pie w war­stwach wczes­no­mio­ceń­skich, w Afry­ce wy­stę­po­wa­ły we wczes­nym i środ­ko­wym mio­ce­nie. Szczyt roz­wo­ju przy­padł na trze­cio­rzęd.

Wikipedia


kanczylowaty

o ce­chach kan­czy­lo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


kand

po­karm dla pszczół z roz­to­pio­ne­go miodu i miał­kie­go cukru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pszcz. po­karm dla pszczół, przy­go­to­wy­wa­ny z miodu i cukru;

Wiktionary

Kand – w pszcze­lar­stwie cia­sto mio­do­wo-cu­kro­we słu­żą­ce do pod­kar­mia­nia pszczół, w szcze­gól­no­ści przy wy­cho­wie matek pszcze­lich. Kand jest przy­go­to­wy­wa­ny z miodu i cukru w pro­por­cji ok. 1/3 lub 1/4. Roz­to­pio­ny, cie­pły miód za­sy­pu­je się mącz­ką cu­kro­wą do­kład­nie mie­sza­jąc; otrzy­ma­ną masę wy­ra­bia się do uzy­ska­nia pla­stycz­nej kon­sy­sten­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãnt, AS: kãnt

Wiktionary


kandahar

ro­dzaj me­ta­lo­we­go wią­za­nia przy nar­cie sta­re­go typu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wym Af­ga­ni­sta­nie, po­ło­żo­ne nad rzeką Hel­mand;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Kan­da­har (pasz­to کندهار pers. قندهار "Qandahâr") – mia­sto w po­łud­nio­wym Af­ga­ni­sta­nie, sto­li­ca pro­win­cji Kan­da­har, po­ło­żo­ne nad rzeką Hel­mand.

Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne przez Alek­san­dra Wiel­kie­go w 330 p.n.e. pod nazwą Alek­san­dria w Ara­choz­ji (stgr. Αλεξάνδρεια Aραχωσίας).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­pro­wa­dzi­ła się z Kan­da­ha­ru, gdy uro­dzi­ła syna.

 (1.2) Na te­re­nie Kan­da­ha­ru miesz­ka­ją Pasz­tu­no­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈdaxar, AS: kãndaχar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kandaharski

Wiktionary


kandaharski

przy­miot­nik od: Kan­da­har (mia­sto w Af­ga­ni­sta­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­da­ha­rem, do­ty­czą­cy Kan­da­ha­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kandahar mrz.

Wiktionary


kandahary

ro­dzaj me­ta­lo­wych wią­zań nar­ciar­skich


SJP.pl

Kan­da­ha­ry – hi­sto­rycz­ny, lecz spo­ty­ka­ny spo­ra­dycz­nie typ wią­zań nar­ciar­skich.

Kan­da­ha­ry skła­da­ją się z trzech za­sad­ni­czych ele­men­tów:

Wią­za­nie bar­dzo do­brze spra­wu­je się przy po­dej­ściu i bie­ga­niu na nar­tach, jed­nak pod­czas zja­zdu z uwagi na słabe prze­no­sze­nie sił skrę­ca­ją­cych, wy­ma­ga­ją za­sto­so­wa­nia bar­dzo sta­rej tech­ni­ki zja­zdu zwa­nej te­le­mar­kiem.

Wikipedia


kandake

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Filip Apo­stoł ochrz­cił pro­ze­li­tę etiop­skie­go, urzęd­ni­ka kró­lo­wej etiop­skiej Kan­da­ki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Kandea

Wiktionary


kandałaksza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. za­to­ka Morza Bia­łe­go, le­żą­ca w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, wci­na­ją­ca się w ląd mię­dzy Pół­wy­spem Kol­skim a Ka­re­lią;

 (1.2) geogr. mia­sto w pół­noc­nej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie mur­mań­skim, port nad za­to­ką Kan­da­łak­sza (1.1);

Wiktionary

Kan­da­łak­sza (ros. Кандалакша, fiń. Kan­ta­lah­ti) – mia­sto w pół­noc­nej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie mur­mań­skim, port nad za­to­ką o ta­kiej samej naz­wie Kan­da­łak­sza (Morze Białe), przy uj­ściu Niwy, za krę­giem po­lar­nym. Mia­sto uzy­ska­ło prawa miej­skie w 1938 r. Liczy 28.438 miesz­kań­ców (2023).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kandałakszański

Wiktionary


kandałakszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­da­łak­szą, do­ty­czą­cy Kan­da­łak­szy (mia­stem lub za­to­ką)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kandałaksza ż.

Wiktionary


kandea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kandake

Wiktionary


kandela

jed­nost­ka świa­tło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. fiz. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka świa­tło­ści w ukła­dzie SI;

Wiktionary

Kan­de­la ( can­de­la, świe­ca) – jed­nost­ka świa­tło­ści źró­dła świa­tła; pod­sta­wo­wa jed­nost­ka w ukła­dzie SI, oz­na­cza­na jako cd. Jest to świa­tłość, z jaką świe­ci w okre­ślo­nym kie­run­ku źró­dło emi­tu­ją­ce pro­mie­nio­wa­nie mo­no­chro­ma­tycz­ne o czę­stot­li­wo­ści 5,4·1014 Hz (co od­po­wia­da dłu­go­ści 555 nm, barwa zie­lo­na) i na­tę­że­niu pro­mie­nio­wa­nia w tym kie­run­ku rów­nym 1/683 W/sr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Punk­to­we źró­dło świa­tła o nie­za­leż­nej od kie­run­ku emi­sji świa­tło­ści jed­nej kan­de­li wy­sy­ła stru­mień świa­tła równy 4 π lu­me­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈdɛla, AS: kãndela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. cd

Wiktionary


kandelabr

1. duży, kil­ku­ra­mien­ny świecz­nik;
2. kil­ku­ra­mien­na la­tar­nia ulicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sto­ją­cy kil­ku­ra­mien­ny świecz­nik;

 (1.2) kil­ku­ra­mien­na la­tar­nia ulicz­na

 (1.3) przen. coś o kształ­cie kan­de­la­bru (1.1)

Wiktionary

Kan­de­labr – sto­ją­cy, kil­ku­ra­mien­ny świecz­nik. Zaz­wy­czaj o sy­me­trycz­nie roz­ga­łę­zio­nych ra­mio­nach, czę­sto zdo­bio­ny mo­ty­wa­mi or­na­men­tal­ny­mi i fi­gu­ral­ny­mi.

Kan­de­la­bry wy­ko­ny­wa­ne były głów­nie z me­ta­lu i znano je już w sta­ro­żyt­no­ści. Pod ko­niec XVII wieku po­pu­lar­ne były dwu­ra­mien­ne, w XVIII trój­ra­mien­ne, a w XIX wy­ko­ny­wa­no też kil­ku­na­sto­ra­mien­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyr­wał słu­żą­ce­mu z rąk kan­de­labr i ują­wszy sa­me­go za kark, wy­pro­wa­dził do gar­de­ro­by.

 (1.1) Czy me­no­ra jest typem kan­de­la­bru?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandelabrowy

Wiktionary


kandelabrowy

przy­miot­nik od: kan­de­labr


SJP.pl


kandia

daw­niej: Ira­klion (mia­sto w Gre­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. He­ra­klion

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mie­siąc oble­ga­li­śmy mury Kan­dii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Heraklion

Wiktionary


kandora

naz­wi­sko


SJP.pl


kandybowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kandyd

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kan­dyd – imię
  • Kan­dyd – po­wiast­ka fi­lo­zo­ficz­na
  • Kan­dyd (V w.-VI w. n.e.) – grec­ki hi­sto­ryk póź­ne­go an­ty­ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kan­dyd i je­stem fli­sa­kiem z Ło­pusz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kandyda ż.

Wiktionary


kandyda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Kan­dy­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kan­dyd, oz­na­cza­ją­ce "jasna, bły­szczą­ca, biała", czyli "dziec­ko o jas­nych wło­sach" lub "dziec­ko o jas­nej cerze"; jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych przy­dom­ków rzym­skich. W Pol­sce no­to­wa­ne od 1396 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Kandyd m.

Wiktionary


kandydacik

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rzad. zdrobn. od zob. kan­dy­dat.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten kan­dy­da­cik ma rap­tem dwa­dzie­ścia kilka lat (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydat m., kandydatura ż., kandydatka ż., kandydowanie n.

 czas. kandydować ndk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydacki

→ kan­dy­dat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kan­dy­da­tem, do­ty­czą­cy kan­dy­da­ta

Wiktionary

Patrz:

kandydat

Powiązane:

 rzecz. kandydacik m., kandydat mos., kandydatka ż., kandydatura ż., kandydowanie n.

 czas. kandydować ndk.

Wiktionary


kandydat

1. osoba ubie­ga­ją­ca się o coś, np. o sta­no­wi­sko, funk­cję lub o człon­ko­stwo w ja­kiejś or­ga­ni­za­cji;
2. daw­niej w Pol­sce, obec­nie w Rosji, Buł­ga­rii: kan­dy­dat nauk -
a) sto­pień na­u­ko­wy, od­po­wied­nik dok­to­ra;
b) osoba po­sia­da­ją­ca taki sto­pień na­u­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto kan­dy­du­je do cze­goś, ubie­ga się o coś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kan­dy­dat – ame­ry­kań­ski film z 1972 roku
  • Kan­dy­dat – ame­ry­kań­ski film z 2004 roku
  • Kan­dy­dat – fran­cu­ski film z 2007 roku
  • Kan­dy­dat nauk – sto­pień na­u­ko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kan­dy­da­tów prosi się o nie­do­łą­cza­nie zdjęć do ży­cio­ry­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈdɨdat, AS: kãndydat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydatura ż., kandydowanie n.

:: fż. kandydatka ż.

 czas. kandydować ndk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydatka

→ kan­dy­dat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która kan­dy­du­je do cze­goś, ubie­ga się o coś

Wiktionary

Patrz:

kandydat

Powiązane:

 rzecz. kandydatura ż., kandydowanie n.

:: fm. kandydat m.

 czas. kandydować ndk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydatura

1. wy­stę­po­wa­nie w roli kan­dy­da­ta;
2. za­pro­po­no­wa­nie kan­dy­da­ta na ja­kieś sta­no­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie kan­dy­da­tem do cze­goś lub kogoś

 (1.2) wnio­sek pro­po­nu­ją­cy kogoś na okre­ślo­ne sta­no­wi­sko czy funk­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obie­cał on zbie­go­wi przy­wró­ce­nie god­no­ści earla w za­mian za po­par­cie dla włas­nej kan­dy­da­tu­ry na króla An­glii.

 (1.2) (…) Pot­wier­dził wczo­raj, że roz­ma­wiał z pre­mie­rem na ten temat i jest zwo­len­ni­kiem kan­dy­da­tu­ry Ana­ni­cza, bę­dą­ce­go spe­cja­li­stą od spraw Bli­skie­go Wscho­du (z wyksz­tał­ce­nia jest tur­ko­lo­giem i ira­ni­stą).

 (1.2) Ter­min skła­da­nia kan­dy­da­tur na wy­bo­ry do władz sa­mo­rzą­do­wych upły­wa jutro w po­łud­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydacik m., kandydat mos., kandydatka ż., kandydowanie n.

 czas. kandydować ndk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydek

zdrob­nie­nie od: Kan­dyd (imię mę­skie)


SJP.pl


kandydkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kan­dyd­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kandydowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kan­dy­do­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …nie dość, że w spra­wie swo­je­go kan­dy­do­wa­nia na rzecz­ni­ka praw dziec­ka (dzię­ki Bogu nim nie zo­sta­ła!) łgała jak z nut, to na do­da­tek jest prze­wraż­li­wio­ną na swym punk­cie skar­ży­py­tą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãndɨdɔˈvãɲɛ, AS: kãndydovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydat m., kandydacik m., kandydatka ż., kandydatura ż.

 czas. kandydować dk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydować

sta­rać się, ubie­gać się o sta­no­wi­sko, funk­cję lub o człon­ko­stwo w ja­kiejś or­ga­ni­za­cji


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) być kan­dy­da­tem do cze­goś, ubie­gać się o coś, pre­ten­do­wać do cze­goś, sta­rać się o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­lo­wa­łem na żadne funk­cje, dla­te­go też, gdy spy­ta­no mnie, czy chcę kan­dy­do­wać, nic prze­ciw­ko temu nie mia­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãndɨˈdɔvat͡ɕ, AS: kãndydovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydacik m., kandydat m., kandydatka ż., kandydatura ż., kandydowanie n.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kan­dy­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kandydoza

grzy­bi­ca wy­wo­ła­na przez grzy­by z ro­dza­ju Can­di­da, ata­ku­ją­ca skórę, błony ślu­zo­we i na­rzą­dy wew­nętrz­ne; ro­dzaj droż­dży­cy; biel­ni­ca


SJP.pl

Kan­dy­do­za, droż­dży­ca, kan­dy­dia­za, kan­dy­dio­za, daw­niej biel­ni­ca lub mo­ni­lia­za ( can­di­dia­sis, can­di­do­sis) – grzy­bi­cza, opor­tu­ni­stycz­na in­fek­cja skóry, błon ślu­zo­wych, paz­nok­ci lub rza­dziej in­fek­cja uo­gól­nio­na. Cho­ro­ba ta naj­czę­ściej jest wy­wo­ły­wa­na przez grzy­by cho­ro­bot­wór­cze z ro­dza­ju "Can­di­da" (zwła­szcza "Can­di­da al­bi­cans"), zwane po­tocz­nie droż­dża­ka­mi. Roz­poz­na­je się ją głów­nie po­przez ba­da­nia mi­kro­sko­po­we i ho­dow­la­ne.

Wikipedia


kandydziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kan­dy­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kandysbrot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zob. kan­dyz.

 (1.2) śrpol., daw. chleb po­la­ny roz­pu­szczo­nym cu­krem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li pa­cjen­to­wi zda się smak przy­kry tego de­kok­tu, może kłaść cukru kan­dys­bro­tu do szklan­ki wiele się po­do­ba, bo ten nic nie szko­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. kandyzbrot

Wiktionary


kandyz

grubo skry­sta­li­zo­wa­ny cu­kier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. oczy­szczo­ny cu­kier o gru­bych krysz­ta­łach, uży­wa­ny np. do sło­dze­nia her­ba­ty

 (1.2) spoż. krysz­tał kan­dy­zu (1.1)

 (1.3) spoż. krysz­ta­łek na cu­kier­ku pow­sta­ją­cy przy kan­dy­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy krysz­tał kan­dy­zu jest nie­pow­ta­rzal­ny.

 (1.2) Nagle przy­stą­pił do mnie (…), poz­dro­wił i prze­ka­zał (…) bla­sza­ne pu­deł­ko, w któ­rym le­ża­ły pa­pie­ro­sy, kieł­ba­sa, kan­dy­zy i ka­wał­ki babki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandyzacja ż.

 czas. kandyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier lodowaty

Wiktionary


kandyzacja

1. kry­sta­li­za­cja cukru;
2. spo­sób kon­ser­wa­cji niek­tó­rych owo­ców po­le­ga­ją­cy na sma­że­niu w cu­krze; po­kry­wa­nie cu­krem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób przy­rzą­dza­nia owo­ców po­le­ga­ją­cy na wie­lo­krot­nym sma­że­niu ich w coraz to bar­dziej słod­kim sy­ro­pie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandyzowanie n., kandyz mrz.

 czas. kandyzować ndk., skandyzować dk.

 przym. kandyzowany

Wiktionary


kandyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kan­dy­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kandyzować ndk.

 rzecz. kandyzacja ż.

Wiktionary


kandyzować

1. kry­sta­li­zo­wać cu­kier;
2. sma­żyć w cu­krze, po­kry­wać war­stwą cukru


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skan­dy­zo­wać)

 (1.1) kry­sta­li­zo­wać cu­kier

 (1.2) spoż. kon­ser­wo­wać przez sma­że­nie w gę­stym sy­ro­pie cu­kro­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naj­czę­ściej kan­dy­zu­je się owoce, lecz można spot­kać rów­nież kan­dy­zo­wa­ne kwia­ty i ło­dy­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandyzowanie n., kandyzacja ż., kandyz mrz.

 czas. skandyzować dk.

 przym. kandyzowany

Wiktionary


kandyżan

ro­śli­na z ro­dza­ju bal­dasz­ko­wych; rzep­ni­czek


SJP.pl


kandziora

naz­wi­sko


SJP.pl


kane

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kośc. ro­dzaj dzwo­nu umie­szcza­ne­go w świą­ty­niach bud­dyj­skich, z któ­re­go dźwięk wy­do­by­wa­ny jest ude­rze­nia­mi spe­cjal­nej, pod­wie­sza­nej belki;

 (1.2) muz. ja­poń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gongu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kane – pse­u­do­nim ame­ry­kań­skie­go wrest­le­ra Glena Ja­cob­sa
  • Sarah Kane – an­giel­ska dra­ma­to­pi­sar­ka
  • Char­les Fo­ster Kane – głów­ny bo­ha­ter filmu Or­so­na Wel­le­sa pod ty­tu­łem Oby­wa­tel Kane.
  • Harry Kane – an­giel­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka w Tot­ten­ha­mie Hot­spur, ka­pi­tan re­pre­zen­ta­cji An­glii
  • Kane Ta­na­ka – była naj­star­szą osoba na świe­cie
  • Kāne – bóg po­li­ne­zyj­ski
  • kane – ogól­na nazwa dzwo­nów i gon­gów w Ja­po­nii
  • Kane – ho­len­der­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Kane – głów­ny przy­wód­ca Bract­wa Nod z serii gier Com­mand & Con­qu­er
  • Kane – głów­ny bo­ha­ter czwar­tej czę­ści Quake
  • Kane – ty­tu­ło­wy bo­ha­ter serii ksią­żek Karla Wa­gne­ra
  • Kane – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Gre­e­ne

Wikipedia


kanea

mia­sto w Gre­cji; Cha­nia


SJP.pl


kaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanka ż.

Wiktionary


kanefora

ma­lo­wi­dło, re­lief, rzeź­ba - po­stać ko­bie­ca z ko­szem na gło­wie


SJP.pl

Ka­ne­fo­ra (stgr. κανηφόρος, od κάνεον – „kosz” i φέρω – „niosę”) – motyw de­ko­ra­cyj­ny w ma­lar­stwie albo pod­po­ra ar­chi­tek­to­nicz­na w rzeź­bie, przed­sta­wia­ją­ca po­stać ko­bie­ty lub dziew­czy­ny nio­są­cej na gło­wie lub ra­mio­nach kosz (ka­la­tos) z kwia­ta­mi bądź owo­ca­mi.

Wikipedia


kanejski

przy­miot­nik od: Kanny; kan­neń­ski


SJP.pl


kanela

wyż­ło­bio­ny rowek, prą­żek (np. na zbro­jach)


SJP.pl


kanele

pio­no­we rowki wyż­ło­bio­ne na trzo­nie ko­lum­ny; żłob­ko­wa­nie; ka­ne­lu­ra


SJP.pl


kanellowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ma­gno­lio­wych


SJP.pl

Ka­nel­low­ce, ko­rzy­bie­low­ce ("Ca­nel­la­les" Cron­qu­ist) – rząd ro­ślin sta­no­wią­cy klad w obrę­bie ma­gno­lio­wych, jed­nej z naj­star­szych linii roz­wo­jo­wych wśród okry­to­na­sien­nych. Obej­mu­je dwie ro­dzi­ny – ka­nel­lo­wa­te i win­te­ro­wa­te, z 10 ro­dza­ja­mi i 125 ga­tun­ka­mi. Wy­stę­pu­ją one w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej, wschod­niej Afry­ce oraz w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji i wschod­niej Au­stra­lii.

Wikipedia


kanelowanie

układ ka­ne­li na trzo­nie ko­lum­ny lub pi­la­stra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­ne­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kanelować

Wiktionary


kanelura

ze­spół ka­ne­li po­kry­wa­ją­cych zbro­ję, ko­lum­nę itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pio­no­wy rowek zdo­bią­cy trzon ko­lum­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lum­ny przesz­ły wy­so­ko ponad ho­ry­zont zwy­kłych pro­por­cji i roz­sze­rzy­ły swój obwód do tego stop­nia, że w za­głę­bie­niu ka­ne­lu­ry mógł się zmie­ścić czło­wiek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rowek, kanela, żłobek

Wiktionary


kanenka

miesz­kan­ka Can­nes (mia­sta we Fran­cji)


SJP.pl


kaneńczyk

miesz­ka­niec Can­nes (mia­sta we Fran­cji)


SJP.pl


kang-dung

in­stru­ment mu­zycz­ny, krót­ka trąb­ka la­maj­ska wy­ko­na­na z pi­szcze­la ludz­kie­go


SJP.pl


kanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. kraw. wie­lo­barw­ny, pro­sto­kąt­ny pas tka­ni­ny ba­weł­nia­nej no­szo­ny głów­nie jako spód­ni­ca lub okry­cie ciała przez ko­bie­ty w Afry­ce Wschod­niej, tra­dy­cyj­nie za­o­pa­trzo­ny w ozdob­ną bor­diu­rę i sen­ten­cję w ję­zy­ku su­a­hi­li;

 (1.2) hist. praw. cięż­ka drew­nia­na rama lub kłoda z ot­wo­rem na szyję i ręce, na­kła­da­na ska­zań­com na kark i ra­mio­na, sto­so­wa­na m.in. w daw­nych Chi­nach jako hań­bią­ca i do­le­gli­wa kara pu­blicz­na

Wiktionary

Kanga – wie­lo­ko­lo­ro­wa tka­ni­na (po­dob­na do "ki­ten­gi") no­szo­na jako tra­dy­cyj­ne odzie­nie głów­nie przez ko­bie­ty, okaz­jo­nal­nie także przez męż­czyzn w Afry­ce wschod­niej i czę­ścio­wo środ­ko­wej. Ku­po­wa­na jest w dwóch czę­ściach, tzw. "doti", które mają iden­tycz­ne wzory.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bie­gli­śmy przed drzwi. Przez smugę bla­sku prze­su­wał się w po­dry­gach ko­ro­wód barw­nych po­sta­ci. Same ko­bie­ty, owi­nię­te wzo­rzy­sty­mi kan­ga­mi, któ­rych czy­ste, in­ten­syw­ne ko­lo­ry rozk­wi­ta­ły zja­wi­sko­wo w sztucz­nym świet­le na nie­prze­ni­knio­nym tle nocy.

 (1.1) Anna i Wiola za­mie­rza­ły do­brze poz­nać kul­tu­rę i zwy­cza­je Zan­zi­bar­czy­ków. Ubie­ra­ły się skrom­nie, by nie draż­nić „mu­zuł­mań­skich mę­skich szo­wi­ni­stów”, jak na­zy­wa­ła ich Wiola. Za­kry­wa­ły ra­mio­na, nogi i włosy, choć było im pot­wor­nie go­rą­co. Ku­pi­ły sobie nawet ko­lo­ro­we kangi, które no­si­ły na gło­wach.

 (1.1) Pili wy­róż­nia się na tle miesz­ka­nek osady. Jest ład­niej­sza, to pewne, ale też nosi pię­kniej­sze kangi. Nie ma ta­kich w na­szym skle­pie […]. Kanga to jeden z naj­lep­szych afry­kań­skich wy­na­laz­ków: ko­lo­ro­wy płat ma­te­ria­łu, mniej wię­cej metr na pół­to­ra, który może być su­knią, spód­ni­cą, bluz­ką, chu­stą na głowę, no­si­dłem na dziec­ko, ple­dem, to­boł­kiem.

 (1.1) Po dzie­wią­tej uda­je­my się na spo­czy­nek. Nie ścią­gam pod­ko­szul­ka, spód­ni­cę kładę pod głowę jako po­dusz­kę. Za przy­kry­cie służy mi cien­ka kanga, która jed­nak wcale nie chro­ni mnie przed po­ran­nym chło­dem

 (1.2) Szli­śmy wła­śnie przez ogród ku pa­go­dzie Kon­fu­cy­u­sza, kiedy spo­strze­gli­śmy w głębi ko­ry­ta­rza, wy­cho­dzą­ce­go na ulicę, ja­kie­goś bie­da­ka, klę­czą­ce­go z dużą kangą na szyi. Wia­do­mo, że kanga jest to ogrom­ny kawał drze­wa, kłoda wy­drą­żo­na w środ­ku w ten spo­sób, żeby tam­tę­dy mogła przejść głowa ska­za­ne­go, a całym cię­ża­rem przy­gnia­ta­ją­ca jego ra­mio­na, tak, że strasz­na kara robi z czło­wie­ka po pro­stu nogę, albo pod­sta­wę ja­kie­goś cięż­kie­go stołu.

 (1.2) Spo­ty­ka­łem czę­sto bie­da­ków z deską kwa­dra­to­wą z ot­wo­rem na głowę, wło­żo­ną na ra­mio­na. Na desce przy­le­pio­ne dwa pasy pa­pie­ru z pie­czę­cią Ya-menu i opi­sem prze­stęp­stwa, za jakie de­lik­went karę po­no­si, i czas jej trwa­nia. Ska­zu­ją nie­kie­dy prze­stęp­cę na pięt­na­ście dni kangi, cza­sem na mie­siąc, aż do trzech mie­się­cy.

 (1.2) Oto w bra­mie chiń­skie­go mia­sta Pe­ki­nu stał […] dziel­ny wyz­naw­ca i mę­czen­nik Piotr Tsay, ob­cią­żo­ny kaj­da­na­mi, przy­tło­czo­ny kangą, to jest cięż­ką kłodą, w którą jakby w kle­szcze zam­knię­to mu szyję, i wy­sta­wio­ny na obel­gi i szy­der­stwa mo­tło­chu, a stał tak przesz­ło lat trzy­dzie­ści […].

 (1.2) Na za­krę­cie ulicy, uj­rze­li­śmy nie­szczę­śli­we­go który cier­piał karę Kangi. Do­zor­ca z bi­czem w ręku pro­wa­dził go na łań­cu­chu że­laz­nym. Eu­ro­pej­czy­ko­wie na­zy­wa­ją kangą mę­czar­nię którą Chiń­czy­cy zowią »tcha«. Tór­tu­ra ta skła­da się z dwóch sztuk drze­wa, ma­ją­cych we środ­ku wy­cię­cie w pół­ko­le. Wło­ży­wszy szyję wi­no­waj­cy w ten otwór, za­my­ka­ją razem obie czę­ści, a pie­częć Man­da­ry­na przy­ło­żo­na na po­łą­cze­niu i sze­ro­kiej wstę­dze pa­pie­ru, na któréj jest na­pi­sa­ny wyrok, nie doz­wa­la wy­ko­naw­cy wzru­szyć się li­to­ścią albo uwieśdź prze­kup­stwem. sic.

Wiktionary


kangoo

[czy­taj: kangu:] model sa­mo­cho­du marki Re­na­ult


SJP.pl

Kan­goo (1996) – fran­cu­ski se­rial ani­mo­wa­ny emi­to­wa­ny daw­niej na ka­na­le RTL7.

Wikipedia


kangur

1. ssak z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych, au­stra­lij­ski tor­bacz ro­śli­no­żer­ny, ży­ją­cy na ziemi bądź na drze­wach, po­ru­sza­ją­cy się sko­ka­mi na po­tęż­nych, dłu­gich, tyl­nych koń­czy­nach;
2. w lot­nict­wie: pod­skok sa­mo­lo­tu w trak­cie nie­u­mie­jęt­ne­go lą­do­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. tor­bacz sły­ną­cy z dłu­gich sko­ków;

 (1.2) lotn. pod­skok sa­mo­lo­tu przy nie­pra­wi­dło­wym lą­do­wa­niu

Wiktionary

Kan­gur ("Ma­cro­pus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki swym sil­nym nogom kan­gu­ry po­tra­fią wy­ko­ny­wać bar­dzo dłu­gie skoki.

 (1.2) Sia­da­jąc na pły­cie lot­ni­ska, zro­bi­li­śmy kan­gu­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãŋɡur, AS: kãŋgur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż., kangury lm nm.

:: zdrobn. kangurek mzw.

 przym. kangurzy

Wiktionary


kangurek

1. zdrob­nie­nie od: kan­gur;
2. śro­do­wi­sko­wo: krót­ka kurt­ka, na ogół dzie­cię­ca lub mło­dzie­żo­wa, z kap­tu­rem i głę­bo­ki­mi kie­sze­nia­mi z przo­du na brzu­chu; kan­gur­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: kan­gur

 (1.2) mały kan­gur

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kan­gur­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W tor­bie na brzu­chu mamy kan­gu­rzy­cy kan­gur­ko­wi było do­brze i przy­tul­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangur mzw., kangurnik mzw., kangurowate lm nm., kangurowiec mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kangurzątko

Wiktionary


kangurka

śro­do­wi­sko­wo: krót­ka kurt­ka, na ogół dzie­cię­ca lub mło­dzie­żo­wa, z kap­tu­rem i głę­bo­ki­mi kie­sze­nia­mi z przo­du na brzu­chu; kan­gu­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) harc. kraw. kurt­ka wy­ko­na­na zwy­kle z bre­zen­tu, z dużą kie­sze­nią na brzu­chu i kap­tu­rem na głowę;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: kan­gu­rek

Wiktionary

Kan­gur­ka – kurt­ka sta­no­wią­ca okry­cie wierzch­nie wcho­dzą­ce w skład mun­du­ru har­cer­skie­go, naj­czę­ściej wy­ko­ny­wa­na z nie­prze­pu­szczal­ne­go ma­te­ria­łu, ścią­ga­na w pasie. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną kan­gur­ki jest to, że wkła­da się ją przez głowę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dru­ży­no­wa miała na sobie kan­gur­kę przy­wie­zio­ną z obozu na Kry­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãŋˈɡurka, AS: kãŋgurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangurek mzw., kangur mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anorak

Wiktionary


kangurkowy

→ kan­gu­rek


SJP.pl

Patrz:

kangurek

kangurnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dor­cop­su­lus|Mats­chie|ref=tak., ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy na Nowej Gwi­nei;

 (1.2) zool. tor­bacz z ga­tun­ku kan­gur­ni­ków (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogon kan­gur­ni­ka jest do po­ło­wy nagi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangur mzw., kangurek mzw., kangurowate lm nm., kangurowiec mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary


kanguroszczur

ro­dzaj tor­ba­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­to­ro­i­ni|J.E. Gray|ref=tak., nie­du­ży tor­bacz z ro­dzi­ny kan­gu­ro­szczu­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Au­stra­lii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re kan­gu­ro­szczu­ry wy­gi­nę­ły pod ko­niec XIX wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanguroszczurowate nmos.

Wiktionary


kanguroszczurowate

ro­dzi­na au­stra­lij­skich tor­ba­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­to­ro­i­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców wy­o­dręb­nio­na z kan­gu­ro­wa­tych;

Wiktionary

Kan­gu­ro­szczu­ro­wa­te (Po­to­ro­i­dae) – ro­dzi­na au­stra­lij­skich ssa­ków z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia) wy­o­dręb­nio­na z kan­gu­ro­wa­tych, z któ­ry­mi mają wiele cech wspól­nych. Daw­niej licz­ne na te­re­nie nie­mal ca­łe­go kon­ty­nen­tu, obec­nie wy­par­te do po­łud­nio­wo-wschod­nich wy­brze­ży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kan­gu­ro­szczu­ro­wa­te wy­stę­pu­ją na te­re­nach po­ro­śnię­tych gę­stym pod­szy­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanguroszczur mzw.

Wiktionary


kangurowate

ro­dzi­na ro­śli­no­żer­nych ssa­ków z na­drzę­du tor­ba­czy, na­ziem­nych lub na­drzew­nych, po­ru­sza­ją­cych się sko­ka­mi (do kil­ku­na­stu me­trów; pręd­kość do 50 km/godz.), wy­stę­pu­ją­cych w Au­stra­lii, Nowej Gwi­nei i Tas­ma­nii; kan­gu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­cro­po­di­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków lą­do­wych z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców;

Wiktionary

Kan­gu­ro­wa­te (Ma­cro­po­di­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia). Jest drugą pod wzglę­dem licz­by ga­tun­ków ro­dzi­ną tor­ba­czy. Obej­mu­je ponad 50 ga­tun­ków zwie­rząt na­zy­wa­nych po­wszech­nie kan­gu­ra­mi, czyli zwie­rzę­ta­mi o sil­nych tyl­nych no­gach i dłu­gim, moc­nym ogo­nie, po­ru­sza­ją­cych się sko­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kan­gu­ro­wa­te są en­de­mi­ta­mi au­stra­lij­skiej kra­i­ny zo­o­ge­o­gra­ficz­nej.

 (1.1) Szcząt­ki ko­pal­ne kan­gu­ro­wa­tych znane są z plej­sto­ce­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangur mzw., kangurek mzw., kangurnik mzw., kangurowiec mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary


kangurowaty

o ce­chach kan­gu­ro­wa­tych (ro­dzi­na zwie­rząt)


SJP.pl


kangurować

trzy­mać no­wo­rod­ka przy klat­ce pier­sio­wej z bez­poś­red­nim kon­tak­tem skóry


SJP.pl


kangurowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dor­cop­sis|Schle­gel|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów, obej­mu­ją­cy ga­tun­ki za­sied­la­ją­ce Nową Gwi­neę oraz oko­licz­ne wyspy;

 (1.2) zool. tor­bacz z ro­dza­ju kan­gu­ro­wiec (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U kan­gu­row­ców wy­stę­pu­je dy­mor­fizm płcio­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangur mzw., kangurek mzw., kangurowate lm nm., kangurnik mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary


kangurowy

do­ty­czą­cy kan­gu­ra, zwią­za­ny z kan­gu­rem, np. kan­gu­ro­wy skok; kan­gu­rzy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do kan­gu­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z kan­gu­rem, do­ty­czą­cy kan­gu­ra

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kan­gu­ra, ma­ją­cy cechy kan­gu­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurek mzw., kangurka ż.

 przym. kangurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kangurzy

Wiktionary


kangury

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­cro­po­di­nae|Gray|ref=tak., po­dro­dzi­na tor­ba­czy z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: kan­gur

Wiktionary

Kan­gu­ry (Ma­cro­po­di­nae) – po­dro­dzi­na tor­ba­czy z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae). Jest głów­ną pod wzglę­dem licz­by ga­tun­ków po­dro­dzi­ną w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość kan­gu­rów wie­dzie nocny tryb życia (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangur mzw., kangurek mzw., kangurnik mzw., kangurowiec mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary


kangurzak

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny kan­gu­ro­szczu­ro­wa­tych


SJP.pl


kangurzy

do­ty­czą­cy kan­gu­ra, zwią­za­ny z kan­gu­rem, np. kan­gu­rzy skok; kan­gu­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do kan­gu­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z kan­gu­rem, do­ty­czą­cy kan­gu­ra

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kan­gu­ra, ma­ją­cy cechy kan­gu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Po­da­no po­tra­wy z wa­rzyw i mięsa kan­gu­rze­go o au­toch­to­nicz­nie brzmią­cych naz­wach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangur mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurek mzw., kangurka ż.

 przym. kangurowy

Wiktionary


kangurzyca

sa­mi­ca kan­gu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mi­ca kan­gu­ra

Wiktionary

Kan­gu­rzy­ca ( Kanga) – fik­cyj­na po­stać wy­stę­pu­ją­ca w obu czę­ściach przy­gód Ku­bu­sia Pu­chat­ka au­tor­stwa A.A. Milne’a oraz fil­mach i książ­kach stwo­rzo­nych na ich pod­sta­wie.

Kan­gu­rzy­ca jest mamą Ma­leń­stwa. Jest bar­dzo opie­kuń­cza w sto­sun­ku do wszyst­kich swo­ich przy­ja­ciół. Pie­cze pysz­ne cia­stecz­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãŋɡuˈʒɨt͡sa, AS: kãŋgužyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangur m., kangurek m., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurzy, kangurowy

Wiktionary


kangurzątko

młode kan­gu­ra; kan­gu­rzę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młode kan­gu­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangur n., kangurzyca ż., kangurek m., kangurka ż.

 przym. kangurzy, kangurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kangurek, kangurzę

Wiktionary


kangurzę

młode kan­gu­ra; kan­gu­rząt­ko


SJP.pl


kani

→ kania


SJP.pl

Zo­bacz też: Kani (Rosja).

Kani (jap. 可児市 Kani-shi) – mia­sto w pre­fek­tu­rze Gifu na wy­spie Hon­siu, w Ja­po­nii.

Wikipedia

Patrz:

kania

kania

1. dra­pież­ny ptak z ro­dzi­ny so­ko­łów
2. grzyb ja­dal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mil­vus|ref=tak., ptak dra­pież­ny gnież­dżą­cy się na drze­wach i w szcze­li­nach skal­nych;

 (1.2) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­cro­le­pio­ta pro­ce­ra|ref=tak., grzyb ja­dal­ny o dłu­gim, cien­kim trzo­nie i dużym ka­pe­lu­szu po­kry­tym łu­ska­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kania – ja­dal­ny grzyb, czu­baj­ka kania
  • kania – ptak dra­pież­ny, zob. kania bra­miń­ska, kania czar­na (k. bru­nat­na), kania ruda (k. rdza­wa), kania śli­ma­ko­jad, kania zło­ta­wa
  • Kania – część mia­sta Opa­tów
  • Kania – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin
  • Kania – część wsi Gózd w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sta­nin
  • Kania – część wsi Gra­bow­ce Dolne w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie No­wod­wór
  • Kania – część wsi Borek w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Kania – część wsi Korne w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na
  • Kania – osada w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Opa­tów
  • Kania – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Sie­ro­sze­wi­ce
  • Kania – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Ostro­wi­te
  • Kania – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów

Wikipedia

Patrz:

kania

Przykłady

 (1.1) Nad na­szy­mi gło­wa­mi szy­bo­wa­ły dwie kanie.

 (1.2) Bar­dzo lubię sma­żo­ne kanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãɲa, AS: kãńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanię n., Kania m./ż.

 przym. kani

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czubajka kania, sowa, parasolnik

Wiktionary


kaniak

naz­wi­sko


SJP.pl


kanialec

ka­nia­lec czu­ba­ty, ka­nia­lec ogo­rza­ły - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl


kanialuk

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ja­strzę­bi


SJP.pl


kanianka

ros­li­na pa­so­żyt­ni­cza o dłu­giej, nit­ko­wa­tej ło­dy­dze owi­ja­ją­cej się wokół in­nych ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych

Wiktionary

Ka­nian­ka ("Cu­scu­ta" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych ("Con­vol­vu­la­ce­ae"). Obej­mu­je ponad 200 ga­tun­ków. Ro­dzaj jest kos­mo­po­li­tycz­ny. Trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją w Pol­sce jako ro­dzi­me, 7 dal­szych zo­sta­ło in­tro­du­ko­wa­nych trwa­le lub przej­ścio­wo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ka­nian­ki uwa­ża­ne są za bar­dzo szkod­li­we chwa­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈɲãnka, AS: kãńãnka

Wiktionary


kaniankowate

ro­dzi­na ro­ślin po­wo­jo­wych


SJP.pl

Ka­nian­ko­wa­te ("Cu­scu­ta­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu psian­kow­ców ("So­la­na­les") wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych okry­to­na­sien­nych (np. w sy­ste­mie Re­ve­a­la z lat 1993–1999). W no­wszych sy­ste­mach (np. sy­stem APG III z 2009 i APG IV z 2016) ro­dzi­na ta nie jest wy­róż­nia­na i od­po­wia­da ple­mie­niu "Cu­scu­te­ae" w obrę­bie ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych ("Con­vol­vu­la­ce­ae").

Wikipedia


kaniankowaty

o ce­chach ka­nian­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kanibal

1. czło­wiek, zwy­kle czło­nek pier­wot­ne­go ple­mie­nia, je­dzą­cy ludz­kie mięso; lu­do­żer­ca, lu­do­jad, an­tro­po­fag, an­dro­fag;
2. prze­no­śnie: czło­wiek okrut­ny, zdol­ny do zbrod­ni, krwio­żer­czy;
3. zwie­rzę po­że­ra­ją­ce inne zwie­rzę­ta tego sa­me­go ga­tun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który jada ludz­kie mięso

 (1.2) zwie­rzę, które jada przed­sta­wi­cie­li włas­ne­go ga­tun­ku

 (1.3) przen. pejor. czło­wiek okrut­ny, krwio­żer­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ni­bal z Ro­ten­bur­ga po­wie­dział, że ża­łu­je swo­je­go uczyn­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈɲibal, AS: kãńibal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibalizm m., kanibalizacja ż., kanibalizowanie n.

:: fż. kanibalka ż.

 czas. kanibalizować

 przym. kanibalski, kanibalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludożerca; książk. antropofag; daw. ludojad; stpol. samojedź

Wiktionary


kanibalistyczny

→ ka­ni­ba­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ni­ba­liz­mem, do­ty­czą­cy ka­ni­ba­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

kanibalizm

Przykłady

 (1.1) Ba­da­cze na­szej przesz­ło­ści twier­dzą, że ślady prak­tyk ka­ni­ba­li­stycz­nych no­si­my w swo­ich ge­nach do dziś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibalizm m., kanibal m., kanibalka ż., kanibalizowanie n., skanibalizowanie n.

 czas. kanibalizować ndk., skanibalizować dk.

 przym. kanibalski

Wiktionary


kanibalizacja

1. w tech­ni­ce: wy­ko­rzy­sty­wa­nie czę­ści po­cho­dzą­cych z urzą­dze­nia (ma­szy­ny, sa­mo­cho­du) do na­pra­wy in­ne­go eg­zem­pla­rza;
2. w mar­ke­tin­gu: zmniej­sza­nie sprze­da­ży pro­duk­tu ja­kiejś firmy w efek­cie wpro­wa­dze­nia przez nią no­we­go pro­duk­tu lub mo­de­lu o zbli­żo­nych ce­chach użyt­ko­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ni­ba­li­za­cja w mar­ke­tin­gu
  • ka­ni­ba­li­za­cja w tech­ni­ce
  • ka­ni­ba­li­za­cja słów klu­czo­wych
  • ka­ni­ba­lizm

Wikipedia


kanibalizm

1. zwy­czaj ry­tu­al­ne­go zja­da­nia mięsa ludz­kie­go przez in­nych ludzi, do nie­daw­na spo­ty­ka­ny u niek­tó­rych ludów Afry­ki, In­do­nez­ji, Oce­a­nii i wysp Morza Ka­ra­ib­skie­go; lu­do­żer­stwo, an­tro­po­fa­gia;
2. po­że­ra­nie osob­ni­ków na­le­żą­cych do tego same ga­tun­ku, zwy­kle w okre­sie głodu lub za­gę­szcze­nia po­pu­la­cji, po­wszech­ne u dra­pież­ni­ków, zwła­szcza wśród owa­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. prak­ty­ka zja­da­nia osob­ni­ków włas­ne­go ga­tun­ku;

Wiktionary

Ka­ni­ba­lizm – prak­ty­ka zja­da­nia osob­ni­ków włas­ne­go ga­tun­ku, dość roz­po­wszech­nio­na w na­tu­rze. Wy­stę­pu­je w wielu gru­pach zwie­rząt, m.in. u owa­dów, pa­ję­cza­ków, ryb, pła­zów i pta­ków, bar­dzo rzad­ko u ssa­ków. Może się na­si­lić ze wzglę­du na zbyt­nie za­gę­szcze­nie po­pu­la­cji lub w na­stęp­stwie głodu. Do naj­bar­dziej zna­nych zwie­rząt prak­ty­ku­ją­cych ka­ni­ba­lizm na­le­żą mod­lisz­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I u ludzi, i u zwie­rząt ka­ni­ba­lizm może pro­wa­dzić do cho­rób prio­no­wych: cho­ro­by sza­lo­nych krów, kuru i tym po­dob­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãɲiˈbalʲism̥, AS: kãńibalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibal mos., kanibalka ż., kanibalizacja ż., kanibalizowanie n., skanibalizowanie n.

 czas. kanibalizować ndk., skanibalizować dk.

 przym. kanibalistyczny, kanibalski

Wiktionary


kanibalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­ni­ba­li­zo­wać.

 (1.2) polit. prak­ty­ka ni­szcze­nia ma­łych par­tii przez duże po wej­ściu do ko­a­li­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibal m., kanibalka ż., kanibalizm m., skanibalizowanie n.

 czas. kanibalizować ndk., skanibalizować n.

 przym. kanibalski, kanibalistyczny

Wiktionary


kanibalizować

1. w tech­ni­ce: wy­ko­rzy­sty­wać czę­ści po­cho­dzą­ce z ja­kie­goś urzą­dze­nia (ma­szy­ny, sa­mo­cho­du) do na­pra­wy in­ne­go eg­zem­pla­rza;
2. w mar­ke­tin­gu: zmniej­szać sprze­daż pro­duk­tu przez wpro­wa­dze­nie in­ne­go o po­dob­nych ce­chach


SJP.pl


kanibalka

ko­bie­ta je­dzą­ca ludz­kie mięso; lu­do­jad­ka, lu­do­żer­czy­ni


SJP.pl


kanibalski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­ni­ba­li lub ka­ni­ba­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibal m., kanibalizm m., kanibalizowanie n.

 przym. kanibalistyczny

Wiktionary


kanice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ni­ce – część wsi Jaź­wi­ny w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Ka­ni­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Rze­czy­ca
  • Ka­ni­ce – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ińsko
  • Ka­ni­ce – wieś i gmina w po­wie­cie Brno, w kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skim
  • Ka­ni­ce – wieś i gmina w po­wie­cie Domažlice, w kraju pilz­neń­skim

Wikipedia


kanicki

naz­wi­sko


SJP.pl


kaniecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Ka­niec­ki – pol­ski ge­o­graf, hy­dro­log i kar­to­graf
  • Bar­tosz Ka­niec­ki – pol­ski pił­karz
  • Ja­ro­sław Ka­niec­ki – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Krzysz­tof Ka­niec­ki – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Mi­cha­el Ka­niec­ki – ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


kaniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ka­niew­ski ("Świn­ka od­mien­na") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, od­mia­na herbu Świn­ka.

Wikipedia


kanigowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ni­go­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bo­dza­nów
  • Ka­ni­go­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca
  • Ka­ni­go­wo – gro­ma­da

Wikipedia


kanigowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kanik

naz­wi­sko


SJP.pl


kanikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kanikularny

przy­miot­nik od: ka­ni­ku­ła


SJP.pl


kanikuła

1. upał, skwar, żar; spie­ko­ta, gorąc, ukrop;
2. czas wolny od nauki i pracy, pod­czas któ­re­go można wy­po­cząć; wa­ka­cje, wy­po­czy­nek;
3. prze­sta­rza­le: lato


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist., w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: pora roku, w któ­rej Słoń­ce i Sy­riusz są rano wi­docz­ne rów­no­cze­śnie, od 22 czerw­ca do 23 sierp­nia

 (1.2) książk. wa­ka­cje

 (1.3) książk. naj­go­ręt­szy okres lata da­ta­def|od 1534.

Wiktionary

Ka­ni­ku­ła ( ca­ni­cu­la, do­słow­nie „pie­sek”) – szcze­gól­nie go­rą­ca i parna pora roku. W sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, Gre­cji i Egip­cie ko­ja­rzo­no ten okres z wy­stę­pu­ją­cym wów­czas rów­no­czes­nym wscho­dem Słoń­ca i Sy­riu­sza (zwa­ne­go też w prze­no­śni "Ka­ni­ku­ła"), naj­ja­śniej­szej gwia­zdy gwia­zdo­zbio­ru Psa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mimo ka­ni­ku­ły stryj wziął się ostro do swo­je­go imien­ni­ka.

 (1.3) W lecie musi być w takim do­mecz­ku ni­czym w Baku na rynku pod­czas ka­ni­ku­ły.

 (1.4) Ale dosyć ro­man­sów; przyj­dzie na mnie ta ka­ni­ku­ła, bo tu dużo ład­nych Nie­mek, lecz kiedy przyj­dzie, kiedy!..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãɲiˈkuwa, AS: kãńikuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanikularny

 rzecz. kanikuły

Wiktionary


kanikułowy

prze­sta­rza­ły przy­miot­nik od: ka­ni­ku­ła


SJP.pl


kanimir

imię mę­skie


SJP.pl

Ka­ni­mir, Ka­ni­mier, Kaj­mir, Kal­mir — sło­wiań­skie/sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów: "Kani-" w róż­nych wer­sjach brzmie­nio­wych ("go­ścić, za­pra­szać") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Zna­cze­nie imie­nia: "ten, u kogo gości pokój".

Ka­ni­mir, Ka­ni­mier, Kaj­mir, Kal­mir imie­ni­ny ob­cho­dzą 9 czerw­ca

Wikipedia


kanimirek

zdrob­nie­nie od: Ka­ni­mir (imię mę­skie)


SJP.pl


kanimirkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ni­mir­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kanimirostwo

Ka­ni­mir z mał­żon­ką; Ka­ni­mi­ro­wie


SJP.pl


kanimirowie

Ka­ni­mir z mał­żon­ką; Ka­ni­mi­ro­stwo


SJP.pl


kanimirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ni­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kanin

pół­wy­sep w Rosji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kanin – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Lę­bor­ska
  • Kanin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no
  • Kanin – ja­poń­skie od­ga­łę­zie­nie rodu ce­sar­skie­go
  • Kanin – szczyt w Al­pach Ju­lij­skich
  • Kanin – pół­wy­sep w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji

Wikipedia


kanion

do­li­na rzeki o stro­mych, ska­li­stych zbo­czach i wą­skim dnie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. do­li­na rzecz­na o wą­skim dnie i stro­mych, ska­li­stych zbo­czach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten ka­nion jest efek­tem żło­bie­nia skał przez rzekę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãɲjɔ̃n, AS: kãńi ̯õn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przełom rzeki

Wiktionary


kanioning

po­ko­ny­wa­nie głę­bo­kich ka­nio­nów lub wo­do­spa­dów za po­mo­cą lin al­pi­ni­stycz­nych; ca­nio­ning


SJP.pl


kanionowy

→ ka­nion


SJP.pl

Patrz:

kanion

kaniowski

przy­miot­nik od: Ka­niów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­nio­wem, do­ty­czą­cy Ka­nio­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaniów mrz.

Wiktionary


kanioła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. więz. kap­tur, maska

 (1.2) daw. gwara. więz. czap­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈɲɔwa, AS: kãńou̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. więz. kaniła

Wiktionary


kanister

1. mały, me­ta­lo­wy zbior­nik, zwy­kle na ben­zy­nę
2. ilość płynu mie­szczą­ca się w tym zbior­ni­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. prze­no­śny zbior­nik na pa­li­wo z uchwy­tem umoż­li­wia­ja­cym ręcz­ny tran­sport;

 (1.2) daw. bla­sza­ny po­jem­nik do prze­no­sze­nia lub prze­cho­wy­wa­nia cze­ko­la­dy, ty­to­niu itp. uży­wa­ny pod­czas wy­cie­czek

Wiktionary

Ka­ni­ster (nie­po­praw­nie: kar­ni­ster) – prze­no­śny, naj­czę­ściej me­ta­lo­wy, cza­sem pla­sti­ko­wy, zbior­nik słu­żą­cy do prze­wo­że­nia i cza­so­we­go prze­cho­wy­wa­nia cie­czy (zwy­kle ben­zy­ny lub in­nych pły­nów ro­po­po­chod­nych, ale też wody).

Naj­po­pu­lar­niej­szy model ka­ni­stra zo­stał opra­co­wa­ny w Niem­czech w la­tach 30. XX wieku i roz­po­wszech­nił się w cza­sie II wojny świa­to­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãˈɲistɛr, AS: kãńister

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanistrowy

Wiktionary


kanisterek

mały ka­ni­ster


SJP.pl


kanistrowy

→ ka­ni­ster


SJP.pl

Patrz:

kanister

kaniuk

mały ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ela­nus|ref=tak., nie­wiel­ki ptak dra­pież­ny, nie gnież­dżą­cy się w Pol­sce;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãɲuk, AS: kãńuk

Wiktionary


kaniula

rurka me­ta­lo­wa na jed­nym końcu ścię­ta tępo, na dru­gim za­koń­czo­na na­sad­ką do strzy­kaw­ki, słu­żą­ca do płu­ka­nia, wstrzy­ki­wań lub (z trój­grań­cem) do punk­cji zatok szczę­ko­wych, jamy opłuc­nej itp.


SJP.pl


kanizjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Ka­niz­jusz, Ka­ni­zy – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od naz­wi­ska św. Pio­tra Ka­niz­ju­sza, dok­to­ra Ko­ścio­ła.

Ka­niz­jusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 kwiet­nia i 21 grud­nia.

Wikipedia


kaniów

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie czer­ka­skim, nad Zbior­ni­kiem Ka­niow­skim na Dnie­prze;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­niów – przy­sió­łek wsi Ja­nó­wek w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Jor­da­nów Ślą­ski
  • Ka­niów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Ka­niów – przy­sió­łek wsi Ba­cho­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Spyt­ko­wi­ce
  • Ka­niów – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Po­pie­lów
  • Ka­niów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Be­stwi­na
  • Ka­niów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Za­gnańsk
  • Ka­niów – gro­ma­da z sie­dzi­bą we wsi Ka­niów
  • Ka­niów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ka­nio­wie, w wo­je­wództ­wie ślą­skim
  • Ka­niów – mia­sto w ob­wo­dzie czer­ka­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaniowski

Wiktionary


kanię

pis­klę kani


SJP.pl


kaniła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara wię­zien­na kap­tur, maska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈɲiwa, AS: kãńiu̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara więzienna kanioła

Wiktionary


kaniński

→ Kanin


SJP.pl

Patrz:

Kanin

kanji

[czy­taj: kan­dzi] ja­poń­skie pismo ide­o­gra­ficz­ne, wy­wo­dzą­ce się z pisma chiń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) jęz. ja­poń­skie pismo ide­o­gra­ficz­ne, wy­wo­dzą­ce się z pisma chiń­skie­go;

Wiktionary

Kanji (jap. 漢字 kanji; „znaki Hanów”) – znaki lo­go­gra­ficz­ne po­cho­dze­nia chiń­skie­go, które wraz z sy­la­ba­riu­sza­mi hi­ra­ga­na (ひらがな, 平仮名), ka­ta­ka­na (カタカナ, 片仮名), cy­fra­mi arab­ski­mi oraz al­fa­be­tem ła­ciń­skim sta­no­wią ele­ment pisma ja­poń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­cięt­ny Ja­poń­czyk zna kilka ty­się­cy zna­ków kanji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znak sinojapoński

Wiktionary


kanka

1. bla­sza­ne na­czy­nie na mleko; bańka;
2. rurka ze szkła lub me­ta­lu, bę­dą­ca za­koń­cze­niem rurki gu­mo­wej lub gu­mo­wej grusz­ki;
3. ka­wa­łek cze­ko­la­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży po­jem­nik na płyn, np. mleko

 (1.2) pot. dzba­nek

 (1.3) gw-pl|Bia­ły­stok. ko­new­ka

 (1.4) reg-pl|Poz­nań. bańka (na mleko)

 (1.5) slang. ma­ri­hu­a­na

 (1.6) med. za­koń­cze­nie iry­ga­to­ra – np. gu­mo­wej grusz­ki do wle­wów do­od­byt­ni­czych

Wiktionary

Kanka – pla­sti­ko­wa, gu­mo­wa lub me­ta­lo­wa rurka sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie, słu­żą­ca jako koń­ców­ka przy­rzą­dów do wy­ko­ny­wa­nia iry­ga­cji jelit lub po­chwy. Z jed­nej stro­ny mięk­ko za­koń­czo­na w celu łat­we­go wpro­wa­dza­nia do jam ciała, z dru­giej stro­ny ma naj­czę­ściej gwint słu­żą­cy do po­dłą­cze­nia z grusz­ką lub kro­plów­ką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãnka, AS: kãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaneczka ż.

Wiktionary


kankan

1. ta­niec fran­cu­ski z wy­so­kim pod­no­sze­niem nóg przez tan­cer­ki i po­trzą­sa­niem unie­sio­ny­mi, fal­ba­nia­sty­mi spód­ni­ca­mi;
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. fran­cu­ski, ka­ba­re­to­wy ta­niec re­wio­wy;

 (1.2) muz. mu­zy­ka do tego tańca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kan­kan – ta­niec
  • Kan­kan – mia­sto w Gwi­nei
  • Kan­kan – pre­fek­tu­ra w Gwi­nei
  • Kan­kan – re­gion w Gwi­nei
  • Kan­kan – ame­ry­kań­ski raper
  • Kan­kan – film z 1960 roku w re­ży­se­rii Wal­te­ra Langa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na estra­dzie pięć dziew­czyn tań­czy­ło kan­ka­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãŋkãn, AS: kãŋkãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kankanowy

 rzecz. kankanistka ż., kankanista mos.

Wiktionary


kankanistka

ko­bie­ta tań­czą­ca kan­ka­na


SJP.pl


kankanowy

przy­miot­nik od: kan­kan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kan­ka­nem, do­ty­czą­cy kan­ka­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kankan mrz., kankanista mos., kankaniada ż.

Wiktionary


kankier

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) śrpol. wrzód, być może we­ne­rycz­ny; guz zło­śli­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãŋʲcɛr, AS: kãŋʹḱer

Wiktionary


kankle

li­tew­ski in­stru­ment lu­do­wy, ro­dzaj gi­ta­ry


SJP.pl


kankles

li­tew­ski lud. in­stru­ment mu­zycz­ny, przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem cytrę


SJP.pl


kankroid

no­wot­wór zło­śli­wy skóry ma­ją­cy po­stać owrzo­dze­nia


SJP.pl


kankrynit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian sodu i wap­nia


SJP.pl

Kan­kry­nit – mi­ne­rał z klasy krze­mia­nów.

Wikipedia


kanna

1. ro­śli­na o barw­nych kwia­tach; pa­cio­recz­nik
2. zwie­rzę z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, jedna z naj­więk­szych an­ty­lop; eland


SJP.pl

Kanna – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie dą­brow­skim, w gmi­nie Bo­le­sław.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Ro­ki­cie, Wac­ków.

Wikipedia


kannabinoid

sub­stan­cja che­micz­na wy­i­zo­lo­wa­na z ko­no­pi


SJP.pl


kannabinoidowy

→ kan­na­bi­no­id


SJP.pl

Patrz:

kannabinoid

kannabinol

sub­stan­cja uza­leż­nia­ją­ca, znaj­du­ją­ca się w przet­wo­rach ko­no­pi in­dyj­skich, np. w ma­ri­hu­a­nie i ha­szy­szu; ka­na­bi­nol


SJP.pl

Kan­na­bi­nol, ka­na­bi­nol, CBN – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kan­na­bi­no­i­dów wy­stę­pu­ją­cy w ko­no­piach. Jego dzia­ła­nie psy­cho­ak­tyw­ne jest po­mi­jal­nie małe. Jest pro­duk­tem de­hy­dro­ge­na­cji te­tra­hy­dro­kan­na­bi­no­lu.

Wikipedia


kannada

jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii; kan­na­ra


SJP.pl


kannara

jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii; kan­na­da


SJP.pl


kannel

estoń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny zbli­żo­ny do cytry


SJP.pl

Kan­nel – estoń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny zbli­żo­ny do cytry. Wraz z li­tew­skim in­stru­men­tem "kan­kles", ło­tew­skim "ko­kles", ro­syj­ski­mi gę­śla­mi i fiń­skim "kan­te­le" na­le­ży do grupy tzw. psal­te­riów bał­tyc­kich. Choć w Esto­nii uwa­ża­ny był za in­stru­ment na­ro­do­wy, nauka gry na nim po­du­pa­dła w XX wieku. W ostat­nich la­tach no­tu­je się jed­nak wzrost za­in­te­re­so­wa­nia nim.

Wikipedia


kanneński

1. przy­miot­nik od: Kanny; ka­nej­ski
2. przy­miot­nik od: Can­nes; can­neń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­na­mi lub z bitwą która od­by­ła się tam w 216 r. p.n.e.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanny nmos.

Wiktionary


kannon

w bud­dyz­mie ja­poń­skim: bo­gi­ni mi­ło­sier­dzia; wy­o­bra­ża­na róż­no­rod­nie


SJP.pl


kannowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu im­bi­row­ców; pa­cio­recz­ni­ko­wa­te


SJP.pl


kanny

1. ro­śli­na o barw­nych kwia­tach; pa­cio­recz­nik
2. zwie­rzę z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, jedna z naj­więk­szych an­ty­lop; eland


SJP.pl

Kanny (łac. "Can­nae", obec­nie "Canne della Bat­ta­glia") – sta­ro­żyt­ne mia­sto rzym­skie w Apu­lii, gdzie w 216 roku p.n.e. woj­ska rzym­skie zo­sta­ły po­ko­na­ne przez woj­ska kar­ta­giń­skie pod wodzą Han­ni­ba­la (bitwa pod Kan­na­mi). Po upad­ku Ce­sar­stwa rzym­skie­go ist­nia­ło pod nazwą "Monte di Canne". Obok bitwy z 216 roku p.n.e. pod Kan­na­mi dosz­ło także do innej bitwy – w 1018 roku star­ły się tam woj­ska bi­zan­tyj­skie i lon­go­bardz­ko-nor­mandz­kie - bitwa pod Kan­na­mi (1018).

Wikipedia


kanoe

[czy­taj: kaNU] canoe, kanu;
1. łódź eski­mo­ska o szkie­le­cie z fisz­bi­nu lub kości wie­lo­ry­ba; kajak eski­mo­ski;
2. in­diań­ska łódź o szkie­le­cie z drew­na jodły po­kry­tym korą brzo­zo­wą;
3. łódź spor­to­wa stwo­rzo­na na wzór łodzi in­diań­skiej; ka­na­dyj­ka


SJP.pl


kanon

1. wzór, za­sa­da, re­gu­ła;
2. prze­pi­sy ko­dek­su prawa ka­no­nicz­ne­go;
3. głów­na część mszy;
4. zbiór ksiąg Sta­re­go i No­we­go Te­sta­men­tu;
5. ze­spół cech ar­ty­stycz­nych cha­rak­te­ry­stycz­nych dla danej epoki;
6. wie­lo­gło­so­wy utwór mu­zycz­ny, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pow­ta­rza­niem te­ma­tu w róż­nych gło­sach;
7. sto­pień pisma dru­kar­skie­go równy 36 punk­tom ty­po­gra­ficz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. ogól­nie przy­ję­ta za­sa­da czy wzo­rzec (po­stę­po­wa­nia, este­ty­ki, itp.);

 (1.2) kult. bi­bliot. lista norm, zasad, tek­stów o pod­sta­wo­wym zna­cze­niu

 (1.3) bibl. zam­knię­ty zbiór ksiąg uz­na­ny w Ko­ście­le za natch­nio­ne;

 (1.4) muz. forma mu­zycz­na z pow­ta­rza­ją­cym się te­ma­tem;

 (1.5) praw. po­je­dyn­czy prze­pis w ko­dek­sie

 (1.6) kośc. mod­lit­wa eu­cha­ry­stycz­na, część mszy świę­tej;

 (1.7) fant. zbiór ksią­żek, opo­wia­dań, ko­mik­sów, fil­mów i gier, uz­na­wa­nych za prze­ka­zu­ją­ce praw­dę o danym fan­ta­stycz­nym uni­wer­sum

 (1.8) daw. druk. sto­pień pisma

 (1.9) daw. wojsk. nazwa ar­ma­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ogól­nie przy­ję­ta za­sa­da, wzór (wzo­rzec), re­gu­ła, norma
    • Kanon (sztu­ka)
    • Kanon (prawo ka­no­nicz­ne)
    • Kanon rzym­ski – wzor­co­wa mod­lit­wa eu­cha­ry­stycz­na, część mszy
      • Kanon (księ­ga li­tur­gicz­na) – księ­ga li­tur­gicz­na, któ­rej jedną z głów­nych czę­ści jest kanon rzym­ski
      • Ka­no­ny oł­ta­rzo­we – ta­blicz­ki, umie­szcza­ne na oł­ta­rzu i za­wie­ra­ją­ce niek­tó­re tek­sty mszal­ne
    • Kanon Tu­ryń­ski – wzor­co­wy (uni­ka­to­wy za­cho­wa­ny) tekst w pi­śmie hie­ra­tycz­nym
  • zbiór lub lista ksiąg o pod­sta­wo­wym zna­cze­niu
    • Kanon Bi­blii
      • Kanon Mu­ra­to­rie­go
    • Kanon pa­lij­ski – zbiór tek­stów (sutt) bud­dyz­mu the­ra­wa­dy
    • Kanon ma­ha­ja­ny – zbiór tek­stów (sutr) bud­dyz­mu wschod­nio­az­ja­tyc­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­star­szy i naj­dłu­żej obo­wią­zu­ją­cy był kanon sztu­ki sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu.

 (1.4) Bar­dzo lubię słu­chać ka­no­nów z Taizé.

 (1.5) Zgod­nie z ka­no­nem 893, wy­pa­da, aby świad­kiem był ktoś z chrzest­nych bierz­mo­wa­ne­go.

 (1.6) Przez ponad ty­siąc lat kanon był ce­le­bro­wa­ny szep­tem.

 (1.7) Za­li­cza­nie Star Wars Christ­mas Spe­cial do ka­no­nu Gwiezd­nych Wojen jest bar­dzo kon­tro­wer­syj­ną kwe­stią w śro­do­wi­sku fanów. Wiele osób naj­chęt­niej za­pom­nia­ło­by o tym bez­na­dziej­nym i nie pa­su­ją­cym do resz­ty fil­mie, jed­nak wpro­wa­dzo­ne w nim ele­men­ty po­ja­wia­ją się póź­niej w pro­duk­cjach ka­no­nicz­nych.

 (1.8) Kanon ma dłu­gość 36 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych.

 (1.9) Wy­pa­li­li do nich z ka­no­nu, ale nic nie wskó­ra­li, mury ani drgnę­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãnɔ̃n, AS: kãnõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonista m., kanonik m., kanoniczność ż., kanonizowanie n., kanonizacja ż., kanonia ż., kanonierka ż., kanonada ż., kanonier m.

 czas. kanonizować dk.

 przym. kanoniczny, kanonizacyjny, kanoniczy

 przysł. kanonicznie, kanonizacyjne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) normatywa

 (1.2) zestaw, zestawienie, lista

 (1.3) zbiór

 (1.5) przepis, paragraf

 (1.6) modlitwa eucharystyczna

 (1.8) stopień pisma

 (1.9) armata, działo

Wiktionary


kanonada

ogień ar­ty­le­ryj­ski, zwy­kle dłu­gotr­wa­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. silny, dłu­gotr­wa­ły ostrzał z dział, na­wa­ła ar­ty­le­ryj­ska

 (1.2) pot. huk ka­no­na­dy (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­no­na­da trwa­ła parę minut, potem do­biegł ich stłu­mio­ny, od­le­gły je­szcze ter­kot broni ma­szy­no­wej.

 (1.2) Ka­no­na­da z wolna za­czy­na­ła uci­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanon mrz., kanonista mos.

Wiktionary


kanonia

1. urząd ka­no­ni­ka; ka­no­ni­kat;
2. miesz­ka­nie ka­no­ni­ka, ka­no­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. miesz­ka­nie ka­no­ni­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­no­nia – urząd ka­no­ni­ka
  • Ka­no­nia – bu­dy­nek z miesz­ka­nia­mi ka­no­ni­ków
  • ulica Ka­no­nia w War­sza­wie
  • ulica Ka­no­nia we Wroc­ła­wiu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kanon mrz., kanonik mos., kanonista mos.

Wiktionary


kanonicki

→ ka­no­nik; ka­no­ni­czy


SJP.pl


kanoniczka

1. człon­ki­ni żeń­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, bę­dą­ce­go od­po­wied­ni­kiem ka­no­ni­ków re­gu­lar­nych;
2. człon­ki­ni świec­kie­go sto­wa­rzy­sze­nia ko­biet obo­wią­za­nych do po­słu­szeń­stwa prze­ło­żo­nej;
3. daw­niej: człon­ki­ni zgro­ma­dze­nia pa­nien mo­gą­ca wy­wieść szla­chect­wo co najm­niej z trzech po­ko­leń po mie­czu i po ką­dzie­li, obo­wią­za­nych do czy­sto­ści i po­słu­szeń­stwa, nies­kła­da­ją­cych ślu­bów ubó­stwa i mo­gą­cych wy­cho­dzić za mąż


SJP.pl


kanonicznoprawny

od­no­szą­cy się do prawa ka­no­nicz­ne­go


SJP.pl


kanoniczność

zgod­ność z usta­lo­nym po­rząd­kiem (ka­no­nem), np. w Pi­śmie Świę­tym, świa­tach fan­ta­sy


SJP.pl


kanoniczny

1. ogól­nie przy­ję­ty, uz­na­ny za wła­ści­wy; obo­wią­zu­ją­cy;
2. do­ty­czą­cy ka­no­nu - wzoru, re­gu­ły;
3. w re­li­gii: do­ty­czą­cy zbio­ru ksiąg Sta­re­go i No­we­go Te­sta­men­tu;
4. w re­li­gii: do­ty­czą­cy prze­pi­sów prawa ko­ściel­ne­go;
5. w re­li­gii: do­ty­czą­cy ka­no­ni­ka, na­le­żą­cy do ka­no­ni­ka;
6. w ma­te­ma­ty­ce: pod­sta­wo­wy, za­sad­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z ka­no­na­mi, od­no­szą­cy się do ka­no­nów

 (1.2) za­li­cza­ny do ka­no­nu (w sen­sie bi­blij­nym lub fan­ta­stycz­nym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy­pi­su­je mu się au­tor­stwo jed­nej z ka­no­nicz­nych ewan­ge­lii.

 (1.2) Za­li­cza­nie Star Wars Christ­mas Spe­cial do ka­no­nu Gwiezd­nych Wojen jest bar­dzo kon­tro­wer­syj­ną kwe­stią w śro­do­wi­sku fanów. Wiele osób naj­chęt­niej za­pom­nia­ło­by o tym bez­na­dziej­nym i nie pa­su­ją­cym do resz­ty fil­mie, jed­nak wpro­wa­dzo­ne w nim ele­men­ty po­ja­wia­ją się póź­niej w pro­duk­cjach ka­no­nicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanon m., kanonista m., kanonizacja ż., kanonik mos.

Wiktionary


kanoniczy

→ ka­no­nik; ka­no­nic­ki


SJP.pl


kanonier

sze­re­go­wy ar­ty­le­rii;
1. naj­niż­szy sto­pień w woj­skach ar­ty­le­ryj­skich;
2. żoł­nierz ma­ją­cy taki sto­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy dzia­ło, sze­re­go­wiec ar­ty­le­rii

Wiktionary

Ka­no­nier – sto­pień woj­sko­wy w ar­ty­le­rii. Od­po­wied­nik stop­nia sze­re­go­we­go w in­nych ro­dza­jach wojsk.

5 sierp­nia 1919 roku Mi­ni­ster Spraw Woj­sko­wych zat­wier­dził ty­tu­la­tu­rę stop­ni po­do­fi­cer­skich i żoł­nier­skich w ar­ty­le­rii. Sto­pień ka­no­nie­ra w ar­ty­le­rii był od­po­wied­ni­kiem stop­nia sze­re­go­we­go w pie­cho­cie. Usta­wa o po­wszech­nym obo­wiąz­ku obro­ny Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej w 2016 roku nie prze­wi­dy­wa­ła ta­kie­go stop­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kanonista mos., kanon mrz., kanonierka ż.

 przym. kanonierski

 czas. kanonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) artylerzysta

Wiktionary


kanonierka

okręt ar­ty­le­ryj­ski śred­niej lub małej wiel­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. hi­sto­rycz­na klasa okrę­tów ar­ty­le­ryj­skich śred­niej lub małej wiel­ko­ści

Wiktionary

Ka­no­nier­ka (fr. "canonnière" od "canon" „dzia­ło” z wł. "can­no­ne" „dzia­ło”, zgrub. od "canna" „rura”) – hi­sto­rycz­na klasa okrę­tów ar­ty­le­ryj­skich śred­niej lub małej wiel­ko­ści. Ka­no­nier­ki przez­na­czo­ne były prze­de wszyst­kim do ostrze­li­wa­nia celów lą­do­wych, przy­brzeż­nej służ­by pa­tro­lo­wej i do­zo­ro­wej, obro­ny wy­brze­ża, sta­wia­nia min i in­nych zadań po­moc­ni­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­no­nier­ki wysz­ły już z uży­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka, AS: kãnõńerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonier m., kanon mrz., kanonista mos.

 przym. kanonierkowy, kanonierski

 czas. kanonować

Wiktionary


kanonierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z ka­no­nie­rem, do­ty­czą­cy ka­no­nie­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonier mos., kanonierka ż.

Wiktionary


kanonik

1. czło­nek ka­pi­tu­ły Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go;
2. tytuł ho­no­ro­wy osoby du­chow­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu Ka­no­ni­ków Re­gu­lar­nych św. Au­gu­sty­na;

 (1.2) rel. du­chow­ny ka­to­lic­ki uho­no­ro­wa­ny człon­ko­stwem w ka­pi­tu­le ka­te­dral­nej lub ko­le­giac­kiej;

Wiktionary

Ka­no­nik (łac. "ca­no­ni­cus") – wczes­noś­red­nio­wiecz­na nazwa du­chow­nych, ży­ją­cych we­dług reguł ka­no­nicz­nych przy ko­ścio­łach bi­sku­pich (ka­te­drach) lub ko­le­gia­tach; współ­cze­śnie – tytuł ka­pła­nów uho­no­ro­wa­nych za szcze­gól­ne za­słu­gi dla ko­ścio­ła lo­kal­ne­go, zo­bo­wią­za­nych do spra­wo­wa­nia okre­ślo­nych obrzę­dów li­tur­gicz­nych wraz z in­ny­mi ka­no­ni­ka­mi lub miej­sco­wym bi­sku­pem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syn są­sia­dów wstą­pił do ka­no­ni­ków w Kra­ko­wie.

 (1.2) Ich pro­boszcz na­le­ży do ka­no­ni­ków po­nad­licz­bo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonista mos., kanonia ż., kanon mrz., kanonizacja ż., kanonizowanie n.

 czas. kanonizować ndk.

 przym. kanoniczny, kanoniczy, kanonizacyjny

 skr. kan.

Wiktionary


kanonikat

urząd ka­no­ni­ka; ka­no­nia


SJP.pl


kanonista

znaw­ca prawa ka­no­nicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. kośc. praw­nik bę­dą­cy spa­e­cja­li­stą od prawa ka­no­nicz­ne­go (ko­ściel­ne­go)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanon m., kanonik m., kanonia ż., kanoniczność ż., kanonizowanie n., kanonizacja ż., kanonierka ż., kanonada ż., kanonier m.

 czas. kanonizować dk.

 przym. kanoniczny, kanonizacyjny, kanoniczy

 przysł. kanonicznie, kanonizacyjne

Wiktionary


kanonistka

znaw­czy­ni prawa ka­no­nicz­ne­go


SJP.pl


kanonistyczny

→ ka­no­ni­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

kanonistyka

kanonistyka

nauka o pra­wie ka­no­nicz­nym


SJP.pl

Ka­no­ni­sty­ka – nauka o pra­wie ka­no­nicz­nym, de­fi­nio­wa­na jako nauka praw­na, bądź te­o­lo­gicz­na, po­słu­gu­ją­ca się od­po­wia­da­ją­cy­mi im me­to­da­mi ba­daw­czy­mi o cha­rak­te­rze praw­no-te­o­lo­gicz­nym.

Wikipedia


kanonizacja

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: uro­czy­ste i ofi­cjal­ne za­li­cze­nie osoby zmar­łej do grona świę­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ofi­cjal­ne uz­na­nie zmar­łe­go za świę­te­go i zez­wo­le­nie na jego pu­blicz­ny kult w Ko­ście­le ka­to­lic­kim lub Cerk­wi pra­wo­sław­nej;

Wiktionary

Ka­no­ni­za­cja ( ca­no­ni­sa­tio) – ofi­cjal­ne uz­na­nie przez Sto­li­cę Apo­stol­ską lub lo­kal­ny ko­ściół pra­wo­sław­ny danej zmar­łej osoby za świę­tą z racji osią­gnię­cia przez nią do­sko­na­ło­ści mo­ral­nej w stop­niu he­ro­icz­nym lub uz­na­nie jej za mę­czen­ni­ka. Po­przez akt ka­no­ni­za­cji pa­pież lub organ zwierzch­ni lo­kal­nej cerk­wi pra­wo­sław­nej uz­na­je daną osobę za godną kultu pu­blicz­ne­go w Ko­ście­le po­wszech­nym i wpi­sa­nia jej do ka­ta­lo­gu świę­tych. Akt ten po­prze­dzo­ny jest pro­ce­sem ka­no­ni­za­cyj­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj pa­pież do­ko­nał ko­lej­nej ka­no­ni­za­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnɔ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: kãnõńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonizowanie n., kanon m., kanonik m., kanonista mos.

 czas. kanonizować ndk.

 przym. kanonizacyjny, kanoniczny

Wiktionary


kanonizacyjny

zwią­za­ny z ka­no­ni­za­cją - ofi­cjal­nym orze­cze­niem Ko­ścio­ła, na mocy któ­re­go osoba zmar­łą zo­sta­je za­li­czo­na w po­czet świę­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­no­ni­za­cji, zwią­za­ny z ka­no­ni­za­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­ber­tyn­ki mają w swym ko­ście­le obraz ka­no­ni­za­cyj­ny świę­te­go brata Al­ber­ta.

 (1.1) Ka­to­li­cy chiń­scy na­zy­wa­ją go świę­tym, cho­ciaż pro­ces ka­no­ni­za­cyj­ny nie zo­stał je­szcze za­koń­czo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. kanonizacja.

Wiktionary


kanonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. do­ko­ny­wa­nie ka­no­ni­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonista mos., kanon mrz., kanonizacja ż., kanonik mos.

 czas. kanonizować ndk.

 przym. kanonizacyjny

Wiktionary


kanonizować

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: uro­czy­ście i ofi­cjal­nie stwier­dzać (stwier­dzić), że jeden z jego zmar­łych i uprzed­nio be­a­ty­fi­ko­wa­nych człon­ków znaj­du­je się śród świę­tych w nie­bie i że można się do niego pu­blicz­nie mod­lić oraz od­da­wać mu cześć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) rel. ofi­cjal­nie ogła­szać kogoś świę­tym

 (1.2) żart. nadać komuś lub cze­muś wy­so­ką rangę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­pież ka­no­ni­zo­wał grupę mę­czen­ni­ków mek­sy­kań­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonista mos., kanonizowanie n., kanonizacja ż., kanon mrz., kanonik mos.

 przym. kanonizacyjny

Wiktionary


kanonować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. wojsk. strze­lać w kogoś z armat, pro­wa­dzić ka­no­na­dę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonier m., kanonierka ż., kanonierstwo n.

 przym. kanonowy

Wiktionary


kanonowy

przy­miot­nik od: kanon


SJP.pl


kanony

1. wzór, za­sa­da, re­gu­ła;
2. prze­pi­sy ko­dek­su prawa ka­no­nicz­ne­go;
3. głów­na część mszy;
4. zbiór ksiąg Sta­re­go i No­we­go Te­sta­men­tu;
5. ze­spół cech ar­ty­stycz­nych cha­rak­te­ry­stycz­nych dla danej epoki;
6. wie­lo­gło­so­wy utwór mu­zycz­ny, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pow­ta­rza­niem te­ma­tu w róż­nych gło­sach;
7. sto­pień pisma dru­kar­skie­go równy 36 punk­tom ty­po­gra­ficz­nym


SJP.pl


kanopa

egip­ska lub etru­ska urna gro­bo­wa wy­ko­na­na z gliny lub ka­mie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ar­che­ol. cy­lin­drycz­ne na­czy­nie, gli­nia­na lub ala­ba­stro­wa urna egip­ska, w któ­rej prze­cho­wy­wa­no wnętrz­no­ści zmar­łe­go, wy­ję­te pod­czas bal­sa­mo­wa­nia, uży­wa­ne od cza­sów No­we­go Pań­stwa (XVI w. p.n.e.)hasło ka­no­pa w: Po­pu­lar­na En­cy­klo­pe­dia Po­wszech­na PWN, tom VI, s. 198, War­sza­wa 2002, isbn 83-85719-66-0;

 (1.2) szt. ar­che­ol. po­piel­ni­ca etru­ska, wy­ko­na­na z brązu lub gliny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U sta­ro­żyt­nych Egip­cjan kanop było za­wsze czte­ry: o po­kry­wie rzeź­bio­nej na kształt czło­wie­ka, pa­wia­na, so­ko­ła i sza­ka­la, od­po­wied­nio dla wą­tro­by, płuc, jelit i żo­łąd­ka.

 (1.1) W trak­cie mu­mi­fi­ka­cji nie cho­wa­no serca do ka­no­py, bo­wiem Egip­cja­nie wie­rzy­li, że jest ono sied­li­skiem duszy. Zo­sta­wio­ne w ciele, miało zo­stać póź­niej na są­dzie u Anu­bi­sa po­ło­żo­ne na szali z piór­kiem Ma'at (bo­gi­ni po­rząd­ku i spra­wied­li­wo­ści). Jeśli serce było zbyt cięż­kie od złych uczyn­ków, po­że­rał je demon Ammit. Tak koń­czy­ła się wę­drów­ka duszy do nie­śmier­tel­no­ści. Na­zy­wa­no to pow­tór­ną śmier­cią.

 (1.2) Ka­no­py etru­skie przy­bie­ra­ły kształt an­tro­po­mor­ficz­ny w VII i VI w. p.n.e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnɔpa, AS: kãnopa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanopa ż.

 przym. kanopski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) urna kanopska

Wiktionary


kanopus

gwia­zda; Ca­no­pus


SJP.pl

Ka­no­pus ("α Car") – naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Kila (ob­ser­wo­wa­na wiel­kość gwia­zdo­wa: −0,74m), druga po Sy­riu­szu pod wzglę­dem jas­no­ści gwia­zda na noc­nym nie­bie. Od­le­gła od Słoń­ca o około 309 lat świetl­nych.

Wikipedia


kanosjanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. ka­to­lic­ka za­kon­ni­ca z kon­gre­ga­cji za­ło­żo­nej przez Mag­da­le­nę z Ka­nos­sy;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canossa ż., Kanossa ż.

:: fm. kanosjanin m.

 przym. kanosjański

Wiktionary


kanossa

miej­sco­wość we Wło­szech; Ca­nos­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. miej­sco­wość we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

Wiktionary

Ka­nos­sa (wł. "Ca­nos­sa") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Reg­gio Emi­lia, u pod­nó­ża Ape­nin, ok. 25 km od Parmy. We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ku­je 3376 osób, 63,7 os./km².

Zamek w Ka­nos­sie na­le­żał pier­wot­nie do Ma­tyl­dy, hra­bi­ny To­ska­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hen­ryk uro­czy­ście i z ro­bią­cą wra­że­nie po­ko­rą odło­żył in­sy­gnia god­no­ści kró­lew­skiej i 25 stycz­nia 1077 roku w trza­ska­ją­cym mro­zie, ubra­ny tylko w pro­stą ba­weł­nia­ną ko­szu­lę, udał się na pie­cho­tę do Ka­nos­sy, aby odbyć po­ku­tę przed pa­pie­żem i po­now­nie zo­stać przy­ję­tym do „wspól­no­ty świę­tych”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canossa ż., kanosjanka ż., kanosianin m.

 przym. kanosjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Canossa

Wiktionary


kanotier

ro­dzaj sze­ro­kie­go, słom­ko­we­go ka­pe­lu­sza; ka­no­tie­ra, ca­no­tier


SJP.pl

Ka­no­tier (z ca­no­tier – wio­ślarz) – słom­ko­wy ka­pe­lusz z niską pła­ską głów­ką i nie­du­żym ron­dem, ozdo­bio­ny czar­ną lub białą jed­wab­ną wstąż­ką.

Po­ja­wił się w dru­giej po­ło­wie XIX wieku, będąc po­cząt­ko­wo no­szo­ny przez przed­sta­wi­cie­li obu płci. W pier­wszej po­ło­wie XX wieku moda na ten letni ka­pe­lusz, no­szo­ny w póź­niej­szym okre­sie już tylko przez męż­czyzn, za­ni­kła.

Wikipedia


kanotiera

ro­dzaj sze­ro­kie­go, słom­ko­we­go ka­pe­lu­sza; ka­no­tier, ca­no­tier


SJP.pl


kanpur

mia­sto w In­diach


SJP.pl

Kan­pur (hindi: कानपुर, do 1948 r. znany jako "Cawn­po­re") – naj­więk­sze mia­sto stanu Uttar Pra­desh w pół­noc­nych In­diach.

Kan­pur jest po­ło­żo­ny nad rzeką Gan­ges, na po­łud­nio­wy za­chód od Lakh­nau i jest waż­nym cen­trum prze­my­słu ma­szy­no­we­go, tek­styl­ne­go, elek­tro­nicz­ne­go, me­ta­lo­we­go i che­micz­ne­go.

Wikipedia


kansas

[czy­taj: kan­zas albo kan­sas]
1. rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
2. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w środ­ko­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

 (1.2) geogr. rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez pół­noc­no-wschod­nie te­re­ny stanu Kan­sas (1.1), ucho­dzi do Mis­so­u­ri;

Wiktionary

Kan­sas () – stan w re­gio­nie Mid­west, w środ­ko­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Na pół­no­cy gra­ni­czy ze sta­nem Ne­bra­ska, na wscho­dzie ze sta­nem Mis­so­u­ri, na po­łud­niu z Okla­ho­mą, a na za­cho­dzie z Ko­lo­ra­do. Jego sto­li­cą jest To­pe­ka, a naj­więk­szym mia­stem Wi­chi­ta. Swoim za­się­giem obej­mu­je czę­ścio­wo ob­szar me­tro­po­li­tal­ny – Kan­sas City.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãw̃zas, AS: kãũ̯zas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kansaski

Wiktionary


kansaski

→ Kan­sas [czy­taj: kan­za­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­sas, do­ty­czą­cy Kan­sas (rzeki, mia­sta albo stanu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żywa le­gen­da kan­sa­skie­go od­dzia­łu FBI, Ha­rold Nye, na­u­czył mnie jed­nej z pod­sta­wo­wych rze­czy do­ty­czą­cych ba­da­nia miej­sca zbrod­ni: „Strze­laj bez przer­wy, kiedy wcho­dzisz i kiedy wy­cho­dzisz”.

 (1.1) Bawią mnie i za­wsze cie­szą jej wi­zy­ty, po­dob­nie jak wi­zy­ty tych kilku Polek, które tu, na tej kan­sa­skiej pu­sty­ni, miesz­ka­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kansas n.

Wiktionary


kansi

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzieś, w pew­nym miej­scu

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kany, kanyż, kansikej, kańsi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kajsi, kajsik, kańsi, gw. Górny Śląsk kajś

Wiktionary


kansikej

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. do­kądś, gdzieś tam

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kansi, kany, kanyż, kańsi

Wiktionary


kansu

pro­win­cja w Chi­nach; Gansu


SJP.pl


kant

1. ostry brzeg, kra­wędź; rant;
2. po­tocz­nie: oszu­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) brzeg lub kra­wędź o ostrym za­ło­mie

 (1.2) pot. przen. oszu­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ude­rzy­łem się głową o kant drzwi­czek od szaf­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnt, AS: kãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantówka m., kanciarz m., kanciara ż., kantowanie n., okantowanie n., kanciastość ż.

:: zdrobn. kancik m.

 czas. kantować ndk., okantować dk.

 przym. kanciasty, kanciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. oszustwo.

Wiktionary


kantabria

re­gion au­to­no­micz­ny w Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, nad brze­giem Za­to­ki Bi­skaj­skiej

 (1.2) geogr. adm. wspól­no­ta au­to­no­micz­na w Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Kan­ta­bria (hiszp. "Can­ta­bria") – wspól­no­ta au­to­no­micz­na w Hisz­pa­nii za­wie­ra­ją­ca jedną pro­win­cję o tej samej naz­wie. Kan­ta­bria po­ło­żo­na jest w pół­noc­nej Hisz­pa­nii nad Za­to­ką Bi­skaj­ską. Od za­cho­du gra­ni­czy z Astu­rią, od po­łud­nia z Ka­sty­lią i Le­o­nem, a od wscho­du z Kra­jem Ba­sków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kantabryjski mrz., Kantabryjczyk mos., Kantabryjka ż., kantabryjskość ż.

 przym. kantabryjski

Wiktionary


kantabryjczyk

miesz­ka­niec Kan­ta­brii (re­gio­nu w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kan­ta­brii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kantabria ż.

:: fż. Kantabryjka ż.

 przym. kantabryjski

Wiktionary


kantabryjka

miesz­kan­ka Kan­ta­brii (re­gio­nu w Hisz­pa­nii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kan­ta­brii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kantabria ż.

:: fm. Kantabryjczyk mos.

 przym. kantabryjski

Wiktionary


kantabryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­ta­brią, do­ty­czą­cy Kan­ta­brii, po­cho­dzą­cy z Kan­ta­brii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ro­mań­ski uży­wa­ny w Kan­ta­brii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kantabria ż., Kantabryjczyk mos., Kantabryjka ż.

Wiktionary


kantafon

elek­trycz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl


kantak

pazur tyl­ne­go palca u pta­ków dra­pież­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kan­tak, obra­cak – na­rzę­dzie uży­wa­ne w le­śnict­wie do ma­ni­pu­lo­wa­nia dłu­ży­ca­mi i kło­da­mi, w po­sta­ci sta­lo­we­go haka osa­dzo­ne­go na drągu (zo­bacz też: bosak)
  • kan­tak – pazur tyl­ne­go palca u pta­ków dra­pież­nych
  • Ka­zi­mierz Kan­tak
  • Kamil Kan­tak
  • Cha­i­ta­nya Kan­tak
  • Kant­hak

Wikipedia


kantal

stop że­la­za, chro­mu, alu­mi­nium i ko­bal­tu, uży­wa­ny do wy­ro­bu ele­men­tów grzej­nych pie­ców prze­my­sło­wych; kant­hal


SJP.pl

Kan­tal (kant­hal) – stop że­la­za i chro­mu z do­dat­kiem glinu i nie­wiel­kich ilo­ści in­nych skład­ni­ków – krze­mu, man­ga­nu i węgla. Cha­rak­te­ry­zu­je się dużym opo­rem wła­ści­wym i ma za­sto­so­wa­nie w pro­duk­cji ma­te­ria­łów opo­ro­wych oraz ele­men­tów grzej­nych.

Wikipedia


kantala

twar­de włó­kno z liści agawy, uży­wa­ne do wy­ro­bu wor­ków, ple­cio­nek, mat i sznu­rów


SJP.pl


kantalowy

→ kan­tal; kant­ha­lo­wy


SJP.pl


kantalup

upraw­na od­mia­na me­lo­na cu­kro­we­go; kan­ta­lu­pa


SJP.pl


kantalupa

upraw­na od­mia­na me­lo­na cu­kro­we­go; kan­ta­lup


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. spoż. upra­wia­na od­mia­na me­lo­na z ga­tun­ku Cu­cu­mis melo (ogó­rek melon), o po­ma­rań­czo­wym, słod­kim miąż­szu;

Wiktionary

Kan­ta­lu­pa – upra­wia­na od­mia­na me­lo­na cu­kro­we­go ("Cu­cu­mis melo" subsp. "melo" var. "can­ta­lo­u­pen­sis").

Owoc po­sia­da formę ku­li­stą, skór­ka czę­sto po­dłuż­nie że­bro­wa­na, nie­kie­dy po­kry­ta wy­rost­ka­mi i guz­ka­mi. Nazwa po­cho­dzi od zamku Can­ta­lu­po pod Rzy­mem, gdzie po raz pier­wszy w Eu­ro­pie roz­po­czę­to upra­wę tej od­mia­ny. Owoce osią­ga­ją wagę do 1 kg. Do tej od­mia­ny za­li­cza się rów­nież ce­nio­ny melon sza­ran­tej­ski o wy­jąt­ko­wo aro­ma­tycz­nym miąż­szu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãntaˈlupa, AS: kãntalupa

Wiktionary


kantar

1. ro­dzaj skó­rza­nej lub par­cia­nej uzdy bez wę­dzi­dła;
2. ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spon­dy­lio­so­ma cant­ha­rus|ref=tak., ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych;

 (1.2) jeźdz. ro­dzaj upro­szczo­nej uzdy bez wę­dzi­dła;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kan­tar – ga­tu­nek ryby
  • kan­tar – ro­dzaj upro­szczo­nej uzdy
  • Kan­tar Group – na­le­żą­ca do WPP plc grupa zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi rynku i opi­nii (w jej skład wcho­dzi m.in. Mill­ward Brown)
  • Kan­tar Pol­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãntar, AS: kãntar

Wiktionary


kantarek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) anat. ornit. rejon mor­fo­lo­gicz­ny na gło­wie ptaka po­mię­dzy bocz­nym skra­jem na­sa­dy gór­nej szczę­ki a okiem;

Wiktionary

Kan­ta­rek – część upie­rze­nia pta­ków. Są to pióra na od­cin­ku mię­dzy przed­nim ką­ci­kiem oka a dzio­bem, czę­sto kon­tra­sto­wo ubar­wio­ne.

Wikipedia


kantaros

1. kie­lich o dwóch uchwy­tach,
2. ska­ra­be­usz, świę­ty znak Egip­cjan


SJP.pl

Kan­ta­ros (stgr. κάνθαρος "kántharos", łac. "cant­ha­rus") – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji kie­li­cho­wa­te na­czy­nie słu­żą­ce do picia wina.

Jego cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne to wy­so­ka nóżka osa­dzo­na na nie­wiel­kiej stop­ce oraz dwa cien­kie, pio­no­we, wy­so­ko unie­sio­ne, pa­łą­ko­wa­te ima­dła.

Wikipedia


kantaryda

chrząszcz z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), o zie­lo­nej me­ta­licz­nej bar­wie i ciele dłu­go­ści od 12 do 22 mm, któ­re­go krew za­wie­ra draż­nią­cą sub­stan­cję - kan­ta­ry­dy­nę, sto­so­wa­ną daw­niej w lecz­nict­wie; pry­szczaw­ka, pry­szczel le­kar­ski, majka le­kar­ska, mucha hisz­pań­ska


SJP.pl


kantarydowy

→ kan­ta­ry­da


SJP.pl

Patrz:

kantaryda

kantarydyna

tru­ją­ca sub­stan­cja znaj­du­ją­ca się we krwi kan­ta­ry­dy


SJP.pl

Kan­ta­ry­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, po­li­cy­klicz­ny bez­wod­nik kwasu di­kar­bok­sy­lo­we­go za­wie­ra­ją­cy mo­stek tle­no­wy.

Kan­ta­ry­dy­na wy­dzie­la­na jest w chwi­lach za­gro­że­nia przez chrzą­szcze z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych). Niesz­kod­li­wy dla zwie­rząt ży­wią­cych się tymi chrzą­szcza­mi, a nawet dzia­ła­ją­cy wa­bią­co na owady kan­ta­ry­dy­no­fil­ne (m.in.

Wikipedia


kantarydynowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kan­ta­ry­dy­ną, do­ty­czą­cy kan­ta­ry­dy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantarydyna ż.

Wiktionary


kantata

uro­czy­sty utwór wo­kal­no-in­stru­men­tal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. utwór mu­zycz­ny na głosy so­lo­we;

Wiktionary

Kan­ta­ta – nie­sce­nicz­na forma mu­zy­ki wo­kal­no-in­stru­men­tal­nej; naj­czę­ściej ro­zbu­do­wa­na, wie­lo­od­cin­ko­wa; wy­ko­rzy­stu­ją­ca różne ga­tun­ki tek­stów li­te­rac­kich, ma­ją­ce różne funk­cje. Uksz­tał­to­wa­ła się, po­dob­nie jak ora­to­rium i opera, na po­cząt­ku epoki ba­ro­ku. Była szcze­gól­nie po­pu­lar­na w XVII i XVIII wieku (A. Scar­lat­ti, G.P. Te­le­mann, J.S. Bach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) "Oda do ra­do­ści" – fi­na­ło­wa kan­ta­ta z IX Sym­fo­nii Lud­wi­ga van Be­et­ho­ve­na jest hym­nem Unii Eu­ro­pej­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtata, AS: kãntata

Wiktionary


kantatowy

przy­miot­nik od: kan­ta­ta


SJP.pl


kantela

fiń­ski lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, ma­ją­cy od pię­ciu do trzy­na­stu strun; kan­te­le


SJP.pl


kantele

fiń­ski lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, ma­ją­cy od pię­ciu do trzy­na­stu strun; kan­te­la


SJP.pl

Zo­bacz też: Kan­te­le – wieś w Fin­lan­dii.

Kan­te­le – fiń­ski lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych, wy­stę­pu­ją­cy rów­nież pod in­ny­mi naz­wa­mi w pół­noc­no-za­chod­nich re­jo­nach Rosji i niek­tó­rych kra­jach bał­tyc­kich.

Wikipedia


kanterberyjczyk

miesz­ka­niec Can­ter­bu­ry


SJP.pl


kanterberyjka

miesz­kan­ka Can­ter­bu­ry


SJP.pl


kanterberyjski

przy­miot­nik od: Can­ter­bu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Can­ter­bu­ry, do­ty­czą­cy Can­ter­bu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canterbury n.

Wiktionary


kanthak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kant­hak
  • Anna Kant­hak
  • Jan Kant­hak
  • Kan­tak

Wikipedia


kanthal

stop że­la­za, chro­mu, alu­mi­nium i ko­bal­tu, uży­wa­ny do wy­ro­bu ele­men­tów grzej­nych pie­ców prze­my­sło­wych; kan­tal


SJP.pl


kanthalowy

→ kant­hal [czy­taj: kan­ta­lo­wy]; kan­ta­lo­wy


SJP.pl


kantka

za­gię­cie na no­gaw­ce pow­sta­łe przez za­pra­so­wa­nie ma­te­ria­łu; kant, plisa, fałda, fałd, za­pra­ska, za­kład­ka


SJP.pl


kanton

1. kraj związ­ko­wy w Szwaj­ca­rii;
2. jed­nost­ka te­ry­to­rial­no-ad­mi­ni­stra­cyj­na w niek­tó­rych kra­jach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraj wcho­dzą­cy w skład Kon­fe­de­ra­cji Szwaj­car­skiej;

 (1.2) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny

 (1.3) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Ek­wa­do­rze

 (1.4) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Ko­sta­ry­ce

 (1.5) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go we Fran­cji;

 (1.6) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Ka­na­dzie

 (1.7) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Luk­sem­bur­ga;

 (1.8) górne czo­ło­we pole płata flagi;

 (1.9) he­rald. fi­gu­ra za­szczyt­na w gór­nym lewym lub pra­wym rogu tar­czy her­bo­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kan­ton – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na
  • kan­ton – kraj wcho­dzą­cy w skład Kon­fe­de­ra­cji Szwaj­car­skiej
  • kan­ton – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny
  • kan­ton – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Ek­wa­do­rze
  • kan­ton – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Ko­sta­ry­ce
  • kan­ton – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Fran­cji
  • kan­ton – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Luk­sem­bur­ga
  • kan­ton (fr. can­ton, ang. towns­hip) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Ka­na­dzie, w niek­tó­rych re­gio­nach pro­win­cji Qu­e­bec (zwł. Estrie) i hrab­stwach wschod­nie­go On­ta­rio
  • Kan­ton – miej­sco­wość w Ki­ri­ba­ti
  • Kan­ton – atol w Ki­ri­ba­ti
  • Kan­ton – mia­sto w Chi­nach
  • kan­ton – w wek­sy­ko­lo­gii – górne czo­ło­we (tzn. znaj­du­ją­ce się u góry przy drzew­cu) pole płata flagi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Źró­dła rzeki Aa znaj­du­ją się w kan­to­nie Uri (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãntɔ̃n, AS: kãntõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kantonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.9) narożnik

Wiktionary


kantonalny

od­no­szą­cy się do kan­to­nu, jed­nost­ki po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w niek­tó­rych kra­jach, m.in. w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kan­to­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanton mrz.

Wiktionary


kantoniera

rzad­ko: barw­na, udra­po­wa­na wokół okna fi­ra­na lub cien­ka za­sło­na, skła­da­ją­ca się z dwóch pro­stych boków oraz ozdob­ne­go lam­bre­ki­nu


SJP.pl


kantonierka

ro­dzaj upię­cia fi­ran­ki w po­sta­ci dwóch pasów z boków okna i de­ko­ra­cyj­ne­go pasa na górze sta­no­wią­ce­go obra­mo­wa­nie


SJP.pl


kantonista

daw­niej:
1. żoł­nierz wy­cho­wy­wa­ny od dziec­ka w ko­sza­rach;
2. męż­czyz­na obo­wią­za­ny do służ­by woj­sko­wej do końca życia;
3. osoba zwer­bo­wa­na do woj­ska; re­krut;
4. żoł­nierz prze­by­wa­ją­cy na kan­to­nach


SJP.pl

Kan­to­ni­sta (ros. "кантонист") – chło­piec kształ­co­ny w tak zwa­nych szko­łach kan­to­ni­stów ("кантонистские школы") w Im­pe­rium Ro­syj­skim (przed 1858) na za­wo­do­we­go woj­sko­we­go Armii Im­pe­rium Ro­syj­skie­go. Kan­to­ni­sta­mi były głów­nie sie­ro­ty, dzie­ci żoł­nie­rzy i po­cho­dzą­ce z ubo­gich, nie­ma­ją­cych środ­ków do życia ro­dzin.

Wikipedia


kantonizacja

po­dział na kan­to­ny, jed­nost­ki te­ry­to­rial­no-ad­mi­ni­stra­cyj­ne o znacz­nym stop­niu nie­za­leż­no­ści od wła­dzy cen­tral­nej


SJP.pl


kantonizacyjny

przy­miot­nik od: kan­to­ni­za­cja


SJP.pl


kantonka

miesz­kan­ka Kan­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kan­to­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanton mrz., kantoński mrz.

:: fm. kantończyk mos.

 przym. kantoński

Wiktionary


kantonowy

→ kan­ton, np. po­da­tek kan­to­no­wy


SJP.pl


kantor

śpie­wak w ko­ście­le ka­to­lic­kim, pro­te­stanc­kim lub w ży­dow­skiej sy­na­go­dze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce umoż­li­wia­ją­ce wy­mia­nę wa­lu­ty na inną

 (1.2) daw. biuro pocz­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) śpie­wak w sy­na­go­dze

 (2.2) przo­dow­nik w chó­rze pro­te­stanc­kim, or­ga­ni­sta

 (2.3) osoba za­czy­na­ją­ca psal­my w jed­nym z chó­rów w Li­tur­gii go­dzin w Ko­ście­le ka­to­lic­kim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Kan­tor (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Kan­tor – w re­li­gii to osoba du­chow­na, która pro­wa­dzi apo­stol­stwo we­dług tra­dy­cji apo­stol­skiej we wspól­no­cie re­li­gij­nej jak mod­lit­wy, nauki i życia wiarą. Na pod­sta­wie De­kre­tu Apo­sto­li­cam ac­tu­o­si­ta­tem i ko­dek­su prawa ka­no­nicz­ne­go Kan.230, §2. Świec­cy mogą być cza­so­wo wyz­na­cze­ni do peł­nie­nia funk­cji lek­to­ra w czyn­no­ściach li­tur­gicz­nych; po­dob­nie wszy­scy świec­cy mogą peł­nić funk­cje ko­men­ta­to­ra, kan­to­ra albo inne, zgod­nie z prze­pi­sa­mi prawa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wy­ja­zdem za gra­ni­cę, wstą­pi­łem do kan­to­ru i wy­mie­ni­łem tro­chę pie­nię­dzy.

 (2.1) W war­szaw­skiej sy­na­go­dze wy­stą­pił świa­to­wej sławy kan­tor, miesz­ka­ją­cy na stałe w Nowym Jorku.

 (2.3) …ce­le­brans może śpie­wać/mówić utwór mię­dzy­lek­cyj­ny z ludem lub kan­to­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãntɔr, AS: kãntor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kantor walutowy

 (2.1) chazan

Wiktionary


kantoralny

→ kan­tor (osoba); kan­tor­ski


SJP.pl


kantorat

1. szkół­ka ewan­ge­lic­ka, w któ­rej uczy kan­tor (chór­mistrz, or­ga­ni­sta);
2. sta­no­wi­sko kan­to­ra;
3. służ­bo­we miesz­ka­nie kan­to­ra


SJP.pl

Kan­to­rat – w przesz­ło­ści w Ko­ścio­łach ewan­ge­lic­kich jed­nost­ka te­ry­to­rial­na pa­ra­fii, szko­ła ewan­ge­lic­ka lub dom mod­lit­wy (ka­pli­ca). Po­ję­cie oz­na­cza także grupę wo­kal­ną pro­wa­dzo­ną przez kan­to­ra, lub jego sta­no­wi­sko pracy.

Kan­to­ra­ty w Ko­ście­le Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skim w RP.

Wikipedia


kantorek

zdrob­nia­le: biuro fa­bry­ki, skle­pu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. duży stół do pi­sa­nia i prze­cho­wy­wa­nia pa­pie­rów

Wiktionary


kantorka

zdrob­nia­le: biuro fa­bry­ki, skle­pu


SJP.pl


kantorowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­to­ro­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Kan­to­ro­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kantorowice nmos.

Wiktionary


kantorowiec

pra­cow­nik lub wła­ści­ciel kan­to­ru


SJP.pl


kantorowy

przy­miot­nik od: kan­tor


SJP.pl


kantorski

→ kan­tor (osoba); kan­to­ral­ny


SJP.pl


kantorstwo

1. urząd, obo­wiąz­ki kan­to­ra;
2. mu­zycz­ny kie­ru­nek stu­diów, przy­go­to­wu­ją­cy do peł­nie­nia funk­cji kan­to­ra;
3. praca w punk­cie wy­mia­ny walut


SJP.pl


kantorzysta

prze­sta­rza­łe: osoba pra­cu­ją­ca w kan­to­rze


SJP.pl


kantorzystka

→ kan­to­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

kantorzysta

kantowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kan­to­wać.

Wiktionary

Kan­to­wa­nie to spo­sób spy­cha­nia stat­ku z mie­lizn na głęb­szą wodę, za po­mo­cą wbi­tych nie­mal pio­no­wo bumsz­ta­ków. Do gór­ne­go końca bumsz­ta­ka mo­cu­je się linę sta­lo­wą i pra­cu­ją­cą windą kot­wicz­ną unosi się nieco rufę stat­ku. Rów­nież (z j.niem "ken­tern") prze­chy­la­nie stat­ku, stąd po­cho­dzi okre­śle­nie w żar­go­nie ma­ry­nar­skim prze­kan­to­wa­ny sta­tek, czyli prze­chy­lo­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kant m., kantówka ż., okantowanie n., kancik m., kantownik mos./mrz.

 czas. kantować ndk., okantować dk.

 przym. kanciasty

Wiktionary


kantowaty

1. ma­ją­cy wiele kan­tów;
2. po­tocz­nie: do­ko­nu­ją­cy oszustw


SJP.pl


kantować

1. zgi­nać coś w taki spo­sób, by ut­wo­rzył się kant;
2. obra­cać belki, cegły na inny bok celem ich lep­sze­go osu­sze­nia;
3. po­tocz­nie: wpro­wa­dzać w błąd, oszu­ki­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kan­to­wać)

 (1.1) oszu­kać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kan­to­wać się (dk. wy­kan­to­wać się)

 (2.1) pot. oszu­ki­wać się wza­jem­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kan­to­wać się

 (3.1) reg. pozn. pchać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɔvat͡ɕ, AS: kãntovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanciasty

 rzecz. kant mrz., kantowanie n., kantownik mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) kantolić się

Wiktionary


kantowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kantownik

ro­bot­nik w ce­giel­ni, usta­wia­ją­cy cegły do su­sze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do kan­to­wa­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ro­bot­nik w ce­giel­ni usta­wia­ją­cy cegły na kant, by szyb­ciej wys­chły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɔvʲɲik, AS: kãntovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kant m., kancik m., kantówka ż., kantowizna ż., kanciarstwo n., kanciarz m., kanciastość ż., kantowanie n.

 czas. kantować ndk.

 przym. kanciasty, kanciarski

Wiktionary


kantowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kanta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. wy­wo­dzą­cy się z za­ło­żeń, tez ut­wo­rzo­nych przez Im­ma­nu­e­la Kanta; zwią­za­ny z jego fi­lo­zo­fią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Innym przy­kła­dem cał­ko­wi­cie no­we­go spo­so­bu my­śle­nia jest kan­tow­skie prze­ko­na­nie o nie­poz­na­wal­no­ści świa­ta rze­czy sa­mych w sobie, z jed­no­czes­nym uz­na­wa­niem przez niego poz­na­wal­no­ści świa­ta zja­wisk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɔfsʲci, AS: kãntofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyzm, kantysta, kantystka

Wiktionary


kantowy

przy­miot­nik od: kant


SJP.pl


kantończyk

miesz­ka­niec Kan­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kan­to­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanton mrz., kantoński mrz.

:: fż. kantonka ż.

 przym. kantoński

Wiktionary


kantoński

przy­miot­nik od: Kan­ton (mia­sto w Chi­nach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­to­nem, do­ty­czą­cy Kan­to­nu (mia­sta w Chi­nach)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kan­toń­ski, uży­wa­ny w po­łud­nio­wych Chi­nach, Hong­kon­gu i Makau;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanton mrz., kantończyk mos., kantonka ż.

Wiktionary


kanty

1. ostry brzeg, kra­wędź; rant;
2. po­tocz­nie: oszu­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. przy­do­mek św. Jana z Kęt

 (1.2) imię|pol­ski|m., uży­wa­ne jako skró­ce­nie imie­nia Jan Kanty

Wiktionary

Kanty (do 2010 "Kęty", niem. "Groß Kan­ten") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mał­dy­ty nad je­zio­rem Kęc­kim. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Klo­no­wy Dwór.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przy Kan­tym trze­ba się mieć na bacz­no­ści.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jan Kanty

Wiktionary


kantyczka

książ­ka za­wie­ra­ją­ca zbiór pie­śni re­li­gij­nych, głów­nie ko­lę­dy i pa­sto­rał­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. rel. po­pu­lar­na pieśń re­li­gij­na, zwła­szcza ko­lę­da

 (1.2) liter. zbiór za­wie­ra­ją­cy pie­śni re­li­gij­ne, zwła­szcza o te­ma­ty­ce bo­żo­na­ro­dze­nio­wej

Wiktionary

Kan­tycz­ka (z łac. "can­ti­cum" = mo­no­log, pieśń) – po­pu­lar­na pieśń re­li­gij­na.

Jedna z pie­śni za­war­tych w kan­cjo­na­le. Z cza­sem okre­śle­nie „kan­tycz­ki” za­stą­pi­ło nazwę Kan­ty­cjo­nał.

Kan­tycz­ki to także zbiór kolęd, pa­sto­ra­łek i ja­se­łek (wcze­śniej pie­śni na­boż­nych) wy­da­ny w for­mie książ­ko­wej. Roz­po­wszech­nio­ne w XVII–XVIII w. także były sy­no­ni­mem kolęd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na­u­czo­no go tam, że Pol­ska to kraj nę­dza­rzy i ma­ło­war­to­ścio­wych ludzi, że w sze­re­gu kra­jów eu­ro­pej­skich zaj­mu­je naj­po­śled­niej­sze miej­sce, że nie po­sia­da żad­nej li­te­ra­tu­ry prócz kan­ty­czek i ka­len­da­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɨt͡ʃka, AS: kãntyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyk

 przym. kantyczkowy

Wiktionary


kantyczkowy

przy­miot­nik od: kan­tycz­ka


SJP.pl


kantyk

w li­tur­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej: pod­nio­sła pieśń po­dob­na do psal­mu; hymn; kan­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. pieśń za­czerp­nię­ta z Bi­blii, włą­czo­na do któ­rejś z go­dzin ka­no­nicz­nych;

Wiktionary

Kan­tyk ( can­ti­cum pieśń) – śpiew li­tur­gicz­ny w ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich; pieśń zbli­żo­na do psal­mu, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pod­nio­słym tek­stem za­czerp­nię­tym z Bi­blii.

Wśród naj­bar­dziej zna­nych kan­ty­ków są trzy o tek­stach za­czerp­nię­tych z Ewan­ge­lii Łu­ka­sza, które w obrząd­ku rzym­skim śpie­wa­ne są co­dzien­nie w trak­cie go­dzin ka­no­nicz­nych: kan­tyk Maryi ("Ma­gni­fi­cat") śpie­wa­ny na niesz­po­rach, kan­tyk Za­cha­ria­sza ("Be­ne­dic­tus") na jutrz­ni oraz kan­tyk Sy­me­o­na ("Nunc di­mit­tis") na kom­ple­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z bi­blij­nych kan­ty­ków od­ma­wia się w trak­cie Niesz­po­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyczka ż., kantor m., kantorstwo n.

Wiktionary


kantyka

w li­tur­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej: pod­nio­sła pieśń po­dob­na do psal­mu; hymn; kan­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kan­ty­ka – pol­ski hi­sto­ryk
  • Prze­my­sław Kan­ty­ka – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz
  • Prze­my­sław Kan­ty­ka – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski

Wikipedia


kantylacja

Kan­ty­la­cja – so­lo­we, me­lo­dycz­ne wy­gła­sza­nie tek­stów sa­kral­nych i mod­litw pod­czas li­tur­gii, łą­czą­ce cechy mowy i śpie­wu. Ter­min od­no­si się prze­de wszyst­kim do prak­ty­ki sy­na­go­gal­nej, lecz okre­śla się nim rów­nież po­dob­ną pu­blicz­ną pro­kla­ma­cję czy­tań w róż­nych tra­dy­cjach chrze­ści­jań­skich i in­nych obrzę­dach re­li­gij­nych.

Wikipedia


kantylena

1. krót­ka pieśń epic­ka w śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji fran­cu­skiej
2. ro­dzaj sek­sty­ny
3. w mu­zy­ce in­stru­men­tal­nej: me­lo­dia odz­na­cza­ją­ca się śpiew­no­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śpiew­na me­lo­dia w ut­wo­rze mu­zycz­nym;

Wiktionary

Kan­ty­le­na, me­lo­dy­ka kan­ty­le­no­wa (wł. "can­ta­bi­le" – śpiew­nie) – typ me­lo­dy­ki w dzie­le mu­zycz­nym cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się śpiew­nym (li­rycz­nym) prze­bie­giem me­lo­dii (bez du­żych sko­ków, za­wie­ra­ją­cy małą licz­bę nut o krót­kich war­to­ściach, z za­sto­so­wa­niem, w prze­wa­ża­ją­cym stop­niu, ar­ty­ku­la­cji le­ga­to), wol­nym tem­pem, w odróż­nie­niu od me­lo­dy­ki fi­gu­ra­cyj­nej. Jest to ma­te­riał dźwię­ko­wy do­bra­ny w taki spo­sób, aby był wy­god­ny do wy­ko­na­nia gło­sem ludz­kim, zgod­ny z jego na­tu­ral­ny­mi moż­li­wo­ścia­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãntɨˈlɛ̃na, AS: kãntylẽna

Wiktionary


kantylenowy

→ kan­ty­le­na


SJP.pl

Patrz:

kantylena

kantyna

1. bufet, głów­nie woj­sko­wy, czę­sto po­łą­czo­ny ze sto­łów­ką;
2. ro­dzaj nie­wiel­kie­go pu­deł­ka z na­nie­sio­nym zna­kiem fir­mo­wym lub her­bem, naj­czę­ściej ro­dzin­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar, re­sta­u­ra­cja przez­na­czo­na dla okre­ślo­nej grupy osób, np. żoł­nie­rzy

Wiktionary

Kan­ty­na ( can­ti­na – piw­ni­ca) – nie­wiel­ki sklep w woj­sku, sprze­da­ją­cy pod­sta­wo­we pro­duk­ty (dla żoł­nie­rzy lub pra­cow­ni­ków cy­wil­nych danej in­sty­tu­cji), takie jak: pa­pie­ro­sy, prasę, środ­ki czy­sto­ści, bie­liz­nę, her­ba­tę itp. Bywa łą­czo­ny z barem lub ka­wiar­nią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ofi­ce­ro­wie do rana ba­wi­li się w kan­ty­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɨ̃na, AS: kãntỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kantynowy

Wiktionary


kantynowy

→ kan­ty­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kan­ty­ną, do­ty­czą­cy kan­ty­ny

Wiktionary

Patrz:

kantyna

Powiązane:

 rzecz. kantyna ż.

Wiktionary


kantysta

zwo­len­nik sy­ste­mu fi­lo­zo­ficz­ne­go Kanta lub kie­run­ku na­wią­zu­ją­ce­go do dok­try­ny Kanta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. zwo­len­nik kan­tyz­mu, fi­lo­zo­fii Im­ma­nu­e­la Kanta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­a­li­sta bę­dzie wąt­pił, czy taki byt w ogóle ist­nie­je, kan­ty­sta skłon­ny jest twier­dzić, iż Wa­ria­cje ist­nie­ją jako byt sam w sobie, nie­poz­na­wal­ny, a jed­nak ma­ją­cy punkt od­nie­sie­nia do pro­ce­sów poz­naw­czych do­ty­czą­cych tego ro­dza­ju przed­mio­tów jak dzie­ła sztu­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyzm

:: fż. kantystka

 przym. kantowski

Wiktionary


kantystka

zwo­len­nicz­ka sy­ste­mu fi­lo­zo­ficz­ne­go Kanta lub kie­run­ku na­wią­zu­ją­ce­go do dok­try­ny Kanta


SJP.pl


kantyzm

dok­try­na Kanta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny opar­ty na po­glą­dach Im­ma­nu­e­la Kanta, we­dług któ­re­go poz­na­nie czło­wie­ka jest ogra­ni­czo­ne do zja­wisk (fe­no­me­nów), a nie obej­mu­je rze­czy sa­mych w sobie (no­u­me­nów); pod­kre­śla zna­cze­nie ro­zu­mu, mo­ral­no­ści opar­tej na obo­wiąz­ku oraz au­to­no­mii jed­nost­ki

Wiktionary

Kan­tyzm — fi­lo­zo­fia nie­miec­kie­go fi­lo­zo­fa Im­ma­nu­e­la Kanta.

Kant pod­dał do­tych­cza­so­we osią­gnię­cia fi­lo­zo­fii prze­glą­do­wi oraz kry­tycz­nej oce­nie. Po­dej­ście takie na­zy­wał ide­a­liz­mem tran­scen­den­tal­nym (kry­tycz­nym). Po­le­ga­ło ono na ba­da­niu ko­niecz­nych wa­run­ków, aby moż­li­we było poz­na­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kantysta mos., neokantyzm mrz.

 przym. kantowski

Wiktionary


kanu

[czy­taj: kaNU] canoe, kanoe;
1. łódź eski­mo­ska o szkie­le­cie z fisz­bi­nu lub kości wie­lo­ry­ba; kajak eski­mo­ski;
2. in­diań­ska łódź o szkie­le­cie z drew­na jodły po­kry­tym korą brzo­zo­wą;
3. łódź spor­to­wa stwo­rzo­na na wzór łodzi in­diań­skiej; ka­na­dyj­ka


SJP.pl


kanut

imię kró­lów duń­skich


SJP.pl

Kanut, Ka­nu­ty – imię mę­skie po­cho­dze­nia pół­noc­no­ger­mań­skie­go. Po­cho­dzi od skan­dy­naw­skie­go imie­nia "Knut". Do ję­zy­ka pol­skie­go do­tar­ła za poś­red­nict­wem an­giel­skie­go "Ca­nu­te". Wy­wo­dzi się od sta­ro­nor­mandz­kie­go słowa "knotr" oz­na­cza­ją­ce­go „węzeł”.

Kanut imie­ni­ny ob­cho­dzi 7 stycz­nia, 19 stycz­nia.

Wikipedia


kanwa

1. sztyw­na tka­ni­na słu­żą­ca jako pod­kład do wy­szy­wa­nia, haf­to­wa­nia;
2. w prze­no­śni: pod­sta­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. tka­ni­na z moc­nych, uło­żo­nych w rzad­ką krat­kę nici, uży­wa­na jako pod­kład do haftu i wy­szy­wa­nia włócz­ką;

 (1.2) przen. wy­da­rze­nia, na któ­rych opie­ra się utwór, film itp. lub sta­no­wi ich tło

 (1.3) rzad. geogr. mapa kon­tu­ro­wa z na­nie­sio­ny­mi gra­ni­ca­mi, rze­ka­mi i siat­ką ge­o­gra­ficz­ną

Wiktionary

Kanwa (fr. "ca­ne­vas") – tka­ni­na lnia­na lub ko­nop­na, z gru­bych, usz­tyw­nia­nych nici (współ­cze­śnie rów­nież z pla­sti­ku), o re­gu­lar­nym, rzad­kim splo­cie, tzw. płó­cien­nym. Uży­wa­na jako pod­kład do haftu krzy­ży­ko­we­go i pół­krzy­ży­ko­we­go. Po­pu­lar­na od XVIII wieku.

W przy­pad­ku tzw. wzo­rów li­czo­nych – uży­wa­na jest kanwa czy­sta (bez na­dru­ku), ale moż­li­wy jest też zakup kanwy z na­dru­ko­wa­nym wzo­rem, który na­stęp­nie bez­poś­red­nio po­kry­wa się nicią.

Wikipedia


kanwas

mocna tka­ni­na ba­weł­nia­na uży­wa­na na odzież tu­ry­stycz­ną


SJP.pl


kanwowy

przy­miot­nik od: kanwa


SJP.pl


kany

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dokąd, gdzie

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kansi, kansikej, kanyż, kańsi

Wiktionary


kanyż

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dokąd, gdzież

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kany, kansi, kansikej, kańsi

Wiktionary


kanzona

1. li­rycz­ny wiersz wło­skiej i pro­wan­sal­skiej po­ez­ji ry­cer­skiej; kan­co­na;
2. krót­ka li­rycz­na kom­po­zy­cja in­stru­men­tal­na o śpiew­nym cha­rak­te­rze; kan­co­na


SJP.pl


kanō

1. łącz­na nazwa dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go
2. re­gio­nal­nie: bańka na mleko; kanka


SJP.pl


kao-daj

w ka­o­da­iz­mie: isto­ta naj­wyż­sza; Cao Dai


SJP.pl


kaodaistka

→ ka­o­da­i­sta


SJP.pl

Patrz:

kaodaista

kaodaizm

re­li­gia ut­wo­rzo­na w 1926 roku Wiet­na­mie, łą­czą­ca ele­men­ty bud­dyz­mu, kon­fu­cja­niz­mu, ta­o­iz­mu, chrze­ści­jań­stwa i kultu przod­ków


SJP.pl

Ka­o­da­izm (wiet. "Cao Đài") – mo­no­te­i­stycz­na, syn­kre­tycz­na re­li­gia wiet­nam­ska.

Wikipedia


kaolian

ro­śli­na jed­no­rocz­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, po­dob­na do ku­ku­ry­dzy, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ja­dal­na i pa­stew­na w Azji, Afry­ce i po­łud­nio­wej Eu­ro­pie; ga­o­lan, ga­o­lian, sorgo ja­poń­skie


SJP.pl


kaolin

1. skała osa­do­wa, glin­ka por­ce­la­no­wa;
2. skład­nik maści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała osa­do­wa za­wie­ra­ją­ca w swym skła­dzie głów­nie ka­o­li­nit, su­ro­wiec ce­ra­micz­ny;

Wiktionary

Ka­o­lin (glin­ka por­ce­la­no­wa) – skała osa­do­wa za­wie­ra­ją­ca w swym skła­dzie głów­nie ka­o­li­nit, a także m.in. kwarc i mikę. Nazwa skały po­cho­dzi od chiń­skiej góry Ga­o­ling (chiń. 高嶺; dosł. „Wy­so­ka Góra”), miej­sca wy­do­by­wa­nia su­row­ca.

Pow­sta­je na sku­tek wie­trze­nia skał mag­mo­wych, me­ta­mor­ficz­nych i osa­do­wych. Jest „tłu­sty” w do­ty­ku. Barwa – biała, szara, żół­ta­wa do bru­nat­nej lub błę­kit­na­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈɔlʲĩn, AS: kaolʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaolinit m., kaolinizacja ż.

 przym. kaolinowy, kaolinitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glinka porcelanowa

Wiktionary


kaolinit

mi­ne­rał, hy­drok­so­krze­mian glinu


SJP.pl

Ka­o­li­nit – bar­dzo po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do mi­ne­ra­łów ila­stych (grupa ka­o­li­ni­tu).

Jego nazwa po­cho­dzi od chiń­skiej miej­sco­wo­ści Ga­o­ling (高嶺), gdzie znaj­du­ją się duże i od dawna znane złoża tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


kaolinitowy

→ ka­o­li­nit


SJP.pl

Patrz:

kaolinit

kaolinityzacja

pro­ces prze­o­bra­ża­nia ska­le­ni w ka­o­li­nit


SJP.pl


kaolinizacja

Ka­o­li­ni­za­cja – pro­ces prze­o­bra­ża­nia mi­ne­ra­łów, w szcze­gól­no­ści ska­le­ni i mik, w ka­o­li­nit, w cza­sie któ­re­go skład­ni­ki za­sa­do­we pod wpły­wem wody i dwut­len­ku węgla prze­cho­dzą w wę­gla­ny, a ści­śle okre­ślo­na część krze­mion­ki zmie­nia się w kwas or­to­krze­mo­wy, który łącz­nie z wę­gla­na­mi zo­sta­je wy­płu­ka­ny. Zja­wi­sko to za­cho­dzi głów­nie w śro­do­wi­sku słabo kwa­śnym. Pro­ces ten za­cho­dzi [] w re­zul­ta­cie wie­trze­nia che­micz­ne­go lub pro­ce­sów hy­dro­ter­mal­nych.

Wikipedia


kaolinowy

przy­miot­nik od: ka­o­lin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­o­li­nem, do­ty­czą­cy ka­o­li­nu

 (1.2) wy­ko­na­ny z ka­o­li­nu, za­wie­ra­ją­cy w skła­dzie ka­o­lin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaɔlʲĩˈnɔvɨ, AS: kaolʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaolin m., kaolinit m., kaolinizacja ż.

Wiktionary


kaomoji

[czy­taj: ka­o­mo­dżi] ja­poń­ska emo­ti­ko­na, któ­rej nie trze­ba obra­cać, by zro­zu­mieć jej zna­cze­nie


SJP.pl


kaon

cząst­ka ele­men­tar­na na­le­żą­ca do grupy me­zo­nów; mezon K


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. każdy z czte­rech me­zo­nów sta­no­wią­cych po­łą­cze­nie kwar­ka lub an­tyk­war­ka dziw­ne­go i kwar­ka lub an­tyk­war­ka gór­ne­go lub dol­ne­go;

Wiktionary

Kaon (mezon K) – najl­żej­sza cząst­ka o nie­ze­ro­wej dziw­no­ści, mezon K po­sia­da spin równy 0. An­ty­cząst­ką kaonu jest an­ty­ka­on.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkaɔ̃n, AS: kaõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mezon K

Wiktionary


kaosiung

mia­sto w Chi­nach; Ga­o­xiong


SJP.pl


kaowiec

po­tocz­nie o in­struk­to­rze kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. in­struk­tor kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wy za­trud­nia­ny przez domy kul­tu­ry, domy wcza­so­we itp., szcze­gól­nie po­pu­lar­ny w cza­sach PRL-u;

Wiktionary

Nie mylić z: ka­ka­o­wiec oraz ka­wo­wiec.

Ka­o­wiec (od skró­tow­ca KO – kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wy) – w PRL in­struk­tor kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wy. Osoba, która na róż­nych im­pre­zach (bale, wie­czor­ki za­poz­naw­cze, wy­ciecz­ki, wcza­sy, grzy­bo­bra­nia) miała dbać o od­po­wied­ni po­ziom roz­ryw­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­siek pra­co­wał jako ka­o­wiec w po­pu­lar­nym domu wcza­so­wym w Mię­dzyz­dro­jach, więc poz­na­wał wielu ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈɔvʲjɛt͡s, AS: kaovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kaowczyni ż.

 skr. KO

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) animator, KO

Wiktionary


kap

wyraz na­śla­du­ją­cy od­głos spa­da­ją­cych kro­pel


SJP.pl

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. wyraz dźwię­ko­na­śla­dow­czy odz­wier­cied­la­ją­cy dźwięk kro­pel wody spa­da­ją­cej na ja­kieś po­dło­że

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. rozk. od: kapać

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: kapa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wosk ze świe­cy kap, kap na stół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kap, AS: kap

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapać ndk., kapnąć dk.

 rzecz. kapanie n., kapnięcie n.

Wiktionary


kapa

1. na­rzu­ta na łóżko
2. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim uro­czy­sta szata li­tur­gicz­na
3. okap ku­chen­ny
4. czer­wo­na płach­ta uży­wa­na do draż­nie­nia byków w cza­sie walki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­ne na­kry­cie na po­sła­nie, czę­sto we wzory

 (1.2) jeźdz. derka słu­żą­ca do przy­kry­wa­nia konia, czę­sto ozdob­na

 (1.3) rel. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: ro­dzaj ozdob­nej szaty li­tur­gicz­nej; pe­le­ry­na z kap­tu­rem, za­pi­na­na pod szyją

 (1.4) etn. żółto-ró­żo­wa płach­ta uży­wa­na przez ka­pe­a­do­rów w wal­kach byków, ma­ją­ca roz­draż­nić, za­chę­cić byki do walki

 (1.5) wulg. żeń­ski na­rząd płcio­wy

 (1.6) uczn. pot. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.7) daw. gwara. więz. po­ste­ru­nek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kapa – szata li­tur­gicz­na
  • kapa (zej­ściów­ka) – zej­ście pro­wa­dzą­ce do po­mie­szczeń znaj­du­ją­cych się pod po­kła­dem na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej
  • kapa – ozdob­na na­rzu­ta (okry­cie) na łóżko
  • Kapa – skała w re­zer­wa­cie Dia­ble Skały w Bu­kow­cu
  • Kapa – skała w gmi­nie Ko­rzen­na, po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Kapa – skała w miej­sco­wo­ści Po­dzam­cze, gmi­nie Ogro­dzie­niec, po­wie­cie za­wier­ciań­skim, wo­je­wództ­wie ślą­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szafa była wy­peł­nio­na ba­ro­ko­wy­mi dal­ma­ty­ka­mi, or­na­ta­mi i ka­pa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapa, AS: kapa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.5) zgrub. kapsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narzuta

 (1.2) derka, kropierz, czaprak, czołdar

 (1.3) pluwiał, nieszpornik

 (1.4) płachta

Wiktionary


kapacytacja

pro­ces doj­rze­wa­nia plem­ni­ka, który zna­lazł się w dro­gach rod­nych


SJP.pl

Ka­pa­cy­ta­cja, uzdat­nie­nie – pro­ces zmian za­cho­dzą­cych w plem­ni­ku w dro­gach rod­nych sa­mi­cy umoż­li­wia­ją­cy za­płod­nie­nie. Praw­do­po­dob­nie wy­stę­pu­je u więk­szo­ści zwie­rząt. Stwier­dzo­no ją u sko­ru­pia­ków, szczę­ko­czuł­kow­ców, sze­ścio­no­gów i ssa­ków, a pewne zja­wi­ska ana­lo­gicz­ne także u in­nych krę­gow­ców, osło­nic i je­żow­ców.

Wikipedia


kapacytyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. dy­skry­mi­na­cja, nie­chęć, nie­chęć, po­gar­da lub wro­gość skie­ro­wa­ne wobec osób uwa­ża­nych za nie­peł­no­spraw­ne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handicapizm, handikapizm, ableizm

Wiktionary


kapadocja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w tu­rec­kiej Ana­to­lii;

 (1.2) geogr. hist. dawna pro­win­cja Rzymu w Ka­pa­do­cji (1.1)

 (1.3) geogr. hist. jedna z sa­tra­pii per­skie­go im­pe­rium Ache­me­ni­dów w Ka­pa­do­cji (1.1);

Wiktionary

Ka­pa­do­cja ( Cap­pa­do­cia) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Tur­cji w cen­tral­nej czę­ści Ana­to­lii, znana prze­de wszyst­kim z cha­rak­te­ry­stycz­nych form tu­fo­wych, two­rzą­cych „księ­ży­co­wy” kra­jo­braz, oraz z domów i ko­ścio­łów wy­ku­tych w tych wul­ka­nicz­nych ska­łach. Od an­ty­ku do śred­nio­wie­cza była waż­nym oś­rod­kiem chrze­ści­jań­stwa oraz miej­scem na­ro­dzin idei życia klasz­tor­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na te­re­nie Ka­pa­do­cji ist­nia­ła silna dia­spo­ra grec­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapadocki mrz., Kapadocjanin m., Kapadocjanka ż., Kapadocejczyk m.

 przym. kapadocki

Wiktionary


kapadocjanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­pa­do­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­blia mówi nam, że apo­sto­ło­wie mó­wi­li w ję­zy­kach Par­tów, Medów, Ela­mi­tów, Ka­pa­do­cjan, miesz­kań­ców Pontu, Me­zo­po­ta­mii, Judei, Azji, Rzymu, Krety, Egip­tu, Pam­fi­lii, Fry­gii i Libii.

 (1.1) W Ko­ście­le bi­zan­tyj­skim 10 stycz­nia jest uwa­ża­ny za wspom­nie­nie Ka­pa­do­cja­ni­na Grze­go­rza z Nyssy (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapadocja ż.

:: fż. Kapadocjanka ż.

 przym. kapadocki

Wiktionary


kapadocjanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­pa­do­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapadocja ż.

:: fm. Kapadocjanin m.

 przym. kapadocki

Wiktionary


kapadocki

przy­miot­nik od: Ka­pa­do­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Ka­pa­do­cją, do­ty­czą­cy Ka­pa­do­cji, po­cho­dzą­cy z Ka­pa­do­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­pa­doc­ki z ana­to­lij­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mi­ny tu­fo­we są czymś na­tu­ral­nym dla ka­pa­doc­kie­go kra­jo­bra­zu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapadocja ż., Kapadocjanin m., Kapadocjanka ż., Kapadocejczyk m.

Wiktionary


kapalin

dawny hełm z sze­ro­kim ron­dem opu­szczo­nym w dół, przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ka­pe­lusz, uży­wa­ny głów­nie przez pie­cho­tę


SJP.pl

Ka­pa­lin (sta­ro­pol. "kło­buk", "kło­bu­czek", "ku­pa­lin") – hełm ot­war­ty o dzwo­nie oto­czo­nym sze­ro­kim, pro­stym lub na­chy­lo­nym w dół ron­dem.

Wikipedia


kapanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kapać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpãɲɛ, AS: kapãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapać ndk., kapnąć dk., nakapać dk.

 wykrz., wyraz dźwiękonaśladowczy kap

Wiktionary


kapar

drze­wo tro­pi­kal­ne o du­żych kwia­tach i owo­cach w po­sta­ci jagód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cap­pa­ris|ref=tak., drze­wo, krzew lub pną­cze o po­je­dyn­czych li­ściach i du­żych, bia­łych, kre­mo­wych lub ró­żo­wych kwia­tach na dłu­gich szy­pu­łach, ros­ną­ce w wielu ga­tun­kach w stre­fie tro­pi­kal­nej obu pół­kul;

 (1.2) kulin. spoż. pąk kwia­to­wy lub młody owoc ka­pa­ru cier­ni­ste­go (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cap­pa­ris spi­no­sa|L.|ref=tak.) o pi­kant­nym smaku, uży­wa­ny w sztu­ce ku­li­nar­nej jako przy­pra­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ga­tun­ki ka­pa­rów są ro­śli­na­mi tru­ją­cy­mi.

 (1.2) Do­sta­łam dwa małe sło­icz­ki ka­pa­rów od przy­ja­ciół­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapar, AS: kapar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaparowate nmos.

:: zdrobn. kaparek m.

 przym. kaparowy, kaparowaty

Wiktionary


kaparek

1. młody owoc ka­pa­ru;
2. pąk kwia­to­wy tej ro­śli­ny


SJP.pl


kaparkowy

przy­miot­nik od: ka­pa­rek


SJP.pl


kaparnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Ukra­i­na. nie­su­mien­ny, nied­ba­ły pra­cow­nik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kaparzyć ndk.

Wiktionary


kaparot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. etn. ży­dow­ska ce­re­mo­nia oczy­szcze­nia od­pra­wia­na przed Jom Kipur, opar­ta na wie­rze­niu, że moż­li­we jest prze­nie­sie­nie cho­ro­by, bólu, winy i grze­chu na zwie­rzę lub przed­miot;

Wiktionary

Ka­pa­rot ( ‏כַּפָּרוֹת‎, l.mn. „po­ku­ty, prze­ba­cze­nia, roz­grze­sze­nia”; ‏כּפּרות‎ "ka­po­res") – lu­do­wy zwy­czaj ży­dow­ski, po­le­ga­ją­cy na sym­bo­licz­nym prze­nie­sie­niu grze­chów z danej osoby na ptaka, który zo­sta­je na­stęp­nie zarż­nię­ty w za­stęp­stwie czło­wie­ka.

Wikipedia


kaparowate

ro­dzi­na ro­ślin, obej­mu­ją­ca około 45 ga­tun­ków ziół, krze­wów i drzew ros­ną­cych w stre­fie zwrot­ni­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cap­pa­ra­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu ka­pu­stow­ców;

Wiktionary

Ka­pa­ro­wa­te ("Cap­pa­ra­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu ka­pu­stow­ców. Obej­mu­je ok. 30 ro­dza­jów z co najm­niej 324 ga­tun­ka­mi roz­po­wszech­nio­ny­mi w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i się­ga­ją­cy­mi do stre­fy kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go – po po­łud­nio­wą Eu­ro­pę i Stany Zjed­no­czo­ne w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapar cier­ni­sty na­le­ży do ka­pa­ro­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapar m.

Wiktionary


kaparowaty

o ce­chach ka­pa­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kaparowce

rząd li­czą­cy ponad 4000 ga­tun­ków ro­ślin, pra­wie wy­łącz­nie ziel­nych, pro­du­ku­ją­cych olej­ki gor­czycz­ne i enzym roz­kła­da­ją­cy te olej­ki


SJP.pl

Ka­pa­row­ce ("Cap­pa­ra­les" Hutch.) – rząd ro­ślin wy­róż­nia­ny w licz­nych XX-wiecz­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych okry­to­na­sien­nych (np. w Cron­qu­i­sta z 1981, Re­ve­a­la z lat 1993–1999). W sy­ste­mach APG, w tym ostat­nim z 2009, ro­śli­ny tu kla­sy­fi­ko­wa­ne włą­cza­ne są do rzędu ka­pu­stow­ców ("Bras­si­ca­les").

Wikipedia


kaparowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z klasy Ro­sop­si­da


SJP.pl


kaparowy

przy­miot­nik od: kapar


SJP.pl


kapary

ostra przy­pra­wa o ciem­no­o­liw­ko­wej bar­wie otrzy­my­wa­na z owo­ców ka­pa­ru cier­ni­ste­go, za­la­nych octem, so­lan­ką lub oliwą


SJP.pl

Ka­pa­ry, kapar ("Cap­pa­ris" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny ka­pa­ro­wa­tych. Na­le­ży do niego 139 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie tro­pi­kal­nej, tylko dwa ga­tun­ki rosną w Eu­ro­pie.

Wikipedia


kaparzyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) lwów., reg-pl|Kresy. źle robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­staw te ba­nia­ki, tylko ka­pa­rzysz, nie my­jesz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaparnik mos.

Wiktionary


kapać

1. spa­dać, ście­kać kro­pla­mi;
2. strzą­sać kro­ple, lać wolno kro­pla­mi


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) o cie­czy spa­dać kro­pla­mi

 (1.2) przen. o przed­mio­tach, które są prze­sad­nie ozdo­bio­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woda ka­pa­ła z kranu.

 (1.2) Ba­ro­ko­we de­ko­ra­cje w ko­ścio­łach aż kapią od złota i prze­py­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapat͡ɕ, AS: kapać

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. kap

 rzecz. kapanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciec, ściekać, ociekać

Wiktionary


kapała

po­tocz­nie: dawać jed­no­ra­zo­wo komuś drob­ny datek, zwy­kle pie­nią­dze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flo­rian Ka­pa­ła – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Szy­mon Ka­pa­ła – pol­ski bry­dży­sta
  • Zbi­gniew Ka­pa­ła – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


kapałka

naz­wi­sko


SJP.pl


kapcan

nie­do­łę­ga, nie­do­raj­da, nie­zda­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. nie­do­łę­ga, ofer­ma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapt͡sãn, AS: kapcãn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapcanieć

Wiktionary


kapcanieć

po­tocz­nie: nie­do­łęż­nieć, sta­rzeć się; grzy­bieć, ra­mo­leć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skap­ca­nieć)

 (1.1) tra­cić zapał i ener­gię do życia, sta­wać się nie­po­rad­nym, nie­do­łęż­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pięć­dzie­siąt­ka nie jest żad­nym wal­nię­ciem w głowę, po któ­rym czło­wiek nagle kap­ca­nie­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapcan m., kapcaństwo n., kapcanienie n., skapcanienie n.

 czas. skapcanieć dk.

 przym. kapcański

Wiktionary


kapcański

daw­niej: niech­luj­ny, nie­po­rząd­ny, ple­bej­ski


SJP.pl


kapcaństwo

daw­niej: niech­luj­ność, nie­po­rzą­dek, ple­bej­stwo


SJP.pl


kapce

ro­dzaj cie­płe­go obu­wia su­kien­ne­go lub fil­co­we­go


SJP.pl


kapciak

naz­wi­sko


SJP.pl


kapcie

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej)
a) mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papeć, papuć;
b) po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but;
2. po­tocz­nie, czę­sto w wy­ra­że­niu "zła­pać kap­cia": opona lub dętka, z któ­rej zesz­ło po­wie­trze, zwy­kle na sku­tek usz­ko­dze­nia; guma (czę­sto w wy­ra­że­niu "zła­pać gumę"); także o piłce, z któ­rej ule­cia­ło po­wie­trze; flak


SJP.pl

Kap­cie (re­gio­nal­nie: łap­cie, chap­cie, bam­bo­sze, pan­to­fle, lacie, pa­pu­cie, lacz­ki, ciapy itp.) – ro­dzaj obu­wia przez­na­czo­ny do no­sze­nia w miesz­ka­niu. Cza­sem jako kap­cie uży­wa­ne są inne ro­dza­je obu­wia takie jak: klap­ki, ja­pon­ki, drew­nia­ki czy pan­to­fle.

Wikipedia


kapciora

po­tocz­nie:
1. za­nied­ba­ne po­mie­szcze­nie lub nie­wiel­ki bu­dy­nek w złym sta­nie;
2. mało atrak­cyj­na ko­bie­ta


SJP.pl


kapcioszek

mały kapeć (np. dzie­cię­cy), mięk­ki bucik; kap­ciu­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kapeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapeć m., kapciuszek m., kapciowy m.

 przym. kapciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapciuszek

Wiktionary


kapciowy

1. → kapeć;
2. prze­no­śnie: ma­ją­cy swoj­ski, do­mo­wy cha­rak­ter


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­cia­mi, do­ty­czą­cy kapci

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. ma­ją­cy swoj­ski, do­mo­wy cha­rak­ter, tak jakby był prze­pro­wa­dza­ny w kap­ciach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) po­gard. osoba, która cał­ko­wi­cie i we wszyst­kich spra­wach pod­po­rząd­ko­wu­je się swo­je­mu zwierzch­ni­ko­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No więc po dużej przer­wie ur­wa­li­śmy się ze szko­ły i waląc się po dro­dze wor­ka­mi kap­cio­wy­mi po­pę­dzi­li­śmy nad je­zior­ko.

 (3.1) Przy­pi­sy­wa­no mu prze­moż­ny wpływ na Wa­łę­sę, a jed­no­cze­śnie ob­da­rzo­no po­gard­li­wym mia­nem kap­cio­we­go, wy­ko­naw­cy wszel­kich po­le­ceń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapeć m., kapcioszek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) sługus

Wiktionary


kapciuch

daw­niej: wo­re­czek na tytoń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) worek na tytoń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapʲt͡ɕux, AS: kapʹćuχ

Wiktionary


kapciuchowy

przy­miot­nik od: kap­ciuch


SJP.pl


kapciuchy

daw­niej: wo­re­czek na tytoń


SJP.pl


kapciuszek

1. zdrob­nie­nie od: kap­ciuch;
2. mały kapeć (np. dzie­cię­cy), mięk­ki bucik; kap­cio­szek


SJP.pl


kapciuszki

1. zdrob­nie­nie od: kap­ciuch;
2. mały kapeć (np. dzie­cię­cy), mięk­ki bucik; kap­cio­szek


SJP.pl


kapciuszkowy

przy­miot­nik od: kap­ciu­szek


SJP.pl


kapcowy

przy­miot­nik od: kapec


SJP.pl


kapcylinder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Lwów,Cie­sza­nów. ekspr. ka­pe­lusz

Wiktionary


kapczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


kapeador

osoba draż­nią­ca byka płach­tą pod­czas roz­gry­wa­nia cor­ri­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik kor­ri­dy draż­nią­cy byka żółto-ró­żo­wą płach­tą (kapą), za­chę­ca­jąc zwie­rzę do walki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapɛˈadɔr, AS: kapeador

Wiktionary


kapec

cie­pły but su­kien­ny lub fil­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. wy­so­ki but zi­mo­wy z filcu, ze skó­rza­ny­mi no­ska­mi i pię­ta­mi, za­pi­na­ny na rze­my­ki i sprzącz­ki, obu­wie modne w la­tach 30.-50. XX wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zimy były tak tęgie, że dzie­ci bro­dzi­ły nie­mal po ko­la­na w śnie­gu, cho­dząc do szko­ły w cie­płych kap­cach.

Wiktionary


kapecytabina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. med. syn­te­tycz­ny lek do­ust­ny z grupy an­ty­me­ta­bo­li­tów, po­chod­na flu­o­ro­pi­ry­mi­dy­ny, sto­so­wa­ny m.in. w che­mio­te­ra­pii raka pier­si i okręż­ni­cy

Wiktionary

Ka­pe­cy­ta­bi­na ( ca­pe­ci­ta­bi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek cy­to­sta­tycz­ny na­le­żą­cy do grupy an­ty­me­ta­bo­li­tów bę­dą­cy pre­kur­so­rem 5-flu­o­ro­u­ra­cy­lu sto­so­wa­ny w che­mio­te­ra­pii no­wot­wo­rów zło­śli­wych, głów­nie w le­cze­niu raka je­li­ta gru­be­go, raka żo­łąd­ka i raka pier­si, a także raka trzust­ki, raka prze­ły­ku, raka szyj­ki ma­ci­cy oraz no­wot­wo­rów głowy i szyi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po po­da­niu do­ust­nym ka­pe­cy­ta­bi­na szyb­ko się wchła­nia i jest po­cząt­ko­wo me­ta­bo­li­zo­wa­na w wą­tro­bie.

Wiktionary


kapeczka

zdrob­nie­nie od: kapka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kapka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɛt͡ʃka, AS: kapečka

Wiktionary


kapeczkę

nie­wie­le, tro­szecz­kę


SJP.pl


kapeenowiec

czło­nek KPN-u; KPN-owiec


SJP.pl


kapeenowski

→ KPN (Kon­fe­de­ra­cja Pol­ski Nie­pod­le­głej); KPN-owski


SJP.pl


kapela

1. ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy mu­zy­kę lu­do­wą;
2. ze­spół roc­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. lu­do­wy ze­spół mu­zycz­ny

 (1.2) przen. pot. każdy inny ze­spół mu­zycz­ny, zwła­szcza ama­tor­ski i roc­ko­wy

 (1.3) daw. chór, zwła­szcza chór ko­ściel­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­pe­la – w śred­nio­wie­czu ze­spół śpie­wa­ków ko­ściel­nych; od XVI wieku rów­nież ze­spół wo­kal­no-in­stru­men­tal­ny ko­ściel­ny lub dwor­ski; współ­cze­śnie ze­spół lu­do­wy, fol­klo­ry­stycz­ny lub wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę dawną...
  • Ka­pe­la (od 2000 r. pod nazwą Ka­pe­la „Pie­czar­ki”) – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Ka­pe­la – gmina w Chor­wa­cji, w żu­pa­ni­ji bie­lo­war­sko-bi­lo­gor­skiej
  • Ka­pe­la – masyw gór­ski w Chor­wa­cji
  • Jan Ka­pe­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na próż­no ka­pe­la wy­gry­wa­ła skocz­ne dry­gan­ty, szta­je­ry i me­nu­e­ty, li­be­ria, w bia­łych kos­ma­tych sur­du­tach, nie­stru­dze­nie roz­no­si­ła słod­kie musz­ka­te­le i ali­kan­ty, a cza­ru­ją­ce go­spo­dy­nie usi­ło­wa­ły oży­wić gnu­śną za­ba­wę - nuda nie dała się roz­pro­szyć.

 (1.2) Mam na imię Pio i je­stem wo­ka­li­stą ka­pe­li he­a­vy­me­ta­lo­wej z Fie­so­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɛla, AS: kapela

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zespół, grupa

Wiktionary


kapelan

1. ksiądz ka­to­lic­ki peł­nią­cy rolę dusz­pa­ste­rza okre­ślo­nej grupy osób, np. w woj­sku, za­kła­dzie wy­cho­waw­czym, wię­zie­niu itp.;
2. ka­płan usłu­gu­ją­cy in­ne­mu ka­pła­no­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny dusz­pa­ste­rzu­ją­cy w woj­sku, wię­zie­niu, szpi­ta­lu, żeń­skim domu za­kon­nym albo w pry­wat­nej ka­pli­cy;

 (1.2) hist. rel. urząd dwor­ski;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. zob. gro­mad­nik.

 (2.2) kulin. spoż. mięso lub po­tra­wa z ka­pe­la­na (2.1)

Wiktionary

Ka­pe­lan – okre­śle­nia funk­cji wy­peł­nia­nych przez du­chow­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szpi­tal za­trud­nia dwóch ka­pe­la­nów: ka­to­lic­kie­go i lu­te­rań­skie­go.

 (1.2) Za­da­niem ka­pe­la­na kró­lew­skie­go było spra­wo­wa­nie obrzę­dów re­li­gij­nych i opie­ka nad ka­pli­cą zam­ko­wą.

 (2.2) W Jo­ko­ha­mie ja­dłam gril­lo­wa­ne ka­pe­la­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Kapelan mos./ż., kapelania ż.

:: czas. kapelanować ndk.

:: przym. kapelański

:: przysł. kapelańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gromadnik

Wiktionary


kapelanat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­no­wi­sko ka­pe­la­na

Wiktionary


kapelania

jed­nost­ka dusz­pa­ster­ska umiej­sco­wio­na w szpi­ta­lu, wię­zie­niu, domu opie­ki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce spra­wo­wa­nia po­słu­gi dusz­pa­ster­skiej przez ka­pe­la­na

Wiktionary


kapelański

przy­miot­nik od: ka­pe­lan


SJP.pl


kapelinder

żar­to­bli­wie: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­tek, ka­pe­lu­sik, ka­pe­li­no, ka­pe­luch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. ka­pe­lusz nie­ty­po­wy w for­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bro­da­ty czło­wie­czek zdjął swój przy­bru­dzo­ny ka­pe­lin­der i po­sta­wił go na ławce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapelino, kapeluch, kapelusik, kapelutek

Wiktionary


kapelino

żar­to­bli­wie: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­tek, ka­pe­lu­sik, ka­pe­lin­der, ka­pe­luch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. ka­pe­lusz nie­ty­po­wy w for­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­wacz­ne ka­pe­li­na ary­sto­krat­ki ba­wi­ły samą kró­lo­wą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapelinder, kapeluch, kapelusik, kapelutek

Wiktionary


kapeliński

naz­wi­sko


SJP.pl


kapelka

zdrob­nie­nie od: ka­pe­la


SJP.pl


kapella

naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Woź­ni­cy; Ca­pel­la; Koza


SJP.pl

Ka­pel­la ("Alfa Au­ri­gae", "α Aur") – naj­ja­śniej­sza gwia­zda w kon­ste­la­cji Woź­ni­cy i za­ra­zem szó­sta pod wzglę­dem jas­no­ści gwia­zda na noc­nym nie­bie. Jest od­da­lo­na od Słoń­ca o około 43 lata świetl­ne.

Wikipedia


kapelmajster

daw­niej: ka­pel­mistrz


SJP.pl


kapelmistrz

dy­ry­gent ka­pe­li, or­kie­stry woj­sko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk kie­ru­ją­cy chó­rem, ka­pe­lą lub or­kie­strą, dy­ry­gent

Wiktionary

Ka­pel­mistrz ("Ka­pell­me­i­ster") – urzęd­nik dwor­ski od­po­wie­dzial­ny za roz­ryw­ki mu­zycz­ne, na­dzór nad wy­ko­naw­ca­mi oraz do­star­cza­nie no­wych ut­wo­rów.

Do XVI wieku zwy­kle cho­dzi­ło o mu­zy­kę sa­kral­ną (fr. "cha­pel­le", niem. "Ka­pel­le –"„ka­pli­ca”) póź­niej funk­cja ta ko­ja­rzy­ła się prze­de wszyst­kim z mu­zy­ką świec­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo klę­ski gra­do­wej jaka na­wie­dzi­ła w tym roku Husz­lew człon­ko­wie stra­ży opo­dat­ko­wa­li się na cele or­ga­ni­za­cyj­ne (1 złoty mie­sięcz­nie) i za­an­ga­żo­wa­li ka­pel­mi­strza (Tur­ski).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɛlmʲisṭʃ, AS: kapelmʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelmistrzostwo n., kapelmistrzowanie n.

 czas. kapelmistrzować ndk.

 przym. kapelmistrzowski

Wiktionary


kapelmistrzostwo

sta­no­wi­sko, funk­cja ka­pel­mi­strza (dy­ry­gen­ta ka­pe­li, or­kie­stry woj­sko­wej)


SJP.pl


kapelmistrzować

rzad­ko: dy­ry­go­wać or­kie­strą, chó­rem lub ka­pe­lą


SJP.pl


kapelmistrzyni

→ ka­pel­mistrz


SJP.pl

Patrz:

kapelmistrz

kapelnia

w gwa­rze zło­dziej­skiej: szynk, go­spo­da


SJP.pl


kapeluch

zgru­bie­nie od: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­si­sko, ka­pe­lu­szy­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) lwów. ka­pe­lusz

Wiktionary

Ka­pe­luch (ukr. Капелюх) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie lwow­skim (wcze­śniej w re­jo­nie żół­kiew­skim) ob­wo­du lwow­skie­go.

Wikipedia


kapeluchowaty

przy­po­mi­na­ją­cy duży ka­pe­lusz, po­dob­ny do du­że­go ka­pe­lu­sza


SJP.pl


kapeluchowy

→ ka­pe­luch


SJP.pl

Patrz:

kapeluch

kapelusik

mały ka­pe­lusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­pe­lusz

 (1.2) mały ka­pe­lusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed przy­ję­ciem Ania za­ło­ży­ła swój naj­ład­niej­szy ka­pe­lu­sik.

 (1.2) W tym ka­pe­lu­si­ku nie jest ci do twa­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapɛˈluɕik, AS: kapeluśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusznik mos., kapeluszniczka ż., kapelusznictwo n.

 przym. kapeluszowy, kapeluszniczy, kapeluszowaty

Wiktionary


kapelusikowy

→ ka­pe­lu­sik


SJP.pl

Patrz:

kapelusik

kapelusisko

zgru­bie­nie od: ka­pe­lusz; ka­pe­luch, ka­pe­lu­szy­sko


SJP.pl


kapelusz

1. na­kry­cie głowy
2. (w bo­ta­ni­ce) górna część owoc­ni­ka grzy­ba wyt­wa­rza­ją­ca za­rod­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. ro­dzaj na­kry­cia głowy o róż­nym kształ­cie, naj­czę­ściej z pła­skim ron­dem i czę­ścią wy­pu­kłą (głów­ką) poś­rod­ku;

 (1.2) mykol. górna część owoc­ni­ka grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych (pod­staw­cza­ków);

Wiktionary

Ka­pe­lusz (śrdw. łac. "ca­pel­lus") – na­kry­cie głowy skła­da­ją­ce się z pła­skie­go, oto­ko­we­go ronda oraz wy­pu­kłej głów­ki, wy­ko­ny­wa­ne z róż­no­rod­nych ma­te­ria­łów.

Na­kry­cia te wyt­wa­rza­ne są tak z filcu czy skóry, jak i z tka­nin lub z ro­ślin­nej słom­ki. Mogą być za­rów­no dam­skie (czę­sto zdo­bio­ne do­dat­ka­mi), jak i mę­skie (prze­waż­nie z ty­po­wą głów­ką i ron­dem), a ich kształt i fason czę­sto ści­śle na­wią­zu­je do mody danej epoki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiatr zdmuch­nął Se­we­ry­no­wi ka­pe­lusz z głowy.

 (1.2) Mrów­ka cho­dzi po ka­pe­lu­szu mu­cho­mo­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɛluʃ, AS: kapeluš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelusznik mos., kapeluszniczka ż., kapelusznictwo n.

:: zdrobn. kapelusik mrz., kapelutek mrz.

 przym. kapeluszowaty, kapeluszowy, kapeluszniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. gwara. kłobuk

Wiktionary


kapelusznictwo

rze­mio­sło ka­pe­lusz­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wyrób ka­pe­lu­szy;

Wiktionary

Ka­pe­lusz­nict­wo – rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne, któ­re­go przed­mio­tem jest wyrób ka­pe­lu­szy. Rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy ka­pe­lu­sze to ka­pe­lusz­nik lub mo­dyst­ka.

Po­pu­lar­ne weł­nia­ne ka­pe­lu­sze pil­śnio­we pro­du­ko­wa­ne są w Eu­ro­pie od śred­nio­wie­cza.

W I po­ło­wie XIX wieku Jo­hann Ne­po­muk Hückel jako pier­wszy w mo­nar­chii habs­bur­skiej za­sto­so­wał ma­szy­nę pa­ro­wą do pro­duk­cji ka­pe­lu­szy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po woj­nie wuj trud­nił się ka­pe­lusz­nict­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusik mrz., kapelusznik mos., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszniczy, kapeluszowaty, kapeluszowy

Wiktionary


kapeluszniczka

prze­sta­rza­le: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem i two­rze­niem dam­skich na­kryć głowy; mo­dyst­ka, mod­niar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nicz­ka wyt­wa­rza­ją­ca ka­pe­lu­sze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U na­szej cie­szyń­skiej ka­pe­lusz­nicz­ki spra­wi­łam sobie ka­pe­lu­sik na po­grze­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelusik mrz., kapelusz mrz., kapelusznictwo n., kapelutek mrz.

:: fm. kapelusznik mos.

 przym. kapeluszniczy, kapeluszowaty, kapeluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) modystka

Wiktionary


kapeluszniczy

do­ty­czą­cy ka­pe­lusz­nict­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pe­lusz­nict­wem, do­ty­czą­cy ka­pe­lusz­nict­wa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ka­pe­lusz­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po woj­nie wuj ot­warł za­kład ka­pe­lusz­ni­czy w Cie­szy­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusik mrz., kapelusznictwo n., kapelusznik mos., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszowaty, kapeluszowy

Wiktionary


kapelusznik

osoba zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem lub prze­ra­bia­niem ka­pe­lu­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. wyt­wór­ca ka­pe­lu­szy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) stpol. łow. bar­dzo stary ody­niec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok nas ma swój za­kład ka­pe­lusz­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelusik m., kapelusz mrz., kapelusznictwo n., kapelutek m.

:: fż. kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszowy, kapeluszniczy, kapeluszowaty

Wiktionary


kapelusznikowy

przy­miot­nik od: ka­pe­lusz­nik


SJP.pl


kapeluszowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ka­pe­lusz, po­dob­ny do ka­pe­lu­sza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ka­pe­lusz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusik mrz., kapelusznik mos., kapelusznictwo n., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszniczy, kapeluszowy

Wiktionary


kapeluszowy

ty­czą­cy się ka­pe­lu­sza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w kształ­cie ka­pe­lu­sza

 (1.2) po­sia­da­ją­cy ka­pe­lusz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusik mrz., kapelusznik mos., kapelusznictwo n., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszowaty, kapeluszniczy

Wiktionary


kapeluszysko

zgru­bie­nie od: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­si­sko, ka­pe­luch


SJP.pl


kapelutek

żar­to­bli­wie: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­sik, ka­pe­lin­der, ka­pe­li­no, ka­pe­luch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. ka­pe­lusz prze­de wszyst­kim dzi­wacz­ny lub fi­ku­śny w swej for­mie

 (1.2) żart. ka­pe­lusz grzy­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bry­tyj­skie ary­sto­krat­ki w swych śmiesz­nych ka­pe­lut­kach za­wsze ki­wa­ły gło­wa­mi na widok nie­boszcz­ki mo­nar­chi­ni.

 (1.2) Ma­ry­no­wa­ne ka­pe­lut­ki ma­śla­ków szyb­ko zni­ka­ły w ustach mło­dzi­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelusik mrz., kapelusz mrz., kapelusznictwo n., kapelusznik mos., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszniczy, kapeluszowaty, kapeluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapelinder, kapelino, kapeluch, kapelusik, kapelusz

 (1.2) czapeczka, kapeluch, kapelusz

Wiktionary


kapepowiec

czło­nek Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Pol­ski (KPP); KPP-owiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. pot. czło­nek Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Pol­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzien­ni­ków nie zo­sta­wi­li jed­nak ani in­te­li­gen­ci z PPS, Cy­ran­kie­wicz czy Ra­pac­ki, ani eru­dy­ta Żół­kiew­ski czy ka­pe­po­wiec Wer­fel, ska­za­ny po raz pier­wszy za ko­mu­nizm w 1923 roku, wy­ku­pio­ny za ka­u­cją przez bo­ga­te­go tatę i wy­sła­ny do Wied­nia na stu­dia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapepowski

Wiktionary


kapepowski

zwią­za­ny z KPP (Ko­mu­ni­stycz­ną Par­tią Pol­ski), na­le­żą­cy do KPP; KPP-owski


SJP.pl


kaper

ro­zbój­nik mor­ski, pirat; kor­sarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ar­ma­tor lub do­wód­ca, rów­nież czło­nek za­ło­gi uz­bro­jo­ne­go stat­ku hand­lo­we­go, wal­czą­cy na włas­ny koszt i ry­zy­ko w służ­bie swego mo­co­daw­cy pro­wa­dzą­ce­go wojnę na morzu;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaperstwo

 przym. kaperski

 czas. skaperować, kaperować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. korsarz

Wiktionary


kapera

naz­wi­sko


SJP.pl

Ka­pe­ra – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Võru, w gmi­nie Vast­se­lii­na.

Wikipedia


kaperka

1. za­ję­cie kapra; kor­sar­stwo;
2. zawór Schra­de­ra sto­so­wa­ny w dęt­kach sa­mo­cho­do­wych


SJP.pl


kaperować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­pe­ro­wać)

 (1.1) nie­ucz­ci­wie po­zy­ski­wać do włas­nej ekipy człon­ka kon­ku­ren­cyj­nej jed­nost­ki

 (1.2) zjed­ny­wać sobie po­plecz­ni­ków

 (1.3) żegl. ni­szczyć stat­ki nie­przy­ja­ciel­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaper mos. mrz., kaperownictwo n., kaperstwo n.

 przym. kaperski

 czas. skaperować

Wiktionary


kaperownictwo

prze­cią­ga­nie kogoś na swoją stro­nę nie­ucz­ci­wie; po­zy­ski­wa­nie kogoś w spo­sób nie­ucz­ci­wy


SJP.pl


kaperownik

czło­wiek nie­ucz­ci­wie prze­cią­ga­ją­cy kogoś na swoją stro­nę


SJP.pl


kaperstwo

wy­naj­mo­wa­nie przez pań­stwo pry­wat­nej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej z za­ło­gą i upo­waż­nia­nie jej do­wód­cy do pro­wa­dze­nia dzia­łań wo­jen­nych; kor­sar­stwo


SJP.pl


kaperunek

po­zy­ski­wa­nie kogoś w nie­ucz­ci­wy spo­sób; ka­per­nict­wo


SJP.pl


kapetyngowie

fran­cu­ska dy­na­stia


SJP.pl

Ka­pe­tyn­go­wie – przy­ję­ta w hi­sto­rio­gra­fii nazwa fran­cu­skie­go rodu kró­lew­skie­go pa­nu­ją­ce­go we Fran­cji od 987 roku do 1848, z krót­ką przer­wą w okre­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej i I Ce­sar­stwa. Po­nad­to linie bocz­ne kró­lów fran­cu­skich za­sia­da­ły na tro­nach wielu kra­jów eu­ro­pej­skich, a także Bra­zy­lii. Współ­cze­śnie pa­nu­ją­cy­mi człon­ka­mi rodu są król Hisz­pa­nii Filip VI oraz Wil­helm, wiel­ki ksią­żę Luk­sem­bur­ga.

Wikipedia


kapewu

[czy­taj: kapeWU] słowo po­tocz­ne, uży­wa­ne w for­mie py­ta­nia, zna­czą­ce tyle co: ro­zu­miesz? ka­pu­jesz?


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. przest. ro­zu­miesz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈvu, AS: ka‿pe‿vu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapujesz? kumasz? czaisz? jarzysz? kminisz?

Wiktionary


kapeć

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej)
a) mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papeć, papuć;
b) po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but;
2. po­tocz­nie, czę­sto w wy­ra­że­niu "zła­pać kap­cia": opona lub dętka, z któ­rej zesz­ło po­wie­trze, zwy­kle na sku­tek usz­ko­dze­nia; guma (czę­sto w wy­ra­że­niu "zła­pać gumę"); także o piłce, z któ­rej ule­cia­ło po­wie­trze; flak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. obu­wie uży­wa­ne tylko w domu

 (1.2) pot. prze­dziu­ra­wio­na opona pne­u­ma­tycz­na lub dętka

 (1.3) pot. posp. su­chość w gard­le

 (1.4) slang. uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.5) slang. młodz. noga

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. młodz. czło­wiek do­no­szą­cy na in­nych

 (2.2) slang. uczn. pra­cow­nik szko­ły zaj­mu­ją­cy się za­pro­wa­dza­niem po­rząd­ku; woźny

 (2.3) slang. młodz. osoba w po­desz­łym wieku

 (2.4) slang. młodz. chło­pak nie­u­ro­dzi­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po domu zwy­kle cho­dzę w kap­ciach.

 (1.2) Spóź­ni­łem się do pracy, bo zła­pa­łem kap­cia.

 (1.3) Muszę się napić, bo mam w pysku kap­cia.

 (1.4) Sły­sza­łeś, że on znowu do­stał kap­cia z po­la­ka?

 (1.5) Uwa­żaj, bo zaraz ci przy­wa­lę z kap­cia!

 (2.4) W kla­sie po­ja­wił się nowy koleś – strasz­ny kapeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapɛt͡ɕ, AS: kapeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapcioszek mrz., kapciowy mos.

 przym. kapciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bambosz, ciaput, reg. ciap; reg. pozn. papeć, papuć, kraków. pantofel, reg. śl. laczek, laciek; klapek

 (1.2) flak, guma, laczek

 (1.5) trampek

Wiktionary


kapeńka

zdrob­nie­nie od: kapka


SJP.pl


kapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. kro­pla, kapka

 (1.2) gwara. miej­sce, w któ­rym kapie woda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapʲja, AS: kapʹi ̯a

Wiktionary


kapibara

naj­więk­sze zwie­rzę ziem­no-wodne, z rzędu gry­zo­ni, ży­ją­ce nad brze­ga­mi rzek Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­dro­cho­e­rus|ref=tak., ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju ka­pi­ba­ra (1.1)

Wiktionary

Ka­pi­ba­ra ("Hy­dro­cho­e­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ka­pi­bar (Hy­dro­cho­e­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych (Ca­vii­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈbara, AS: kapʹibara

Wiktionary


kapica

daw­niej: habit, kap­tur


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­mian Ka­pi­ca – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Grze­gorz Ka­pi­ca – pol­ski pił­karz
  • Igna­cy Ka­pi­ca Mi­lew­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik, autor her­ba­rza, ko­pi­sta akt
  • Jacek Ka­pi­ca – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Jan Ka­pi­ca – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz
  • Jan Ka­pi­ca – pol­ski po­li­tyk i spół­dziel­ca
  • Kamil Ka­pi­ca – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Mi­cha­ił Ka­pi­ca – ra­dziec­ki hi­sto­ryk i dy­plo­ma­ta
  • Piotr Ka­pi­ca – ro­syj­ski fizyk
  • Sier­giej Ka­pi­ca – ro­syj­ski fizyk
  • ka­pi­ca – inna nazwa prze­gu­bu łą­czą­ce­go bijak z dzier­ży­skiem w cepie.

Wikipedia


kapik

zdaw­ko­wa mo­ne­ta Azer­bej­dża­nu (100 ka­pi­ków = 1 manat azer­bej­dżań­ski); gopik


SJP.pl

Kapik lub kapa – ko­bie­ce na­kry­cie głowy w XVIII w. Tak na­zy­wa­no za­rów­no wszel­kie zi­mo­we czap­ki z "ma­te­rii bo­ga­tych" i futer jak i let­nie na­kry­cia z cięż­kich jed­wa­bi, płót­na po­kry­te­go wy­pu­kłym haf­tem, ga­lo­na­mi i ko­ron­ka­mi.

Wikipedia


kapilara

1. rurka szkla­na o bar­dzo małym prze­kro­ju, w któ­rej na­stę­pu­je zja­wi­sko wło­sko­wa­to­ści;
2. naj­węż­sze na­czy­nie krwio­no­śne;
3. szcze­li­na w skale


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. bar­dzo cien­kie na­czy­nie krwio­no­śne, które łączy tęt­nicz­ki z żył­ka­mi, zbu­do­wa­ne tylko z jed­nej war­stwy ko­mó­rek śród­błon­ka, co umoż­li­wia wy­mia­nę gazów, skład­ni­ków odżyw­czych i pro­duk­tów prze­mia­ny ma­te­rii mię­dzy krwią a tkan­ka­mi

 (1.2) techn. fiz. cien­ka rurka, w któ­rej ciecz wzno­si się dzię­ki na­pię­ciu po­wierzch­nio­we­mu i siłom ad­hez­ji mię­dzy ścian­ką rurki a cie­czą

Wiktionary

Ka­pi­la­ra – rurka tak cien­ka, że prak­tycz­nie cała prze­pły­wa­ją­ca przez nią ciecz znaj­du­je się w polu od­dzia­ły­wa­nia sił zwią­za­nych z jej ścian­ka­mi i cie­czy bez­poś­red­nio przy­le­ga­ją­cej do ścia­nek, w wy­ni­ku czego pręd­kość po­ru­sza­nia się czą­ste­czek sil­nie za­le­ży od od­le­gło­ści od ścia­nek (pro­fil pa­ra­bo­licz­ny).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapilarność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włośniczka, naczynie kapilarne, naczynie włosowate

Wiktionary


kapilarność

zdol­ność do pod­cią­ga­nia cie­czy przez ka­pi­la­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­pi­lar­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapilara ż.

 przym. kapilarny

 przysł. kapilarnie

Wiktionary


kapilarny

wło­sko­wa­ty, cien­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. fiz. geol. do­ty­czą­cy ka­pi­la­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapilarność ż.

Wiktionary


kapilaroskopia

Ka­pi­la­ro­sko­pia – nie­in­wa­zyj­na me­to­da dia­gno­stycz­na sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie po­le­ga­ją­ca na przy­ży­cio­wej oce­nie przy uży­ciu tech­nik po­więk­sza­ją­cych, mi­kro­krą­że­nia krwi w obrę­bie skóry i błon ślu­zo­wych. Po­le­ga na obej­rze­niu na­czyń wło­so­wa­tych pod spe­cjal­nym mi­kro­sko­pem, po uprzed­nim na­wil­że­niu ba­da­ne­go miej­sca pły­nem. Wy­ni­ki ba­da­nia są na­tych­mia­sto­we.

Wikipedia


kapilaroskopowy

→ ka­pi­la­ro­skop, → ka­pi­la­ro­sko­pia


SJP.pl

Patrz:

kapilaroskop, → kapilaroskopia

kapinka

szczyp­ta, ociu­pin­ka


SJP.pl


kapinos

pro­fil na­da­ny dol­nej po­wierzch­ni gzym­su, płyty po­zio­mej wy­sta­ją­cej poza lico ścia­ny itp., wy­mu­sza­ją­cy na spły­wa­ją­cej wo­dzie de­szczo­wej opa­da­nie przed licem bu­dyn­ku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­pi­nos – pro­fil na­da­ny dol­nej po­wierzch­ni gzym­su wy­mu­sza­ją­cy na spły­wa­ją­cej wo­dzie de­szczo­wej opa­da­nie przed licem bu­dyn­ku
  • Fry­de­ryk Ka­pi­nos – sa­mo­rzą­do­wiec, wi­ce­pre­zy­dent Miel­ca w la­tach 2007–2010
  • Tom Ka­pi­nos – ame­ry­kań­ski sce­na­rzy­sta i re­ży­ser fil­mo­wy
  • Woj­ciech Ka­pi­nos – pol­ski ar­chi­tekt
  • Woj­ciech Ka­pi­nos (młod­szy) – pol­ski ar­chi­tekt

Wikipedia


kapista

czło­nek "Ko­mi­te­tu Pa­ry­skie­go", grupy ar­ty­stów pla­sty­ków, za­wią­za­nej w 1923 r. w Aka­de­mii Sztuk Pię­knych w Kra­ko­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ma­larz, przed­sta­wi­ciel nurtu ka­piz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲista, AS: kapʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapizm m.

:: fż. kapistka ż.

 przym. kapistyczny

 przysł. kapistycznie

 skr. KP

Wiktionary


kapistka

człon­ki­ni "Ko­mi­te­tu Pa­ry­skie­go", grupy ar­ty­stów pla­sty­ków, za­wią­za­nej w 1923 r. w Aka­de­mii Sztuk Pię­knych w Kra­ko­wie


SJP.pl


kapistyczny

→ ka­pizm


SJP.pl

Patrz:

kapizm

kapiszcze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. sank­tu­a­rium sło­wiań­skie lub ne­o­sło­wiań­skie ze słu­po­wych po­są­gów bóstw usta­wio­nych na wol­nym po­wie­trzu, ewen­tu­al­nie pod za­da­sze­niem;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­pi­szcze (rejon wi­lej­ski).

Wikipedia


kapiszon

1. ro­dzaj spłon­ki;
2. nabój w broni hu­ko­wej;
3. po­tocz­nie: kap­tur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kraw. ro­dzaj kap­tu­ra

 (1.2) wojsk. me­ta­lo­wa spłon­ka z masą wy­bu­cho­wą sta­no­wią­ca za­płon w strzel­bie;

 (1.3) pa­pie­ro­wa spłon­ka w za­baw­ko­wym pi­sto­le­cie

Wiktionary

Ka­pi­szon (z fr. "ca­pu­chon" – kap­tur) – ro­dzaj spłon­ki wy­ko­rzy­sty­wa­nej w daw­nej broni strze­lec­kiej do od­pa­le­nia ła­dun­ku mio­ta­ją­ce­go. Sto­so­wa­ny w XIX wieku w broni roz­dziel­ne­go ła­do­wa­nia wy­ko­rzy­stu­ją­cej zamki ka­pi­szo­no­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przysz­ła w kurt­ce z ka­pi­szo­nem.

 (1.3) Na kra­mi­ku od­pu­sto­wym le­ża­ły za­baw­ko­we pi­sto­le­ty – kor­kow­ce i na ka­pi­szo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapiszonowiec mrz., kapiszonówka ż.

 przym. kapiszonowy

Wiktionary


kapiszonik

zdrob­nie­nie od: ka­pi­szon; ka­pi­szo­nek


SJP.pl


kapiszonowiec

dawna ręcz­na broń palna, w któ­rej uży­wa­no ka­pi­szo­nów do za­pa­la­nia pro­chu w lufie; ka­pi­szo­nów­ka, broń ka­pi­szo­no­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. pi­sto­let na ka­pi­szo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zbio­rach na­sze­go mu­ze­um mamy kilka ka­pi­szo­now­ców z XVII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapiszon mrz., kapiszonówka ż.

 przym. kapiszonowy

Wiktionary


kapiszonowy

przy­miot­nik od: ka­pi­szon


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wojsk. wy­po­sa­żo­ny w me­cha­nizm na ka­pi­szo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ra­bin ten za­li­cza­my do broni ka­pi­szo­no­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapiszon mrz., kapiszonowiec mrz., kapiszonówka ż.

Wiktionary


kapiszony

1. ro­dzaj spłon­ki;
2. nabój w broni hu­ko­wej;
3. po­tocz­nie: kap­tur


SJP.pl


kapiszonówka

strzel­ba daw­ne­go typu, w któ­rej za­pal­ni­kiem jest ka­pi­szon na­kła­da­ny na pa­new­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. dawna strzel­ba na ka­pi­szo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­dzic wy­pa­lił do niej z ka­pi­szo­nów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapiszon mrz., kapiszonowiec mrz.

 przym. kapiszonowy

Wiktionary


kapitalik

zdrob­nie­nie od: ka­pi­tał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. li­te­ra o kształ­cie ma­ju­sku­ły (wiel­kiej li­te­ry), ma­ją­ca wy­so­kość mi­nu­sku­ły (małej li­te­ry);

 (1.2) pot. zdrobn. od: ka­pi­tał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy dość tra­dy­cyj­nych spo­so­bów pod­kre­śla­nia dru­ko­wa­nych wy­po­wie­dzi: tekst mo­że­my wła­śnie pod­kre­ślić, wy­tłu­ścić, po­chy­lić, roz­strze­lić, a w osta­tecz­no­ści na­pi­sać ka­pi­ta­li­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtalʲik, AS: kapʹitalʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitał mrz.

Wiktionary


kapitalista

1. wła­ści­ciel ka­pi­ta­łu, osoba ży­ją­ca z ka­pi­ta­łu;
2. wła­ści­ciel przed­się­bior­stwa za­trud­nia­ją­ce­go pra­cow­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. społ. wła­ści­ciel ka­pi­ta­łu – przed­się­bior­stwa bę­dą­ce­go dla niego źró­dłem zysku; osoba dy­spo­nu­ją­ca ka­pi­ta­łem

 (1.2) pot. zwo­len­nik ka­pi­ta­liz­mu

Wiktionary

Ka­pi­ta­li­sta – wła­ści­ciel ka­pi­ta­łu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitaˈlʲista, AS: kapʹitalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitalizm m., kapitał m., kapitalizacja ż.

:: fż. kapitalistka ż.

 czas. kapitalizować ndk., skapitalizować dk.

 przym. kapitalistyczny

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitalistka

→ ka­pi­ta­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. społ. wła­ści­ciel­ka dy­spo­nu­ją­ca włas­nym ka­pi­ta­łem

Wiktionary

Patrz:

kapitalista

Przykłady

 (1.1) Ja­kiejś ka­pi­ta­list­ce po­lo­nij­nej mia­sto zaw­dzię­cza pow­sta­nie tak dużej fa­bry­ki na swoim te­re­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitalizacja ż., kapitalizm mrz., kapitał mrz.

:: fm. kapitalista mos.

 czas. kapitalizować ndk., skapitalizować dk.

 przym. kapitalistyczny

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitalistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ka­pi­ta­li­stycz­ny, zgod­nie z du­chem ka­pi­ta­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitał mrz., kapitalista mos., kapitalistka ż., kapitalizm mrz.

 przym. kapitalistyczny

Wiktionary


kapitalistyczny

→ ka­pi­ta­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pi­ta­liz­mem i ka­pi­ta­li­sta­mi, wła­ści­wy ka­pi­ta­liz­mo­wi

Wiktionary

Patrz:

kapitalizm

Przykłady

 (1.1) "Ka­pi­ta­li­stycz­ne świ­nie stają się coraz bo­gat­sze, a ro­bot­ni­cy bied­nie­ją!" - krzy­knął de­mon­strant.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: kapʹitalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitalizm m., kapitalista m., kapitalistka ż., kapitał m.

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitalizacja

1. wpro­wa­dza­nie ka­pi­ta­liz­mu, go­spo­dar­ki wol­no­ryn­ko­wej;
2. obli­cze­nie war­to­ści ma­jąt­ku na pod­sta­wie przy­no­szo­ne­go prze­zeń do­cho­du i ak­tu­al­nej wy­so­ko­ści stopy pro­cen­to­wej;
3. przeksz­tał­ce­nie ma­jąt­ku w ka­pi­tał pie­nięż­ny;
4. prze­li­cze­nie okre­so­wych płat­no­ści przysz­łych okre­sów na jedną kwotę ak­tu­al­ną;
5. war­tość wszyst­kich akcji spół­ki pu­blicz­nej we­dług ostat­nie­go no­to­wa­nia (ka­pi­ta­li­za­cja spół­ki) lub wszyst­kich spó­łek no­to­wa­nych na danej gieł­dzie (ka­pi­ta­li­za­cja gieł­dy);
6. ka­pi­ta­li­za­cja od­se­tek - do­pi­sy­wa­nie od­se­tek do pod­sta­wy ka­pi­ta­łu, co po­wo­du­je zwięk­sze­nie od­se­tek w na­stęp­nym okre­sie; pro­cent skła­da­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wpro­wa­dza­nie go­spo­dar­ki ka­pi­ta­li­stycz­nej
  • ka­pi­ta­li­za­cja od­se­tek – do­li­cza­nie od­se­tek (np. od środ­ków zgro­ma­dzo­nych na lo­ka­cie albo na kon­cie oszczęd­no­ścio­wym) do ulo­ko­wa­ne­go ka­pi­ta­łu
  • ka­pi­ta­li­za­cja gieł­do­wa – war­tość gieł­do­wa spół­ki
  • ka­pi­ta­li­ki

Wikipedia


kapitalizacyjny

→ ka­pi­ta­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

kapitalizacja

kapitalizm

sy­stem spo­łecz­no-go­spo­dar­czy opie­ra­ją­cy się na włas­no­ści pry­wat­nej, kon­ku­ren­cji i go­spo­dar­ce ryn­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. społ. sy­stem eko­no­micz­ny i spo­łecz­ny opar­ty na pry­wat­nej włas­no­ści, swo­bo­dzie pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej, wol­nej kon­ku­ren­cji, za­pew­nia­ją­cy pod­sta­wo­we wol­no­ści i prawa oby­wa­tel­skie;

Wiktionary

Ka­pi­ta­lizm – sy­stem go­spo­dar­czy opar­ty na pry­wat­nej włas­no­ści środ­ków pro­duk­cji i w kon­sek­wen­cji czer­pa­nia z nich zysku, oraz na swo­bod­nym obro­cie do­bra­mi w ra­mach rynku; stąd też go­spo­dar­ka ka­pi­ta­li­stycz­na na­zy­wa­na jest rów­nież go­spo­dar­ką ryn­ko­wą. Swo­bo­da dzia­łal­no­ści na rynku prze­ja­wia się w po­sta­ci wol­nej przed­się­bior­czo­ści, wol­ne­go obro­tu to­wa­ra­mi i usłu­ga­mi, swo­bod­ne­go obro­tu pra­wa­mi włas­no­ści, ist­nie­nia spraw­nych in­sty­tu­cji fi­nan­so­wych oraz na wol­nej kon­ku­ren­cji po­mię­dzy pod­mio­ta­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas de­ba­ty so­cja­li­ści za­rzu­ci­li prze­ciw­ni­kom brak tro­ski o bied­nych, na co tamci wy­ja­śni­li, że w ka­pi­ta­liz­mie nikt nie jest zmu­sza­ny do po­mo­cy innym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtalʲism̥, AS: kapʹitalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitał m., kapitalista m., kapitalistka ż.

 przym. kapitalistyczny, przedkapitalistyczny

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­pi­ta­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitał m., kapitalizacja ż.

 czas. kapitalizować ndk.

 przym. kapitałowy, kapitalizacyjny

Wiktionary


kapitalizować

za­mie­niać dobra na ka­pi­tał (pie­nią­dze), sprze­da­wać, po­zby­wać się cze­goś w celu po­zy­ska­nia go­tów­ki


SJP.pl


kapitalka

śro­do­wi­sko­wo: re­mont ka­pi­tal­ny


SJP.pl


kapitalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób zna­ko­mi­ty, za­słu­gu­ją­cy na uz­na­nie

 (1.2) w spo­sób za­sad­ni­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­strzow­sko skom­po­no­wa­ne obra­zy w fil­mie ka­pi­tal­nie ilu­stru­ją wy­da­rze­nia z życia bo­ha­ter­ki, po­ka­zu­jąc rze­czy z róż­nych punk­tów wi­dze­nia i uwz­ględ­nia­jąc wię­cej aspek­tów niż jest to moż­li­we przy jed­nym obra­zie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtalʲɲɛ, AS: kapʹitalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitalny

 rzecz. kapitalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świetnie, znakomicie, pierwszorzędnie, fenomenalnie, wyśmienicie

Wiktionary


kapitalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­pi­tal­ny


SJP.pl


kapitalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­pi­tal­ne; cecha tych, któ­rzy są ka­pi­tal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitalny

 przysł. kapitalnie

Wiktionary


kapitalny

1. bar­dzo ważny, za­sad­ni­czy pod­sta­wo­wy;
2. bar­dzo dobry lub bar­dzo duży; świet­ny, oka­za­ły;
3. w ło­wiect­wie, o zwie­rzę­ciu: duży i silny; do­rod­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) niez­wy­kle istot­ny

 (1.2) pot. o wy­jąt­ko­wych wa­lo­rach

 (1.3) łow. duży i silny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosja po­peł­ni­ła ka­pi­tal­ny błąd w oce­nie moż­li­wo­ści Ukra­i­ny.

 (1.2) Kon­cert Stań­ki w tam­tej­szej świą­ty­ni uka­zał ka­pi­tal­ne brzmie­nie trąb­ki i kunszt wy­ko­naw­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtalnɨ, AS: kapʹitalny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kapitalnie

 rzecz. kapitał mrz., kapitalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) główny, zasadniczy, bardzo ważny

 (1.2) doskonały, świetny, wyjątkowy, znakomity

Wiktionary


kapitalocen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. geol. epoka ge­o­lo­gicz­na zdo­mi­no­wa­na przez wpływ ka­pi­ta­liz­mu;

Wiktionary

Ka­pi­ta­lo­cen, Ka­pi­ta­ło­cen (ang. ca­pi­ta­lo­ce­ne) – po­stu­lo­wa­na nazwa obec­nej epoki ge­o­lo­gicz­nej. Nazwa wy­su­nię­ta jako al­ter­na­ty­wa wobec po­ję­cia an­tro­po­ce­nu, w któ­rej głów­ną siłą ge­o­lo­gicz­ną stał się czło­wiek. Ka­pi­ta­lo­cen, w odróż­nie­niu od an­tro­po­ce­nu, za głów­ne czyn­ni­ki de­fi­niu­ją­ce epokę uz­na­je efek­ty ka­pi­ta­liz­mu i naj­bo­gat­szej czę­ści spo­łe­czeń­stwa, które pro­wa­dzą do ek­splo­a­ta­cji za­so­bów na­tu­ral­nych. Po­ję­cie ka­pi­ta­lo­ce­nu spo­pu­la­ry­zo­wał pro­fe­sor so­cjo­lo­gii Uni­wer­sy­te­tu Bing­ham­ton, Jason W. Moore.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapitałocen

Wiktionary


kapitan

1. do­wód­ca stat­ku albo jach­tu;
2. do­wód­ca sa­mo­lo­tu pa­sa­żer­skie­go;
3. naj­wyż­szy sto­pień ofi­ce­rów młod­szych we wszyst­kich ro­dza­jach sił zbroj­nych; ofi­cer ma­ją­cy ten sto­pień;
4. kie­row­nik dru­ży­ny spor­to­wej w cza­sie za­wo­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. sto­pień ofi­cer­ski, mię­dzy po­rucz­ni­kiem a ma­jo­rem;

 (1.2) mar. żegl. do­wód­ca cy­wil­ne­go stat­ku wod­ne­go lub sa­mo­lo­tu

 (1.3) sport. gracz re­pre­zen­tu­ją­cy całą swoją dru­ży­nę

 (1.4) drugi sto­pień ofi­cer­ski w Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) geol. trze­ci, naj­młod­szy wiek gwa­da­lu­pu (środ­ko­we­go permu), trwa­ją­cy 265,8 – 260,4 mi­lio­nów lat temu;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) ko­bie­ta ka­pi­tan (1.1-4)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­pi­tan – do­wód­ca stat­ku wod­ne­go
  • ka­pi­tan – do­wód­ca stat­ku po­wietrz­ne­go
  • ka­pi­tan portu – kie­row­nik ka­pi­ta­na­tu portu
  • Ka­pi­tan re­gent – peł­nią­cy funk­cję głowy pań­stwa re­gent San Ma­ri­no (urząd pia­sto­wa­ny w pa­rach po dwóch re­gen­tów)
  • ka­pi­tan – sto­pień ofi­cer­ski w woj­sku
  • ka­pi­tan ma­ry­nar­ki – sto­pień ofi­cer­ski w woj­sku (spe­cy­ficz­ny dla Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej)
  • ka­pi­tan że­glu­gi wiel­kiej – naj­wyż­szy sto­pień w ma­ry­nar­ce hand­lo­wej
  • ka­pi­tan jach­to­wy – naj­wyż­szy sto­pień że­glar­ski w kla­sy­fi­ka­cji PZŻ
  • ka­pi­tan mo­to­ro­wod­ny – naj­wyż­szy ze stop­ni mo­to­ro­wod­nych w kla­sy­fi­ka­cji PZMiNW
  • ka­pi­tan stra­ży – sto­pień ofi­cer­ski Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej
  • ka­pi­tan Służ­by Wię­zien­nej – sto­pień ofi­cer­ski Służ­by Wię­zien­nej
  • ka­pi­tan – lider dru­ży­ny spor­to­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sze­re­go­wy bar­dzo bał się swo­je­go ka­pi­ta­na.

 (1.2) Stara mor­ska za­sa­da mówi, że ka­pi­tan scho­dzi ostat­ni z to­ną­ce­go stat­ku.

 (1.3) Jurek był ka­pi­ta­nem szkol­nej dru­ży­ny ko­szy­ków­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲitãn, AS: kapʹitãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitanat mrz., kapitana ż., kapitania ż., kapitanowa ż., kapitanówna ż.

 przym. kapitański

 skr. kpt.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rotmistrz

 (1.2) dowódca

Wiktionary


kapitana

daw­niej: okręt do­wód­cy lub ad­mi­ra­ła; mała ga­le­ra pro­wa­dzo­na przez na­czel­ne­go ofi­ce­ra do­wo­dzą­ce­go ga­le­ra­mi


SJP.pl


kapitanat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. żegl. wła­dze portu;

 (1.2) mar. sie­dzi­ba ka­pi­ta­na­tu (1.1)

 (1.3) sport. ko­mi­sja spor­to­wa danej dy­scy­pli­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usta­wa z 31 stycz­nia 1980 roz­sze­rzy­ła za­kres uży­wa­nia flagi także na ka­pi­ta­na­ty i bos­ma­na­ty por­tów.

 (1.2) Oko­li­ce Ka­pi­ta­na­tu Portu są do­stęp­ne dla każ­de­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitan mos., kapitana ż., kapitania ż., kapitanowa ż., kapitanówna ż.

 przym. kapitański

Wiktionary


kapitania

Ka­pi­ta­nia lub Ka­pi­ta­nia ge­ne­ral­na (hiszp. "capitanía ge­ne­ral", port. "ca­pi­ta­nia-geral") - jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na daw­nych te­ry­to­riów za­mor­skich Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii (np. ka­pi­ta­nie ko­lo­nial­nej Bra­zy­lii), na czele któ­rej stał ka­pi­tan ge­ne­ral­ny.

Wikipedia


kapitanka

1. ko­bie­ta ka­pi­tan;
2. nad­bu­dów­ka na po­mo­ście okrę­tu


SJP.pl


kapitanostwo

ka­pi­tan z żoną


SJP.pl


kapitanowa

mał­żon­ka ka­pi­ta­na


SJP.pl


kapitanowy

przy­miot­nik od: ka­pi­tan


SJP.pl


kapitanoza

bez­myśl­ne słu­cha­nie się au­to­ry­te­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. bez­kry­tycz­ne wie­rze­nie w nie­o­myl­ność au­to­ry­te­tu, prze­ja­wia­ją­ce się nie­a­na­li­zo­wa­niem słusz­no­ści po­dej­mo­wa­nych przez niego de­cyz­ji lub nie­ko­ry­go­wa­niem za­u­wa­żo­nych jego błę­dów na sku­tek wie­rze­nia, że nie może się on mylić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W isto­cie, za­nie­po­ko­je­nie tym zja­wi­skiem przy­bra­ło przed laty takie roz­mia­ry, że jedna z czo­ło­wych linii lot­ni­czych prze­pro­wa­dzi­ła doś­wiad­cze­nie ma­ją­ce na celu okre­śle­nie za­się­gu ka­pi­ta­no­zy w sze­re­gach jej włas­nych pra­cow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitãˈnɔza, AS: kapʹitãnoza

Wiktionary


kapitanówna

daw­niej: córka ka­pi­ta­na


SJP.pl


kapitał

1. ma­ją­tek, za­so­by (zwy­kle pie­nię­dzy)
2. po­tocz­nie o oso­bach dy­spo­nu­ją­cych wiel­ki­mi su­ma­mi pie­nię­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. bank. praw. ma­ją­tek, za­so­by (zwy­kle pie­nię­dzy)

 (1.2) przen. nie­ma­te­rial­na war­tość, zasób do wy­ko­rzy­sta­nia

 (1.3) ekon. osoby lub in­sty­tu­cje dy­spo­nu­ją­ce wiel­ki­mi su­ma­mi pie­nię­dzy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­pi­tał – po­ję­cie z dzie­dzi­ny eko­no­mii i fi­nan­sów
    • ka­pi­tał eko­no­micz­ny – dobra bę­dą­ce włas­no­ścią przed­się­bior­stwa
    • ka­pi­tał kul­tu­ro­wy – fi­nan­so­wy od­po­wied­nik war­to­ści kul­tu­ro­wych
    • ka­pi­tał ludz­ki – fi­nan­so­wy od­po­wied­nik war­to­ści ludzi w przed­się­bior­stwie
    • ka­pi­tał obro­to­wy – wolne środ­ki przed­się­bior­stwa
    • ka­pi­tał spo­łecz­ny – fi­nan­so­wy od­po­wied­nik war­to­ści współ­pra­cy
    • ka­pi­tał włas­ny – fi­nan­so­wy od­po­wied­nik skład­ni­ków ma­jąt­ku przed­się­bior­stwa
    • ka­pi­tał za­kła­do­wy – ka­pi­tał pod­sta­wo­wy lub ka­pi­tał za­ło­ży­ciel­ski przed­się­bior­stwa
    • ka­pi­tał za­pa­so­wy – re­zer­wa na po­kry­cie strat fi­nan­so­wych
  • Ka­pi­tał – dzie­ło Ka­ro­la Mark­sa
  • Ka­pi­tał – album mu­zycz­ny bia­ło­ru­skiej grupy Lapis Tru­biec­koj

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Zo­ba­czysz, za rok o tej porze będę miał sieć ho­te­li. – Baju, baju, bę­dziesz w raju, nie masz po­ję­cia, ja­kie­go to wy­ma­ga ka­pi­ta­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲitaw, AS: kapʹitau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitalizm m., kapitalista m., kapitała ż.

:: zdrobn. kapitalik m.

 przym. kapitalistyczny, kapitałowy, kapitalny

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitała

sta­ro­rzym­skie pismo z du­żych liter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. naj­star­sza forma ma­ju­sku­ły;

Wiktionary

Ka­pi­ta­ła – naj­star­sza forma ma­ju­sku­ły, od któ­rej wy­wo­dzą się wszyst­kie póź­niej­sze ro­dza­je pisma ła­ciń­skie­go. Jej nazwa jest póź­niej­sza i po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa "caput" (głowa), bo takim li­ter­nict­wem pi­sa­no na­głów­ki ("ca­pi­ta") tek­stów.

Ka­pi­ta­ła jest pis­mem mo­nu­men­tal­nym i ma­je­sta­tycz­nym, przez­na­czo­nym do kucia na­pi­sów w ka­mie­niu, pow­sta­ła bo­wiem jako pismo epi­gra­ficz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­do­sko­nal­sza forma ka­pi­ta­ły mo­nu­men­tal­nej pow­sta­ła w I i II wieku na­szej ery i stała się pro­to­ty­pem wszyst­kich form i od­mian liter ma­ju­sku­ło­wych dzi­siej­szej an­tyk­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtawa, AS: kapʹitau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitałowy

 rzecz. kapitał mrz.

Wiktionary


kapitałka

ro­dzaj ta­siem­ki uży­wa­nej w in­tro­li­ga­tor­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. ka­wa­łek płót­na za­koń­cza­ją­cy po obu stro­nach grzbiet szy­tej książ­ki;

Wiktionary

Ka­pi­tał­ka – ro­dzaj tka­ni­ny in­tro­li­ga­tor­skiej w po­sta­ci ta­siem­ki sze­ro­ko­ści 13–15 mm z wy­raź­nie po­gru­bio­nym jed­nym z brze­gów, zwa­nym la­mów­ką, o gru­bo­ści około 2 mm, chro­ni kra­wędź bloku książ­ki.

Ka­pi­tał­ka jest na­kle­ja­na na oba końce grzbie­tu wkła­du (w głów­ce i nóż­kach) w opra­wach zło­żo­nych skła­da­ją­cych się z więk­szej licz­by skła­dek (zwy­kle po­wy­żej 10 ar­ku­szy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oprócz omó­wio­nych już ma­te­ria­łów w in­tro­li­ga­tor­stwie używa się je­szcze nici, drutu, merli i ka­pi­ta­łek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtawka, AS: kapʹitau̯ka

Wiktionary


kapitałobiorca

osoba lub firma po­ży­cza­ją­ca od kogoś środ­ki ka­pi­ta­ło­we


SJP.pl


kapitałochłonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. re­la­cja po­mię­dzy war­to­ścią ka­pi­ta­łu i środ­ków pro­duk­cji zu­ży­tych pod­czas pro­duk­cji do war­to­ści wyt­wo­rzo­nych w za ich po­mo­cą dóbr

Wiktionary

Ka­pi­ta­ło­chłon­ność – to ilość ka­pi­ta­łu (np. środ­ków trwa­łych) w re­la­cji do in­nych czyn­ni­ków pro­duk­cji (np. pracy), nie­zbęd­na do osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go po­zio­mu pro­duk­cji. Ter­min ten może być uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do pro­duk­cji w po­je­dyn­czym przed­się­bior­stwie, całym sek­to­rze, bran­ży, czy też w od­nie­sie­niu do danej go­spo­dar­ki na­ro­do­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitawɔxˈwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: kapʹitau̯oχu̯õ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitałochłonny

Wiktionary


kapitałochłonny

po­chła­nia­ją­cy ka­pi­tał


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ma­ga­ją­cy re­la­tyw­nie dużej ilo­ści ka­pi­ta­łu lub in­nych środ­ków trwa­łych dla osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go efek­tu go­spo­dar­cze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Prze­mysł ty­to­nio­wy jest zy­skow­ny, ale także wy­jąt­ko­wo ka­pi­ta­ło­chłon­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitawɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: kapʹitau̯oχu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitałochłonność ż.

Wiktionary


kapitałooszczędność

→ ka­pi­ta­ło­o­szczęd­ny


SJP.pl

Patrz:

kapitałooszczędny

kapitałowy

→ ka­pi­tał, → ka­pi­ta­ła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­pi­ta­łu

Wiktionary

Patrz:

kapitał, → kapitała

Powiązane:

 rzecz. kapitalizowanie n., kapitał mrz., kapitała ż.

Wiktionary


kapitański

od­no­szą­cy się do ka­pi­ta­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pi­ta­nem, do­ty­czą­cy ka­pi­ta­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mac Do­u­gal sta­nął na most­ku ka­pi­tań­skim; na­tych­miast za­czął wy­da­wać roz­ka­zy.

 (1.1) Obóz skoń­czył się tra­dy­cyj­ną dla dru­żyn wod­nych uro­czy­stą ko­la­cją ka­pi­tań­ską, przy­go­to­wy­wa­ną przez uczest­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtãj̃sʲci, AS: kapʹitãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitan mos., kapitanat mrz.

Wiktionary


kapitaństwo

ka­pi­ta­no­stwo;
1. ka­pi­tan (żoł­nierz) z żoną;
2. ka­pi­tan (osoba kie­ru­ją­ca za­ło­gą stat­ku) z żoną


SJP.pl


kapitel

wień­czą­ca część ko­lum­ny, fi­la­ra lub pi­la­stra; gło­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ozdob­ne zwień­cze­nie ko­lum­ny lub pi­la­stra;

Wiktionary

Ka­pi­tel (gło­wi­ca) – naj­wyż­sza, wień­czą­ca część ko­lum­ny, fi­la­ru lub pi­la­stra, bę­dą­ca poś­red­nim czło­nem kon­struk­cyj­nym mię­dzy pod­po­rą (np. trzo­nem ko­lum­ny) – od któ­rej jest szer­sza, co za­pew­nia bar­dziej sta­bil­ną kon­struk­cję ca­ło­ści – oraz ele­men­ta­mi dźwi­ga­ny­mi (np. bel­ko­wa­niem). Ze wzglę­du na swoje usy­tu­o­wa­nie gło­wi­ca pełni także funk­cje de­ko­ra­cyj­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wy­sta­wie pre­zen­to­wa­ne są ka­pi­te­le i inne ele­men­ty ar­chi­tek­to­nicz­ne po­cho­dzą­ce z Faras.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲitɛl, AS: kapʹitel

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapitelować ndk./dk.

 rzecz. kapitelowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głowica

Wiktionary


kapitelować

daw­niej: ozda­biać ko­lum­ny ka­pi­te­la­mi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) daw. wień­czyć ko­lum­ny ka­pi­te­la­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitel mrz., kapitelowanie n.

Wiktionary


kapitol

1. wzgó­rze w Rzy­mie;
2. sie­dzi­ba Kon­gre­su Sta­nów Zjed­no­czo­nych, dwu­i­zbo­we­go par­la­men­tu USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. wzgó­rze w Rzy­mie;

 (1.2) ar­chit. hist. sie­dzi­ba Kon­gre­su Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Ka­pi­tol ( Ca­pi­to­li­nus mons, Cam­pi­do­glio) – wzgó­rze w Rzy­mie, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny za­chód od Pa­la­ty­nu i Forum Ro­ma­num.

Nazwę tego wzgó­rza o dwóch wierz­choł­kach wy­wo­dzi się tra­dy­cyj­nie od czasz­ki ludz­kiej ("caput" – głowa) od­kry­tej przy kła­dze­niu fun­da­men­tów pod głów­ną świą­ty­nię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od po­cząt­ków Rzymu Ka­pi­tol był twier­dzą i sank­tu­a­rium oraz sym­bo­lem mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲitɔl, AS: kapʹitol

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitoliński

Wiktionary


kapitoliński

przy­miot­nik od: Ka­pi­tol (wzgó­rze w Rzy­mie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­pi­to­lem, do­ty­czą­cy Ka­pi­to­lu, po­cho­dzą­cy z Ka­pi­to­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy wi­do­ków­kę z „Wil­czy­cą ka­pi­to­liń­ską”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapitol m.

Wiktionary


kapitulacja

umowa pod­da­nia się nie­przy­ja­cie­lo­wi bez­wa­run­ko­wo lub pod pew­ny­mi wa­run­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­prze­sta­nie walki, pod­da­nie się wro­go­wi

 (1.2) re­zy­gna­cja ze swo­ich za­mia­rów, przyz­na­nie racji stro­nie prze­ciw­nej

 (1.3) wa­run­ki pod­da­nia się

Wiktionary

Ka­pi­tu­la­cja (z łac. "ca­pi­tu­la­tio" od "ca­pi­tu­lum" "na­głó­wek" zdrob­nie­nie od "caput" "głowa") – umowa pod­da­nia się prze­ciw­ni­ko­wi pod pew­ny­mi wa­run­ka­mi lub bez­wa­run­ko­wo.

Ka­pi­tu­la­cja może do­ty­czyć czę­ści lub ca­ło­ści sił zbroj­nych. Ka­pi­tu­la­cja wszyst­kich sił zbroj­nych koń­czy dzia­ła­nia wo­jen­ne, na przy­kład dzia­ła­nia wo­jen­ne z III Rze­szą pod­czas II wojny świa­to­wej zo­sta­ły za­koń­czo­ne na pod­sta­wie aktu bez­wa­run­ko­wej ka­pi­tu­la­cji, pod­pi­sa­nej 8 maja 1945 przez przed­sta­wi­cie­li na­czel­ne­go do­wództ­wa nie­miec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na znak ka­pi­tu­la­cji wy­wie­si­li na wieży białą flagę.

 (1.2) Miał słabe ar­gu­men­ty, więc jego ka­pi­tu­la­cja była nie­u­chron­na.

 (1.3) Do­wód­ca armii pod­pi­sał akt ka­pi­tu­la­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲituˈlat͡sʲja, AS: kapʹitulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapitulować ndk.

 rzecz. kapitulowanie n., kapitulant mos., rekapitulacja ż.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary


kapitulacyjny

zwią­za­ny z ka­pi­tu­la­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pi­tu­la­cją, do­ty­czą­cy ka­pi­tu­la­cji, pod­da­nia się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekapitulacja ż., kapitulowanie n., kapitulacja ż., skapitulowanie n., kapitulacja ż., kapitulanctwo n., kapitulant m., kapitulantka ż.

 czas. kapitulować ndk., skapitulować dk.

 przym. kapitulancki

Wiktionary


kapitulancki

zwią­za­ny z ka­pi­tu­lan­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki jak ka­pi­tu­lant, osoba łatwo pod­da­ją­ca się, łatwo po­pa­da­ją­ca w re­zy­gna­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitulant mos., kapitulacja ż., kapitulowanie n., skapitulowanie n.

 czas. kapitulować ndk., skapitulować dk.

 przym. kapitulacyjny

 przysł. kapitulancko

Wiktionary


kapitulant

1. osoba łatwo pod­da­ją­ca się, re­zy­gnu­ją­ca w obli­czu trud­no­ści;
2. stro­na kon­flik­tu, która pod­da­ła się nie­przy­ja­cie­lo­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek skłon­ny do ka­pi­tu­lo­wa­nia, łatwo ustę­pu­ją­cy przed trud­no­ścia­mi

 (1.2) wojsk. stro­na kon­flik­tu, która pod­da­je się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtulãnt, AS: kapʹitulãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitulanctwo n., kapitulacja ż., kapitulowanie n., skapitulowanie n.

 czas. kapitulować ndk., skapitulować dk.

 przym. kapitulancki, kapitulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przegrany

Wiktionary


kapitularz

1. po­mie­szcze­nie za­kon­ne, w któ­rym zbie­ra się ka­pi­tu­ła za­ko­nu;
2. za­sa­dy prawa ka­no­nicz­ne­go dla danej die­cez­ji, spi­sa­ne roz­dzia­ła­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ar­chit. po­mie­szcze­nie klasz­tor­ne, słu­żą­ce za­kon­ni­kom za miej­sce ze­brań;

 (1.2) hist. praw. ko­deks praw­ny z cza­sów Ka­ro­la Wiel­kie­go i jego na­stęp­ców

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­pi­tu­larz – po­mie­szcze­nie klasz­tor­ne
  • ka­pi­tu­larz – zbiór praw
  • Ka­pi­tu­larz – fik­cyj­na pla­ne­ta w uni­wer­sum Diuny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapituła ż.

Wiktionary


kapitularze

usta­wy kró­lew­skie w pań­stwie fran­kij­skim z cza­sów Ka­ro­lin­gów re­gu­lu­ją­ce spra­wy ko­ściel­ne i świec­kie


SJP.pl


kapitulny

1. do­ty­czą­cy ka­pi­tu­ły;
2. wi­ka­riusz ka­pi­tul­ny - du­chow­ny wy­bra­ny przez ka­pi­tu­łę ka­te­dral­ną w celu cza­so­we­go za­rzą­dza­nia die­cez­ją w wy­pad­ku śmier­ci or­dy­na­riu­sza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­pi­tu­ły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapituła ż.

Wiktionary


kapitulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­pi­tu­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skapitulowanie n., kapitulacja ż., kapitulanctwo n., kapitulant m., kapitulantka ż.

 czas. kapitulować ndk., skapitulować dk.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary


kapitulować

1. pod­dać się, pod­da­wać się, za­prze­stać, za­prze­sta­wać walki;
2. książ­ko­wo, prze­no­śnie: zre­zy­gno­wać, re­zy­gno­wać z cze­goś z po­wo­du przesz­kód


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­pi­tu­lo­wać)

 (1.1) pod­da­wać się wro­go­wi po­przez za­nie­cha­nie walk i usta­la­nie, a potem pod­pi­sa­nie wa­run­ków pod­da­nia się

 (1.2) od­stę­po­wać od swo­ich pla­nów z po­wo­du trud­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekapitulacja ż., kapitulacja ż., kapitulant mos., kapitulowanie

 czas. skapitulować dk.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddawać się

 (1.2) poddawać się, rezygnować

Wiktionary


kapitulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. roz­dział

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtulũm, AS: kapʹitulũm

Wiktionary


kapituła

1. ko­le­gium ho­no­ro­we na­da­ją­ce pewne or­de­ry i odz­na­cze­nia;
2. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim:
a) ze­spół ka­no­ni­ków przy ka­te­drze lub ko­le­gia­cie;
b) po­sie­dze­nie tego ze­spo­łu ka­no­ni­ków;
c) miej­sce po­sie­dze­nia ze­spo­łu ka­no­ni­ków;
d) rada prze­ło­żo­nych za­kon­nych i de­le­ga­tów z pro­win­cji lub ca­łe­go za­ko­nu;
e) zjazd tej rady


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. praw. organ ko­le­gial­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim zło­żo­ny z du­chow­nych;

 (1.2) praw. organ ko­le­gial­ny sto­ją­cy na stra­ży ho­no­ru or­de­ru;

Wiktionary

Ka­pi­tu­ła – organ ko­le­gial­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim zło­żo­ny z du­chow­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W na­szej pro­win­cji za­kon­nej miała miej­sce w zesz­łym roku ka­pi­tu­ła, pod­czas któ­rej wy­bra­no pro­win­cja­ła.

 (1.1) Na ostat­niej ka­pi­tu­le do­mo­wej bra­cia usta­li­li har­mo­no­gram ce­le­bra­cji wiel­ko­piąt­ko­wych.

 (1.2) Je­dy­nym pol­skim or­de­rem, który nie po­sia­da swo­jej ka­pi­tu­ły, jest Order Za­słu­gi Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitularz m.

 przym. kapitulny

Wiktionary


kapizm

kie­ru­nek w pol­skim ma­lar­stwie okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go; ko­lo­ryzm


SJP.pl

Ka­pizm (ko­lo­ryzm) – kie­ru­nek ma­lar­stwa, który wyksz­tał­cił się i zdo­mi­no­wał pol­ską sztu­kę w dru­giej de­ka­dzie dwu­dzie­sto­le­cia mię­dzy­wo­jen­ne­go. Nazwa ut­wo­rzo­na od skró­tu K.P. oz­na­cza­ją­ce­go (pier­wot­nie żar­to­bli­wie) Ko­mi­tet Pa­ry­ski, bę­dą­cy sto­wa­rzy­sze­niem po­mo­cy dla stu­den­tów wy­jeż­dża­ją­cych na stu­dia ma­lar­skie do Fran­cji, za­wią­za­nym w 1923 roku pod pa­tro­na­tem Jó­ze­fa Pan­kie­wi­cza na kra­kow­skiej ASP.

Wikipedia


kapka

1. odro­bi­na, tro­chę cze­goś;
2. kro­pla spły­wa­ją­ca z cze­goś;
3. mała kapa, na­rzut­ka;
4. re­gio­nal­nie: cze­pek z mu­śli­nu no­szo­ny przez ko­bie­ty;
5. ka­wa­łek skóry na­szy­wa­ny na nosek bu­ci­ka;
6. skó­rza­ne za­koń­cze­nie kija bi­lar­do­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spa­da­ją­ca kro­pla

 (1.2) nie­wiel­ka ilość cze­goś, odro­bin­ka

 (1.3) mała kapa, na­rzut­ka

 (1.4) mu­śli­no­wy cze­pek no­szo­ny przez mę­żat­ki w niek­tó­rych re­gio­nach Pol­ski

 (1.5) ka­wa­łek skóry na czu­bek bu­ci­ka osob­no przy­cię­ty i przy­szy­ty

 (1.6) wy­ko­na­na ze skóry koń­ców­ka kija bi­lar­do­we­go

Wiktionary

Kapka (też "Kąpka", niem. "Kap­ken See") – je­zio­ro w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec.

Akwen leży na Po­je­zie­rzu Draw­skim, na po­łud­nie od wsi Sie­ci­no. Na po­łud­nio­wym brze­gu je­zio­ra po­je­dyn­cze za­bu­do­wa­nie osady Drzeń­sko.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkapka, AS: kapka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. kapanie, kapanina

 czas. kapać

 (1.2)

 rzecz. kapeczka, kapeńka

 (1.3)

 rzecz. kapa

Wiktionary


kapkan

pu­łap­ka uży­wa­na na wilki, lisy lub kuny


SJP.pl

Kap­kan (łac. cap­ca­nus) – tytuł ksią­żę­cy u Awa­rów pod ko­niec ist­nie­nia pań­stwa awar­skie­go.

Źró­dła fran­koń­skie po­da­ją wia­do­mość o tym, że w 805 roku sta­nął przed Ka­ro­lem Wiel­kim kap­kan awar­ski Te­o­dor. Z uwagi na to, że po­słu­gi­wał się chrze­ści­jań­skim imie­niem Te­o­dor przyj­mu­je się, że był ochrz­czo­ny.

Wikipedia


kapki

1. odro­bi­na, tro­chę cze­goś;
2. kro­pla spły­wa­ją­ca z cze­goś;
3. mała kapa, na­rzut­ka;
4. re­gio­nal­nie: cze­pek z mu­śli­nu no­szo­ny przez ko­bie­ty;
5. ka­wa­łek skóry na­szy­wa­ny na nosek bu­ci­ka;
6. skó­rza­ne za­koń­cze­nie kija bi­lar­do­we­go


SJP.pl


kapkować

po­tocz­nie: pod­bi­jać piłkę nogą lub ko­la­nem


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. kpić, żar­to­wać

Wiktionary


kapkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kapkę

tro­szecz­kę, kro­pel­kę, ociu­pin­kę, mało


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) pot. tro­chę, nie­wie­le

Wiktionary


kaplan

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­dre­as Ka­plan – pro­fe­sor mar­ke­tin­gu, rek­tor
  • David Ka­plan – współ­czes­ny ame­ry­kań­ski fi­lo­zof i logik, naj­bar­dziej znany ze swych badań nad de­mon­stra­ty­wa­mi
  • Julio Ka­plan – por­to­ry­kań­ski sza­chi­sta po­cho­dze­nia ar­gen­tyń­skie­go
  • Lewis Ka­plan – fran­cu­ski bry­dży­sta
  • Louis „Kid” Ka­plan – ame­ry­kań­ski bok­ser za­wo­do­wy
  • Mor­de­chaj Ka­plan – fi­lo­zof, głów­ny twór­ca ju­da­iz­mu re­kon­struk­cjo­ni­stycz­ne­go
  • Ro­bert D. Ka­plan – dzien­ni­karz, ko­re­spon­dent za­gra­nicz­ny, re­por­ter wo­jen­ny, pi­sarz i ana­li­tyk po­li­tycz­ny
  • Ro­bert S. Ka­plan – współt­wór­ca kon­cep­cji ra­chun­ku kosz­tów dzia­łań (ang. Ac­ti­vi­ty-Based Co­sting)
  • Fanny Ka­płan – praw­do­po­dob­na wy­ko­naw­czy­ni za­ma­chu na Le­ni­na
  • (1987) Ka­plan
  • Ka­plan – mia­sto w sta­nie Lu­iz­ja­na
  • Tur­bi­na Ka­pla­na

Wikipedia


kaplerz

1. część zbroi osła­nia­ją­ca szyję; na­szyj­nik;
2. okry­cie zi­mo­we szyte z kosz­tow­nych tka­nin;
3. ryn­graf no­szo­ny przez ry­ce­rzy na pier­siach pod zbro­ją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wojsk. ma­lo­wa­ny, ryty lub tło­czo­ny na bla­sze wi­ze­ru­nek Matki Bo­skiej no­szo­ny na pier­si pod ubra­niem;

 (1.2) daw. wojsk. część zbroi chro­nią­ca szyję i oboj­czyk

 (1.3) daw. odzież. kosz­tow­ne okry­cie zi­mo­we

Wiktionary

Ka­plerz – pro­sto­kąt­ne, cza­sem owal­ne obraz­ki (o wy­mia­rach ok. 15 cm x 10 cm) ma­lo­wa­ne prze­waż­nie na bla­sze mie­dzia­nej, a no­szo­ne w ir­cho­wych fu­te­ra­łach na pier­siach pod ubra­niem (naj­czę­ściej przez żoł­nie­rzy w 2 po­ło­wie XVII i pocz. XVIII w.).

Na awer­sie mają one przed­sta­wie­nie Matki Bo­skiej Czę­sto­chow­skiej w or­na­men­to­wym obra­mie­niu (ma­lo­wa­ne tylko twa­rze i dło­nie, szaty i bor­diu­ra prze­waż­nie gra­we­ro­wa­ne i zło­co­ne), na re­wer­sie ma­lo­wa­ne tech­ni­ką olej­ną przed­sta­wie­nia świę­tych pa­tro­nów lub Chry­stu­sa na krzy­żu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Goni w polu Turki i Ta­ta­ry, • Oko w oko z po­ga­nem się zmie­rza, • — A że człek był sta­roś­wiec­kiej wiary, • Nigdy w bitwę nie szedł bez ka­ple­rza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplerzyk mrz.

Wiktionary


kaplica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. rel. nie­wiel­ki wol­no­sto­ją­cy bu­dy­nek słu­żą­cy celom re­li­gij­nym;

 (1.2) ar­chit. rel. wy­dzie­lo­na część bu­dyn­ku, słu­żą­ca do od­pra­wia­nia na­bo­żeństw, czę­sto z umie­szczo­nym oł­ta­rzem

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. ko­niec cze­goś, po­raż­ka

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­pli­ca w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ka­pli­ca ( cappa, zdrob­nia­le "ca­pel­la"; ka­plicz­ka) – nie­wiel­ka chrze­ści­jań­ska bu­dow­la sa­kral­na, wol­no­sto­ją­ca lub po­łą­czo­na z więk­szym obiek­tem ar­chi­tek­to­nicz­nym; wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie z oł­ta­rzem lub bocz­na część ko­ścio­ła two­rzą­ca odręb­ną ca­łość, w któ­rej znaj­du­je się oł­tarz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak w przy­pad­ku po­zo­sta­łych mo­nar­chów (z wy­jąt­kiem grobu Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go), na­gro­bek sta­no­wi swo­je­go ro­dza­ju ke­no­ta­fium – ciało Ka­zi­mie­rza Ja­giel­loń­czy­ka, nie spo­czy­wa we wnę­trzu tumby, ale po­cho­wa­ne jest pod po­sadz­ką ka­pli­cy.

 (1.2) Idę do ko­ścio­ła po­mod­lić się w ka­pli­cy.

 (2.1) No to ka­pli­ca, nie mamy już czym po­je­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈplʲit͡sa, AS: kaplʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaplica ż., Kaplicznik m., Kaplicówka ż.

:: zdrobn. kapliczka ż.

 przym. kaplicowy, kapliczny, kapliczkowy

Wiktionary


kaplicowy

przy­miot­nik od: ka­pli­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od ka­pli­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­for­ma­cja o bu­do­wie drogi krzy­żo­wej zo­sta­nie od­no­to­wa­na w kro­ni­ce ka­pli­co­wej, któ­rej re­dak­cją zaj­mu­je się wła­śnie Zyg­munt Mi­chal­ski oraz Ewa Mul­ler.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaplʲiˈt͡sɔvɨ, AS: kaplʹicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplica, kapliczka

 przym. kapliczkowy, kapliczny

 wykrz. kaplica

Wiktionary


kapliczka

mały domek z fi­gu­rą świę­te­go lub obra­zem wew­nątrz, sta­wia­ny przy dro­gach lub za­wie­sza­ny na drze­wach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ka­pli­ca

 (1.2) mała ka­pli­ca

 (1.3) ar­chit. rel. nie­wiel­ka, kul­to­wa bu­dow­la wo­tyw­na w for­mie słupa, domku, krzy­ża lub skrzyn­ki;

Wiktionary

Ka­plicz­ka – nie­wiel­ka bu­dow­la kul­to­wa, wzno­szo­na przy dro­gach lub roz­dro­żach w ce­lach wo­tyw­nych, dzięk­czyn­nych, obrzę­do­wych itp., w naj­prost­szej for­mie drew­nia­na skrzyn­ka z obra­zem lub rzeź­bą – w wer­sji chrze­ści­jań­skiej świąt­kiem Je­zu­sa, Matki Bożej lub świę­te­go, w wer­sji ro­dzi­mo­wier­czej bó­stwa lub przod­ków – za­wie­szo­na na drze­wie lub słu­pie. W for­mie ro­zbu­do­wa­nej nie­wiel­ka forma ar­chi­tek­to­nicz­na drew­nia­na lub mu­ro­wa­na, cza­sa­mi mała ka­pli­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­no­si­ła bu­kie­ty kwia­tów do ka­plicz­ki, którą jej dzia­dek wy­bu­do­wał w środ­ku wsi.

 (1.3) Do pnia dębu ktoś przy­bił drew­nia­ną ka­plicz­kę z fi­gur­ką Chry­stu­sa fra­so­bli­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈplʲit͡ʃka, AS: kaplʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplica ż.

 przym. kaplicowy, kapliczkowy, kapliczny

 wykrz. kaplica

Wiktionary


kapliczkowy

przy­miot­nik od: ka­plicz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ka­plicz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaplʲit͡ʃˈkɔvɨ, AS: kaplʹičkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplica, kapliczka

 przym. kaplicowy, kapliczny

 wykrz. kaplica

Wiktionary


kapliczny

przy­miot­nik od: ka­pli­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od ka­pli­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈplʲit͡ʃnɨ, AS: kaplʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplica, kapliczka

 przym. kaplicowy, kapliczkowy

 wykrz. kaplica

Wiktionary


kaplin

pół­wy­rób fil­co­wy w kształ­cie stoż­ka, z któ­re­go for­mu­je się ka­pe­lusz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­plin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Mo­giel­ni­ca
  • Ka­plin – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­chód

Wikipedia


kapnik

wy­su­nię­ty brzeg dachu; okap


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. wy­su­nię­ty pro­fil lub kra­wędź ar­chi­tek­to­nicz­na od­pro­wa­dza­ją­ca wodę de­szczo­wą poza lico ścia­ny; da­szek nad drzwia­mi lub okna­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. rel. uczest­nik pro­ce­sji po­kut­nej ubra­ny w kapę (w stro­ju z kap­tu­rem za­kry­wa­ją­cym twarz), od­by­wa­ją­cy po­ku­tę po­przez pu­blicz­ne bi­czo­wa­nie

Wiktionary

Kap­nik – pła­ski, jed­no­spa­do­wy da­szek uło­żo­ny na szczy­cie lub miej­scu za­ła­ma­nia przy­po­ry. Uskok przy­kry­wa się da­chów­ką lub pły­ta­mi ka­mien­ny­mi w celu ułat­wie­nia spły­wu wody de­szczo­wej. Okre­śle­nie uży­wa­ne także dla ob­dasz­ka.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) okap

 (2.1) biczownik, flagelant

Wiktionary


kapnograf

urzą­dze­nie mie­rzą­ce stę­że­nie dwut­len­ku węgla w wy­dy­cha­nym po­wie­trzu


SJP.pl


kapnąć

1. wylać nie­wiel­ką ilość cie­czy, kro­plę;
2. o nie­wiel­kiej ilo­ści cie­czy, kro­pli: spaść, wylać się;
3. o drob­nych pie­nią­dzach: stać się czy­jąś włas­no­ścią;
4. po­tocz­nie: kap­nąć się - zo­rien­to­wać się; po­ka­po­wać się, skap­nąć się


SJP.pl


kapo

wię­zień peł­nią­cy funk­cję do­zor­cy in­nych więź­niów w obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych III Rze­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wię­zień peł­nią­cy funk­cję do­zor­cy w na­zi­stow­skich obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) hist. ko­bie­ta, bę­dą­ca kapo (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) W. lp. od: kapa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kapo – funk­cja peł­nio­na przez więź­niów w nie­miec­kich obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych
  • KAPO lub KaPo – akro­nim estoń­skiej Po­li­cji Bez­pie­czeń­stwa, Ka­it­se­po­lit­sei
  • KaPo – akro­nim po­li­cji kan­to­no­wej w Szwaj­ca­rii
  • KAPO – akro­nim Ka­zań­skie Zjed­no­cze­nie Prze­my­słu Lot­ni­cze­go, Казанское авиационное производственное объединение
  • Kapò – wło­ski film o ho­lo­ka­u­ście z 1960, w re­ży­se­rii Gilla Pon­te­cor­va
  • Kapo! – album mu­zycz­ny Death in June na­gra­ny w ko­o­pe­ra­cji z Ri­char­dem Le­viat­ha­nem
  • Hysni Kapo – al­bań­ski po­li­tyk
  • Oli­vier Kapo – fran­cu­ski pił­karz
  • Vito Kapo – al­bań­ska po­li­tyk
  • Capo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sach­sen­ha­u­sen zo­sta­łem po raz pier­wszy po­bi­ty przez kapo, który był Fran­cu­zem.

 (1.1) Po­ga­nia­ni przez eses­ma­nów z psami i gor­li­wie po­ma­ga­ją­cych im kapów, głod­ni i wy­cień­cze­ni usta­wa­li w mar­szu od­by­wa­ją­cym się przy 20-stop­nio­wym mro­zie.

 (2.1) Sta­nę­ły w pół­ko­lu i pa­trzy­ły szy­der­czo. Pod tymi spoj­rze­nia­mi o mało nie spa­lił się ze wsty­du, ale kapo po­le­wa­ła go wodą tak sku­tecz­nie, że cały trząsł się z zimna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapɔ, AS: kapo

Wiktionary


kapoca

ro­dzaj kap­tu­ra mo­co­wa­ne­go do koł­nie­rza pła­szcza, kurt­ki


SJP.pl


kapocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kapot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapot m.

Wiktionary


kapocina

licha ka­po­ta, stary, zni­szczo­ny płaszcz


SJP.pl


kapodaster

li­stew­ka drew­nia­na, którą za­ci­ska się na stru­nach in­stru­men­tu w celu me­cha­nicz­ne­go pod­wyż­sze­nia stro­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. me­cha­nicz­ny przy­rząd pod­wyż­sza­ją­cy strój in­stru­men­tów stru­no­wych;

Wiktionary

Ka­po­da­ster ("capo", "capo tasto", "ca­po­ta­sto") – przy­rząd skra­ca­ją­cy men­zu­rę strun w chor­do­fo­nach (gi­ta­rach, banjo itp.) w ten spo­sób, że można two­rzyć sio­deł­ko w do­wol­nej po­zy­cji pod­strun­ni­cy. Jest to do­raź­ne ułat­wie­nie, jed­no­cze­śnie ogra­ni­cza­ją­ce jed­nak moż­li­wo­ści tech­nicz­ne mu­zy­ka wy­ko­rzy­stu­ją­ce­go skom­pli­ko­wa­ne kon­struk­cje akor­do­we (np. w jaz­zie). Za­ło­że­nie ka­po­da­stra na wy­so­ko­ści pier­wsze­go progu pod­strun­ni­cy po­wo­du­je, że wszyst­kie puste stru­ny in­stru­men­tu stro­ją o pół tonu wyżej na każ­dym progu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed za­gra­niem ut­wo­ru w stylu co­un­try „Be­hind Clo­sed Doors“ za­ło­żył na gryf ka­po­da­ster i prze­stro­ił gi­ta­rę.

Wiktionary


kapodziób

ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


SJP.pl

Ka­po­dziób ("Ce­re­op­sis no­va­e­hol­lan­diae") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z po­dro­dzi­ny gęsi (An­se­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je po­łud­nio­wą Au­stra­lię, Tas­ma­nię oraz wyspy po­ło­żo­ne u po­łud­nio­wych wy­brze­ży Au­stra­lii i w Cie­śni­nie Bassa. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia


kapoeira

[czy­taj: ka­pu­ej­ra lub ka­po­ej­ra] sztu­ka walki stwo­rzo­na przez bra­zy­lij­skich nie­wol­ni­ków na prze­ło­mie XVIII i XIX wieku, łą­czą­ca ele­men­ty tańca i walki; ca­po­e­i­ra


SJP.pl


kapok

ka­mi­zel­ka chro­nią­ca przed uto­nię­ciem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ka­mi­zel­ka ra­tun­ko­wa

 (1.2) techn. ro­dzaj lek­kie­go i nie­na­sią­kli­we­go włó­kna z puchu na­sien­ne­go „drze­wa ka­po­ko­we­go” – pu­chow­ca pię­cio­prę­ci­ko­we­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kapok – po­pu­lar­ne okre­śle­nie ka­mi­zel­ki ra­tun­ko­wej
  • Kapok – włó­kno odz­na­cza­ją­ce się zdol­no­ścią utrzy­my­wa­nia na wo­dzie dość du­że­go cię­ża­ru
  • Kapok – mia­sto w Bru­nei, w dy­stryk­cie Bru­nei-Muara

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci pow­kła­da­ły ka­po­ki i prom odbił od brze­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapɔk, AS: kapok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapokowy

Wiktionary


kapokowy

przy­miot­nik od: kapok


SJP.pl


kaponiera

bu­dow­la for­ty­fi­ka­cyj­na wy­ko­rzy­sty­wa­na do pro­wa­dze­nia ostrza­łu skrzy­dło­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ar­chit. wojsk. ska­za­ma­to­wa­ny obiekt obron­ny na stoku umoc­nie­nia

Wiktionary

Ka­po­nie­ra – przy­kry­ta bu­dow­la for­ty­fi­ka­cyj­na o róż­nej kon­struk­cji, wy­ko­rzy­sty­wa­na do pro­wa­dze­nia ostrza­łu skrzy­dło­we­go lub sko­śne­go, słu­żą­ca na ogół do obro­ny fosy, sto­so­wa­na w for­ty­fi­ka­cji no­wo­żyt­nej.

Za­sad­ni­czym przez­na­cze­niem ka­po­nier jest obro­na fosy, acz­kol­wiek wy­ko­rzy­sty­wa­no je także do ostrza­łu za­po­la (w au­striac­kiej szko­le for­ty­fi­ka­cyj­nej) lub przed­po­la (w no­wo­pru­skiej).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kojec

Wiktionary


kapot

osło­na sil­ni­ka pła­tow­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) maska sil­ni­ka, osło­na chro­nią­ca górną część sil­ni­ka w sa­mo­cho­dzie albo sa­mo­lo­cie przed ku­rzem i opa­da­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi

 (1.2) po­kro­wiec za­bez­pie­cza­ją­cy sil­nik przed zbyt moc­nym ochło­dze­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapɔt, AS: kapot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapocik mrz.

Wiktionary


kapota

po­tocz­nie:
1. liche lub pod­ni­szczo­ne wierzch­nie okry­cie;
2. fia­sko, nie­po­wo­dze­nie; klapa;
3. bez­na­dziej­na sy­tu­a­cja; pa­da­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dłu­gie okry­cie mę­skie, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ce sur­dut

 (1.2) pot. wierzch­nie okry­cie, zwła­szcza nie­wy­szu­ka­ne lub pod­ni­szczo­ne

 (1.3) daw. pot. nie­po­wo­dze­nie, fia­sko, klapa

 (1.4) karc. za­bra­nie wszyst­kich lew w grze w pi­kie­tę (rumel)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɔta, AS: kapota

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) okryjbieda

Wiktionary


kapotaż

1. o sa­mo­lo­cie: prze­wró­ce­nie się na grzbiet przez przód ka­dłu­ba w cza­sie star­tu lub lą­do­wa­nia;
2. o sa­mo­cho­dzie: prze­wró­ce­nie się ko­ła­mi do góry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. wy­wró­ce­nie się sa­mo­lo­tu pod­wo­ziem do góry (przez przed­nią część ka­dłu­ba) pod­czas star­tu lub lą­do­wa­nia;

Wiktionary

Ka­po­taż (z fr. "ca­po­ta­ge") – wy­pa­dek lot­ni­czy, po­le­ga­ją­cy na prze­wró­ce­niu się sa­mo­lo­tu przez nos na plecy (ko­ła­mi pod­wo­zia do góry). Do­cho­dzi do niego, gdy koła pod­wo­zia w ukła­dzie "kla­sycz­nym" zo­sta­ną nagle za­ha­mo­wa­ne pod­czas lą­do­wa­nia lub star­tu (wy­jąt­ko­wo przy ko­ło­wa­niu) np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈpɔtaʃ, AS: kapotaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dachowanie

Wiktionary


kapotażować

ka­po­to­wać;
1. o sa­mo­lo­cie: prze­wra­cać się na grzbiet przez przód ka­dłu­ba w cza­sie star­tu lub lą­do­wa­nia;
2. o sa­mo­cho­dzie: prze­wra­cać się na dach pod­czas jazdy; da­cho­wać


SJP.pl


kapotażowy

→ ka­po­taż


SJP.pl

Patrz:

kapotaż

kapotka

1. zdrob­nie­nie od: ka­po­ta (wierzch­nie okry­cie);
2. daw­niej: ro­dzaj dam­skie­go ka­pe­lu­sza wią­za­ne­go pod brodą


SJP.pl


kapotować

ka­po­ta­żo­wać;
1. o sa­mo­lo­cie: prze­wra­cać, prze­wró­cić się na grzbiet przez przód ka­dłu­ba w cza­sie star­tu lub lą­do­wa­nia;
2. o sa­mo­cho­dzie: prze­wra­cać, prze­wró­cić się na dach pod­czas jazdy; da­cho­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ulec ka­po­ta­żo­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kilku mi­nu­tach Li­be­ra­tor ka­po­tu­jąc, czyli prze­wra­ca­jąc się przez nos, za­to­nął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapɔˈtɔvat͡ɕ, AS: kapotovać

Wiktionary


kapotowy

→ ka­po­ta (wierzch­nie okry­cie)


SJP.pl


kapowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­po­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapɔˈvãɲɛ, AS: kapovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapować

Wiktionary


kapować

po­tocz­nie:
1. ro­zu­mieć coś, orien­to­wać się w czymś; czaić, ja­rzyć, kumać, łapać;
2. do­no­sić na kogoś; ka­blo­wać, pod­ka­blo­wy­wać, de­nun­cjo­wać;
3. pa­trzeć długo i uważ­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­po­wać, za­ka­po­wać)

 (1.1) pot. ro­zu­mieć, do­my­ślać się

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­ka­po­wać, za­ka­po­wać)

 (2.1) pot. pejor. do­no­sić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już ka­pu­ję, my­śla­łam, że to bar­dziej skom­pli­ko­wa­ne.

 (2.1) Mój ko­le­ga ka­po­wał sze­fo­wi, że zbi­jam bąki w pracy i ober­wa­łem po pre­mii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɔvat͡ɕ, AS: kapovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapowanie n., kapuś, kapownik

 wykrz. kapewu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarzyć, łapać, kminić, czaić, kumać, trybić

Wiktionary


kapownictwo

po­tocz­nie: to, czym zaj­mu­je się kapuś, skła­da­nie do­no­sów; do­no­si­ciel­stwo, ka­pu­sio­stwo, szpie­go­stwo, szpic­lo­stwo


SJP.pl


kapownik

po­tocz­nie:
1. no­tat­nik z adre­sa­mi, nu­me­ra­mi te­le­fo­nów;
2. do­no­si­ciel, in­for­ma­tor; ka­blow­nik, kabel, ka­blarz, kapuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) do­no­si­ciel

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapować

Wiktionary


kappa

1. jedna z liter al­fa­be­tu grec­kie­go;
2. ja­poń­ski zło­śli­wy demon wodny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa dzie­sią­tej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, κ;

 (1.2) mit. ja­poń­ski zło­śli­wy demon wodny;

wy­krzy­knik

 (2.1) slang. …wy­ra­ża­ją­cy sar­kazm, iro­nię

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kappa – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Wo­od­ford
  • kappa – li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go
  • kappa – ro­dzaj krzy­wej pła­skiej
  • Kappa – demon z mi­to­lo­gii ja­poń­skiej
  • Kappa – oz­na­cze­nie fi­zycz­ne
  • Kappa – kos­micz­na jed­nost­ka czasu w fi­lo­zo­fii wschod­niej
  • Kappa – wło­ski pro­du­cent odzie­ży
  • kappa – inna nazwa współ­czyn­ni­ka w ter­mo­dy­na­mi­ce
  • Lan­cia Kappa – sa­mo­chód oso­bo­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkapːa, AS: ka•pa

Wiktionary


kappacyzm

wada wy­mo­wy po­le­ga­ją­ca na nie­pra­wi­dło­wej ar­ty­ku­la­cji gło­sek tyl­no­ję­zy­ko­wych zwar­tych, ta­kich jak "k" i "ki"


SJP.pl

Kap­pa­cyzm – znany rów­nież jako ke­ka­nie, to ro­dzaj dys­la­lii, czyli za­bu­rze­nia mowy, po­le­ga­ją­cy na nie­pra­wi­dło­wej re­a­li­za­cji gło­sek tyl­no­ję­zy­ko­wych zwar­tych, ta­kich jak /k/ i /ki/. W prak­ty­ce ob­ja­wia się to za­stę­po­wa­niem tych gło­sek in­ny­mi dźwię­ka­mi, ich de­for­ma­cją lub cał­ko­wi­tym po­mi­ja­niem w mowie

Wikipedia


kapr.

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) = wojsk. ka­pral

Wiktionary


kapral

naj­niż­szy sto­pień po­do­fi­cer­ski w woj­skach lą­do­wych; także woj­sko­wy ma­ją­cy ten sto­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. naj­niż­szy sto­pień woj­sko­wy w kor­pu­sie po­do­fi­cer­skim;

Wiktionary

Ka­pral (kpr., od wł. "ca­po­ra­le" – "do­wód­ca") – w Woj­sku Pol­skim pier­wszy sto­pień woj­sko­wy w kor­pu­sie po­do­fi­ce­rów młod­szych. Niż­szym stop­niem jest star­szy sze­re­go­wy spe­cja­li­sta (od 2022), a wyż­szym star­szy ka­pral. W skali stop­ni woj­sko­wych armii NATO od­po­wia­da ran­dze: OR-02.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­pral po­ja­wił się w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie Za­chod­niej jako do­wód­ca sa­mo­dziel­ne­go od­dzia­łu wojsk na­jem­nych.

 (1.1) Za­mel­do­wa­łeś ka­pra­lo­wi o wy­ko­na­niu roz­ka­zu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapral, AS: kapral

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapralstwo n.

 przym. kapralski

 skr. kpr.

Wiktionary


kapralina

ek­spre­syw­nie: ka­pral


SJP.pl


kapralka

→ ka­pral


SJP.pl

Patrz:

kapral

kapralostwo

prze­sta­rza­łe: ka­pral z żoną


SJP.pl


kapralski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z osobą lub stop­niem ka­pra­la, do­ty­czą­cy ka­pra­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapral mos.

Wiktionary


kapralstwo

1. sto­pień, ranga, sta­no­wi­sko ka­pra­la;
2. prze­no­śnie: brak do­bre­go wy­cho­wa­nia, po­mia­ta­nie ludź­mi; gru­biań­stwo


SJP.pl

Ka­pral­stwo – najm­niej­sza jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na w szes­na­sto­wiecz­nym (i póź­niej) woj­sku, skła­da­ją­ca się z kilku lub wię­cej (zwy­kle od 18 lub 24 do 42) żoł­nie­rzy. Ka­pral­stwo nie było jed­nak na polu walki jed­nost­ką tak­tycz­ną, tylko go­spo­dar­czą i szko­le­nio­wą, za­rzą­dza­ną przez po­do­fi­ce­ra – ka­pra­la.

Wikipedia


kaprawieć

o oczach: sta­wać się ka­pra­wy­mi


SJP.pl


kaprawość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ka­pra­we; cecha tych, któ­rzy są ka­pra­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaprawy

Wiktionary


kaprawy

1. łza­wią­cy, ro­pie­ją­cy, za­czer­wie­nio­ny;
2. po­tocz­nie: kiep­ski, lichy, po­śled­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o oczach: ro­pie­ją­cy, za­czer­wie­nio­ny, łza­wią­cy

 (1.2) o oso­bie: ma­ją­cy ka­pra­we (1.1) oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nasz go­spo­darz. Łza­wią­ce ze sta­ro­ści, ka­pra­we oczy ska­czą po nas by­stro i prze­bie­gle, po­ra­cho­wa­ły już nasze worki, zlu­stro­wa­ły ubra­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpravɨ, AS: kapravy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaprawość ż.

Wiktionary


kaprea

dawna nazwa Capri


SJP.pl


kapriola

jedna z figur, jakie wy­ko­ny­wa­no m.in. w ga­liar­dzie, po­le­ga­ją­ca na ude­rza­niu o sie­bie w po­wie­trzu nóg tań­czą­ce­go pod­czas skoku


SJP.pl

Ka­prio­la – fi­gu­ra ujeż­dże­nio­wa, po­le­ga­ją­ca na wy­sko­ku, a na­stęp­nie wy­rzu­ce­niu w po­wie­trzu tyl­nych nóg konia.

Może być przej­ściem z le­wa­dy, po do­da­niu do niej wy­ko­pu z zadu. Obok bal­lo­ta­dy, kur­pa­dy, kur­bet­ty, le­wa­dy i pe­sa­dy za­li­cza­na do szko­ły nad zie­mią i uz­na­wa­na za naj­trud­niej­szy ze sko­ków.

Wikipedia


kaprolaktam

Ka­pro­lak­tam – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lak­tam kwasu ε-ami­no­ka­pro­no­we­go. Łatwo ulega po­li­me­ry­za­cji, jest mo­no­me­rem sto­so­wa­nym do otrzy­my­wa­nia po­lia­mi­dów.

Wikipedia


kapron

syn­te­tycz­ne włó­kno po­lia­mi­do­we wy­ra­bia­ne z ka­pro­lak­ta­mu


SJP.pl


kapronowy

przy­miot­nik od: ka­pron


SJP.pl


kaprony

poń­czo­chy z ka­pro­nu, włó­kna syn­te­tycz­ne­go po­dob­ne­go do ny­lo­nu


SJP.pl


kaproń

naz­wi­sko


SJP.pl


kapryfolium

by­li­na pnąca z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; ca­pri­fo­lium, prze­wier­cień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. nazwa zwy­cza­jo­wa wi­cio­krze­wu prze­wier­cie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­pry­fo­lium to ro­śli­na pnąca o bia­łych, żół­tych lub ró­żo­wych kwia­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaprɨˈfɔlʲjũm, AS: kapryfolʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiciokrzew przewiercień, caprifolium

Wiktionary


kaprys

1. chwi­lo­wa zach­cian­ka, dzi­wact­wo; humor, fa­na­be­ria;
2. nie­prze­wi­dy­wal­na zmia­na; zmien­ność;
3. in­stru­men­tal­ny utwór w stylu wol­nym; ca­pric­cio;
4. przed­sta­wie­nie ar­ty­stycz­ne w for­mie gra­fi­ki, ry­sun­ku itp. od­bie­ga­ją­ce od przy­ję­tych, sto­so­wa­nych form, uj­mu­ją­ce jakiś temat w spo­sób nie­ty­po­wy, ka­ry­ka­tu­ral­ny; ca­pric­cio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chwi­lo­wa zach­cian­ka, dzi­wact­wo

 (1.2) nagła, nie­spo­dzie­wa­na zmia­na ja­kie­goś zja­wi­ska

 (1.3) muz. w XVI-XVII w.: in­stru­men­tal­ny utwór mu­zycz­ny opar­ty na swo­bod­nej im­pro­wi­za­cji;

Wiktionary

Ka­prys (wł. "ca­pric­cio" „zach­cian­ka, wy­bryk, ka­prys”) – forma mu­zycz­na.

Cza­sem forma "ca­pric­cia" była krzy­żo­wa­na z in­ny­mi for­ma­mi, np. "Walc-ka­prys" Pio­tra Czaj­kow­skie­go, "Rondo-ca­pric­cio­so" Fe­li­xa Men­dels­soh­na-Bart­hol­dy'ego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gor­szym ustro­jem od rzą­dów ty­ra­na jest taki, w któ­rym ka­prys wład­cy jest pra­wem.

 (1.2) Tego lata rol­ni­cy byli zu­peł­nie bez­rad­ni wobec ka­pry­sów po­go­dy.

 (1.3) Ka­pry­sy tego twór­cy nie mają rów­nych sobie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaprɨs, AS: kaprys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapryśnik m., kapryśnica ż., kapryśność ż., kapryszenie n.

:: zdrobn. kaprysik m.

 czas. kaprysić ndk.

 przym. kapryśny

 przysł. kapryśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanaberia, fantazja, zachcianka, ochota, upodobanie, widzimisię

Wiktionary


kaprysik

zdrob­nie­nie od: ka­prys


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­prys

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ka­prys, lecz tylko mały ka­pry­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaprys m.

Wiktionary


kaprysić

być w złym hu­mo­rze bez wi­docz­ne­go po­wo­du; gry­ma­sić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) być z cze­goś nie­za­do­wo­lo­nym bez okre­ślo­ne­go po­wo­du; mieć ka­pry­sy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany i ce­nio­ny ku­piec Ed­mund Wajno, oby­wa­tel bo­li­wij­ski, zo­stał przy­ła­pa­ny na kra­dzie­ży wiąz­ki cen­nych futer, które sta­rał się wy­nieść pod pal­tem ze skle­pu. Zwy­czaj­ny szo­pen­fel­dziarz. Wszedł, za­żą­dał futer i za­czął ka­pry­sić, a kiedy su­biek­ci za­ję­li się de­mon­stro­wa­niem, sko­rzy­stał z ich nie­u­wa­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈprɨɕit͡ɕ, AS: kapryśić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapryśny

 rzecz. kaprys m., kapryszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozczulać się nad sobą, narzekać, wybrzydzać

Wiktionary


kaprysy

1. chwi­lo­wa zach­cian­ka, dzi­wact­wo; humor, fa­na­be­ria;
2. nie­prze­wi­dy­wal­na zmia­na; zmien­ność;
3. in­stru­men­tal­ny utwór w stylu wol­nym; ca­pric­cio;
4. przed­sta­wie­nie ar­ty­stycz­ne w for­mie gra­fi­ki, ry­sun­ku itp. od­bie­ga­ją­ce od przy­ję­tych, sto­so­wa­nych form, uj­mu­ją­ce jakiś temat w spo­sób nie­ty­po­wy, ka­ry­ka­tu­ral­ny; ca­pric­cio


SJP.pl

Ka­pry­sy – cykl 80 gra­fik wy­ko­na­nych w tech­ni­ce mie­dzio­ry­tu przez hisz­pań­skie­go ar­ty­stę Fran­ci­sca Goyę w la­tach 1797-1798. Gra­fi­ki są sa­ty­rą na spo­łe­czeń­stwo hisz­pań­skie z końca XVIII wieku, od­no­szą się zwła­szcza do szlach­ty i kleru.

Gra­fi­ki zo­sta­ły wy­ko­na­ne tech­ni­ką mie­sza­ną, Goya sto­so­wał ak­wa­for­tę z ak­wa­tin­tą, a po­praw­ki na­no­sił suchą igłą. Była to nowa tech­ni­ka, z którą Goya ek­spe­ry­men­to­wał. Jed­no­cze­śnie wy­ko­na­nie wielu od­bi­tek poz­wa­la­ło ar­ty­ście do­trzeć do szer­szej pu­blicz­no­ści.

Wikipedia


kapryszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) oka­zy­wa­nie nie­za­do­wo­le­nia bez istot­ne­go po­wo­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaprɨˈʃɛ̃ɲɛ, AS: kapryšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kaprysić ndk.

 rzecz. kaprys m.

 przym. kapryśny

Wiktionary


kapryśnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­pry­śny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaprys mrz.

Wiktionary


kapryśniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­pry­śnie


SJP.pl


kapryśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­pry­śny


SJP.pl


kapryśnik

osoba, która czę­sto gry­ma­si, ka­pry­si, wy­bre­dza; gry­ma­śnik, wy­bred­niś, wy­brzy­dzacz


SJP.pl

Ka­pry­śnik ("Omot­hy­mus") – ro­dzaj pa­ją­ków z in­fra­rzę­du ptasz­ni­ków i ro­dzi­ny ptasz­ni­ko­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry opi­sa­ne ga­tun­ki.

Wikipedia


kapryśny

1. o zmien­nym uspo­so­bie­niu lub skłon­ny do ka­pry­sów; gry­ma­śny, wy­bred­ny;
2. zmien­ny, nie­prze­wi­dy­wal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mie­wa­ją­cy ka­pry­sy, łatwo ule­ga­ją­cy ka­pry­som; taki, który jest zmien­ny, nie­sta­ły, dzia­ła­ją­cy pod wpły­wem ka­pry­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Barw­ne kwia­ty, niby malwy • przy­bra­ne w mchy i nie­to­ty, • to mody ka­pry­śnej salwy, • nie szu­kaj we mnie pro­sto­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈprɨɕnɨ, AS: kapryśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapryszenie n., kaprys, kapryśność

 czas. kaprysić

 ims. rozkapryszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grymaśny

Wiktionary


kaps.

skrót

 (1.1) = farm. kap­suł­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak do tej pory jest on po­da­wa­ny w po­sta­ci du­żych kap­su­łek po 500 mg w dawce 18 kaps. dzien­nie przez 2–3 mie­sią­ce.

Wiktionary


kapsa

prze­sta­rza­le o kab­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kraw. kie­szeń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Zyg­munt Kapsa (ur. 25 wrze­śnia 1889) – pod­puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • Ja­ro­sław Kapsa (ur. 1958) – pol­ski po­li­tyk
  • Paweł Kapsa (ur. 1982) – pol­ski pił­karz
  • Prze­my­sław Kapsa (ur. 1965) – pol­ski aktor
  • Bra­cia Bar­tosz Kapsa i Jakub Kapsa – pol­scy mu­zy­cy (So­met­hing Like Elvis, Con­tem­po­ra­ry Noise Qu­in­tet)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyjni ryn­kym z kapsy!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kabza

Wiktionary


kapsaicyna

ro­ślin­ny al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w pa­pry­ce, po­wo­du­ją­cy uczu­cie pie­cze­nia i ostro­ści w jamie ust­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny od­po­wie­dzial­ny za ostry, pie­ką­cy smak pa­pry­ki chili;

Wiktionary

Kap­sa­i­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny od­po­wie­dzial­ny za ostry, pie­ką­cy smak pa­pry­ki chili. Po­mi­mo że nie jest ty­po­wym al­ka­lo­i­dem, zaz­wy­czaj przy­pi­sy­wa­ny jest do tej grupy związ­ków. Dzia­ła na re­cep­to­ry bólu (no­cy­cep­to­ry), po­wo­du­jąc uczu­cie pie­cze­nia i ostro­ści w jamie ust­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostre pa­pry­ki, na przy­kład jalapeño i ha­ba­ne­ro, za­wie­ra­ją wy­so­ki po­ziom en­zy­mu zwa­ne­go kap­sa­i­cy­ną, bę­dą­ce­go na­tu­ral­nym an­ty­ok­sy­dan­tem.

 (1.1) Kap­sa­i­cy­na, al­ka­lo­id pa­pry­czek chili, za­po­bie­ga pow­sta­niu i po­stę­pom usz­ko­dze­nia wą­tro­by.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. E160c

Wiktionary


kapsalon

ho­len­der­skie danie fast­fo­o­do­we - za­pie­ka­ne fryt­ki z mię­sem po­da­ne z war­stwą sa­łat­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. fryt­ki przy­kry­te szo­ar­mą, za­pie­ka­ne z serem żół­tym i przy­kry­te war­stwą sa­łat­ki;

Wiktionary

Kap­sa­lon – ho­len­der­skie danie typu fast food, na które skła­da­ją się fryt­ki przy­kry­te szo­ar­mą i war­stwą sera gouda, za­pie­ka­ne do mo­men­tu roz­to­pie­nia sera, a na­stęp­nie po­kry­te war­stwą sa­łat­ki. Naj­czę­ściej po­da­wa­ne z sosem czosn­ko­wym lub innym ostrym sosem. Za­miast szo­ar­my do przy­rzą­dze­nia po­tra­wy wy­ko­rzy­stu­je się także m.in. kebab, gyros lub fa­la­fel.

Wikipedia


kapsantyna

na­tu­ral­ny, ciem­no­czer­wo­ny barw­nik otrzy­my­wa­ny z pa­pry­ki


SJP.pl


kapsel

przy­kryw­ka me­ta­lo­wa uży­wa­na za­miast korka, np. do za­ty­ka­nia bu­te­lek; kaps­la (daw­niej), kabz­la (daw­niej), kab­zel (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­ta­lo­wa przy­kryw­ka ob­ci­ska­na na końcu szkla­nej bu­tel­ki;

 (1.2) me­ta­lo­wa przy­kryw­ka sta­no­wią­ca ele­ment zam­knię­cia bu­tel­ki wina mu­su­ją­ce­go

 (1.3) hist. ro­dzaj spłon­ki, zob. ka­pi­szon.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: kaps­la

Wiktionary

Kap­sel (na­zy­wa­ny ina­czej zam­knię­ciem ko­ro­no­wym) – naj­po­pu­lar­niej­sze, obok za­kręt­ki, her­me­tycz­ne zam­knię­cie szkla­nej bu­tel­ki, za­pew­nia­ją­ce szczel­ność, a tym samym trwa­łość płynu. Twór­cą kaps­la był w 1892 po­cho­dzą­cy z Ir­lan­dii Ame­ry­ka­nin Wil­liam Pa­in­ter, który swój wy­na­la­zek naz­wał "Crown Cork". W Pol­sce za­czę­to go sto­so­wać na po­cząt­ku lat 60.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy byłem młod­szy, na­mięt­nie zbie­ra­łem kaps­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapsɛl, AS: kapsel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapslownica ż., kapslownik m., odkapslowanie n., kapslowanie n., zakapslowanie n.

:: zdrobn. kapselek m.

 czas. odkapslować dk., kapslować ndk., zakapslować dk.

 przym. kapslowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapsla, zamknięcie koronowe

 (1.3) kapiszon

Wiktionary


kapselek

zdrob­nie­nie od: kap­sel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kap­sel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsel m., kapslownica ż., kapslownik m., odkapslowanie n., kapslowanie n., zakapslowanie n.

 czas. odkapslować dk., kapslować ndk., zakapslować dk.

 przym. kapslowy, kapselkowy

Wiktionary


kapselkowy

przy­miot­nik od: kap­se­lek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­sel­kiem, do­ty­czą­cy kap­sel­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapselek m.

Wiktionary


kapsiplast

[czy­taj: kaps-iplast] nazwa hand­lo­wa pla­stra prze­ciw­bó­lo­we­go i roz­grze­wa­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go wy­ciąg z owo­ców pie­przow­ca i ko­rze­nia po­krzy­ku wil­czej ja­go­dy


SJP.pl


kapski

przy­miot­nik od: Capsa (mia­sto sta­ro­żyt­ne)


SJP.pl


kapsla

1. daw­niej: kap­sel; kab­zel (daw­niej), kabz­la (daw­niej);
2. spłon­ka w strzel­bach;
3. ogniotr­wa­ła skrzyn­ka do wy­pa­la­nia por­ce­la­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ogniotr­wa­ła skrzyn­ka, w któ­rej umie­szcza się wy­ro­by por­ce­la­no­we lub fa­jan­so­we pod­czas wy­pa­la­nia w celu ich ochro­ny przed za­nie­czy­szcze­niem

 (1.2) daw. kap­sel

 (1.3) hist. ka­pi­szon: mo­sięż­na spłon­ka w broni pal­nej w kształ­cie mi­secz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapsla, AS: kapsla

Wiktionary


kapslarz

ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się na­kła­da­niem kaps­li


SJP.pl


kapslować

na­kła­dać kaps­le na bu­tel­ki


SJP.pl


kapslowe

→ kap­sel, → kaps­la


SJP.pl

Patrz:

kapsel, → kapsla

kapslownia

dział fa­bry­ki, w któ­rym na­kła­da się kaps­le


SJP.pl


kapslownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ma­szy­na do na­kła­da­nia kaps­li na bu­tel­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ga­ra­żu znaj­do­wa­ła się kom­plet­na linia pro­duk­cyj­na do roz­le­wa­nia al­ko­ho­lu. Po­gra­nicz­ni­cy zna­leź­li oprócz tego je­szcze kil­ka­set pu­stych bu­te­lek, ety­kie­ty z na­pi­sem „spi­ry­tus rek­ty­fi­ko­wa­ny” oraz róż­ne­go ro­dza­ju mar­ko­wych wódek, kaps­low­ni­cę, na­kręt­ki oraz barw­ni­ki i sub­stan­cje sma­ko­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsel m., kapselek mrz.

Wiktionary


kapslowy

→ kap­sel, → kaps­la


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kaps­lem, do­ty­czą­cy kaps­la

Wiktionary

Patrz:

kapsel, → kapsla

Powiązane:

 rzecz. kapsel m., kapselek mrz.

Wiktionary


kapsomer

po­je­dyn­cza jed­nost­ka biał­ko­wa bu­du­ją­ca kap­syd (biał­ko­wy płaszcz wi­ru­sa)


SJP.pl

Kap­so­mer – pod­jed­nost­ka kap­sy­du wi­ru­sa, sta­no­wią­ce­go biał­ko­wy płaszcz chro­nią­cy ma­te­riał ge­ne­tycz­ny wi­ru­sa.

Kap­so­me­ry zbu­do­wa­ne są z biał­ko­wych pod­jed­no­stek na­zy­wa­nych pro­to­me­ra­mi. Spe­cy­ficz­ne uło­że­nie kap­so­me­rów two­rzą­cych kap­syd de­ter­mi­nu­je kształt wi­rio­nu.

Wikipedia


kapstad

daw­niej: Kapsz­tad (mia­sto w RPA)


SJP.pl


kapsuła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży, zam­knię­ty po­jem­nik

 (1.2) szczel­nie za­my­ka­na część stat­ku, umoż­li­wia­ją­ca prze­ży­cie w izo­lo­wa­nych wa­run­kach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈsuwa, AS: kapsuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsułka ż.

 przym. kapsułkowy

Wiktionary


kapsułka

1. opa­ko­wa­nie leku wy­ko­na­ne z że­la­ty­ny;
2. por­cja leku w takim opa­ko­wa­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kap­su­ła

 (1.2) mała kap­su­ła, opa­ko­wa­nie

 (1.3) farm. zbior­ni­czek, małe opa­ko­wa­nie leku wy­ko­na­ne z że­la­ty­ny;

Wiktionary

Kap­suł­ka (łac. "cap­su­la, -ae") – stała po­stać leku, przez­na­czo­na do sto­so­wa­nia do­ust­ne­go (z moż­li­wo­ścią uwal­nia­nia sub­stan­cji lecz­ni­czej w róż­nych od­cin­kach prze­wo­du po­kar­mo­we­go) lub rza­dziej do­po­chwo­we­go i do­od­byt­ni­cze­go. Może też słu­żyć jako opa­ko­wa­nie dawki leku przez­na­czo­ne­go do roz­pu­szcza­nia, roz­py­la­nia lub wcie­ra­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kapˈsuwka, AS: kapsuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsuła ż.

 przym. kapsułkowy, kapsułowy

Wiktionary


kapsułkarka

urzą­dze­nie do na­peł­nia­nia kap­su­łek


SJP.pl


kapsułkowy

→ kap­suł­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­suł­ką, do­ty­czą­cy kap­suł­ki

Wiktionary

Patrz:

kapsułka

Powiązane:

 rzecz. kapsuła ż., kapsułka ż.

Wiktionary


kapsułowy

→ kap­su­ła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kap­su­ły

Wiktionary

Patrz:

kapsuła

Powiązane:

 rzecz. kapsułka ż.

Wiktionary


kapsyd

płaszcz biał­ko­wy z kwa­sem nu­kle­i­no­wym, ele­ment skła­do­wy cząst­ki wi­ru­so­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. biał­ko­wa osłon­ka ge­no­mu wi­ru­sa;

Wiktionary

Kap­syd – ele­ment skła­do­wy wi­rio­nu bę­dą­cy pła­szczem biał­ko­wym, wew­nątrz któ­re­go za­war­ty jest kwas nu­kle­i­no­wy. Kap­syd z za­war­tym w nim ma­te­ria­łem ge­ne­tycz­nym two­rzy nu­kle­o­kap­syd. Kap­syd ufor­mo­wa­ny jest z okre­ślo­nej licz­by pod­jed­no­stek biał­ko­wych zwa­nych kap­so­me­ra­mi. Sta­no­wi ochro­nę czą­stecz­ki DNA lub RNA wi­rio­nu przed czyn­ni­ka­mi zew­nętrz­ny­mi.

Wikipedia


kapsydowy

→ kap­syd


SJP.pl

Patrz:

kapsyd

kapszagajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kap­sza­ga­jem, do­ty­czą­cy Kap­sza­ga­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapszagaj mrz.

Wiktionary


kapsztad

mia­sto w RPA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Cape Town”. Zo­bacz też: se­rial te­le­wi­zyj­ny "Cape Town".

Kapsz­tad ( Ka­ap­stad, wym. ; iKapa; Cape Town, wym.) – naj­star­sze i jedno z naj­więk­szych pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców mia­sto w Po­łud­nio­wej Afry­ce, le­gis­la­cyj­na sto­li­ca tego kraju oraz Pro­win­cji Przy­ląd­ko­wej Za­chod­niej. Liczy ok. 4 mln miesz­kań­ców, z czego ok. 45% sta­no­wią Ko­lo­re­dzi, 17% sta­no­wi lud­ność biała, a 35% to czar­ni Afry­ka­nie i Az­ja­ci (Hin­du­si, Chiń­czy­cy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapsz­tad jest sto­li­cą le­gis­la­cyj­ną Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapʃtat, AS: kapštat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsztadczyk mos., kapsztadka ż.

 przym. kapsztadzki

Wiktionary


kapsztadczyk

miesz­ka­niec Kapsz­ta­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kapsz­ta­du; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ci się nie spo­do­ba, ale muszę po­wie­dzieć, że kapsz­tad­czy­cy nie miesz­ka­ją w Afry­ce. Wiem o tym. Co roku je­stem w Kapsz­ta­dzie i mam wra­że­nie, że od­wie­dzam Eu­ro­pę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapsztad mrz.

:: fż. kapsztadka ż.

 przym. kapsztadzki

Wiktionary


kapsztadka

miesz­kan­ka Kapsz­ta­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kapsz­ta­du; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapsztad mrz.

:: fm. kapsztadczyk mos.

 przym. kapsztadzki

Wiktionary


kapsztadzki

przy­miot­nik od: Kapsz­tad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kapsz­ta­dem, do­ty­czą­cy Kapsz­ta­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapsztad mrz., kapsztadczyk mos., kapsztadka ż.

Wiktionary


kapszuna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na. tru­skaw­ka

Wiktionary


kaptan

śro­dek grzy­bo­bój­czy


SJP.pl

Kap­tan – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na fta­li­mi­du. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ochro­ny ro­ślin przed grzy­ba­mi (fun­gi­cyd).

Wikipedia


kaptaż

zdo­by­cie gór­ne­go od­cin­ka rzeki słabo ero­du­ją­cej przez rzekę ak­tyw­niej­szą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. prze­chwy­ce­nie wód jed­nej rzeki przez drugą

Wiktionary

Kap­taż (od łac. "captūra", 'ła­pa­nie, prze­cią­ga­nie'), także prze­cią­gnię­cie rzeki – ter­min w ge­o­mor­fo­lo­gii i hy­dro­lo­gii opi­su­ją­cy zja­wi­sko prze­chwy­ce­nia wód jed­nej rzeki przez drugą, bę­dą­ce czę­ścią tzw. "walki o dział wodny".

Wikipedia


kapton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) chem. techn. folia po­lii­mi­do­wa die­lek­trycz­na, wy­trzy­ma­ła me­cha­nicz­nie i ter­micz­nie o cha­rak­te­ry­stycz­nej żół­tej bar­wie, sto­so­wa­na m.in. w elek­tro­ni­ce i tech­no­lo­giach kos­micz­nych;

Wiktionary

Kap­ton, poli(4,4'-ok­sy­di­fe­ny­len-pi­ro­mel­li­ti­mi­dy­na) – two­rzy­wo po­lii­mi­do­we o wy­jąt­ko­wych wła­ści­wo­ściach elek­trycz­nych, me­cha­nicz­nych, fi­zycz­nych i che­micz­nych. Opra­co­wa­ny w la­tach 60. XX w. przez przed­się­bior­stwo DuPont.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaptonowy

Wiktionary


kaptonowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­to­nem, do­ty­czą­cy kap­to­nu

 (1.2) wy­ko­na­ny z kap­to­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapton m.

Wiktionary


kaptorynomorf

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go rzędu gadów na­le­żą­ce­go do anap­sy­dów


SJP.pl


kaptorynomorfy

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go rzędu gadów na­le­żą­ce­go do anap­sy­dów


SJP.pl


kaptować

po­zy­ski­wać kogoś na swo­je­go zwo­len­ni­ka lub sprzy­mie­rzeń­ca


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skap­to­wać)

 (1.1) książk. zjed­ny­wać i po­wie­rzać ja­kieś za­da­nie, wer­bo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy za­rzu­ca kon­ku­ren­to­wi, że kap­tu­je sobie zwo­len­ni­ków obie­cu­jąc in­trat­ne po­sa­dy we wła­dzach par­tii, urzę­dach pań­stwo­wych czy ra­dach na­dzor­czych spó­łek skar­bu pań­stwa.

 (1.1) Sekta (…) [[być|[j]est]] po­dej­rze­wa­na o kap­to­wa­nie człon­ków me­to­dą pra­nia móz­gów (…).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skaptować

Wiktionary


kaptur

1. część wierzch­nie­go ubra­nia na­kry­wa­ją­ca głowę;
2. stoż­ko­wa­ta osło­na;
3. w daw­nej Pol­sce: kon­fe­de­ra­cja za­wią­za­na po śmier­ci króla na czas bez­kró­le­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. część pła­szcza, kurt­ki lub bluzy słu­żą­ca jako na­kry­cie głowy;

 (1.2) przen. stan mnisi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kap­tur – ina­czej kon­fe­de­ra­cja kap­tu­ro­wa
  • kap­tur – ele­ment stro­ju
  • kap­tur kol­czy – ro­dzaj hełmu
  • Kap­tur – dziel­ni­ca Ra­do­mia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mogę przy­pom­nieć sobie twa­rzy tego czło­wie­ka, gdyż miał oczy za­sło­nię­te kap­tu­rem.

 (1.2) Mniej­sza, żeś pań­stwa, trony, berła skru­szył: / Bę­dziesz tak śmia­łym, żebyś kap­tur ru­szył?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaptur, AS: kaptur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakapturzony mos., kapturka ż., kapturnica ż., kapturnik mos./mzw., kapturzenie n., zakapturzenie n.

:: zdrobn. kapturek mrz.

 czas. kapturzyć ndk., zakapturzyć dk.

 przym. kapturowy, kapturzasty, zakapturzony

 ims. zakapturzony

Wiktionary


kapturce

1. przed­sta­wi­ciel rzędu pa­ję­cza­ków;
2. ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych


SJP.pl

Kap­tur­ce (Ri­ci­nu­lei) – rząd pa­ję­cza­ków obej­mu­ją­cy ślepe zwie­rzę­ta za­miesz­ku­ją­ce ściół­kę i szcze­li­ny skal­ne w stre­fie tro­pi­kal­nej. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną kap­tur­ców jest obec­ność ru­cho­mej płyt­ki za­sła­nia­ją­cej otwór gę­bo­wy i szczę­ko­czuł­ki, które są za­koń­czo­ne przy­dat­ka­mi w kształ­cie szczy­piec. No­go­głaszcz­ki kap­tur­ców są krót­kie. Larwy kap­tur­ców mają trzy pary od­nó­ży lo­ko­mo­cyj­nych.

Wikipedia


kapturek

zdrob­nie­nie od: kap­tur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. kap­tur

 (1.2) mały kap­tur na głowę

 (1.3) mała osłon­ka na sprzę­ty, na­rzę­dzia

 (1.4) środ. farm. do­po­chwo­wa wkład­ka sto­so­wa­na jako śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kap­tur­ka

Wiktionary

Kap­tu­rek, hat lub grzy­bek (ang. "Hat Switch") – do­dat­ko­wa mi­nia­tu­ro­wa dźwi­gien­ka (ma­ni­pu­la­tor), ob­słu­gi­wa­na za po­mo­cą kciu­ka i umo­co­wa­na w gór­nej czę­ści rę­ko­je­ści dżoj­sti­ka ana­lo­go­we­go.

Dzię­ki niej gra­ją­cy może oglą­dać prze­strzeń wokół sie­bie, np. z punk­tu wi­dze­nia pi­lo­ta odrzu­tow­ca lub do ste­ro­wa­nia po­ci­ska­mi. Oprócz tego w wielu sy­mu­la­to­rach lotu wy­ko­rzy­stu­je się go do po­zy­cjo­no­wa­nia steru wy­so­ko­ści i steru kie­run­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Nie można wkła­dać kap­tur­ka pod­czas men­stru­a­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈturɛk, AS: kapturek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaptur m., kapturka ż., kapturnica ż., kapturnik m., zakapturzony mos.

 czas. kapturzyć ndk., zakapturzyć dk.

 przym. kapturowy, kapturzasty, zakapturzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) diafragma

Wiktionary


kapturka

zdrob­nie­nie od: kap­tur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Syl­via atri­ca­pil­la|ref=tak., ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku kap­tur­ka (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od kap­tu­rek

Wiktionary

Kap­tur­ka, po­krzew­ka czar­noł­bi­sta, po­krzew­ka czar­no­gło­wa ("Syl­via atri­ca­pil­la") – ga­tu­nek ma­łe­go, czę­ścio­wo wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny po­krze­wek (Syl­vii­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kapˈturka, AS: kapturka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakapturzony m., kaptur m., kapturek m., kapturnica ż., kapturnik m.

 czas. kapturzyć ndk., zakapturzyć dk.

 przym. kapturowy, kapturzasty, zakapturzony, kapturkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrzewka czarnogłowa, pokrzewka czarnołbista

Wiktionary


kapturkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kapturkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy mały kap­tur;
2. ku­kucz­ka kap­tur­ko­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl


kapturkowy

→ kap­tu­rek


SJP.pl

Patrz:

kapturek

kapturnica

1. owa­do­żer­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny kap­tur­ni­co­wa­tych, o lej­ko­wa­tych lub dzwon­ko­wa­tych li­ściach przeksz­tał­co­nych w or­ga­ny pu­łap­ko­we, ros­ną­ca na ba­gnach we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej; sa­ra­ce­nia;
2. śred­niej wiel­ko­ści ptak z ro­dza­ju ama­zo­nek (papug zie­lo­nych), ży­ją­cy w tro­pi­kal­nych la­sach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sar­ra­ce­nia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin owa­do­żer­nych z ro­dzi­ny kap­tur­ni­co­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kap­tur­ni­ca (Sar­ra­ce­nia) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kap­tur­ni­co­wa­tych
  • kap­tur­ni­ca (Art­ho­py­re­nia) – ro­dzaj po­ro­stów z ro­dzi­ny pla­mi­co­wa­tych
  • kap­tur­ni­ca (De­rop­ty­us ac­ci­pi­tri­nus) – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kap­tur­ni­ce są łatwe do upra­wy w po­dło­żu kwa­śnym i wil­got­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaptur mrz., kapturek mrz., zakapturzony mos., kapturka ż.

 przym. zakapturzony

Wiktionary


kapturnicowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, owa­do­żer­nych, ros­ną­cych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


SJP.pl

Kap­tur­ni­co­wa­te ("Sar­ra­ce­nia­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu wrzo­sow­ców. Do ro­dzi­ny na­le­żą trzy ro­dza­je z 34 ga­tun­ka­mi. Osiem ga­tun­ków z ro­dza­ju kap­tur­ni­ca "Sar­ra­ce­nia" wy­stę­pu­je we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Dar­ling­to­nia ka­li­for­nij­ska (je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Dar­ling­to­nia") ro­śnie w czę­ści wschod­niej tego kon­ty­nen­tu.

Wikipedia


kapturnicowaty

o ce­chach kap­tur­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kapturnik

1. duży ssak mor­ski po­dob­ny do foki; kap­tu­rzak;
2. chrząszcz po­dob­ny do kor­ni­ka, ży­ją­cy w kra­jach tro­pi­kal­nych;
3. ba­zy­li­szek, któ­re­go sa­miec ma fałd skór­ny w po­sta­ci hełmu; ba­zy­li­szek heł­mia­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­kap­tu­rzo­ny czło­wiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lop­ho­dy­tes cu­cul­la­tus|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, grupy tra­czy, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈturʲɲik, AS: kapturʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaptur mrz., kapturek mrz., kapturka ż., zakapturzenie n., zakapturzony mos.

 czas. zakapturzyć dk.

 przym. zakapturzony

Wiktionary


kapturnikowate

ro­dzi­na chrzą­szczy, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki bę­dą­ce szkod­ni­ka­mi drzew li­ścia­stych ni­szczą­ce drew­no


SJP.pl

Kap­tur­ni­ko­wa­te (Bo­stri­chi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy.

Wikipedia


kapturnikowaty

o ce­chach kap­tur­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


kapturowy

przy­miot­nik od: kap­tur


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­tu­rem, do­ty­czą­cy kap­tu­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakapturzony mos., kaptur mrz., kapturek mrz., kapturka ż.

 przym. zakapturzony

Wiktionary


kapturzak

duży ssak mor­ski po­dob­ny do foki; kap­tur­nik


SJP.pl


kapturzasty

ma­ją­cy kap­tur


SJP.pl


kapturzec

1. przed­sta­wi­ciel rzędu pa­ję­cza­ków;
2. ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych


SJP.pl


kapturzyk

1. ga­tu­nek stor­czy­ka o bia­łych, ło­so­sio­wych lub brą­zo­wych kwia­tach;
2. tro­pi­kal­ny ptak ame­ry­kań­ski z ro­dzi­ny ta­na­grów


SJP.pl


kapu

wyraz przy­po­mi­na­ją­cy od­głos pa­da­ją­cych kro­pel, zwy­kle w wy­ra­że­niu "kapu, kap"


SJP.pl

Kapu – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Järva, w gmi­nie Koeru.

Wikipedia


kapua

prze­no­śnie: miej­sce pełne luk­su­su, w któ­rym się nie­wie­ście­je i gnu­śnie­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, po­ło­żo­ne na po­łud­nie od Rzymu nad rzeką Vol­tur­no;

Wiktionary

Kapua ( Capua) – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Ca­ser­ta, po­ło­żo­na na pół­noc od Ne­a­po­lu, nad rzeką Vol­tur­no. W 73 r. p.n.e. wy­bu­chło tu pow­sta­nie nie­wol­ni­ków, naz­wa­ne od wodza tego pow­sta­nia pow­sta­niem Spar­ta­ku­sa.

30 li­sto­pa­da 1734 ka­pi­tu­la­cja gar­ni­zo­nu au­striac­kie­go przed woj­ska­mi hisz­pań­ski­mi pod­czas wojny o suk­ce­sję pol­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Wel­le­jus Pa­ter­kul­lus wspo­mi­na, że Etru­sko­wie za­ło­ży­li Kapuę około 800 roku, a Katon po­cząt­ki tego mia­sta da­tu­je na rok 471. Pier­wsza data wy­da­je się wia­ry­god­niej­sza, druga jest zde­cy­do­wa­nie za późna.

 (1.1) Piętą achil­le­so­wą or­ga­ni­za­cji ga­li­cyj­skiej były fi­nan­se, brak go­tów­ki na roz­wi­nię­cie ży­wszej dzia­łal­no­ści, i to chyba było przy­czy­ną okre­śle­nia przez Tra­u­gut­ta Ga­li­cji mia­nem „Kapuy pol­skie­go pow­sta­nia", ale okre­śle­nie to zaw­dzię­cza ona głów­nie ne­ga­tyw­nej wobec ruchu na­ro­do­we­go po­sta­wie zie­miań­stwa ga­li­cyj­skie­go (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpuwa, AS: kapuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuańczyk mos., kapuanka ż.

 przym. kapuański

Wiktionary


kapuanka

miesz­kan­ka Kapui


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kapui

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapua ż.

:: fm. kapuańczyk m.

 przym. kapuański

Wiktionary


kapuańczyk

miesz­ka­niec Kapui


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kapui

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapua ż.

:: fż. kapuanka ż.

 przym. kapuański

Wiktionary


kapuański

przy­miot­nik od: Kapua


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kapuą, do­ty­czą­cy Kapui

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Garst­ka gla­dia­to­rów pod wodzą Traka Spar­ta­ku­sa ucie­kła z ko­szar ka­pu­ań­skich i za­ję­ła nie­do­stęp­ną po­zy­cję na sto­kach We­zu­wiu­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapua ż., kapuańczyk mos., kapuanka ż.

Wiktionary


kapuca

dawne na­kry­cie głowy w for­mie kap­tu­ra; ka­pu­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ka­pu­za;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś ci wło­żył kasz­ta­na do ka­pu­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuza ż., kapucyn m.

 przym. kapucyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapuza

Wiktionary


kapucha

1. zgru­bie­nie od: ka­pu­sta; ka­pu­ści­sko;
2. po­tocz­nie: pie­nią­dze; ma­mo­na, sa­ła­ta, hajs, forsa, szmal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: ka­pu­sta

 (1.2) przen. pot. pie­nią­dze, szcze­gól­nie jeśli „zie­lo­ne”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpuxa, AS: kapuχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapustowate nmos., kapusta ż., kapustka ż., kapuśniak m., kapuśniaczek m.

 przym. kapuściany, kapustny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sałata, zielone, szmal, forsa

Wiktionary


kapuchowy

przy­miot­nik od: ka­pu­cha


SJP.pl


kapucyn

czło­nek za­ko­nu fran­cisz­ka­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek za­ko­nu braci ka­pu­cy­nów;

 (1.2) pot. penis

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­pu­cyn (Pe­ris­so­cep­ha­lus tri­co­lor) – ptak z ro­dzi­ny bła­wat­ni­ków
  • ku­pu­cyn – za­kon­nik Za­ko­nu Braci Mniej­szych
  • Ka­pu­cyn – skała w gru­pie Ostań­ców Jerz­ma­no­wic­kich
  • Żabi Ka­pu­cyn – skała w Ta­trach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stro­jem za­kon­nym ka­pu­cy­nów jest kasz­ta­no­wy habit z kap­tu­rem prze­pa­sa­ny sznu­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈput͡sɨ̃n, AS: kapucỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuca ż., kapuza ż.

:: fż. kapucynka ż.

 przym. kapucyński, cappuccino

Wiktionary


kapucynek

zdrob­nie­nie od: ka­pu­cyn


SJP.pl


kapucyni

czło­nek za­ko­nu fran­cisz­ka­nów


SJP.pl


kapucynka

1. małpa z ro­dzi­ny płak­so­wa­tych, za­miesz­ku­ją­ca te­re­ny Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ka­pu­cy­nek Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cebus|ref=tak., ro­dzaj małpy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) zob. ka­pu­cy­nek.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­pu­cyn­ka – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny ka­pu­cy­nek
  • Ka­pu­cyn­ka bia­ło­czel­na (Cebus al­bi­frons) – ga­tu­nek małpy sze­ro­ko­no­sej z ro­dzi­ny płak­so­wa­tych
  • Ka­pu­cyn­ka czar­no­bia­ła, ka­pu­cyn­ka wła­ści­wa (Cebus ca­pu­ci­nus) – ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny płak­so­wa­tych
  • Ka­pu­cyn­ka czu­ba­ta, płak­sa (Cebus apel­la) – ga­tu­nek małpy sze­ro­ko­no­sej z ro­dzi­ny płak­so­wa­tych
  • Kla­ry­ski ka­pu­cyn­ki – zakon kon­tem­pla­cyj­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapucyn mos.

 przym. kapucyński

Wiktionary


kapucynki

zdrob­nie­nie od: ka­pu­cyn


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kla­ry­ski Ka­pu­cyn­ki – żeń­ska gałąź ka­pu­cy­nów
  • Ka­pu­cyn­ki – po­dro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych
  • ka­pu­cyn­ka (Ce­bi­nae) – po­dro­dzi­na małp sze­ro­ko­no­sych z ro­dzi­ny płak­so­wa­tych

Wikipedia


kapucyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pu­cy­na­mi lub ka­pu­cyn­ka­mi, do­ty­czą­cy ka­pu­cy­nów lub ka­pu­cy­nek

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ka­pu­cy­nów lub ka­pu­cy­nek, bę­dą­cy ich włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W Asyżu za­tryz­ma­my się na noc­leg w klasz­to­rze ka­pu­cyń­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cappuccino n., kapucyn m., kapucynka ż., kapuca ż., kapuza ż.

 przym. cappuccino

Wiktionary


kapuczina

żar­to­bli­wie: cap­puc­ci­no


SJP.pl


kapuczyński

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język ka­pu­czyń­ski;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beżtyjski

Wiktionary


kapuleti

naz­wi­sko ro­do­we ty­tu­ło­wej bo­ha­ter­ki tra­ge­dii mi­łos­nej "Romeo i Julia" au­tor­stwa Wil­lia­ma Szek­spi­ra; Ca­pu­let­ti, Ca­pu­le­ti


SJP.pl


kapusiostwo

po­tocz­nie: to, czym zaj­mu­je się kapuś, skła­da­nie do­no­sów; do­no­si­ciel­stwo, ka­pow­nict­wo, szpie­go­stwo, szpic­lo­stwo


SJP.pl


kapusiowaty

po­tocz­nie: do­ty­czą­cy ka­pu­sia lub jego dzia­łal­no­ści; do­no­si­ciel­ski, szpie­gow­ski, szpic­low­ski


SJP.pl


kapusta

1. jed­no­rocz­na lub dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych (ka­pu­sto­wa­tych), o ja­dal­nych li­ściach zwi­ja­ją­cych się w głów­kę, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach i od­mia­nach dziko ros­ną­cych;
2. po­tra­wa przy­go­to­wa­na z liści tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na wa­rzyw­na o ja­dal­nych li­ściach zbi­tych w głów­kę;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z liści ka­pu­sty (1.1)

 (1.3) pot. pie­nią­dze, szcze­gól­nie je­że­li „zie­lo­ne” (do­la­ry)

 (1.4) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dza­ju ka­pu­sto­wa­tych

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (2.1) środ. pot. do­no­si­ciel

Wiktionary

Ka­pu­sta ("Bras­si­ca" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Wy­róż­nia­nych jest w jego obrę­bie od ok. 35 do 44 ga­tun­ków. Pier­wot­ny za­sięg obej­mo­wał Eu­ro­pę, Azję i pół­noc­ną Afry­kę, ale ro­śli­ny te zo­sta­ły roz­prze­strze­nio­ne na wszyst­kie kon­ty­nen­ty (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy). W Pol­sce rosną jako ro­śli­ny upra­wia­ne i zdzi­cza­łe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idź do skle­pu kupić ka­pu­stę.

 (1.2) Dziś na obiad zro­bi­łam ka­pu­stę na gęsto.

 (1.3) Ty masz za­wsze dużo ka­pu­sty przy sobie, to za­pła­cisz za nas wszyst­kich.

 (2.1) Po­wiedz­cie temu ka­pu­ście, że i tak przy nim nie bę­dzie­my nic mówić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpusta, AS: kapusta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuśniak m., kapuśniaczek m., kapustnik m.

:: zdrobn. kapustka ż.

:: zgrub. kapucha

 przym. kapuściany, kapustny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) flota, forsa, hajs, kasa, sałata, siano, szmal

 (2.1) szpicel, kapuś

Wiktionary


kapustka

zdrob­nie­nie od: ka­pu­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­pu­sta

 (1.2) mała ka­pu­sta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Ka­pust­ka – pol­ski pił­karz
  • Ja­nusz Ka­pust­ka – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Józef Ka­pust­ka – pol­ski pia­ni­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz Sta­siu wy­brzy­dza i nie zjada ka­pust­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapustowate nmos., kapuśniak mrz., kapustnica ż., kapucha ż., kapusta ż.

Wiktionary


kapustnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­me­stra bras­si­cae|Lin­na­e­us|ref=tak., motyl z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gą­sie­ni­ce ka­pust­ni­cy po­ob­że­ra­ły po­ło­wę Jaś­ko­we­go pola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapustowate nmos., kapuśniak mrz., kapusta ż., kapustka ż., kapustnik mzw.

 przym. kapuściany, kapustny, kapustowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piętnówka kapustnica

Wiktionary


kapustnik

bie­li­nek ka­pust­nik - biały motyl, któ­re­go gą­sie­ni­ce że­ru­ją na li­ściach ka­pu­sty


SJP.pl


kapustos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. li­chej ja­ko­ści cy­ga­ro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ćmił koń­ców­kę śmier­dzą­ce­go ka­pu­sto­sa.

Wiktionary


kapustowate

ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych z rzędu ka­pu­stow­ców; krzy­żo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca­ce­ae|Bur­nett|ref=tak., licz­na ro­dzi­na ro­ślin o dużym zna­cze­niu go­spo­dar­czym, na­le­żą­ca do rzędu ka­pu­stow­ców;

Wiktionary

Ka­pu­sto­wa­te, krzy­żo­we ("Bras­si­ca­ce­ae" Bur­nett, "Cru­ci­fe­rae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych, rza­dziej drzew i krze­wów, na­le­żą­ca do rzędu ka­pu­stow­ców ("Bras­si­ca­les"). Liczy 343–353 ro­dza­je i około 3630–4010 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, brak ich też w zwar­tych ob­sza­rach wy­stę­po­wa­nia ni­zin­nych lasów rów­ni­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Także reż za­li­cza­ny jest do ka­pu­sto­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapucha ż., kapusta ż., kapustka ż., kapustnica ż., kapustnik mzw., kapustowce nmos., kapuśniaczek mrz., kapuśniak mrz., kapuśnica ż.

 przym. kapustny, kapustowy, kapuściany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyżowe

Wiktionary


kapustowaty

o ce­chach ka­pu­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


kapustowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Ka­pu­stow­ce ("Bras­si­ca­les" Br.) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ró­żo­wych wy­róż­nia­ny w ko­lej­nych sy­ste­mach APG (w tym APG IV z 2016). Na­le­ży tu 18 ro­dzin (jedną z nich – "Ti­ga­nop­hy­ta­ce­ae" opi­sa­no w 2020) li­czą­cych w sumie bli­sko 400 ro­dza­jów i 4,5 tys.

Wikipedia


kaput

po­tocz­nie:
1. ko­niec, już po wszyst­kim, prze­pa­dło;
2. zep­su­ty, zni­szczo­ny, do ni­cze­go


SJP.pl

wy­krzy­knik pa­ren­te­tycz­ny

 (1.1) pot. słowo oz­na­cza­ją­ce ko­niec, klę­skę

 (1.2) pot. słowo oz­na­cza­ją­ce zły stan cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­kie­ra, mo­ty­ka, linka, drut, / I pan ma­larz jest kaput.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈput, AS: kaput

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniec, poszło!, przepadło!

Wiktionary


kapuza

dawne na­kry­cie głowy w for­mie kap­tu­ra; ka­pu­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lub reg. kap­tur

 (1.2) daw. więk­sza czap­ka z futra;

Wiktionary

Ka­pu­za (od łac. "cappa" – na­kry­cie głowy, "caput" – głowa) – ro­dzaj mę­skiej czap­ki. Miała ona opu­szcza­ne klapy słu­żą­ce do osło­nię­cia uszu lub rów­nież karku. Uży­wa­na była w Eu­ro­pie i Azji od cza­sów śred­nio­wie­cza, lub nawet wcze­śniej. Wy­ko­na­na była naj­czę­ściej z futra i wów­czas okre­śla­na była rów­nież nazwą po­chod­ną od ro­dza­ju futra, np. li­siur­ka – od lisa. Cza­sem ka­pu­zy wy­ko­ny­wa­ne były także z tka­ni­ny, np. z sukna lub jed­wa­biu (znane z XVIII-wiecz­nej Pol­ski).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo lubię moją brą­zo­wą bluzę z ka­pu­zą.

 (1.1) Ry­ba­cy noszą nie­prze­ma­kal­ne ka­pu­zy.

 (1.2) Go­spo­darz zgu­bił ka­pu­zę w cza­sie ku­li­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuca ż., kapucyn m.

 przym. kapucyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapuca

Wiktionary


kapuć

rzad­ko, zwy­kle w licz­bie mno­giej:
a) mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; kapeć, łapeć, papeć, papuć;
b) po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but


SJP.pl


kapuś

szpi­cel, kon­fi­dent; po­tocz­nie:
1. tajny współ­pra­cow­nik po­li­cji, wy­wia­du itp.; taj­niak, szpieg;
2. do­no­si­ciel; kabel, de­nun­cja­tor, ka­blow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. do­no­si­ciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­rian od razu po­le­ciał na ko­mi­sa­riat. Nie są­dzi­łem, że taki z niego kapuś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapuɕ, AS: kapuś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapusta

Wiktionary


kapuścianka

1. zupa z ka­pu­sty;
2. sok z kwa­szo­nej ka­pu­sty


SJP.pl


kapuściany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pu­stą

 (1.2) kulin. wy­ko­na­ny z ka­pu­sty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapuˈɕt͡ɕãnɨ, AS: kapuśćãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapusta m./ż., kapucha ż., kapuśniak m., kapuśniaczek m., kapustnik m.

 przym. kapustny

Wiktionary


kapuścik

naz­wi­sko


SJP.pl


kapuścisko

1. zgru­bie­nie od: ka­pu­sta; ka­pu­cha;
2. pole po ze­bra­niu ros­ną­cej na nim ka­pu­sty; ka­pu­śni­sko


SJP.pl


kapuściński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­pu­ściń­ski – czer­wo­ny, pro­te­ro­zo­icz­ny gra­nit
  • Bo­le­sław Ka­pu­ściń­ski (1850–1921) – poz­nań­ski le­karz i spo­łecz­nik (oj­ciec Wi­tol­da Ma­cie­ja)
  • Ja­nusz Ka­pu­ściń­ski (1898-1998) – pol­ski jeź­dziec i ofi­cer ka­wa­le­rii, (brat Zbi­gnie­wa)
  • Ja­nusz Ka­pu­ściń­ski (1949-) – pol­ski ge­o­fi­zyk, agro­me­te­o­ro­log, prof. nadzw. dr hab. nauk rol­ni­czych
  • Jerzy Ka­pu­ściń­ski (1954-) – pol­ski re­dak­tor te­le­wi­zyj­ny i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Józef Ka­pu­ściń­ski (1818–1847) – emi­sa­riusz To­wa­rzy­stwa De­mo­kra­tycz­ne­go Pol­skie­go
  • Ma­ciej Józef Ka­pu­ściń­ski (1811–1873) – pol­ski le­karz, dzia­łacz wiel­ko­pol­ski, uczest­nik pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go (oj­ciec Bo­le­sła­wa)
  • Raj­mund Ka­pu­ściń­ski (1935–2002) – pol­ski pił­karz, grał m.in. w Stali Mie­lec
  • Ry­szard Ka­pu­ściń­ski (1932–2007) – pol­ski pi­sarz, dzien­ni­karz i re­por­ter
  • Wac­ław Ka­pu­ściń­ski (ur. 1929) – pol­ski po­li­tyk i dy­plo­ma­ta, puł­kow­nik
  • Wi­told Ju­liusz Ka­pu­ściń­ski (1910–1988) – pol­ski poeta i pro­za­ik, le­karz-oku­li­sta
  • Wi­told Ka­pu­ściń­ski (1882–1951) – pol­ski pro­fe­sor oku­li­sty­ki (oj­ciec Wi­tol­da Ju­liu­sza)

Wikipedia


kapuśniaczek

zdrob­nie­nie od: ka­pu­śniak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­pu­śniak

 (1.2) kulin. bułka z ka­pu­ścia­nym na­dzie­niem z ka­pu­sty ki­szo­nej

 (1.3) pot. drob­ny deszcz

Wiktionary

Ka­pu­śnia­czek ( La Soupe aux choux) – film ko­me­dio­wy pro­duk­cji fran­cu­skiej w re­ży­se­rii Jeana Gi­ra­ul­ta z 1981 roku na pod­sta­wie po­wie­ści pod tym samym ty­tu­łem. Prze­do­stat­ni film z udzia­łem Lo­u­i­sa de Funèsa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapuśniak m., kapucha ż., kapusta m./ż.

Wiktionary


kapuśniak

zupa z ka­pu­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. zupa z ka­pu­sty, zwy­kle z ki­szo­nej;

 (1.2) kulin. bułka z ka­pu­ścia­nym na­dzie­niem z ka­pu­sty ki­szo­nej

 (1.3) pot. zgrub. od: ka­pu­śnia­czek (deszcz)

Wiktionary

Ka­pu­śniak – zupa z po­szat­ko­wa­nej ka­pu­sty gło­wia­stej (świe­żej lub ki­szo­nej) i wa­rzyw, czę­sto na wy­wa­rze z wę­dzo­ne­go bocz­ku lub z że­be­rek. Znana w kuch­ni pol­skiej, gó­ral­skiej – kwa­śni­ca (z wy­wa­rem ki­szo­nej ka­pu­sty), sło­wac­kiej – "ka­pust­ni­ca" (z ki­szo­nej ka­pu­sty, z su­szem i pa­pry­ką), ukra­iń­skiej – "ka­pus­niak", капусняк.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiad zja­dłem dwa ta­le­rze ka­pu­śnia­ku – taki był dobry.

 (1.1) Lecz on do je­dze­nia gardy. Strasz­no przyz­nać, żeby Bóg nie po­ka­rał, lecz on smaku nie ma ani na pusz­ki, ani na bo­czek, ani nawet na ka­pu­śniak ze szper­ką.

 (1.2) W tej małej pie­kar­ni za ro­giem, ku­pi­łem dziś dwa ka­pu­śnia­ki i piz­zer­kę.

 (1.3) Od mie­sią­ca jest sucho w lesie – raz tylko po­pa­dał ka­pu­śniak i to wszyst­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpuɕɲak, AS: kapuśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapusta ż., kapustka ż., kapustnica ż., kapustnik mzw., kapustowate lm nm., kapustowiec m., kapustowce lm nm., Kapustowo n.

:: zdrobn. kapuśniaczek m.

 przym. kapuściany, kapustny, kapustowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. parzybroda, reg. śl. kapuśnica, gwara. kapuściak, kapuściana, kapuścianka, kapuśniaczka, kapuśnianka, kapuśniarka, kapuśnica, krautzupa

 (1.3) deszczyk

Wiktionary


kapuśnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ka­pu­śniak

 (1.2) spoż. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. woda z ki­szo­nej ka­pu­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapustowate nmos., kapuśniónka ż.

Wiktionary


kapuśnisko

pole po ze­bra­niu ros­ną­cej na nim ka­pu­sty; ka­pu­ści­sko


SJP.pl


kapówka

1. ro­dzaj ma­szy­ny do szy­cia; ren­de­rów­ka, ren­der­ka;
2. pi­lar­ka do cię­cia ele­men­tów drew­nia­nych pod kątem; pi­lar­ka uko­so­wa, uko­śni­ca


SJP.pl


kapłan

1. wyś­wię­co­ny du­chow­ny ma­ją­cy upraw­nie­nia do od­pra­wia­nia na­bo­żeństw i udzie­la­nia sa­kra­men­tów w ko­ście­le chrze­ści­jań­skim;
2. czło­wiek wy­ko­nu­ją­cy czyn­no­ści kul­to­we w re­li­giach pier­wot­nych lub po­li­te­i­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. męż­czyz­na peł­nią­cy funk­cje kul­to­we, zwła­szcza w re­li­giach po­li­te­i­stycz­nych;

 (1.2) rel. w chrze­ści­jań­stwie du­chow­ny po przy­ję­ciu świę­ceń ma­ją­cy prawo do od­pra­wia­nia mszy i udzie­la­nia sa­kra­men­tów świę­tych

 (1.3) przen. osoba od­da­na ja­kiejś idei lub spra­wie

Wiktionary

Ka­płan – osoba, która speł­nia w imie­niu wspól­no­ty re­li­gij­nej funk­cje kul­to­we i ry­tu­al­ne. Funk­cje te na­da­ją jej rolę przy­najm­niej czę­ścio­we­go poś­red­ni­ka mię­dzy Bo­giem a ludź­mi. Ka­płan musi pod­da­wać się okre­ślo­nym wy­mo­gom re­li­gij­nym i zaz­wy­czaj po­sia­da też pewne przy­wi­le­je.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swo­jej celi dłu­gie go­dzi­ny spę­dzał na mod­lit­wach, dał sobie ogo­lić włosy, przyw­dział strój ka­płań­ski i czte­ry razy na dobę uczę­szczał do chóru naj­młod­szych ka­pła­nów.

 (1.2) Jeśli ka­płan – prócz ty­tu­łu ko­ściel­ne­go po­sia­da też na­u­ko­wy – prze­su­wa­my go na ko­niec zda­nia (np. "Sza­now­ny Księ­że Pro­fe­so­rze").

 (1.2) Ka­płan w imie­niu wier­nych skła­dał dzię­ki Bogu za oka­za­ną łaskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapwãn, AS: kapu̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłaństwo n.

:: fż. kapłanka ż.

 przym. kapłański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowny

 (1.2) ksiądz

 (1.3) głosiciel, ambasador, apologeta, apologetyk, apostoł, chorąży, herold, krzewiciel

Wiktionary


kapłanka

1. ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca czyn­no­ści kul­to­we w ja­kiejś re­li­gii;
2. ko­bie­ta ma­ją­ca prawo do od­pra­wia­nia mszy i udzie­la­nia sa­kra­men­tów świę­tych w niek­tó­rych wyz­na­niach chrze­ści­jań­skich;
3. ko­bie­ta bez­gra­nicz­nie od­da­na ja­kiejś idei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która spra­wu­je po­słu­gę re­li­gij­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta, do któ­rej oko na­le­ża­ło, zda­niem ar­che­o­lo­gów, była ka­płan­ką bądź wróż­biar­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈwãnka, AS: kapu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłaństwo n.

:: fm. kapłan m.

 przym. kapłański

Wiktionary


kapłański

przy­miot­nik od: ka­płan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­płań­stwem lub ka­pła­nem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ir­ving Ka­plan­sky
  • Jerzy Ka­płań­ski (* 1949, Wroc­ław)
  • Kal­man Ka­plan­sky
  • Lucy Ka­plan­sky
  • Ate­ne­um Ka­płań­skie
  • Bract­wo Ka­płań­skie Świę­te­go Jana Marii Vian­ne­ya
  • Bract­wo Ka­płań­skie Świę­te­go Pio­tra
  • Bract­wo Ka­płań­skie Świę­te­go Piusa X
  • Try­denc­kie Bract­wo Ka­płań­skie
  • Rada ka­płań­ska
  • Rok Ka­płań­ski
  • Księ­ga Ka­płań­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz pro­boszcz ob­cho­dzi pięć­dzie­sią­tą rocz­ni­cę świę­ceń ka­płań­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈwãj̃sʲci, AS: kapu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłan m., kapłanka ż., kapłaństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowny, klerycki

Wiktionary


kapłaństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. god­ność lub urząd ka­pła­na

 (1.2) kośc. sa­kra­ment świę­ceń w chrze­ści­jań­stwie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czę­to dy­sku­to­wać nad ka­płań­stwem ko­biet.

 (1.1) Włas­ne­go ka­płań­stwa się boję, • włas­ne­go ka­płań­stwa się lękam • i przed ka­płań­stwem w proch padam, • i przed ka­płań­stwem klę­kam.

 (1.2) Ka­płań­stwo jest jed­nym z sied­miu sa­kra­men­tów.

 (1.2) W wielu po­słu­gach dla wspól­no­ty sa­kra­ment ka­płań­stwa ma szcze­gól­ne zna­cze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłan mos., kapłanka ż.

 przym. kapłański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) prezbiterat

Wiktionary


kapłon

1. młody, ka­stro­wa­ny kogut;
2. daw­niej: zupa z wody, piwa lub wina i tar­te­go chle­ba; wo­dzian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. wy­ka­stro­wa­ny kogut kury do­mo­wej;

 (1.2) daw. kulin. ro­dzaj wo­dzian­ki

Wiktionary

Zo­bacz też: ka­płon (wo­dzian­ka) – zupa z chle­ba.

Ka­płon – wy­ka­stro­wa­ny i spe­cjal­nie utu­czo­ny młody kogut.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj mięso ka­pło­na uz­na­wa­ne jest za kosz­tow­ny ra­ry­tas – kosz­tu­je 150 euro za sztu­kę.

 (1.1) Zjadł­bym ka­pło­na w winie musz­ka­to­ło­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłonienie n.

 czas. kapłonić ndk.

 przym. kapłoni

Wiktionary


kapłonek

zdrob­nie­nie od: ka­płon


SJP.pl


kapłoni

→ ka­płon


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ka­pło­na

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ka­pło­nem, do­ty­czą­cy ka­pło­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­pło­na, ma­ją­cy cechy ka­pło­na

Wiktionary

Patrz:

kapłon

Powiązane:

 rzecz. kapłon mzw., kapłonienie n.

 czas. kapłonić ndk.

Wiktionary


kapłonić

ka­stro­wać ko­gu­ta


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ka­pło­nić)

 (1.1) ka­stro­wać ko­gu­ta

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ka­pło­nić się (dk. wy­ka­pło­nić się)

 (2.1) być ka­pło­nio­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłon mzw., kapłonienie n.

 czas. kapłunić ndk., wykapłonić, wykapłunić dk.

 przym. kapłoni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kapłunić

Wiktionary


kar

(ge­o­lo­gia) cyrk, ko­cioł lo­dow­co­wy; wiel­kie za­głę­bie­nie wyż­ło­bio­ne przez lo­do­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pow­sta­łe w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści lo­dow­ca pół­ko­li­ste lub owal­ne za­głę­bie­nie z trzech stron oto­czo­ne stro­my­mi ścia­na­mi, a z czwar­tej ry­glem skal­nym

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kara

 (2.2) D. lm. od: karo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar – ina­czej cyrk lo­dow­co­wy w ge­o­mor­fo­lo­gii, lub gla­cjo­lo­gii.
  • Kar – imię wy­stę­pu­ją­cej w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni pszcze­lar­stwa, księ­ży­ca i przez­na­cze­nia, matki Karu.
  • Kar – szczyt w Ru­da­wach Slo­wac­kich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kar, AS: kar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyrk lodowcowy, kocioł lodowcowy, cyrk glacjalny

Wiktionary


kara

śro­dek re­pre­syj­ny lub wy­cho­waw­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­le­gli­wość wy­mie­rzo­na jako sank­cja

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tacz­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) M. i B. lm. od: karo

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) M. lp., ż. od: kary

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kara kry­mi­nal­na
    • Kara grzyw­ny
    • Kara ogra­ni­cze­nia wol­no­ści
    • Kara po­zba­wie­nia wol­no­ści
    • Kara 25 lat po­zba­wie­nia wol­no­ści
    • Kara do­ży­wot­nie­go po­zba­wie­nia wol­no­ści
    • Kara aresz­tu woj­sko­we­go
  • Kara śmier­ci
  • Kara za wy­kro­cze­nie
    • Kara na­ga­ny
    • Kara ogra­ni­cze­nia wol­no­ści za wy­kro­cze­nie
    • Kara aresz­tu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za karę oj­ciec ode­brał jej klu­czy­ki od sa­mo­cho­du.

 (1.1) Sąd ska­zał oskar­żo­ne­go na karę dwóch lat wię­zie­nia.

 (1.2) Wciep­nij maras na kara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkara, AS: kara

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. karnista, karnistyka, skaranie, ukaranie

 czas. karać, karny, pokarać, ukarać

 przym. bezkarny, karalny, karny, ukarany, niekarany, niekaralny

 (1.2)

 czas. karnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk targocz, tragocz

Wiktionary


kara-daria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Kir­gi­sta­nie i Uzbe­ki­sta­nie, po po­łą­cze­niu z Na­ry­nem two­rzy Syr-darię;

Wiktionary

Kara-daria ( Кара-Дарыя, Qo­ra­da­ryo) – rzeka w Kir­gi­sta­nie i Uzbe­ki­sta­nie, rzeka źró­dło­wa Syr-darii. Jej dłu­gość wy­no­si 352 km (wli­cza­jąc dłu­gość biegu jej źró­dło­wej rzeki Tar).

Pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Ka­ra­kuł­dża i Tar, które swe źró­dła mają od­po­wied­nio w Gó­rach Fer­gań­skich i Ał­ta­ju. Prze­pły­wa przez Kot­li­nę Fer­gań­ską. Wy­ko­rzy­sty­wa­na jest w ce­lach iry­ga­cyj­nych. Łączy się z Na­ry­nem, two­rząc Syr-darię.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karadaryjski

Wiktionary


kara-kum

pu­sty­nia w Turk­me­ni­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pia­szczy­sta pu­sty­nia w Turk­me­ni­sta­nie, na Ni­zi­nie Tu­rań­skiej;

Wiktionary

Kara-kum (także: "Ga­ra­gum", "Ka­ra­kum", "Gara Gum", "Kara Kum", ros. Каракумы; z turkm. "Ga­ra­gum", dosł. „czar­ny pia­sek”) – pia­szczy­sta pu­sty­nia w Turk­me­ni­sta­nie, na Ni­zi­nie Tu­rań­skiej. Po­wierzch­nia wy­no­si około 350 tys. km², co sta­no­wi, w za­leż­no­ści od me­to­do­lo­gii po­mia­ru, od 70% do 80% te­ry­to­rium Turk­me­ni­sta­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­na­ły te na­wad­nia­ją turk­meń­ską pu­sty­nię Kara-kum i po­łud­nio­wą część uzbec­kiej pu­sty­ni Kyzył-kum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karakum n.

 przym. karakumski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Karakum

Wiktionary


karaba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. kot

Wiktionary


karabach

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­nim Za­ka­u­ka­ziu;
2. Gór­ski Ka­ra­bach - te­ry­to­rium Azer­bej­dża­nu funk­cjo­nu­ją­ce jako nie­pod­le­głe pań­stwo, nie­uz­na­wa­ne przez żaden kraj na świe­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. te­ry­to­rium w Azji, na ob­sza­rze Ka­u­ka­zu;

Wiktionary

Ka­ra­bach (orm. Ղարաբաղ, "Gha­ra­bagh"; azer. "Qarabağ") – kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­nim Za­ka­u­ka­ziu, na ob­sza­rze dzi­siej­sze­go Azer­bej­dża­nu. Obej­mu­je Góry Ka­ra­ba­skie oraz ich wschod­nie pod­nó­że i le­żą­ce dalej na wschód rów­ni­ny Ni­zi­ny Ku­rań­skiej (Step Ka­ra­ba­ski).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈrabax, AS: karabaχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karabaski, karabachski

Wiktionary


karabachski

→ Ka­ra­bach; ka­ra­ba­ski


SJP.pl


karaban

dawny ro­dzaj kry­te­go po­ja­zdu za­przę­go­we­go do da­le­kich po­dró­ży; ka­ra­bon


SJP.pl


karabaski

→ Ka­ra­bach; ka­ra­bach­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­ba­chem, do­ty­czą­cy Ka­ra­ba­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karabach mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arcaski

Wiktionary


karabasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim;

 (1.2) geogr. osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w Ta­tar­sta­nie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­trzy­ma­li­śmy się pod Ka­ra­ba­szem by za­czerp­nąć wody.

Wiktionary


karabela

sza­bla pa­rad­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. lekka, ozdob­na, pa­rad­na sza­bla bez ka­błą­ka przy rę­ko­je­ści;

Wiktionary

Ka­ra­be­la – zwana rów­nież "pol­ską ka­ra­be­lą bo­jo­wą" (typ II w kla­sy­fi­ka­cji Woj­cie­cha Za­błoc­kie­go). Sza­bla z ana­to­micz­ną rę­ko­je­ścią w for­mie głowy ptaka i ot­war­tym jelcu. Kon­struk­cja rę­ko­je­ści umoż­li­wia­ła za­rów­no pewny chwyt jak i wy­ko­ny­wa­nie cięć łu­ko­wych z nad­garst­ka (młyń­ce), pod­czas któ­rych sza­bla obra­ca­ła się na po­dusz­ce dłoni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zyg­munt I cho­dził z ka­ra­be­lą, zo­stał też z nią po­cho­wa­ny.

 (1.1) Pó­ki­śmy mie­cze, pa­ła­sze i kordy

:: no­si­li, nie ba­li­śmy się Ordy,

:: a gdy z ka­ra­bel­ka­mi na­sta­ły cze­czu­gi,

:: nie orzą w Ukra­i­nie i w Po­do­lu pługi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈbɛla, AS: karabela

Wiktionary


karabelka

zdrob­nie­nie od: ka­ra­be­la


SJP.pl


karabelowy

przy­miot­nik od: ka­ra­be­la


SJP.pl


karabin

in­dy­wi­du­al­na długa broń strze­lec­ka z lufą gwin­to­wa­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. in­dy­wi­du­al­na broń strze­lec­ka o dłu­giej lufie;

Wiktionary

Zo­bacz też: "Ka­ra­bin" – album mu­zycz­ny Marii Pe­szek.

Ka­ra­bin (z fr. "ca­ra­bi­ne", daw­niej: flin­ta, fuzja) – długa in­dy­wi­du­al­na broń strze­lec­ka, za­si­la­na naj­czę­ściej amu­ni­cją ka­ra­bi­no­wą. Cha­rak­te­ry­zu­je się sto­sun­ko­wo długą lufą i znacz­ną do­no­śno­ścią. Czę­sto wy­po­sa­ża­ny jest w ba­gnet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla zwięk­sze­nia szyb­ko­strzel­no­ści ka­ra­bi­nów za­czę­to wy­po­sa­żać je w ma­ga­zyn­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrabʲĩn, AS: karabʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabinier m.

:: zdrobn. karabinek m.

 przym. karabinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kb

Wiktionary


karabinek

1. broń strze­lec­ka o ta­kiej samej bu­do­wie jak ka­ra­bin, lecz krót­sza i lżej­sza
2. ro­dzaj ha­czy­ka za­my­ka­ne­go sprę­ży­ną, słu­żą­ce­go do za­cze­pia­nia róż­nych rze­czy; ka­ra­biń­czyk, musz­kie­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­ra­bin

 (1.2) in­dy­wi­du­al­na broń strze­lec­ka o lufie krót­szej niż w ka­ra­bi­nie;

 (1.3) zob. ka­ra­biń­czyk.

 (1.4) in­dy­wi­du­al­na broń strze­lec­ka za­si­la­na amu­ni­cją poś­red­nią (słab­szą niż ka­ra­bi­no­wa);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ra­bi­nek – broń strze­lec­ka o bu­do­wie ana­lo­gicz­nej jak ka­ra­bin, jed­nak o mniej­szej masie i roz­mia­rach lub strze­la­ją­ca słab­szą amu­ni­cją
  • ka­ra­bi­nek – ele­ment sprzę­tu wspi­nacz­ko­we­go, peł­nią­cy funk­cję łącz­ni­ka
  • ka­ra­bi­nek – ele­ment ta­kie­lun­ku, peł­nią­cy funk­cję łącz­ni­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ka­ra­bin­ki po­cząt­ko­wo były uz­bro­je­niem ka­wa­le­rii i służb po­moc­ni­czych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈbʲĩnɛk, AS: karabʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabin m., karabinier m., karabińczyk m.

 przym. karabinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kbk

Wiktionary


karabinier

1. dawny żoł­nierz ka­wa­le­rii lub pie­cho­ty uz­bro­jo­ny w ka­ra­bin;
2. wło­ski po­li­cjant, żan­darm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żan­darm we Wło­szech i in­nych kra­jach

 (1.2) wojsk. żoł­nierz stra­ży gra­nicz­nej w Hisz­pa­nii

 (1.3) hist. wojsk. w daw­nych ar­miach eu­ro­pej­skich: wy­bo­ro­wy żoł­nierz pie­cho­ty i ka­wa­le­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niem­cy uz­na­li go za ka­ra­bi­nie­ra z po­wo­du jego czap­ki, dla­te­go nie słu­cha­jąc żad­nych tłu­ma­czeń, zmu­si­li go do eskor­to­wa­nia więź­niów na plac.

 (1.2) Kilku uz­bro­jo­nych po zęby ka­ra­bi­nie­rów cze­ka­ło na kon­wój na gra­ni­cy z An­do­rą.

 (1.3) Młody, ele­ganc­ki i przy­stoj­ny rot­mistrz kon­nych ka­ra­bi­nie­rów gward­ji, ksią­żę Lacy-Mar­ti­nez, wraz z no­wo­mia­no­wa­nym se­kre­ta­rzem roz­po­czę­li swoją kar­je­rę ko­lon­jal­ną od ro­zbi­ja­nia twa­rzy mu­rzy­nom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabin mrz., karabinek mrz.

Wiktionary


karabinierka

→ ka­ra­bi­nier


SJP.pl

Patrz:

karabinier

karabinkowy

przy­miot­nik od: ka­ra­bi­nek


SJP.pl


karabinowy

przy­miot­nik od: ka­ra­bin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ra­bi­nem, do­ty­czą­cy ka­ra­bi­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem coś oder­wa­ło się od krze­wu i spa­dło na nas. Była to jakby wiąz­ka po­ci­sków ka­ra­bi­no­wych, wy­strze­lo­na pro­sto w nos z bli­skiej od­le­gło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabin m., karabinek m., karabińczyk m., subkarabin m.

Wiktionary


karabińczyk

ro­dzaj ha­czy­ka za­my­ka­ne­go sprę­ży­ną, słu­żą­ce­go do za­cze­pia­nia róż­nych rze­czy; ka­ra­bi­nek, musz­kie­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. geol. jubil. ro­dzaj za­cze­pu w po­sta­ci pier­ście­nia z ot­wie­ra­nym zam­kiem z jed­nej stro­ny, uży­wa­ne­go do za­cze­pia­nia róż­nych przed­mio­tów, np. klu­czy, za­pi­na­nia łań­cusz­ków itp.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈbʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: karabʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabinek mrz.

 przym. karabinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karabinek, zatrzaśnik

Wiktionary


karabon

dawny ro­dzaj kry­te­go po­ja­zdu za­przę­go­we­go do da­le­kich po­dró­ży; ka­ra­ban


SJP.pl


karacena

ro­dzaj zbroi, pan­cerz z łusek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lekka, przy­le­ga­ją­ca do ciała zbro­ja ze sta­lo­wych łusek na­szy­tych na skórę

Wiktionary

Ka­ra­ce­na (wł. "co­raz­zi­na" – lekka zbro­ja) – ory­gi­nal­na pol­ska zbro­ja łu­sko­wa pro­du­ko­wa­na od XVI do XVIII wieku. Po­pu­lar­na w sar­mac­kim okre­sie kul­tu­ry sta­ro­pol­skiej, gdy mo­ty­wy wschod­nie oraz kla­sycz­nie rzym­skie były na­śla­do­wa­ne i przet­wa­rza­ne, szcze­gól­nie w okre­sie pa­no­wa­nia króla Jana III So­bie­skie­go, któ­re­go por­tre­ty w tego typu uz­bro­je­niu za­cho­wa­ły się do dziś. Zbro­ja skła­da­ła się ze skó­rza­ne­go kaf­ta­na po­kry­te­go me­ta­lo­wy­mi płyt­ka­mi w kształ­cie łusek na­cho­dzą­cych na sie­bie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z każ­dej wy­pra­wy przy­wo­zi pię­kną ka­ra­ce­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈt͡sɛ̃na, AS: karacẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karacennik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbroja, kolczuga

Wiktionary


karacenowy

przy­miot­nik od: ka­ra­ce­na; ka­ra­ceń­ski


SJP.pl


karaceński

przy­miot­nik od: ka­ra­ce­na; ka­ra­ce­no­wy


SJP.pl


karacista

osoba tre­nu­ją­ca ka­ra­te; ka­ra­te­ka


SJP.pl


karacistka

→ ka­ra­ci­sta


SJP.pl

Patrz:

karacista

karaczaj

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion hi­sto­rycz­ny na Ka­u­ka­zie Pół­noc­nym, za­miesz­ki­wa­ny przez Ka­ra­cza­jów (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) etn. przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z na­ro­dów tur­kij­skich, za­miesz­ku­ją­cych Ka­u­kaz Pół­noc­ny

Wiktionary

Ka­ra­czaj (ros. "Карача́й") – nie­ist­nie­ją­ce je­zio­ro w po­łud­nio­wej czę­ści Uralu.

Je­zio­ro Ka­ra­czaj nie było za­si­la­ne przez rzeki. Przez dzie­sięć lat do je­zio­ra wy­le­wa­no ra­dio­ak­tyw­ne rozt­wo­ry z za­kła­dów Majak. W 1967 roku na­desz­ła susza, w wy­ni­ku czego je­zio­ro wys­chło, a ra­dio­ak­tyw­ny pył z jego dna prze­niósł się nad mia­sto Oziorsk.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Dzia­dek jest z po­cho­dze­nia Ka­ra­cza­jem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karaczajski

Wiktionary


karaczajka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sję


SJP.pl


karaczajo-czerkiesja

re­pu­bli­ka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z re­pu­blik wcho­dzą­cych w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sja ( Карачаево-Черкесская Республика, abaz. Къарча-Черкес Республика, Къарачай-Черкес Республика, nog. Карашай-Шеркеш Республикасы, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ) – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, część okrę­gu pół­noc­no­ka­u­ka­skie­go, ze sto­li­cą w Czer­kie­sku, ut­wo­rzo­na 12 stycz­nia 1922 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karaczajo-czerkieski, karaczajewo-czerkieski, karaczajsko-czerkieski, karaczajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Karaczajsko-Czerkieska

Wiktionary


karaczajowie

lud za­miesz­ku­ją­cy Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sję


SJP.pl

Ka­ra­cza­jo­wie (kar.-bał. къарачайлыла, карача́евцы) – jeden z ludów tu­rec­kich za­miesz­ku­ją­cy au­to­no­micz­ną Re­pu­bli­kę Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­ską w pół­noc­nej czę­ści Ka­u­ka­zu, w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej. Naj­więk­szym sku­pi­skiem Ka­ra­cza­jów jest Ka­ra­cza­jewsk – dru­gie mia­sto pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców (po sto­li­cy re­pu­bli­ki – Czer­kie­sku), bę­dą­ce cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym re­jo­nu ka­ra­cza­jew­skie­go i sie­dzi­bą Pań­stwo­we­go Uni­wer­sy­te­tu Ka­ra­cza­je­wo-Czer­kie­skie­go.

Wikipedia


karaczajski

→ Ka­ra­cza­jo­wie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­cza­ja­mi, do­ty­czą­cy Ka­ra­cza­jów

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Ka­ra­cza­jem, do­ty­czą­cy Ka­ra­cza­ju

Wiktionary

Patrz:

Karaczajowie

Powiązane:

 rzecz. Karaczajo-Czerkiesja ż., Karaczaj mos., Karaczajka ż., Karaczajewsk mrz.

Wiktionary


karaczajsko-bałkarski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język ka­ra­czaj­sko-bał­kar­ski;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. krc

Wiktionary


karaczajsko-czerkieski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sją, do­ty­czą­cy Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaczajo-Czerkiesja ż.

Wiktionary


karaczan

owad o brą­zo­wym lub czar­nym owal­nym ciele, np. pru­sak lub ka­ra­luch, ży­ją­cy w sku­pi­skach ludz­kich; heł­miec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. ent. ka­ra­luch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z na­tu­ry wy­bit­nie cie­pło­lub­ne, ka­ra­cza­ny naj­licz­niej wy­stę­pu­ją w kra­jach tro­pi­kal­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaczanowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaluch, karakon

Wiktionary


karaczanowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Blat­ti­dae|La­tre­il­le|ref=tak., ro­dzi­na owa­dów z rzędu hełm­ców;

Wiktionary

Ka­ra­cza­no­wa­te ("Blat­ti­dae" La­tre­il­le) – ro­dzi­na ka­ra­cza­nów z na­dro­dzi­ny Blat­to­i­dea.

Ka­ra­cza­ny głów­nie czer­wo­no­brą­zo­we do czar­nych, czę­sto z kon­tra­stu­ją­cym, ciem­no-jas­nym wzo­rem na przed­ple­czu. Skrzy­dła od w pełni roz­wi­nię­tych do zre­du­ko­wa­nych, zwy­kle u samic krót­sze niż u sam­ców. Spod­nia stro­ny środ­ko­wych i tyl­nych ud uz­bro­jo­na na obu kra­wę­dziach w rzędy sil­nych kol­ców. Wy­rost­ki ryl­co­we samca smu­kłe, pro­ste, zwy­kle sy­me­trycz­ne. Siód­me ster­num sa­mi­cy dwu­war­go­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owady z ro­dzi­ny ka­ra­cza­no­wa­tych odz­na­cza­ją się spe­cy­ficz­nym wzo­rem na przed­ple­czu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaczan mzw.

Wiktionary


karaczany

rząd owa­dów us­krzyd­lo­nych, obej­mu­ją­cy około 4600 ga­tun­ków; hełm­ce


SJP.pl

Ka­ra­cza­ny, hełm­ce (Blat­to­dea, Blat­top­te­ra, Blat­ta­riae, Blat­ta­ria) – rząd owa­dów z prze­o­bra­że­niem nie­zu­peł­nym, li­czą­cy około 4600 ga­tun­ków.

Wikipedia


karaczi

mia­sto w Pa­ki­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Pa­ki­sta­nu, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści kraju;

Wiktionary

Ka­ra­czi ( Ka­ra­chi, urdu ‏کراچی‎, "Ka­ra­ći", ben­gal­ski: করাচি) – naj­więk­sze mia­sto w Pa­ki­sta­nie, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści kraju, nad Mo­rzem Arab­skim, na ob­sza­rze Ni­zi­ny Hin­du­stań­skiej, na pół­noc­no-za­chod­nim skraw­ku delty In­du­su. Sto­li­ca pro­win­cji Sindh. Bur­mi­strzem mia­sta jest Mur­ta­za Wahab.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈrat͡ʃʲi, AS: karačʹi

Wiktionary


karadaryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kara-darią, do­ty­czą­cy Kara-darii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kara-daria ż.

Wiktionary


karadż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, po po­łud­nio­wej stro­nie gór El­burs;

Wiktionary

Ka­radż (per­ski: ‏کرج‎) – mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, sto­li­ca osta­nu Al­borz. Mia­sto sa­te­lic­kie Te­he­ra­nu, od­da­lo­ne od niego o 36 km na za­chód. Leży na za­chod­nim brze­gu rzeki Ka­radż, na po­łud­nio­wym zbo­czu gór El­burs.

Roz­wój mia­sta roz­po­czął się za cza­sów pa­no­wa­nia dy­na­stii Sa­fa­wi­dów i Ka­dża­rów.

Wikipedia


karadżić

naz­wi­sko obce, np. Ra­do­van Ka­ra­dżić, były pre­zy­dent Serb­skiej Re­pu­bli­ki Bośni i Her­ce­go­wi­ny


SJP.pl


karafa

zgru­bie­nie od: ka­raf­ka (na­czy­nie na wodę lub tru­nek)


SJP.pl


karafeczka

zdrob­nie­nie od: ka­raf­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ka­raf­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈfɛt͡ʃka, AS: karafečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karafka ż., karafa ż.

Wiktionary


karafeczkowy

przy­miot­nik od: ka­ra­fecz­ka


SJP.pl


karafijoł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. fio­łek

Wiktionary


karafioł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. fio­łek

Wiktionary


karafka

1. ozdob­ne, pę­ka­te na­czy­nie z wąską szyj­ką na wodę lub tru­nek;
2. za­war­tość tego na­czy­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj bu­tel­ki z wąską szyj­ką;

Wiktionary

Ka­raf­ka (wł. "ca­raf­fa") – ro­dzaj szkla­nej bu­tel­ki, na­czy­nie sto­ło­we (nie­kie­dy krysz­ta­ło­we, rza­dziej por­ce­la­no­we), uży­wa­ne do po­da­wa­nia na stół głów­nie na­po­jów al­ko­ho­lo­wych.

W za­leż­no­ści od przez­na­cze­nia ka­raf­ki po­sia­da­ją zróż­ni­co­wa­ne kształ­ty, będąc w dol­nej czę­ści pę­ka­te, a za­koń­czo­ne wąską dłuż­szą szyj­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na środ­ku po­ko­ju stała Emil­ka, trzy­ma­jąc w dło­niach tacę, na któ­rej była ka­raf­ka z wodą i szklan­ka… (K. Ab­ga­ro­wicz: Dobra na­ucz­ka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrafka, AS: karafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karafeczka

 przym. karafkowy

Wiktionary


karafkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­raf­ką, do­ty­czą­cy ka­raf­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karafka ż.

Wiktionary


karafułka

dolna część smycz­ka, którą trzy­ma się w ręku pod­czas gry; żabka


SJP.pl


karaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na pół­noc­nym wscho­dzie pół­wy­spu Kam­czat­ka, ucho­dzi do Za­to­ki Ka­ra­giń­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karagiński

Wiktionary


karagana

krzew z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych po­cho­dzą­cy z Man­dżu­rii i Sy­be­rii, o kwia­tach żół­tych, bia­łych lub ró­żo­wych; gro­chow­nik


SJP.pl

Ka­ra­ga­na ("Ca­ra­ga­na" Lam.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 91 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je wschod­nią Eu­ro­pę (na wschód od Buł­ga­rii i Ukra­i­ny) po­przez nie­mal całą Azję (bez po­łud­nio­wej czę­ści tego kon­ty­nen­tu), po Ro­syj­ski Da­le­ki Wschód. Są to ro­śli­ny drze­wia­ste wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rach su­chych, czę­sto w gó­rach, w róż­nych for­ma­cjach – le­śnych, za­ro­ślo­wych i tra­wia­stych.

Wikipedia


karaganda

mia­sto w Ka­zach­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum ob­wo­du ka­ra­gan­dyj­skie­go;

Wiktionary

Ka­ra­gan­da ( Қарағанды, "Ka­ra­gan­dy"; Караганда, "Ka­ra­gan­da") – mia­sto w Ka­zach­sta­nie, w Ka­ra­gan­dyj­skim Za­głę­biu Wę­glo­wym; sto­li­ca ob­wo­du ka­ra­gan­dyj­skie­go. Oś­ro­dek wy­do­by­cia węgla ka­mien­ne­go, prze­my­słów: ma­szy­no­we­go, che­micz­ne­go, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych i spo­żyw­cze­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karagandyjski, karagandzki

Wiktionary


karagandczyk

miesz­ka­niec Ka­ra­gan­dy


SJP.pl


karagandka

miesz­kan­ka Ka­ra­gan­dy


SJP.pl


karagandyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­gan­dą, do­ty­czą­cy Ka­ra­gan­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaganda ż.

 przym. karagandzki

Wiktionary


karagandzki

przy­miot­nik od: Ka­ra­gan­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­gan­dą, do­ty­czą­cy Ka­ra­gan­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaganda ż.

 przym. karagandyjski

Wiktionary


karagen

sub­stan­cja że­lu­ją­ca otrzy­my­wa­na z wo­do­ro­stów, sto­so­wa­na w prze­my­śle spo­żyw­czym i far­ma­ce­u­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. spoż. ro­dzaj po­li­sa­cha­ry­dów ek­stra­ho­wa­nych z czer­wo­nych wo­do­ro­stów, na­tu­ral­na sub­stan­cja o wie­lo­ra­kim za­sto­so­wa­niu w prze­my­śle spo­żyw­czym;

Wiktionary

Ka­ra­gen (także: ka­ra­ge­ni­na, CGN; "car­ra­ge­e­nan") – grupa siar­cza­no­wa­nych po­li­sa­cha­ry­dów (ga­lak­ta­nów) po­zy­ski­wa­nych z czer­wo­nych kras­no­ro­stów, m.in. z ro­dza­ju "Chon­drus" oraz "Eu­che­u­ma" i "Kap­pap­hy­cus". W rozt­wo­rach wod­nych pełni rolę (za­gęst­ni­ka, sta­bi­li­za­to­ra i środ­ka że­lu­ją­ce­go), dla­te­go znaj­du­je za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym, far­ma­ce­u­tycz­nym oraz w wy­ro­bach me­dycz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karagenina ż.

Wiktionary


karagenowy

→ ka­ra­gen


SJP.pl

Patrz:

karagen

karagiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­gą, do­ty­czą­cy Ka­ra­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaga ż.

Wiktionary


karaib

In­dia­nin Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej miesz­ka­ją­cy głów­nie w We­ne­zu­e­li, Ko­lum­bii, pół­noc­nej i środ­ko­wej Bra­zy­lii oraz w Gu­ja­nie; Karib


SJP.pl


karaib.

skrót od: ka­ra­ib­ski


SJP.pl


karaibka

In­dian­ka Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej miesz­ka­ją­ca głów­nie w We­ne­zu­e­li, Ko­lum­bii, pół­noc­nej i środ­ko­wej Bra­zy­lii oraz w Gu­ja­nie; Ka­rib­ka


SJP.pl

Ka­ra­ib­ka ("Ca­ri­be­na") – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny ptasz­ni­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Avi­cu­la­rii­nae, które wy­stę­pu­ją w re­jo­nie Ka­ra­i­bów do czego na­wią­zu­je nazwa ro­dza­jo­wa oraz w ję­zy­ku pol­skim.

Wikipedia


karaibowie

ple­mię in­diań­skie


SJP.pl

Ka­ra­i­bo­wie ("Ka­ri­bo­wie") – ple­mio­na in­diań­skie za­miesz­ku­ją­ce Wyspy An­tyl­skie i pół­noc­ne te­ry­to­ria Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


karaibski

przy­miot­nik od: Ka­ra­i­by


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­ra­i­bów (ob­sza­ru) lub Morza Ka­ra­ib­skie­go

 (1.2) do­ty­czą­cy Ka­ra­i­bów (ludu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈjipsʲci, AS: karai ̯ipsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaiby nmos., Karaib mos., Karaibka ż.

Wiktionary


karaiby

ple­mię in­diań­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rejon po­mię­dzy kon­ty­nen­ta­mi Ame­ryk;

Wiktionary

Ka­ra­i­by – re­gion skła­da­ją­cy się z Morza Ka­ra­ib­skie­go, tam­tej­szych wysp (w ca­ło­ści znaj­du­ją­cych się na Morzu Ka­ra­ib­skim, lub też czę­ścio­wo z nim gra­ni­czą­cych, a czę­ścio­wo z Oce­a­nem At­lan­tyc­kim) oraz ota­cza­ją­cych je wy­brze­ży. Re­gion jest po­ło­żo­ny na po­łud­nio­wy wschód od Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej i kon­ty­nen­tal­nej Ame­ry­ki Pół­noc­nej, na wschód od Ame­ry­ki Cen­tral­nej i na pół­noc od Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Flora Ka­ra­i­bów ce­chu­je się dużą bio­róż­no­rod­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈjibɨ, AS: karai ̯iby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaib mos., Karaibka ż.

 przym. karaibski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Indie Zachodnie

Wiktionary


karaicki

→ ka­ra­i­ta; ka­ra­i­mi­ski


SJP.pl


karaim

czło­nek grupy wyz­na­nio­wej wy­o­dręb­nio­nej z ju­da­iz­mu, uz­na­ją­cej tylko Bi­blię, a odrzu­ca­ją­cej Tal­mud; ka­ra­i­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca ka­ra­i­miz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaimizm m., karaizm m., Karaim m., Karaimka ż., Karaita m., karaita m., Karaitka ż., karaitka ż.

:: fż. karaimka ż.

 przym. karaimski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaita

Wiktionary


karaimizm

jeden z odła­mów ju­da­iz­mu; ka­ra­izm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. re­li­gia wy­wo­dzą­ca się z ju­da­iz­mu, uz­na­ją­ca za pod­sta­wę wiary Torę, a odrzu­ca­ją­ca Tal­mud;

Wiktionary

Ka­ra­i­mizm, ka­ra­izm – kie­ru­nek w te­o­lo­gii ży­dow­skiej, odrzu­ca­ją­cy Tal­mud i au­to­ry­tet tra­dy­cji ra­bi­nów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karaimski mrz., karaizm m., Karaim m., Karaimka ż., karaim m., karaimka ż.

 przym. karaimski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaizm

Wiktionary


karaimka

człon­ki­ni nie­du­żej grupy et­nicz­nej po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, roz­pro­szo­nej obec­nie w Pol­sce, na Lit­wie, Ukra­i­nie, w Tur­cji, Egip­cie i Iz­ra­e­lu; Ka­ra­it­ka


SJP.pl


karaimski

1. do­ty­czą­cy ka­ra­i­mów (wyz­naw­ców jed­ne­go z odła­mów ju­da­iz­mu);
2. do­ty­czą­cy Ka­ra­i­mów (człon­ków nie­du­żej grupy et­nicz­nej po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go); np. język ka­ra­im­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­i­ma­mi, do­ty­czą­cy Ka­ra­i­mów

 (1.2) zwią­za­ny z ka­ra­i­ma­mi, do­ty­czą­cy ka­ra­i­mów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­ra­im­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Re­li­gia ka­ra­im­ska jest zbli­żo­na do ju­da­iz­mu, jed­nak ule­gła na Bli­skim Wscho­dzie sil­ne­mu od­dzia­ły­wa­niu is­la­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaimizm mrz., Karaim mos., Karaimka ż., karaim mos., karaimka ż., Karaita mos., karaita mos., Karaitka ż., karaitka ż.

Wiktionary


karaita

czło­nek grupy wyz­na­nio­wej wy­o­dręb­nio­nej z ju­da­iz­mu, uz­na­ją­cej tylko Bi­blię, a odrzu­ca­ją­cej Tal­mud; ka­ra­im


SJP.pl


karaitka

→ ka­ra­i­ta


SJP.pl

Patrz:

karaita

karaizm

jeden z odła­mów ju­da­iz­mu; ka­ra­i­mizm


SJP.pl


karajan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­bert von Ka­ra­jan – au­striac­ki dy­ry­gent
  • Ka­ra­jan – urzą­dze­nia kom­pu­te­ro­we

Wikipedia


karaka

dawny sta­tek ża­glo­wy; kar­ra­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. mar. duży śró­dziem­no­mor­ski trój­masz­to­wy ża­glo­wiec hand­lo­wy i wo­jen­ny, uży­wa­ny w XIV-XVII wieku;

Wiktionary

Ka­ra­ka, kar­ra­ka — typ trzy­masz­to­we­go, rza­dziej czte­ro­masz­to­we­go stat­ku ża­glo­we­go, roz­wi­nię­ty w kra­jach śró­dziem­no­mor­skich w XV wieku.

Przyj­mu­je się, że ten typ jed­nost­ki ża­glo­wej pow­stał z po­łą­cze­nia kogi, wpro­wa­dzo­nej na Morze Śró­dziem­ne przez pi­ra­tów z Ba­jon­ny, oraz miej­sco­wych typów łodzi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈraka, AS: karaka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karraka

Wiktionary


karakal

ro­dzaj ssaka dra­pież­ne­go z po­dro­dzi­ny kotów; zło­to­kot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ra­cal|Gray|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z rzędu dra­pież­nych;

 (1.2) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ra­cal ca­ra­cal|Schre­ber|ref=tak., ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce i Azji

 (1.3) zool. kot z ga­tun­ku ka­ra­ka­li (1.1)

Wiktionary

Ka­ra­kal, zło­to­kot ("Ca­ra­cal") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kotów (Fe­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W na­szym zoo trzy­ma­ją ka­ra­ka­le.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) karakal stepowy

 (1.3) karakal stepowy

Wiktionary


karakalla

Ka­ra­kal­la ( Ca­ra­cal­la), właśc. "Lu­cius Sep­ti­mius Bas­sia­nus", "Mar­cus Au­re­lius An­to­ni­nus Bas­sia­nus", po adop­cji "Mar­cus Au­re­lius Se­ve­rus An­to­ni­nus" (ur. 4 kwiet­nia 188, zm. 8 kwiet­nia 217) – ce­sarz rzym­ski od 4 lu­te­go 211 do swo­jej śmier­ci. Syn ce­sa­rza Sep­ty­miu­sza Se­we­ra i ce­sa­rzo­wej Julii Domny. Współ­rzą­dził z ojcem, po jego śmier­ci (krót­kotr­wa­le) z młod­szym bra­tem Sep­ty­miu­szem Getą, po któ­re­go za­mor­do­wa­niu w roku 212 stał się wład­cą sa­mo­dziel­nym.

Wikipedia


karakalowy

przy­miot­nik od: ka­ra­kal


SJP.pl


karakan

1. ka­ra­luch;
2. po­tocz­nie: obel­ży­we okre­śle­nie nie­wy­so­kie­go czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ka­ra­luch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) lek­cew. niska osoba

 (2.2) bia­ły­stok. osoba za­nied­ba­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc przy­pu­szcze­nia snuję, liczę sęki w ścia­nach, cza­sem prze­kłu­ję koń­cem szpa­dy ka­ra­ka­na…

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kurdupel, knypek

Wiktionary


karakara

ro­dzaj dra­pież­nych pta­ków z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych


SJP.pl


karakas

mia­sto w We­ne­zu­e­li; Ca­ra­cas


SJP.pl


karakasczyk

miesz­ka­niec Ca­ra­cas; Ka­ra­ka­szczyk, Ka­ra­ka­syj­czyk


SJP.pl


karakaska

przy­miot­nik od: Ca­ra­cas


SJP.pl


karakaski

przy­miot­nik od: Ca­ra­cas


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ca­ra­cas

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈkasʲci, AS: karakasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Caracas n./mrz., karakaska ż.

Wiktionary


karakasyjczyk

miesz­ka­niec Ca­ra­cas; Ka­ra­kas­czyk, Ka­ra­ka­szczyk


SJP.pl


karakasyjka

miesz­kan­ka Ca­ra­cas; Ka­ra­ka­ska


SJP.pl


karakaszczyk

miesz­ka­niec Ca­ra­cas; Ka­ra­kas­czyk, Ka­ra­ka­syj­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ca­ra­cas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Caracas m., karakaska ż.

 przym. karakaski

Wiktionary


karakałpacja

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Uzbe­ki­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w gra­ni­cach Uzbe­ki­sta­nu, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści kraju i ma­ją­ca sto­li­cę w Nu­ku­sie;

Wiktionary

Ka­ra­kał­pa­cja (Re­pu­bli­ka Ka­ra­kał­pac­ka, rzad­ko: Ka­ra­kał­pak­stan; Qoraqalpogʻiston, Qa­ra­qal­paq­stan) – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w gra­ni­cach Uzbe­ki­sta­nu, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści kraju i gra­ni­czą­ca od stro­ny pół­noc­nej z po­zo­sta­ło­ścia­mi Je­zio­ra Aral­skie­go. Sto­li­cą re­pu­bli­ki jest Nukus (Nökis).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Karakałpak mos., Karakałpaczka ż., karakałpacki mrz.

 przym. karakałpacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Karakałpakstan, ofic. Republika Karakałpacka

Wiktionary


karakałpacki

przy­miot­nik od: Ka­ra­kał­pa­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­kał­pa­cją lub Ka­ra­kał­pa­ka­mi, do­ty­czą­cy Ka­ra­kał­pa­cji lub Ka­ra­kał­pa­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język tur­kij­ski uży­wa­ny przez Ka­ra­kał­pa­ków;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karakałpacja ż., Karakałpak mos., Karakałpaczka ż.

Wiktionary


karakałpaczka

miesz­kan­ka Ka­ra­kał­pa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go na po­łud­nie od Je­zio­ra Aral­skie­go, zwła­szcza w Ka­ra­kał­pa­cji;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karakałpacja ż.

:: fm. Karakałpak mos.

 przym. karakałpacki

Wiktionary


karakałpak

miesz­ka­niec Ka­ra­kał­pa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go na po­łud­nie od Je­zio­ra Aral­skie­go, zwła­szcza w Ka­ra­kał­pa­cji;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karakałpacja ż.

:: fż. Karakałpaczka ż.

 przym. karakałpacki

Wiktionary


karakol

spo­sób pro­wa­dze­nia walki przez ka­wa­le­rię w za­chod­niej Eu­ro­pie w XVI i XVII wieku - po­szcze­gól­ne sze­re­gi ko­lej­no od­da­ją salwy i wy­co­fu­ją się na tyły ko­lum­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ra­kol – tak­ty­ka walki
  • ka­ra­kuł – rasa owcy
  • Karaköl – miej­sco­wość w Kir­gi­sta­nie, w ob­wo­dzie dża­la­la­badz­kim
  • Ka­ra­koł – miej­sco­wość w Kir­gi­sta­nie, w ob­wo­dzie is­syk­kul­skim
  • Kara-kul – je­zio­ro w Ta­dży­ki­sta­nie
  • Ka­ra­kol Hu – je­zio­ro w Chi­nach, w re­gio­nie Sin­ciang
  • Qorakoʻl – mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie
  • Karagöl

Wikipedia


karakolować

daw­niej: za­ta­czać ko­niem koła lub pół­ko­la


SJP.pl


karakon

ka­ra­kan;
1. prze­sta­rza­łe: ka­ra­luch;
2. obel­ży­we okre­śle­nie nie­wy­so­kie­go czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. ka­ra­kan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrakɔ̃n, AS: karakõn

Wiktionary


karakorum

1. łań­cuch gór­ski w In­diach i Chi­nach;
2. prze­łęcz w gó­rach o tej samej naz­wie;
3. (obec­nie: Char­cho­rin) miej­sco­wość w Mon­go­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. łań­cuch gór­ski na po­gra­ni­czu Indii, Pa­ki­sta­nu i Chin, drugi po Hi­ma­la­jach pod wzglę­dem wy­so­ko­ści na Ziemi;

 (1.2) geogr. prze­łęcz we wschod­niej czę­ści gór Ka­ra­ko­rum (1.1), na gra­ni­cy chiń­sko-in­dyj­skiej;

 (1.3) geogr. hist. sto­li­ca mon­gol­skie­go im­pe­rium w XIII wieku;

 (1.4) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Mon­go­lii,

Wiktionary

Ka­ra­ko­rum – łań­cuch gór­ski na po­gra­ni­czu Indii, Pa­ki­sta­nu i Chin, drugi pod wzglę­dem wy­so­ko­ści na Ziemi. Pow­stał w oro­ge­ne­zie al­pej­skiej. Ob­szar gór na­le­ży do naj­bar­dziej zlo­do­wa­co­nych na kuli ziem­skiej. W gó­rach tych znaj­du­ją się naj­więk­sze lo­dow­ce gór­skie świa­ta poza re­jo­na­mi po­lar­ny­mi i po lo­dow­cu Fed­czen­ki w Pa­mi­rze (dłu­gość 77 km).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ek­spe­dy­cja spo­rzą­dza­ją­ca siat­kę po­mia­ro­wą przy­ję­ła dla każ­de­go szczy­tu w Ka­ra­ko­rum sym­bol K, a na­stęp­nie wierz­choł­ki nu­me­ro­wa­no od za­cho­du w kie­run­ku wschod­nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈkɔrũm, AS: karakorũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) Charchorin

Wiktionary


karakum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Kara-kum.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kara-kum (Ga­ra­gum) – pu­sty­nia w Turk­me­ni­sta­nie
    • Kara-kum Cen­tral­ny – część pu­sty­ni Kara-kum
    • Kara-kum Po­łud­nio­wo-Wschod­ni – część pu­sty­ni Kara-kum
    • Kara-kum Za­un­gu­ski – część pu­sty­ni Kara-kum
  • Kara-kum Na­da­ral­ski – pu­sty­nia w Ka­zach­sta­nie
  • Ka­ra­kum – pu­sty­nia w za­chod­nim Ka­zach­sta­nie, u pół­noc­no-wschod­nich wy­brze­ży Morza Ka­spij­skie­go
  • Ka­ra­kum – pu­sty­nia we wschod­nim Ka­zach­sta­nie, na pra­wym brze­gu rzeki Ili, na po­łud­nio­wy wschód od Żar­ken­tu, przy gra­ni­cy z Chi­na­mi
  • Ka­ra­kum – pu­sty­nia we wschod­nim Ka­zach­sta­nie, po­mię­dzy je­zio­rem Bał­chasz a je­zio­rem Sasykköl

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kara-kum n.

Wiktionary


karakumski

przy­miot­nik od: Kara-Kum


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kara-kumem, do­ty­czą­cy Kara-kumu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znacz­nie po­gor­szył się stan ka­ra­kum­skich ko­palń siar­ki, które ob­ni­ży­ły swe do­sta­wy dla przet­wór­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kara-kum mrz./n.

Wiktionary


karakurt

ga­tu­nek ja­do­wi­te­go pa­ją­ka z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych, bli­ski krew­ny czar­nej wdowy; mal­mi­gnat


SJP.pl

Ka­ra­kurt, ka­ra­kurt trzy­na­sto­krop­ki, mal­mi­gnat ("La­tro­dec­tus tre­de­cim­gut­ta­tus") – ga­tu­nek ja­do­wi­te­go pa­ją­ka z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych (The­ri­dii­dae).

Wikipedia


karakuł

az­ja­tyc­ka owca tłu­sto­o­go­nia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. owca po­cho­dze­nia az­ja­tyc­kie­go, któ­rej ja­gnię ma sierść zwi­nię­tą w cha­rak­te­ry­stycz­ne loki;

 (1.2) pot. wy­pra­wio­na skóra ja­gnię­cia ka­ra­ku­ła (1.1)

Wiktionary

Ka­ra­kuł – jedna z naj­star­szych ras owcy do­mo­wej, po­cho­dzą­ca z po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji. Nazwa rasy wy­wo­dzi się od miej­sco­wo­ści Qorakoʻl (Ka­ra­kul) w Uzbe­ki­sta­nie – cen­trum ho­dow­li owiec tej rasy. Wia­do­mo, że owce rasy ka­ra­kuł były ho­do­wa­ne w VIII w. w za­chod­nim Tur­kie­sta­nie, skąd roz­prze­strze­ni­ły się do in­nych re­gio­nów Azji Środ­ko­wej, ale ba­da­nia ar­che­o­lo­gicz­ne wska­zu­ją, że mogły być już znane około 1400 p.n.e., co czy­ni­ło­by je naj­star­szą ze zna­nych ras owiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ra­ku­ły są ho­do­wa­ne głów­nie w Azji i Afry­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrakuw, AS: karakuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karakuły nmos.

 przym. karakułowy

Wiktionary


karakułowy

przy­miot­nik od: ka­ra­kuł


SJP.pl


karakuły

futro lub jakaś inna część gar­de­ro­by z wy­pra­wio­nych skór ja­gniąt ka­ra­ku­łów (ga­tun­ku az­ja­tyc­kich owiec)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. pot. futro ze skór ja­gniąt ka­ra­ku­łów;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) plu­ral|ka­ra­kuł.

Wiktionary

Ka­ra­ku­ły — uży­wa­na w fu­trzar­stwie nazwa skór lub futer z ja­gniąt owiec rasy ka­ra­kuł po­zy­ska­nych z ja­gniąt za­bi­ja­nych zwy­kle około 1-5 dnia życia (skór­ka taka na­zy­wa­na jest "smusz­ka") lub po­cho­dzą­cych z wy­wo­ła­ne­go sztucz­nie po­ro­nie­nia. Im wcze­śniej­sze po­ro­nie­nie, tym bar­dziej skrę­co­ny włos. Już kilka dni po po­ro­dzie lok roz­pro­sto­wu­je się i si­wie­je.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam sobie czar­ne ka­ra­ku­ły.

 (1.1) Z bu­dyn­ku wysz­ła ko­bie­ta w ka­ra­ku­łach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈkuwɨ, AS: karakuu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karakuł m.

 przym. karakułowy

Wiktionary


karalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. cecha tego, co ka­ral­ne

 (1.2) praw. fakt, że ktoś był wcze­śniej ka­ra­ny przez sąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kara ż., karanie n., ukaranie n., karny mrz.

 przym. karalny, karny

 czas. karać

Wiktionary


karalny

pod­le­ga­ją­cy karze, za­słu­gu­ją­cy na karę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który pod­le­ga karze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­wa­nie po­li­cji fał­szy­wych da­nych oso­bo­wych jest ka­ral­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈralnɨ, AS: karalny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karać

 rzecz. kara ż., karanie n., ukaranie n., karalność ż., karny mrz.

 przym. karny

Wiktionary


karaluch

bru­nat­no­czar­ny owad ni­szczą­cy pro­duk­ty żyw­no­ścio­we; ka­ra­kon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Blat­ta orien­ta­lis|ref=tak., duży, ży­ją­cy w sied­li­skach ludz­kich owad ży­wią­cy się pro­duk­ta­mi spo­żyw­czy­mi;

Wiktionary

Ka­ra­luch, ka­ra­czan wschod­ni, ka­ra­czan po­spo­li­ty, szwab ("Blat­ta orien­ta­lis") – ga­tu­nek owada z rzędu ka­ra­cza­nów i ro­dzi­ny ka­ra­cza­no­wa­tych. Owad kos­mo­po­li­tycz­ny, w więk­szo­ści za­się­gu sy­nan­tro­pij­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­zej­rzał się po po­mie­szcze­niu i ze wstrę­tem wzdry­gnął się, gdy do­strzegł bie­gną­ce­go wzdłuż ścia­ny ka­ra­lu­cha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈralux, AS: karaluχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaczan, karakon, karakan; gw. Śląsk Cieszyński szwob

Wiktionary


karaluchowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ka­ra­lu­cha


SJP.pl


karalus

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Birte Ka­ra­lus (ur. 1966) – nie­miec­ka dzien­ni­kar­ka i pre­zen­ter­ka
  • Janet Pil­grim (ur. 1934 jako Char­la­i­ne Edith Ka­ra­lus) – ame­ry­kań­ska mo­del­ka
  • Karl Ka­ra­lus – ame­ry­kań­ski ilu­stra­tor
  • Mi­chał Ka­ra­lus (ur. 1952) – pol­ski po­li­tyk i kul­tu­roz­naw­ca, sta­ro­sta ple­szew­ski (2002–2014)
  • Ry­szard Ka­ra­lus (ur. 1945) – pol­ski pił­karz, tre­ner pił­kar­ski, były tre­ner i dy­rek­tor klubu Ja­giel­lo­nia Bia­ły­stok
  • Syl­we­ster Ka­ra­lus (1908–1975) – pol­ski praw­nik, pu­bli­cy­sta po­li­tycz­ny i hi­sto­rycz­ny, dwu­krot­ny mi­ni­ster Rządu RP na uchodź­stwie

Wikipedia


karaluszek

zdrob­nie­nie od: ka­ra­luch


SJP.pl


karaluszy

→ ka­ra­luch


SJP.pl

Patrz:

karaluch

karamanlis

grec­kie naz­wi­sko


SJP.pl


karambit

nóż cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się od­wró­co­ną rę­ko­je­ścią z ot­wo­rem na palec wska­zu­ją­cy, za­pew­nia­ją­cy pewny uchwyt


SJP.pl


karambol

wy­pa­dek, krak­sa z udzia­łem wielu po­ja­zdów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zde­rze­nie się ze sobą wielu po­ja­zdów naraz, zwy­kle po­waż­ne w skut­kach

 (1.2) daw. talar flan­dryj­ski o war­to­ści dwóch rubli

 (1.3) więz. aresz­to­wa­nie

Wiktionary

Ka­ram­bol (fr. "ca­ram­bo­la­ge", ang. "carom" lub "ca­ram­bo­le", zwany także bi­lar­dem fran­cu­skim) – gra bi­lar­do­wa i za­ra­zem sport, który na­ro­dził się we Fran­cji. Obec­nie jest najm­niej po­pu­lar­ną od­mia­ną bi­lar­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ka­ram­bo­lu na au­to­stra­dzie uczest­ni­czy­ło dwa­dzie­ścia sa­mo­cho­dów, w tym dwa au­to­bu­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrãmbɔl, AS: karãmbol

Wiktionary


karambola

1. ni­skie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny szcza­wi­ko­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie tro­pi­kal­nej; awe­roa; osko­mian
2. owoc tego drze­wa przy­po­mi­na­ją­cy ogó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Averr­hoa ca­ram­bo­la|ref=tak., tro­pi­kal­ne drze­wo o po­dłuż­nych owo­cach, ma­ją­cych w prze­kro­ju kształt gwia­zdy;

 (1.2) owoc ka­ram­bo­li (1.1)

 (1.3) czer­wo­na kula bi­lar­do­wa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oskomian pospolity

Wiktionary


karambolować

robić ka­ram­bo­le w grze bi­lar­do­wej


SJP.pl


karambolowy

przy­miot­nik od: ka­ram­bol


SJP.pl


karamzin

naz­wi­sko obce, np. Ni­ko­łaj Ka­ram­zin (1776-1828), ro­syj­ski pi­sarz


SJP.pl


karangioza

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ro­dzaj lu­do­we­go grec­kie­go i tu­rec­kie­go te­a­tru cieni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarãŋʲˈɟɔza, AS: karãŋʹǵoza

Wiktionary


karanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|karać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bluź­nij­że, het­ma­nie za­po­ro­ski, na Boga i Jego naj­wyż­szą opie­kę się po­wo­łu­jąc, bo za­i­ste gniew tylko boży i pręd­sze ka­ra­nie na sie­bie ścią­gniesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrãɲɛ, AS: karãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karać ndk.

 przym. karalny, karny

 rzecz. ukaranie n., karalność ż., karny mrz., karniak mzw.

Wiktionary


karanks

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych


SJP.pl


karantania

jedno z pier­wszych państw sło­wiań­skich w hi­sto­rii, za­ło­żo­ne przez ple­mię Ka­ran­tan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. jedno z pier­wszych państw sło­wiań­skich w hi­sto­rii, za­ło­żo­ne na te­re­nach dzi­siej­szej Au­strii i Sło­we­nii;

Wiktionary

Ka­ran­ta­nia ( Ca­ran­ta­num, Karantánija) − jedno z pier­wszych państw sło­wiań­skich w hi­sto­rii, za­ło­żo­ne przez osia­dłe na te­re­nach dzi­siej­szej Au­strii i Sło­we­nii ple­mię Ka­ran­tan. Jego po­cząt­ki są niez­na­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Karantanin m.

Wiktionary


karaoke

[czy­taj: kara-oke]
1. za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na śpie­wa­niu pio­se­nek z ory­gi­nal­nym pod­kła­dem mu­zycz­nym, ko­rzy­sta­jąc z wyś­wiet­la­ne­go na ekra­nie tek­stu
2. miej­sce, w któ­rym można tak się za­ba­wić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. śpie­wa­nie zna­nych pio­se­nek do odt­wa­rza­nej z taśmy me­lo­dii w przez­na­czo­nych do tego lo­ka­lach

 (1.2) lokal, w któ­rym można się w ten spo­sób bawić

Wiktionary

Ka­ra­o­ke (jap. カラオケ, 空オケ) – forma roz­ryw­ki po­cho­dzą­ca z Ja­po­nii, po­le­ga­ją­ca na śpie­wa­niu w pubie, klu­bie, domu itp. zna­nych prze­bo­jów na tle odt­wa­rza­ne­go z na­gra­nia akom­pa­nia­men­tu in­stru­men­tal­ne­go bez war­stwy wo­kal­nej. Śpie­wa­ją­ce­mu może po­ma­gać wyś­wiet­la­nie tek­stu na do­wol­nym me­dium (te­le­wi­zor, mo­ni­tor, pro­jek­tor itp.). Ostat­nio po­pu­lar­ne stały się mu­zycz­ne gry kom­pu­te­ro­we, które znacz­nie ułat­wia­ją za­ba­wę, jaką jest ka­ra­o­ke.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈɔkɛ, AS: karaoke

Wiktionary


karapaks

tar­cza grzbie­to­wa pan­ce­rza żółwi; część pan­ce­rza sko­ru­pia­ków po­kry­wa­ją­ca górę i boki gło­wo­tu­ło­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. anat. twar­da grzbie­to­wa po­wło­ka zew­nętrz­na ciała niek­tó­rych zwie­rząt;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ra­paks sta­wo­no­gów
  • ka­ra­paks żółwi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈrapaks, AS: karapaks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pancerz

Wiktionary


karar

prze­sta­rza­le, rzad­ko: biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, ka­ra­ra, kar­rar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski, mar­mur kar­ra­ryj­ski


SJP.pl


karara

prze­sta­rza­le: biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, karar (rza­dziej), kar­rar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski, mar­mur kar­ra­ryj­ski


SJP.pl


kararyjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Car­ra­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Gdzie ka­ra­ryj­czyk w głąb za­pu­szcza bronę, (…)

 (1.1) Pe­wien ka­ra­ryj­czyk pró­bo­wał w nocy z 25 na 26 uwol­nić 14 po­li­tycz­nych w wię­zie­niach w Sa­rza­nie osa­dzo­nych więź­niów. Dał ognia z pi­sto­le­tu do żoł­nie­rza na stra­ży sto­ją­ce­go i ranił go nie­bez­piecz­nie w uda.

 (1.1) Przy­pom­nia­ła mu się dumna de­wi­za ka­ra­ryj­czy­ków: „Car­ra­ra jest je­dy­nyn mia­stem na świe­cie, które może sobie poz­wo­lić na bru­ko­wa­nie swych ulic mar­mu­rem.”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carrara ż., karara ż.

:: fż. kararyjka ż.

 przym. kararyjski, karraryjski

Wiktionary


kararyjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Car­ra­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carrara ż., karara ż.

:: fm. kararyjczyk m.

 przym. kararyjski, karraryjski

Wiktionary


kararyjski

1. przy­miot­nik od: Car­ra­ra (mia­sto we Wło­szech); kar­ra­ryj­ski;
2. mar­mur ka­ra­ryj­ski - biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, ka­ra­ra, kar­rar (rza­dziej), karar (rza­dziej), mar­mur kar­ra­ryj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Car­ra­rą, do­ty­czą­cy Car­ra­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carrara ż., kararyjczyk mos., kararyjka ż., karara

 przym. karraryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karraryjski

Wiktionary


karasek

1. zdrob­nia­le karaś;
2. o ka­ra­siu w po­łud­nio­wo-wschod­nich re­jo­nach Pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: karaś

 (1.2) mały karaś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ra­sek – le­śni­czów­ka w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gruta
  • Hell­muth Ka­ra­sek – nie­miec­ki dzien­ni­karz, pi­sarz i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Jiří (Josef An­to­nin) Karásek ze Lvo­vic – cze­ski pi­sarz
  • Jo­an­na Ka­ra­sek – pol­ska dy­plo­mat­ka, tłu­macz­ka
  • Krzysz­tof Ka­ra­sek – pol­ski poeta

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Latem ła­pa­li­śmy w sta­wie ka­ra­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaś mzw.

 przym. karasiowy

Wiktionary


karasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


karasiowaty

po­dob­ny do ka­ra­sia


SJP.pl


karasiowy

przy­miot­nik od: karaś


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ka­ra­sia

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ka­ra­siem, do­ty­czą­cy ka­ra­sia

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ra­sia, ma­ją­cy cechy ka­ra­sia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaś mzw., karasek mzw.

Wiktionary


karasiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ire­ne­usz Ka­ra­siń­ski (ur. 1971) − pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Leon Ka­ra­siń­ski (1879–1945) − in­ży­nier me­cha­nik
  • Leon Ka­ra­siń­ski (1821–1876) − pol­ski bu­dow­ni­czy
  • Ma­ciej Ka­ra­siń­ski (ur. 1977) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Zyg­munt Ka­zi­mierz Ka­ra­siń­ski (1892–1972) – puł­kow­nik ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri, do­wód­ca 6 dak i 31 pal oraz do­wód­ca ar­ty­le­rii dy­wi­zyj­nej 14 DP
  • Zyg­munt Ka­ra­siń­ski (1898–1973) − pol­ski skrzy­pek, pia­ni­sta, kom­po­zy­tor, dy­ry­gent, sak­so­fo­ni­sta, autor tek­stów pio­se­nek

Wikipedia


karaskać

ka­ra­skać się:
1. daw­niej: mieć kło­pot z kimś, kogo nie można się po­zbyć;
2. po­tocz­nie: kło­po­tać się, zma­gać się


SJP.pl


karaskowy

przy­miot­nik od: ka­ra­sek


SJP.pl


karaszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


karaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


karaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


karat

1. ju­bi­ler­ska jed­nost­ka masy, równa 0,2 g;
2. daw­niej: okre­śle­nie za­war­to­ści czy­ste­go złota w sto­pach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ju­bi­ler­ska jed­nost­ka masy równa 0,2 g, sto­so­wa­na do mie­rze­nia masy ka­mie­ni szla­chet­nych i pereł;

 (1.2) dawna miara za­war­to­ści złota w sto­pach – czy­ste złoto miało 24 ka­ra­ty;

Wiktionary

Zo­bacz też: Karat – nie­miec­ki ze­spół roc­ko­wy.

Karat – jed­nost­ka masy uży­wa­na w ju­bi­ler­stwie do okre­śla­nia masy ka­mie­ni i pereł, a także czy­sto­ści złota (za­war­to­ści złota w sto­pie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) 24 ka­ra­ty to czy­ste złoto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarat, AS: karat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karatowy

Wiktionary


karatajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­ta­ja­mi, do­ty­czą­cy Ka­ra­ta­jów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­ra­taj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karataj m.

Wiktionary


karate

ja­poń­ska sztu­ka walki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. ja­poń­ska sztu­ka walki;

Wiktionary

Ka­ra­te (jap. 空手 ka­ra­te) – sztu­ka walki i sport walki stwo­rzo­ne na Oki­na­wie, jed­nej z Wysp Ja­poń­skich. Ka­ra­te obej­mu­je swoim za­się­giem cały świat. Do chwi­li obec­nej pow­sta­ło ponad 100 sty­lów ka­ra­te.

Je­dy­ną or­ga­ni­za­cją od­po­wie­dzial­ną za ruch spor­to­wy ka­ra­te i uz­na­ną przez Mię­dzy­na­ro­do­wy Ko­mi­tet Olim­pij­ski jest Świa­to­wa Fe­de­ra­cja Ka­ra­te (WKF, z World Ka­ra­te Fe­de­ra­tion).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wzbu­dza rów­nież en­tuz­jaz­mu znaw­ców wpro­wa­dze­nie do za­wo­dów ka­ra­te ele­men­tu ry­wa­li­za­cji w dzie­dzi­nie kata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈratɛ, AS: karate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karateka mos.

Wiktionary


karateczka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ka­ra­te; ka­ra­te­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ka­ra­te

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z No­we­go Jorku po­wró­ci­ła naj­lep­sza pol­ska ka­ra­tecz­ka, no­wo­tar­żan­ka […]. Re­pre­zen­tant­ka YMCA Kra­ków już po raz czwar­ty uczest­ni­czy­ła w mi­strzo­stwach Ame­ryk i po raz czwar­ty zwy­cię­ży­ła w wadze do 55 kg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karate n.

:: fm. karateka mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karatera ż.

Wiktionary


karatega

ubiór ka­ra­te­ki; ka­ra­te­gi


SJP.pl


karategi

ubiór ka­ra­te­ki; ka­ra­te­ga


SJP.pl


karateka

czło­wiek tre­nu­ją­cy ka­ra­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba upra­wia­ją­ca ka­ra­te

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ra­te­ka – osoba tre­nu­ją­ca sztu­kę walki ka­ra­te
  • Ka­ra­te­ka – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈtɛka, AS: karateka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karate n.

:: fż. karateczka ż., karatera ż.

Wiktionary


karatowość

w ju­bi­ler­stwie: miara za­war­to­ści czy­ste­go złota w sto­pie, gdzie 24 ka­ra­ty to czy­ste złoto (99,99%)


SJP.pl


karatowy

przy­miot­nik od: karat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ra­tem, do­ty­czą­cy ka­ra­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karat m.

Wiktionary


karawaka

krzyż o dwóch po­przecz­nych ra­mio­nach: krót­szym na górze i dłuż­szym na dole


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. chrze­ści­jań­ski krzyż z dwoma po­przecz­ka­mi (pra­wi­dło­wo z górną nieco krót­szą) sta­wia­ny w miej­scu pu­blicz­nym w związ­ku z epi­de­mią lub no­szo­ny jako ta­liz­man chro­nią­cy od cho­rób za­kaź­nych;

Wiktionary

Ka­ra­wa­ka, krzyż cho­le­rycz­ny, krzyż mo­ro­wy – krzyż po­cho­dzą­cy z mia­sta Ca­ra­va­ca w Hisz­pa­nii z prze­ło­mu wie­ków XVI i XVII. W cza­sie trwa­nia zaraz roz­prze­strze­nił się na wschód, bar­dzo po­pu­lar­ny w Pol­sce pod ko­niec XVIII, w XIX i na po­cząt­ku XX wieku.

Krzyż two­rzy pio­no­wy pień i dwie po­przecz­ki z któ­rych górna jest tro­chę krót­sza od dol­nej; znacz­na część ka­ra­wak w Pol­sce miała jed­nak obyd­wie po­przecz­ki o rów­nej dłu­go­ści.

Wikipedia


karawan

1. po­jazd prze­wo­żą­cy trum­nę ze zmar­łym w dniu po­grze­bu; wóz po­grze­bo­wy;
2. daw­niej: ro­dzaj wiel­kie­go wozu to­wa­ro­we­go, uży­wa­ne­go w XVII i XVIII wieku;
3. w ło­wiect­wie: wóz do­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia ubi­tej zwie­rzy­ny; zwie­rzy­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd do prze­wo­zu trum­ny ze zwło­ka­mi

 (1.2) tu­ryst. sa­mo­cho­do­wa przy­cze­pa miesz­kal­na albo sa­mo­chód z nad­wo­ziem miesz­kal­nym

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ka­ra­wa­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ra­wan – konny po­jazd tran­spor­to­wy uży­wa­ny daw­niej przez kup­ców
  • Ka­ra­wan – po­jazd uży­wa­ny w cza­sie po­grze­bów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słoń­ce je­szcze nie zasz­ło, gdy ka­ra­wan z bia­łym ca­łu­nem i czar­nym krzy­żem wto­czył się w aleję cmen­ta­rza Va­u­gi­rard.

Wiktionary


karawana

1. grupa po­ja­zdów ja­dą­ca w szyku;
2. grupa kup­ców na wiel­błą­dach lub osłach, po­dró­żu­ją­ca przez pu­sty­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wiel­błą­dzia ek­spe­dy­cja tran­spor­to­wa lub piel­grzym­ko­wa na pu­sty­ni;

 (1.2) książk. przen. grupa obła­do­wa­nych po­ja­zdów po­ru­sza­ją­cych się jeden za dru­gim

Wiktionary

Ka­ra­wa­na (z ‏کاروان "kârvân"‎ ‘grupa po­dróż­nych’) – grupa kup­ców po­dró­żu­ją­cych razem ze wzglę­dów bez­pie­czeń­stwa lub eko­no­micz­nych przez od­lud­ne te­re­ny, wio­dą­ca ze sobą jucz­ne zwie­rzę­ta, zmo­to­ry­zo­wa­na lub pie­sza.

W Ame­ry­ce Pół­noc­nej w XIX wieku wę­dru­ją­cy na za­chód osad­ni­cy for­mo­wa­li czę­sto – dla za­bez­pie­cze­nia przed na­pa­da­mi In­dian i po­mo­cy wza­jem­nej na szla­ku – ka­ra­wa­ny kry­tych wozów ( wagon train) zło­żo­ne zaz­wy­czaj z kilku do kil­ku­dzie­się­ciu po­ja­zdów cią­gnię­tych przez woły lub muły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miej­sca­mi wąwóz sta­wał się tak cias­ny, że tylko dwa konie mogły iść w pobok, miej­sca­mi roz­sze­rzał się w małe, okrą­głe do­li­ny oto­czo­ne jakby wy­so­ki­mi ka­mien­ny­mi mu­ra­mi, na któ­rych sie­dzia­ły wiel­kie pa­wia­ny igra­jąc z sobą, szcze­ka­jąc i po­ka­zu­jąc ka­ra­wa­nie zęby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈvãna, AS: karavãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karawanseraj m.

 przym. karawanowy

Wiktionary


karawaniarka

→ ka­ra­wa­niarz


SJP.pl

Patrz:

karawaniarz

karawaniarski

przy­miot­nik od: ka­ra­wa­niarz


SJP.pl


karawanik

zdrob­nie­nie od: ka­ra­wan


SJP.pl


karawaning

ca­ra­va­ning;
1. tu­ry­sty­ka po­le­ga­ją­ca na po­dró­żo­wa­niu sa­mo­cho­dem z przy­cze­pą kem­pin­go­wą
2. sa­mo­chód prze­bu­do­wa­ny na wę­drow­ny domek kem­pin­go­wy


SJP.pl


karawaningowiec

osoba upra­wia­ją­ca tu­ry­sty­kę po­le­ga­ją­cą na po­dró­żo­wa­niu sa­mo­cho­dem z przy­cze­pą kem­pin­go­wą lub sa­mo­cho­dem prze­bu­do­wa­nym na wę­drow­ny domek kem­pin­go­wy; ca­ra­va­nin­go­wiec


SJP.pl


karawaningowy

→ ka­ra­wa­ning; ca­ra­va­nin­go­wy


SJP.pl


karawanki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. masyw gór­ski na po­gra­ni­czu Sło­we­nii i Au­strii, część Po­łud­nio­wych Alp Wa­pien­nych;

Wiktionary

Ka­ra­wan­ki (niem. "Ka­ra­wan­ken", sło­weń. "Ka­ra­van­ke") – pasmo gór­skie dłu­go­ści 120 km na po­gra­ni­czu Sło­we­nii i Au­strii, część Po­łud­nio­wych Alp Wa­pien­nych. Jedno z naj­dłuż­szych pasm gór­skich w Eu­ro­pie.

Prze­ci­na je uskok, od­dzie­la­ją­cy dwie płyty tek­to­nicz­ne: adria­tyc­ką od eu­raz­ja­tyc­kiej. Ge­o­gra­ficz­nie i ge­o­lo­gicz­nie dzie­li się na wyż­sze "Ka­ra­wan­ki Za­chod­nie" oraz niż­sze "Ka­ra­wan­ki Wschod­nie".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tunel leży na wy­so­ko­ści 1069 m n.p.m. i jest naj­ni­żej po­ło­żo­nym prze­ja­zdem dro­go­wym przez Ka­ra­wan­ki.

Wiktionary


karawanowy

przy­miot­nik od: ka­ra­wan, ka­ra­wa­na


SJP.pl


karawanseraj

w za­chod­niej i środ­ko­wej Azji: dom za­jezd­ny, miej­sce po­sto­ju ka­ra­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ar­chit. za­jazd sta­no­wią­cy miej­sce po­sto­ju ka­ra­wan, ma­ją­cy po­mie­szcze­nia dla po­dróż­nych wraz ze skła­da­mi na to­wa­ry;

Wiktionary

Ka­ra­wan­se­raj, chan, chana ( ‏کاروانسرای‎ ‘za­jazd dla ka­ra­wan’) – dom za­jezd­ny dla ka­ra­wan lub miej­sce po­sto­ju ka­ra­wa­ny z po­mie­szcze­nia­mi dla po­dróż­nych, ni­sza­mi chro­nią­cy­mi przed słoń­cem, ma­ga­zy­nem dla prze­cho­wa­nia to­wa­rów, czę­sto o cha­rak­te­rze obron­nym, bu­do­wa­ny w kra­jach arab­skich, Per­sji i Azji Środ­ko­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karawana ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chan, chana

Wiktionary


karawela

śred­nio­wiecz­ny trzy- lub czte­ro­masz­to­wy mor­ski sta­tek ża­glo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. jed­no­po­kła­do­wy, dwu- lub trój­masz­to­wy ża­glo­wiec o wy­so­kich kasz­te­lach, gład­kim po­szy­ciu i płyt­kim za­nu­rze­niu, uży­wa­ny od XV do XVII wieku;

Wiktionary

Ka­ra­we­la ( ca­ra­ve­la) – w XV–XVII w. oz­na­cza­ła jed­no­po­kła­do­wy, dwu- lub trój­masz­to­wy ża­glo­wiec o wy­so­kich nad­bu­dów­kach (kasz­te­lach) na dzio­bie i rufie. Ka­ra­we­la była zwy­kle uz­bro­jo­na w kilka cięż­kich dział oraz mniej­sze dział­ka (na ogół 4-6 dział). Wy­por­ność ka­ra­we­li wy­no­si­ła naj­czę­ściej około 250 łasz­tów (ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wot­ne pięt­na­sto­wiecz­ne ka­ra­we­le por­tu­gal­skie zaz­wy­czaj wy­po­sa­żo­ne były głów­nie w żagle ła­ciń­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈvɛla, AS: karavela

Wiktionary


karawelowy

przy­miot­nik od: ka­ra­we­la


SJP.pl


karazja

suk­ma­na kra­kow­ska, daw­niej ro­dzaj gru­be­go sukna; kie­rez­ja


SJP.pl


karazjowy

przy­miot­nik od: ka­raz­ja


SJP.pl


karać

na­kła­dać, wy­mie­rzać karę * formy trybu roz­ka­zu­ją­ce­go "karaj" itp. prze­sta­rza­łe


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uka­rać, po­ka­rać)

 (1.1) wy­mie­rzać karę

Wiktionary

Karać (cyr. Караћ) – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Prnja­vor. W 2013 roku li­czy­ła 111 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drob­nych prze­stęp­ców ka­ra­no chło­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarat͡ɕ, AS: karać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kara ż., karanie n., karalność ż., karność ż., karny mrz., ukaranie n., karniak mzw.

 przym. karalny, karny

 czas. pokarać dk., skarać dk., ukarać dk.

Wiktionary


karaś

ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ras­sius ca­ras­sius|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.2) icht. ryba z ga­tun­ku ka­ra­si (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ra­sie to ryby cie­pło­lub­ne i bar­dzo od­por­ne na de­fi­cyt tle­no­wy, uważa się, że to ostat­ni ga­tu­nek, który pad­nie przy braku tlenu w wo­dzie.

 (1.2) Zęby gar­dło­we ka­ra­sia usta­wio­ne są w jed­nym sze­re­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaraɕ, AS: karaś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karasek mzw.

 przym. karasiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaś pospolity

Wiktionary


karaśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ka­raś­kie­wicz (ur. 1975) – pol­ska pia­nist­ka
  • Ed­mund Ka­raś­kie­wicz (1899–1973) – pol­ski fizyk
  • Ewa Ka­raś­kie­wicz (ur. 1942) – pol­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Mi­ko­łaj Ka­raś­kie­wicz (1892–1951) – pol­ski pia­ni­sta, or­ga­ni­sta, kom­po­zy­tor i dy­ry­gent

Wikipedia


karb

1. na­cię­cie, wy­cię­ty znak (kre­ska lub linia)
2. ryzy, gra­ni­ce
3. fale na wło­sach
4. (w ma­te­ria­łoz­naw­stwie) naj­słab­sze miej­sce w ma­te­ria­le; miej­sce, w któ­rym pow­sta­ją pę­knię­cia ma­te­ria­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) małe na­cię­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • karb – czyn­nik wpły­wa­ją­cy na wy­trzy­ma­łość zmę­cze­nio­wą ma­te­ria­łu
  • karb – ro­dzaj płyt­kiej prze­łącz­ki mię­dzy ska­ła­mi
  • Karb – dziel­ni­ca By­to­mia
  • Karb – prze­łęcz w Ta­trach
  • Karb – wieś w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po, w dy­stryk­cie Ajn al-Arab
  • kar­bo­wy, kar­bi­ko­wa­tość, Karby, zja­wi­sko karbu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karp, AS: karp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbowanie n., karbowaniec mrz., karbowy mos.

 czas. karbować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bruzda, rowek, szczerba, wycięcie, wyżłobienie

Wiktionary


karbala

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Iraku, w po­bli­żu Eu­fra­tu;

Wiktionary

Kar­ba­la (arab. كربلاء, znana także pod naz­wa­mi "Ker­ba­la", "Ker­be­la", "Kar­bi­la") – mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Iraku, na Ni­zi­nie Me­zo­po­tam­skiej, w po­bli­żu Eu­fra­tu, sto­li­ca mu­ha­fa­zy Kar­ba­la, za­miesz­ka­na przez około 1 mln osób[].

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karbalski

Wiktionary


karbalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­ba­lą, do­ty­czą­cy Kar­ba­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karbala ż.

Wiktionary


karbamid

amid kwasu wę­glo­we­go, koń­co­wy pro­dukt biał­ko­wej prze­mia­ny ma­te­rii, wy­da­la­ny w moczu i w pocie; mocz­nik, kar­bo­na­mid


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, dia­mid kwasu wę­glo­we­go;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karbamidowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocznik

Wiktionary


karbamidowy

przy­miot­nik od: kar­ba­mid


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z kar­ba­mi­dem, do­ty­czą­cy kar­ba­mi­du; za­wie­ra­ją­cy kar­ba­mid

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­rzę­dzia umyj roz­pu­szczal­ni­kiem kar­ba­mi­do­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbamid mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocznikowy

Wiktionary


karbaminian

po­chod­na nietr­wa­łe­go kwasu kar­ba­mi­no­we­go


SJP.pl


karbaminiany

po­chod­na nietr­wa­łe­go kwasu kar­ba­mi­no­we­go


SJP.pl

Kar­ba­mi­nia­ny – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych – soli i estrów kwasu kar­ba­mi­no­we­go (#PATRZ) lub "N"-pod­sta­wio­nych kwa­sów kar­ba­mi­no­wych (#PATRZ).

Przy­kła­dem soli może być kar­ba­mi­nian amonu pow­sta­ją­cy w re­ak­cji amo­nia­ku i dwut­len­ku węgla:

który w obec­no­ści wody roz­pa­da się do wo­do­ro­wę­gla­nu amonu i amo­nia­ku:

Wikipedia


karbapenemy

grupa an­ty­bio­ty­ków o sze­ro­kim spek­trum


SJP.pl

Kar­ba­pe­ne­my (ATC J 01 DH) – grupa an­ty­bio­ty­ków β-lak­ta­mo­wych, spo­krew­nio­nych z pe­ni­cy­li­na­mi i ce­fa­lo­spo­ry­na­mi, lecz odręb­nych che­micz­nie. Są po­chod­ny­mi, an­ty­bio­ty­ku wyt­wa­rza­ne­go przez ży­ją­cy w gle­bie drob­no­u­strój "".

Spek­trum prze­ciw­bak­te­ryj­ne kar­ba­pe­ne­mów jest bar­dzo sze­ro­kie i obej­mu­je bak­te­rie Gram-do­dat­nie (inne niż MRSA) oraz wszyst­kie bak­te­rie Gram-ujem­ne, za­rów­no tle­no­we jak i bezt­le­no­we.

Wikipedia


karbaryl

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako in­sek­ty­cyd


SJP.pl

Kar­ba­ryl (me­ty­lo­kar­ba­mi­nian 1-naf­ty­lu) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kar­ba­mi­nia­nów sto­so­wa­ny głów­nie jako in­sek­ty­cyd. Hand­lo­wo do­stęp­ny pod nazwą "Sevin", jako pro­dukt firmy Bayer. Od­kry­ty i wpro­wa­dzo­ny na rynek przez firmę Union Car­bi­de w roku 1958. Pod ko­niec XX w. po­zo­sta­wał trze­cim naj­czę­ściej sto­so­wa­nym in­sek­ty­cy­dem w ogro­dach, upra­wach rol­nych i la­sach.

Wikipedia


karbazol

zwią­zek wy­stę­pu­ją­cy w smole po­ga­zo­wej, sto­so­wa­ny jako śro­dek owa­do­bój­czy i do pro­duk­cji barw­ni­ków


SJP.pl

Kar­ba­zol ("di­ben­zo­pi­rol", "di­fe­ny­le­no­i­mi­na", "9-aza­flu­o­ren") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy aro­ma­tycz­nych związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych, o szkie­le­cie ana­lo­gicz­nym do flu­o­re­nu. Jest to zwią­zek trój­pier­ście­nio­wy, wy­stę­pu­ją­cy w smole po­ga­zo­wej. Uży­wa­ny jest do pro­duk­cji barw­ni­ków oraz w ana­li­zie che­micz­nej. Jest sto­so­wa­ny jako śro­dek owa­do­bój­czy. Na­le­ży do chro­mo­fo­rów (λmax 256 nm, α ≥19000 w eta­no­lu).

Wikipedia


karbhemoglobina

zwią­zek bę­dą­cy po­łą­cze­niem he­mo­glo­bi­ny z dwut­len­kiem węgla


SJP.pl


karbica

kar­bi­ca prąż­ków­ka - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl

Kar­bi­ca ("Glup­hi­sia") – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych.

Motyl o sto­sun­ko­wo de­li­kat­nie jak na gar­bat­ko­wa­te­go zbu­do­wa­nym ciele. Głowa jest za­o­pa­trzo­na w nie­zbyt gęsto owło­sio­ne oczy zło­żo­ne, przy­ocz­ka i uw­stecz­nio­ną ssaw­kę. Obu­stron­nie grze­by­ko­wa­ne czuł­ki nie osią­ga­ją po­ło­wy dłu­go­ści przed­nie­go skrzy­dła.

Wikipedia


karbid

wę­glik wap­nia sto­so­wa­ny w prze­my­śle che­micz­nym do pro­duk­cji ace­ty­le­nu i azot­nia­ku


SJP.pl


karbidek

zwią­zek węgla z me­ta­lem lub pół­me­ta­lem; wę­glik


SJP.pl


karbidka

po­tocz­nie: lampa gór­ni­cza wyt­wa­rza­ją­ca świa­tło dzię­ki pa­lą­ce­mu się ace­ty­le­no­wi, otrzy­my­wa­ne­mu w wy­ni­ku dzia­ła­nia wody na kar­bid; kar­bi­dów­ka


SJP.pl


karbidownia

wyt­wór­nia kar­bi­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­nia kar­bi­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbʲiˈdɔvʲɲa, AS: karbʹidovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbid

 przym. karbidowy

Wiktionary


karbidowy

przy­miot­nik od: kar­bid


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z kar­bi­dem; za­wie­ra­ją­cy kar­bid

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbidówka ż., karbid mrz., karbidownia ż.

Wiktionary


karbidy

wę­glik wap­nia sto­so­wa­ny w prze­my­śle che­micz­nym do pro­duk­cji ace­ty­le­nu i azot­nia­ku


SJP.pl


karbidówa

po­tocz­nie: marna wódka wy­pro­du­ko­wa­na z uży­ciem kar­bi­du; kar­bi­dów­ka


SJP.pl


karbidówka

po­tocz­nie:
1. lampa gór­ni­cza wyt­wa­rza­ją­ca świa­tło dzię­ki pa­lą­ce­mu się ace­ty­le­no­wi, otrzy­my­wa­ne­mu w wy­ni­ku dzia­ła­nia wody na kar­bid; kar­bid­ka;
2. marna wódka wy­pro­du­ko­wa­na z uży­ciem kar­bi­du; kar­bi­dó­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. lampa ga­zo­wa, w któ­rej pa­li­wem jest kar­bid (wę­glik wap­nia), który pod wpły­wem wody wy­dzie­la palny ace­ty­len;

 (1.2) wojsk. hist. pry­mi­tyw­ny gra­nat wy­ko­ny­wa­ny rze­mieśl­ni­czo z lamp kar­bi­do­wych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zre­zy­gno­wa­ny, osta­tecz­nie zga­sił kar­bi­dów­kę, która da­wa­ła już bar­dzo mało świa­tła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbid m.

:: zdrobn. karbidka ż.

 przym. karbidowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lampa acetylenowa, lampa karbidowa, gwara. karbidka

Wiktionary


karbieniec

Kar­bie­niec ("Ly­co­pus") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je 14–19 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w więk­szo­ści w stre­fie umiar­ko­wa­nej na pół­ku­li pół­noc­nej, poza tym we wschod­niej Au­stra­lii i jako in­tro­du­ko­wa­ne w Nowej Ze­lan­dii. Do pol­skiej flory za­li­cza­ne są dwa ga­tun­ki – kar­bie­niec po­spo­li­ty "L. eu­ro­pa­e­us" i kar­bie­niec wy­nio­sły "L. exal­ta­tus".

Wikipedia


karbik

1. mały karb;
2. sy­me­trycz­ne wy­gię­cie wło­sia wełny na całej jego dłu­go­ści;
3. strug do he­blo­wa­nia w karby


SJP.pl

Kar­bik (1951 m n.p.m.) – ostro wcię­ta, nie­wiel­ka prze­łęcz w Ta­trach Wy­so­kich, po­ło­żo­na w grzbie­cie Wo­ło­szy­na, od­dzie­la­ją­cym Do­li­nę Waks­mundz­ką od Do­li­ny Roz­to­ki i Do­li­ny Biał­ki.

Prze­łęcz jest ostat­nią na wschód głęb­szą prze­łę­czą ma­sy­wu. Od­dzie­la od sie­bie Wierch nad Za­gon­nym Żle­bem po stro­nie po­łud­nio­wo-za­chod­niej oraz Tur­nię nad Dzia­dem po stro­nie pół­noc­no-wschod­niej.

Wikipedia


karbiki

1. mały karb;
2. sy­me­trycz­ne wy­gię­cie wło­sia wełny na całej jego dłu­go­ści;
3. strug do he­blo­wa­nia w karby


SJP.pl


karbikomierz

przy­rząd mie­rzą­cy ilość kar­bi­ków w celu usta­le­nia gru­bo­ści wełny; kar­bin­ko­mierz


SJP.pl


karbikowatość

zdol­ność włó­kien weł­nia­nych do two­rze­nia kar­bi­ków


SJP.pl


karbikowaty

o weł­nie: ukła­da­ją­cy się w kar­bi­ki, po­fał­do­wa­ny


SJP.pl


karbikować

wy­rzy­nać kar­bi­ki w drze­wie; ozda­biać coś kar­bi­ka­mi; skrę­cać w kar­bi­ki sztucz­ne włó­kno


SJP.pl


karbinadel

ślą­ski kot­let mie­lo­ny przy­go­to­wy­wa­ny tra­dy­cyj­nie z mięsa wie­przo­we­go; kar­mi­na­del


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kot­let mie­lo­ny z mięsa go­to­wa­ne­go w zupie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad bydą kar­bi­nad­le.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karminadel, kardinadel

Wiktionary


karbinkomierz

przy­rząd mie­rzą­cy ilość kar­bi­ków, w celu usta­le­nia gru­bo­ści wełny; kar­bi­ko­mierz


SJP.pl


karbinolowy

przy­miot­nik od: kar­bi­nol


SJP.pl


karbion

cięż­ki jon pow­sta­ły z izo­to­pu węgla na sku­tek po­zba­wie­nia go jed­ne­go lub wię­cej elek­tro­nów, sto­so­wa­ny wraz z in­ny­mi tego typu jo­na­mi w ak­ce­le­ra­to­rach do prze­pro­wa­dza­nia re­ak­cji ją­dro­wych


SJP.pl


karbionowy

przy­miot­nik od: kar­bion


SJP.pl


karbitówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. prze­sta­rza­ła, wy­ek­splo­a­to­wa­na rzecz

 (1.2) środ. prze­stęp­cze bim­ber

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbʲiˈtuva, AS: karbʹituva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbitownik

Wiktionary


karboanion

jon z ła­dun­kiem ujem­nym sku­pio­nym na ato­mie węgla


SJP.pl

Kar­bo­a­nion – anion, w któ­rym ła­du­nek ujem­ny znaj­du­je się na jed­nym lub wię­cej ato­mach węgla. Kar­bo­a­nion ma nad­mia­ro­wą wolną parę elek­tro­no­wą i z tego po­wo­du wy­ka­zu­je silne włas­no­ści nu­kle­o­fi­lo­we i za­sa­do­we. Zaz­wy­czaj czą­stecz­ki kar­bo­a­nio­nów mają ge­o­me­trię pi­ra­mi­dy try­go­nal­nej. Po­dob­nie jak kar­bo­ka­tio­ny, wolne rod­ni­ki i kar­be­ny, kar­bo­a­nio­ny sta­no­wią jeden z głów­nych typów nietr­wa­łych or­ga­nicz­nych związ­ków poś­red­nich.

Wikipedia


karbochemia

Kar­bo­che­mia – dział che­mii, który obej­mu­je ba­da­nia węgli ko­pal­nych jako su­row­ca dla prze­my­słu che­micz­ne­go.

Osią­gnię­ciem kar­bo­che­mii jest czte­ro­krot­ny wzrost wy­daj­no­ści ter­mo­e­ner­ge­tycz­nej węgla w la­tach 1900-1950. Ogól­nie kar­bo­che­mia obej­mu­je wiele dzia­łów prze­my­słu or­ga­nicz­ne­go.

Wikipedia


karbodynamit

ma­te­riał wy­bu­cho­wy, mie­sza­ni­na 90% ni­tro­gli­ce­ry­ny i 10% węgla kor­ko­we­go


SJP.pl


karboid

pro­dukt kon­den­sa­cji i po­li­me­ry­za­cji wę­glo­wo­do­rów, pow­sta­ją­cych w wy­ni­ku ut­le­nia­nia i ter­micz­ne­go roz­kła­du ole­jów i paliw


SJP.pl


karbokation

jon z ła­dun­kiem do­dat­nim sku­pio­nym na ato­mie węgla; jon kar­bo­nio­wy


SJP.pl

Kar­bo­ka­tion – ka­tion, w któ­rym elek­trycz­ny ła­du­nek do­dat­ni jest zlo­ka­li­zo­wa­ny na jed­nym lub kilku ato­mach węgla.

Wikipedia


karboksyhemoglobina

he­mo­glo­bi­na tlen­ko­wę­glo­wa; po­łą­cze­nie he­mo­glo­bi­ny z tlen­kiem węgla, przez co traci ona swoje wła­ści­wo­ści wią­za­nia i tran­spor­tu tlenu


SJP.pl

Kar­bok­sy­he­mo­glo­bi­na (HbCO) – zwią­zek kom­plek­so­wy he­mo­glo­bi­ny i tlen­ku węgla. W spo­sób sa­mo­ist­ny pow­sta­je w nie­wiel­kich ilo­ściach w krwi pod­czas od­dy­cha­nia, na­to­miast w więk­szych ilo­ściach przy za­tru­ciach, na przy­kład cza­dem. Za­sad­ni­czym efek­tem jej obec­no­ści jest ha­mo­wa­nie tran­spor­tu tlenu do tka­nek.

Wikipedia


karboksylacja

w che­mii: re­ak­cja po­le­ga­ją­ca na przy­łą­cze­niu czą­stecz­ki dwut­len­ku węgla, w wy­ni­ku czego pow­sta­je kwas kar­bok­sy­lo­wy


SJP.pl

Kar­bok­sy­la­cja – re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na przy­łą­cze­niu dwut­len­ku węgla (CO2) do innej czą­stecz­ki che­micz­nej, z wy­ko­rzy­sta­niem ener­gii uzy­ska­nej z de­fos­fo­ry­la­cji ATP. Jest ona ka­ta­li­zo­wa­na przez kar­bok­sy­la­zy (w któ­rych ko­en­zym sta­no­wi zaz­wy­czaj bio­ty­na).

Wikipedia


karboksylaza

enzym ka­ta­li­zu­ją­cy przy­łą­cze­nie dwut­len­ku węgla z ut­wo­rze­niem grupy kar­bok­sy­lo­wej


SJP.pl


karboksylazy

enzym ka­ta­li­zu­ją­cy przy­łą­cze­nie dwut­len­ku węgla z ut­wo­rze­niem grupy kar­bok­sy­lo­wej


SJP.pl

Kar­bok­sy­la­zy – en­zy­my na­le­żą­ce do klasy ligaz, ka­ta­li­zu­ją pow­sta­wa­nie wią­zań che­micz­nych wę­giel-wę­giel (C-C) po­mię­dzy czą­stecz­ka­mi przy uży­ciu ener­gii w po­sta­ci ATP. Kar­bok­sy­la­za pi­ro­gro­nia­no­wa ka­ta­li­zu­je przy­łą­cze­nie dwut­len­ku węgla do pi­ro­gro­nia­nu – two­rze­nie szcza­wio­oc­ta­nu.

Wikipedia


karboksylowy

przy­miot­nik od: kar­bok­syl


SJP.pl


karboksypeptydaza

enzym tra­wien­ny, eg­zo­pep­ty­da­za


SJP.pl


karboksypeptydazy

enzym tra­wien­ny, eg­zo­pep­ty­da­za


SJP.pl

Kar­bok­sy­pep­ty­da­zy (EC num­ber 3.4.16 – 3.4.18) – grupa en­zy­mów hy­dro­li­zu­ją­cych C-koń­co­we wią­za­nie pep­ty­do­we. U zwie­rząt (w tym u czło­wie­ka) i ro­ślin znaj­du­je się kilka typów kar­bok­sy­pep­ty­daz, zwią­za­nych z róż­ny­mi funk­cja­mi za­leż­ny­mi od ka­ta­bo­liz­mu doj­rze­wa­nia bia­łek[].

Wikipedia


karboksyterapia

za­bieg po­le­ga­ją­cy na wstrzy­knię­ciu me­dycz­ne­go dwut­len­ku węgla pod skórę


SJP.pl

Kar­bok­sy­te­ra­pia – za­bieg me­dy­cy­ny este­tycz­nej, który ma na celu po­pra­wę nie­do­sko­na­ło­ści skór­nych. Pod­czas za­bie­gu wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest dwut­le­nek węgla, który poz­wa­la w ma­ło­in­wa­zyj­ny spo­sób po­pra­wić wy­gląd skóry na całym ciele. Kar­bok­sy­te­ra­pia spo­wal­nia pro­ce­sy sta­rze­nio­we oraz po­bu­dza krą­że­nie. Jest po­le­ca­nym za­bie­giem dla osób, które chcą po­zbyć się cel­lu­li­tu, blizn po­za­bie­go­wych oraz roz­stę­pów.

Wikipedia


karbol

wodny rozt­wór fe­no­lu, uży­wa­ny jako śro­dek od­ka­ża­ją­cy


SJP.pl


karbolina

śro­dek owa­do­bój­czy otrzy­my­wa­ny ze smoły wę­glo­wej


SJP.pl


karbolineum

olej otrzy­my­wa­ny ze smoły wę­glo­wej, słu­żą­cy do im­pre­gna­cji drew­na


SJP.pl

Kar­bo­li­ne­um (olej an­tra­ce­no­wy, olej zie­lo­ny) – bru­nat­na, ole­i­sta ciecz o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu, o cię­ża­rze wła­ści­wym 1,09–1,12, tem­pe­ra­tu­rze za­pło­nu po­wy­żej 100 °C i tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia po­wy­żej 270 °C.

Jest jed­nym z koń­co­wych (wy­so­ko­wrzą­cych) pro­duk­tów su­chej de­sty­la­cji smoły wę­glo­wej (kar­bo­li­ne­um wę­glo­we) lub smoły drzew­nej (kar­bo­li­ne­um drzew­ne – li­ścia­ste lub igla­ste). Sta­no­wi mie­sza­ni­nę związ­ków aro­ma­tycz­nych (m.in. naf­ta­le­nu, an­tra­ce­nu i fe­no­li).

Wikipedia


karbolinowy

przy­miot­nik od: kar­bo­li­na


SJP.pl


karbolownia

dział fa­bry­ki, w któ­rym prze­ra­bia się fe­no­le


SJP.pl


karbolowy

przy­miot­nik od: kar­bol


SJP.pl


karbomycynowy

→ kar­bo­my­cy­na


SJP.pl

Patrz:

karbomycyna

karbon

okres ery pa­le­o­zo­icz­nej ok. 345 - ok. 280 mln lat temu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. piąty okres ge­o­lo­gicz­ny pa­le­o­zo­i­ku;

 (1.2) pot. włó­kno wę­glo­we, a także ma­te­ria­ły kom­po­zy­to­we wy­ko­na­ne z jego dużym udzia­łem;

Wiktionary

Kar­bon

Sy­stem kar­boń­ski wy­dzie­li­li Wil­liam Co­ny­be­a­re i w 1822 roku na pod­sta­wie badań osa­dów An­glii i Walii. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy węgla – "carbo", ze wzglę­du na wy­stę­po­wa­nie naj­bar­dziej cha­rak­te­ry­stycz­ne­go osadu w tym sy­ste­mie – węgla ka­mien­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­lem­ni­ty po­ja­wi­ły się w kar­bo­nie, a wy­mar­ły w eo­ce­nie.

 (1.2) […] kar­bon ma ge­nial­ne wła­ści­wo­ści w prze­no­sze­niu cię­ża­ru, przez co świet­nie spraw­dza się w lot­nict­wie […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarbɔ̃n, AS: karbõn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. karboński

 (1.2)

 przym. karbonowy

Wiktionary


karbonada

pie­czeń z rusz­tu; car­bo­na­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wer­sja re­gio­na­liz­mu → kar­mo­na­da (schab)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbɔ̃ˈnada, AS: karbõnada

Wiktionary


karbonado

mi­ne­rał, drob­no­ziar­ni­sta od­mia­na dia­men­tu


SJP.pl

Kar­bo­na­do (czar­ny dia­ment) – dia­ment po­li­kry­sta­licz­ny, wy­stę­pu­ją­cy w osa­dach alu­wial­nych w Bra­zy­lii i Re­pu­bli­ce Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej. Z wy­glą­du po­dob­ny jest do węgla drzew­ne­go.

W odróż­nie­niu od in­nych dia­men­tów po­li­kry­sta­licz­nych, po­ro­wa­ta po­wierzch­nia kar­bo­na­do wy­ka­zu­je brak in­kluz­ji, po­cho­dzą­cych z pła­szcza ziem­skie­go.

Wikipedia


karbonamid

amid kwasu wę­glo­we­go, koń­co­wy pro­dukt biał­ko­wej prze­mia­ny ma­te­rii, wy­da­la­ny w moczu i w pocie; kar­ba­mid, mocz­nik


SJP.pl


karbonariusz

czło­nek taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia po­li­tycz­ne­go z po­cząt­ku XIX wieku, wal­czą­ce­go o nie­pod­le­głość i zjed­no­cze­nie Włoch; wę­glarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia, za­ło­żo­ne­go we Wło­szech na po­cząt­ku XIX w., zor­ga­ni­zo­wa­ne­go na wzór ma­so­ne­rii, wal­czą­ce­go o zjed­no­cze­nie kraju;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbonaryzm mrz.

:: fż. karbonarystka ż.

 przym. karbonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węglarz

Wiktionary


karbonarski

przy­miot­nik od: kar­bo­nar


SJP.pl


karbonat

daw­niej: wę­glan - sól kwasu wę­glo­we­go


SJP.pl


karbonatyt

skała mag­mo­wa zbu­do­wa­na w ponad 50% z wę­gla­nów


SJP.pl


karbonatyzacja

Kar­bo­na­ty­za­cja (uwę­gla­no­wie­nie), tward­nie­nie wapna – re­ak­cja che­micz­na mię­dzy kwa­sem wę­glo­wym a mi­ne­ra­ła­mi.

Jest to jeden z naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nych pro­ce­sów wie­trze­nia che­micz­ne­go ze wzglę­du na wsze­cho­bec­ność dwut­len­ku węgla roz­pu­szczo­ne­go w wo­dach ma­ją­cych kon­takt z po­wie­trzem. Dwut­le­nek węgla w wo­dzie two­rzy kwas wę­glo­wy, co po­wo­du­je, że świe­ża woda de­szczo­wa ma za­wsze od­czyn lekko kwa­śny.

Wikipedia


karbonatyzacyjny

przy­miot­nik od: kar­bo­na­ty­za­cja


SJP.pl


karbonit

gór­ni­czy ma­te­riał wy­bu­cho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mie­sza­ni­na wy­bu­cho­wa uży­wa­na daw­niej w gór­nict­wie i bu­dow­nict­wie, bę­dą­ca od­mia­ną dy­na­mi­tu, w któ­rej część ni­tro­gli­ce­ry­ny za­stą­pio­no azo­ta­nem baru, przez co ma­te­riał staje się sta­bil­niej­szy i bez­piecz­niej­szy od zwy­kłe­go dy­na­mi­tu

Wiktionary

Kar­bo­nit – ma­te­riał wy­bu­cho­wy amo­no­wo-sa­le­trza­ny, sto­so­wa­ny w ko­pal­niach wę­glo­wych, w któ­rych wy­stę­pu­je pył wę­glo­wy.

Wikipedia


karbonizować

1. wzbo­ga­cać sub­stan­cje or­ga­nicz­ne w wę­giel; uwę­glać;
2. usu­wać che­micz­nie za­nie­czy­szcze­nia z tka­nin lub z su­ro­wej wełny przez­na­czo­nej do przę­dze­nia;
3. na­sy­cać jakiś napój dwut­len­kiem węgla;
4. uza­leż­niać od źró­deł ener­gii wy­dzie­la­ją­cych dwut­le­nek węgla


SJP.pl


karbonowy

przy­miot­nik od: kar­bon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. wy­ko­na­ny z włó­kna wę­glo­we­go (kar­bon), do­ty­czą­cy włó­kna wę­glo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rama kar­bo­no­wa, znana rów­nież jako rama z włó­kna wę­glo­we­go, to pro­dukt za­a­wan­so­wa­nej tech­no­lo­gii sto­so­wa­nej w pro­duk­cji ro­we­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbon m.

Wiktionary


karbonyl

dwu­war­to­ścio­wa grupa skła­da­ją­ca się z jed­ne­go atomu węgla i jed­ne­go atomu tlenu, cha­rak­te­ry­stycz­na dla ke­to­nów; grupa kar­bo­ny­lo­wa


SJP.pl


karbonylki

Kar­bo­nyl­ki – nie­or­ga­nicz­ne związ­ki kom­plek­so­we, w któ­rych li­gan­dem jest tle­nek węgla, sto­so­wa­ne w che­mii me­ta­lo­or­ga­nicz­nej. Nazwę kar­bo­ny­lek sto­su­je się także na okre­śle­nie sa­me­go li­gan­du kar­bo­nyl­ko­we­go, CO (nie na­le­ży mylić go z or­ga­nicz­ną grupą kar­bo­ny­lo­wą).

Wikipedia


karbonylowanie

przy­łą­czać tle­nek węgla do czą­ste­czek związ­ku che­micz­ne­go, z wyt­wo­rze­niem głów­nie kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i ich estrów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kar­bo­ny­lo­wać.

Wiktionary

Kar­bo­ny­lo­wa­nie – ro­dzaj re­ak­cji che­micz­nej po­le­ga­ją­cej na przy­łą­cze­niu czą­stecz­ki tlen­ku węgla do in­ne­go in­dy­wi­du­um czą­stecz­ko­we­go, w wy­ni­ku czego pow­sta­ją głów­nie kwasy kar­bok­sy­lo­we i ich estry.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. karbonylować

Wiktionary


karbonylować

przy­łą­czać tle­nek węgla do czą­ste­czek związ­ku che­micz­ne­go, z wyt­wo­rze­niem głów­nie kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i ich estrów


SJP.pl


karbonylowy

przy­miot­nik od: kar­bo­nyl


SJP.pl


karborund

wę­glik krze­mu, sto­so­wa­ny jako ma­te­riał ognio­od­por­ny i for­mier­ski


SJP.pl


karborundowy

przy­miot­nik od: kar­bo­rund


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z kar­bo­run­du, za­wie­ra­ją­cy kar­bo­rund; zwią­za­ny z kar­bo­run­dem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karborund mrz.

Wiktionary


karboryzator

Kar­bo­ry­za­tor – śro­dek w po­sta­ci sta­łej lub ga­zo­wej, bę­dą­cy źró­dłem węgla w pro­ce­sie na­wę­gla­nia stali.

Jako stały kar­bo­ry­za­tor sto­su­je się tzw. pro­szek do na­wę­gla­nia. Jest to mie­sza­ni­na węgla drzew­ne­go w po­sta­ci gra­nu­lek o śred­ni­cy kilku mm oraz in­ten­sy­fi­ka­to­rów. Jako in­ten­sy­fi­ka­to­ry przy­spie­sza­ją­ce na­wę­gla­nie sto­su­je się wę­glan baru oraz wę­glan sodu, któ­rych za­war­tość w świe­żym prosz­ku do na­wę­gla­nia wy­no­si 10-30%.

Wikipedia


karboryzatorowy

przy­miot­nik od: kar­bo­ry­za­tor


SJP.pl


karbowa

→ kar­bo­wy


SJP.pl

Kar­bo­wa – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w cen­tral­nym re­jo­nie mia­sta, w gra­ni­cach dwóch dziel­nic: Osied­la Pa­de­rew­skie­go-Mu­chow­ca i Śród­mie­ścia, w re­jo­nie ulic Fran­cu­skiej, Pow­stań­ców i K. Dam­ro­ta.

Po­cząt­ki miej­sco­wo­ści się­ga­ją XVI wieku, kiedy to zo­stał za­ło­żo­ny fol­wark i osada fol­warcz­na.

Wikipedia

Patrz:

karbowy

karbowaniec

dawna wa­lu­ta ukra­iń­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. monet. wa­lu­ta na Ukra­i­nie w la­tach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;

Wiktionary

Kar­bo­wa­niec (rów­nież kar­bo­wa­neć, ukr. карбованець) – jed­nost­ka pie­nięż­na Ukra­i­ny w la­tach 1918–1920, 1942–1944 i 1992–1996.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karb m., karbowanie n.

 czas. karbować ndk.

 przym. karbowany, karbowańcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupon (1992-1996)

Wiktionary


karbować

1. na­ci­nać coś, robić na czymś karby, na­cię­cia, znaki;
2. ukła­dać w fale, fał­do­wać lub mar­szczyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić na czym karby

 (1.2) ukła­dać w karby

 (1.3) fał­do­wać lub mar­szczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­rzy­ni z da­le­kich za­kąt­ków Afry­ki kar­bo­wa­li na ki­jach swoje znaki od­da­jąc w ten spo­sób swój głos za po­ko­jem.

 (1.1) Owóż, gdy śnie­gi spa­dły, obli­cza­no żubry w ten spo­sób, że każdy młod­szy le­śnik kar­bo­wał na kiju wedle śla­dów wszyst­kie sztu­ki, które wesz­ły do jego ostę­pu lub z niego wysz­ły.

 (1.1) Po jed­nej stro­nie kija kar­bo­wa­no pie­nięż­ną war­tość ma­te­ry­a­łów sic. [ma­te­ria­łów] wy­da­nych na kre­dyt, po dru­giej sumy na ten dług ui­szczo­ne[,] [a u końca kija wi­sia­ła kart­ka, na któ­rej było wy­pi­sa­ne naz­wi­sko klien­ta.] Taka[ ]to była ów­czes­na książ­ko­wość [księ­go­wość] ku­piec­ka, [prak­ty­ko­wa­na w całej Eu­ro­pie przez wiele wie­ków, a z któ­rej się póź­niej wy­wią­za­ła buch­hal­te­rya sic. [bu­chal­te­ria] pod­wój­na, uży­wa­na dzi­siaj po­wszech­nie.]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karb mrz., karbowaniec mrz., karbowy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wycinać, znaczyć

 (1.2) kręcić

 (1.3) marszczyć

Wiktionary


karbowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


karbownica

po­tocz­nie: ro­dzaj lo­ków­ki, przy­rząd do ukła­da­nia wło­sów w fale; go­frow­ni­ca


SJP.pl


karbowniczek

naz­wi­sko


SJP.pl


karbownik

młot słu­żą­cy do obra­bia­nia ka­mie­ni; dłu­tow­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kar­bow­nik – pol­ski przed­sta­wi­ciel nauk tech­nicz­nych i urzęd­nik
  • Fran­ci­szek Kar­bow­nik – pol­ski emi­gra­cyj­ny hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści
  • Hen­ryk Kar­bow­nik – ka­to­lic­ki du­chow­ny, praw­nik, hi­sto­ryk prawa
  • Ju­sty­na Kar­bow­nik – pol­ska przed­się­bior­czy­ni, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Mi­chał Kar­bow­nik – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Se­we­ryn Kar­bow­nik – pol­ski far­ma­ce­u­ta, far­ma­ko­log, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki

Wikipedia


karbowo

→ kar­bo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­bo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Brod­ni­ca
  • Kar­bo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Or­ne­ta
  • Kar­bo­wo – gro­ma­da

Wikipedia

Patrz:

karbowy

karbowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Kar­bow­ski – pol­ski le­karz i ofi­cer
  • Jan Kar­bow­ski – pol­ski in­ży­nier i ar­chi­tekt, bu­dow­ni­czy linii ko­le­jo­wych
  • Jan Kar­bow­ski – pol­ski eko­no­mi­sta i po­li­tyk, se­na­tor
  • Józef Kar­bow­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny, re­ży­ser, pe­da­gog
  • Sta­ni­sław Kar­bow­ski – pol­ski muzyk, pe­da­gog i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


karbowy

daw­niej: urzęd­nik dwor­ski na­dzo­ru­ją­cy ro­bo­ty polne; kar­bow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. na­dzor­ca ro­bot­ni­ków rol­nych w ma­jąt­ku dwor­skim, pro­wa­dził re­jestr ich pracy;

Wiktionary

Kar­bo­wy – niż­szy ofi­cja­li­sta daw­nych dwo­rów szla­chec­kich, na­dzo­ru­ją­cy pracę chło­pów, wy­ko­nu­ją­cych głów­nie dar­mo­wą pracę w fol­war­ku.

Jego na­rzę­dziem pracy był kij (ra­bosz), na któ­rym wy­ko­ny­wa­ne na­cię­cia re­je­stro­wa­ły ilość wy­ko­na­nej pracy; czyn­ność na­ci­na­nia w celu ewi­den­cyj­nym na­zy­wa­no „kar­bo­wa­niem”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karb mrz., karba ż., karbnik mrz., karbaria ż.

 czas. karbować ndk., karbić ndk.

 przym. karbowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. karbownik

Wiktionary


karboński

przy­miot­nik od: kar­bon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy kar­bo­nu, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w kar­bo­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈbɔ̃j̃sʲci, AS: karbõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbon m.

Wiktionary


karbromal

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w le­kach uspo­ka­ja­ją­cych i na­sen­nych


SJP.pl

Kar­bro­mal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny. Far­ma­ko­lo­gicz­nie odz­na­cza się w za­leż­no­ści od dawki dzia­ła­niem uspo­ka­ja­ją­cym (0,05 – 0,25 g) lub na­sen­nym (0,5 – 1,5 g). Mak­sy­mal­na dawka do­bo­wa – 3 g. Wy­ka­zu­je po­dob­ne, choć słab­sze dzia­ła­nie od bro­mi­zo­wa­lu (bro­mu­ra­lu), wy­da­la się z ustro­ju ludz­kie­go po­wo­li.

Wikipedia


karbromalowy

przy­miot­nik od: kar­bro­mal


SJP.pl


karbunkuł

1. mi­ne­rał z grupy gra­na­tów, ciem­no­czer­wo­na od­mia­na al­man­dy­nu, ka­mień półsz­la­chet­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ju­bi­ler­stwie;
2. ropne za­pa­le­nie to­re­bek wło­so­wych prze­cho­dzą­ce na tkan­kę pod­skór­ną; czy­rak mnogi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. poet. bli­żej nie­o­kre­ślo­ny ka­mień szla­chet­ny barwy czer­wo­nej (np. rubin, gra­nat)

 (1.2) stpol. drogi ka­mień (nie­za­leż­nie od ko­lo­ru)

 (1.4) med. wet. wą­glik, an­traks

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­bun­kuł – dawna nazwa ru­bi­nów i gra­na­tów
  • czy­rak gro­mad­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Pew­ne­go razu (Do­rian Gray) roz­po­czął stu­dia nad klej­no­ta­mi (…) Po­sia­dał znacz­ne zbio­ry: oliw­ko­wy alek­san­dryt, czer­wie­nie­ją­cy w świet­le lampy, chry­zo­be­ry­le, o cien­kich jak ni­tecz­ki srebr­nych żył­kach, pe­ry­do­ty, ko­lo­ru pi­sta­cji, ró­żo­we i win­no­żół­te to­pa­zy, kar­bun­ku­ły z pło­mien­ne­go szkar­ła­tu o drżą­cych czte­ro­pro­mien­nych gwia­zdach, pur­pu­ro­we gra­na­ty, zie­lo­ne hia­cyn­ty…

 (1.1-2) Uczy­nił też na­pier­śnik ro­bo­tą haf­tar­ską, we­dług ro­bo­ty na­ra­mien­ni­ka, ze złota, z hi­ja­cyn­tu, i z szkar­ła­tu, i z kar­ma­zy­nu dwa kroć far­bo­wa­ne­go, i z bia­łe­go jed­wa­biu krę­co­ne­go (…) I na­sa­dzi­li weń czte­ry rzędy ka­mie­nia tym po­rząd­kiem: sar­dy­jusz, to­pa­zy­jusz i szma­ragd w rzę­dzie pier­wszym. A w dru­gim rzę­dzie: kar­bun­kuł, sza­fir i ja­spis (…) wszyst­kie osa­dzo­ne w złoto w rzę­dziech swych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈbũŋkuw, AS: karbũŋkuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karbunkułowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. iskrzyk

 (1.3) czyrak mnogi, czyrak gromadny

 (1.4) wąglik, antraks, czarna krosta, daw. Żydówka, gwara. Żydka, gwara. Żydowicka

Wiktionary


karbunkułowy

przy­miot­nik od: kar­bun­kuł


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest./poet. przym. od kar­bun­kuł

 (1.2) med. przym. od kar­bun­kuł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbũŋkuˈwɔvɨ, AS: karbũŋkuu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbunkuł m.

Wiktionary


karburacja

mie­sza­nie pa­li­wa płyn­ne­go z po­wie­trzem w celu otrzy­ma­nia mie­szan­ki pal­nej


SJP.pl


karburator

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mie­szan­ki pa­li­wa i po­wie­trza w sil­ni­kach; gaź­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. gaź­nik, urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mie­szan­ki pa­li­wa i po­wie­trza w sil­ni­kach spa­li­no­wych z za­pło­nem iskro­wym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­bu­ra­tor – dawna nazwa gaź­ni­ka
  • Kar­bu­ra­tor – wy­na­la­zek, ro­dzaj sil­ni­ka z po­wie­ści „Fa­bry­ka Ab­so­lu­tu” au­tor­stwa Ka­re­la Čapka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sil­nik skła­da się z kar­bu­ra­to­ra, tło­ków, wału, chłod­ni­cy i wielu in­nych ele­men­tów.

 (1.1) Wad­li­wy kar­bu­ra­tor raz za razem za­le­wał sil­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbuˈratɔr, AS: karburator

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaźnik

Wiktionary


karburatorowy

przy­miot­nik od: kar­bu­ra­tor


SJP.pl


karburować

do­ko­ny­wać kar­bu­ra­cji


SJP.pl


karby

daw­niej: okre­ślo­ny po­rzą­dek, ryzy, dy­scy­pli­na; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: wziąć, ująć kogoś w karby - pod­dać kogoś dy­scy­pli­nie, ry­go­rom


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karby – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Rends­burg-Eckernförde
  • Karby
  • Karby - mia­sto w re­gio­nie Jut­lan­dia Pół­noc­na, w gmi­nie Morsø
  • karb

Wikipedia


karbówka

ro­dzaj dłu­gich szczy­piec że­laz­nych do kar­bo­wa­nia wło­sów


SJP.pl

Kar­bów­ka – osada war­miń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lu­bo­mi­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


karc

daw­niej, śro­do­wi­sko­wo; cela karna w wię­zie­niu po­zba­wio­na okien i pry­czy; kar­cer


SJP.pl


karc.

skrót od: kar­cia­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


karcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ra­ża­nie de­za­pro­ba­ty wzglę­dem osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla od­stęp­cy od drogi su­ro­wa jest kara, / kto kar­ce­nia nie znosi, ten umrze.

 (1.1) Wy­kład do­ty­czył re­gu­la­cji praw­nych zwią­za­nych z kar­ce­niem ma­ło­let­nich w pra­wie pol­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarcenie n.

 czas. karcić ndk., karcić się ndk., skarcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ganienie, krytykowanie

Wiktionary


karcer

1. cela karna w wię­zie­niu po­zba­wio­na okien i pry­czy;
2. daw­niej: kara po­le­ga­ją­ca na za­trzy­ma­niu ucz­nia w szko­le po lek­cjach;
3. daw­niej: miej­sce od­sia­dy­wa­nia kary w szko­łach śred­nich i wyż­szych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) więz. karna cela wię­zien­na bez pry­czy i czę­sto bez okna

 (1.2) więz. kara prze­by­wa­nia w celi bez pry­czy

 (1.3) przest. kara zo­sta­wa­nia ucz­nia w szko­le po lek­cjach

 (1.4) przest. miej­sce, gdzie za karę uczeń prze­by­wał w szko­le po za­ję­ciach

Wiktionary

Kar­cer ( car­cer) – cela wię­zien­na o znacz­nie su­ro­wszych wa­run­kach, małej po­wierzch­ni, czę­sto po­zba­wio­na ot­wo­rów okien­nych i ja­kie­go­kol­wiek cy­wi­li­zo­wa­ne­go miej­sca do snu. Umie­szcze­nie więź­nia w kar­ce­rze sta­no­wi do­dat­ko­wą karę za prze­wi­nie­nia.

W tej chwi­li w Pol­sce nie jest to sto­so­wa­ny śro­dek do­dat­ko­we­go ka­ra­nia, za­stą­pi­ła go kara celi izo­la­cyj­nej. My­lo­ny jest nie­kie­dy ze środ­kiem przy­mu­su bez­poś­red­nie­go – celą za­bez­pie­cza­ją­cą.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) cela odosobnienia, izolatka, nora, separatka

 (1.2) izolacja, oddzielenie, odosobnienie

 (1.3) koza

 (1.4) izolatka

Wiktionary


karcerowy

przy­miot­nik od: kar­cer


SJP.pl


karcharodontozaur

ro­dzaj di­no­za­u­rów z po­drzę­du te­ro­po­dów


SJP.pl

Kar­cha­ro­don­to­za­ur ("Car­cha­ro­don­to­sa­u­rus") – ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny Car­cha­ro­don­to­sa­u­ri­dae. Jego nazwa oz­na­cza "ja­szczur o zę­bach re­ki­na" ( καρχαρος "kark­ha­ros" „zę­ba­ty, ostro-zęby”; οδους "odous", οδοντος "odon­tos" „ząb”; σαυρος "sa­u­ros" „ja­szczur­ka”).

Wikipedia


karcharodontozaury

ro­dzaj di­no­za­u­rów z po­drzę­du te­ro­po­dów


SJP.pl

Kar­cha­ro­don­to­za­u­ry (Car­cha­ro­don­to­sa­u­ri­dae, gr. „ja­szczu­ry re­ki­no­zę­be”) – ro­dzi­na du­żych te­ro­po­dów z grupy te­ta­nu­rów. Zo­sta­ła usta­no­wio­na w 1931 przez Ern­sta Stro­me­ra. Obec­nie sta­no­wi jedną z pod­grup kar­no­za­u­rów. Obej­mu­je ona jedne z naj­więk­szych mię­so­żer­ców wszech cza­sów: gi­ga­no­to­za­u­ra, ma­pu­za­u­ra, kar­cha­ro­don­to­za­u­ra i ty­ra­no­ty­ta­na. Wszyst­kie te te­ro­po­dy do­rów­ny­wa­ły roz­mia­ra­mi ty­ra­no­za­u­ro­wi, a niek­tó­re nawet go prze­wyż­sza­ły.

Wikipedia


karcher

[czy­taj: kar­cher lub ker­cher] marka myjek ci­śnie­nio­wych i firma; Kar­cher


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­hann Frie­drich Kar­cher (1650–1726) – nie­miec­ki ar­chi­tekt i pro­jek­tant ogro­dów
  • Guido Kar­cher (1844–1905) – nie­miec­ki ad­mi­rał
  • Raab Kar­cher – firma wcho­dzą­ca w skład fran­cu­skie­go kon­cer­nu Saint-Go­ba­in
  • Kärcher

Wikipedia


karchowice

Kar­cho­wi­ce (niem. "Kar­cho­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim, w gmi­nie Zbro­sła­wi­ce.

In­te­gral­ną czę­ścią Kar­cho­wic jest Wy­gieł­zów.

Wikipedia


karciak

śro­do­wi­sko­wo: stół do gry w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebl. sto­lik do gry w karty z roz­kła­da­nym bla­tem o kształ­cie pro­sto­kąt­nym lub okrą­głym, czę­sto wy­ło­żo­nym skórą albo su­knem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dłu­gie go­dzi­ny dnia i nocy spę­dzał przy po­kry­tym zie­lo­nym su­knem kar­cia­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., karty nmos., karciarz m., karciara ż., kartka ż.

 przym. karciany, kartkowy

Wiktionary


karcianka

po­tocz­nie: gra kar­cia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gra kar­cia­na, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do gry kom­pu­te­ro­wej

 (1.2) środ. eduk. do­dat­ko­wa go­dzi­na (poza usta­lo­nym pen­sum) re­a­li­zo­wa­na w ra­mach Karty Na­u­czy­cie­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rdze­niem każ­dej kar­cian­ki są oczy­wi­ście karty i to one de­cy­du­ją o tym, jak bę­dzie­cie sobie ra­dzić w trak­cie walki. Ta może być trud­na, wręcz nie­moż­li­wa do wy­gra­nia, gdy macie źle zło­żo­ną talię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż.

 przym. karciany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) godzina karciana, hallówka

Wiktionary


karciankowy

→ kar­cian­ka


SJP.pl

Patrz:

karcianka

karciany

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kart do gry, gier w karty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­du­cent do­łą­czył do pro­gra­mu grę kar­cia­ną typu Pio­truś, oczy­wi­ście z wi­ze­run­ka­mi bo­ha­te­rów pro­gra­mu - miej­sce tra­dy­cyj­ne­go Pio­tru­sia zajął Gar­ga­mel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʲˈt͡ɕãnɨ, AS: karʹćãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., karciak mrz., karciarz mos., karty nmos., karcianka ż.

 przym. kartonowy

Wiktionary


karciara

ko­bie­ta re­gu­lar­nie gra­ją­ca w karty; kar­ciar­ka


SJP.pl


karciarka

ko­bie­ta re­gu­lar­nie gra­ją­ca w karty; kar­cia­ra


SJP.pl


karciarski

przy­miot­nik od: kar­ciarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) karc. zwią­za­ny z kar­cia­rzem, do­ty­czą­cy kar­cia­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karciarz mos., karciarka ż., karciara ż., karciarstwo n., karta ż., karty nmos.

 przym. kartowy

Wiktionary


karciarstwo

na­ło­go­we gra­nie w karty; kar­to­graj­stwo


SJP.pl


karciarz

na­ło­go­wy gracz w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek na­mięt­nie, na­ło­go­wo gra­ją­cy w karty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲt͡ɕaʃ, AS: karʹćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., karty nmos., karcięta blp., kartka ż., karton m., karciarstwo n.

:: fż. karciara ż., karciarka ż.

 przym. karciany, karciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kartownik

Wiktionary


karcino

Kar­ci­no – wieś so­łec­ka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ko­ło­brzeg.

Oś miej­sco­wo­ści sta­no­wi droga po­wia­to­wa nr 3355Z do Ko­ło­brze­gu o dłu­go­ści 15 km. Z Kar­ci­na od­cho­dzi także droga po­wia­to­wa nr 0253Z[] do No­wo­gard­ka o dłu­go­ści 8,6 km.

Wikipedia


karcinofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed za­cho­ro­wa­niem na raka (no­wot­wór); kar­cy­no­fo­bia, kan­ce­ro­fo­bia, ra­ko­fo­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. psych. zob. kan­ce­ro­fo­bia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karcynofobia

Wiktionary


karcinogen

zew­nętrz­ny czyn­nik ra­kot­wór­czy; car­ci­no­gen; kan­ce­ro­gen


SJP.pl


karcinogeneza

me­cha­nizm wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; kan­ce­ro­ge­ne­za, kar­cy­no­ge­ne­za


SJP.pl


karcinogenność

zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; kan­ce­ro­gen­ność, ra­kot­wór­czość, kar­cy­no­gen­ność, on­ko­gen­ność


SJP.pl


karcinogenny

po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie no­wot­wo­rów; ra­kot­wór­czy, kan­ce­ro­gen­ny, on­ko­gen­ny, kar­cy­no­gen­ny


SJP.pl


karcinotron

lampa elek­tro­no­wa o fali wstecz­nej, sto­so­wa­na jako ge­ne­ra­tor mi­kro­fa­lo­wy


SJP.pl

Kar­ci­no­tron – ge­ne­ra­cyj­na lampa mi­kro­fa­lo­wa bę­dą­ca ro­dza­jem lampy o fali wstecz­nej. W kar­ci­no­tro­nie jeden z koń­ców linii opóź­nia­ją­cej jest za­koń­czo­ny tłu­mi­kiem, na dru­gim końcu znaj­du­je się pro­wad­ni­ca wyj­ścio­wa od­pro­wa­dza­ją­ca moc ge­ne­ro­wa­ną. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je kar­ci­no­tro­nów: typu O (pole ma­gne­tycz­ne skie­ro­wa­ne rów­no­le­gle do osi lampy) oraz typu M (z polem ma­gne­tycz­nym po­przecz­nym wzglę­dem osi lampy). Za­le­tą tego typu lamp jest moż­li­wość zmia­ny czę­stot­li­wo­ści ge­ne­ro­wa­nej w sze­ro­kim za­kre­sie.

Wikipedia


karciocha

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie o kar­cie do gry


SJP.pl


karcić

1. ganić, karać;
2. rzad­kie: kar­cić się - ganić się, karać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skar­cić)

 (1.1) udzie­lać na­ga­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kar­cić się (dk. skar­cić się)

 (2.1) ganić sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) besztać, ganić, strofować, upominać

Wiktionary


karcięta

żar­to­bli­wie o kar­tach do gry


SJP.pl


karcynofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed za­cho­ro­wa­niem na raka (no­wot­wór); kar­ci­no­fo­bia, kan­ce­ro­fo­bia, ra­ko­fo­bia


SJP.pl


karcynogen

zew­nętrz­ny czyn­nik ra­kot­wór­czy; kan­ce­ro­gen


SJP.pl


karcynogeneza

pro­ces pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia no­wot­wo­ru; kan­ce­ro­ge­ne­za, kar­ci­no­ge­ne­za


SJP.pl

Kar­cy­no­ge­ne­za też kan­ce­ro­ge­ne­za lub no­wot­wo­rze­nie – zmia­ny za­cho­dzą­ce w ko­mór­ce or­ga­niz­mu, pro­wa­dzą­ce do pow­sta­nia no­wot­wo­ru. Jest to wie­lo­e­ta­po­wy pro­ces za­cho­dzą­cy na po­zio­mie DNA ko­mór­ki. Wy­róż­nia się w nim trzy (cza­sem czte­ry) zło­żo­ne etapy: ini­cja­cję, pro­mo­cję i pro­gre­sję. Kan­ce­ro­ge­ne­za jest naj­czę­ściej wy­wo­ły­wa­na czyn­ni­ka­mi ra­kot­wór­czy­mi, ta­ki­mi jak: nad­fio­let, wie­lo­pier­ście­nio­we wę­glo­wo­do­ry aro­ma­tycz­ne czy niek­tó­re wi­ru­sy. "Osob­ny ar­ty­kuł: Czyn­nik ra­kot­wór­czy."

Wikipedia


karcynogenność

zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; kan­ce­ro­gen­ność, kar­ci­no­gen­ność, ra­kot­wór­czość, on­ko­gen­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. ra­kot­wór­czość.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­niecz­ne są nie­za­wod­ne i ostre me­to­dy kon­tro­li po­ten­cjal­nych leków, zwła­szcza na kar­cy­no­gen­ność i te­ra­to­gen­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcynogen m.

 przym. karcynogenny

 przysł. karcynogennie

Wiktionary


karcynogenny

po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie no­wot­wo­rów; ra­kot­wór­czy, kan­ce­ro­gen­ny, on­ko­gen­ny, kar­ci­no­gen­ny


SJP.pl


karcynolog

zo­o­log ba­da­ją­cy sko­ru­pia­ki


SJP.pl


karcynologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o sko­ru­pia­kach


SJP.pl

Kar­cy­no­lo­gia (gr. καρκίνος "karkínos" – rak, oraz λόγος "logos" – nauka) "ma­la­co­stra­co­lo­gia, cru­sta­ce­o­lo­gia" lub "cru­sta­lo­gia" – dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem sko­ru­pia­ków. Obej­mu­je nauki bar­dziej wy­spe­cja­li­zo­wa­ne, np. – naukę o ra­kach (na­dro­dzi­nie "Asta­co­i­dea").

Wikipedia


karcynologiczny

przy­miot­nik od: kar­cy­no­lo­gia


SJP.pl


karcz

pniak i ko­rze­nie po­zo­sta­łe po ścię­ciu drze­wa; karpa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pniak (część na­dziem­na), który po­zo­sta­je po ścię­ciu drze­wa, wraz z ko­rze­nia­mi (czę­ścią po­dziem­ną)

 (1.2) daw. reg-pl|Kresy. krzak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • karcz – pniak i ko­rzeń po­zo­sta­łe po ścię­ciu drze­wa
  • Karcz – część wsi Śmia­ro­wo w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w gmi­nie Mały Płock
  • Karcz – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca
  • Wła­dy­sław Karcz – gen. bryg. WP
  • Jan Karcz – ka­wa­le­rzy­sta, puł­kow­nik WP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ścię­ciu drze­wa w ogro­dzie po­zo­stał brzyd­ki karcz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kart͡ʃ, AS: karč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczowisko m., karczunek m., karczowisko n., karczownik m., karczownica ż., karczowanie n., wykarczowanie n.

 czas. karczować ndk., wykarczować dk.

 przym. karczowy, karczowniczy

 ims. wykarczowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karpa

Wiktionary


karczek

1. zdrob­nie­nie od: kark;
2. górna, do­szy­ta część bluz­ki, ko­szu­li, spod­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kulin. mięso z karku zwie­rzę­ce­go

 (1.2) pot. zdrobn. od kark

 (1.3) kraw. górna część bluz­ki, su­kien­ki itp., do któ­rej do­szy­ta jest po­zo­sta­ła część

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkart͡ʃɛk, AS: karček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczycho n., kark mrz., karkówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karkówka

Wiktionary


karczemka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­czem­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz
  • Kar­czem­ka – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Skrwil­no
  • Kar­czem­ka – część wsi Mie­li­nek w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Kar­czem­ka – część wsi Wil­cze­niec Bo­guc­ki w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki
  • Kar­czem­ka – przy­sió­łek ko­lo­nii Bezek-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Kar­czem­ka – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Bo­ja­dła
  • Kar­czem­ka – przy­sió­łek wsi Du­ra­nów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Tar­łów
  • Kar­czem­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mał­dy­ty
  • Kar­czem­ka – część wsi Nowe Pra­żu­chy w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Ceków-Ko­lo­nia
  • Kar­czem­ka – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Ple­szew
  • Kar­czem­ka – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Obrzyc­ko
  • Kar­czem­ka – nie­o­fic. przy­sió­łek wsi Otło­czyn w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski

Wikipedia


karczemność

1. or­dy­nar­ność, wul­gar­ność, pro­stac­kość;
2. rzad­ko: cecha cze­goś zwią­za­ne­go z karcz­mą


SJP.pl


karczemny

or­dy­nar­ny, wul­gar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się gru­biań­stwem i or­dy­nar­no­ścią

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) przest. do­ty­czą­cy karcz­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczma ż., karczemka ż., karczmisko n., karczmarz m., karczmarka ż., karczmarzówna ż.

 przysł. karczemnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ordynarny, wulgarny, grubiański

Wiktionary


karczew

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kar­czew – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, na pra­wym brze­gu Wisły, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kar­czew. Mia­sto na­le­ży do aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2010 r. mia­sto miało 10 271 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkart͡ʃɛf, AS: karčef

Wiktionary


karczewianin

miesz­ka­niec Kar­cze­wa


SJP.pl


karczewianka

miesz­kan­ka Kar­cze­wa


SJP.pl


karczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­cze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń
  • Kar­cze­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Go­sty­cyn
  • Kar­cze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Raj­gród
  • Kar­cze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kisz­ko­wo
  • Kar­cze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ka­mie­niec

Wikipedia


karczewski

przy­miot­nik od: Kar­czew


SJP.pl

Zo­bacz też: Kar­czew­ski.

Kar­czew­ski ("Poraj od­mien­ny I, Rosa, Różyc") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, od­mia­na herbu Poraj.

Wikipedia


karczma

go­spo­da na wsi; za­jazd; ober­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­spo­da na wsi;

Wiktionary

Zo­bacz też: Karcz­ma w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Karcz­ma (rów­nież au­ste­ria, ober­ża, za­jazd, go­spo­da, go­ści­niec) – bu­dy­nek słu­żą­cy jako miej­sce spot­kań i wy­szyn­ku oraz cza­sa­mi jako dom za­jezd­ny przez­na­czo­ny dla po­dróż­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­dzia­ło dwóch ta­kich typów spod ciem­nej gwia­zdy w karcz­mie i coś tam mru­cze­li nie­spo­koj­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkart͡ʃma, AS: karčma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczmarz m., karczmarka ż., karczmarzówna ż., karczemnik m.

 przym. karczemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arenda, austeria, gospoda, knajpa, oberża, szynk, tawerna, zajazd; reg. śl. arynda, reg. śl. harynda

Wiktionary


karczmarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


karczmareczka

zdrob­nie­nie od: karcz­mar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: karcz­mar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkart͡ʃmaˈrɛt͡ʃka, AS: karčmarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczmarzówna ż., karczmarka ż.

Wiktionary


karczmarka

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w karcz­mie; ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca karcz­mę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca karcz­mę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karcz­mar­ka – część wsi Ra­dza­nów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Karcz­mar­ka – nie­ist­nie­ją­cy punkt ko­le­jo­wy, który pier­wot­nie funk­cjo­no­wał jako sta­cja ko­le­jo­wa, a póź­niej jako ła­dow­nia sta­cji paliw dla PGWAR w nie­ist­nie­ją­cej już wsi Karcz­mar­ce
  • Karcz­mar­ka – opu­szczo­na wieś w woj. dol­no­ślą­skim, k. Trze­bie­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz za nim do izby wesz­ła karcz­mar­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczma ż.

:: fm. karczmarz m.

:: zdrobn. karczmareczka ż.

 przym. karczemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oberżystka, reg. śl. szynkierka

Wiktionary


karczmarski

→ karcz­marz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy karcz­my

Wiktionary

Patrz:

karczmarz

karczmarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie po­le­ga­ją­ce na pro­wa­dze­niu karcz­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczmarz mos.

Wiktionary


karczmarz

osoba pro­wa­dzą­ca karcz­mę, wła­ści­ciel go­spo­dy; ober­ży­sta, szyn­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. męż­czyz­na pro­wa­dzą­cy karcz­mę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karcz­ma­rzu, polej wina!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczma ż., karczmarstwo n.

:: fż. karczmarka ż.

 czas. karczmarzyć ndk.

 przym. karczemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oberżysta

Wiktionary


karczmarzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka karcz­ma­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Jam piel­grzym w dro­dze — spo­koj­nie odrzekł Jakub i za­u­wa­żył, iż nie ma karcz­ma­rzów­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczmarz, karczmarzowa, karczmarka, karczmareczka, karczma

 przym. karczmarzowy, karczemny

Wiktionary


karczmiska

zgru­bie­nie od: karcz­ma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karcz­mi­ska – część wsi Karcz­mi­ska Pier­wsze w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Karcz­mi­ska
  • Karcz­mi­ska – część wsi Sę­do­wi­ce w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Ryki
  • Karcz­mi­ska – część wsi Le­o­pol­dów w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Ryki
  • Karcz­mi­ska – część wsi Wię­ciór­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie To­kar­nia
  • Karcz­mi­ska – przy­sió­łek wsi Za­le­sza­ny w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Za­le­sza­ny
  • Karcz­mi­ska – część wsi Wy­gieł­zów w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Irzą­dze
  • Karcz­mi­ska – gro­ma­da
  • Karcz­mi­ska – gmina w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim
  • Karcz­mi­ska Pier­wsze – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Karcz­mi­ska
  • Karcz­mi­ska Dru­gie – wieś woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Karcz­mi­ska
  • Karcz­mi­ska – wą­sko­to­ro­wa wę­zło­wa sta­cja ko­le­jo­wa w Karcz­mi­skach Pier­wszych, w po­wie­cie opol­skim, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim

Wikipedia


karczmiski

przy­miot­nik od: Karcz­mi­ska Pier­wsze (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


karczmisko

zgru­bie­nie od: karcz­ma


SJP.pl

Karcz­mi­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Czar­na Bia­ło­stoc­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Aniel­skiej w Czar­nej Wsi.

Wikipedia


karczoch

1. dwu­let­nia ro­śli­na o ja­dal­nych ko­szycz­kach kwia­to­wych
2. motyw w ar­chi­tek­tu­rze, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­cy tę ro­śli­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­na­ra sco­ly­mus|ref=tak., ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z ja­dal­ne­go pąku kwia­to­we­go kar­czo­cha (1.1)

Wiktionary

Kar­czoch ("Cy­na­ra") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 10 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na Wy­spach Ka­na­ryj­skich i w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go – w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie (na tym kon­ty­nen­cie ro­śnie 7 ga­tun­ków), w pół­noc­nej Afry­ce i w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji (na wscho­dzie po Iran).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upra­wą kar­czo­cha zaj­mu­ją się głów­nie kraje Eu­ro­py Po­łud­nio­wej.

 (1.2) Kar­czo­chy nie tylko ko­rzyst­nie wpły­wa­ją na pracę na­szej wą­tro­by, ale po­ma­ga­ją też w re­ge­ne­ra­cji jej ko­mó­rek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkart͡ʃɔx, AS: karčoχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karczochowy

Wiktionary


karczochowy

→ kar­czoch


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy kar­czoch

Wiktionary

Patrz:

karczoch

Powiązane:

 rzecz. karczoch mrz.

Wiktionary


karczowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kar­czo­wać.

Wiktionary

Kar­czo­wa­nie – ręcz­ne lub me­cha­nicz­ne usu­wa­nie z grun­tu karp (kar­czy, tj. pnia­ków z ko­rze­nia­mi po­zo­sta­łych po ścię­ciu drzew), słu­żą­ce oczy­szcze­niu te­re­nu lub po­zy­ska­niu su­row­ca drzew­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wykarczowanie n., karcz m., karczunek m., karczowisko n., karczownik m., karczownica ż.

 czas. karczować ndk., wykarczować dk.

 przym. karczowy, karczowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. karczunek

Wiktionary


karczować

w le­śnict­wie: usu­wać drze­wa i krze­wy oraz ich pnia­ki i ko­rze­nie w celu oczy­szcze­nia grun­tu i przy­go­to­wa­nia go pod upra­wę, a także po­zy­ska­nia drew­na; wy­ci­nać, wy­rzy­nać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­ko­py­wać kar­cze – pnie i ko­rze­nie – aby oczy­ścić grunt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kar­czo­wa­łem ka­wa­łek lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈt͡ʃɔvat͡ɕ, AS: karčovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcz m., karczunek m., karczowisko n., karczownik m., karczownica ż., karczowanie n., wykarczowanie n.

 czas. wykarczować dk.

 przym. karczowy, karczowniczy

Wiktionary


karczowianin

miesz­ka­niec Kar­czo­wa


SJP.pl


karczowianka

miesz­kan­ka Kar­czo­wa


SJP.pl


karczowisko

miej­sce wy­kar­czo­wa­ne, po­kry­te pnia­ka­mi po wy­cię­tym lesie; kar­czu­nek, trze­bi­sko, trze­bo­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. teren wy­kar­czo­wa­ny

 (1.2) leśn. teren po­kry­ty kar­cza­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­kie­rę zgu­bił gdzieś na kar­czo­wi­sku.

 (1.2) Zaraz za kar­czo­wi­skiem za­czy­na­ła się pu­szcza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcz mrz., karczownik mos., karczowanie n., karczunek mrz.

 czas. karczować ndk., wykarczować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. łaz

Wiktionary


karczownica

ręcz­ne na­rzę­dzie lub me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie do kar­czo­wa­nia drzew i krze­wów, a także po­zo­sta­łych po nich pni i ko­rze­ni; kar­czow­nik


SJP.pl


karczowniczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się kar­czo­wa­niem, czyli usu­wa­niem drzew i krze­wów, a także pnia­ków i ko­rze­ni


SJP.pl


karczowniczy

zwią­za­ny z kar­czow­ni­kiem i jego pracą - usu­wa­niem drzew i krze­wów, a także ich pnia­ków i ko­rze­ni, np. urzą­dze­nie kar­czow­ni­cze


SJP.pl


karczownik

w le­śnict­wie: osoba zaj­mu­ją­ca się kar­czo­wa­niem, czyli usu­wa­niem drzew i krze­wów, a także pnia­ków i ko­rze­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba usu­wa­ją­ca drze­wa z ko­rze­nia­mi i pnia­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­vi­co­la|Lacépède|ref=tak., ro­dzaj nie­du­że­go ssaka z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych;

 (2.2) zool. gry­zoń z ro­dza­ju kar­czow­nik (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) techn. na­rzę­dzie lub urzą­dze­nie do kar­czo­wa­nia

Wiktionary

Kar­czow­nik ("Ar­vi­co­la") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ro­bo­cie kar­czow­ni­cy wra­ca­li na noc do mia­stecz­ka.

 (2.2) W Al­pach kar­czow­ni­ki spo­ty­ka się nawet na wy­so­ko­ści 2400 m n.p.m..

 (3.1) Dwa nowe kar­czow­ni­ki le­śnict­wo ku­pi­ło wios­ną zesz­łe­go roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczunek mrz., karczowniki nmos., karczowanie n., karcz mrz., karczownica ż., karczowisko n.

 czas. karczować ndk., wykarczować dk.

 przym. karczowniczy, karczowy

Wiktionary


karczowniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­vi­co­li­nae|Gray|ref=tak., po­dro­dzi­na gry­zo­ni z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kar­czow­nik

Wiktionary

Kar­czow­ni­ki, nor­ni­ko­wa­te (Ar­vi­co­li­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae), wy­dzie­la­na cza­sa­mi jako odręb­na ro­dzi­na Ar­vi­co­li­dae lub Mi­cro­ti­dae. Obej­mu­je około 200 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zęby trzo­no­we kar­czow­ni­ków rosną przez całe życie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczownik mzw.

Wiktionary


karczownikowy

przy­miot­nik od: kar­czow­nik


SJP.pl


karczowski

przy­miot­nik od: Kar­czów


SJP.pl


karczunek

w le­śnict­wie:
1. usu­wa­nie drzew i krze­wów oraz ich pnia­ków i ko­rze­ni w celu oczy­szcze­nia grun­tu i przy­go­to­wa­nia go pod upra­wę, a także po­zy­ska­nia drew­na; wy­ci­na­nie, wy­rzy­na­nie, kar­czo­wa­nie;
2. rzad­ko: miej­sce wy­kar­czo­wa­ne, po­kry­te pnia­ka­mi po wy­cię­tym lesie; kar­czo­wi­sko, trze­bo­wi­sko, trze­bi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kar­czo­wa­nie

 (1.2) daw. kar­czo­wi­sko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­czu­nek – usu­wa­nie drzew i krze­wów oraz ich pnia­ków i ko­rze­ni w celu oczy­szcze­nia grun­tu i przy­go­to­wa­nia go pod upra­wę, a także po­zy­ska­nia drew­na; wy­ci­na­nie, wy­rzy­na­nie, kar­czo­wa­nie
  • kar­czu­nek (rzad­ko) – miej­sce wy­kar­czo­wa­ne, po­kry­te pnia­ka­mi po wy­cię­tym lesie; kar­czo­wi­sko, trze­bo­wi­sko, trze­bi­sko
  • Kar­czu­nek – część mia­sta Ka­łu­szyn
  • Kar­czu­nek – część wsi Kępa w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Do­ro­husk
  • Kar­czu­nek – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Kar­czu­nek – część wsi Wisz­niów w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Mir­cze
  • Kar­czu­nek – część wsi Ho­nia­ty­cze w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Werb­ko­wi­ce
  • Kar­czu­nek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Kar­czu­nek – część ko­lo­nii Jar­czów-Ko­lo­nia Druga w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Jar­czów
  • Kar­czu­nek – część wsi Wło­dzi­mie­rzów w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Kar­czu­nek – część wsi Słu­go­ci­ce w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki
  • Kar­czu­nek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie So­bie­nie-Je­zio­ry

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karˈt͡ʃũnɛk, AS: karčũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcz, karczowanie, karczowisko, karczownik, karczownica

 czas. karczować

 przym. karczowniczy, karczowy, karczunkowy

Wiktionary


karczunkowy

→ kar­czu­nek


SJP.pl

Patrz:

karczunek

karczycho

po­tocz­nie:
1. zgru­bie­nie od: kark;
2. ude­rze­nie ot­war­tą dło­nią w kark


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. kark

 (1.2) środ. pot. ude­rze­nie w kark

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­bacz, jakie ten facet ma sze­ro­kie kar­czy­cho.

 (1.2) Mirek pod­szedł od tyłu do Jacka i wy­mie­rzył mu kar­czy­cho.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈt͡ʃɨxɔ, AS: karčyχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karkówka ż., kark, karczek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lepa

Wiktionary


karczykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


karczysto

→ kar­czy­sty


SJP.pl

Patrz:

karczysty

karczysty

rzad­ko: ma­ją­cy gruby, duży kark


SJP.pl


karczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Kar­czyń­ski (ur. 1882, zm. 1973) – pol­ski or­ga­ni­sta
  • Cyryl Kar­czyń­ski (ur. 1884, zm. 1940) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Ma­ciej Kar­czyń­ski (ur. 1971) – pol­ski po­li­cjant
  • Mar­cin Kar­czyń­ski (ur. 1978) – pol­ski ko­larz gór­ski

Wikipedia


karczów

pniak i ko­rze­nie po­zo­sta­łe po ścię­ciu drze­wa; karpa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­czów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Wiel­go­mły­ny
  • Kar­czów – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa

Wikipedia


karczówka

daw­niej: mo­ty­ka do kar­czo­wa­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­czów­ka – część mia­sta Kiel­ce
  • Kar­czów­ka – część mia­sta Rypin
  • Kar­czów­ka – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Złot­ni­ki Ku­jaw­skie
  • Kar­czów­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca
  • Kar­czów­ka – część wsi Siu­ci­ce-Ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­ski, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Kar­czów­ka – część wsi Słop­ni­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Słop­ni­ce
  • Kar­czów­ka – część wsi La­cho­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa
  • Kar­czów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Ru­si­nów
  • Kar­czów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Zwo­leń
  • Kar­czów­ka – ko­lo­nia wsi Brze­ście w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Wo­dzi­sław
  • Kar­czów­ka – ko­lo­nia wsi Nowa Ol­szów­ka w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Wo­dzi­sław
  • Kar­czów­ka – wznie­sie­nie na te­re­nie Kielc, w Gó­rach Świę­to­krzy­skich, w Pa­śmie Ka­dziel­niań­skim

Wikipedia


karczówkowski

przy­miot­nik od: Kar­czów­ka


SJP.pl


karcący

wy­ra­ża­ją­cy na­ga­nę, kry­ty­kę, nie­przy­chyl­ny sto­su­nek do kogoś lub cze­goś; na­gan­ny, ga­nią­cy, ostry


SJP.pl


kard

ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, po­dob­na z wy­glą­du do kar­czo­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. roln. kar­czoch hisz­pań­ski upra­wia­ny dla liści

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z liści kardu (1.1)

 (1.3) wojsk. hist. ro­dzaj dłu­gie­go noża, per­ska broń uży­wa­na głów­nie do pchnięć;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kard – broń per­ska
  • kard – ro­śli­na, kar­czoch hisz­pań­ski
  • KARD – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski ze­spół

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kart, AS: kart

Wiktionary


kard.

skrót od: kar­dy­nał (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = kar­dy­nał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 3 czerw­ca – pa­pież przyj­mu­je re­zy­gna­cję kard. Fran­cisz­ka Ma­char­skie­go z urzę­du ar­cy­bi­sku­pa me­tro­po­li­ty kra­kow­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈdɨ̃naw, AS: kardỹnau̯

Wiktionary


karda

ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych po­dob­na do ostu, o ma­łych żół­tych kwiat­kach i kos­ma­tej ło­dy­dze, wy­ko­rzy­sty­wa­na w lecz­nict­wie


SJP.pl


kardacz

me­ta­lo­wa szczot­ka do czy­szcze­nia koni i bydła


SJP.pl


kardamon

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych
2. przy­pra­wa z na­sion kar­da­mo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku kar­da­mon ma­la­bar­ski lub któ­re­goś z in­nych ga­tun­ków na­le­żą­ce­go do ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elet­ta­ria|ref=tak.;

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z su­szo­nych na­sion lub ca­łych owo­ców kar­da­mo­nu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naj­waż­niej­szym ek­spor­te­rem przy­praw są Indie sprze­da­ją­ce głów­nie pieprz, kar­da­mon, pa­pry­kę chili, kur­ku­mę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈdãmɔ̃n, AS: kardãmõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardamonówka ż.

:: zdrobn. kardamonik m.

 przym. kardamonowy

Wiktionary


kardamonowy

przy­miot­nik od: kar­da­mon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­da­mo­nem, do­ty­czą­cy kar­da­mo­nu

 (1.2) kulin. przy­pra­wio­ny kar­da­mo­nem, o smaku kar­da­mo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardamon m., kardamonik m., kardamonówka ż.

Wiktionary


kardan

część róż­ne­go ro­dza­ju urzą­dzeń, którą sta­no­wi prze­gub łą­czą­cy wał na­pę­dza­ny z wałem na­pę­dza­ją­cym; prze­gub krzy­ża­ko­wy; prze­gub Car­da­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. techn. sprzę­gło wy­chyl­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardanik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przegub krzyżakowy, sprzęgło wychylne, sprzęgło Cardana, przegub Cardana, wał Cardana

Wiktionary


kardanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­dan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardan m.

Wiktionary


kardanowy

przy­miot­nik od: kar­dan


SJP.pl


kardas

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kar­das – pol­ski ofi­cer i dzia­łacz kom­ba­tanc­ki
  • Łu­kasz Kar­das – dzien­ni­karz, lek­tor, pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny
  • Łu­kasz Kar­das – pol­ski wio­ślarz
  • Ma­rian Kar­das – pol­ski siat­karz i tre­ner siat­kar­ski
  • Piotr Kar­das – pol­ski praw­nik i wy­kła­dow­ca

Wikipedia


kardasz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gre­gor Kar­dasz – poseł do Rady Pań­stwa.
  • Kla­u­dia Kar­dasz – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Wasyl Kar­dasz – ukra­iń­ski pił­karz

Wikipedia


kardaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


kardaś

naz­wi­sko


SJP.pl


kardiak

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: kar­dio­log


SJP.pl


kardiakowy

przy­miot­nik od: kar­diak


SJP.pl


kardiamid

nazwa hand­lo­wa leku po­bu­dza­ją­ce­go oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy, za­wie­ra­ją­ce­go ni­ke­ta­mid; Ko­ra­mi­na


SJP.pl


kardiamidowy

przy­miot­nik od: kar­dia­mid


SJP.pl


kardiazol

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go daw­niej w celu sty­mu­la­cji ukła­du krą­że­nia i ukła­du od­de­cho­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go pen­te­tra­zol


SJP.pl


kardiazolowy

→ kar­dia­zol


SJP.pl

Patrz:

kardiazol

kardifczyk

miesz­ka­niec Car­diff, sto­li­cy Walii


SJP.pl


kardifka

miesz­kan­ka Car­diff (sto­li­cy Walii)


SJP.pl


kardifski

→ Car­diff (sto­li­ca Walii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Car­dif­fem, do­ty­czą­cy Car­dif­fu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cardiff mrz.

Wiktionary


kardigan

za­pi­na­ny swe­ter bez koł­nie­rza; car­di­gan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. ro­dzaj swe­tra za­pi­na­ne­go na gu­zi­ki lub zamek bły­ska­wicz­ny, wy­cię­ty pod szyją, bez koł­nie­rza;

Wiktionary

Kar­di­gan (ang. "car­di­gan") – ro­dzaj swe­tra bez koł­nie­rza, za­pi­na­ne­go z przo­du na gu­zi­ki lub na zamek bły­ska­wicz­ny. Gu­zi­ki kar­di­ga­nach dla ko­biet by­wa­ją duże, sta­no­wiąc ele­ment ozdob­ny. No­szo­ny jest jak ma­ry­nar­ka, a na­kła­da­ny bez ko­niecz­no­ści wkła­da­nia przez głowę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karˈdʲiɡãn, AS: kardʹigãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cardigan m., Cardigan n.

Wiktionary


kardinadel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kot­let mie­lo­ny z mięsa go­to­wa­ne­go w zupie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad bydą kar­di­nad­le.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karbinadel, karminadel

Wiktionary


kardio

o tre­nin­gu: zwięk­sza­ją­cy tętno i po­pra­wia­ją­cy wy­dol­ność ukła­du krą­że­nia i od­de­cho­we­go; car­dio


SJP.pl


kardio-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ser­cem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkardʲjɔ, AS: kardʹi ̯o

Wiktionary


kardiochirurg

spe­cja­li­sta w za­kre­sie kar­dio­chi­rur­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ope­ra­cja­mi kar­dio­lo­gicz­ny­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka – spe­cja­list­ka w za­kre­sie kar­dio­chi­rur­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 67-let­nia Bry­tyj­ka miała szczę­ście w nie­szczę­ściu. Lecąc do USA do­sta­ła za­wa­łu serca – to przy­kre. Na po­kła­dzie sa­mo­lo­tu było jed­nak… 15 kar­dio­chi­rur­gów – to szczę­śli­wy traf. Oczy­wi­ście, ura­to­wa­li jej życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkardʲjɔˈxʲirurk, AS: kardʹi ̯oχʹirurk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiochirurgia ż.

 przym. kardiochirurgiczny

 przysł. kardiochirurgicznie

Wiktionary


kardiochirurgia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się chi­rur­gicz­nym le­cze­niem scho­rzeń serca i na­czyń krwio­no­śnych


SJP.pl

Kar­dio­chi­rur­gia (z gr. καρδία "kar­dia" „serce”) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem ope­ra­cyj­nym serca i du­żych na­czyń krwio­no­śnych w klat­ce pier­sio­wej. Wy­o­dręb­ni­ła się z chi­rur­gii i w Pol­sce uzy­ska­ła sta­tus spe­cja­li­za­cji pod­sta­wo­wej od 2000. Obec­nie wy­o­dręb­nia się kar­dio­chi­rur­gię dzie­cię­cą zaj­mu­ją­cą się le­cze­niem wad wro­dzo­nych ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go w życiu pło­do­wym i w okre­sie dzie­cię­cym oraz kar­dio­chi­rur­gię do­ro­słych, zaj­mu­ją­cą się le­cze­niem wad wro­dzo­nych i na­by­tych ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go i cho­ro­by wień­co­wej w okre­sie do­ro­sło­ści (łączy się z nią tran­splan­to­lo­gia, zaj­mu­ją­ca się m.in.

Wikipedia


kardiochirurgiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z kar­dio­chi­rur­gią, do­ty­czą­cy kar­dio­chi­rur­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiochirurgia ż., kardiochirurg mos.

 przysł. kardiochirurgicznie

Wiktionary


kardiochirurżka

→ kar­dio­chi­rurg


SJP.pl

Patrz:

kardiochirurg

kardiogenny

po­cho­dzą­cy z serca lub przez nie wy­wo­ła­ny, np. wstrząs kar­dio­gen­ny


SJP.pl


kardiognozja

dar czy­ta­nia w ludz­kich su­mie­niach (ser­cach, du­szach)


SJP.pl


kardiograf

apa­rat re­je­stru­ją­cy fale skur­czów serca


SJP.pl


kardiografia

me­to­da dia­gno­stycz­na, obra­zo­wa­nie pracy serca


SJP.pl


kardiograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­dio­gra­fią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiografia ż., kardiograf m.

Wiktionary


kardiogram

zapis pracy serca w po­sta­ci wy­kre­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. med. zapis gra­ficz­ny pracy serca wy­ko­na­ny za po­mo­cą kar­dio­gra­fu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elek­tro­kar­dio­gram
  • Kar­dio­gram – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1971 roku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kardiograf mrz.

Wiktionary


kardioida

krzy­wa pła­ska za­kre­śla­na przez punkt okrę­gu to­czą­ce­go się bez po­śliz­gu po zew­nętrz­nej stro­nie dru­gie­go okrę­gu (pro­mie­nie obu okrę­gów są równe); krzy­wa ser­co­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. krzy­wa zam­knię­ta za­kre­śla­na przez jeden punkt okrę­gu to­czą­ce­go się po zew­nętrz­nej stro­nie in­ne­go okrę­gu o ta­kiej samej śred­ni­cy;

Wiktionary

Kar­dio­i­da, krzy­wa ser­co­wa – krzy­wa opi­sy­wa­na przez usta­lo­ny punkt okrę­gu to­czą­ce­go się bez po­śliz­gu po zew­nę­trzu in­ne­go nie­ru­cho­me­go okrę­gu o tej samej śred­ni­cy. Kar­dio­i­da jest od­mia­ną epi­cy­klo­i­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kar­dio­i­da może być także zde­fi­nio­wa­na jako ślad punk­tu na okrę­gu, który toczy się bez po­śliz­gu po dru­gim - usta­lo­nym - okrę­gu o tym samym pro­mie­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kardioidalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywa sercowa

Wiktionary


kardioidalny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) w kształ­cie kar­dio­i­dy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) techn. o mi­kro­fo­nach: do­brze wy­chwy­tu­ją­cy dźwię­ki z boku oraz z przo­du, ale słabo z tyłu; z kie­run­ko­wym od­bio­rem dźwię­ku gra­ficz­nie iden­tycz­nym jak kar­dio­i­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardioida ż., kardioidalność ż.

 przysł. kardioidalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nerkowy

Wiktionary


kardioidograf

przy­rząd do kre­śle­nia kar­dio­id; kar­dio­graf


SJP.pl


kardiol

nazwa hand­lo­wa leku ro­ślin­ne­go wspo­ma­ga­ją­ce­go pracę serca i krą­że­nie, za­wie­ra­ją­ce­go wy­cią­gi z głogu, kon­wa­lii i kozł­ka le­kar­skie­go; Ne­o­car­di­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. pre­pa­rat na­ser­co­wy

Wiktionary


kardiolider

urzą­dze­nie do po­mia­ru tętna kos­mo­na­u­tów w róż­nych fa­zach lotu


SJP.pl


kardiolipina

zwią­zek z grupy gli­ce­ro­lo­fos­fo­li­pi­dów wy­stę­pu­ją­cy w wew­nętrz­nej bło­nie mi­to­chon­drium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. fos­fo­li­pid od­po­wie­dzial­ny za me­ta­bo­lizm ener­ge­tycz­ny mi­to­chon­driów;

Wiktionary

Kar­dio­li­pi­na ("CL", z ang. "car­dio­li­pin") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy gli­ce­ro­lo­fos­fo­li­pi­dów (dwu­fos­fa­ty­dy­lo­gli­ce­rol). Wy­stę­pu­je w wew­nętrz­nej bło­nie mi­to­chon­drium obok fos­fa­ty­dy­lo­cho­li­ny i fos­fa­ty­dy­lo­e­ta­no­lo­a­mi­ny, w sto­sun­ku od­po­wied­nio 2:3:4. Zmniej­sza prze­pu­szczal­ność tej błony, przy­czy­nia­jąc się do więk­szej wy­daj­no­ści ener­ge­tycz­nej od­dy­cha­nia ko­mór­ko­we­go. Wy­stę­pu­je też w bło­nach ko­mór­ko­wych niek­tó­rych bak­te­rii.

Wikipedia


kardiolipinowy

→ kar­dio­li­pi­na


SJP.pl

Patrz:

kardiolipina

kardiolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie kar­dio­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się pro­fi­lak­ty­ką, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób serca i ukła­du na­czy­nio­we­go

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka kar­dio­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy od­wie­dzi­ła pani swo­je­go kar­dio­lo­ga w zesz­łym mie­sią­cu?

 (2.1) Córka chce zo­stać kar­dio­lo­giem, ale naj­pierw musi zdać LEP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈdʲjɔlɔk, AS: kardʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiologia ż.

:: fż. kardiolożka ż.

 przym. kardiologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) specjalista kardiologii, specjalista chorób serca

 (2.1) specjalistka kardiologii, specjalistka chorób serca; pot. kardiolożka

Wiktionary


kardiologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się dia­gno­sty­ką, le­cze­niem i pro­fi­lak­ty­ką cho­rób ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi i wa­da­mi ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go, ich roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem;

 (1.2) pot. med. od­dział kar­dio­lo­gicz­ny

Wiktionary

Kar­dio­lo­gia (z gr. „καρδιά” – serce, „λόγος” – nauka) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi i wa­da­mi ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go (serca, aorty i mniej­szych na­czyń krwio­no­śnych), ich roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem. W Pol­sce le­ka­rze kar­dio­lo­dzy są szko­le­ni w ra­mach dwóch spe­cja­li­za­cji: kar­dio­lo­gia i kar­dio­lo­gia dzie­cię­ca. Kon­sul­tan­tem kra­jo­wym kar­dio­lo­gii od 4 lu­te­go 2022 jest prof. dr hab. To­masz Hry­nie­wiec­ki, a kar­dio­lo­gii dzie­cię­cej dr n. med. Maria Mi­szczak-Knecht (od 29 lipca 2020).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We współ­czes­nej kar­dio­lo­gii le­cze­nie in­wa­zyj­ne ma wię­cej zwo­len­ni­ków, niż te­ra­pia za­cho­waw­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkardʲjɔˈlɔɟja, AS: kardʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiolog m.

 przym. kardiologiczny

 przysł. kardiologicznie

Wiktionary


kardiologiczny

→ kar­dio­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­dio­lo­gią, do­ty­czą­cy kar­dio­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

kardiologia

Przykłady

 (1.1) Jest ce­nio­nym or­dy­na­to­rem od­dzia­łu kar­dio­lo­gicz­ne­go w po­bli­skim szpi­ta­lu oraz pro­wa­dzi roz­le­głą pry­wat­ną prak­ty­kę, która nie­sie zna­ko­mi­tą sy­tu­a­cję fi­nan­so­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkardʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: kardʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiologia ż., kardiolog m.

Wiktionary


kardiolożka

→ kar­dio­log


SJP.pl

Patrz:

kardiolog

kardiomiopata

osoba cier­pią­ca na prze­rost mię­śnia ser­co­we­go


SJP.pl


kardiomiopatia

cho­ro­ba mię­śnia ser­co­we­go po­le­ga­ją­ca na za­bu­rze­niu jego czyn­no­ści z po­wo­du po­więk­sze­nia, prze­ro­stu lub sztyw­no­ści komór serca


SJP.pl


kardioonkologia

Kar­dio­on­ko­lo­gia lub on­ko­kar­dio­lo­gia – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się wszyst­ki­mi aspek­ta­mi pre­wen­cji, dia­gno­sty­ki obra­zo­wej i la­bo­ra­to­ryj­nej oraz le­cze­nia cho­rób ser­co­wo-na­czy­nio­wych u pa­cjen­tów z no­wot­wo­ra­mi.

Wikipedia


kardiopatia

wada, cho­ro­ba serca


SJP.pl


kardiopatyczny

przy­miot­nik od: kar­dio­pa­tia


SJP.pl


kardioplegia

Kar­dio­ple­gia – cza­so­we za­trzy­ma­nie akcji serca za po­mo­cą środ­ków far­ma­ko­lo­gicz­nych oraz hi­po­ter­mii.

Naj­czę­ściej w tym celu po­da­wa­ny jest zimny płyn za­wie­ra­ją­cy potas, który poz­wa­la za­trzy­mać serce w roz­kur­czu, chro­niąc jed­no­cze­śnie mię­sień ser­co­wy przed nie­dot­le­nie­niem. Kar­dio­ple­gia sto­so­wa­na jest zwy­kle pod­czas ope­ra­cji kar­dio­chi­rur­gicz­nych. Pod­czas nich ce­lo­wo za­trzy­mu­je się akcję serca, a krew roz­pro­wa­dza­na jest po całym ciele przez ma­szy­nę, omi­ja­jąc serce.

Wikipedia


kardiostymulacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. sty­mu­la­cja pracy serca kar­dio­sty­mu­la­to­rem;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiostymulator m.

Wiktionary


kardiostymulacyjny

przy­miot­nik od: kar­dio­sty­mu­la­cja


SJP.pl


kardiostymulator

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zob. roz­rusz­nik serca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiostymulacja ż.

Wiktionary


kardiostymulatorowy

przy­miot­nik od: kar­dio­sty­mu­la­tor


SJP.pl


kardiotachometr

przy­rząd do po­mia­ru czę­stot­li­wo­ści skur­czów serca


SJP.pl


kardiotokograf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. re­je­stra­tor elek­trycz­nej ak­tyw­no­ści serca płodu oraz skur­czów ma­ci­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiotokografia ż.

Wiktionary


kardiotokografia

mo­ni­to­ro­wa­nie akcji serca płodu z za­pi­sem czyn­no­ści skur­czo­wej mię­śnia ma­ci­cy; KTG


SJP.pl

Kar­dio­to­ko­gra­fia (KTG) – mo­ni­to­ro­wa­nie akcji serca płodu wraz z jed­no­cza­so­wym za­pi­sem czyn­no­ści skur­czo­wej mię­śnia ma­ci­cy. Ba­da­nie to prze­pro­wa­dza­ne jest w ra­mach in­ten­syw­nej opie­ki przed­po­ro­do­wej. Poz­wa­la wcze­śnie wy­kryć sy­tu­a­cje za­gro­że­nia życia płodu.

Wikipedia


kardiotokograficzny

→ kar­dio­to­ko­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

kardiotokografia

kardiotokogram

zapis czyn­no­ści serca płodu i skur­czów ma­ci­cy, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w opie­ce przed­po­ro­do­wej


SJP.pl


kardiotokogramowy

przy­miot­nik od: kar­dio­to­ko­gram


SJP.pl


kardiowerter-defibrylator

wszcze­pial­ne urzą­dze­nie me­dycz­ne przy­wra­ca­ją­ce pra­wi­dło­wy rytm serca


SJP.pl


kardyf

ga­tu­nek an­giel­skie­go węgla ka­mien­ne­go cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­ko ka­lo­rycz­no­ścią i łat­wo­pal­no­ścią


SJP.pl

Kar­dyf ("od ang. Car­diff – mia­sto w Walii") – ga­tu­nek an­giel­skie­go węgla ka­mien­ne­go, który odz­na­cza się wy­so­kim prze­wod­nict­wem ciepl­nym i łat­wo­pal­no­ścią, uży­wa­ny głów­nie na stat­kach.

Wikipedia


kardynalat

urząd kar­dy­na­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urząd, god­ność kar­dy­nal­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król wy­sta­rał się o kar­dy­na­lat dla swego bra­tan­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kardynalski

 rzecz. kardynał mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapelusz kardynalski

Wiktionary


kardynalność

→ kar­dy­nal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kar­dy­nal­ne

Wiktionary

Patrz:

kardynalny

Powiązane:

 rzecz. kardynał mzw./mos.

 przym. kardynalny, kardynalski

 przysł. kardynalnie

Wiktionary


kardynalny

1. głów­ny, za­sad­ni­czy, fun­da­men­tal­ny;
2. w ma­te­ma­ty­ce: licz­ba kar­dy­nal­na - moc zbio­ru;
3. li­czeb­nik kar­dy­nal­ny - li­czeb­nik głów­ny;
4. w że­glu­dze: oz­na­ko­wa­nie kar­dy­nal­ne, znaki kar­dy­nal­ne - oz­na­ko­wa­nie bez­piecz­ne­go toru wod­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) głów­ny, naj­waż­niej­szy, za­sad­ni­czy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cnoty kar­dy­nal­ne
  • cnoty te­o­lo­gal­ne
  • sie­dem cnót głów­nych
  • aryt­me­ty­ka liczb kar­dy­nal­nych
  • duże licz­by kar­dy­nal­ne
  • funk­cja kar­dy­nal­na
  • licz­ba kar­dy­nal­na, kar­dy­nal­ność (moc zbio­ru)
  • najm­niej­sza nie­skoń­czo­na licz­ba kar­dy­nal­na (skala ale­fów)
  • na­stęp­nik licz­by kar­dy­nal­nej
  • re­gu­lar­na licz­ba kar­dy­nal­na
  • oz­na­ko­wa­nie kar­dy­nal­ne
  • prawa kar­dy­nal­ne

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kardynalski

 rzecz. kardynał mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawowy, fundamentalny

Wiktionary


kardynalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kar­dy­na­ła, zwią­za­ny z kar­dy­na­łem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ny, taki jak kolor szat kar­dy­na­ła

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (3.1) taki, który na­le­ży do kar­dy­na­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ter­cja­rze po­da­ro­wa­li mu kar­dy­nal­ski sznur do krzy­ża pek­to­ral­ne­go.

 (1.1) Ta rzym­ska ba­zy­li­ka jest jed­nym z kar­dy­nal­skich ko­ścio­łów ty­tu­lar­nych.

 (2.1) Te­le­tu­biś ma nową to­reb­kę w ko­lo­rze kar­dy­nal­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardynały nmos., kardynał m., kardynalstwo n., kardynalat mrz., kardynalność ż.

 przym. kardynalny, kardynałowy

 przysł. kardynalnie

Wiktionary


kardynał

naj­wyż­sza osoba po pa­pie­żu w hie­rar­chii Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. naj­wyż­sza po pa­pie­żu god­ność ko­ściel­na w Ko­ście­le ka­to­lic­kim;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­di­na­lis car­di­na­lis|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków;

Wiktionary

Kar­dy­nał ( Car­di­na­lis – głów­ny, za­sad­ni­czy, mocno z czymś zwią­za­ny), for­mal­nie Kar­dy­nał Świę­te­go Ko­ścio­ła Rzym­skie­go (łac. "Car­di­na­lis Sanc­tae Ro­ma­nae Ecc­le­siae") – naj­wyż­sza po pa­pie­żu god­ność ko­ściel­na w Ko­ście­le ka­to­lic­kim. Wszy­scy kar­dy­na­ło­wie razem two­rzą Ko­le­gium Kar­dy­na­łów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci pa­pie­ża kar­dy­na­ło­wie ze­bra­li się na kon­kla­we.

 (2.1) Kar­dy­na­ły żyją w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈdɨ̃naw, AS: kardỹnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardynalstwo n., kardynalność ż., kardynałka ż.

:: zdrobn. kardynałek m.

 przym. kardynalski, kardynalny, kardynałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. purpurat; skr. kard.

Wiktionary


kardynałek

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­dy­na­łek chiń­ski (Ta­nicht­hys al­bo­nu­bes) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych
  • 2 ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny ta­nagr:
    • kar­dy­na­łek czu­ba­ty (Pa­ro­a­ria co­ro­na­ta)
    • kar­dy­na­łek czar­no­gar­dły (Pa­o­ra­ria gu­la­ris)

Wikipedia


kardynały

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­di­na­li­dae|Ridg­way|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) depr. plu­ral|kar­dy­nał.

Wiktionary

Kar­dy­na­ły (Car­di­na­li­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do kar­dy­na­łów za­li­cza­nych jest ponad 50 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardynał mos./mzw., kardynałek mzw., kardynalstwo n., kardynalność ż.

 przym. kardynalski, kardynalny, kardynałowy

Wiktionary


kareciany

→ ka­re­ta; ka­re­to­wy


SJP.pl


karel

cze­skie imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. męż­czyz­na lub chło­piec z ugro­fiń­skie­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Ka­re­lię, kra­i­nę na po­gra­ni­czu Fin­lan­dii i Rosji;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m., od­po­wied­nik pol­skie­go imie­nia Karol

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Szcze­gól­nym ma­gne­sem przy­cią­ga­ją­cym do Wroc­ła­wia stała się za­po­wiedź wy­stę­pu bar­dów, prze­de wszyst­kim le­gen­dar­ne­go Karla Kryla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɛl, AS: karel

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. Karelia ż., fm. Karelka ż.; przym. karelski

Wiktionary


karela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bot. prze­pę­kla ogór­ko­wa­ta, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mo­mor­di­ca cha­ran­tia|L.|ref=tak., ja­dal­na i lecz­ni­cza ro­śli­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych

 (1.2) spoż. ja­rzy­na o gorz­kim smaku z mło­dych owo­ców ka­re­li (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɛla, AS: karela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepękla ogórkowata, balsamka ogórkowata

 (1.2) przepękla, gorzki melon, balsamka, gruszka balsamiczna

Wiktionary


karelia

re­pu­bli­ka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej; Re­pu­bli­ka Ka­re­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Eu­ro­pie, na ob­sza­rze mię­dzy Mo­rzem Bał­tyc­kim a Mo­rzem Bia­łym, na po­gra­ni­czu Rosji i Fin­lan­dii;

 (1.2) geogr. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, po­ło­żo­na nad gra­ni­cą z Fin­lan­dią

Wiktionary

Ka­re­lia (ros. Карелия, karel. i fiń. "Kar­ja­la"); ofi­cjal­na nazwa Re­pu­bli­ka Ka­re­lii (w urzę­do­wym na te­re­nie kraju ję­zy­ku ro­syj­skim – Республика Карелия – "Rie­spu­bli­ka Ka­rie­li­ja", w ka­rel­skim "Kar­ja­lan ta­za­val­du", fiń­skim – "Kar­ja­lan ta­sa­val­ta") – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈrɛlʲja, AS: karelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karelski mrz., Karel mos., Karelka ż.

 przym. karelski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ofic. urz. Republika Karelii

Wiktionary


karelidy

pre­kam­bryj­skie ruchy gó­rot­wór­cze


SJP.pl


karelka

miesz­kan­ka Ka­re­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ko­bie­ta z ugro­fiń­skie­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Ka­re­lię;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karelia ż.

:: fm. Karel mos.

 przym. karelski

Wiktionary


karelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­re­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


karelski

przy­miot­nik od: Ka­re­lia (re­pu­bli­ka na­le­żą­ca do Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej; Re­pu­bli­ka Ka­re­lii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­re­lią, do­ty­czą­cy Ka­re­lii lub Ka­re­lów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­rel­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­szczał­ki robił z rzad­kiej na Bia­ło­ru­si ka­rel­skiej brzo­zy – ko­niecz­nie w ciągu jed­nej nocy, ko­niecz­nie z jed­ne­go drze­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karelia ż., Karel mos., Karelka ż.

Wiktionary


karen

1. imię żeń­skie;
2. stan w Mjan­mie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • karen – zwią­zek che­micz­ny
  • Karen – stan w Mjan­mie
  • Karen – imię
  • Ka­re­no­wie

Wikipedia


karenaż

prze­chy­la­nie stat­ku w celu jego oczy­szcze­nia i kon­ser­wa­cji


SJP.pl

Ka­re­naż – w że­glar­stwie i bu­do­wie okrę­tów ce­lo­we prze­chy­le­nie stat­ku lub innej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej na jedną burtę w celu od­sło­nię­cia czę­ści pod­wod­nej ka­dłu­ba do oglę­dzin, czy­szcze­nia albo wy­ko­ny­wa­nia prac kon­ser­wa­cyj­no-re­mon­to­wych, zwy­kle na mie­liź­nie lub przy od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nym na­brze­żu ( ca­re­e­ning).

Wikipedia


karencja

1. wy­ma­ga­ny lub wyz­na­czo­ny okres ocze­ki­wa­nia na coś, wstrzy­ma­nie na pe­wien czas;
2. okres opłat, który musi upły­nąć dla uz­na­nia da­ne­go typu ro­szczeń, głów­nie ubez­pie­cze­nio­wych;
3. okres, który musi upły­nąć mię­dzy za­sto­so­wa­niem che­micz­ne­go środ­ka ochro­ny ro­ślin a cza­sem zbio­ru ich owo­ców, po cał­ko­wi­tej de­zak­ty­wa­cji środ­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. okres, który musi upły­nąć, zanim coś bę­dzie mogło bądź mu­sia­ło na­stą­pić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ren­cja (bi­blio­lo­gia) – odło­że­nie na póź­niej­szy ter­min, wstrzy­ma­nie; także: okres wy­cze­ki­wa­nia.
  • ka­ren­cja (prawo):
    • a) w ubez­pie­cze­niach: okres pła­ce­nia skła­dek, który musi upły­nąć, zanim pow­sta­nie prawo do świad­czeń;
    • b) w sto­sun­kach kre­dy­to­wych: okres, w któ­rym nie spła­ca­ny jest ka­pi­tał kre­dy­tu, a je­dy­nie raty od­set­ko­we
  • ka­ren­cja (rol­nict­wo)
  • ka­ren­cja (sport) – okres, w któ­rym za­wod­nik po wy­stą­pie­niu z jed­nej or­ga­ni­za­cji spor­to­wej nie może wy­stą­pić w bar­wach innej.
  • Nowy słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go pwn, PWN 2002

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karencyjny

Wiktionary


karencyjny

→ ka­ren­cja


SJP.pl

Patrz:

karencja

karenina

po­stać fik­cyj­na z po­wie­ści "Anna Ka­re­ni­na" ro­syj­skie­go pi­sa­rza Lwa Toł­sto­ja


SJP.pl


karenka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie stan Karen w Mjan­mie i po­słu­gu­ją­ce­go się ję­zy­ka­mi ka­reń­ski­mi;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karen mrz.

:: fm. Karen mos.

 przym. kareński

Wiktionary


kares

zwy­kle w licz­bie mno­giej: pie­szczo­ty, czu­ło­ści, umiz­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. pie­szczo­ta, czu­łość, przy­mi­la­nie się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­han­nes Kares – nie­miec­ki ma­larz
  • Mika Kares – fiń­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Kar­res

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A Rzę­dzian uśmiech­nął się, bo mu poch­le­bi­ły słowa i kares, i od­parł: - O mój je­go­mość, a jak on je­go­mo­ści wspo­mi­na, to aż skry zę­ba­mi krze­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɛs, AS: kares

Wiktionary


karesować

prze­sta­rza­łe: pie­ścić kogoś, czule nad­ska­ki­wać; do­pie­szczać


SJP.pl


karesy

zwy­kle w licz­bie mno­giej: pie­szczo­ty, czu­ło­ści, umiz­gi


SJP.pl


kareta

dawny powóz czte­ro­ko­ło­wy na re­so­rach, z nad­wo­ziem, czę­sto wy­god­nie urzą­dzo­nym, w kształ­cie zam­knię­te­go pudła;
2. w po­ke­rze: układ czte­rech jed­na­ko­wych kart w każ­dym z ko­lo­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czte­ro­ko­ło­wy powóz w kształ­cie pudła, na re­so­rach, z opu­szcza­ny­mi okna­mi w drzwicz­kach;

 (1.2) karc. w po­ke­rze: układ kart o tej samej war­to­ści we wszyst­kich czte­rech ko­lo­rach

 (1.3) ty­pogr. nazwa sym­bo­lu ^ oz­na­cza­ją­ce­go m.in. po­tę­go­wa­nie (2^4 dla 24) lub ko­niunk­cję;

 (1.4) zob. sedan.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­re­ta – bo­ga­to zdo­bio­ny po­jazd konny.
  • ka­re­ta – nazwa typu nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go, zo­bacz: Sedan (nad­wo­zie)
  • ka­re­ta – ze­staw czte­rech kart tej samej war­to­ści, lecz w róż­nych ko­lo­rach; np.: ka­re­ta króli; zo­bacz: poker
  • ka­re­ta (znak) – sym­bol ^, oz­na­cza­ją­cy np. po­tę­go­wa­nie (6^4 dla 6^4), lub ko­niunk­cję (p\landq).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rze­zi­miesz­ki co­dzien­nie obra­bo­wy­wa­li prze­jeż­dża­ją­ce ka­re­ty.

 (1.2) Po­ke­rzy­sta miał ka­re­tę dzie­wią­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɛta, AS: kareta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karetka ż.

 przym. kareciany, karetny

Wiktionary


karetarski

daw­niej: do­ty­czą­cy wy­ro­bu karet, do­ty­czą­cy ka­re­ty


SJP.pl


karetka

1. spe­cja­li­stycz­ny po­jazd słu­żą­cy do prze­wo­że­nia ran­nych, cho­rych oraz udzie­le­nia pier­wszej po­mo­cy; am­bu­lans, erka;
2. ka­ret­ka pocz­to­wa - sa­mo­chód przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia pocz­ty lub war­to­ścio­wych prze­sy­łek;
3. daw­niej: jed­no­kon­na lub dwu­kon­na ka­re­ta, roz­po­wszech­nio­na w XIX i XX wieku jako miej­ski po­jazd ko­mu­ni­ka­cyj­ny;
4. w tech­ni­ce: prze­su­wa­ny ele­ment lub ze­spół w ma­szy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. mot. sa­mo­chód słu­żą­cy do prze­wo­zu cho­rych

 (1.2) mech. prze­su­wa­ją­ca się ru­chem po­su­wi­sto-zwrot­nym część ma­szy­ny do pi­sa­nia i dru­kar­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ret­ka – am­bu­lans
  • ka­ret­ka – prze­su­wa­ją­ca się ru­chem po­su­wi­sto-zwrot­nym część ma­szy­ny do pi­sa­nia i dru­kar­ki
  • ka­ret­ka – dawna nazwa kur­so­ra
  • ka­ret­ka – mała ka­re­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ran­ne­go pie­sze­go za­bra­ła ka­ret­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɛtka, AS: karetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kareta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ambulans

Wiktionary


karetkowy

→ ka­ret­ka


SJP.pl

Patrz:

karetka

karetny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. daw. zwią­za­ny z ka­re­tą, do­ty­czą­cy ka­re­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kareta ż., karoca ż.

 przym. kareciany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kareciany

Wiktionary


karetowy

→ ka­re­ta; ka­re­cia­ny


SJP.pl


karetta

ga­tu­nek gada z ro­dzi­ny żółwi mor­skich, za­miesz­ku­ją­ce­go cie­płe morza i oce­a­ny


SJP.pl

Ka­ret­ta ("Ca­ret­ta ca­ret­ta") – ga­tu­nek gada z ro­dzi­ny żółwi mor­skich (Che­lo­nii­dae), je­dy­ny ży­ją­cy przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Ca­ret­ta".

Wikipedia


karewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


karezi

[czy­taj: karez-i] po­dziem­ne tu­ne­le iry­ga­cyj­ne w Af­ga­ni­sta­nie


SJP.pl


kareński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­re­na­mi, do­ty­czą­cy Ka­re­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karenka ż., Karen mos., Kareka ż.

Wiktionary


kargo

rzad­ko: cargo;
1. ła­du­nek stat­ku albo sa­mo­lo­tu;
2. ubez­pie­cze­nie tran­spor­to­we obej­mu­ją­ce wszel­kie za­gro­że­nia prze­wo­żo­ne­go ła­dun­ku;
3. śro­dek tran­spor­tu przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia okre­ślo­ne­go ła­dun­ku;
4. część portu przez­na­czo­na na za­ła­du­nek i ro­zła­du­nek to­wa­ru;


SJP.pl


kargopol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w pół­noc­nej Rosji, na te­re­nie ob­wo­du ar­chan­giel­skie­go, na lewym brze­gu rzeki Onegi;

Wiktionary

Kar­go­pol ( Каргополь) – mia­sto w pół­noc­nej Rosji, na te­re­nie ob­wo­du ar­chan­giel­skie­go, w re­jo­nie kar­go­pol­skim, na lewym brze­gu rzeki Onegi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kargopolski

Wiktionary


kargopolski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­go­po­lem, do­ty­czą­cy Kar­go­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kargopol mrz.

Wiktionary


kargowa

mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kar­go­wa – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, sie­dzi­ba gminy Kar­go­wa, po­ło­żo­ne w Kot­li­nie Kar­gow­skiej, nad Obrzy­cą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karˈɡɔva, AS: kargova

Wiktionary


kargowianin

miesz­ka­niec Kar­go­wej


SJP.pl


kargowianka

miesz­kan­ka Kar­go­wej


SJP.pl


kargowiec

sta­tek to­wa­ro­wy


SJP.pl


kargowski

przy­miot­nik od: Kar­go­wa, Kar­gów


SJP.pl


kargul

naz­wi­sko


SJP.pl


kari

curry;
1. przy­pra­wa bę­dą­ca mie­szan­ką m.in. pie­przu, ko­len­dry, kur­ku­my, im­bi­ru, chili i gor­czy­cy;
2. po­tra­wa z do­dat­kiem tej przy­pra­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kari – curry, po­tra­wa oraz mie­szan­ka przy­praw po­cho­dzą­ca z Indii
  • kari – curry, po­tra­wa ja­poń­ska
  • li­ście kari – li­ście curry, li­ście drze­wa Ber­ge­ra ko­e­ni­gii uży­wa­ne jako przy­pra­wa
  • Kari – jeden z ma­łych księ­ży­ców Sa­tur­na
  • – imię uni­sek­so­we (zob. niżej wy­szu­ki­wa­nie „Kari” w ty­tu­łach ar­ty­ku­łów)
  • Kari – naz­wi­sko (zob. niżej wy­szu­ki­wa­nie „Kari” w ty­tu­łach ar­ty­ku­łów)
  • Kari – wy­so­ko­gór­skie je­zio­ro znaj­du­ją­ce się w Ar­me­nii
  • „Kari” – nazwa ja­poń­skich okrę­tów
  • Ko­re­ań­ski In­sty­tut Badań Kos­micz­nych (KARI) – ofi­cjal­na agen­cja lot­ni­cza i kos­micz­na Korei Po­łud­nio­wej

Wikipedia


karia

sta­ro­żyt­na kra­i­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na na po­łud­nio­wo-za­chod­nim wy­brze­żu Azji Mniej­szej;

Wiktionary

Karia (gr. Καρία, "Karía"; Caria) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Azji Mniej­szej na wy­brze­żu Morza Egej­skie­go na pół­noc od Rodos, gra­ni­czą­ca z Jonią, Lidią, Pi­zy­dią i Likią. Przez Karię prze­pły­wa­ła rzeka Me­an­der (dziś Men­de­res) i jej do­pły­wy: Har­pa­sos, Mar­sy­as i Indus.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karyjski

 rzecz. karyjski mrz.

Wiktionary


kariama

ka­ria­ma czer­wo­no­no­ga - ga­tu­nek du­że­go ptaka za­miesz­ku­ją­ce­go Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak o dłu­gich no­gach z ro­dzi­ny ka­riam, za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z za­ro­śli wy­pa­dła ka­ria­ma i po­bie­gła za ja­szczur­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kariamy nmos.

Wiktionary


kariamy

ka­ria­ma czer­wo­no­no­ga - ga­tu­nek du­że­go ptaka za­miesz­ku­ją­ce­go Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ria­mi­for­mes|Wa­gler|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych, za­miesz­ku­ją­cych wy­łącz­nie Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą;

 (1.2) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ria­mi­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu ka­riam (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ka­ria­ma

Wiktionary

Ka­ria­my, dwu­czu­by (Ca­ria­mi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu ka­riam (Ca­ria­mi­for­mes), z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je dwa współ­czes­ne ga­tun­ki za­miesz­ku­ją­ce wy­łącz­nie Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą oraz formy wy­mar­łe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Współ­cze­śni przed­sta­wi­cie­le tego rzędu, ka­ria­my, są śred­niej wiel­ko­ści (dłu­gość ciała ok. 80 cm) pta­ka­mi bie­ga­ją­cy­mi, które po­lu­ją na owady, ja­szczur­ki i węże.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kariama ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dwuczuby

Wiktionary


kariatyda

pod­po­ra ar­chi­tek­to­nicz­na w kształ­cie po­sta­ci ko­bie­cej dźwi­ga­ją­cej na gło­wie bel­ko­wa­nie, bal­kon itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pod­po­ra ar­chi­tek­to­nicz­na w po­sta­ci ko­bie­cej speł­nia­ją­ca funk­cję ko­lum­ny lub pi­la­stra, dźwi­ga­ją­ca na gło­wie bel­ko­wa­nie, bal­kon czy gzyms;

 (1.2) książk. przen. pię­kna ko­bie­ta o sil­nej at­le­tycz­nej bu­do­wie

Wiktionary

Ka­ria­ty­da – pod­po­ra ar­chi­tek­to­nicz­na w kształ­cie po­sta­ci ko­bie­cej, dźwi­ga­ją­cej na gło­wie (pod­trzy­mu­ją­cej) ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny bu­dow­li: bel­ko­wa­nie, gzyms, bal­kon lub nad­wie­szo­ną kon­dy­gna­cję bu­dyn­ku, speł­nia­ją­ca funk­cję ko­lum­ny.

Cha­rak­te­ry­stycz­na jest zwła­szcza dla po­rząd­ku joń­skie­go. We­dług prze­ka­zu Wi­tru­wiu­sza nazwa po­cho­dzić ma od Καρυάτιδες („dziew­czy­ny ze wsi Ka­ry­ai” – czyli sprze­da­ne w nie­wo­lę bran­ki po zbu­rze­niu sprzy­ja­ją­cej Per­som la­koń­skiej wsi Ka­ry­ai lub Ka­rios).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ma­nie­ryz­mie chęt­nie sto­so­wa­no za­miast ko­lumn ka­ria­ty­dy.

 (1.2) Jak z jed­nej sztu­ki brązu ulana, zręcz­na, silna, z ener­gią na czole, z oczy­ma peł­ne­mi ro­zu­mu i ognia razem, przy­po­mi­na­ła pię­kną ka­ria­ty­dę grec­ką, która dźwi­gnąć może gmach, ale nie ma skrzy­deł, by się nad zie­mię pod­nio­sła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarʲjaˈtɨda, AS: karʹi ̯atyda

Wiktionary


kariatydowy

przy­miot­nik od: ka­ria­ty­da


SJP.pl


karibe

nie­wiel­ka dra­pież­na ryba słod­ko­wod­na z po­drzę­du ką­sa­czy; pi­ra­nia, pi­ra­ja


SJP.pl


karibu

pod­ga­tu­nek re­ni­fe­ra z Ame­ry­ki Pn.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. re­ni­fer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tej wy­spie zna­leźć można wiele du­żych ssa­ków, m.in. niedź­wie­dzia czy ka­ri­bu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrʲibu, AS: karʹibu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ren, renifer

Wiktionary


karier

naj­szyb­szy ro­dzaj ga­lo­pu zwie­rząt czwo­ro­noż­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. łow. jeźdz. naj­szyb­szy galop

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) od ka­rie­ra

Wiktionary

Ka­rier, bag­de­ta an­giel­ska – rasa go­łę­bia na­le­żą­ca do grupy bro­daw­cza­ków (II). Po­dob­nie jak inne rasy po­cho­dzi od go­łę­bia skal­ne­go ("Co­lum­ba livia"). An­giel­skie słowo "car­rier" oz­na­cza "prze­woź­nik" co jed­noz­nacz­nie wska­zu­je, że rasa ta po­cząt­ko­wo miała do­brze roz­wi­nię­tą umie­jęt­ność po­wro­tu do gnia­zda. Mają dłu­gie, smu­kłe ciała, z długą szyją, pro­por­cjo­nal­ną do resz­ty ciała i cha­rak­te­ry­stycz­ną cechę – dużą, za­o­krą­glo­ną wo­sków­kę na dzio­bie (bro­daw­kę, od któ­rej zresz­tą po­cho­dzi nazwa grupy).

Wikipedia


kariera

1. zdo­by­wa­nie coraz wyż­szej po­zy­cji w ja­kimś za­wo­dzie lub w ja­kiejś dzie­dzi­nie; też: suk­ces od­nie­sio­ny w tym za­wo­dzie lub w tej dzie­dzi­nie;
2. za­ska­ku­ją­ca po­pu­lar­ność cze­goś;
3. prze­bieg czy­jejś pracy za­wo­do­wej w ciągu ca­łe­go życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osią­gnię­cie suk­ce­su w życiu za­wo­do­wym

 (1.2) prze­bieg pracy za­wo­do­wej

Wiktionary

Ka­rie­ra – droga pro­fe­sjo­nal­ne­go roz­wo­ju, którą czło­wiek ma za­miar przejść w swym za­wo­do­wym życiu. Ro­zu­mie­nie tego po­ję­cia jest za­wsze bar­dzo su­biek­tyw­ne, gdyż ludzi ce­chu­ją różne spoj­rze­nia na kon­cep­cję ka­rie­ry – każda osoba bo­wiem przyj­mu­je inne cele do osią­gnię­cia w życiu za­wo­do­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona za­dzi­wia­ją­co szyb­ko zro­bi­ła ka­rie­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʲˈjɛra, AS: karʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karierowicz m., karierowiczka ż., karierowiczostwo n.

 przym. karierowiczowski

Wiktionary


karierka

zdrob­nie­nie od: ka­rie­ra


SJP.pl


karierotwórczy

ma­ją­cy wpływ na roz­wój ka­rie­ry


SJP.pl


karierowicz

czło­wiek, któ­re­go głów­nym celem ży­cio­wym jest zro­bie­nie ka­rie­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. czło­wiek bez skru­pu­łów dą­żą­cy do osią­gnię­cia suk­ce­su, zro­bie­nia ka­rie­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Se­na­tor, po­dob­nie jak jego naj­bliż­si współ­pra­cow­ni­cy, był ka­rie­ro­wi­czem, czło­wie­kiem okrut­nym i bezwz­ględ­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarʲjɛˈrɔvʲit͡ʃ, AS: karʹi ̯erovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karierowiczostwo n., kariera ż.

:: fż. karierowiczka ż.

 przym. karierowiczowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. arywista

Wiktionary


karierowiczka

ko­bie­ta, któ­rej głów­nym celem ży­cio­wym jest zro­bie­nie ka­rie­ry


SJP.pl


karierowiczostwo

chęć zdo­by­cia za wszel­ką cenę sta­no­wi­ska, ma­jąt­ku, itp.; ary­wizm


SJP.pl


karierowy

→ ka­rie­ra


SJP.pl

Patrz:

kariera

karies

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. miej­sco­wość w pół­noc­no-wschod­niej Gre­cji, sto­li­ca Au­to­no­micz­nej Re­pu­bli­ki Athos;

Wiktionary

Ka­ries – miej­sco­wość w pół­noc­no-wschod­niej Gre­cji, sto­li­ca Athos. Znaj­du­ją się tam sie­dzi­by urzę­dów Athos. W 2011 roku li­czy­ła 163 miesz­kań­ców. Jest naj­więk­szą osadą na te­re­nie Au­to­no­micz­nej Re­pu­bli­ki Athos.

W ka­te­drze w Ka­ries prze­cho­wy­wa­na jest cu­dow­na Ikona Matki Bożej „Godne Jest”.

Wikipedia


karim

arab­skie imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Karim (كريم) – imię po­cho­dze­nia arab­skie­go, jest czter­dzie­stym trze­cim z „Naj­pię­kniej­szych imion Al­la­ha”. Oz­na­cza do­słow­nie „hojny”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ży­czy­łem kie­dyś Ka­ri­mo­wi książ­kę do prze­czy­ta­nia ale nigdy mi jej nie oddał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲĩm, AS: karʹĩm

Wiktionary


karimata

pro­sto­kąt­na, cien­ka (od pię­ciu do kil­ku­na­stu mi­li­me­trów) pian­ka z two­rzy­wa sztucz­ne­go, do­brze izo­lu­ją­ca ciepl­nie, sto­so­wa­na jako po­dło­że pod śpi­wór dla utrzy­ma­nia cie­pła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. ro­dzaj lek­kiej maty tu­ry­stycz­nej wy­ko­na­nej z pian­ki, sto­so­wa­nej jako izo­la­cja mię­dzy po­dło­żem a śpi­wo­rem;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) hist. typ roz­wid­lo­ne­go grotu śred­nio­wiecz­nych strzał ja­poń­skich, sto­so­wa­nych np. do prze­ci­na­nia ta­kie­lun­ku wro­gich stat­ków

Wiktionary

Ka­ri­ma­ta – ar­kusz pian­ki z two­rzy­wa sztucz­ne­go, do­brze izo­lu­ją­cy ciepl­nie i sto­so­wa­ny jako ma­te­rac do spa­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karimatka ż.

Wiktionary


karimatka

zdrob­nie­nie od: ka­ri­ma­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­ri­ma­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­kła­dam ka­ri­mat­kę, na to koc i kładę się bez ro­zbie­ra­nia, zwi­nię­ty w kłę­bek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarʲĩˈmatka, AS: karʹĩmatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karimata ż.

Wiktionary


karina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Zo­bacz też: "Ka­ri­na" – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych.

Ka­ri­na, Ka­ry­na – imię żeń­skie, po­cho­dzą­ce z jęz. nie­miec­kie­go; forma zdrob­nia­ła od imie­nia "Ka­ta­ri­na" (pol. Ka­ta­rzy­na). Inna hi­po­te­za mówi, że wy­wo­dzi się od słowa "cara", które po ła­ci­nie oz­na­cza "ko­cha­na, droga" lub w ga­lic­kim "przy­ja­ciel". Je­szcze inna hi­po­te­za mówi, że po­cho­dzi od nazwy kon­ste­la­cji Kil, naz­wa­nej w związ­ku kilem stat­ku Ja­zo­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ri­na zo­sta­wi­ła na Ka­spro­wym Wier­chu rę­ka­wicz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrʲĩna, AS: karʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyna ż., Karinka

Wiktionary


karininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ri­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


karinka

zdrob­nie­nie od: Ka­ri­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

Ka­rin­ka ( Каринка) – wieś (sieło) w Rosji, w ob­wo­dzie ki­row­skim, w re­jo­nie ki­ro­wo-cze­piec­kim. W 2010 li­czy­ła 852 miesz­kań­ców.

Wikipedia


kariofanowce

rząd or­ga­niz­mów z klasy bak­te­rii nit­ko­wa­tych; Ca­ry­op­ha­na­les


SJP.pl


kariofanowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu or­ga­niz­mów z klasy bak­te­rii nit­ko­wa­tych


SJP.pl


kariofilen

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny z grupy ter­pe­nów (sesk­wi­ter­pen), skład­nik olej­ków ete­rycz­nych, np. goź­dzi­ko­we­go


SJP.pl


kariogamia

pro­ces zle­wa­nia się dwóch jąder ko­mór­ko­wych


SJP.pl

Ka­rio­ga­mia – zle­wa­nie się jąder (przed­ją­drzy) ko­pu­lu­ją­cych ko­mó­rek roz­rod­czych w jedno jądro zy­go­ty. W wy­ni­ku tego pow­sta­je jądro o di­plo­i­dal­nej licz­bie chro­mo­so­mów. Ka­rio­ga­mia jest jedną z faz syn­ga­mii, która skła­da się z plaz­mo­ga­mii i ka­rio­ga­mii. Naj­waż­niej­szym mo­men­tem syn­ga­mii jest jed­nak ka­rio­ga­mia.

Wikipedia


kariogamiczny

przy­miot­nik od: ka­rio­ga­mia


SJP.pl


karioka

la­ty­no­ska od­mia­na fok­stro­ta; ca­rio­ca, ca­rio­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski ta­niec to­wa­rzy­ski

 (1.2) mu­zy­ka do ka­rio­ki (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­rio­ka (ca­rio­ca) – po­tocz­na nazwa miesz­kań­ca bra­zy­lij­skie­go mia­sta Rio de Ja­ne­i­ro
  • ka­rio­ka (ca­rio­ca) – pio­sen­ka i ta­niec to­wa­rzy­ski
  • Ka­rio­ka – pse­u­do­nim bo­ha­ter­ki pol­skie­go se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go Sta­wiam na Tolka Ba­na­na
  • Ka­rio­ka – ame­ry­kań­ski film mu­zycz­ny z 1933 roku
  • Ka­rio­ka – nazwa ra­dio­od­bior­ni­ka lam­po­we­go pro­du­ko­wa­ne­go przez ZRK w la­tach 60. XX wieku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. carioca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) carioca

Wiktionary


kariokinetyczny

→ ka­rio­ki­ne­za


SJP.pl

Patrz:

kariokineza

kariokineza

Ka­rio­ki­ne­za – po­dział jądra ko­mór­ko­we­go na dwa jądra po­tom­ne, z wy­róż­ni­co­wa­niem się chro­mo­so­mów. Roz­róż­nia się dwa ro­dza­je:

Wikipedia


kariolimfa

płyn two­rzą­cy śro­do­wi­sko wew­nętrz­ne jądra ko­mór­ko­we­go; nu­kle­o­plaz­ma


SJP.pl


kariolimfatyczny

→ ka­rio­lim­fa


SJP.pl

Patrz:

kariolimfa

kariolka

jed­no­kon­ny, lekki, od­kry­ty powóz, zwy­kle dwu­ko­ło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) transp. mały, lekki, spa­ce­ro­wy od­kry­ty powóz dwu­ko­ło­wy

Wiktionary

Ka­riol­ka (łac. "car­rus", fr. "car­rio­le") – ro­dzaj ma­łe­go spa­ce­ro­we­go od­kry­te­go po­wo­zu, dwu lub czte­ro­ko­ło­we­go. Był to po­jazd jed­no­kon­ny z sie­dze­nia­mi po­kry­ty­mi skórą, i wy­po­sa­ża­ny w drew­nia­ne, zaz­wy­czaj, re­so­ry. W ty­po­wej ka­riol­ce obok po­wo­żą­ce­go było miej­sce dla jed­ne­go, góra dwóch pa­sa­że­rów. Po­jazd był po­pu­lar­ny w sfe­rach dwor­skich w okre­sie od 2 po­ło­wy XVIII wieku do pier­wszej ćwier­ci XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­nicz za­brał na­rze­czo­ną na prze­jażdż­kę ka­riol­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʲˈjɔlka, AS: karʹi ̯olka

Wiktionary


kariolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ka­rio­lo­gii


SJP.pl


kariologia

dzie­dzi­na cy­to­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem jądra ko­mór­ko­we­go


SJP.pl

Ka­rio­lo­gia (gr. "káryon" – (jądro) orzech(a); "-logia" - wy­po­wiedź w sło­wie albo na pi­śmie; dok­try­na, te­o­ria, nauka; roz­pra­wa, trak­tat) – nauka o ją­drze ko­mór­ko­wym, jego bu­do­wie, funk­cjach i zna­cze­niu dla ko­mór­ki. Kla­sy­fi­ko­wa­na jako dział cy­to­lo­gii.

Wikipedia


kariologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­rio­lo­gią, do­ty­czą­cy ka­rio­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kariologia ż., kariolog mos.

Wiktionary


karionty

do­me­na obej­mu­ją­ca or­ga­niz­my żywe zbu­do­wa­ne z ko­mó­rek ma­ją­cych jądra ko­mór­ko­we; or­ga­niz­my ją­dro­we (eu­ka­rio­tycz­ne), ją­drow­ce, ją­dro­we, eu­ka­rion­ty, eu­ka­rio­ta, ka­rio­ty


SJP.pl


karioplazmatyczny

→ ka­rio­plaz­ma


SJP.pl

Patrz:

karioplazma

kariosom

chro­ma­ty­no­we ją­der­ko


SJP.pl


kariota

palma z tro­pi­kal­nych ob­sza­rów Azji i Oce­a­nii


SJP.pl

Ka­rio­ta ("Ca­ry­o­ta" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm). Obej­mu­je 15 ga­tun­ków. Rosną one w na­tu­ral­nym śro­do­wi­sku w tro­pi­kal­nej Azji i Oce­a­nii, na ob­sza­rze od Indii po Va­nu­a­tu. Wy­stę­pu­ją w la­sach pier­wot­nych i wtór­nych, w wil­got­nym kli­ma­cie rów­ni­ko­wym i na ob­sza­rach z kli­ma­tem kształ­to­wa­nym pod wpły­wem mon­su­nów.

Wikipedia


karioty

palma z tro­pi­kal­nych ob­sza­rów Azji i Oce­a­nii


SJP.pl


kariotyp

pełny ze­staw chro­mo­so­mów ko­mór­ki so­ma­tycz­nej or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ze­staw chro­mo­so­mów wła­ści­wy dla da­ne­go or­ga­niz­mu;

Wiktionary

Ka­rio­typ, gar­ni­tur chro­mo­so­mo­wy – kom­plet­ny ze­staw chro­mo­so­mów ko­mór­ki so­ma­tycz­nej or­ga­niz­mu. Ka­rio­typ jest cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną dla osob­ni­ków tego sa­me­go ga­tun­ku, tej samej płci oraz dot­knię­tych tymi sa­my­mi aber­ra­cja­mi chro­mo­so­mo­wy­mi (albo cał­ko­wi­cie zdro­wych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla opra­co­wa­nia ka­rio­ty­pu tych ga­tun­ków nie­zbęd­ne jest zna­le­zie­nie cy­to­ge­ne­tycz­nych mar­ke­rów poz­wa­la­ją­cych odróż­nić pary chro­mo­so­mów ho­mo­lo­gicz­nych.

Wiktionary


kariowie

miesz­kań­cy Karii, hi­sto­rycz­nej kra­i­ny w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji Mniej­szej


SJP.pl


karit

ro­dzaj two­rzy­wa sztucz­ne­go z usz­la­chet­nio­ne­go węgla lub im­pre­gno­wa­ne­go gra­fi­tu; sto­so­wa­ne m.in. do pro­duk­cji wy­kła­dzin i apa­ra­tu­ry che­micz­nej


SJP.pl


kark

tył szyi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. tylny frag­ment szyi po­wy­żej grzbie­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. umię­śnio­ny męż­czyz­na, uwa­ża­ją­cy swoją masę za naj­więk­szy atry­but

Wiktionary

Kark – tylna część szyi znaj­du­ją­ca się mię­dzy głową a grzbie­tem.

U niek­tó­rych ssa­ków, na przy­kład kotów, pod wpły­wem na­ci­sku na kark za­cho­dzi chwi­lo­we za­ha­mo­wa­nie ich ak­tyw­no­ści ru­cho­wej (), co poz­wa­la matce na prze­no­sze­nie mło­dych chwy­tem zę­ba­mi za kark. Ist­nie­ją ba­da­nia na pod­sta­wie któ­rych stwier­dzo­no, że spię­cie skóry na karku do­ro­słe­go kota za po­mo­cą spi­na­cza może dzia­łać uspo­ka­ja­ją­co, jed­nak jest to kwe­stia in­dy­wi­du­al­na dla każ­de­go osob­ni­ka i nie u każ­de­go ten odruch za­cho­dzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cze­śnik niez­nacz­nie zma­cał ręką kark kla­czy, ba­da­jąc, czy bar­dzo zgrza­na, i coś pod nosem mru­knął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kark, AS: kark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nakarczek m.

:: zdrobn. karczek m.

:: zgrub. karczycho n.

 przym. karkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. chachoł

 (2.1) dresiarz, mięśniak, osiłek

Wiktionary


kark.

skrót

 (1.1) = kar­ko­no­ski

Wiktionary


karkas

1. kor­pus cewki elek­trycz­nej wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu izo­la­cyj­ne­go;
2. po­cisk za­pa­la­ją­cy o kształ­cie elip­so­i­dal­nym, uży­wa­ny w daw­nej ar­ty­le­rii;
3. wy­ko­na­ny z drutu szkie­let aba­żu­ru, ka­pe­lu­sza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­kas – ro­dzaj po­ci­sku za­pa­la­ją­ce­go
  • kar­kas – kor­pus cewki elek­trycz­nej, wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu elek­tro­i­zo­la­cyj­ne­go
  • kar­kas – szkie­let aba­żu­ru, ka­pe­lu­sza

Wikipedia


karkonoski

przy­miot­nik od: Kar­ko­no­sze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kar­ko­no­szy, zwią­za­ny z Kar­ko­no­sza­mi, po­cho­dzą­cy z Kar­ko­no­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ini­cja­ty­wy UNESCO w 1970 r. ut­wo­rzo­no świa­to­wą sieć re­zer­wa­tów bios­fe­ry, obej­mu­ją­cą naj­bar­dziej war­to­ścio­we z punk­tu wi­dze­nia ba­daw­cze­go i edu­ka­cyj­ne­go ob­sza­ry. Na­le­ży do nich w Pol­sce 7 par­ków na­ro­do­wych (Ba­bio­gór­ski, Bia­ło­wie­ski, Bie­szczadz­ki, Kar­ko­no­ski, Kam­pi­no­ski, Sło­wiń­ski iTatrzański), re­zer­wat "Je­zio­ro Łu­knaj­no" i ob­szar Po­le­sia Za­chod­nie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarkɔ̃ˈnɔsʲci, AS: karkõnosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karkonosze nmos., karkonoszanin m.

Wiktionary


karkonosze

naj­wyż­szy masyw gór­ski Su­de­tów, wy­stę­pu­je w Pol­sce i Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w Su­de­tach;

Wiktionary

Kar­ko­no­sze (pol. n. tra­dyc. do 1946 "Góry Ol­brzy­mie", rów­nież "Kar­ko­no­sze", cz. "Krkonoše", w dia­lek­cie pół­noc­nows­chod­nio­cze­skim "Kerkonoše", śl.-niem. "Rie­sa­ge­ber­ge", niem. "Rie­sen­ge­bir­ge", ang. "Giant Mo­un­ta­ins") (332,37) – naj­wyż­sze pasmo gór­skie Su­de­tów i za­ra­zem Czech roz­cią­ga­ją­ce się na prze­strze­ni ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­nym grzbie­tem Kar­ko­no­szy prze­bie­ga gra­ni­ca pol­sko-cze­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarkɔ̃ˈnɔʃɛ, AS: karkõnoše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karkonoszanin m., karkonoskość ż., Podkarkonosze n.

 przym. karkonoski

 przysł. karkonosko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Góry Olbrzymie

Wiktionary


karkopłetwe

o ce­chach kar­ko­płet­wych (rząd ryb)


SJP.pl


karkopłetwy

o ce­chach kar­ko­płet­wych (rząd ryb)


SJP.pl


karkosik

naz­wi­sko


SJP.pl


karkoszka

naz­wi­sko


SJP.pl

Kar­kosz­ka – część Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go, dawna wieś, obec­nie na­le­ży do dziel­ni­cy Je­dłow­nik-Tu­rzycz­ka-Kar­kosz­ka.

Wikipedia


karkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­mił Kar­kow­ski – pol­ski bi­blio­te­karz i bi­blio­te­koz­naw­ca
  • Boh­dan Kar­kow­ski – ukra­iń­ski pił­karz
  • Cze­sław Kar­kow­ski – ame­ry­kań­sko-pol­ski fi­lo­zof, dzien­ni­karz, tłu­macz
  • To­masz Kar­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy i spół­dziel­czy oraz ruchu lu­do­we­go, poseł na Sejm
  • Zbi­gniew Kar­kow­ski – pol­ski kom­po­zy­tor i wy­ko­naw­ca mu­zy­ki współ­czes­nej
  • Zdzi­sław Kar­kow­ski – pol­ski in­ży­nier elek­tryk

Wikipedia


karkowy

przy­miot­nik od: kark


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kar­kiem, do­ty­czą­cy karku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kark m., karkówka ż.

Wiktionary


karkołomniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kar­ko­łom­nie


SJP.pl


karkołomność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co kar­ko­łom­ne – gro­żą­ce śmier­cią, ka­lect­wem, po­ła­ma­niem karku

 (1.2) przen. cecha cze­goś, co jest da­le­ko idące i opar­te na kru­chych prze­słan­kach

 (1.3) przen. cecha cze­goś, co jest bar­dzo śmia­łe i nio­są­ce ry­zy­ko nie­po­wo­dze­nia

 (1.4) przen. cecha cze­goś, co jest na­je­żo­ne skraj­ny­mi trud­no­ścia­mi i bar­dzo skom­pli­ko­wa­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karkołomny

 przysł. karkołomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ryzykowność, śmiałość

 (1.3) brawurowość, ryzykanctwo, śmiałość, zuchwałość

 (1.4) trudność, zawiłość

Wiktionary


karkołomny

1. gro­żą­cy śmier­cią lub ka­lect­wem; sza­leń­czy, ry­zy­kanc­ki;
2. bar­dzo śmia­ły i nio­są­cy ry­zy­ko nie­po­wo­dze­nia; bra­wu­ro­wy, awan­tur­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który grozi śmier­cią, ka­lect­wem, po­ła­ma­niem karku

 (1.2) przen. da­le­ko idący, opar­ty na kru­chych prze­słan­kach

 (1.3) przen. bar­dzo śmia­ły i nio­są­cy ry­zy­ko nie­po­wo­dze­nia

 (1.4) przen. na­je­żo­ny skraj­ny­mi trud­no­ścia­mi i bar­dzo skom­pli­ko­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja po­tra­fi­łem w marcu roz­po­cząć sezon pły­wac­ki w gli­nian­ce przy sta­rej ce­giel­ni, ktoś inny lubił spa­ce­ro­wać po gzym­sie na trze­cim pię­trze albo jeź­dził mo­to­rem usi­łu­jąc za­de­mon­stro­wać kar­ko­łom­ne ewo­lu­cje.

 (1.2) …Ar­ty­sta pro­wa­dzi dow­cip­ną kon­fe­ran­sjer­kę, żon­glu­jąc fak­ta­mi z życia słyn­nych kom­po­zy­to­rów i do­wo­dząc czę­sto kar­ko­łom­nych hi­po­tez.

 (1.3) Ubra­nie tego ma­te­ria­łu w dia­lo­gi wy­da­ło mi się kar­ko­łom­nym po­my­słem.

 (1.4) Cały ten pasz­tet zo­stał prze­rzu­co­ny na sa­mo­rzą­dy: kar­ko­łom­ne za­da­nie bez nie­zbęd­nych środ­ków.

 (1.4) Na­stęp­nie za­czę­to od­czy­ty­wać naz­wi­ska w celu wy­da­nia kar­tek do gło­so­wa­nia […] Od­czy­ty­wa­nie listy było tak kar­ko­łom­ne, że pró­bo­wa­ły to robić trzy osoby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karkołomność ż.

 przysł. karkołomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ryzykowny, śmiały

 (1.3) brawurowy, ryzykancki, śmiały, zuchwały

 (1.4) trudny, skomplikowany, zawiły

Wiktionary


karkut

naz­wi­sko


SJP.pl


karkóweczka

zdrob­nie­nie od: kar­ków­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kar­ków­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj mam ur­lo­pik, więc bę­dzie piwko i kar­kó­wecz­ka z gril­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karkówka ż., kark m.

Wiktionary


karkówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spoż. mięso z karku zwie­rzę­ce­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­ków­ka (wo­je­wództ­wo pod­kar­pac­kie)
  • Kar­ków­ka (mięso)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­szę mi zwa­żyć pół kilo tej kar­ków­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈkufka, AS: karkufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kark m., karczek m., nakarczek m., karczycho n.

:: zdrobn. karkóweczka ż.

 przym. karkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karczek

Wiktionary


karkówkowy

→ kar­ków­ka


SJP.pl

Patrz:

karkówka

karl

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karl – miej­sco­wość
  • Karl – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Bern­ka­stel-Witt­lich
  • Karl – cza­so­pis­mo
  • Karol – imię mę­skie
  • 60-cm Karl Gerät 040 – nie­miec­ki moź­dzierz oblęż­ni­czy
  • Carl

Wikipedia


karleć

maleć, tra­cić zdol­ność wzro­stu; kar­ło­wa­cieć


SJP.pl


karli

niski, kar­ło­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy karła

 (1.2) nie­wiel­kie­go wy­mia­ru; o ma­łych roz­mia­rach

 (1.3) przen. o nie­du­żym zna­cze­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karli – wieś w In­diach, w sta­nie Ma­ha­rash­tra
  • Karli – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie miej­skiej Koper

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karłowatość ż., karzeł mos., karzełek mos.

 przym. karłowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mały, nieduży, niewielki, niski, karłowaty

 (1.3) lichy, mizerny

Wiktionary


karlica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej o nie­do­bo­rze wzro­stu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sło­nia na arenę wpro­wa­dzi­ły dwie kar­li­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈlʲit͡sa, AS: karlʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karliczka ż.

:: fm. karzeł

 przym. karłowaty

Wiktionary


karliczek

zdrob­nie­nie od: kar­li­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od Kar­lik

Wiktionary

Kar­li­czek ("Mi­cro­che­ra al­bo­co­ro­na­ta") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych (Tro­chi­li­dae). Wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Cen­tral­nej. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posz­ła Ka­ro­lin­ka do Go­go­li­na, / A Kar­li­czek za nią, jak za pię­kną Panią / Z fla­szecz­ką wina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karlik mos.

Wiktionary


karliczka

zdrob­nie­nie od: kar­li­ca


SJP.pl


karlik

nie­to­perz z ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­pi­strel­lus|Kaup|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

 (1.2) pot. zool. nie­to­perz z ro­dza­ju kar­li­ków (1.1)

 (1.3) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tri­sop­te­rus mi­nu­tus|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ja­dal­nej ryby mor­skiej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych;

 (1.4) pot. icht. ryba z ga­tun­ku kar­li­ków (1.3)

 (1.5) herp. afry­kań­ska żaba z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­me­no­chi­rus bo­ett­ge­ri|ref=tak.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Kar­lik z Ko­cyn­dra” – pse­u­do­nim, pod jakim wy­stę­po­wał Sta­ni­sław Ligoń, pi­sarz ślą­ski, ma­larz, ilu­stra­tor, dzia­łacz kul­tu­ral­ny i na­ro­do­wy, re­ży­ser, aktor
  • Mar­cin Kar­lik – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Kar­lik Shan – góry w Chi­nach.
  • Kar­lik (Kon­stal 116Nd) – tram­waj wyt­wa­rza­ny w la­tach 2000–2001 przez za­kła­dy ALSTOM Kon­stal
  • Kar­lik – ko­pal­nia­ny elek­tro­wóz aku­mu­la­to­ro­wy
  • kar­lik (Tri­sop­te­rus mi­nu­tus) – ryba at­lan­tyc­ka
  • kar­lik szpo­nia­sty (Hy­me­no­chi­rus bo­ett­ge­ri) – żaba szpo­nia­sta kar­ło­wa­ta
  • kar­lik – nie­to­pe­rze z ro­dza­ju Pi­pi­strel­lus:
    • kar­lik drob­ny (Pi­pi­strel­lus pyg­ma­e­us)
    • kar­lik ma­lut­ki (Pi­pi­strel­lus pi­pi­strel­lus)
    • kar­lik więk­szy (Pi­pi­strel­lus nat­hu­sii)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) U skle­pie­nia groty wi­sia­ło kilka kar­li­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karlikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) żaba szponiasta karłowata

Wiktionary


karlikowo

dziel­ni­ca So­po­tu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­li­ko­wo – dziel­ni­ca So­po­tu
  • Kar­li­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa
  • Kar­li­ko­wo Lę­bor­skie – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Lę­bor­ska
  • Kar­li­ko­wo – gro­ma­da
  • Kar­li­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kar­li­ko­wie Lę­bor­skim

Wikipedia


karlikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


karlikowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kar­li­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) rzad. na­le­żą­cy do kar­li­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) rzad. zwią­za­ny z kar­li­kiem, do­ty­czą­cy kar­li­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) rzad. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kar­li­ka, ma­ją­cy cechy kar­li­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karlik mzw.

Wiktionary


karlin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karlín – dziel­ni­ca Pragi
  • Kar­lin – dziel­ni­ca (so­łect­wo) mia­sta Za­wier­cie w po­wie­cie za­wier­ciań­skim w wo­je­wództ­wie ślą­skim
  • Kar­lin (Skała nad Wsią) – skała w Kar­li­nie w wo­je­wództ­wie ślą­skim
  • Kar­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Kar­lin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie No­wo­gró­dek Po­mor­ski

Wikipedia


karlinianin

miesz­ka­niec Kar­li­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


karlinianka

miesz­kan­ka Kar­li­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


karlino

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Kar­li­no ( Körlin an der Per­san­te) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kar­li­no.

Mia­sto ma 5507 miesz­kań­ców (30 czerw­ca 2022).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karˈlʲĩnɔ, AS: karlʹĩno

Wiktionary


karlista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik kar­liz­mu, tra­dy­cjo­na­li­stycz­ne­go i pro­ka­to­lic­kie­go ruchu po­li­tycz­ne­go w Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Hisz­pa­nii kon­flikt mię­dzy za­cho­waw­ca­mi a li­be­ra­ła­mi na­kła­dał się na kon­flikt dy­na­stycz­ny mię­dzy sta­rze­ją­cym się Fer­dy­nan­dem VII a jego bra­tem, am­bit­nym don Car­lo­sem i jego zwo­len­ni­ka­mi, kar­li­sta­mi, któ­rzy jed­nak prze­gra­li w 1839 r.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karlizm m.

 przym. karlistowski

Wiktionary


karlistka

→ kar­li­sta


SJP.pl

Patrz:

karlista

karlistowski

→ kar­li­sta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z ru­chem kar­li­stów

Wiktionary

Patrz:

karlista

Powiązane:

 rzecz. karlista mos.

Wiktionary


karliński

przy­miot­nik od: Kar­li­no


SJP.pl


karlowarski

przy­miot­nik od: Kar­lo­we Wary (mia­sto w Cze­chach; Kar­lo­vy Vary; dawna nazwa: Karls­bad, przy­miot­nik: karls­badz­ki)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­lo­wy­mi Wa­ra­mi, do­ty­czą­cy Kar­lo­wych Warów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karlowe Wary nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. karlsbadzki

Wiktionary


karlowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Karla lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


karlsbad

dawna nazwa mia­sta w Cze­chach, obec­nie: Kar­lo­we Wary


SJP.pl

Karls­bad – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Karls­ru­he, w re­gio­nie Mitt­le­rer Oberr­he­in, w po­wie­cie Karls­ru­he. Leży ok. 15 km na po­łud­nio­wy wschód od Karls­ru­he.

Wikipedia


karlsbadzki

przy­miot­nik od: Karls­bad (mia­sto w Cze­chach, obec­na nazwa: Kar­lo­we Wary, Kar­lo­vy Vary; przy­miot­nik: kar­lo­war­ski)


SJP.pl


karlskrona

[czy­taj: kal­skru:na] mia­sto por­to­we w po­łud­nio­wej Szwe­cji


SJP.pl

Karl­skro­na – mia­sto w po­łud­nio­wej Szwe­cji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­gio­nu Ble­kin­ge i gminy Karl­skro­na, port wo­jen­ny nad Mo­rzem Bał­tyc­kim.

Port Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej w Karl­skro­nie znaj­du­je się na li­ście świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia


karlsruhe

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia;

Wiktionary

Karls­ru­he – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia. Sie­dzi­ba re­jen­cji Karls­ru­he, re­gio­nu Mitt­le­rer Oberr­he­in oraz po­wia­tu Karls­ru­he, do któ­re­go mia­sto jed­nak nie na­le­ży. Leży na Ni­zi­nie Gór­no­reń­skiej, nad rze­ka­mi Ren, Alb i Pfinz, na wy­so­ko­ści 115 m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­brze na­o­li­wio­ny i sta­ran­nie wy­czy­szczo­ny pi­sto­let wy­glą­dał tak, jakby przed chwi­lą opu­ścił fa­bry­kę w Karls­ru­he.

Wiktionary


karlsson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frida Karls­son – szwedz­ka bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Hans Karls­son (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Johan Karls­son (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Peter Karls­son (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Rikke Karls­son – duń­ska po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec i pe­da­gog
  • Sofia Karls­son – szwedz­ka ar­tyst­ka mu­zycz­na, pio­sen­kar­ka, kom­po­zy­tor­ka i au­tor­ka tek­stów
  • (9623) Karls­son – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


karlus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przy­stoj­ny chło­pak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. chło­piec, ka­wa­ler

 (1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. obraź. męż­czyz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­du­a­zi jedyn kar­lus do takyj jed­nyj „lip­sty”, kero sie opiy­ro o la­tar­nia na Ban­hofsz­tra­sie i sie jom pyto (…).

Wiktionary


karm

po­karm dla zwie­rząt; karma


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: karma

Wiktionary


karma

1. po­karm dla zwie­rząt; pasza;
2. w in­dyj­skich re­li­giach i in­dyj­skiej fi­lo­zo­fii: suma uczyn­ków czło­wie­ka, de­cy­du­ją­ca o cha­rak­te­rze na­stęp­nej in­kar­na­cji; kar­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. po­karm dla zwie­rząt

 (1.2) rel. w hin­du­iz­mie, bud­dyz­mie i dżi­niz­mie: przesz­łe czyny i za­mia­ry ma­ją­ce wpływ na przysz­łość czu­ją­cej isto­ty (np. czło­wie­ka) i jej na­stęp­ne wcie­le­nia;

Wiktionary

Karma (lub kar­man, sanskr. कर्म, pali. kamma, chiń. 業 "yè", kor. 업 "ǒp"; jap. "gō"; wiet. "nghiệp") – w bud­dyz­mie, hin­du­iz­mie i re­li­giach dhar­micz­nych jest to przy­czy­na – ro­zu­mia­na w sen­sie prawa przy­czy­ny i skut­ku.

Fi­lo­zo­ficz­ne wy­ja­śnie­nie karmy różni się po­mię­dzy tra­dy­cja­mi, jed­nak głów­na idea głosi, że czyny two­rzą przysz­łe doś­wiad­cze­nia i przez to każdy jest od­po­wie­dzial­ny za włas­ne życie, cier­pie­nie i szczę­ście, jakie spro­wa­dza na sie­bie i in­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Su­szo­nych roz­wie­li­tek uży­wam jako karmy dla ryb ak­wa­rio­wych.

 (1.2) Swo­jej kar­mie przy­pi­sał spra­wę wy­pad­ku i póź­niej­szych przy­pa­dło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarma, AS: karma

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. karmienie n., karmnik mrz., karmiciel mos., karmicielka ż., pokarm mrz., karmidło n.

 czas. karmić ndk., nakarmić dk., dokarmiać ndk., skarmiać ndk., wykarmić dk.

 przym. pokarmowy

 (1.2)

 przym. karmiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasza, pożywienie, pokarm, jedzenie

 (1.2) karman

Wiktionary


karman

w in­dyj­skich re­li­giach i in­dyj­skiej fi­lo­zo­fii: suma uczyn­ków czło­wie­ka po­peł­nio­nych za życia, de­cy­du­ją­ca o cha­rak­te­rze na­stęp­nej in­kar­na­cji; karma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. w hin­du­iz­mie, bud­dyz­mie i dżi­niz­mie: przesz­łe czyny i za­mia­ry ma­ją­ce wpływ na przysz­łość czu­ją­cej isto­ty (np. czło­wie­ka) i jej na­stęp­ne wcie­le­nia;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bia­ły­stok. port­fel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Swo­je­mu kar­ma­no­wi przy­pi­sa­ła nawet spra­wę roz­wo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmãn, AS: karmãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. karma

Wiktionary


karmaniola

car­ma­gno­la;
1. nazwa pie­śni re­wo­lu­cyj­nej i tańca z cza­sów Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej
2. płaszcz z dłu­gim koł­nie­rzem, no­szo­ny przez re­wo­lu­cjo­ni­stów fran­cu­skich w okre­sie Wiel­kiej Re­wo­lu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fran­cu­ska mar­szo­wa pieśń re­wo­lu­cyj­na, gry­wa­na też w cza­sie eg­ze­ku­cji;

 (1.2) cho­re­ogr. ta­niec z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej wy­ko­ny­wa­ny przy wtó­rze kar­ma­nio­li (1.1)

 (1.3) krót­ki płaszcz z dużym koł­nie­rzem no­szo­ny przez fran­cu­skich re­wo­lu­cjo­ni­stów

Wiktionary

Kar­ma­nio­la (fr. "Car­ma­gno­le", od Car­ma­gno­la, mia­sta we Wło­szech) – ta­niec z okre­su Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej wy­ko­ny­wa­ny przy wtó­rze pie­śni re­wo­lu­cyj­nej z 1792 o tej samej naz­wie.

Opis tańca zo­stał umie­szczo­ny w "Opo­wie­ści o dwóch mia­stach" Char­le­sa Dic­ken­sa. Do Kar­ma­nio­li od­wo­ły­wał się też m.in. Ana­to­le Fran­ce w po­wie­ści o re­wo­lu­cji fran­cu­skiej pt. "Bo­go­wie łakną krwi".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie re­wo­lu­cji tłum śpie­wał kar­ma­nio­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmãˈɲɔla, AS: karmãńola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carmagnola ż.

Wiktionary


karmazyn

1. in­ten­syw­nie czer­wo­ny kolor,
2. tka­ni­na ce­nio­na daw­niej w in­ten­syw­nie czer­wo­nym ko­lo­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) barwa in­ten­syw­nie czer­wo­na

 (1.2) tka­ni­na w ko­lo­rze kar­ma­zy­nu (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. szlach­cic, który mógł nosić kar­ma­zy­no­wy żupan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) icht. at­lan­tyc­ka ryba po­dob­na do oko­nia;

 (3.2) zool. rasa kur;

Wiktionary

Zo­bacz też: kar­ma­zyn – ryba oraz kar­ma­zyn – kura.

Kar­ma­zyn – od­cień ciem­nej czer­wie­ni z nie­wiel­ką do­miesz­ką błę­ki­tu. Tra­dy­cyj­nie okre­śla­ny jako kolor krwi żyl­nej (ciem­nej) w prze­ci­wień­stwie do szkar­ła­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) I na­bio­rą złota, i hia­cyn­tu, i szar­ła­tu, i kar­ma­zy­nu dwa­kroć far­bo­wa­ne­go, i bi­sio­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈmazɨ̃n, AS: karmazỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karmazynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkarłat, purpura

Wiktionary


karmazynek

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z ga­tun­ków ryb z rzędu skor­pe­noksz­tałt­nych


SJP.pl


karmazynka

1. szaro-brą­zo­wy motyl z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych; wstę­gów­ka kar­ma­zyn­ka;
2. ame­ry­kań­ska rasa kur


SJP.pl


karmazynkowy

przy­miot­nik od: kar­ma­zy­nek


SJP.pl


karmazynowy

przy­miot­nik od: kar­ma­zyn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­ten­syw­nie czer­wo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciem­no­czer­wo­na szmin­ka le­ża­ła obok kar­ma­zy­no­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmazyn m., karmazynek m., karmazynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemnoczerwony

Wiktionary


karmel

1. słod­ka, roz­cią­gli­wa masa uzy­ski­wa­na przez ogrze­wa­nie cukru
2. zakon kar­me­li­tań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. brą­zo­wy barw­nik spo­żyw­czy, otrzy­my­wa­ny przez ogrze­wa­nie cukru, sa­cha­ro­zy lub glu­ko­zy, uży­wa­ny jako do­da­tek do sło­dy­czy, de­se­rów i piwa

 (1.2) rel. klasz­tor za­ko­nu kar­me­li­tów lub kar­me­li­ta­nek

Wiktionary

Kar­mel (tzw. cu­kier pa­lo­ny, E150) – masa pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku pod­grze­wa­nia cukru spo­żyw­cze­go lub in­nych wę­glo­wo­da­nów, w wy­ni­ku czego uzy­sku­je brą­zo­wą (kar­me­lo­wą) barwę i cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach. Po osty­gnię­ciu przy­bie­ra szkli­stą po­stać i może być skład­ni­kiem po­traw, uży­wa­ny do de­ko­ra­cji po­traw oraz jako do­da­tek bar­wią­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama ku­pi­ła mi baton z kar­me­lem i orze­cha­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmɛl, AS: karmel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelarstwo n., karmelarnia ż., karmelarz mos., karmelarka ż., karmelizacja ż., karmelek m.

 czas. karmelizować ndk.

 przym. karmelowy, karmelkowy, karmelarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier palony

Wiktionary


karmelarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. zaw. cu­kier­nicz­ka wyt­wa­rza­ją­ca kar­mel na sło­dy­cze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciot­ka Re­gi­na pra­co­wa­ła jako kar­me­lar­ka w fa­bry­ce li­za­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmel mrz., karmelek mrz.

:: fm. karmelarz mos.

 przym. karmelowy, karmelarski

Wiktionary


karmelarnia

dział za­kła­du, w któ­rym przy­go­to­wu­je się kar­mel na cu­kier­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział pro­duk­cyj­ny w fa­bry­ce sło­dy­czy, w któ­rym wyt­wa­rza się kar­mel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelizacja ż., karmel mrz., karmelarka ż., karmelarz mos., karmelek mrz.

 przym. karmelarski, karmelowy

Wiktionary


karmelarski

przy­miot­nik od: kar­me­larz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kar­me­lar­stwem, do­ty­czą­cy kar­me­lar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelizacja ż., karmelarstwo n., karmel mrz., karmelarka ż., karmelarnia ż., karmelarz mos.

 przym. karmelowy

Wiktionary


karmelarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cuk. przy­go­to­wy­wa­nie kar­me­lu na cu­kier­ki i li­za­ki

 (1.2) zaw. zawód wy­ko­ny­wa­ny przez kar­me­la­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmel mrz., karmelarka ż., karmelarz mos., karmelek mrz.

 przym. karmelowy, karmelarski

Wiktionary


karmelarz

osoba przy­go­to­wu­ją­ca masę na kar­mel­ki, zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem kar­me­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cuk. zaw. cu­kier­nik wyt­wa­rza­ją­cy kar­mel na sło­dy­cze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj Leon pra­co­wał jako kar­me­larz w fa­bry­ce cu­kier­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelizacja ż., karmelarstwo n., karmelarnia ż., karmel mrz., karmelarka ż., karmelek mrz.

 przym. karmelowy, karmelarski

Wiktionary


karmelek

cu­kie­rek z kar­me­lu twar­dy lub na­dzie­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cu­kie­rek z kar­me­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelarstwo n., karmelarnia ż., karmelarz mos., karmelarka ż., karmel, karmelizacja

 przym. karmelkowy, karmelowy

 czas. karmelizować

Wiktionary


karmelici

Kar­me­li­ci (pełna nazwa: Zakon Braci Najś­więt­szej Maryi Panny z Góry Kar­mel, po łac. "Ordo fra­trum Be­a­tae Vir­gi­nis Ma­riae de monte Car­mel"; skrót: OCarm) – men­dy­kanc­ki ka­to­lic­ki zakon kon­tem­pla­cyj­no-czyn­ny. Z racji swo­je­go men­dy­kanc­kie­go cha­rak­te­ru kar­me­li­ci nie two­rzą tra­dy­cyj­ne­go za­ko­nu mni­sze­go i nie są mni­cha­mi osia­dły­mi na stałe w jed­nym klasz­to­rze, lecz brać­mi za­kon­ny­mi (ang. "friars").

Wikipedia


karmelicki

zwią­za­ny z kar­me­li­tą; kar­me­li­tań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mę­skie­go za­ko­nu kar­me­li­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmɛˈlʲit͡sʲci, AS: karmelʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelita m., karmelitanka ż., Karmel m.

 przym. karmelitański

Wiktionary


karmelita

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­kon­nik z za­ko­nu kar­me­li­tań­skie­go

Wiktionary

Kar­me­li­ta – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strój kar­me­li­tów skła­da się z tu­ni­ki z pasem ko­lo­ru brą­zo­we­go oraz szka­ple­rza i kap­tu­ra tegoż ko­lo­ru.

 (1.1) Rafał Ka­li­now­ski był kar­me­li­tą bosym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karmel m.

:: fż. karmelitanka ż.

 przym. karmelicki, karmelitański

Wiktionary


karmelitanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go; kar­me­lit­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z za­ko­nu kar­me­li­tań­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­to­wic­kie kar­me­li­tan­ki wsta­ją o pią­tej trzy­dzie­ści.

 (1.1) Sio­stry kar­me­li­tan­ki bose, tak jak kar­me­li­ci, żyją du­cho­wo­ścią Kar­me­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karmel m.

:: fm. karmelita m.

 przym. karmelicki, karmelitański

Wiktionary


karmelitanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go; kar­me­lit­ka


SJP.pl


karmelitański

zwią­za­ny z kar­me­li­tą; kar­me­lic­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Kar­me­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol Woj­ty­ła przy­jął szka­plerz kar­me­li­tań­ski w dniu swo­jej pier­wszej ko­mu­nii świę­tej.

 (1.1) Odzy­ska­no dawne klasz­to­ry kar­me­li­tań­skie w Prze­my­ślu i Poz­na­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karmel m., karmelita m., karmelitanka ż.

 przym. karmelicki

Wiktionary


karmelitka

→ kar­me­li­ta


SJP.pl

Patrz:

karmelita

karmelitki

→ kar­me­li­ta


SJP.pl

Patrz:

karmelita

karmelizacja

roz­pad cukru pod wpły­wem cie­pła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. kulin. pro­ces roz­kła­du cukru pod wpły­wem cie­pła;

Wiktionary

Kar­me­li­za­cja – pro­ces nie­en­zy­ma­tycz­ne­go ciem­nie­nia żyw­no­ści, spo­wo­do­wa­ny pow­sta­wa­niem kar­me­lu, w wy­ni­ku pod­da­wa­nia cukru dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry. Kar­me­li­za­cja służy na­da­niu po­żą­da­nej barwy i za­pa­chu m.in. pro­duk­tom pie­kar­skim, sło­dy­czom i ziar­nom kawy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tem­pe­ra­tu­ra kar­me­li­za­cji za­le­ży od ro­dza­ju cukru (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmel mrz., karmelarka ż., karmelarnia ż., karmelarz mos., karmelek m.

 czas. karmelizować ndk.

 przym. karmelarski, karmelowy, karmelkowy

Wiktionary


karmelizacyjny

przy­miot­nik od: kar­me­li­za­cja


SJP.pl


karmelizować

roz­kła­dać cu­kier przez jego pra­że­nie


SJP.pl


karmelki

cu­kie­rek z kar­me­lu twar­dy lub na­dzie­wa­ny


SJP.pl


karmelkowaty

po­dob­ny do kar­mel­ków


SJP.pl


karmelkowy

przy­miot­nik od: kar­me­lek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. spoż. do­ty­czą­cy kar­mel­ków, zwią­za­ny z kar­mel­ka­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor żół­to­brą­zo­wy, taki jak kolor kar­me­lu

 (2.2) pejor. prze­sło­dzo­ny, zbyt miły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cu­kier­ków kar­mel­ko­wych nie tknął­bym za Chiny lu­do­we.

 (2.1) Miała kar­mel­ko­wą apasz­kę i czer­wo­ne oku­la­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelek mrz., karmel mrz., karmelizacja ż.

 przym. karmelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) karmelowy

 (2.2) cukierkowy, landrynkowy

Wiktionary


karmelowy

przy­miot­nik od: kar­mel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. spoż. do­ty­czą­cy kar­me­lu, za­wie­ra­ją­cy kar­mel, zro­bio­ny z kar­me­lu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor żół­to­brą­zo­wy, taki jak kolor kar­me­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są też chęt­ni na cia­sto o wdzięcz­nej naz­wie "Fale Du­na­ju", na tor­ci­ki kar­me­lo­we, babki w po­le­wie cze­ko­la­do­wej, ser­ni­ki i keksy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmɛˈlɔvɨ, AS: karmelovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmel mrz., karmelek mrz., karmelarstwo n., karmelarz mos., karmelarka ż., karmelarnia ż., karmelowość ż., karmelkowość ż., karmelkowatość ż., karmelizacja ż., karmelizowanie n.

 czas. karmelizować ndk.

 przym. karmelarski, karmelkowy, karmelkowaty

 przysł. karmelarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) żółtobrązowy

Wiktionary


karmelówka

do­mo­wa wódka pro­du­ko­wa­na ze spi­ry­tu­su z do­dat­kiem kar­me­lu; prze­pa­lan­ka, alem­bik


SJP.pl


karmen

imię żeń­skie


SJP.pl


karmenadel

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Lwów. kot­let cie­lę­cy z kost­ką

 (1.2) gw-pl|Cie­sza­nów. zraz

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. kot­let scha­bo­wy

Wiktionary


karmenta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. sta­ro­rzym­ska bo­gi­ni płod­no­ści;

Wiktionary

Kar­men­ta (także Kar­men­tis, Car­men­ta, Ni­ko­stra­te, Temis, Tel­pu­sa, Ti­man­dra, Po­stu­er­sa, Pror­sa, łac. Car­men­tis, od "car­men" ‘ma­gicz­ne za­klę­cie’, ‘pieśń’) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej nimfa ar­ka­dyj­ska, ka­me­na, wieszcz­ka, bo­gi­ni płod­no­ści.

Ucho­dzi­ła za córkę grec­kie­go boga La­do­na. Uwa­ża­no ją za matkę lub żonę Ewan­dra. Przed przy­by­ciem do Ita­lii miała w swo­jej oj­czyź­nie nosić imię Ni­ko­stra­te, Temis, Ti­man­dra lub Tel­pu­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oł­tarz poś­wię­co­ny Kar­men­cie miał znaj­do­wać się u stóp Ka­pi­to­lu.

 (1.1) Sta­ro­żyt­ni Rzy­mia­nie uwa­ża­li Kar­men­tę za wy­na­laz­czy­nię al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go.

Wiktionary


karmia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. karma, po­karm dla zwie­rząt

 (1.2) stpol. śrpol. po­karm, po­si­łek, po­ży­wie­nie

 (1.3) śrpol. przen. to, co się czę­sto robi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmʲja, AS: karmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karmić ndk.

 rzecz. karma ż.

 przym. karmny

Wiktionary


karmiak

worek z paszą za­kła­da­ny ko­nio­wi na pysk


SJP.pl


karmiciel

prze­sta­rza­łe: osoba, która karmi, do­star­cza po­ży­wie­nia; ży­wi­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która stale karmi, do­star­cza po­ży­wie­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈmʲit͡ɕɛl, AS: karmʹićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karma ż., karmnik mrz., karmidło n., karmidełko n., karmienie n., dokarmianie n., pokarm mrz.

:: fż. karmicielka ż.

 czas. karmić ndk., podkarmić dk., podkarmiać ndk., dokarmić dk., dokarmiać ndk., skarmić dk., skarmiać ndk., wykarmić dk., wykarmiać ndk.

 przym. karmicielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywiciel

Wiktionary


karmicielka

ko­bie­ta do­star­cza­ją­ca po­ży­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która stale karmi, do­star­cza po­ży­wie­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmʲiˈt͡ɕɛlka, AS: karmʹićelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karma ż., karmnik mrz., karmidło n., karmidełko n., karmienie n., dokarmianie n., pokarm mrz.

:: fm. karmiciel mos.

 czas. karmić ndk., podkarmić dk., podkarmiać ndk., dokarmić dk., dokarmiać ndk., skarmić dk., skarmiać ndk., wykarmić dk., wykarmiać ndk.

 przym. karmicielski

Wiktionary


karmiczny

w fi­lo­zo­fii hin­du­i­stycz­nej: wy­ni­ka­ją­cy z karmy, uczyn­ków z po­przed­nie­go wcie­le­nia, de­cy­du­ją­cych o losie w ak­tu­al­nej in­kar­na­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. / filoz. zwią­za­ny z karmą, do­ty­czą­cy karmy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan kar­micz­ne­go ob­cią­że­nia w mo­men­cie śmier­ci de­cy­du­je jak wy­so­ko, czyli do któ­re­go pię­tra bę­dzie mogła się wznieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈmʲit͡ʃnɨ, AS: karmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karma ż.

Wiktionary


karmidełko

1. szkla­ne pły­wa­ją­ce urzą­dze­nie do kar­mie­nia ryb ak­wa­rio­wych;
2. zdrob­nie­nie od: kar­mi­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: kar­mi­dło

 (1.2) małe kar­mi­dło

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Aby ułat­wić in­dy­czę­tom po­bie­ra­nie po­kar­mu, trze­ba za­pew­nić im do­sta­tecz­ną licz­bę kar­mi­de­łek i po­i­de­łek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmʲiˈdɛwkɔ, AS: karmʹideu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmidło n., karmnik m., karmiciel m., karmicielka ż., karmienie n.

 czas. karmić

Wiktionary


karmidło

urzą­dze­nie au­to­ma­tycz­nie na­peł­nia­ją­ce ko­ry­ta zwie­rząt paszą z za­sob­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­jem­nik, w któ­rym daje się je­dze­nie zwie­rzę­tom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każ­de­go dnia wy­no­szo­no na wy­bie­gi kar­mi­dła i po­i­dła, dzię­ki czemu ptaki nie mu­sia­ły wra­cać do bu­dyn­ku w celu po­bra­nia paszy i wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmienie n.

:: zdrobn. karmidełko n.

 czas. karmić ndk., nakarmić dk.

Wiktionary


karmienie

dawać jeść, żywić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kar­mić., nazwa czyn­no­ści bez­poś­red­nie­go po­da­wa­nia żyw­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lak­ta­cja poza okre­sem kar­mie­nia czę­sto zda­rza się ko­bie­tom, które długo kar­mi­ły pier­sią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: karmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokarm mrz., karmiciel mos., karmicielka ż., karmnik mrz., karmidło n., karmidełko n., karmik mzw.

 czas. karmić ndk., nakarmić dk., dokarmić dk., dokarmiać ndk., skarmić dk., skarmiać ndk., przekarmić dk., przekarmiać ndk., pokarmić dk., wykarmić dk., wykarmiać ndk.

 przym. karmicielski, pokarmowy

Wiktionary


karmik

wieprz tu­czo­ny, przez­na­czo­ny na mięso; karm­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) roln. tu­czo­ne pro­się, przez­na­czo­ne na mięso

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karma ż., karmienie n.

 czas. karmić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karmnik

Wiktionary


karmin

1. barw­nik otrzy­my­wa­ny z ko­sze­ni­li
2. kolor ja­skra­wo­czer­wo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­cień in­ten­syw­nej, głę­bo­kiej czer­wie­ni

 (1.2) barw­nik lub pig­ment w od­cie­niu kar­mi­nu (1.1)

Wiktionary

Kar­min (aram. "kir­miz" – czer­wień) – barw­nik po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, o ko­lo­rze na­sy­co­nej, głę­bo­kiej czer­wie­ni. Che­micz­nie głów­nym skład­ni­kiem kar­mi­nu jest kwas kar­mi­no­wy, bę­dą­cy zło­żo­ną po­chod­ną hy­drok­sy­an­tra­chi­no­nu.

[] Pier­wot­nie pro­du­ko­wa­ny był z czerw­ca o naz­wie ko­sze­ni­la ("Dac­ty­lo­pius coc­cus"), że­ru­ją­ce­go na kak­tu­sach mek­sy­kań­skich oraz z czerw­ca pol­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) prze­szył go na wskroś biały blask jej zębów, prze­ni­knął go kar­min jej ust i po­chło­nę­ły la­zu­ro­we oczy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmʲĩn, AS: karmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karminowy

 przysł. karminowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) E-120

Wiktionary


karminadel

ślą­ski kot­let mie­lo­ny przy­go­to­wy­wa­ny tra­dy­cyj­nie z mięsa wie­przo­we­go; kar­bi­na­del


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kot­let mie­lo­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad bydą kar­mi­nad­le.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berg, karbinadel, kardinadel

Wiktionary


karminować

prze­sta­rza­le: bar­wić usta, po­licz­ki na kolor kar­mi­nu


SJP.pl


karminowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: kar­mi­no­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: kar­min

Wiktionary


karminowoczerwony

czer­wo­ny o kar­mi­no­wym od­cie­niu


SJP.pl


karminowowiśniowy

wi­śnio­wy o kar­mi­no­wym od­cie­niu


SJP.pl


karminowy

książ­ko­wo: ma­ją­cy barwę kar­mi­nu, in­ten­syw­nie czer­wo­ny; ja­skra­wo­czer­wo­ny, szkar­łat­ny, kar­ma­zy­no­wy, krwa­wo­czer­wo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ny, taki jak kolor kar­mi­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmʲĩˈnɔvɨ, AS: karmʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmin mrz.

 przysł. karminowo

 czas. karminować ndk.

Wiktionary


karminówka

wstę­gów­ka kar­mi­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych


SJP.pl


karmisko

1. spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ne miej­sce, w któ­rym wy­kła­da się karmę dla zwie­rzy­ny le­śnej;
2. miej­sce wy­sy­py­wa­nia karmy dla ryb w sta­wach ryb­nych; że­ro­wi­sko ryb


SJP.pl


karmiąca

ko­bie­ta bę­dą­ca w cza­sie kar­mie­nia dziec­ka pier­sią


SJP.pl


karmić

dawać jeść, żywić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­kar­mić)

 (1.1) do­star­czać je­dze­nia, dawać po­ży­wie­nie, żywić kogoś

 (1.2) (u samic ssa­ków) żywić po­tom­stwo włas­nym mle­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kar­mić się (dk. na­kar­mić się)

 (2.1) do­star­czać sobie po­sił­ku

 (2.2) żywić sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania karmi wró­ble okru­cha­mi chle­ba.

 (1.2) Matka karmi swoje dziec­ko nie tylko mle­kiem, ale rów­nież mi­ło­ścią, którą prze­ka­zu­je sło­wa­mi, brzmie­niem głosu, do­ty­kiem, swoją obec­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmʲit͡ɕ, AS: karmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmia ż., karma ż., karmiciel m., karmicielka ż., karmidełko n., karmienie n., karmik mzw., karmnik m., pokarm m., karmidło n.

 czas. dokarmiać, dokarmić, nakarmić, pokarmić, wykarmić

 przym. karmny, pokarmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odżywiać

Wiktionary


karmniczek

zdrob­nie­nie od: karm­nik


SJP.pl


karmnik

1. mała drew­nia­na kon­struk­cja, w któ­rej wy­kła­da się po­karm dla pta­ków;
2. worek z paszą na­kła­da­ny na głowę konia;
3. część chle­wu, przez­na­czo­na do tu­cze­nia wie­przy;
4. wieprz tu­czo­ny, przez­na­czo­ny na mięso; kar­mik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. drew­nia­na kon­struk­cja do kar­mie­nia pta­ków

 (1.2) na­czy­nie do kar­mie­nia zwie­rząt

 (1.3) zo­o­techn. część chle­wu z przez­na­cze­niem do tu­cze­nia świń

 (1.4) hipol. worek z paszą na­kła­da­ny na głowę konia

 (1.5) zo­o­techn. tu­czo­ny wieprz

 (1.6) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych;

 (1.7) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju karm­ni­ków (1.6)

Wiktionary

Karm­nik ("Sa­gi­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych. Obej­mu­je 36 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te w więk­szo­ści wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej, gdzie obec­ne są na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, mniej zróż­ni­co­wa­ne, ale także obec­ne są w stre­fie tro­pi­kal­nej i na pół­ku­li po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj na za­ję­ciach tech­ni­ki zbu­du­je­my karm­ni­ki dla szpa­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmʲɲik, AS: karmʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokarm mrz., karmidełko n., karmiciel mos., karmicielka ż., karmienie n.

 czas. karmić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadubek, reg. śl. kormik

 (1.5) karmik, tucznik, wieprz, reg. śl. kormik

Wiktionary


karmnikowy

przy­miot­nik od: karm­nik


SJP.pl


karmny

o zwie­rzę­ciu ho­dow­la­nym: tu­czo­ny na ubój; opa­so­wy, tucz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o zwie­rzę­ciu ho­dow­la­nym: ob­fi­cie kar­mio­ny z przez­na­cze­niem na ubój

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karmić ndk.

 rzecz. karmia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tuczny

Wiktionary


karmonada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. schab

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 1,5 kg kar­mo­na­dy w ca­ło­ści prze­kłuć przez śro­dek, wło­żyć kieł­ba­sę, na­so­lić i od­piec.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karbonada

Wiktionary


karmowy

→ karma (po­ży­wie­nie dla zwie­rząt); pa­szo­wy


SJP.pl


karmuazować

w ju­bi­ler­stwie: ota­czać drogi ka­mień mniej­szy­mi ka­mie­nia­mi


SJP.pl


karmówka

karma dla zwie­rząt ter­ra­rio­wych


SJP.pl


karnacja

1. ko­lo­ryt skóry; cera;
2. w ma­lar­stwie: to­na­cja barw na­da­wa­na ciału ludz­kie­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­lo­ryt skóry czło­wie­ka

 (1.2) in­form. wy­gląd pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go itp.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­na­cja – ko­lo­ryt skóry ludz­kiej
  • kar­na­cja – ze­staw usta­wień gra­ficz­ne­go in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka re­gu­lu­ją­cych wy­gląd i za­cho­wa­nia wi­zu­al­ne pro­gra­mu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy lu­dzie w Pol­sce utoż­sa­mia­ją z Ara­ba­mi wszyst­kie osoby o śnia­dej kar­na­cji lub wyz­na­nia mu­zuł­mań­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈnat͡sʲja, AS: karnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnizm mrz., inkarnacja ż., reinkarnacja ż., inkarnatka ż., karneol m.

 przym. karnacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skórka, motyw, kompozycja

Wiktionary


karnak

miej­sco­wość w Gór­nym Egip­cie


SJP.pl

Kar­nak, arab. الكرنك, egip. Ipet-sut – "„Naj­bar­dziej Do­bra­ne z Miejsc”" – mia­sto w Gór­nym Egip­cie, w mu­ha­fa­zie Luk­sor, na wschod­nim brze­gu Nilu, 2,5 km na pół­noc od Luk­so­ru. W sta­ro­żyt­no­ści miej­sco­wość była czę­ścią Teb, a obec­nie po­strze­ga­na jest przez wielu jako część Luk­so­ru, jako że obie miej­sco­wo­ści two­rzą zwar­ty ze­spół miej­ski.

Wikipedia


karnal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kap­tu­rek za­kła­da­ny so­ko­ło­wi przez so­kol­ni­ka dla ogra­ni­cze­nia agre­syw­no­ści

Wiktionary

Kar­nal (hindi करनाल) – mia­sto in­dyj­skie po­ło­żo­ne w dy­stryk­cie Kar­nal, stan Ha­ria­na. 223 000 miesz­kań­ców (2003).

Oś­ro­dek prze­my­słu (głów­nie prze­mysł spo­żyw­czy, obuw­ni­czy, ma­szy­no­wy, włó­kien­ni­czy) i hand­lo­wo usłu­go­wy dla oko­licz­nych re­gio­nów rol­ni­czych (upra­wa głów­nie zbóż, ba­weł­ny).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkarnal, AS: karnal

Wiktionary


karnalit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny chlo­rek po­ta­su i ma­gne­zu, sto­so­wa­ny głów­nie jako nawóz po­ta­so­wy


SJP.pl

Kar­na­lit – uwod­nio­ny pod­wój­ny chlo­rek po­ta­su i ma­gne­zu o wzo­rze KCl·MgCl2·6H2O, kry­sta­li­zu­ją­cy w ukła­dzie rom­bo­wym.

Two­rzy zbite drob­no­kry­sta­licz­ne sku­pie­nia, twar­dość wy­no­si 2–2,9, jest be­zbarw­ny lub za­bar­wio­ny na czer­wo­no, żółto lub bru­nat­no. Po­łysk szkli­sty, ale krysz­ta­ły dzię­ki dużej hi­gro­sko­pij­no­ści łatwo ma­to­wie­ją na po­wie­trzu, a nie­za­bez­pie­czo­ne szyb­ko się roz­pu­szcza­ją. W smaku gorz­ki. To­wa­rzy­szą mu naj­czę­ściej halit, syl­win oraz an­hy­dryt.

Wikipedia


karnalitowy

przy­miot­nik od: kar­na­lit


SJP.pl


karnas

naz­wi­sko


SJP.pl


karnasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


karnataka

stan w po­łud­nio­wych In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. po­łud­nio­wo­in­dyj­ski stan ze sto­li­cą w Ban­ga­lo­re

Wiktionary

Kar­na­ta­ka (hindi कर्नाटक, trb.: "Kar­na­ta­ka", trl.: "Karnāṭaka"; kan­na­da ಕರ್ನಾಟಕ; ang. "Kar­na­ta­ka") – stan le­żą­cy na po­łud­niu Indii, przed ro­kiem 1973 nosił nazwę "My­so­re" po tym, jak pow­stał z wcze­śniej ist­nie­ją­ce­go na jego ob­sza­rze kró­le­stwa o tej samej naz­wie w 1950 r.

Wikipedia


karnauba

na­tu­ral­ny wosk ro­ślin­ny z liści ko­per­ni­cji; car­na­u­ba


SJP.pl

Kar­na­u­ba (łac. "Cera Car­na­u­ba") – na­tu­ral­ny wosk ro­ślin­ny po­zy­ski­wa­ny z liści palmy – "Co­per­ni­cia ce­ri­fe­ra", ros­ną­cej w Bra­zy­lii. Wy­dzie­la się w po­sta­ci drob­nych łusek na li­ściach pal­mo­wych z któ­rych, po ich za­su­sze­niu jest strzą­sa­ny (z wy­daj­no­ścią ok. 8–10 g z po­je­dyn­cze­go li­ścia).

Wikipedia


karnawalizacja

Kar­na­wa­li­za­cja – ter­min li­te­ra­tu­roz­naw­czy od­wo­łu­ją­cy się do lu­do­wej kul­tu­ry śmie­chu i tra­dy­cji kar­na­wa­łu, oz­na­cza­ją­cy za­wie­sze­nie lub zak­we­stio­no­wa­nie nor­mal­nie rzą­dzą­cych świa­tem praw i ofi­cjal­nych hie­rar­chii w ra­mach ut­wo­ru li­te­rac­kie­go. Po­ję­cie to zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne do nauki o li­te­ra­tu­rze przez Mi­cha­i­ła Bach­ti­na w książ­ce: "Pro­ble­my po­e­ty­ki Do­sto­jew­skie­go" w 1929 roku, a na­stęp­nie roz­wi­nię­te w 1969 roku w pracy "Twór­czość Fran­cisz­ka Ra­be­la­is'go a kul­tu­ra lu­do­wa śred­nio­wie­cza i re­ne­san­su".

Wikipedia


karnawał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okres od świę­ta Trzech Króli (albo od Bo­że­go Na­ro­dze­nia, albo od No­we­go Roku) do Środy Po­piel­co­wej, w cza­sie któ­re­go urzą­dza­ne są za­ba­wy, bale, ma­ska­ra­dy i po­cho­dy;

 (1.2) za­ba­wy w cza­sie kar­na­wa­łu (1.1)

 (1.3) w kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej i Po­łud­nio­wej po­cho­dy i ma­so­we za­ba­wy pod ko­niec kar­na­wa­łu (1.1) na uli­cach miast

Wiktionary

Kar­na­wał, za­pu­sty – okres zi­mo­wych balów, ma­ska­rad, po­cho­dów i zabaw. Roz­po­czy­na się naj­czę­ściej w dniu Trzech Króli, a koń­czy we wto­rek przed Środą Po­piel­co­wą, która oz­na­cza po­czą­tek wiel­kie­go postu i ocze­ki­wa­nia na Wiel­ka­noc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­nę­ła je­sień, minął zwy­kłą ko­le­ją rze­czy ad­went, na­stą­pił kar­na­wał.

 (1.1) (…) do końca kar­na­wa­łu nie mam już jed­ne­go wie­czo­ru wol­ne­go, jed­nej nocy, którą mógł­bym pa­niom poś­wię­cić (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈnavaw, AS: karnavau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnawałowicz m., karnawałowiczka ż., karnawałowanie n., karnawałowość ż.

 czas. karnawałować ndk., nakarnawałować się, przekarnawałować, rozkarnawałować się

 przym. karnawałowy

 przysł. karnawałowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mięsopust, przyzapuście, podkoziołek, zapusty

 (1.2) festiwal, fiesta

Wiktionary


karnawałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) świę­to­wa­nie kar­na­wa­łu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karnawałować ndk.

 rzecz. karnawał mrz.

 przym. karnawałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. mięsopustowanie

Wiktionary


karnawałować

cza­sow­nik

 (1.1) rzad. bawić się w cza­sie trwa­nia kar­na­wa­łu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarnavaˈwɔvat͡ɕ, AS: karnavau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnawałowanie n., karnawał, karnawałowicz

 przym. karnawałowy

 czas. nakarnawałować się, przekarnawałować, rozkarnawałować się

Wiktionary


karnawałowicz

uczest­nik kar­na­wa­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba bio­rą­ca udział w kar­na­wa­ło­wej za­ba­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarnavaˈwɔvʲit͡ʃ, AS: karnavau̯ovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnawał m.

 przym. karnawałowy

 czas. karnawałować, nakarnawałować się, przekarnawałować, rozkarnawałować się

Wiktionary


karnawałowy

przy­miot­nik od: kar­na­wał


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kar­na­wa­łem, do­ty­czą­cy kar­na­wa­łu, uży­wa­ny, od­by­wa­ją­cy się, po­ja­wia­ją­cy się, za­kła­da­ny w okre­sie kar­na­wa­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) pił her­ba­tę z wiel­ką fleg­mą i obo­jęt­nym tonem pro­wa­dził roz­mo­wę z dwie­ma pan­na­mi o te­a­trze i za­ba­wach kar­na­wa­ło­wych w jed­nym z wiel­kich miast (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarnavaˈwɔvɨ, AS: karnavau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnawał m., karnawałowicz m., karnawałowanie n.

 czas. karnawałować, nakarnawałować się, przekarnawałować, rozkarnawałować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mięsopustny

Wiktionary


karnecik

zdrob­nie­nie od: kar­net


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­net

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kar­net, lecz tylko mały kar­ne­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnet m.

Wiktionary


karnecikowy

przy­miot­nik od: kar­ne­cik


SJP.pl


karnegia

kar­ne­gia ol­brzy­mia - drze­wia­sty kak­tus o ja­dal­nych owo­cach, ros­ną­cy w Ka­li­for­nii; sa­gu­a­ro


SJP.pl


karneol

mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu; krwaw­nik, kar­niol (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. półsz­la­chet­ny (ko­lek­cjo­ner­ski i ozdob­ny) ka­mień, od­mia­na chal­ce­do­nu (krze­mion­ki), o cha­rak­te­ry­stycz­nej bar­wie od po­ma­rań­czo­wej przez czer­wo­no­brą­zo­wą aż po ce­gla­stą

Wiktionary

Kar­ne­ol, kar­niol – gem­mo­lo­gicz­na nazwa czer­wo­nej, pół­przez­ro­czy­stej od­mia­ny chal­ce­do­nu.

Nazwa „kar­ne­ol” (łac. "car­ne­o­lus") po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie ze sta­ro­fran­cu­skie­go "cor­ne­le" = owoc de­re­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znane złoża kar­ne­o­lu znaj­du­ją się m.in. w In­diach, Bra­zy­lii, Urug­wa­ju, Rosji (Sy­be­ria), na Ma­da­ga­ska­rze i Sri Lance.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karniol, krwawnik

Wiktionary


karneolowy

→ kar­ne­ol


SJP.pl

Patrz:

karneol

karnes

1. ozdo­ba ar­chi­tek­to­nicz­na w po­sta­ci wą­skiej li­stwy, ma­ją­cej w prze­kro­ju kształt li­te­ry S
2. hebel z zę­ba­mi do wy­ci­na­nia fug w gzym­sach


SJP.pl


karnet

1. bilet z opła­co­ny­mi wej­ścia­mi na kilka im­prez roz­ryw­ko­wych lub opła­co­nym prze­ja­zdem środ­ka­mi ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej przez jakiś okres;
2. daw­niej: mały notes do za­pi­sy­wa­nia przez ko­bie­ty ko­lej­no­ści tan­ce­rzy na balu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. bilet wstę­pu na cykl im­prez roz­ryw­ko­wych lub na kilka prze­ja­zdów środ­ka­mi ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej, wy­cią­ga­mi nar­ciar­ski­mi itp.; karta lub blo­czek z ku­po­na­mi na po­szcze­gól­ne wej­ścia

 (1.2) hist. dam­ski no­te­sik słu­żą­cy daw­niej ko­bie­tom do wpi­sy­wa­nia ko­lej­no­ści tań­ców i part­ne­rów pod­czas balu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy ca­łod­nio­we kar­ne­ty, więc mo­gli­śmy szu­so­wać do oporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarnɛt, AS: karnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnecik

 przym. karnetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abonament

 (1.2) karnecik

Wiktionary


karnetowicz

po­sia­dacz kar­ne­tu


SJP.pl


karnetowiczka

po­sia­dacz­ka kar­ne­tu


SJP.pl


karnetowy

przy­miot­nik od: kar­net


SJP.pl


karniaczek

zdrob­nie­nie od: kar­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karniak m.

Wiktionary


karniak

kie­li­szek wódki da­wa­ny, za karę, oso­bie, która spóź­ni­ła się na przy­ję­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. żart. kie­li­szek wódki dla spóź­nio­ne­go

 (1.2) środ. sport. rzut karny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pił­karz przed strze­le­niem kar­nia­ka stał w punk­cie rzutu kar­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲɲak, AS: karʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kara ż., karanie n., ukaranie n., karny m.

:: zdrobn. karniaczek m.

 czas. karać ndk., ukarać dk.

 przym. karny

 przysł. karnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) karny

Wiktionary


karnice

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­ni­ce – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Uda­nin
  • Kar­ni­ce – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród
  • Kar­ni­ce – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Kar­ni­ce – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Pu­szcza Ma­riań­ska
  • Kar­ni­ce – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Kar­ni­ce
  • Kar­ni­ce – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Ra­do­wo Małe
  • Kar­ni­ce – gmina
  • Kar­ni­ce – gro­ma­da
  • Kar­ni­ce – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Kar­ni­cach w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Gmina Kar­ni­ce
  • Kar­ni­ce Wą­sko­to­ro­we
  • Kar­ni­ce Re­skie

Wikipedia


karnicki

przy­miot­nik od: Kar­ni­ce


SJP.pl

Kar­nic­ki ("Krosch­nitz­ky", "Wcze­le od­mia­na Kar­nic­ki") – pol­ski herb szla­chec­ki od­mia­na herbu Wcze­le.

Wikipedia


karniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kar­nie


SJP.pl


karniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: karny


SJP.pl


karnieszewice

Kar­nie­sze­wi­ce (niem. "Karn­ke­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów, 5,5 km na pół­noc­ny wschód od Sia­no­wa, 1 km na pół­noc od drogi nr 6 (Szcze­cin-Gdańsk) oraz 2 km na po­łud­nio­wy wschód od linii ko­le­jo­wej nr 202 (Ko­sza­lin-Słupsk; naj­bliż­sza sta­cja Skib­no, 3 km na za­chód).

Wikipedia


karniewo

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­nie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Re­gi­min
  • Kar­nie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kar­nie­wo
  • Kar­nie­wo – gmina
  • Kar­nie­wo – gro­ma­da

Wikipedia


karniewski

przy­miot­nik od: Kar­nie­wo


SJP.pl


karnik

po­tocz­nie o spe­cja­li­ście od prawa kar­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pier­wszy, naj­star­szy wiek póź­ne­go tria­su, trwa­ją­cy 228,7 – 216,5 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Kar­nik − w stra­ty­gra­fii pię­tro gór­ne­go tria­su w era­te­mie me­zo­zo­icz­nym, trwa­ją­ce w za­leż­no­ści od przyj­mo­wa­ne­go po­dzia­łu tria­su od około 10 do około 12 mi­lio­nów lat. Do­kład­ny czas jego trwa­nia jest przed­mio­tem spo­rów. Do 2012 roku Mię­dzy­na­ro­do­wa Ko­mi­sja Stra­ty­gra­fii przyj­mo­wa­ła, że kar­nik roz­po­czął się około 228,7 mi­lio­nów lat temu a za­koń­czył 216,5 ± 2,0 mln lat temu; w roku 2013 Ko­mi­sja po­pra­wi­ła da­to­wa­nie na ok. 237–227 mi­lio­nów lat temu. Młod­sze pię­tro od la­dy­nu a star­sze od no­ry­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkarʲɲik, AS: karʹńik

Wiktionary


karniol

daw­niej: kar­ne­ol (mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu); krwaw­nik


SJP.pl


karniowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­nio­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Trze­bi­nia
  • Kar­nio­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Kar­nio­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


karniowski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Kar­niów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karniów m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krnowski

Wiktionary


karnista

ktoś obez­na­ny w pra­wie kar­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. spe­cja­li­sta z za­kre­su prawa kar­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʲˈɲista, AS: karʹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karny mrz.

 przym. karny

Wiktionary


karnistka

→ kar­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

karnista

karnistyczny

zwią­za­ny z pra­wem kar­nym (kar­ni­sty­ką)


SJP.pl


karnisz

po­dłuż­ny ele­ment umie­szcza­ny nad oknem, słu­żą­cy do mo­co­wa­nia firan, za­słon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drą­żek albo li­stwa nad drzwia­mi lub oknem słu­żą­ce do za­wie­sza­nia por­tier, fi­ra­nek, za­słon itp.

Wiktionary

Kar­nisz (z fr. „cor­ni­che” – gzyms) – drą­żek lub li­stwa, zwy­kle za­wie­szo­na nad oknem, słu­żą­ca do za­wie­sza­nia fi­ra­nek lub za­słon.

W miej­sce kar­ni­sza można rów­nież za­sto­so­wać tak zwany kar­nisz za­bu­do­wa­ny.

Jest to ele­ment sztu­ka­te­rii do wnętrz w po­sta­ci li­stwy ma­sku­ją­cej szyny kar­ni­szo­we lub za­mon­to­wa­ne już kar­ni­sze na­do­kien­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mie­ciu pod­szedł do okna i szarp­nął za­sło­nę. Zro­bił to tro­chę za mocno i jej po­ło­wa wyr­wa­ła się z szyny alu­mi­nio­we­go kar­ni­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲɲiʃ, AS: karʹńiš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gardinsztanga

Wiktionary


karniszowy

→ kar­nisz


SJP.pl

Patrz:

karnisz

karnity

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kar­ni­ty "( Kar­nit­ten)" – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn, nad je­zio­rem Ko­cioł.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na jest około 13 km na za­chód od Mi­ło­mły­na i około 27 km na pół­noc­ny za­chód od Ostró­dy. Od nazwy wsi naz­wa­no po­bli­skie Je­zio­ro Kar­nic­kie. W roku 1973 jako ma­ją­tek Kar­ni­ty na­le­ża­ły do po­wia­tu mo­rą­skie­go, gmina Za­le­wo, pocz­ta Bo­recz­no.

Wikipedia


karnityna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w mię­śniach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sub­stan­cja po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go zwią­za­na z pro­ce­sem wyt­wa­rza­nia ener­gii w or­ga­niz­mie

Wiktionary

Kar­ni­ty­na (β-hy­drok­sy-γ-tri­me­ty­lo­a­mo­nio­ma­ślan), (CH3)3N+–CH2–CH(OH)–CH2–COO− – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o bu­do­wie be­ta­i­no­wej, "N,N,N"-tri­me­ty­lo­wa po­chod­na kwasu γ-amino-β-hy­drok­sy­ma­sło­we­go (GABAOB). W or­ga­niz­mach jest syn­te­ty­zo­wa­ny w wą­tro­bie, ner­kach i mózgu z ami­nok­wa­sów (li­zy­ny i me­tio­ni­ny) i pełni rolę w tran­spor­cie kwa­sów tłu­szczo­wych z cy­to­zo­lu do mi­to­chon­driów. Dość ob­fi­cie wy­stę­pu­je w mię­śniach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karnizm mrz.

Wiktionary


karnitynowy

→ kar­ni­ty­na


SJP.pl

Patrz:

karnityna

karniwor

po­tocz­nie:
1. dieta opar­ta na pro­duk­tach po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go; dieta kar­ni­wo­ra;
2. mię­so­żer­ca


SJP.pl


karnizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. sy­stem prze­ko­nań, za­cho­wań lub ide­o­lo­gia, która przyz­wa­la czło­wie­ko­wi na je­dze­nie okre­ślo­nych zwie­rząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du kar­niz­mu więk­szość spo­łe­czeń­stwa tkwi w men­tal­nym pa­ra­dok­sie: uni­ka­my kon­fron­ta­cji z cier­pie­niem zwie­rząt, ale jed­no­cze­śnie czer­pie­my przy­jem­ność z ich spo­ży­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲɲism̥, AS: karʹńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnotaur m., karnityna ż., karnacja ż., inkarnat m., reinkarnacja ż.

Wiktionary


karniów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca

Wiktionary

Kar­niów lub Krnów ( Krnov, Jägerndorf, Car­no­via) – mia­sto w po­wie­cie Brun­tal, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim w Cze­chach, na Ślą­sku Opaw­skim, przy gra­ni­cy z Pol­ską, około 15 km od Głub­czyc oraz 27 km od Prud­ni­ka, nad rzeką Opawą, 24 175 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj bę­dzie­my zwie­dza­li za­byt­ki Kar­nio­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karniowianin m., karniowianka ż.

 przym. karniowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geogr. Krnów

Wiktionary


karnkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


karnoprawny

od­no­szą­cy się do prawa kar­ne­go; praw­no­kar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. od­no­szą­cy się do prawa kar­ne­go, do­ty­czą­cy prawa kar­ne­go, zwią­za­ny z pra­wem kar­nym

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawnokarny

Wiktionary


karnoskarbowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy prze­pi­sów ko­dek­su kar­ne­go skar­bo­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kodeks karny skarbowy mrz.

Wiktionary


karnotaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z po­drzę­du te­ro­po­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­no­ta­u­rus|ref=tak., ro­dzaj za­u­rop­sy­dów ży­ją­cych w póź­nej kre­dzie;

 (1.2) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­no­ta­u­rus sa­strei|ref=tak., ga­tu­nek z ro­dza­ju kar­no­ta­ur (1.1)

 (1.3) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku kar­no­ta­ur (1.2)

Wiktionary

Kar­no­ta­ur ("Car­no­ta­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra, du­że­go te­ro­po­da z ro­dzi­ny abe­li­za­u­rów ży­ją­ce­go w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej w epoce kredy póź­nej, 72–69,9 mi­lio­na lat temu. Wy­róż­nia się po­je­dyn­czy ga­tu­nek Car­no­ta­u­rus sa­strei (tak­son mo­no­ty­po­wy). Znany z po­je­dyn­cze­go do­brze za­cho­wa­ne­go szkie­le­tu, na­le­ży do naj­le­piej poz­na­nych te­ro­po­dów pół­ku­li po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kar­no­ta­ur był pier­wszym dużym te­ro­po­dem, któ­re­go ob­szer­ne od­ci­ski skóry poz­na­no na­u­ko­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnizm mrz.

Wiktionary


karnotyt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny zwią­zek po­ta­su, uranu i wa­na­du


SJP.pl

Kar­no­tyt – pro­mie­niot­wór­czy mi­ne­rał z gro­ma­dy mi­ne­ra­łów ura­ny­lu; uwod­nio­ny ura­ny­lo­wo-po­ta­so­wy.

Nazwa na­da­na na cześć fran­cu­skie­go gór­ni­ka i che­mi­ka (1839–1920). Opi­sa­li go w 1899 r. Char­les Frie­del i, któ­rzy zi­den­ty­fi­ko­wa­li go w oka­zach z w hrab­stwie Mon­tro­se, Ko­lo­ra­do, USA.

Wikipedia


karnotyzacja

tech­ni­ka po­pra­wy spraw­no­ści ma­szyn ciepl­nych po­przez przy­bli­że­nie ich cyklu ter­mo­dy­na­micz­ne­go do cyklu Car­no­ta


SJP.pl

Kar­no­ty­za­cja – tech­ni­ka po­pra­wy spraw­no­ści rze­czy­wi­stych obie­gów ter­mo­dy­na­micz­nych po­przez sto­so­wa­nie za­bie­gów przy­bli­ża­ją­cych obieg do obie­gu Car­no­ta dla da­nych tem­pe­ra­tur.

Do naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych spo­so­bów kar­no­ty­za­cji za­li­cza się re­ge­ne­ra­cję cie­pła i prze­grzew wtór­ny.

Wikipedia


karnowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Kar­now­ski (dzien­ni­karz) (ur. 1976) – dzien­ni­karz te­le­wi­zyj­ny, brat Mi­cha­ła
  • Jacek Kar­now­ski (sa­mo­rzą­do­wiec) (ur. 1963) – po­li­tyk, pre­zy­dent So­po­tu
  • Jakub Kar­now­ski (ur. 1974) – eko­no­mi­sta
  • Jan Kar­now­ski (1886-1939) – dzia­łacz ka­szub­ski
  • Mi­chał Kar­now­ski (ur. 1976) – dzien­ni­karz, brat Jacka
  • Prze­my­sław Kar­now­ski (ur. 1993) – ko­szy­karz

Wikipedia


karnozaur

ju­raj­ski i kre­do­wy mię­so­żer­ny te­ro­pod


SJP.pl


karnozaury

ju­raj­ski i kre­do­wy mię­so­żer­ny te­ro­pod


SJP.pl

Kar­no­za­u­ry (Car­no­sa­u­ria) – grupa du­żych di­no­za­u­rów mię­so­żer­nych wy­stę­pu­ją­cych od jury do póź­nej kredy. Była ona róż­nie de­fi­nio­wa­na – nieg­dyś do kar­no­za­u­rów wli­cza­no wszyst­kie duże te­ro­po­dy (np. ty­ra­no­za­u­ry, me­ga­lo­za­u­ry czy ce­ra­to­za­u­ry), nie zwa­ża­jąc na róż­ni­ce w ich bu­do­wie.

Wikipedia


karnozyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) di­pep­tyd zbu­do­wa­ny z ami­nok­wa­sów: beta-alal­ni­ny i l-hi­sty­dy­ny

Wiktionary

Kar­no­zy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, di­pep­tyd zło­żo­ny z β-ala­ni­ny i hi­sty­dy­ny. Wy­stę­pu­je głów­nie w mię­śniach.

Wikipedia


karność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co karne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rózga i kar­ność mą­drość daje; ale dzie­cię swa­wol­ne zaw­sty­dza matkę swoję.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karny

 czas. karać

 rzecz. karny mrz.

Wiktionary


karny

1. do­ty­czą­cy kary
2. zdy­scy­pli­no­wa­ny, po­słusz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kary, prze­wi­du­ją­cy za­sto­so­wa­nie kary, bę­dą­cy karą

 (1.2) praw. do­ty­czą­cy kar­ni­sty­ki, zwią­za­ny z pra­wem kar­nym (1.1)

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wdro­żo­ny do po­słu­szeń­stwa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) sport. w niek­tó­rych grach: spe­cy­ficz­ne uka­ra­nie stro­ny, która po­peł­ni­ła prze­wi­nie­nie, przez znacz­ne ułat­wie­nie stro­nie posz­ko­do­wa­nej zdo­by­cia bram­ki, punk­tu itp.;

 (3.2) żart. kie­li­szek wódki (zwy­kle więk­szy), da­wa­ny do wy­pi­cia oso­bie spóź­nio­nej na przy­ję­ciu, pod­czas li­ba­cji itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Karny – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz.
  • Ko­deks karny – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Rzut karny w:
    • piłce noż­nej
    • piłce ręcz­nej
    • ho­ke­ju na lo­dzie
    • ho­ke­ju na tra­wie
    • rugby
  • Śro­dek karny
  • Za­kład karny

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Me­ce­nas Ko­wal­ski to zna­ko­mi­ty spe­cja­li­sta od prawa kar­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarnɨ, AS: karny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kara ż., karność ż., karalność ż., karnistyka ż., karnista m., karnistka ż., karniak mzw., karanie n., pokaranie n., skaranie n., ukaranie n.

 czas. karać ndk., pokarać dk., skarać dk., ukarać dk.

 przym. karalny, karzący

 przysł. karnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyscyplinarny, karzący, organizacyjny, penitencjarny, porządkowy, regulacyjny

 (1.2) karnoprawny, prawnokarny

 (2.1) grzeczniutki, grzeczny, korny, oswojony, pokorny, posłuszny, potulny, powolny, skruszały, skruszony, spokorniały, spotulniały, subordynowany, ugrzeczniony, uległy, ułożony, uniżony, wytresowany, zdyscyplinowany

 (3.1) karniak, rzut karny

 (3.2) karniak

Wiktionary


karnąć

po­tocz­nie: kar­nąć się - prze­je­chać się po­ży­czo­nym ro­we­rem, mo­to­cy­klem lub sa­mo­cho­dem


SJP.pl


karo

1. de­kolt w kształ­cie kwa­dra­tu;
2. kolor w kar­tach oz­na­czo­ny przez czer­wo­ny romb; dzwo­nek;
3. karta ko­lo­ru karo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) karc. kolor w kar­tach oz­na­czo­ny czer­wo­nym rom­bem; karta tego ko­lo­ru;

 (1.2) de­kolt w kształ­cie kwa­dra­tu

przy­miot­nik

 (2.1) na­le­żą­cy do kar (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) W. lp. zob. kara.

Wiktionary

Karo ( car­re­au – kwa­dra­cik, po­dusz­ka, czwo­ro­kąt) – jeden z czte­rech ko­lo­rów w kar­tach typu fran­cu­skie­go, oz­na­czo­ny czer­wo­nym rom­bem.

Od­po­wied­ni­kiem kar w talii nie­miec­kiej i szwaj­car­skiej są dzwon­ki, zaś w talii wło­sko-hisz­pań­skiej mo­ne­ty.

Pełna talia kart do gry w bry­dża za­wie­ra 13 kart tego ko­lo­ru, czyli karty nu­me­ro­wa­ne 2–10, wa­le­ta, damę, króla i asa:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­łem w ręku pięć kar.

 (1.2) Na syl­we­stra ku­pi­ła czar­ną su­kien­kę karo.

 (2.1) Do­ło­ży­łem dwój­kę karo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɔ, AS: karo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwonek, poduszka, reg. pozn. szalek, reg. śl. szel

 (2.1) karowy

Wiktionary


karo-kari

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. kult. za­bój­stwo ho­no­ro­we w Pa­ki­sta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pa­ki­sta­nie mówi się o „karo-kari”. Co roku w tym pań­stwie na sku­tek „karo-kari” ginie ty­siąc ko­biet, dru­gie tyle w są­sied­nich In­diach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabójstwo honorowe

Wiktionary


karob

1. ga­tu­nek zi­mo­zie­lo­ne­go drze­wa z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; sza­rań­czyn strą­ko­wy, drze­wo ka­ro­bo­we, chleb świę­to­jań­ski, ce­ra­to­nia;
2. emul­ga­tor wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym i far­ma­ce­u­tycz­nym; mącz­ka chle­ba świę­to­jań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. mącz­ka z zia­ren chle­ba świę­to­jań­skie­go (sza­rań­czy­nu strą­ko­we­go), do­da­tek spo­żyw­czy i sub­sty­tut kakao, który nie za­wie­ra te­o­bro­mi­ny, ko­fe­i­ny oraz aler­ge­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɔp, AS: karop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guma karobowa, E410

Wiktionary


karobowy

→ karob


SJP.pl

Patrz:

karob

karoca

czte­ro­ko­ło­wy powóz kryty, bo­ga­to zdo­bio­ny, uży­wa­ny głów­nie na dwo­rach kró­lew­skich i ksią­żę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. transp. hi­sto­rycz­ny po­jazd konny o zam­knię­tej ka­bi­nie, osa­dzo­ny na ko­łach, przez­na­czo­ny do prze­wo­zu osób za­moż­nych

Wiktionary

Ka­ro­ca (z car­roz­za) – szcze­gól­nie bo­ga­to zdo­bio­ny powóz kryty, ro­dzaj ka­re­ty. Modny w okre­sie od XVI do XVIII wieku.

Po­cząt­ko­wo pudło za­wie­szo­ne było na skó­rza­nych pa­sach, póź­niej na re­so­rach i wy­po­sa­żo­ne w przesz­klo­ne okien­ka. W Pol­sce ka­ro­ce po­ja­wi­ły się za pa­no­wa­nia króla Ste­fa­na Ba­to­re­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szlach­cic przy­był do mia­sta ka­ro­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karetny

Wiktionary


karocki

naz­wi­sko


SJP.pl


karogniada

po­tocz­nie: klacz ka­ro­gnia­dej (ska­ro­gnia­dej) maści; ska­ro­gnia­da


SJP.pl


karogniady

o maści konia: zbli­żo­ny do karej, miej­sca­mi bru­nat­ny lub żół­ta­wy; ska­ro­gnia­dy


SJP.pl


karol

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Karol – imię mę­skie po­cho­dze­nia fran­kij­skie­go oz­na­cza­ją­ce czło­wie­ka męż­ne­go lub wo­jow­ni­ka. Sta­ro­skan­dy­naw­skie zna­cze­nie – „czło­wiek, mąż”. Imię jest rów­nież roz­po­wszech­nio­ne w kra­jach la­ty­no­skich.

W Pol­sce wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Karol w 2017 r. zaj­mo­wał 33. miej­sce w gru­pie imion mę­skich. W całej po­pu­la­cji Po­la­ków Karol zaj­mo­wał w 2017 r. 47. miej­sce (159 590 nadań).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W oknie uj­rza­łem czer­wo­ną jak burak, spo­co­ną twarz Ka­ro­la […]

 (1.1) Duża w tym za­słu­ga mego ge­nial­ne­go pro­fe­so­ra z gim­naz­jum, Ka­ro­la So­cha­nie­wi­cza, który wpraw­dzie wy­kła­dał zwy­kle lekko na bańce, ale jak wy­kła­dał!

 (1.1) W póź­niej­szej ry­wa­li­za­cji mię­dzy Fran­cisz­kiem i Ka­ro­lem Hen­ryk zo­stał me­dia­to­rem mię­dzy nimi, utrzy­mu­jąc rów­no­wa­gę wła­dzy w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɔl, AS: karol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Karolek mos., Lolek mos.

:: fż. Karolina ż.

 przym. karoliński, Karolowy, Karlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Karolek, Lolek; żart. Lolesław

Wiktionary


karola

imię żeń­skie


SJP.pl

Ka­ro­la – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Karol.

Ka­ro­la imie­ni­ny ob­cho­dzi: 9 maja, 5 lipca i 4 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


karolak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ka­ro­lak (1936–) – pol­ski aktor
  • Cze­sław Ka­ro­lak (1946–) – pol­ski ger­ma­ni­sta
  • Elż­bie­ta Ka­ro­lak (1951–) – pol­ska or­ga­nist­ka i pe­da­gog
  • Jacek Ka­ro­lak (1970–) – pol­ski poeta
  • Roman Ka­ro­lak (1917–2004) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL
  • Sta­ni­sław Ka­ro­lak (1931–2009) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca
  • Ta­de­usz Ka­ro­lak (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • To­masz Ka­ro­lak (1971–) – pol­ski aktor i pio­sen­karz
  • Woj­ciech Ka­ro­lak (1939–2021) – pol­ski muzyk jaz­zo­wy
  • Zyg­munt Ka­ro­lak (1905–1999) – pol­ski ma­larz

Wikipedia


karolcia

zdrob­nie­nie od: Ka­ro­li­na (imię żeń­skie); Ka­rol­ka, Ka­ro­lin­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­rol­cia – forma zdrob­nia­ła od imie­nia Ka­ro­li­na
  • Ka­rol­cia – tytuł książ­ki Marii Krüger
  • Ka­rol­cia – film

Wikipedia


karolciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­rol­ci lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


karolczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Ka­rol­czak – pol­ski hi­sto­ryk
  • Ka­zi­mierz Ka­rol­czak – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Lud­wik Ka­rol­czak – pol­ski gór­nik i po­li­tyk ko­mu­ni­stycz­ny, poseł na Sejm

Wikipedia


karolczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


karolczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


karolczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­rol­ki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


karolek

ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych; kmi­nek zwy­czaj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Karol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hania za­ło­ży­ła Ka­rol­ko­wi swe­ter na lewą stro­nę.

 (1.1) Ko­le­gu­je­my się z Ka­rol­kiem od lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɔlɛk, AS: karolek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karol m., Karolina ż.

:: fż. Karolinka ż., Karolcia ż.

 przym. Karolowy, Karolkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Karliczek

Wiktionary


karolewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


karolewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ro­le­wo – część mia­sta Mo­si­na
  • Ka­ro­le­wo – część mia­sta Skoki
  • Ka­ro­le­wo – osada w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz
  • Ka­ro­le­wo – wieś w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Świe­cie nad Osą
  • Ka­ro­le­wo – część wsi Ra­dło­wo w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Pa­kość
  • Ka­ro­le­wo – część wsi Or­ło­wo w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Wiel­gie
  • Ka­ro­le­wo – osada w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Więc­bork
  • Ka­ro­le­wo – wieś w pow. świec­kim, w gmi­nie Lnia­no
  • Ka­ro­le­wo – część wsi Ja­nu­sze­wo w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża
  • Ka­ro­le­wo – przy­sió­łek wsi Bo­bo­wic­ko w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Ka­ro­le­wo – wieś w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc
  • Ka­ro­le­wo – wieś w pow. płoc­kim, w gmi­nie Nowy Du­ni­nów

Wikipedia


karolewski

naz­wi­sko


SJP.pl


karolin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ro­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ro­lin – dawna złota mo­ne­ta bita w kilku pań­stwach nie­miec­kich i w Szwe­cji.
  • Ka­ro­lin – część mia­sta Olsz­tyn
  • Ka­ro­lin – część mia­sta Poz­nań
  • Ka­ro­lin – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Be­mo­wo
  • Ka­ro­lin – przy­sió­łek wsi Pio­tró­wek w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Jor­da­nów Ślą­ski
  • Ka­ro­lin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Osię­ci­ny
  • Ka­ro­lin – część wsi Stary An­to­nin w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Fir­lej
  • Ka­ro­lin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Gar­bów
  • Ka­ro­lin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Za­krzew
  • Ka­ro­lin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Łęcz­na
  • Ka­ro­lin – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Sos­no­wi­ca
  • Ka­ro­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Prom­na

Wikipedia


karolina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. hist. ko­lo­nia bry­tyj­ska w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, dziś dwa stany: Ka­ro­li­na Pół­noc­na i Po­łud­nio­wa

 (1.3) pot. jeden z dwóch sta­nów: Ka­ro­li­na Pół­noc­na lub Po­łud­nio­wa

Wiktionary

Ka­ro­li­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Karol. Innym żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia Karol jest Ka­ro­la. Imię Ka­ro­li­na jest po­cho­dze­nia sta­ro­ger­mań­skie­go, od słowa cha­ral, carl.

Imię to jest bar­dzo po­pu­lar­ne w kra­jach an­glo­sa­skich.

W 2017 roku za­re­je­stro­wa­no 1 883 dziew­czyn­ki o imie­niu Ka­ro­li­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja młod­sza sio­stra ma na imię Ka­ro­li­na.

 (1.1) Ka­ro­li­na, była sze­fo­wa Pa­u­li­ny, wła­śnie tu po­now­nie zaj­rza­ła.

 (1.3) (…) Rajd Wil­so­na zo­stał za­koń­czo­ny, za­led­wie sześć dni przed pod­da­niem wszyst­kich wojsk kon­fe­de­rac­kich w obu Ka­ro­li­nach, Ge­or­gii i na Flo­ry­dzie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɔˈlʲĩna, AS: karolʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Karolinka ż., Karola ż., Karolcia ż., Lola ż.

:: fm. Karol m.

 przym. karoliński

Wiktionary


karoling

przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Ka­ro­lin­gów, za­po­cząt­ko­wa­nej przez Pe­pi­na Ma­łe­go (751 r.), w pań­stwie Fran­ków


SJP.pl


karolingowie

przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Ka­ro­lin­gów, za­po­cząt­ko­wa­nej przez Pe­pi­na Ma­łe­go (751 r.), w pań­stwie Fran­ków


SJP.pl

Ka­ro­lin­go­wie – dy­na­stia fran­kij­ska wy­wo­dzą­ca się od Ka­ro­la Młota, pa­nu­ją­ca w la­tach 753–987. Pier­wszym jej przed­sta­wi­cie­lem miał być Ar­nulf z Metzu. Po­cząt­ko­wo ma­jor­do­mo­wie dy­na­stii Me­ro­win­gów. Od­su­nę­li ich od wła­dzy w 751 i sami ob­ję­li tron za zgodą moż­no­władzt­wa i pa­pie­stwa.

Wikipedia


karolinka

pół­noc­no­a­me­ry­kań­ska kacz­ka, wy­stę­pu­ją­ca także w Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aix spon­sa|ref=tak., ga­tu­nek kacz­ki po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

Wiktionary

Ka­ro­lin­ka ("Aix spon­sa") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkarɔˈlʲĩnka, AS: karolʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karoliński

Wiktionary


karoliny

1. ar­chi­pe­lag w Mi­kro­nez­ji; Wyspy Ka­ro­liń­skie;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ka­ro­li­ny, Wyspy Ka­ro­liń­skie ( Ca­ro­li­ne Is­lands) – roz­le­gły ar­chi­pe­lag w Mi­kro­nez­ji, po­ło­żo­ny w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, na pół­noc­ny wschód od Nowej Gwi­nei. Pod wzglę­dem po­li­tycz­nym po­dzie­lo­ny jest mię­dzy dwa pań­stwa: Sfe­de­ro­wa­ne Stany Mi­kro­nez­ji (część wschod­nia) i Re­pu­bli­kę Palau (część za­chod­nia). Naj­więk­szą wyspą jest mi­kro­ne­zyj­ska Pohn­pei, drugą co do wiel­ko­ści jest Ba­bel­da­ob w Palau. Więk­szość wysp Ka­ro­li­nów to ni­skie, pła­skie atole ko­ra­lo­we o nie­wiel­kiej czę­ści lą­do­wej.

Wikipedia


karolińczyk

1. miesz­ka­niec Ka­ro­li­ny Po­łud­nio­wej;
2. miesz­ka­niec Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­ro­li­ny Po­łud­nio­wej

 (1.2) miesz­ka­niec Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Karolinka ż.

 przym. karoliński

Wiktionary


karoliński

1. przy­miot­nik od: Ka­ro­li­ny, Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, Ka­ro­li­na Pół­noc­na
2. do­ty­czą­cy Ka­ro­lin­gów, wła­ści­wy Ka­ro­lin­gom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Ka­ro­li­na­mi, po­cho­dzą­cy z Ka­ro­li­nów

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Ka­ro­li­ną Pół­noc­ną lub Ka­ro­li­ną Po­łud­nio­wą, po­cho­dzą­cy z Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej lub Ka­ro­li­ny Po­łud­nio­wej, wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nie Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej lub Ka­ro­li­ny Po­łud­nio­wej

 (1.3) hist. zwią­za­ny z Ka­ro­lem Wiel­kim lub Ka­ro­lin­ga­mi

 (1.4) hist. zwią­za­ny z Ka­ro­lem V Habs­bur­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Wiel­kie pod­bo­je i suk­ce­sy mi­li­tar­ne Ka­ro­la Wiel­kie­go spra­wi­ły, że im­pe­rium ka­ro­liń­skie ob­ję­ło swymi gra­ni­ca­mi całą za­chod­nią Eu­ro­pę, od Pi­re­ne­jów aż po Łabę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karolińczyk mos., Karol m., Karoliny nmos., Karolina ż., Karolinów m., karolinka ż., Karolinka ż.

 przym. Karolowy

Wiktionary


karolka

ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych; kmi­nek zwy­czaj­ny


SJP.pl


karolkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­rol­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


karolostwo

Karol z mał­żon­ką; Ka­ro­lo­wie


SJP.pl


karolowie

Karol z mał­żon­ką; Ka­ro­lo­stwo


SJP.pl


karolowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ro­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


karolówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ro­lów­ka – część mia­sta Dynów
  • Ka­ro­lów­ka – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Rem­ber­tów
  • Ka­ro­lów­ka – część mia­sta Za­mość
  • Ka­ro­lów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Fram­pol
  • Ka­ro­lów­ka – część ko­lo­nii Maj­dan-Sie­lec w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Kry­ni­ce
  • Ka­ro­lów­ka – część wsi Wierz­ba w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Stary Za­mość
  • Ka­ro­lów­ka – część wsi Wi­sło­wiec w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Stary Za­mość
  • Ka­ro­lów­ka – część wsi Kąc­lo­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gry­bów
  • Ka­ro­lów­ka – część wsi Le­wi­czyn w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Belsk Duży
  • Ka­ro­lów­ka – przy­sió­łek wsi Żaba w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • Ka­ro­lów­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Lu­ba­czów
  • Ka­ro­lów­ka – część wsi Marki w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. tar­no­brze­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów San­do­mier­ski

Wikipedia


karomierz

sy­stem kar pie­nięż­nych


SJP.pl


karonada

ro­dzaj dzia­ła okrę­to­we­go, uży­wa­ne­go w XVIII i XIX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. dawne dzia­ło okrę­to­we o krót­kiej lufie, strze­la­ją­ce cięż­ką amu­ni­cją na nie­wiel­ką od­le­głość;

Wiktionary

Ka­ro­na­da – ro­dzaj daw­ne­go dzia­ła okrę­to­we­go, uży­wa­ny od końca lat 70. XVIII wieku do pier­wszej po­ło­wy XIX wieku. Były to krót­ko­lu­fo­we dzia­ła du­że­go ka­li­bru, o nie­wiel­kiej masie, strze­la­ją­ce cięż­ki­mi po­ci­ska­mi na małą od­le­głość.

Dzia­ła tego typu zo­sta­ły jako pier­wsze skon­stru­o­wa­ne w od­lew­ni Car­ron Iron­works w mie­ście Fal­kirk (Szko­cja) w 1778 roku, skąd po­cho­dzi nazwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­rzy­sta­nie dział ka­mien­nych po­ka­zu­je, że były one ana­lo­gicz­ne do póź­niej­szych ka­ro­nad, szcze­gól­nie od­po­wied­nich dla pre­fe­ro­wa­nej przez Tur­ków tak­ty­ki walki z bli­ska.

Wiktionary


karosaż

usta­wie­nie kół sa­mo­cho­do­wych w po­zy­cji uko­śnej wzglę­dem osi


SJP.pl


karoseria

nad­wo­zie sa­mo­cho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wierzch­nia część nad­wo­zia po­ja­zdu (naj­czę­ściej sa­mo­cho­du);

 (1.2) więz. za­wie­sze­nie kary

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­ro­se­ria – pol­skie cza­so­pis­mo.

Ka­ro­se­ria ( car­ros­se­rie) – kon­struk­cja sa­mo­cho­du, którą two­rzy płyta po­dło­go­wa wraz z ele­men­ta­mi stre­fy gór­nej. Zwy­kle skła­da się z płyty po­dło­go­wej, kon­struk­cji gór­nej sta­łej, która w środ­ko­wej czę­ści opar­ta jest na słup­kach, dachu, ko­mo­ry sil­ni­ka, ko­mo­ry ba­gaż­ni­ka oraz czę­ści ru­cho­mych, ta­kich jak drzwi, maska czy po­kry­wa ba­gaż­ni­ka. W przy­pad­ku po­ja­zdów ra­mo­wych, płytę po­dło­go­wą za­stę­pu­je rama nośna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ro­se­ria tego sa­mo­cho­du wy­ma­ga na­pra­wy bla­char­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɔˈsɛrʲja, AS: karoserʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karoseryjny

Wiktionary


karoseryjny

przy­miot­nik od: ka­ro­se­ria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ro­se­rią, do­ty­czą­cy ka­ro­se­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karoseria ż.

Wiktionary


karoshi

[czy­taj: kaROszi] śmierć z prze­pra­co­wa­nia


SJP.pl


karosz

koń czar­nej maści, kary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) koń karej maści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzy­knę­ła, po­der­wa­ła ka­ro­sza, ostro poc­wa­ło­wa­ła do przo­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kary mzw.

 przym. kary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrony

Wiktionary


karota

1. wczes­na od­mia­na mar­chwi; ka­rot­ka;
2. zbie­ra­nie dat­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. od­mia­na mar­chwi z krót­kim ko­rze­niem

 (1.2) kulin. ko­rzeń ka­ro­ty (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­da­my po­lęd­wicz­ki, sma­żo­ne ka­ro­ty i kar­to­fel­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karotka ż.

Wiktionary


karotaż

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem fi­zycz­nych włas­no­ści skał i pro­ce­sów fi­zy­ko­che­micz­nych za­cho­dzą­cych w ot­wo­rach wiert­ni­czych; ge­o­fi­zy­ka wiert­ni­cza


SJP.pl

Ka­ro­taż (ina­czej pro­fi­lo­wa­nie, ang. well log­ging) – wiert­ni­czy ze­spół badań ge­o­fi­zycz­nych, opar­tych na spraw­dza­niu fi­zycz­nych włas­no­ści skał two­rzą­cych ścia­nę ot­wo­ru wiert­ni­cze­go. Pier­wsze­go pro­fi­lo­wa­nia do­ko­na­li w 1926 r. bra­cia Schlum­ber­ger.

Wikipedia


karotażowy

przy­miot­nik od: ka­ro­taż


SJP.pl


karoten

barw­nik ro­ślin­ny wy­stę­pu­ją­cy m.in. w mar­chew­ce i po­mi­do­rach; ka­ro­ty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. jeden ze związ­ków or­ga­nicz­nych z grupy wę­glo­wo­do­rów nie­na­sy­co­nych sta­no­wią­cych barw­ni­ki fo­to­syn­te­tycz­ne o bar­wach od żół­tej do czer­wo­nej i pro­wi­ta­mi­ny wi­ta­mi­ny A, wy­stę­pu­ją­cych w wielu ro­śli­nach, m.in. mar­chwi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­do­ry są skład­ni­kiem diet za­po­bie­ga­ją­cych no­wot­wo­rom, głów­nie z racji dużej za­war­to­ści ka­ro­te­nów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karotyna

Wiktionary


karotenaza

enzym przet­wa­rza­ją­cy ka­ro­ten na wi­ta­mi­nę A


SJP.pl


karotenoid

barw­nik po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go, bę­dą­cy źró­dłem wi­ta­mi­ny A; ka­ro­te­no­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. sub­stan­cja z grupy or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, żół­tych, czer­wo­nych, po­ma­rań­czo­wych i ró­żo­wych barw­ni­ków ro­ślin­nych, które sta­no­wią na­tu­ral­ne prze­ci­wut­le­nia­cze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ian Step­hen wie­rzy, że to ka­ro­te­no­i­dy, znaj­du­ją­ce się w barw­ni­kach około 600 róż­nych wa­rzyw i owo­ców, od­po­wia­da­ją za atrak­cyj­ny wy­gląd skóry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɔtɛ̃ˈnɔjit, AS: karotẽnoi ̯it

Wiktionary


karotenoidowy

przy­miot­nik od: ka­ro­te­no­id


SJP.pl


karotenowiec

barw­nik po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go, bę­dą­cy źró­dłem wi­ta­mi­ny A; ka­ro­te­no­id


SJP.pl


karotenowy

→ ka­ro­ten


SJP.pl

Patrz:

karoten

karotka

1. wczes­na od­mia­na mar­chwi; ka­ro­ta;
2. ko­rzeń tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. od­mia­na mar­chwi z krót­kim ko­rze­niem

 (1.2) kulin. ko­rzeń ka­rot­ki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kup dwie pusz­ki go­to­wa­nych ka­ro­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɔtka, AS: karotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karota ż.

Wiktionary


karotkowy

→ ka­rot­ka


SJP.pl

Patrz:

karotka

karotować

daw­niej:
1. na­tręt­nie wy­łu­dzać pie­nią­dze;
2. kwe­sto­wać - zbie­rać datki na cele do­bro­czyn­ne


SJP.pl


karotyna

barw­nik ro­ślin­ny wy­stę­pu­ją­cy m.in. w mar­chew­ce i po­mi­do­rach; ka­ro­ten


SJP.pl


karotynowy

przy­miot­nik od: ka­ro­ty­na


SJP.pl


karownik

śro­do­wi­sko­wo: pra­cow­nik prze­wo­żą­cy cię­ża­ry wozem lub tacz­ką


SJP.pl


karowy

na­le­żą­cy do ko­lo­ru w kar­tach oz­na­czo­ne­go czer­wo­nym rom­bem; karo


SJP.pl


karoń

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Karoń – pol­ski ar­ty­sta lut­nik, skrzy­pek
  • Krzysz­tof Karoń – pol­ski pu­bli­cy­sta
  • Hen­ryk Karoń – pol­ski le­karz, chi­rurg

Wikipedia


karp

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­pri­nus car­pio|ref=tak., ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, ho­dow­la­na;

Wiktionary

Karp ("Cy­pri­nus car­pio") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae). Ho­do­wa­ny i po­ła­wia­ny na dużą skalę jako ryba kon­sump­cyj­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ko­la­cję wi­gi­lij­ną zjemy sma­żo­ne­go kar­pia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karp, AS: karp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpiowate nmos., karpiowe n.

:: zdrobn. karpik

 przym. karpi, karpiowaty

Wiktionary


karpa

1. pniak i ko­rze­nie po­zo­sta­łe po ścię­ciu drze­wa; karcz;
2. po­dziem­ny pęd u niek­tó­rych ro­ślin wie­lo­let­nich; kłą­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. leśn. po­zo­sta­łość po ścię­tym lub po­wa­lo­nym drze­wie, czyli pień wraz z ko­rze­nia­mi, który po­zo­sta­je w ziemi po usu­nię­ciu pnia na­dziem­ne­go

 (1.2) bot. ogrod. część po­dziem­na ro­śli­ny wie­lo­let­niej, z któ­rej wy­ra­sta­ją pędy i ko­rze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karpa – w le­śnict­wie sy­stem ko­rze­nio­wy wraz z pnia­kiem
  • Karpa – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Bar­głów Ko­ściel­ny
  • Karpa – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Pisz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wy­cin­ce lasu na po­la­nie po­zo­sta­ły licz­ne karpy.

 (1.2) Karpa pi­wo­nii po­win­na być sa­dzo­na płyt­ko, aby ro­śli­na do­brze kwi­tła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpiel mrz., karpierz mos.

Wiktionary


karpacki

1. → Kar­pa­ty;
2. → Kar­pacz; kar­pa­czań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kar­pat, zwią­za­ny z Kar­pa­ta­mi, po­cho­dzą­cy z Kar­pat

 (1.2) do­ty­czą­cy Kar­pa­cza, zwią­za­ny z Kar­pa­czem, po­cho­dzą­cy z Kar­pa­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród ssa­ków wy­stę­pu­je tu bor­suk, ryś, wilk, żbik, wydra, ła­si­ca, jeleń, sarna i da­niel, a w Ba­bio­gór­skim Parku Na­ro­do­wym jeleń kar­pac­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈpat͡sʲci, AS: karpacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karpacz mrz., Karpaty nmos., karpackość ż., karpatka ż., Podkarpacie n., podkarpackość ż., zakarpackość ż.

 przym. białokarpacki, małokarpacki, podkarpacki, przedkarpacki, przykarpacki, zakarpacki, zewnętrznokarpacki

 przysł. karpacko, podkarpacko, zakarpacko

Wiktionary


karpackość

→ kar­pac­ki


SJP.pl

Patrz:

karpacki

karpacz

mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Kar­pacz (do 1945 r. Krummhübel), Karpač – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim. Po­ło­żo­ne w Su­de­tach Za­chod­nich, w do­li­nie rzeki Łom­ni­cy. Prawa miej­skie po­sia­da od 1 stycz­nia 1960 r.

Hi­sto­rycz­nie leży na Dol­nym Ślą­sku. W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Kar­pacz. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była nas cała gro­ma­da na obo­zie w Kar­pa­czu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarpat͡ʃ, AS: karpač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpaczanin mos., karpaczanka ż.

 przym. karpacki

Wiktionary


karpaczanin

miesz­ka­niec Kar­pa­cza


SJP.pl


karpaczanka

miesz­kan­ka Kar­pa­cza


SJP.pl


karpaczański

→ Kar­pacz; kar­pac­ki


SJP.pl


karpatka

ro­dzaj cia­sta z kre­mem bu­dy­nio­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. spoż. ro­dzaj cia­sta prze­kła­da­ne­go masą bu­dy­nio­wą lub kre­mo­wą przy­najm­niej z jedną war­stwą cia­sta pa­rzo­ne­go na wierz­chu, które pod­czas pie­cze­nia two­rzy cha­rak­te­ry­stycz­ne fale;

Wiktionary

Kar­pat­ka – wyrób cu­kier­ni­czy w po­sta­ci dwóch bla­tów cia­sta prze­ło­żo­nych kre­mem rus­sel, kre­mem pół­tłu­stym śmie­tan­ko­wym lub np. gę­stym, bez­ja­jecz­nym bu­dy­niem wzbo­ga­co­nym sto­pio­nym ma­słem. We­dług po­dręcz­ni­ków do ga­stro­no­mii dolny blat przy­rzą­dza się z cia­sta kru­che­go, a górny z cia­sta pa­rzo­ne­go. Po­dob­nie de­fi­niu­ją kar­pat­kę słow­ni­ki ję­zy­ka pol­skie­go. Jed­na­ko­woż po­pu­lar­ne są – także wśród cu­kier­ni­ków – kar­pat­ki na spo­dzie z cia­sta pa­rzo­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcesz spró­bo­wać na­szej kar­pat­ki?

 (1.1) Co masz do za­rzu­ce­nia tej kar­pat­ce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈpatka, AS: karpatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karpaty lm., karpatczyk m.

 przym. karpacki

Wiktionary


karpatkowy

→ kar­pat­ka


SJP.pl

Patrz:

karpatka

karpatski

daw­niej: kar­pac­ki


SJP.pl


karpaty

góry w Eu­ro­pie, wy­stę­pu­ją­ce w Ru­mu­nii, Cze­chach, Pol­sce, Au­strii, na Sło­wa­cji, Ukra­i­nie i Wę­grzech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. łań­cuch gór­ski w środ­ko­wej Eu­ro­pie;

Wiktionary

Kar­pa­ty (51-54) ( Kárpátok; Carpați; ukr. i serb. Карпати; rus. Карпаты; cz. i Kar­pa­ty; Kar­pa­ten) – łań­cuch gór­ski w środ­ko­wej Eu­ro­pie (jeden z naj­więk­szych w tej czę­ści świa­ta), cią­gną­cy się łu­kiem przez te­ry­to­ria ośmiu kra­jów: Au­strii, Czech, Pol­ski, Sło­wa­cji, Wę­gier, Ukra­i­ny, Ru­mu­nii i Ser­bii. Naj­wyż­szy szczyt Ger­lach ma wy­so­kość 2655 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kar­pa­ty pow­sta­ły w wy­ni­ku oro­ge­ne­zy al­pej­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈpatɨ, AS: karpaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przedkarpacie n., karpatka ż., Podkarpacie n., Przykarpacie n., Zakarpacie n.

 przym. karpacki, podkarpacki, przykarpacki, zakarpacki

Wiktionary


karpentaria

za­to­ka na Morzu Ara­fu­ra po­mię­dzy Zie­mią Arn­he­ma a Pół­wy­spem Jork


SJP.pl


karpeta

naz­wi­sko


SJP.pl


karpi

przy­miot­nik od: karp; kar­pio­wy


SJP.pl


karpiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Kar­piak – wznie­sie­nie o wy­so­ko­ści 782 m n.p.m. w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Wschod­nichch, w Gó­rach Zło­tych.

Wikipedia


karpiarka

węd­kar­ka nie­za­bi­ja­ją­ca zło­wio­nych ryb, umoż­li­wia­ją­ca rybie uwol­nie­nie się i prze­ży­cie w wa­run­kach jej śro­do­wi­ska


SJP.pl


karpiarz

węd­karz nie­za­bi­ja­ją­cy zło­wio­nych ryb, umoż­li­wia­ją­cy rybie uwol­nie­nie się i prze­ży­cie w wa­run­kach jej śro­do­wi­ska


SJP.pl


karpiel

1. dwu­let­nia ro­śli­na pa­stew­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; bru­kiew;
2. gwa­ro­we, po­gard­li­we okre­śle­nie star­sze­go czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Kra­ków. bru­kiew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpa ż.

 przym. karpielowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brukiew, kwaki

Wiktionary


karpierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­py­wa­niem z ziemi karp po­zo­sta­łych po wy­cin­ce drzew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpa ż.

Wiktionary


karpieńcokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych obej­mu­ją­cy ponad 1000 ga­tun­ków; zę­bo­kar­pie, zę­bo­kar­pioksz­tałt­ne


SJP.pl

Kar­pień­coksz­tałt­ne, zę­bo­kar­pioksz­tałt­ne, zę­bo­kar­pie (Cy­pri­no­don­ti­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii), obej­mu­ją­cy ponad 1000 ga­tun­ków kla­sy­fi­ko­wa­nych w ro­dzi­nach, które ze­sta­wio­no w dwóch po­drzę­dach:

Ro­dzi­na stru­mie­nia­ko­wa­tych jest kla­sy­fi­ko­wa­na przez niek­tó­rych bio­lo­gów jako po­dro­dzi­na Ri­vu­li­nae – stru­mie­nia­ki w ro­dzi­nie szczu­pień­czy­ko­wa­tych, a ro­dzaj "Not­ho­bran­chius" jest kla­sy­fi­ko­wa­ny w po­dro­dzi­nie Aplo­che­i­li­nae.

Wikipedia


karpieńcokształtny

o ce­chach kar­pień­coksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


karpieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Karp­nem, do­ty­czą­cy Karp­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karpno n.

Wiktionary


karpik

zdrob­nie­nie od: karp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: karp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karp mzw., karpiowe n.

Wiktionary


karpikowy

przy­miot­nik od: kar­pik


SJP.pl


karpina

drew­no z ko­rze­ni i pnia­ków po­zo­sta­łych po ścię­ciu drze­wa; kar­po­wi­na


SJP.pl

Kar­pi­na – drew­no czę­ści po­dziem­nej drze­wa wraz z pnia­kiem po­zo­sta­łym po ścię­ciu.

Kar­pi­na sos­no­wa, która po­zo­sta­wa­ła w ziemi przez co najm­niej 7 lat, uży­wa­na jest do ek­strak­cji ży­wi­cy lub de­sty­la­cji roz­kła­do­wej (su­chej de­sty­la­cji drew­na). Nosi ona nazwę kar­pi­ny prze­my­sło­wej.

Wikipedia


karpiniarz

ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­py­wa­niem karp po­zo­sta­łych po ścię­ciu drze­wa i przy­go­to­wa­niem ich do obrób­ki


SJP.pl

Kar­pi­niarz – ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­py­wa­niem karp po­zo­sta­łych po ścię­ciu drze­wa i przy­go­to­wa­niem ich do obrób­ki.

Wikipedia


karpiokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych obej­mu­ją­cy ponad 3250 ga­tun­ków


SJP.pl

Kar­pioksz­tałt­ne (Cy­pri­ni­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii), obej­mu­ją­cy ponad 3250 ga­tun­ków, głów­nie słod­ko­wod­nych. Naj­licz­niej­sza jest ro­dzi­na kar­pio­wa­tych. Kar­pioksz­tałt­ne są znane w za­pi­sie ko­pal­nym od eo­ce­nu. Na­tu­ral­ny za­sięg ich wy­stę­po­wa­nia obej­mu­je Azję, Eu­ro­pę, Ame­ry­kę Pół­noc­ną i Afry­kę. Na po­zo­sta­łych kon­ty­nen­tach i w Nowej Ze­lan­dii zo­sta­ły wpro­wa­dzo­ne przez czło­wie­ka. Wiele ga­tun­ków z tego rzędu ma duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze.

Wikipedia


karpiokształtny

o ce­chach kar­pioksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


karpiowate

ro­dzi­na ryb kost­nosz­kie­le­to­wych, ży­ją­cych w wo­dach słod­kich stre­fy umiar­ko­wa­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­pri­ni­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na ryb z rzędu kar­pioksz­tałt­nych;

Wiktionary

Kar­pio­wa­te (Cy­pri­ni­dae) – ro­dzi­na ryb kar­pioksz­tałt­nych. Jej przed­sta­wi­cie­le to głów­nie ryby słod­ko­wod­ne, czę­sto ak­wa­rio­we. Wiele ga­tun­ków ma duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze. Do kar­pio­wa­tych za­li­cza­ne są m.in. kar­pie, ka­ra­sie, amury, pło­cie i brzan­ki. Ozdob­ną formą ho­dow­la­ną zy­sku­ją­cą coraz więk­szą po­pu­lar­ność jest karp koi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród kar­pio­wa­tych wy­stę­pu­ją ga­tun­ki dra­pież­ne, ro­śli­no­żer­ne i wszyst­ko­żer­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karp mzw., karpiowe n.

 przym. karpi, karpiowaty

Wiktionary


karpiowaty

1. o ce­chach kar­pio­wa­tych (ro­dzi­na ryb);
2. po­dob­ny do kar­pia


SJP.pl


karpiowce

po­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu kar­pioksz­tałt­nych; Cy­pri­no­i­dei


SJP.pl


karpiowe

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. do­dat­ko­we wy­na­gro­dze­nie w for­mie pie­nięż­nej lub w po­sta­ci pa­czek, bonów to­wa­ro­wych itp. wy­pła­ca­ne w niek­tó­rych za­kła­dach pracy przed świę­ta­mi Bo­że­go Na­ro­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzęd­ni­cy do­sta­li już na ko­niec roku tzw. kar­pio­we – w ma­gi­stra­cie każdy otrzy­mał po 400 zł brut­to, a w Urzę­dzie Mar­szał­kow­skim o wy­so­ko­ści za­strzy­ku go­tów­ki na świę­ta de­cy­do­wa­li kie­row­ni­cy wy­dzia­łów (jed­nak śred­nio wysz­ło także po 400 zł na osobę).

 (1.1) Na kar­pio­we w po­sta­ci bonów to­wa­ro­wych liczy aż 32 proc. an­kie­to­wa­nych pra­cow­ni­ków – wy­ni­ka z bo­żo­na­ro­dze­nio­we­go son­da­żu Pen­to­ru.

 (1.1) I kiedy się widzi, że tacy sami dok­to­rzy jak ja za tę samą pracę do­sta­ją dwu­krot­nie wię­cej plus trzy­nast­ki, płat­ne ur­lo­py i kar­pio­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karp m., karpik m., karpiówka ż., karpiowate nmos.

 przym. karpiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karpiówka

Wiktionary


karpiowiec

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu kar­pioksz­tałt­nych


SJP.pl


karpiowy

przy­miot­nik od: karp; karpi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­piem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpiowe n.

Wiktionary


karpiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


karpiówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. pła­ska da­chów­ka za­koń­czo­na łu­ko­wo;

Wiktionary

Kar­piów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kra­śnic­kim, w gmi­nie Kra­śnik. Leży w od­le­gło­ści ok. 9 km od Kra­śni­ka, są­sia­du­je bez­poś­red­nio z Stró­żą-Ko­lo­nią.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karpiowe n.

Wiktionary


karpiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kar­piń­ski (1897–1939) – ta­ter­nik, in­ży­nier, lot­nik, oj­ciec Jacka
  • Adam Kar­piń­ski (1952–2011) – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Alek­sandr Kar­pin­ski (1847–1936) – ge­o­log, pe­tro­graf, pa­le­on­to­log
  • Al­fons Kar­piń­ski (1875–1961) – ma­larz
  • An­to­ni Kar­piń­ski (1855–1941) – ad­wo­kat, dzia­łacz na­ro­do­wo-de­mo­kra­tycz­ny, oj­ciec Zyg­mun­ta, kuzyn Sta­ni­sła­wa
  • Bo­le­sław Kar­piń­ski (1879–1939) – ofi­cer, le­gio­ni­sta, ka­wa­ler Krzy­ża Wa­lecz­nych, pi­sarz, tłu­macz, pu­bli­cy­sta, ma­larz i pe­da­gog
  • Ce­za­ry Kar­piń­ski – pol­ski aktor, dy­plo­ma­ta i me­ne­dżer kul­tu­ry
  • Fran­ci­szek Kar­piń­ski (1741–1825) – poeta
  • Hen­ryk Kar­piń­ski – spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­pier­nict­wa
  • Jacek Kar­piń­ski (1927–2010) – elek­tro­nik, in­for­ma­tyk, kon­struk­tor, syn Adama
  • Jakub Kar­piń­ski (1940–2003) – so­cjo­log, hi­sto­ryk, logik
  • Jan Jerzy Kar­piń­ski (1896–1965) – en­to­mo­log, pi­sarz, fo­to­gra­fik

Wikipedia


karple

ro­dzaj obu­wia przy­sto­so­wa­ne­go do cho­dze­nia po śnie­gu


SJP.pl


karpniki

Karp­ni­ki (niem. "Fisch­bach") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim, w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce.

Wieś po­ło­żo­na jest u pod­nó­ża Krzyż­nej Góry w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich, w Su­de­tach Za­chod­nich w do­li­nie Karp­nic­kie­go Po­to­ku.

Wikipedia


karpobrot

ro­śli­na ziel­na, kwit­ną­cy su­ku­lent po­cho­dzą­cy z Afry­ki Po­łud­nio­wej, upra­wia­ny w ce­lach ozdob­nych; kar­po­brot sza­bla­sty


SJP.pl


karpolog

bo­ta­nik ba­da­ją­cy owoce ro­ślin


SJP.pl


karpologia

bo­ta­ni­ka: nauka zaj­mu­ją­ca się owo­ca­mi ro­ślin, ich roz­wo­jem, bu­do­wą, fiz­jo­lo­gią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się na­sio­na­mi i owo­ca­mi ro­ślin;

Wiktionary

Kar­po­lo­gia (od łac. "car­pium" z gr. "kar­pion, kar­pos" ‘owoc’ i "logos" ‘słowo, nauka’) – dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem owo­ców i na­sion, czyli dia­spor ro­ślin kwia­to­wych. Do waż­niej­szych za­sto­so­wań kar­po­lo­gii na­le­ży do­star­cza­nie in­for­ma­cji tak­so­no­micz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karpolog mrz.

 przym. karpologiczny

Wiktionary


karpologiczny

→ kar­po­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kar­po­lo­gią, do­ty­czą­cy kar­po­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

karpologia

Powiązane:

 rzecz. karpologia ż.

Wiktionary


karpow

naz­wi­sko


SJP.pl


karpowicz

naz­wi­sko, np. To­masz Kar­po­wicz, pol­ski ję­zy­koz­naw­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­driej Kar­po­wicz (ur. 1981) – pił­karz
  • Igna­cy Kar­po­wicz (ur. 1976) – pi­sarz
  • Jo­an­na Kar­po­wicz (ur. 1976) – ma­lar­ka
  • Ka­ta­rzy­na Kar­po­wicz (ur. 1985) – ma­lar­ka
  • Le­on­cjusz (Kar­po­wicz) (1580-1620) – du­chow­ny
  • Mak­sim Kar­po­wicz (ur. 1986) – pił­karz
  • Mi­chał Fran­ci­szek Kar­po­wicz (1744-1803) – du­chow­ny
  • Sta­ni­sław Kar­po­wicz (1864-1921) – pe­da­gog
  • Ty­mo­te­usz Kar­po­wicz (1921-2005) – poeta, dra­ma­turg
  • Tytus Kar­po­wicz (1915-2009) – pi­sarz
  • Wanda Kar­po­wicz (1897-1985) – bio­log
  • Wi­told Kar­po­wicz (1905-1975) – ka­pi­tan

Wikipedia


karpowina

drew­no z ko­rze­ni i pnia­ków po­zo­sta­łych po ścię­ciu drze­wa; kar­pi­na


SJP.pl


karpyntel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. po­ten­cjo­metr

Wiktionary


karraka

duży sta­tek ża­glo­wy po­cho­dze­nia por­tu­gal­skie­go; ka­ra­ka


SJP.pl


karrar

prze­sta­rza­le, rzad­ko: biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, ka­ra­ra, karar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski, mar­mur kar­ra­ryj­ski


SJP.pl


karrara

prze­sta­rza­le: biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; ka­ra­ra, karar (rza­dziej), kar­rar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski, mar­mur kar­ra­ryj­ski


SJP.pl


karraryjski

1. przy­miot­nik od: Car­ra­ra (mia­sto we Wło­szech); ka­ra­ryj­ski;
2. mar­mur ka­ra­ryj­ski - biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, ka­ra­ra, kar­rar (rza­dziej), karar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Car­ra­rą, do­ty­czą­cy Car­ra­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carrara ż., kararyjczyk mos., kararyjka ż., karara ż.

 przym. kararyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kararyjski

Wiktionary


karru

kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w RPA


SJP.pl

Karru ( Karoo, Kar­roo) – pu­styn­na i pół­pu­styn­na kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w za­chod­niej czę­ści Po­łud­nio­wej Afry­ki, po­ło­żo­na na te­re­nie pro­win­cji: Przy­ląd­ko­wej Za­chod­niej, Przy­ląd­ko­wej Pół­noc­nej i Przy­ląd­ko­wej Wschod­niej, na po­łud­nie od rzeki Oran­je. Zaj­mu­je ob­szar około 395 000 km², bli­sko 1/3 po­wierzch­ni kraju.

Wikipedia


karruka

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: czte­ro­ko­ło­wy, kil­ku­na­sto­o­so­bo­wy wóz, za­przę­ga­ny w konie lub muły, zaz­wy­czaj ozdob­ny


SJP.pl


karsiborski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­si­bo­rem (wyspą lub wsią), do­ty­czą­cy Kar­si­bo­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karsibór m., karsiborzanin m., karsiborzanka ż.

Wiktionary


karsiborzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kar­si­bo­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karsibór m.

:: fż. karsiborzanka ż.

 przym. karsiborski

Wiktionary


karsiborzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kar­si­bo­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karsibór m.

:: fm. karsiborzanin m.

 przym. karsiborski

Wiktionary


karsibór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa mię­dzy Za­le­wem Szcze­ciń­skim, Ka­na­łem Pia­stow­skim i Starą Świną;

 (1.2) geogr. część Świ­no­uj­ścia, dawna wieś na wy­spie Kar­si­bór (1.1);

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w gmi­nie Brzeż­no;

 (1.4) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w gmi­nie Wałcz;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­si­bór – część mia­sta Świ­no­uj­ście, daw­niej wieś
  • Kar­si­bór – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Brzeż­no
  • Kar­si­bór – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Kar­si­bór – gro­ma­da
  • Kar­si­bór – wyspa
  • Kar­si­bór – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kar­si­bo­rze w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • MF Kar­si­bór – prom oso­bo­wo-sa­mo­cho­do­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karsiborzanin m., karsiborzanka ż.

 przym. karsiborski

Wiktionary


karsin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kar­sin (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Kôrsëno) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Kar­sin. Leży na po­łud­nio­wych obrze­żach Wdzydz­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, na ziemi za­bor­skiej.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą władz gminy Kar­sin.

Wikipedia


karsiński

przy­miot­nik od: Kar­sin, gmina w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


SJP.pl


karski

przy­miot­nik od: Karsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Karą, do­ty­czą­cy Kary (rzeki na pół­no­cy Rosji)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­ski – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Wiel­ko­pol­ski
  • Adam Kar­ski (1855?–1916) – pol­ski dru­karz
  • Ali­cja Kar­ska (ur. 1978) – pol­ska fo­to­graf­ka, au­tor­ka in­sta­la­cji i wideo
  • Bar­ba­ra Kar­ska (ur. 1949) – pol­ska ak­tor­ka
  • Elż­bie­ta Kar­ska (ur. 1977) – pol­ska praw­nicz­ka
  • Ga­brie­la Kar­ska (ur. 1937) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Iza­bel­la Kar­ska-Basta (ur. 1973) – pol­ska le­kar­ka, oku­list­ka
  • Jakub Kar­ski – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Jan Wac­ław Kar­ski – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Jan Kar­ski (1726–1784) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Jan Kar­ski (1914–2000) – pol­ski praw­nik, hi­sto­ryk, po­li­to­log i dy­plo­ma­ta
  • Jerzy Szli­firz-Kar­ski (1895–1981) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kara ż.

Wiktionary


karsko

przy­miot­nik od: Karsk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­sko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie No­wo­gró­dek Po­mor­ski
  • Kar­sko – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Prze­le­wi­ce
  • Kar­sko – gro­ma­da
  • Kar­sko – dawna gmina

Wikipedia


karsznice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karsz­ni­ce – dziel­ni­ca Zduń­skiej Woli
  • Karsz­ni­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Góra Świę­tej Mał­go­rza­ty
  • Karsz­ni­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Zduń­ska Wola
  • Karsz­ni­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz
  • Karsz­ni­ce – gro­ma­da
  • Karsz­ni­ce – dawna nazwa sta­cji Zduń­ska Wola Karsz­ni­ce

Wikipedia


karszy

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie, nad Kasz­ka-darią, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny wi­la­je­tu kasz­ka­da­ryj­skie­go;

Wiktionary

Kar­szy (uzb. "Qars­hi"/"Қарши") – mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie, nad Kasz­ka-darią, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny wi­la­je­tu kasz­ka­da­ryj­skie­go. Około 231 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


karszyń

naz­wi­sko


SJP.pl


kart

nie­du­ży sa­mo­chód do ści­ga­nia się; go­kart; go­cart; go-cart


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: karta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kart, AS: kart

Wiktionary


karta

1. każdy ele­ment z kom­ple­tu kar­to­ni­ków oz­na­czo­nych umow­ny­mi zna­ka­mi, słu­żą­cych do gry, sta­wia­nia pa­sjan­sa;
2. spis i cen­nik po­traw (menu) w re­sta­u­ra­cji, ja­dło­daj­ni, ka­wiar­ni;
3. pro­sto­kąt z two­rzy­wa sztucz­ne­go z za­ko­do­wa­ny­mi na nim ma­gne­tycz­nie lub cy­fro­wo in­for­ma­cja­mi;
4. daw­niej: mapa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­dru­ko­wa­ny ka­wa­łek pa­pie­ru za­wie­ra­ją­cy zbiór in­for­ma­cji o czymś lub kimś bądź przez­na­czo­ny do ich wpi­sy­wa­nia

 (1.2) czy­sty lub za­pi­sa­ny ar­kusz pa­pie­ru, czę­sto sta­no­wią­cy część książ­ki

 (1.3) pro­sto­kąt­ny ka­wa­łek kar­to­nu oz­na­czo­ny sym­bo­la­mi o umow­nych zna­cze­niach, uży­wa­ny do gier lub wró­że­nia

 (1.4) do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy czy­jeś prawo do ko­rzy­sta­nia z cze­goś lub zaj­mo­wa­nia się czymś

 (1.5) pro­sto­kąt­ny ka­wa­łek two­rzy­wa sztucz­ne­go z za­ko­do­wa­ny­mi na nim ma­gne­tycz­nie lub cy­fro­wo da­ny­mi, słu­żą­cy do do­ko­ny­wa­nia płat­no­ści lub ko­rzy­sta­nia z okre­ślo­nych usług

 (1.6) spis dań lub na­po­jów sprze­da­wa­nych w lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym oraz ich cen

 (1.7) do­ku­ment na­da­ją­cy pew­nej gru­pie osób prawa, okre­śla­ją­cy jej obo­wiąz­ki lub opi­su­ją­cy wspól­ny pro­gram jej dzia­ła­nia

 (1.8) do­ku­ment okre­śla­ją­cy za­sa­dy, do któ­rych prze­strze­ga­nia zo­bo­wią­zu­ją się dwie lub wię­cej stron, zwła­szcza pod­mio­tów prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go

 (1.9) elek­tron. cien­ka płyt­ka z ukła­da­mi elek­tro­nicz­ny­mi umie­szcza­na w kom­pu­te­rze lub innym więk­szym urzą­dze­niu, od­po­wie­dzial­na za pewną jego funk­cjo­nal­ność

 (1.10) in­form. ele­ment in­ter­fej­su gra­ficz­ne­go pro­gra­mu umoż­li­wia­ją­cy prze­glą­da­nie kilku ele­men­tów po­drzęd­nych w jed­nym oknie

 (1.11) książk. prze­dział czasu, w któ­rym miały miej­sce ja­kieś zda­rze­nia

 (1.12) daw. mapa (gra­ficz­ne odw­zo­ro­wa­nie te­re­nu)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • karta płat­ni­cza
    • karta kre­dy­to­wa
    • karta de­be­to­wa
    • karta af­fi­ni­ty
    • karta co-bran­ded
  • karta ra­ba­to­wa
  • karta kodów jed­no­ra­zo­wych
  • Karta 77
  • Oś­ro­dek Karta (Fun­da­cja Oś­rod­ka KARTA)
  • Karta Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych
  • Karta Po­la­ka
  • Karta Etycz­na Me­diów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy skru­ta­tor wyj­mu­je po jed­nej kart­ce z urny i wpi­su­je naz­wi­sko kan­dy­da­ta, na któ­re­go od­da­no głos, na spe­cjal­nej kar­cie.

 (1.2) Spo­mię­dzy kart po­tęż­ne­go tomu opraw­ne­go w skórę wy­su­nął się obra­zek — owal­ny ka­wa­łek de­secz­ki, na któ­rym ktoś na­ma­lo­wał por­tre­cik ko­bie­ty.

 (1.3) Oj­ciec miał zwy­czaj trzy­ma­nia kart w taki spo­sób, że można było do nich zaj­rzeć.

 (1.4) Wy­jeż­dża­jąc ze strze­żo­ne­go osied­la, po­ka­za­łem kartę iden­ty­fi­ka­cyj­ną za­spa­ne­mu ochro­nia­rzo­wi.

 (1.5) W środ­ku nie jest już tak łatwo: trze­ba przejść przez sta­lo­we drzwi, rów­nież chro­nio­ne elek­tro­nicz­ną blo­ka­dą ot­wie­ra­ną kodem z karty ma­gne­tycz­nej.

 (1.6) Zo­ba­czy­łem w kar­cie, że macie koł­du­ny. Po­pro­szę por­cję.

 (1.7) Ko­niecz­ne jest uchwa­le­nie Karty Praw Pa­cjen­ta, która gwa­ran­to­wa­ła­by Po­la­kom za­kres świad­czeń do­stęp­nych w ra­mach świad­czeń pu­blicz­nych.

 (1.8) Co do me­ri­tum wła­ści­wie wszy­scy się zga­dza­ją, że Rosja po­win­na ra­ty­fi­ko­wać Kartę Ener­ge­tycz­ną, ale to się dotąd nie udało.

 (1.9) Za­mon­to­wa­nie karty o innej spe­cy­fi­ka­cji na­pię­cio­wej może do­pro­wa­dzić do usz­ko­dze­nia płyty głów­nej.

 (1.10) Stro­na ot­wo­rzy się w nowej kar­cie tego sa­me­go okna prze­glą­dar­ki.

 (1.11) Po­mi­ja­jąc już, że ma za sobą po­waż­ną kartę służ­by pu­blicz­nej w odro­dzo­nej, III Rzecz­po­spo­li­tej: am­ba­sa­dor w Wied­niu w pier­wszej po­ło­wie lat 90., potem dwu­krot­ny mi­ni­ster spraw za­gra­nicz­nych.

 (1.12) Mu­siał oglą­dać włas­ne­mi oczy­ma cał­ko­wi­te zni­szcze­nie Pol­ski, po­dzie­lo­nej mię­dzy trzech są­sia­dów, ni­kną­cej z karty Eu­ro­py — i pójść umie­rać na obcej ziemi, w Pe­ters­bur­gu, jako mo­nar­cha gra­cy­a­li­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarta, AS: karta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karciarz m., karty nmos.

:: zdrobn. kartka ż., karteczka ż.

 czas. kartować ndk.

 przym. karciany, karciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) jadłospis, menu

Wiktionary


kartacz

1. ar­ty­le­ryj­ski po­cisk odłam­ko­wy;
2. duża klu­ska ziem­nia­cza­na z na­dzie­niem mięs­nym; ce­pe­lin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. po­cisk ar­ty­le­ryj­ski wy­peł­nio­ny ku­li­sty­mi lot­ka­mi (sie­kań­ca­mi) uży­wa­ny od XVI do poł. XX w.;

 (1.2) spoż. kulin. ro­dzaj dużej klu­ski ziem­nia­cza­nej z na­dzie­niem mięs­nym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­tacz – ro­dzaj po­tra­wy
  • kar­tacz – hi­sto­rycz­ny po­cisk ar­ty­le­ryj­ski
  • kar­tacz – szczot­ka do pie­lę­gna­cji za­ro­stu (brody i wąsów)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wczo­raj na obiad były kar­ta­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkartat͡ʃ, AS: kartač

Wiktionary

Powiązane:

:: rzecz. Kartaczewo n.

 przym. kartaczowy

Wiktionary


kartaczownica

1. dzia­ło przez­na­czo­ne do strze­la­nia kar­ta­cza­mi i sie­kań­ca­mi;
2. szyb­ko­strzel­na wie­lo­lu­fo­wa broń z na­pę­dem ręcz­nym; pre­kur­sor ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­ta­czow­ni­ca – ła­do­wa­ne od­przo­do­wo dzia­ło strze­la­ją­ce sie­kań­ca­mi i kar­ta­cza­mi
  • kar­ta­czow­ni­ca (mi­tra­lie­za) – szyb­ko­strzel­na, wie­lo­lu­fo­wa broń od­tyl­co­wa

Wikipedia


kartaczowy

przy­miot­nik od: kar­tacz


SJP.pl


kartagena

mia­sto i port w Hisz­pa­nii; Car­ta­ge­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Hisz­pa­nii, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, w re­gio­nie Mur­cja;

Wiktionary

Kar­ta­ge­na ( Car­ta­ge­na) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Hisz­pa­nii (re­gion Mur­cja), nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, ok. 205 tys. miesz­kań­ców (2005).

Port wo­jen­ny i hand­lo­wy. Ką­pie­li­sko mor­skie. Prze­mysł hut­ni­czy, ra­fi­ne­ryj­ny, stocz­nio­wy oraz che­micz­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kartageński

Wiktionary


kartageński

→ Kar­ta­ge­na; car­ta­geń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­ta­ge­ną, po­cho­dzą­cy z Kar­ta­ge­ny, do­ty­czą­cy Kar­ta­ge­ny (mia­sta w Hisz­pa­nii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartagena ż.

Wiktionary


kartagina

bo­ga­te pań­stwo-mia­sto w Afry­ce Pół­noc­nej za­ło­żo­ne przez Fe­ni­cjan, w 146 roku przed naszą erą zni­szczo­ne przez Rzy­mian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto-pań­stwo po­ło­żo­ne na pół­noc­nym wy­brze­żu Afry­ki, w po­bli­żu dzi­siej­sze­go Tu­ni­su

 (1.2) geogr. adm. współ­czes­ne mia­sto w Tu­nez­ji po­ło­żo­ne na pół­noc­ny wschód od Tu­ni­su

Wiktionary

Kar­ta­gi­na (fen. "Qrt-ḥdšt", "Kart Ha­daszt", lit. Nowe Mia­sto; Kart­ha­go, Cart­ha­go, Καρχηδών "Kar­che­don", ‏قرطاج‎ "Kar­tadż", ‏קרתגו‎ "Kar­ta­go") – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Afry­ce Pół­noc­nej, po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go. Za­ło­żo­ne w IX w. p.n.e. przez Fe­ni­cjan z Tyru. Kar­ta­gi­na była po­cząt­ko­wo pań­stwem-mia­stem, póź­niej sto­li­cą Im­pe­rium Kar­ta­giń­skie­go. Ważny oś­ro­dek hand­lo­wy i po­li­tycz­ny. Współ­cze­śnie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w po­bli­żu Tu­ni­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A poza tym sądzę, że Kar­ta­gi­nę na­le­ży zni­szczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartaˈɟĩna, AS: kartaǵĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartagińczyk mos., Kartaginka mos.

 przym. kartagiński

Wiktionary


kartaginka

oby­wa­tel­ka Kar­ta­gi­ny


SJP.pl


kartagińczyk

oby­wa­tel Kar­ta­gi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Kar­ta­gi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim Kar­ta­giń­czy­cy się­gnę­li po zdo­by­cze za­mor­skie, opa­no­wa­li za­ple­cze rol­ni­cze w Afry­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartaˈɟĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: kartaǵĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartagina ż.

:: fż. Kartaginka ż.

 przym. kartagiński

Wiktionary


kartagiński

przy­miot­nik od: Kar­ta­gi­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­ta­gi­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym cza­sie Rzy­mia­nie naj­pierw przy­stą­pi­li do pod­bo­ju kar­ta­giń­skich po­sia­dło­ści w Hisz­pa­nii (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartaˈɟĩj̃sʲci, AS: kartaǵĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartagina ż., Kartagińczyk m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) punicki

Wiktionary


kartan

dzia­ło uży­wa­ne w XVI - XVIII wieku; kar­ta­un, kar­ta­u­na


SJP.pl


kartana

dzia­ło uży­wa­ne w XVI - XVIII wieku; kar­tan, kar­ta­u­na


SJP.pl


kartaun

dzia­ło uży­wa­ne w XVI - XVIII wieku; kar­ta­u­na, kar­tan


SJP.pl


kartauna

dzia­ło uży­wa­ne w XVI - XVIII wieku; kar­ta­un, kar­tan


SJP.pl

Kar­ta­u­na, zwana także kar­ta­ną – ogól­na nazwa od­przo­do­wych dział ar­ty­le­ryj­skich uży­wa­nych od XVI do XVIII wieku.

Były to dzia­ła o śred­niej dłu­go­ści lufy: 14 – 27 ka­li­brów, wy­ko­na­ne ze spiżu lub że­li­wa. Mając lufę krót­szą od ko­lu­bry­ny (dłu­gość lufy ok.

Wikipedia


karteczka

zdrob­nie­nie od: kart­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kart­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Któ­re­goś wie­czo­ru szyba posz­ła w drob­ny mak, do po­ko­ju wpadł ka­mień owi­nię­ty w kar­tecz­kę z jed­nym sło­wem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɛt͡ʃka, AS: kartečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., kartka ż., karty nmos.

Wiktionary


karteczkowy

przy­miot­nik od: kar­tecz­ka


SJP.pl


kartel

mo­no­po­li­stycz­ny zwią­zek przed­się­biorstw ka­pi­ta­li­stycz­nych lub par­tii po­li­tycz­nych celem osią­gnię­cia wspól­ne­go in­te­re­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. układ przed­się­biorstw, ma­ją­cy na celu zmo­no­po­li­zo­wa­nie pew­nej ga­łę­zi go­spo­dar­ki;

Wiktionary

Kar­tel – po­ro­zu­mie­nie za­war­te przez co najm­niej dwa przed­się­bior­stwa z tego sa­me­go sek­to­ra, ma­ją­ce na celu ko­or­dy­na­cję ich za­cho­wań kon­ku­ren­cyj­nych na rynku lub wpły­nię­cie na istot­ne czyn­ni­ki kon­ku­ren­cji po­przez prak­ty­ki takie jak: usta­la­nie lub ko­or­dy­na­cja cen na­by­cia lub sprze­da­ży (bądź in­nych wa­run­ków tran­sak­cji), po­dział po­zio­mu pro­duk­cji lub sprze­da­ży, po­dział ryn­ków i klien­tów (w tym zmowa prze­tar­go­wa), ogra­ni­cze­nia zwią­za­ne z przy­wo­zem lub wy­wo­zem lub dzia­ła­nia an­ty­kon­ku­ren­cyj­ne skie­ro­wa­ne prze­ciw­ko innym kon­ku­ren­tom.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkartɛl, AS: kartel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dekartelizacja ż., kartelizacja ż., kartelowiec m.

 przym. kartelowy

Wiktionary


kartelizacja

łą­cze­nie się przed­się­biorstw prze­my­sło­wych w kar­te­le; two­rze­nie kar­te­li


SJP.pl


kartelizacyjny

przy­miot­nik od: kar­te­li­za­cja


SJP.pl


kartelizować

two­rzyć kar­te­le, łą­czyć przed­się­bior­stwa w kar­te­le


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skar­te­li­zo­wać)

 (1.1) ekon. two­rzyć kar­te­le w danym ob­sza­rze go­spo­dar­ki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kar­te­li­zo­wać się (dk. skar­te­li­zo­wać się)

 (2.1) ekon. przy­bie­rać po­stać kar­te­li go­spo­dar­czych, or­ga­ni­zo­wać się w kar­te­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Pol­ska — ot­wie­ra­jąc się na świat…” — czy­tam i kon­fron­tu­ję to z rze­czy­wi­sto­ścią opłat wy­rów­naw­czych oraz ini­cja­tyw kar­te­li­zu­ją­cych oto­cze­nie rol­nict­wa.

 (2.1) […] do­szedł do wy­so­kich, kie­row­ni­czych sta­no­wisk w świe­cie go­spo­dar­czym, z okaz­ji no­we­go wów­czas pro­ce­su kar­te­li­zo­wa­nia się prze­my­słu wło­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartelizacja ż.

 czas. skartelizować dk.

Wiktionary


kartelowiec

czło­nek kar­te­lu


SJP.pl


kartelowy

przy­miot­nik od: kar­tel


SJP.pl


kartelusik

rzad­kie zdrob­nie­nie od: kar­te­lusz; kar­te­lu­szek


SJP.pl


kartelusz

prze­sta­rza­łe: ka­wa­łek za­pi­sa­ne­go pa­pie­ru; świ­stek


SJP.pl


karteluszek

nie­wiel­ki ka­wa­łek pa­pie­ru; świ­stek, kar­te­lusz­ka


SJP.pl


karteluszka

nie­wiel­ki ka­wa­łek pa­pie­ru; świ­stek, kar­te­lusz­ka


SJP.pl


karteluszkowy

przy­miot­nik od: kar­te­lu­szek


SJP.pl


karteluszowy

przy­miot­nik od: kar­te­lusz


SJP.pl


karter

dolna część sil­ni­ka spa­li­no­we­go za­wie­ra­ją­ca miskę ole­jo­wą, wał kor­bo­wy itd.


SJP.pl


kartezjanin

zwo­len­nik kar­tez­ja­niz­mu; kar­tez­ja­ni­sta


SJP.pl


kartezjanista

zwo­len­nik kar­tez­ja­niz­mu; kar­tez­ja­nin


SJP.pl


kartezjanizm

1. dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na Kar­tez­ju­sza;
2. kie­run­ki i po­glą­dy fi­lo­zo­ficz­ne na­wią­zu­ją­ce do tej dok­try­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny przez Kar­tez­ju­sza, opar­ty na ra­cjo­na­liz­mie i du­a­liz­mie umy­słu i ciała

Wiktionary

Kar­tez­ja­nizm – ze­spół po­glą­dów i nurt fi­lo­zo­ficz­ny zwią­za­ny z fi­lo­zo­fią Kar­tez­ju­sza.

Po­ję­cie to uży­wa­ne jest w róż­nych zna­cze­niach:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kartezjusz mos.

 przym. kartezjański

Wiktionary


kartezjanka

→ kar­tez­ja­nin


SJP.pl

Patrz:

kartezjanin

kartezjański

1. zwią­za­ny z Kar­tez­ju­szem;
2. układ kar­tez­jań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub do­rob­kiem na­u­ko­wym i fi­lo­zo­ficz­nym Kar­tez­ju­sza

 (1.2) mat. zwią­za­ny z pro­sto­kąt­nym (or­to­go­nal­nym) ukła­dem współ­rzęd­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartezjanizm mrz.

Wiktionary


kartezjusz

(1596-1650) fran­cu­ski fi­lo­zof i ma­te­ma­tyk; René De­scar­tes


SJP.pl


kartezjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kar­tez­ju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


karting

sport mo­to­ro­wy lub za­wo­dy spor­to­we roz­gry­wa­ne przy uży­ciu go­kar­tów; car­ting


SJP.pl

Kar­ting, sport kar­tin­go­wy – dzie­dzi­na spor­tu mo­to­ro­we­go, wy­ści­gi go­kar­tów roz­gry­wa­ne na spe­cjal­nych to­rach o na­wierzch­ni bi­tu­micz­nej, w róż­nych kla­sach w za­leż­no­ści od wieku kie­row­cy i po­jem­no­ści sko­ko­wej sil­ni­ka. W Pol­sce, jak i w więk­szo­ści kra­jów Eu­ro­py, kar­ting można upra­wiać wy­czy­no­wo już po ukoń­cze­niu ośmiu lat.

Wikipedia


kartingowy

przy­miot­nik od: kar­ting


SJP.pl


kartka

1. część skła­do­wa książ­ki, ze­szy­tu itp.;
2. luźny ar­kusz pa­pie­ru;
3. pocz­tów­ka;
4. po­tocz­nie: bon upraw­nia­ją­cy do za­ku­pu okre­ślo­ne­go to­wa­ru;
5. kart­ka elek­tro­nicz­na - wia­do­mość z ży­cze­nia­mi w po­sta­ci elek­tro­nicz­nej; e-kart­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) luźny ar­kusz pa­pie­ru; też: część skła­do­wa książ­ki, ze­szy­tu, cza­so­pis­ma itp. obej­mu­ją­ca dwie stro­ny

 (1.2) pot. karta pocz­to­wa lub pocz­tów­ka

 (1.3) bon to­wa­ro­wy na ar­ty­ku­ły de­fi­cy­to­we

Wiktionary

Kart­ka (także: "karta", "ar­kusz") – część książ­ki, ga­ze­ty, cza­so­pis­ma, ze­szy­tu lub no­te­su. Naj­czę­ściej jest biała i pro­sto­kąt­na. Może być wy­ko­na­na z pa­pie­ru, per­ga­mi­nu, we­li­nu albo pa­pi­ru­su.

Jeśli jest czy­sta lub nie­za­dru­ko­wa­na to zwy­kle służy do pi­sa­nia, ry­so­wa­nia lub dru­ko­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdzi­sła­wie, zo­sta­wi­łem ci na biur­ku kart­kę z wia­do­mo­ścią.

 (1.2) Jacku, czy wy­sła­łeś już kart­kę imie­ni­no­wą do babci?

 (1.3) Skoń­czy­ły mi się kart­ki na mięso i od dziś go­tu­je­my dania jar­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkartka, AS: kartka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., karton m., kartkowanie n., przekartkowanie n.

:: zdrobn. karteczka ż., karteluszek m.

:: zgrub. karteluch m.

 czas. kartkować ndk., przekartkować dk.

 przym. kartkowy, kartonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arkusz (papieru), druk, druczek, blankiet, strona, fiszka, świstek

 (1.2) pocztówka, karta pocztowa; daw. odkrytka ż.

 (1.3) bon

Wiktionary


kartkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­rzu­ca­nie stron książ­ki, bro­szu­ry, ga­ze­ty, cza­so­pis­ma itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekartkowanie n., kartka ż., karty nmos.

 czas. kartkować ndk.

 przym. kartonowy

Wiktionary


kartkować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) oglą­dać po­bież­nie książ­kę, ga­ze­tę itp., prze­wra­ca­jąc kart­ka po kart­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez dłuż­szy czas prze­rzu­cał pisma i kart­ko­wał, wresz­cie zna­lazł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kartˈkɔvat͡ɕ, AS: kartkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartka ż., kartkowanie n., karty nmos.

 przym. kartonowy

Wiktionary


kartkowicz

1. pił­karz nie­mo­gą­cy wy­stą­pić w danym meczu z po­wo­du uka­ra­nia go żółtą lub czer­wo­ną kart­ką w po­przed­nim meczu lub me­czach;
2. daw­niej: osoba upraw­nio­na do po­sia­da­nia kart­ki na ar­ty­ku­ły żyw­no­ścio­we


SJP.pl


kartkowiczka

→ kart­ko­wicz


SJP.pl

Patrz:

kartkowicz

kartkowy

przy­miot­nik od: kart­ka


SJP.pl


kartkówa

zgru­bie­nie od: kart­ków­ka


SJP.pl


kartkóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kart­ków­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartkówka ż., kartka ż., karta ż.

Wiktionary


kartkówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. krót­ka, czę­sto nie­za­po­wie­dzia­na, kla­sów­ka spraw­dza­ją­ca wia­do­mo­ści z nie­wiel­kiej czę­ści ma­te­ria­łu, naj­czę­ściej z kilku ostat­nich lek­cji

Wiktionary

Kart­ków­ka – krót­ka kla­sów­ka, obej­mu­ją­ca nie­wiel­ką, ogra­ni­czo­ną część ma­te­ria­łu, obo­wią­zu­ją­ca w szko­łach na po­zio­mach: szko­ły pod­sta­wo­wej, li­ce­um i tech­ni­kum. Nazwa po­cho­dzi od tego, że kart­ków­ki zaz­wy­czaj pisze się na kart­kach wy­ry­wa­nych z ze­szy­tu. Zwy­kle trwa od 5 do 15 minut i do­ty­czy za­kre­su te­ma­tycz­ne­go z po­przed­niej lek­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mie­li­śmy dziś kart­ków­kę z przy­ro­dy, chyba do­sta­nę pałę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kartˈkufka, AS: kartkufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartkóweczka ż.

Wiktionary


kartkówkowy

przy­miot­nik od: kart­ków­ka


SJP.pl


kartlia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. hi­sto­rycz­na kra­i­na we wschod­niej Gruz­ji;

Wiktionary

Kart­lia (gruz. ქართლი, "Kart­li") – hi­sto­rycz­na kra­i­na we wschod­niej Gruz­ji, współ­cze­śnie po­dzie­lo­na mię­dzy czte­ry re­gio­ny ad­mi­ni­stra­cyj­ne: Dolna Kart­lia, Mcche­ta-Mtia­ne­tia, Tbi­li­si i Wew­nętrz­na Kart­lia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kartlijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Iberia

Wiktionary


kartlijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kart­lią, do­ty­czą­cy Kart­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartlia ż.

Wiktionary


kartodiagram

mapa przed­sta­wia­ją­ca dia­gra­mo­wo cha­rak­te­ry­sty­kę licz­bo­wą wy­bra­nych zja­wisk kli­ma­tycz­nych, wod­nych, de­mo­gra­ficz­nych lub ge­o­gra­ficz­no-eko­no­micz­nych


SJP.pl

Kar­to­dia­gram – jedna z kar­to­gra­ficz­nych metod pre­zen­ta­cji, mapa te­ma­tycz­na przed­sta­wia­ją­ca zmien­ność wy­bra­nych atry­bu­tów obiek­tów prze­strzen­nych za po­mo­cą umie­szczo­nych na niej dia­gra­mów lub wy­kre­sów. Ich lo­ka­li­za­cja od­po­wia­da punk­tom po­mia­ru lub jed­nost­kom prze­strzen­nym, do któ­rych dane się od­no­szą (np. gmi­nom, wo­je­wództ­wom, pań­stwom). Kar­to­dia­gram przed­sta­wia war­to­ści w uję­ciu bezwz­ględ­nym.

Wikipedia


kartodiagramowy

przy­miot­nik od: kar­to­dia­gram


SJP.pl


kartofel

1. ro­śli­na po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne bulwy ko­rze­ni;
2. ja­dal­na bulwa ro­śli­ny kar­to­fla; ziem­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ziem­niak.

 (1.2) środ. uczn. stud. nos

 (1.3) środ. uczn. nie­fo­rem­ny nos

 (1.4) daw. środ. polit. bomba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zie­mia jest tu na ogół pia­szczy­sta i ka­mie­ni­sta, zdat­na pod upra­wę tylko kar­to­fli, żyta, owsa i lnu.

 (1.2) No jak pra­gnę za­kieł­ko­wać, rozk­wa­szę ci zaraz kar­to­fel!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɔfɛl, AS: kartofel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartoflanka ż., kartoflisko n.

:: zdrobn. kartofelek m.

 przym. kartoflany, kartofelkowaty, kartoflasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemniak; reg. pozn. pyra

Wiktionary


kartofelek

zdrob­nie­nie od: kar­to­fel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­to­fel

 (1.2) mały kar­to­fel

 (1.3) kulin. ciast­ko w kształ­cie kulki, wy­ko­na­nym z masy z kru­szo­nych her­bat­ni­ków, resz­tek ciast, z do­dat­kiem kakao, naj­czę­ściej po­la­nym po­le­wą cze­ko­la­do­wą, po­sy­pa­nym orzesz­ka­mi ziem­ny­mi lub wiór­ka­mi ko­ko­so­wy­mi; także z mar­ce­pa­nu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama posz­ła do ku­chen­ki • Przy­nieść befsz­tyk, kar­to­fel­ki (…)

 (1.1) Raz wró­be­lek Ele­me­lek zna­lazł w polu kar­to­fe­lek.

 (1.3) Byłam w cu­kier­ni i ku­pi­łam trzy pącz­ki i pół kilo kar­to­fel­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔˈfɛlɛk, AS: kartofelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel m., kartoflanka ż., kartoflisko n., kartoflak mrz.

 przym. kartoflany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ziemniaczek

 (1.3) bajaderka, bajadera, ziemniaczek

Wiktionary


kartofelkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem kar­to­fe­lek


SJP.pl


kartoflaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­to­flak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartoflak m.

Wiktionary


kartoflak

pla­cek z ziem­nia­ków, ślą­ska od­mia­na kla­sycz­nej babki ziem­nia­cza­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. danie obia­do­we, pla­cek z ziem­nia­ków, zwy­kle z do­dat­kiem ce­bu­li i bocz­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel m., kartofelek m., kartoflisko n., kartoflanka ż.

:: zdrobn. kartoflaczek m.

 przym. kartoflany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babka ziemniaczana, babka kartoflana

Wiktionary


kartoflanka

zupa z kar­to­fli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa ja­rzy­no­wa z dużą ilo­ścią po­kro­jo­nych w kost­kę ziem­nia­ków

 (1.2) spoż. mąka ziem­nia­cza­na

 (1.3) spoż. roln. od­mia­na ce­bu­li o ma­łych, wy­dłu­żo­nych ce­bul­kach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­to­flan­ka – zupa ziem­nia­cza­na
  • kar­to­flan­ka – od­mia­na ce­bu­li zwy­czaj­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tata mógł­by cały ty­dzień jeść kar­to­flan­kę.

 (1.2) Ku­pisz w pa­wi­lo­nie kilo kar­to­flan­ki i dwa kilo cukru!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔfˈlãnka, AS: kartoflãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel m., kartofelek m., kartoflisko n., kartoflak m.

 przym. kartoflany, kartoflasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński ziymnioczónka, gwara. kartofelzupa, kartoflana, kobzolanka, zupa knulowa, zupa z kartoflami

 (1.3) szalotka, cebula kartoflanka

Wiktionary


kartoflany

przy­go­to­wa­ny z kar­to­fli, do­ty­czą­cy kar­to­fli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­to­fla­mi (ziem­nia­ka­mi), do­ty­czą­cy kar­to­fli

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny, zro­bio­ny z kar­to­fli (ziem­nia­ków), z do­dat­kiem kar­to­fli

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trze­ba za­go­to­wać mąkę kar­to­fla­ną, ki­siel taki zro­bić i na bęben przed ostat­nim płu­ka­niem wylać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel m., kartofelek m., kartoflisko n., kartoflanka ż., kartoflak m.

 przym. kartoflasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ziemniaczany

Wiktionary


kartoflarka

→ kar­to­flarz


SJP.pl

Patrz:

kartoflarz

kartoflarnia

1. po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia kar­to­fli;
2. po­mie­szcze­nie, w któ­rym obie­ra się kar­to­fle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie do skła­do­wa­nia ziem­nia­ków

Wiktionary


kartoflarz

1. osoba lu­bią­ca kar­to­fle;
2. sprze­daw­ca kar­to­fli


SJP.pl


kartoflasty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem kar­to­fla; kar­to­flo­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dob­ny do kar­to­fla, przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem kar­to­fla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daw­niej Wiet­nam­czy­cy, któ­rych pa­mię­ta­łem je­szcze z Pol­ski, to byli niez­grab­ni, kar­to­fla­ści lu­dzie, w sza­rych ma­ry­nar­kach i sza­rych spod­niach, w pó­ło­krą­głych mi­li­cyj­nych bu­tach z taką gu­mo­wą po­desz­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔfˈlastɨ, AS: kartoflasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel mrz., kartoflanka ż., kartoflisko n.

 przym. kartoflany

Wiktionary


kartoflisko

1. pole, gdzie rosną kar­to­fle;
2. pole po ze­bra­niu ros­ną­cych na nim kar­to­fli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pole, na któ­rym rosną ziem­nia­ki

 (1.2) daw. pole, z któ­re­go wy­ko­pa­no ziem­nia­ki

 (1.3) pot. zgrub. duży ziem­niak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten śro­dek wy­tę­pi wszyst­kie ston­ki na kar­to­fli­sku.

 (1.2) Kar­to­fli­ska, ścier­nie, a szcze­gól­niej role świe­żo upraw­ne i za­sia­ne, roz­mię­kły na prze­pa­ści­ste bagna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔfˈlʲiskɔ, AS: kartoflʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartoflak mrz., kartofel, kartofelek, kartoflanka

 przym. kartoflany, kartoflowy, kartoflasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemniaczysko, pole ziemniaczane

Wiktionary


kartoflowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem kar­to­fla; kar­to­fla­sty


SJP.pl


kartoflowy

przy­miot­nik od: kar­to­fel


SJP.pl


kartograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kar­to­gra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie kar­to­gra­fii; ry­sow­nik map

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kar­to­graf oz­na­czył kilka miast na mapie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɔɡraf, AS: kartograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartografia ż.

:: fż. kartografka ż.

 przym. kartograficzny

 przysł. kartograficznie

Wiktionary


kartografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o two­rze­niu map;

Wiktionary

Kar­to­gra­fia (gr. χάρτης "chartēs", „pa­pi­rus, ar­kusz, mapa”, γράφειν "grap­he­in", „pisać”) – dzie­dzi­na nauki o ma­pach (w tym o at­la­sach, glo­bu­sach, mo­de­lach pla­stycz­nych – ma­pach pla­stycz­nych itp.), te­o­rii map, me­to­dach ich spo­rzą­dza­nia i użyt­ko­wa­nia; jak rów­nież dzie­dzi­na dzia­łal­no­ści or­ga­ni­za­cyj­nej i usłu­go­wej, zwią­za­nej z opra­co­wy­wa­niem, re­pro­duk­cją i roz­po­wszech­nia­niem map.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy ge­o­de­ta po­wi­nien znać cho­ciaż pod­sta­wy kar­to­gra­fii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔˈɡrafʲja, AS: kartografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartografka ż., kartograf m., kartografika ż.

 przym. kartograficzny

Wiktionary


kartograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kar­to­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­wi­ga­tor prze­szedł kurs kar­to­gra­ficz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: kartografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. kartografia.

Wiktionary


kartografka

→ kar­to­graf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rzad. spe­cja­list­ka w za­kre­sie kar­to­gra­fii; ry­sow­nicz­ka map

Wiktionary

Patrz:

kartograf

Wymowa:

IPA: ˌkartɔˈɡrafka, AS: kartografka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartografia ż.

:: fm. kartograf m.

 przym. kartograficzny

 przysł. kartograficznie

Wiktionary


kartograjstwo

rzad­ko: skłon­ność do gier kar­cia­nych, czę­ste gra­nie w karty; kar­ciar­stwo


SJP.pl


kartogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mapa przed­sta­wia­ją­ca gra­ficz­ne wła­ści­wo­ści licz­bo­we da­ne­go zja­wi­ska

Wiktionary

Kar­to­gram – jedna z kar­to­gra­ficz­nych metod pre­zen­ta­cji, spo­sób przed­sta­wie­nia śred­niej war­to­ści do­wol­ne­go zja­wi­ska w okre­ślo­nych jed­nost­kach prze­strzen­nych (ad­mi­ni­stra­cyj­nych lub ge­o­me­trycz­nych) zwa­nych po­la­mi pod­sta­wo­wy­mi lub jed­nost­ka­mi od­nie­sie­nia.

Czę­sto używa się tej me­to­dy do przed­sta­wie­nia gę­sto­ści za­lud­nie­nia w okre­ślo­nych jed­nost­kach ad­mi­ni­stra­cyj­nych (wo­je­wództ­wach, pań­stwach, itp.), ale można ją z po­wo­dze­niem sto­so­wać do do­wol­nych zja­wisk.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nad­to na kar­to­gra­mie na­nie­sio­no gra­ni­ce Czę­sto­chow­skie­go Okrę­gu Ru­do­no­śne­go, sieć rzecz­ną, oś­rod­ki miej­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɔɡrãm, AS: kartogrãm

Wiktionary


kartogramowy

przy­miot­nik od: kar­to­gram


SJP.pl


kartomancja

wró­że­nie z kart


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wró­że­nie z kart

Wiktionary

Kar­to­man­cja (ina­czej zwane ta­ro­tem, ka­ba­łą kar­cia­ną lub ka­ba­łą per­ską) – wró­że­nie z kart, prze­waż­nie są to karty do gry 24-list­ko­we (kla­sycz­na ka­ba­ła per­ska, od asa do dzie­wią­tek), 32-list­ko­we (od asa do sió­de­mek) lub 52-list­ko­we (od asa do dwó­jek), uży­wa­ny jest rów­nież tarot skła­da­ją­cy się z 78 kart, znane są także spe­cjal­ne karty przez­na­czo­ne tylko do wró­że­nia (np.: karty aniel­skie lub cy­gań­skie).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kabalistyka, kabała

Wiktionary


kartomanta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. wróż­bi­ta

Wiktionary


kartomat

au­to­mat do sprze­da­ży kart umoż­li­wia­ją­cych ko­rzy­sta­nie z ja­kichś usług


SJP.pl


kartometr

przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści linii krzy­wych na mapie lub pla­nie; krzy­wo­mierz; kur­wi­metr; kar­to­mierz


SJP.pl


kartometria

Kar­to­me­tria – dział kar­to­gra­fii zaj­mu­ją­cy się me­to­da­mi prze­pro­wa­dza­nia i ana­li­zą do­kład­no­ści po­mia­rów róż­nych obiek­tów i zja­wisk ge­o­gra­ficz­nych na ma­pach w celu wyz­na­cze­nia ich dłu­go­ści, po­wierzch­ni, ob­ję­to­ści lub in­nych pa­ra­me­trów, z uwz­ględ­nie­niem wpły­wu znieksz­tał­ceń kar­to­gra­ficz­nych. Wy­ko­ny­wa­nie tych ob­ser­wa­cji jest moż­li­we dzię­ki os­no­wie ma­te­ma­tycz­nej. Kar­to­me­trię sto­su­je się m.in. przy obli­cza­niu po­wierzch­ni państw i mórz.

Wikipedia


kartometryczność

ogół cech mapy umoż­li­wia­ją­cych mie­rze­nie na niej dłu­go­ści, kątów i pól


SJP.pl


kartomizer

wy­mien­ny po­jem­nik na li­qu­id, po­łą­cze­nie ato­mi­ze­ra i kar­tri­dża


SJP.pl


karton

1. gruby, sztyw­ny pa­pier;
2. tek­tu­ro­we pu­deł­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruby, sztyw­ny pa­pier

 (1.2) tek­tu­ro­we pu­deł­ko

 (1.3) ilość to­wa­ru za­war­ta w kar­to­nie (1.2)

 (1.4) o pa­pie­ro­sach: opa­ko­wa­nie zbior­cze za­wie­ra­ją­ce 10 pa­czek pa­pie­ro­sów

Wiktionary

Kar­ton – wy­ro­by pa­pier­ni­cze o gra­ma­tu­rze od 160 g/m² do 315 g/m² (w prze­my­śle po­li­gra­ficz­nym za­kres obej­mu­je naj­czę­ściej war­to­ści od 200 g/m² do 500 g/m²). Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest do druku i pro­duk­cji ksią­że­czek kar­to­no­wych dla dzie­ci (tzw. "board books"), okła­dek książ­ko­wych, pocz­tó­wek, te­czek biu­ro­wych, pu­de­łek i in­nych opa­ko­wań.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ulicz­ny ar­ty­sta ma­lo­wał obra­zy na kar­to­nie i sprze­da­wał prze­chod­niom.

 (1.1) Be­zdom­ny spał na kar­to­nach ro­zło­żo­nych obok śmiet­ni­ka.

 (1.2) Piję mleko pro­sto z kar­to­nu.

 (1.2) Spa­ko­wa­łem swoje rze­czy do kar­to­nów i znio­słem do sa­mo­cho­du.

 (1.2) Przed świę­ta­mi przy­nio­słem ze stry­chu wszyst­kie kar­to­ny z ozdo­ba­mi cho­in­ko­wy­mi.

 (1.3) Ku­pi­łem trzy kar­to­ny mleka i pięć kar­to­nów soku po­ma­rań­czo­we­go – mam na­dzie­ję, że do piąt­ku nam wy­star­czy.

 (1.4) Cel­ni­cy prze­chwy­ci­li 1000 kar­to­nów pa­pie­ro­sów bez ak­cy­zy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkartɔ̃n, AS: kartõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartonaż mrz., kartoniarka ż.

:: zdrobn. kartonik mrz.

 przym. kartonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tektura

 (1.2) pudło

 (1.4) środ. wagon

Wiktionary


karton-gips

płyta z kar­to­nu i gipsu sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; gips-kar­ton, kar­ton­gips, re­gips, ri­gips, płyta re­gip­so­wa, suchy tynk


SJP.pl


kartonaż

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) wyrób (np. pu­deł­ko, opra­wa) kar­to­no­wy lub tek­tu­ro­wy;
2. w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: trum­na za­wie­ra­ją­ca mumię, ma­lo­wa­na i zdo­bio­na ry­tu­al­ny­mi na­pi­sa­mi, wy­ko­na­na z drew­na lub tka­ni­ny na­sy­co­nej gip­sem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opa­ko­wa­nie z kar­to­nu lub tek­tu­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɔ̃naʃ, AS: kartõnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karton mrz.

Wiktionary


kartongips

płyta z kar­to­nu i gipsu sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; kar­ton-gips, gips-kar­ton, re­gips, ri­gips, płyta re­gip­so­wa, suchy tynk


SJP.pl


kartoniada

uno­sze­nie ko­lo­ro­wych kar­to­ni­ków na im­pre­zie roz­ryw­ko­wej w celu ut­wo­rze­nia na­pi­su lub obra­zu


SJP.pl

Kar­to­nia­da – ro­dzaj do­pin­gu, ele­ment opra­wy meczu po­le­ga­ją­cy na pod­no­sze­niu przez pu­blicz­ność ko­lo­ro­wych kar­to­ni­ków, które mają razem ufor­mo­wać jakiś obraz lub napis.

Kar­to­nia­da jest naj­czę­ściej spo­ty­ka­na pod­czas me­czów piłki noż­nej, a także fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go (głów­nie col­le­ge fo­ot­ball). Mo­za­i­ki z ko­lo­ro­wych plansz są rów­nież waż­nym ele­men­tem pół­noc­no­ko­re­ań­skie­go fe­sti­wa­lu Ari­rang od­by­wa­ją­ce­go się na Sta­dio­nie im. 1 Maja w Pjong­jan­gu.

Wikipedia


kartoniarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­szy­na do wy­ro­bu kar­to­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔ̃ˈɲarka, AS: kartõńarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karton

 przym. kartonowy

Wiktionary


kartonik

zdrob­nie­nie od: kar­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kar­ton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pa­sia­sty eg­zo­tycz­ny par­kiet syp­nę­ły się ja­kieś sa­szet­ki, mo­ne­ty i ele­ganc­ka ko­per­ta z wy­sta­ją­cym bia­łym kar­to­ni­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karton mrz.

 przym. kartonowy

Wiktionary


kartonikowy

przy­miot­nik od: kar­to­nik


SJP.pl


kartonowy

przy­miot­nik od: kar­ton


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z kar­to­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stare do­ku­men­ty i drob­ne pa­miąt­ki, Jacek prze­cho­wy­wał w kar­to­no­wych pu­deł­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔ̃ˈnɔvɨ, AS: kartõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karton m., kartonik m., kartoniarka ż.

Wiktionary


kartonówka

kar­to­nów­ka zwy­czaj­na (czar­na) - ga­tu­nek mrów­ki z po­dro­dzi­ny For­mi­ci­nae


SJP.pl


kartoteczka

zdrob­nie­nie od: kar­to­te­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kar­to­te­ka

Wiktionary


kartoteczny

→ kar­to­te­ka; kar­to­te­ko­wy


SJP.pl


kartoteka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ze­staw po­se­gre­go­wa­nych kart pa­pie­ru z in­for­ma­cja­mi

 (1.2) zbiór usy­ste­ma­ty­zo­wa­nych in­for­ma­cji

 (1.3) po­li­cyj­ny zbiór da­nych na temat po­dej­rza­nych, po­szu­ki­wa­nych i prze­stęp­ców, a także zgu­bio­nych lub skra­dzio­nych rze­czy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­to­te­ka – zbiór kart z in­for­ma­cja­mi, np. na temat prze­stęp­ców
  • Kar­to­te­ka – dra­mat Ta­de­u­sza Ró­że­wi­cza
  • Kar­to­te­ka – ar­cha­icz­ne okre­śle­nie ka­ta­lo­gu (fol­de­ru) w in­for­ma­ty­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Pa­trzy­łem w jego kar­to­te­kę po­li­cyj­ną. Nie można mu ni­cze­go za­rzu­cić. Jest czy­sty jak łza.

Wiktionary


kartotekowy

→ kar­to­te­ka; kar­to­tecz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kar­to­te­ki

Wiktionary


kartować

1. oz­na­czać na mapie, na­no­sić na mapę szcze­gó­ły te­re­nu na pod­sta­wie ma­te­ria­łów uzy­ska­nych z po­mia­rów bądź z ma­te­ria­łów źró­dło­wych, np. kar­to­wać dane ge­o­de­zyj­ne; ma­po­wać;
2. daw­niej: w ta­jem­ni­cy pla­no­wać coś złego prze­ciw komuś; knuć, ukar­to­wy­wać;
3. daw­niej: ta­so­wać karty do gry;
4. daw­niej: kar­to­wać się - być przy­go­to­wy­wa­nym w ta­jem­ni­cy przed kimś


SJP.pl


kartowy

prze­sta­rza­le: kar­cia­ny (zwią­za­ny z kar­ta­mi, od­no­szą­cy się do gry w karty)


SJP.pl


kartoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o ma­pach; ma­poz­naw­ca


SJP.pl


kartoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o ma­pach; ma­poz­naw­czy­ni


SJP.pl


kartoznawstwo

dział kar­to­gra­fii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem map; ma­poz­naw­stwo


SJP.pl


kartridż

cy­lin­drycz­ny po­jem­nik z na­bo­ja­mi albo po­jem­nik z tu­szem do dru­ka­rek; kar­trydż; car­trid­ge


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. wy­mien­ny po­jem­nik na tusz do dru­kar­ki atra­men­to­wej

 (1.2) in­form. no­śnik da­nych skła­da­ją­cy się z pa­mię­ci ROM umie­szczo­nej w obu­do­wie z two­rzy­wa sztucz­ne­go, za­wie­ra­ją­cy pro­gram kom­pu­te­ro­wy, sto­so­wa­ny np. w kon­so­lach gier;

Wiktionary

Kar­tridż (kar­trydż, ROM car­trid­ge) – no­śnik da­nych skła­da­ją­cy się z pa­mię­ci ROM umie­szczo­nej w obu­do­wie z two­rzy­wa sztucz­ne­go, za­wie­ra­ją­cy pro­gram kom­pu­te­ro­wy (naj­czę­ściej grę).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skoń­czył się toner w dru­kar­ce i trze­ba wło­żyć nowy kar­tridż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartrydż m., cartridge m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kartrydż, cartridge

Wiktionary


kartridżowy

→ kar­tridż


SJP.pl

Patrz:

kartridż

kartrydż

cy­lin­drycz­ny po­jem­nik z na­bo­ja­mi albo po­jem­nik z tu­szem do dru­ka­rek; kar­tridż; car­trid­ge


SJP.pl


kartulariusz

Kar­tu­la­riusz (łac. "car­tu­la­rium"), także kar­tu­larz, ko­pia­riusz, ko­piał, ko­piarz – zbiór do­ku­men­tów i od­pi­sów edyk­tów, do­ty­czą­cych ma­jąt­ków ziem­skich prze­waż­nie klasz­tor­nych.

Ter­min ten uży­wa­ny był w śred­nio­wie­czu i po­cząt­ko­wo oz­na­czał bi­blio­te­kę. W Pol­sce kar­tu­la­riusz znany był już w XIII wieku.

Wikipedia


kartun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. gęsta, gład­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na (nie­kie­dy o lnia­nej os­no­wie), naj­czę­ściej barw­nie dru­ko­wa­na, przez­na­czo­na na ubio­ry lub obi­cia; Glo­ger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nim [po­ko­ju sy­pial­nym] łóżko ozdob­ne, ma­ją­ce fi­ran­ki ze wzo­rzy­ste­go kar­tu­nu pod­pię­te bu­kie­ta­mi ze wstąg i kwia­tów […].

 (1.1) — Z chust­ką tą by­ło­by ci wy­bor­nie do twa­rzy, Maryo! — rzekł kra­wiec i wska­zał na chust­kę z nie­bie­skie­go kar­tu­nu w duże, żółte i czer­wo­ne kwia­ty.

 (1.1) Su­knię miała ciem­ną z pro­ste­go kar­tu­nu, do­stat­nią i jakby za­kon­na zro­bio­ną; chust­kę na szyi białą, a w pal­cach ści­śnię­ty, zmię­ty biały pła­tek, któ­rym tylko co za­czer­wie­nio­ne od łez otar­ła oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkartũn, AS: kartũn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kartunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. karton

Wiktionary


kartuski

przy­miot­nik od: Kar­tu­zy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kar­tuz, zwią­za­ny z Kar­tu­za­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­le­ton minął kar­tu­ski urząd mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzka ż., kartuzja ż., kartuz mos., Kartuzianin mos., Kartuzianka ż., Kartuzy lm nm.

 przym. kartuzjański

Wiktionary


kartusz

1. ła­dow­ni­ca do strzel­by;
2. pas z na­bo­ja­mi;
3. motyw de­ko­ra­cyj­ny, obra­mie­nie tar­czy her­bo­wej, pła­sko­rzeź­by itp.;
4. or­na­ment w for­mie ozdob­nej tar­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ozdob­ne obra­mo­wa­nie herbu, mo­no­gra­mu lub em­ble­ma­tu; de­ko­ra­cja w for­mie tar­czy;

 (1.2) hist. owal­ne obra­mo­wa­nie grupy hie­ro­gli­fów oz­na­cza­ją­cych imię wład­cy;

 (1.3) tu­ryst. nie­wiel­ki, jed­no­ra­zo­wy po­jem­nik na gaz do ku­chen­ki

 (1.4) nabój z por­cją sub­stan­cji

 (1.5) hist. wojsk. ła­dow­ni­ca, czę­sto bo­ga­to zdo­bio­na, uży­wa­na przez jazdę pol­ską

 (1.6) hist. wojsk. cy­lin­drycz­ny po­jem­nik, po­cząt­ko­wo pa­pie­ro­wy, póź­niej me­ta­lo­wy, za­wie­ra­ją­cy ła­du­nek pro­chu do broni pal­nej ła­do­wa­nej od stro­ny wy­lo­tu lufy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kar­tusz – ele­ment zdob­ni­czy
  • kar­tusz – tu­ry­stycz­ny po­jem­nik na gaz
  • kar­tusz – nabój
  • kar­tusz – hie­ro­glif

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkartuʃ, AS: kartuš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kartuszowy

Wiktionary


kartuszowy

przy­miot­nik od: kar­tusz


SJP.pl


kartuz

czło­nek za­ko­nu kon­tem­pla­cyj­ne­go o su­ro­wej re­gu­le, za­ło­żo­ne­go w XI wieku we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Bru­no­na z Ko­lo­nii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za klasz­to­rem kar­tu­zów trze­ba skrę­cić w lewo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzja ż., Kartuzy lm nm.

:: fż. kartuzka ż.

 przym. kartuski, kartuzjański

 przysł. kartusko

Wiktionary


kartuza

daw­niej: my­śliw­ska lub woj­sko­wa torba na na­bo­je; ła­dow­ni­ca


SJP.pl


kartuzek

ga­tu­nek goź­dzi­ka; goź­dzik kar­tu­zek


SJP.pl


kartuzi

ka­to­lic­ki zakon męski i żeń­ski o su­ro­wej re­gu­le, za­ło­żo­ny w XI w. we Fran­cji


SJP.pl

Kar­tu­zi – ka­to­lic­ki zakon męski i żeń­ski o bar­dzo su­ro­wej re­gu­le, za­ło­żo­ny 15 sierp­nia 1084 przez św. Bru­no­na z Ko­lo­nii. Re­gu­ła za­kon­na, zwana „Con­su­e­tu­di­nes Car­tu­siae”, zo­sta­ła spi­sa­na przez pią­te­go prze­o­ra Wiel­kiej Kar­tuz­ji, Guigo I już po śmier­ci za­ło­ży­cie­la. Nazwa po­cho­dzi od zla­ty­ni­zo­wa­nej nazwy pier­wszej sie­dzi­by kar­tu­zów – La Gran­de Char­tre­u­se pod Gre­no­ble we Fran­cji (łac. "Car­tu­sia").

Wikipedia


kartuzianin

miesz­ka­niec Kar­tuz


SJP.pl


kartuzianka

miesz­kan­ka Kar­tuz


SJP.pl


kartuzja

klasz­tor kar­tu­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. klasz­tor kar­tu­zów;

Wiktionary

Kar­tuz­ja – nazwa na­da­na zwy­cza­jo­wo klasz­to­ro­wi za­ko­nu kar­tu­zów.

W skład za­bu­do­wań kar­tuz­ji wcho­dził ko­ściół i eremy ("domki dla mni­chów"). Jako pier­wsza pow­sta­ła La Gran­de Char­tre­u­se we Fran­cji w 1084 roku (stąd nazwa). Ko­lej­ne były na niej wzo­ro­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­młod­szą kar­tuz­ję ot­war­to w Korei.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuz mos., kartuzka ż., Kartuzy lm nm.

 przym. kartuski, kartuzjański

 przysł. kartusko

Wiktionary


kartuzjański

od­no­szą­cy się do kar­tu­za lub kar­tuz­ji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z kar­tu­za­mi albo kar­tuz­ją, do­ty­czą­cy kar­tu­zów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzka ż., kartuz mos., kartuzja ż.

 przym. kartuski

Wiktionary


kartuzka

ga­tu­nek goź­dzi­ka; goź­dzik kar­tu­zek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. mnisz­ka z za­ko­nu kar­tuz­jań­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile wspól­not kar­tu­zek ist­nie­je w Eu­ro­pie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzja ż., Kartuzy lm nm.

:: fm. kartuz mos.

 przym. kartuski, kartuzjański

 przysł. kartusko

Wiktionary


kartuzy

daw­niej: my­śliw­ska lub woj­sko­wa torba na na­bo­je; ła­dow­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim;

 (1.2) geogr. część wsi Gidle, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle;

 (1.3) geogr. dziel­ni­ca Le­gni­cy;

Wiktionary

Kar­tu­zy (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub. Kartuzë,) – ka­szub­skie mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu kar­tu­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Kar­tu­zy. Mia­sto leży nad czte­re­ma je­zio­ra­mi zwa­ny­mi kar­tu­ski­mi. Są to: je­zio­ro Kar­czem­ne, Klasz­tor­ne Duże, Klasz­tor­ne Małe i Mie­len­ko. W Kar­tu­zach krzy­żu­ją się drogi wo­je­wódz­kie: nr 211, nr 224 i nr 228.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po Mu­ze­um Ka­szub­skim w Kar­tu­zach opro­wa­dza­ła nas uro­cza Ka­szub­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtuzɨ, AS: kartuzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzja ż., kartuz mos., kartuzka ż., Kartuzianin mos., Kartuzianka ż.

 przym. kartuski

Wiktionary


kartwelski

ję­zy­ki kart­wel­skie - ro­dzi­na ję­zy­ko­wa z re­jo­nu Ka­u­ka­zu Po­łud­nio­we­go


SJP.pl


karty

gra z uży­ciem spe­cjal­nie oz­na­czo­nych kar­to­ni­ków - kart do gry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gra wy­ko­rzy­stu­ją­ca od­po­wied­nie kar­to­ni­ki – karty;

Wiktionary

Karty do gry – pa­pie­ro­we lub pla­sti­ko­we przy­bo­ry do gier kar­cia­nych.

Praw­do­po­dob­nie były już znane w Chi­nach przed X wie­kiem. Pow­sta­ły na sku­tek prze­nie­sie­nia na pa­pier no­ta­cji uży­wa­nej w cza­sie gry w kości;

niek­tó­re karty wy­wo­dzą się także z chiń­skich pa­pie­ro­wych pie­nię­dzy – uważa się[], że w naj­star­szych grach uży­wa­no praw­dzi­wych ban­kno­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W aka­de­mi­ku gry­wa­li­śmy w karty na pie­nią­dze do rana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karciak mrz., karta ż., karton m., kartonówka ż., kartonowiec m., kartka ż., karteczka ż., karteluszek m., karteluch m., kartkowanie n., przekartkowanie n., karciarz mos.

 czas. kartkować ndk., przekartkować dk.

 przym. karciany, kartkowy, kartonowy, karciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gra karciana

Wiktionary


karuk

że­la­ty­na otrzy­my­wa­na z pę­che­rzy pław­nych niek­tó­rych ryb słod­ko­wod­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) klej otrzy­my­wa­ny z pę­che­rzy ryb­nych, od­pad­ków skór, rogów, kości zwie­rzę­cych;

Wiktionary

Karuk – ina­czej klej rybi, otrzy­my­wa­ny z wy­su­szo­nych pę­che­rzy ryb­nych, prze­de wszyst­kim bie­łu­gi i je­sio­tra. Obec­nie z po­wo­du ochro­ny tych ga­tun­ków (w USA - zakaz im­por­tu) pro­du­ku­je się go z pę­che­rzy pław­nych in­nych ga­tun­ków ryb, naj­czę­ściej po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich. Pę­cherz pław­ny wy­do­by­ty z ryby umie­szczo­ny jest w go­rą­cej wo­dzie, oczy­szczo­ny z żył i mię­śni, a na­stęp­nie su­szo­ny. Pę­cherz pław­ny skła­da się w 70% z ko­la­ge­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkaruk, AS: karuk

Wiktionary


karuna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. filoz. jedna kon­cep­cji mi­ło­ści w bud­dyz­mie i dźi­niz­mie, która opie­ra się na em­pa­tii i oka­zy­wa­niu do­bro­ci cier­pią­cym;

Wiktionary

Ka­ru­na ("Karuṇā" w ję­zy­ku pali i san­skry­cie, a w tyb. "sny­ing-rje") – bud­dyj­ska oraz dźi­nij­ska kon­cep­cja mi­ło­ści. Po­ję­cie to tłu­ma­czo­ne jest rów­nież jako ser­decz­ne współ­czu­cie. Jest klu­czo­wym aspek­tem w bud­dyj­skiej szko­le ma­ha­ja­ny.

Cza­sem bywa na­zy­wa­ne (w pali i san­skry­cie) mahakarunā dla oz­na­cze­nia wiel­kie­go współ­czu­cia lub nie­o­gra­ni­czo­ne­go współ­czu­cia – "Ka­ru­ny" do­pro­wa­dzo­nej do do­sko­na­ło­ści.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) współczucie, miłosierdzie

Wiktionary


karuzel

1. za­wo­dy ry­cer­skie w XVIII wieku, które za­stą­pi­ły tur­nie­je śred­nio­wiecz­ne;
2. daw­niej: ka­ru­ze­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ka­ru­ze­la

 (1.2) hist. fe­styn ry­cer­ski

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ka­ru­ze­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzela ż., karuzelarz mos., karuzelka ż., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karuzela

Wiktionary


karuzela

urzą­dze­nie w we­so­łym mia­stecz­ku lub na placu zabaw do krę­ce­nia się w koło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do za­ba­wy, które się kręci;

 (1.2) urzą­dze­nie do obro­to­we­go ho­lo­wa­nia mo­de­li ae­ro­dy­na­micz­nych

 (1.3) przen. sy­tu­a­cja, gdy coś szyb­ko się zmie­nia, ale po­zor­nie, po­nie­waż wraca po chwi­li to samo

Wiktionary

Ka­ru­ze­la (fr. "car­ro­u­sel") – urzą­dze­nie re­kre­a­cyj­ne obra­ca­ją­ce się wokół włas­nej osi prze­no­szą­ce osoby sie­dzą­ce na obrze­żu koła. W ty­po­wej ka­ru­ze­li pa­sa­że­ro­wie zaj­mu­ją miej­sca na sie­dze­niach, które czę­sto mają kształt zwie­rząt lub po­ja­zdów. Ka­ru­ze­le są cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem we­so­łych mia­ste­czek, pla­ców zabaw i fe­sty­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgu­bi­łam port­fel, gdy jeź­dzi­łam na ka­ru­ze­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaruˈzɛla, AS: karuzela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzelarz mos., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

:: zdrobn. karuzelka ż.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary


karuzelarz

czło­wiek ob­słu­gu­ją­cy ka­ru­ze­lę, wła­ści­ciel ka­ru­ze­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ob­słu­gu­ją­ca ka­ru­ze­lę

 (1.2) wła­ści­ciel ka­ru­ze­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania za­czę­ła pła­kać, więc po­pro­si­li­śmy ka­ru­ze­la­rza, by za­trzy­mał ka­ru­ze­lę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzela ż., karuzelka ż., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karuzelnik

 (1.2) karuzelnik

Wiktionary


karuzelka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­ru­ze­la

 (1.2) mała ka­ru­ze­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na plac za­ba­wa­cu zabaw za­in­sta­lu­ją ka­ru­zel­kę i trzy huś­taw­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzela ż., karuzelarz mos., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelniczy, karuzelowy

Wiktionary


karuzelnictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­fe­sja ka­ru­zel­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ru­zel­nict­wo to jeden z naj­star­szych i do nie­daw­na jeden z naj­pew­niej­szych ro­dzin­nych biz­ne­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzelarz mos., karuzel m., karuzela ż., karuzelka ż., karuzelnik m.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary


karuzelniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ru­zel­ni­kiem lub ka­ru­zel­nict­wem, do­ty­czą­cy ka­ru­zel­ni­ka lub ka­ru­zel­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzela ż., karuzelarz mos., karuzelka ż., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelowy

Wiktionary


karuzelnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel ka­ru­ze­li lub we­so­łe­go mia­stecz­ka, ktoś utrzy­mu­ją­cy się z ich pro­wa­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek pra­cu­je u ka­ru­zel­ni­ka, więc wszyst­kie nie­dzie­le ma ro­bo­cze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzelarz mos., karuzel m., karuzela ż., karuzelka ż., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary


karuzelowy

przy­miot­nik od: ka­ru­ze­la


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ru­ze­lą, do­ty­czą­cy ka­ru­ze­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzela ż., karuzelarz mos., karuzelka ż., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelniczy

Wiktionary


karuzelówka

1. ro­dzaj ma­szy­ny do obrób­ki wió­ro­wej;
2. ro­dzaj za­da­nia sza­ra­dziar­skie­go


SJP.pl


karw

daw­niej: stary, ocię­ża­ły wół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. wół

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karw – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Górz­no
  • Karw – le­śni­czów­ka w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Czer­nie­je­wo
  • Karw – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo
  • Karw – je­zio­ro koło miej­sco­wo­ści Kar­wie
  • Wiel­ki Karw – wyspa
  • Mały Karw – wyspa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karf, AS: karf

Wiktionary


karwacki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Kar­wac­ki (1866-1924) – za­kon­nik fran­cisz­kań­ski
  • Lud­wik Fran­ci­szek Kar­wac­ki (1692-1748) – za­kon­nik, mi­sjo­narz, pro­fe­sor
  • Ma­ciej Kar­wac­ki (1686-1756) – je­zu­i­ta, pro­fe­sor greki, ła­ci­ny i ję­zy­ka he­braj­skie­go
  • Roman Kar­wac­ki (1945-) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i te­o­log
  • To­masz Kar­wac­ki (1708-1779) – za­kon­nik, te­o­log
  • Zyg­munt Kar­wac­ki (1892-1916) – le­gio­ni­sta Pił­sud­skie­go
  • Wyrąb Kar­wac­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim

Wikipedia


karwakrol

izo­mer ty­mo­lu, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o dzia­ła­niu lecz­ni­czym


SJP.pl

Kar­wa­krol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, izo­mer ty­mo­lu o iden­tycz­nych wła­ści­wo­ściach far­ma­ko­lo­gicz­nych. Wy­stę­pu­je w du­żych ilo­ściach w ma­cie­rzan­ce, le­biod­ce, ty­mian­ku i kmin­ku. Jego obec­ność stwier­dzo­no rów­nież w olej­ku z czar­nusz­ki siew­nej.

Dzia­ła­nie: po­bu­dza­ją­ce oś­rod­ki na­czy­nio­ru­cho­we, przy­spie­sza­ją­ce od­dy­cha­nie, mo­czo­pęd­ne, prze­ciw­skur­czo­we, prze­ciw­bó­lo­we, prze­ci­wro­ba­cze, na­pot­ne, żół­cio­pęd­ne. Za­sto­so­wa­ne miej­sco­wo dzia­ła­ją roz­grze­wa­ją­co, prze­ciw­bó­lo­wo, od­ka­ża­ją­co. Ni­szczą bak­te­rie ropne.

Wikipedia


karwala

naz­wi­sko


SJP.pl


karwan

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ania Kar­wan – pol­ska wo­ka­list­ka, ak­tor­ka, kom­po­zy­tor­ka, au­tor­ka tek­stów i pia­nist­ka
  • Bar­tosz Kar­wan – pol­ski pił­karz
  • Marek Kar­wan – pol­ski przed­się­bior­ca
  • Mi­chał Kar­wan – pol­ski pił­karz

Wikipedia


karwasz

1. na­ra­mien­nik me­ta­lo­wy, część zbroi hu­sa­rza
2. wyłóg na rę­ka­wie, man­kiet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. część pan­ce­rza chro­nią­ce­go prze­dra­mię, za­pi­na­na zwy­kle na nad­garst­ku;

Wiktionary

Kar­wasz (z wę­gier­skie­go "kar­wos", w jęz. per­skim "ba­zu­band") – ro­dzaj pły­to­we­go za­rę­ka­wia o łyż­ko­wa­tej for­mie, po­cho­dze­nia wschod­nie­go.

Kar­wa­sze mają po­stać li­ścia­stej, wy­pu­kłej płyty, tzw. łyżki, chro­nią­cej prze­dra­mię od łok­cia do nad­garst­ka. Czę­sto wy­po­sa­ża­ne były w łap­cie (ła­pa­wi­cę), czyli rę­ka­wi­cę chro­nią­cą dłoń, cza­sem w drugą płytę chro­nią­cą wnę­trze prze­dra­mie­nia, np.

Wikipedia


karwat

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. Chor­wat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarvat, AS: karvat

Wiktionary


karwecki

naz­wi­sko


SJP.pl


karwia

afry­kań­skie drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych o ja­dal­nych, cięż­ko­straw­nych owo­cach i cen­nym drew­nie; sy­ko­mo­ra, sy­ko­mor, ośla figa, figa mor­wo­wa


SJP.pl

Kar­wia (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Karwiô, niem. "Kar­wen") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Wła­dy­sła­wo­wo. Leży nad Mo­rzem Bał­tyc­kim. Ma sta­tus so­łect­wa.

Kar­wia to nad­mor­ska miej­sco­wość let­ni­sko­wa. Ma sze­ro­ką plażę o dłu­go­ści około 3 km, przy­stań mor­ską dla ry­ba­ków (pas plaży) i dwa let­nie ką­pie­li­ska.

Wikipedia


karwiański

→ Kar­wia (wieś); kar­wień­ski


SJP.pl


karwica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­wi­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Ce­wi­ce
  • Kar­wi­ca – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida

Wikipedia


karwice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Kar­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Kar­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo
  • Kar­wi­ce – gro­ma­da
  • Kar­wi­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w Kar­wi­cach, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


karwieński

→ Kar­wia (wieś); kar­wiań­ski


SJP.pl


karwik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Kar­wik – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Pisz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na nad je­zio­rem Sek­sty i Ka­na­łem Je­gliń­skim, w od­le­gło­ści 7 km od Pisza, pow­sta­ła w 1804 roku.

Wikipedia


karwin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­win – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Dre­zden­ko
  • Kar­win – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Kar­win – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Kar­li­no
  • Kar­win – część wsi Broj­ce w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Broj­ce
  • Kar­win – gro­ma­da w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim
  • Kar­win – gro­ma­da w po­wie­cie pro­szo­wic­kim
  • Kar­wi­niec, Kar­wi­ny

Wikipedia


karwina

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. stru­mień na Po­brze­żu Ko­sza­liń­skim;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto i po­wiat w Cze­chach, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, na Ślą­sku Cie­szyń­skim;

 (1.3) hist. geogr. hi­sto­rycz­na pol­ska wieś na Za­ol­ziu

Wiktionary

Kar­wi­na ( Karviná, Kar­win) – mia­sto w Cze­chach, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, na Ślą­sku Cie­szyń­skim, nad rzeką Olzą, przy gra­ni­cy pol­sko-cze­skiej. Jest sto­li­cą po­wia­tu Kar­wi­na i gminą z roz­sze­rzo­ny­mi upraw­nie­nia­mi (czes. "obec s rozšířenou působností"), w któ­rej oprócz mia­sta znaj­du­ją się Dzieć­mo­ro­wi­ce, Pio­tro­wi­ce koło Kar­wi­ny i Sto­na­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chyba nie bę­dziesz się kąpał w Kar­wi­nie?

 (1.2) W Kar­wi­nie przy­szedł na świat Gu­staw Mor­ci­nek.

 (1.3) Od­kry­cie bo­ga­tych złóż węgla w tej oko­li­cy do­pro­wa­dzi­ło do gwał­tow­ne­go roz­wo­ju eko­no­micz­ne­go i de­mo­gra­ficz­ne­go Kar­wi­ny i są­sied­nich wsi jako miej­sco­wo­ści gór­ni­czych i hut­ni­czych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karwinianin m.

 przym. karwiński

Wiktionary


karwing

car­ving;
1. tech­ni­ka jazdy na nar­tach po­le­ga­ją­ca na po­ru­sza­niu się na kra­wę­dziach nart, zwy­kle bez kij­ków, poz­wa­la­ją­ca na osią­ga­nie więk­szych pręd­ko­ści w po­rów­na­niu z kla­sycz­ną jazdą;
2. sztu­ka rzeź­bie­nia w owo­cach i wa­rzy­wach, po­pu­lar­na w kra­jach Da­le­kie­go Wscho­du


SJP.pl


karwingi

rzad­ko: narty do upra­wia­nia car­vin­gu (tech­ni­ki jazdy); car­vin­gi, narty car­vin­go­we


SJP.pl


karwingowy

→ kar­wing; car­vin­go­wy


SJP.pl


karwiński

zwią­za­ny z Kar­wi­ną


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Kar­wi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karwina ż.

Wiktionary


karwon

ciecz o za­pa­chu kmin­ku, wy­stę­pu­je w olej­ku kmin­ko­wym i ko­pro­wym; zwią­zek or­ga­nicz­ny sto­so­wa­ny jako skład­nik aro­ma­tów spo­żyw­czych; keton ter­pe­no­wy


SJP.pl

Kar­won – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, pod­gru­py mo­no­ter­pe­nów za­li­cza­ny do mo­no­cy­klicz­nych nie­na­sy­co­nych ke­to­nów ter­pe­no­wych. Jest to be­zbarw­na ciecz o tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia 230 °C.

Ma jedno cen­trum chi­ral­no­ści i wy­stę­pu­je w dwóch od­mia­nach enan­cjo­me­rycz­nych róż­nią­cych się za­pa­chem: ("S")-(+)-kar­won ma za­pach kmin­ku, a ("R")-(–)-kar­won – mięty.

Wikipedia


karwot

naz­wi­sko


SJP.pl


karwowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­wo­wo (So­cha­czew) – dziel­ni­ca So­cha­cze­wa
  • Kar­wo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie So­cha­czew
  • Kar­wo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Ra­dzi­łów
  • Kar­wo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Raj­gród
  • Kar­wo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w gmi­nie Sta­wi­ski
  • Kar­wo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo
  • Kar­wo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Łobez
  • Kar­wo­wo – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Łobez
  • Kar­wo­wo – zlik­wi­do­wa­ny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Kar­wo­wie, w po­wie­cie po­lic­kim, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


karwowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kar­wow­ski (1873-1933) – pro­fe­sor der­ma­to­lo­gii i we­ne­ro­lo­gii
  • An­drzej Kar­wow­ski (1759-1831) – ge­ne­rał in­su­rek­cji ko­ściusz­kow­skiej
  • An­to­ni Kar­wow­ski (ur. 1948) – pol­ski ar­ty­sta ma­larz i per­for­mer
  • Fran­ci­szek Kar­wow­ski (1895-2005) – ka­pi­tan Woj­ska Pol­skie­go
  • Jacek Kar­wow­ski – (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jan Kar­wow­ski (ur. 1937) – pol­ski eko­no­mi­sta,
  • Ka­zi­mierz Kar­wow­ski – (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Krzysz­tof Kar­wow­ski – (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Le­szek Kar­wow­ski (ur. 1975) – pol­ski ko­szy­karz
  • Łu­kasz Kar­wow­ski (ur. 1965) – pol­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, oraz pro­du­cent fil­mo­wy
  • Sta­ni­sław Kar­wow­ski – (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ste­fan Kar­wow­ski – po­stać fik­cyj­na

Wikipedia


kary

czar­ny (okre­śle­nie maści konia)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czar­ny (o maści konia)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) koń maści czar­nej

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: kara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co cie­ka­we, je­szcze w oko­li­cach 1900 roku więk­szość jut­lan­dów miała uma­szcze­nie kare lub gnia­de, tym­cza­sem dziś ko­lo­ry te są w mniej­szo­ści, na­to­miast do­mi­nu­je maść kasz­ta­no­wa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɨ, AS: kary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karosz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) karosz

Wiktionary


karygodnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­ry­god­ny, na­gan­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karygodność ż.

 przym. karygodny

Wiktionary


karygodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­ry­god­nie


SJP.pl


karygodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­ry­god­ny


SJP.pl


karygodność

→ ka­ry­god­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ry­god­ne; cecha tych, któ­rzy są ka­ry­god­ni

Wiktionary

Patrz:

karygodny

Powiązane:

 przym. karygodny

 przysł. karygodnie

Wiktionary


karygodny

za­słu­gu­ją­cy na karę, godny po­tę­pie­nia; niec­ny, skan­da­licz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­słu­gu­ją­cy na po­tę­pie­nie, na­ga­nę, karę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego po­stę­po­wa­nie jest ka­ry­god­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɨˈɡɔdnɨ, AS: karygodny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. karygodnie

 rzecz. karygodność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naganny

Wiktionary


karyjski

1. → Karia;
2. figa ka­ryj­ska - ga­tu­nek drze­wa lub krze­wu na­le­żą­cy do ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych; figa po­spo­li­ta, fi­go­wiec po­spo­li­ty, drze­wo fi­go­we


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Karią, do­ty­czą­cy Karii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­ryj­ski, wy­mar­ły język z po­dro­dzi­ny ana­to­lij­skiej ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karia ż.

Wiktionary


karykatura

wy­ol­brzy­mie­nie, czę­sto aż do śmiesz­no­ści, cech cha­rak­te­ry­stycz­nych ja­kiejś po­sta­ci na obra­zie lub w opi­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hu­mo­ry­stycz­na praca pla­stycz­ny­a­stycz­na lub li­te­rac­ka ośmie­sza­ją­ca i uwy­dat­nia­ją­ca cha­rak­te­ry­stycz­ne cechy osoby;

Wiktionary

Ka­ry­ka­tu­ra ( ca­ri­ca­tu­ra) – świa­do­mie przed­sta­wie­nie osoby, zja­wi­ska lub przed­mio­tu w spo­sób zde­for­mo­wa­ny, które ma na celu pod­kre­śle­nie ne­ga­tyw­ne­go cha­rak­te­ru ele­men­tów, wła­ści­wo­ści, cech. Do osią­gnię­cia tego celu sto­su­je się hi­per­bo­lę, niek­tó­re rze­czy i zja­wi­ska mogą być na­to­miast po­mi­nię­te lub upro­szczo­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkarɨkaˈtura, AS: karykatura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykaturzysta m., karykaturzystka ż.

:: zdrobn. karykaturka ż.

 czas. karykaturować ndk., skarykaturować dk.

 przym. karykaturalny

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykaturalnie

przy­słó­wek

 (1.1) od ka­ry­ka­tu­ral­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­prze­ciw ka­ry­ka­tu­ral­nie przed­sta­wio­ne­go Sejmu, w któ­rym po­sło­wie beł­ko­czą i dzie­lą włos na czwo­ro, po­sta­wił Ró­że­wicz sa­me­go księ­dza Skar­gę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż., karykaturzysta m., karykaturzystka ż., karykaturka ż.

 czas. karykaturować ndk., skarykaturować dk.

 przym. karykaturalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmiesznie

Wiktionary


karykaturalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­ry­ka­tu­ral­nie


SJP.pl


karykaturalny

prze­ry­so­wa­ny, gro­te­sko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ka­ry­ka­tu­ry, prze­ja­skra­wio­ny, wy­ol­brzy­mio­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co chwi­lę gibon jakiś lub magot, z ohyd­nie gołym, czer­wo­nym po­ślad­kiem, wy­cią­gał przez kratę rękę kos­ma­tą, usi­łu­jąc dla psoty do­się­gnąć piór w ogo­nie pta­ków kró­lew­skich; pa­pu­gi wie­sza­ły się na prę­tach prze­gro­dy i roz­dzia­wia­jąc dzio­by, ka­ry­ka­tu­ral­nie do or­lich po­dob­ne, wtó­ro­wa­ły zgieł­kli­wym krzy­kiem mia­u­cze­niu wy­krzy­wia­ją­cych się małp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɨkatuˈralnɨ, AS: karykaturalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż., karykaturzysta m., karykaturzystka ż., karykaturka ż.

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groteskowy

Wiktionary


karykaturka

zdrob­nie­nie od: ka­ry­ka­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­ry­ka­tu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­bi­łam te jego ka­ry­ka­tur­ki pu­bli­ko­wa­ne na ła­mach ka­to­wic­kiej prasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż., karykaturzysta m., karykaturzystka ż.

 przym. karykaturalny

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykaturowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­ry­ka­tu­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karykaturować ndk.

Wiktionary


karykaturować

cza­sow­nik

 (1.1) two­rzyć ka­ry­ka­tu­rę, przed­sta­wiać w spo­sób ka­ry­ka­tu­ral­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɨkatuˈrɔvat͡ɕ, AS: karykaturovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż., karykaturowanie n.

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykaturzysta

osoba zaj­mu­ją­ca się ry­so­wa­niem ka­ry­ka­tur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ry­sow­nik ka­ry­ka­tur, autor ka­ry­ka­tur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez krót­ki okres po zdo­by­ciu wyksz­tał­ce­nia był ry­sow­ni­kiem i ka­ry­ka­tu­rzy­stą, na­stęp­nie wy­brał dzien­ni­kar­stwo i pu­bli­cy­sty­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż.

:: zdrobn. karykaturka ż.

:: fż. karykaturzystka ż.

 przym. karykaturalny

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykaturzystka

→ ka­ry­ka­tu­rzy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ar­tyst­ka ry­su­ją­ca ka­ry­ka­tu­ry, au­tor­ka ka­ry­ka­tur

Wiktionary

Patrz:

karykaturzysta

Przykłady

 (1.1) W póź­niej­szych la­tach pra­co­wa­ła jako ka­ry­ka­tu­rzyst­ka w któ­rymś z ka­to­wic­kich dzien­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż.

:: zdrobn. karykaturka ż.

:: fm. karykaturzysta m.

 przym. karykaturalny

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykiel

lekki powóz spa­ce­ro­wy po­pu­lar­ny w po­ło­wie XIX wieku


SJP.pl

Ka­ry­kiel, z ang. "cur­ric­le" – lekki, dwu­ko­ło­wy po­jazd spa­ce­ro­wy, ro­dzaj po­wo­zu. Pier­wsze po­ja­zdy tego typu po­ja­wi­ły się w An­glii ok. 1800 roku. Stał się po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie Za­chod­niej w 1 ćwier­ci XIX wieku.

Ka­ry­kiel był luk­su­so­wym po­ja­zdem o jed­nym dysz­lu przy­sto­so­wa­nym do pary koni.

Wikipedia


karylion

prze­sta­rza­le:
a) ze­spół dzwo­nów wie­żo­wych
b) bicie wielu dzwo­nów
c) kom­po­zy­cja mu­zycz­na na­śla­du­ją­ca bicie dzwo­nów


SJP.pl

Ka­ry­lion. Go­bli­no­wa opo­wieść o dzwo­nach, które wy­pę­dzi­ły gra­niem stary rok i przy­wo­ła­ły nowy ( The Chi­mes: A Go­blin Story of Some Bells that Rang an Old Year Out and a New One In) – opo­wia­da­nie Char­le­sa Dic­ken­sa, wy­da­ne w Lon­dy­nie w 1844 roku. Zo­stał przy­ję­ty przez czy­tel­ni­ków z takim samym en­tuz­jaz­mem, jak jego po­przed­nicz­ka, i wciąż na­le­ży do naj­po­pu­lar­niej­szych świą­tecz­nych opo­wie­ści Char­le­sa Dic­ken­sa. Ty­tu­ło­wy „ka­ry­lion” to ze­spół dzwo­nów na wieży jed­ne­go z lon­dyń­skich ko­ścio­łów.

Wikipedia


karylionowy

→ ka­ry­lion; ca­ril­lo­no­wy


SJP.pl


karyna

po­gard­li­wie: młoda dziew­czy­na, któ­rej za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­ca się głu­po­tą, pro­stact­wem i ro­szcze­nio­wo­ścią; Ka­ry­na, Dże­si­ka, dże­si­ka, Jes­si­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mało in­te­li­gen­ta­na ko­bie­ta lub dziew­czy­na

Wiktionary


karyncki

przy­miot­nik od: Ka­ryn­tia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ryn­tią, do­ty­czą­cy Ka­ryn­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntyjka ż., Karyntyjczyk mos., Karyntka ż., Karyntczyk mos., Karyntia ż.

Wiktionary


karyntczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. lub daw. miesz­ka­niec Ka­ryn­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntia ż., Karyntyjczyk mos.

:: fż. Karyntyjka ż., Karyntka ż.

 przym. karyncki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Karyntyjczyk

Wiktionary


karyntia

kraj związ­ko­wy w Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na le­żą­ca na ob­sza­rze obec­nej Au­strii i Sło­we­nii

 (1.2) geogr. adm. kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej Au­strii ze sto­li­cą w Kla­gen­fur­cie;

Wiktionary

Ka­ryn­tia (niem. "Kärnten", sło­weń. "Koroška", wł. "Ca­rin­zia") – kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej Au­strii. Gra­ni­czy ze Sło­we­nią, Wło­cha­mi, Ty­ro­lem, Sal­zbur­giem i Sty­rią. Sto­li­cą kraju związ­ko­we­go jest Kla­gen­furt am Wörthersee. Obok Au­stria­ków za­miesz­ku­je ją też mniej­szość sło­weń­ska w licz­bie 14 tys. osób.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Karyntyjczyk mos., Karyntczyk mos., Karyntyjka ż., Karyntka ż.

 przym. karyncki

Wiktionary


karyntka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lub rzad. miesz­kan­ka Ka­ryn­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntia ż., Karyntyjka ż.

:: fm. Karyntyjczyk mos., Karyntczyk mos.

 przym. karyncki

Wiktionary


karyntyjczyk

miesz­ka­niec Ka­ryn­tii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­ryn­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntia ż., Karyntczyk mos.

:: fż. Karyntyjka ż., Karyntka ż.

 przym. karyncki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Karyntczyk

Wiktionary


karyntyjka

miesz­kan­ka Ka­ryn­tii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­ryn­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntia ż., Karyntka ż.

:: fm. Karyntyjczyk mos., Karyntczyk mos.

 przym. karyncki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Karyntka

Wiktionary


karypel

niski czło­wiek; kny­pek


SJP.pl


karyś

naz­wi­sko


SJP.pl


karzec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Kro­bia;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ka­rzec (przy­sta­nek ko­le­jo­wy).

Ka­rzec (pol. hist. „Kar­siec”) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Kro­bia, obok wsi Pud­lisz­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przy­stan­ku ko­le­jo­wym w Karcu wsia­da­ją zwy­kle trzy osoby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczanin mos., karczanka ż.

 przym. karzecki

Wiktionary


karzeł

1. czło­wiek bar­dzo ni­skie­go wzro­stu;
2. isto­ta ba­śnio­wa ma­ją­ca mi­nia­tu­ro­wą po­stać ludz­ką;
3. prze­no­śnie: o czło­wie­ku małej war­to­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) med. czło­wiek o nie­do­bo­rze wzro­stu;

 (1.2) po­stać fan­ta­stycz­na, isto­ta nie­wiel­kie­go wzro­stu

 (1.3) przen. ktoś mało war­to­ścio­wy mo­ral­nie, po­zba­wio­ny ja­kich­kol­wiek cech do­dat­nich

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) astr. nie­du­ża gwia­zda ciągu głów­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kras­no­lud i kras­no­lu­dek – po­sta­ci z baśni i le­gend.
  • ka­rzeł – czło­wiek o nie­prze­cięt­nie ni­skim wzro­ście.
  • Ka­rzeł – po­wieść Pära La­gerk­vi­sta.
  • Ka­rzeł – film Marka Jo­ne­sa.
  • ka­rzeł – gwia­zda ciągu głów­ne­go na­le­żą­ca do klasy jas­no­ści V
    • czer­wo­ny ka­rzeł – ka­rzeł o typie wid­mo­wym K-M
    • po­ma­rań­czo­wy ka­rzeł – ka­rzeł o typie wid­mo­wym K
    • żółty ka­rzeł – ka­rzeł o typie wid­mo­wym G (przy­kła­dem gwia­zdy tego typu jest Słoń­ce)
    • żółto-biały ka­rzeł – ka­rzeł o typie wid­mo­wym F
    • błę­kit­ny ka­rzeł – ka­rzeł o typie wid­mo­wym O
  • biały ka­rzeł – ostat­ni etap ewo­lu­cji mało ma­syw­nej gwia­zdy (po­ni­żej 1,4 masy Słoń­ca) przed osty­gnię­ciem do sta­dium czar­ne­go karła
  • czar­ny ka­rzeł – hi­po­te­tycz­na gwia­zda pow­sta­ją­ca po osty­gnię­ciu bia­łe­go karła. Wszechś­wiat jest je­szcze za młody, by gwia­zdy tego typu mogły pow­stać

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agre­syw­ny ka­rzeł z Wę­gier wy­wo­łał pa­ni­kę wśród gości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʒɛw, AS: kažeu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karłowatość ż., skarłowacenie n., karłowacenie n., podkarzeł m., karlątko n., karlenie n., skarlenie n.

:: zdrobn. karzełek m.

:: fż. karlica ż.

 czas. karłowacieć ndk., skarłowacieć dk., karleć ndk., skarleć dk.

 przym. karłowaty, karłowy, karzełkowy, karli

 przysł. karłowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niskorosły; pejor. liliput, karakan, grzdyl, knypek, konus, kurdupel, gnom; przest. niziołek, łokietek

 (1.2) gnom, skrzat, kobold, krasnolud, krasnoludek

Wiktionary


karzełek

1. zdrob­nie­nie od: ka­rzeł;
2. okoń­czyk ka­rze­łek - ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny bas­so­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ka­rzeł

Wiktionary

Ka­rze­łek (381 m, 390 m) – wznie­sie­nie na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej w miej­sco­wo­ści Olsz­tyn, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim. Znaj­du­je się w po­łud­nio­wej czę­ści So­ko­lich Gór, po­mię­dzy za­bu­do­wa­nym ob­sza­rem Olsz­ty­na i Bi­sku­pic (bli­żej tych ostat­nich).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈʒɛwɛk, AS: kažeu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karzeł m.

 przym. karłowy, karli

Wiktionary


karzełkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ka­rzeł­ka, mały, skar­la­ły


SJP.pl


karzełkowy

→ ka­rze­łek


SJP.pl

Patrz:

karzełek

karzący

na­kła­dać, wy­mie­rzać karę * formy trybu roz­ka­zu­ją­ce­go "karaj" itp. prze­sta­rza­łe


SJP.pl

Patrz:

karać

karłatka

nie­wiel­ka palma bez pnia, o cha­rak­te­ry­stycz­nych, wach­la­rzo­wa­tych li­ściach; pal­micz­ka


SJP.pl


karło

fotel o eso­wa­to wy­gię­tych no­gach, roz­po­wszech­nio­ny w śred­nio­wiecz­nych Wło­szech


SJP.pl


karłomyszowate

o ce­chach kar­ło­my­szo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­te­ro­my­i­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du bo­broksz­tałt­nych;

Wiktionary

Kar­ło­my­szo­wa­te, szczu­ro­skocz­ki (He­te­ro­my­i­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du bo­broksz­tałt­nych (Ca­sto­ri­morp­hi) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­le kar­ło­my­szo­wa­tych pre­fe­ru­ją te­re­ny pu­styn­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karłomysz ż.

Wiktionary


karłomyszowaty

o ce­chach kar­ło­my­szo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl


karłosuseł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Xe­ro­sper­mop­hi­lus|ref=tak., ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju kar­ło­su­seł (1.1)

Wiktionary

Kar­ło­su­seł ("Xe­ro­sper­mop­hi­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kar­ło­su­sły za­miesz­ku­ją pu­styn­ne i ste­po­we te­re­ny w Ka­li­for­nii i Mek­sy­ku.

Wiktionary


karłowatość

wzrost znacz­nie po­ni­żej śred­niej w danej po­pu­la­cji; na­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie kar­ło­wa­tym, bycie kar­łem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wsty­dził się swej kar­ło­wa­to­ści, uczy­nił z niej nawet atut.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karzeł mos./mzw.

 przym. karłowy, karłowaty

Wiktionary


karłowaty

1. ma­ją­cy wy­mia­ry mniej­sze od prze­cięt­nych dla da­ne­go ga­tun­ku;
2. mały, niski, skar­la­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku, zwie­rzę­ciu, ro­śli­nie, pla­ne­cie nie­nor­mal­nie mały

 (1.2) o małej war­to­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wy­da­je ci się, że te po­mi­do­ry są ja­kieś takie kar­ło­wa­te?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karłowatość ż., karzeł mos./mzw., karlica ż., karliczka ż.

 czas. karłowacieć ndk., skarłowacieć dk.

 przym. karłowy

Wiktionary


karłowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. mia­sto w au­to­no­micz­nej pro­win­cji Woj­wo­di­na w Ser­bii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­ło­wi­ce – część mia­sta Wroc­ław
  • Kar­ło­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim, w gmi­nie Ol­szy­na
  • Kar­ło­wi­ce – przy­sió­łek wsi Goła w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Go­rzów Ślą­ski
  • Kar­ło­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Po­pie­lów
  • Kar­ło­wi­ce – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Odo­la­nów
  • Kar­ło­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz
  • Kar­ło­wi­ce – gro­ma­da
  • Kar­ło­wi­ce – dawna gmina
  • Kar­ło­wi­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Kar­ło­wi­ce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim
  • Kar­ło­wi­ce (Srem­ski Kar­lov­ci) – mia­sto w Ser­bii
  • Kar­ło­wi­ce Małe
  • Kar­ło­wi­ce Wiel­kie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karłowicki

Wiktionary


karłowicki

przy­miot­nik od: Kar­ło­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. hist. zwią­za­ny z Kar­ło­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Kar­ło­wic (serb. Srem­ski Kar­lov­ci)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karłowice nmos.

Wiktionary


karłowicz

naz­wi­sko, np.
1. Jan Alek­san­der Kar­ło­wicz (1836-1903), oj­ciec Mie­czy­sła­wa, pol­ski et­no­graf, ję­zy­koz­naw­ca i mu­zy­ko­log;
2. Mie­czy­sław Kar­ło­wicz (1876-1909), syn Jana Alek­san­dra, pol­ski kom­po­zy­tor i ta­ter­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­ło­wicz – naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je około 1000 osób.
  • Ana­staz­ja Kar­ło­wicz (ur. 1982) – ukra­iń­ska sza­chist­ka
  • Da­riusz Kar­ło­wicz (ur. 1964) – pol­ski fi­lo­zof, hi­sto­ryk idei, pu­bli­cy­sta
  • Ed­ward Kar­ło­wicz (ur. 1921) – pol­ski dzien­ni­karz, re­por­ta­ży­sta i pu­bli­cy­sta
  • Jan Alek­san­der Kar­ło­wicz (1836–1903) – pol­ski et­no­graf, mu­zy­ko­log, ję­zy­koz­naw­ca, fol­klo­ry­sta, czło­nek Aka­de­mii Umie­jęt­no­ści
  • Ja­ni­na Kar­ło­wicz (1882–1937) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka, or­ga­ni­za­tor­ka szkol­nict­wa żeń­skie­go
  • Mie­czy­sław Kar­ło­wicz (1876–1909) – pol­ski kom­po­zy­tor i dy­ry­gent
  • Mie­czy­sław Kar­ło­wicz – pol­ski ko­larz szo­so­wy
  • Ry­szard Kar­ło­wicz (1919–2007) – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta
  • Wac­ław Kar­ło­wicz, pseud. ks. An­drzej Bo­bo­la (1907–2007) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, ka­pe­lan pow­sta­nia war­szaw­skie­go

Wikipedia


karłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kar­ło­wo – część mia­sta Mi­ko­łaj­ki
  • Kar­ło­wo – osada wsi Do­bie­sze­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Kar­ło­wo – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc
  • Kar­ło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów
  • Kar­ło­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo
  • Kar­ło­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce
  • Kar­ło­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo
  • Kar­ło­wo – mia­sto w Buł­ga­rii, ob­wo­dzie płow­diw­skim
  • Kar­ło­wo – gmina z sie­dzi­bą w ww. mie­ście

Wikipedia


karłowski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­ło­wem, do­ty­czą­cy Kar­ło­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karłów m.

Wiktionary


karłowy

1. drze­wa kar­ło­we - drze­wa o ni­skich pniach, zwła­szcza wy­ho­do­wa­ne od­mia­ny drzew owo­co­wych, któ­rych nie­wiel­ka wy­so­kość ułat­wia zbiór;
2. jaś kar­ło­wy - od­mia­na fa­so­li jaś


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do karła

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy karła, okre­śla­ją­cy karła, uży­wa­ny przy karle

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla karła, ma­ją­cy cechy karła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karłowatość ż., karzeł mos./mzw., karzełek mos./mzw.

 przym. karłowaty

Wiktionary


karłówka

1. ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych;
2. ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny papug wschod­nich


SJP.pl

Kar­łów­ka ("Pro­sciu­ril­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wiór­cza­ków (Nan­no­sciu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia


karłątek

motyl z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


SJP.pl


karłątkowate

ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych; war­cab­ni­ko­wa­te, po­wsze­lat­ko­wa­te


SJP.pl


karń

daw­niej: bryła, złoże, kawał cze­goś


SJP.pl


karśniawy

przy­miot­nik

 (1.1) daw. le­wo­ręcz­ny,

Wiktionary


kas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, lewy do­pływ Je­ni­se­ju;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kas Chi­ki­tu – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Kas – rzeka w Kraju Kras­no­jar­skim, lewy do­pływ Je­ni­se­ju
  • Kas – mia­sto i dy­strykt
  • Kas – wieś w mu­ha­fa­zie Alep­po, w dy­stryk­cie Ajn al-Arab
  • Kaş – mia­sto
  • „Kas” – pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny Zbi­gnie­wa Kas­prza­ka
  • Kas – grupa ko­lar­ska
  • Cas
  • KAS

Wikipedia


kasa

1. po­mie­szcze­nie lub dział in­sty­tu­cji, gdzie wpła­ca (wy­pła­ca) się pie­nią­dze, ku­pu­je bi­le­ty itp.
2. pie­nią­dze, fun­du­sze
3. skrzyn­ka do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy, kosz­tow­no­ści; sejf
4. urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce dzien­ny utarg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy

 (1.2) sta­no­wi­sko do na­li­cza­nia na­leż­no­ści za towar lub usłu­gi, gdzie na miej­scu do­ko­nu­je się za­pła­ty / płat­no­ści

 (1.3) techn. urzą­dze­nie do na­li­cze­nia na­leż­no­ści

 (1.4) pot. pie­nią­dze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kasa – po­tocz­nie: pie­niądz,
  • kasa – ter­min w ra­chun­ko­wo­ści,
  • kasa – sta­no­wi­sko przyj­mo­wa­nia i wy­da­wa­nia pie­nię­dzy,
  • Kasa – ja­poń­ska po­et­ka,
  • K.A.S.A. – pse­u­do­nim Krzysz­to­fa Ka­sow­skie­go, pol­skie­go mu­zy­ka,
  • kasa pan­cer­na – inne okre­śle­nie sejfu,
  • kasa cho­rych – in­sty­tu­cja ubez­pie­czeń spo­łecz­nych,
  • Kasa Cho­rych – ze­spół blu­e­so­wy,
  • kasa fi­skal­na (kasa re­je­stru­ją­ca),
  • Kasa Kra­jo­wa,
  • kasa oporu,
  • kasa po­życz­ko­wa,

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pro­szę po­dejść z for­mu­la­rzem do kasy.

 (1.3) Prze­pra­szam, zep­su­ła mi się kasa, nie mogę wydać panu resz­ty.

 (1.4) Nig­dzie nie jadę na wa­ka­cje, nie mam kasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkasa, AS: kasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasjer m., kasjerka ż., kasetka ż., kasownik m., kasowanie n., skasowanie n.

:: zdrobn. kaska ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk.

 przym. kasiasty, kasowy, kasjerski

 przysł. kasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sejf

 (1.4) forsa, gotówka, pieniądze, szmal, mamona, sałata, kapusta

Wiktionary


kasacja

1. zlik­wi­do­wa­nie, znie­sie­nie lub unie­waż­nie­nie cze­goś;
2. wy­co­fa­nie po­ja­zdu, ma­szy­ny itp. z ek­splo­a­ta­cji;
3. w pra­wie pro­ce­so­wym:
a) uchy­le­nie wy­ro­ku sądu niż­szej in­stan­cji przez sąd wyż­szej in­stan­cji;
b) pismo do sądu naj­wyż­szej in­stan­cji, za­wie­ra­ją­ce wnio­sek o uchy­le­nie wy­ro­ku;
4. w mu­zy­ce: utwór wy­ko­ny­wa­ny na wol­nym po­wie­trzu, ro­dzaj di­ver­ti­men­ta lub se­re­na­dy; cas­sa­zio­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zlik­wi­do­wa­nie, znie­sie­nie lub unie­waż­nie­nie cze­goś

 (1.2) techn. wy­co­fa­nie po­ja­zdu, ma­szy­ny itp. z ek­splo­a­ta­cji

 (1.3) praw. od­wo­ła­nie od orze­cze­nia sądu niż­szej in­stan­cji skie­ro­wa­ne do sądu wyż­szej in­stan­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­sa­cja – nadz­wy­czaj­ny śro­dek od­wo­ław­czy po­cho­dzą­cy z prawa fran­cu­skie­go.
  • ka­sa­cja – nadz­wy­czaj­ny śro­dek od­wo­ław­czy funk­cjo­nu­ją­cy w pol­skim po­stę­po­wa­niu kar­nym.
  • Ka­sa­cja – pol­ski thril­ler praw­ni­czy au­tor­stwa Re­mi­giu­sza Mroza, wy­da­ny w 2015 roku.
  • Ka­sa­cja – in­stru­men­tal­na forma mu­zycz­na.
  • ka­sa­cja – de­fi­ni­tyw­ne wy­co­fa­nie z użyt­ko­wa­nia stat­ku la­ta­ją­ce­go.
  • skar­ga ka­sa­cyj­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwa­na­ście poz­nań­skich pe­e­rek zo­sta­ło przez­na­czo­nych do ka­sa­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsat͡sʲja, AS: kasacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasowanie n., skasowanie n., kasa ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk., wykasować dk.

 przym. kasacyjny, kasowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) likwidacja, zniesienie, unieważnienie

 (1.2) złomowanie

Wiktionary


kasacyjnie

→ ka­sa­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

kasacyjny

kasacyjny

zwią­za­ny z ka­sa­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z unie­waż­nie­niem cze­goś

 (1.2) techn. zwią­za­ny z wy­co­fa­niem ma­szy­ny z ek­splo­a­ta­cji

 (1.3) praw. zwią­za­ny z od­wo­ła­niem wy­ro­ku w są­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­wią­za­niu do De­kre­tu ka­sa­cyj­ne­go z 1819 roku Autor uka­zu­je pro­ble­ma­ty­kę ad­mi­ni­stro­wa­nia Ko­ścio­łem i po­li­ty­kę rzą­dów oś­wie­ce­nio­wych​.

 (1.2) Na­stęp­nie punkt ka­sa­cyj­ny wyda nam od­po­wied­nie zaś­wiad­cze­nie o przy­ję­ciu auta do ka­sa­cji, dzię­ki któ­rym unie­waż­nio­ne zo­sta­ną ta­bli­ce re­je­stra­cyj­ne, karta po­ja­zdu (o ile była wy­da­na) i dowód re­je­stra­cyj­ny.

 (1.3) Już w czerw­cu tego roku sąd ka­sa­cyj­ny w Rzy­mie orzekł, że Niem­cy muszą wy­pła­cić odsz­ko­do­wa­nia około 50 Wło­chom z Vàl di Sùsa, wy­wie­zio­nym do hit­le­row­skich obo­zów pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasacja ż.

 czas. kasować

Wiktionary


kasaczek

zdrob­nie­nie od: kasak


SJP.pl


kasai

[czy­taj: kaSAJ]
1. rzeka w An­go­li i De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga;
2. mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kasai – rzeka w An­go­li i De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga
  • Kasai – rzeka w sta­nie Ben­gal Za­chod­ni w pół­noc­no-wschod­nich In­diach
  • Kasai – pro­win­cja w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga
  • Kasai Po­łud­nio­we – pań­stwo ist­nie­ją­ce w la­tach 1960–1961
  • Kasai Środ­ko­we - pro­win­cja w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga
  • Kasai Wschod­nie – dawna pro­win­cja w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga
  • Kasai Za­chod­nie – dawna pro­win­cja w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga
  • Kasai Wschod­nie (pla­no­wa­na pro­win­cja) – pro­win­cja w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga
  • Kasai – mia­sto w Ja­po­nii
  • No­ria­ki Kasai – ja­poń­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Masae Kasai – ja­poń­ska siat­kar­ka
  • Kasai – pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny Ka­ta­rzy­ny Pi­szek

Wikipedia


kasak

1. kurt­ka no­szo­na przez dżo­ke­jów;
2. długa, luźna bluz­ka dam­ska za­pi­na­na od tyłu lub wkła­da­na przez głowę


SJP.pl

Kasak – górna część ubio­ru, okry­wa­ją­ca tułów.

Jako kasak okre­śla­na jest jed­wab­na kurt­ka no­szo­na przez dżo­ke­jów.

W od­nie­sie­niu do odzie­ży dam­skiej to luźna, dość długa, cien­ka bluz­ka wkła­da­na przez głowę lub za­pi­na­na z tyłu. Bluz­ki takie były modne w la­tach 20. XX wieku.

Wikipedia


kasakowy

przy­miot­nik od: kasak


SJP.pl


kasander

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Ka­san­dra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ka­san­der i pra­cu­ję w Sa­lo­ni­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasandra ż.

:: fż. Kasandra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kassander

Wiktionary


kasandra

prze­no­śnie: zło­wróżb­na pro­ro­ki­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przen. książk. zło­wróżb­na pro­ro­ki­ni; czło­wiek zwia­stu­ją­cy nie­szczę­ście

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­san­dra (Alek­san­dra, Kas­san­dra) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lew­na tro­jań­ska, córka Pria­ma, wieszcz­ka
  • Ka­san­dra – w mi­to­lo­gii grec­kiej córka Jo­ba­te­sa
  • Ka­san­dra – imię żeń­skie
  • Ka­san­dra – pół­wy­sep w Gre­cji
  • Ka­san­dra – gmina w Gre­cji
  • Kas­san­dra – opo­wia­da­nie nie­miec­kiej pi­sar­ki Chri­sty Wolf
  • Kas­san­dra – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 114
  • Cas­san­dra – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie bądź taką ka­san­drą, bo je­szcze coś wy­kra­czesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsãndra, AS: kasãndra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kassander mos., Kasandra ż., Kassandra ż., Kasander mos., kasandryczność ż.

 przym. kasandryczny, Kasandrzyn, Kasandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złowróżbna prorokini, zwiastunka nieszczęścia

Wiktionary


kasandryczny

za­po­wia­da­ją­cy nie­szczę­ścia lub nie­po­wo­dze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. taki, który za­po­wia­da nie­szczę­ście, ka­ta­stro­fę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic ta­kie­go się jed­nak nie stało - te ka­san­drycz­ne prze­stro­gi trak­tu­je­my dziś z przym­ru­że­niem oka, ni­czym prze­po­wied­nie No­stra­da­mu­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkasãnˈdrɨt͡ʃnɨ, AS: kasãndryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasandra ż., Kasandra ż.

 przysł. kasandrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złowróżbny

Wiktionary


kasanowa

męż­czyz­na uwo­dzą­cy ko­bie­ty, ama­tor przy­gód mi­łos­nych; ca­sa­no­va, ca­sa­no­wa, uwo­dzi­ciel, ba­ła­mut, ko­bie­ciarz, don­żu­an


SJP.pl


kasar

pod­bie­rak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mała siat­ka na kiju do pod­chwy­ty­wa­nia ryb

Wiktionary

Kasar (ur. lata 60. XII wieku, zm. ?) – syn Jesügeja Ba­a­tu­ra i Höelün, brat Czyn­gis-chana i jeden z do­wód­ców jego wojsk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkasar, AS: kasar

Wiktionary


kasarek

ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; kan­ce­rek, ka­cerz, ka­ce­rek, pod­bie­rak, kan­cer


SJP.pl

Ka­sa­rek, ka­szo­rek, siat­ka hy­dro­bio­lo­gicz­na, kasar, pod­bie­rak – na­rzę­dzie skła­da­ją­ce się z umie­szczo­nej na trzon­ku siat­ki two­rzą­cej worek z ot­wo­rem roz­pię­tym na obrę­czy.

W ry­bo­łów­stwie sto­so­wa­ny do wy­ła­wia­nia ryb z ma­łych zbior­ni­ków (sa­dzów, ba­se­nów, sta­wów ho­dow­la­nych). Może też słu­żyć do wyj­mo­wa­nia ryb z sieci lub in­nych obiek­tów z wody (np. bry­łek lodu z prze­rę­bli).

Wikipedia


kasarnia

1. tym­cza­so­we po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne;
2. daw­niej: ko­sza­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ko­sza­ry

Wiktionary


kasata

ka­sa­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lik­wi­da­cja

Wiktionary


kasatoryjny

do­ty­czą­cy ka­sa­cji lub moż­li­wo­ści ska­so­wa­nia


SJP.pl


kasać

daw­niej: pod­no­sić lub pod­wi­jać jakąś część ubra­nia; pod­ka­sy­wać


SJP.pl


kasba

twier­dza lub cy­ta­de­la w ar­chi­tek­tu­rze mu­zuł­mań­skiej; kazba


SJP.pl

Kasba, ka­sa­ba ( ‏قصبة‎, "qaṣaba") – for­te­ca, ufor­ty­fi­ko­wa­ny ze­spół obron­ny gó­ru­ją­cy nad mia­stem, który można spot­kać w Afry­ce Pół­noc­nej (np. w Al­gie­rze).

W ob­sza­rze ob­wa­ro­wań kasby mie­ścił się pałac wład­cy (np. beja), ma­ga­zy­ny, w któ­rych gro­ma­dzo­no za­pa­sy na wy­pa­dek oblę­że­nia oraz ko­sza­ry dla za­ło­gi.

Wikipedia


kaseciak

po­tocz­nie: ma­gne­to­fon ka­se­to­wy; ka­se­to­fon, ka­se­to­wiec, ma­gnet


SJP.pl


kaseciarnia

po­tocz­nie: wy­po­ży­czal­nia DVD i kaset wideo


SJP.pl


kaserniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miesz­ka­niec ho­te­lu ro­bot­ni­cze­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulc

Wiktionary


kaseta

1. za­my­ka­ne pu­deł­ko słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych przed­mio­tów;
2. taśma ma­gne­tycz­na umie­szczo­na w pla­sti­ko­wym po­jem­ni­ku, uży­wa­na w ma­gne­to­fo­nach i ma­gne­to­wi­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie, po­dze­spół, moduł lub ma­te­riał ek­splo­a­ta­cyj­ny w stan­dar­do­wej, zam­knię­tej obu­do­wie

 (1.2) środ. sport. w ko­lar­stwie: ze­spół zę­ba­tek znaj­du­ją­cych się na tyl­nej pia­ście

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­se­ta – ro­dzaj po­jem­ni­ka
  • ka­se­ta ma­gne­to­fo­no­wa
  • ka­se­ta ro­we­ro­wa
  • ka­se­ta wideo
  • Ka­se­ta – album pol­skie­go ze­spo­łu Kult

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed zwro­tem ka­se­ty wideo do wy­po­ży­czal­ni na­le­ża­ło ją bez­wa­run­ko­wo prze­wi­nąć do po­cząt­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaseciak m., kaseton m.

:: zdrobn. kasetka ż.

 przym. kasetowy, kasetonowy

Wiktionary


kasetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­ta­lo­we pu­deł­ko słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaseta ż., kasa ż.

 przym. kasetowy

Wiktionary


kasetkowy

przy­miot­nik od: ka­set­ka


SJP.pl


kasetofon

śro­do­wi­sko­wo: ma­gne­to­fon ka­se­to­wy; ka­se­to­wiec, ka­se­ciak, ma­gnet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­gne­to­fon mo­gą­cy odt­wa­rzać taśmy umie­szczo­ne w ka­se­tach ma­gne­to­fo­no­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkasɛˈtɔfɔ̃n, AS: kasetofõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magnetofon kasetowy, kaseciak

Wiktionary


kaseton

ozdo­ba su­fi­tu lub skle­pie­nia, czwo­ro­bocz­ne wgłę­bie­nie wy­ko­na­ne w drew­nie albo ka­mie­niu, zwy­kle są­sia­du­ją­ce z wie­lo­ma in­ny­mi ta­ki­mi ele­men­ta­mi; skrzy­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. mo­du­ło­we za­głę­bie­nie w kon­struk­cji stro­pu zaz­wy­czaj zdo­bio­ne;

 (1.2) bud. ma­te­riał okła­dzi­no­wy z lek­kich płyt, da­ją­cy pow­ta­rzal­ny wzór na ścia­nie lub su­fi­cie

Wiktionary

Ka­se­ton (skrzy­niec) – wie­lo­bocz­ne, naj­czę­ściej kwa­dra­to­we, za­głę­bie­nie wi­docz­ne od spodu stro­pu, skle­pie­nia lub ko­pu­ły cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ar­chi­tek­tu­ry rzym­skiej i re­ne­san­so­wej.

W Gre­cji ka­se­to­ny po­ja­wia­ją się od V w. p.n.e., a w Rzy­mie od II w. p.n.e.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈsɛtɔ̃n, AS: kasetõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kasetonowy, kasetowy

 czas. kasetonować

 rzecz. kaseta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzyniec

Wiktionary


kasetonowy

przy­miot­nik od: ka­se­ton


SJP.pl


kasetowiec

po­tocz­nie: ma­gne­to­fon ka­se­to­wy; ka­se­to­fon, ka­se­ciak, ma­gnet


SJP.pl


kasetowy

przy­miot­nik od: ka­se­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­se­tą, do­ty­czą­cy ka­se­ty – np. obu­do­wa­ny ka­se­tą, ko­rzy­sta­ją­cy z kaset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaseta ż., kasetka ż., kaseton m., kaseciak m.

 przym. kasetonowy

Wiktionary


kasha

[czy­taj: kas­cha albo kasza] tka­ni­na z wełny kóz ty­be­tań­skich, lekko spil­śnio­na i dra­pa­na; rów­nież ga­tu­nek żół­to­brą­zo­wej fla­ne­li ba­weł­nia­nej


SJP.pl


kasia

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie); Kaśka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ka­ta­rzy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja córka ma na imię Kasia.

 (1.1) Paweł z Kasią mają dwoje dzie­ci.

 (1.1) Szwa­gier­ka pani Kasi miesz­ka pię­tro niżej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaɕa, AS: kaśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katarzyna ż.

:: zdrobn. Kasieńka ż.

:: zgrub. Kaśka ż., Kacha ż.

 przym. Kaśczyn

Wiktionary


kasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


kasiarski

→ ka­siarz


SJP.pl

Patrz:

kasiarz

kasiarz

po­tocz­nie: zło­dziej okra­da­ją­cy kasy, sejfy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. zło­dziej okra­da­ją­cy kasy pan­cer­ne

 (1.2) łódź. męż­czyz­na bo­ga­ty, z gru­bym port­fe­lem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaɕaʃ, AS: kaśaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż., kasjer mos., kasjerka ż., kasowanie n., kasiarstwo n.

 przym. kasowy, kasiarski

Wiktionary


kasiasty

po­tocz­nie: ma­ją­cy dużo pie­nię­dzy, bo­ga­ty; for­sia­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. bo­ga­ty, za­moż­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­dłu­go będę ka­sia­sty !

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈɕastɨ, AS: kaśasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż., kasiora ż., kasowanie n.

Wiktionary


kasica

naz­wi­sko


SJP.pl


kasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kasieńka

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ka­ta­rzy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­nie­dzia­łek pod­wie­zie­my Ka­sień­kę do Szczyr­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katarzyna ż., Kasia ż., Kaśka ż.; zgrub. Kacha ż., Kachna ż.

 przym. Kaśczyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Katarzyna, Kasia, Kaśka

Wiktionary


kasieńkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sień­ki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kasinka

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


kasiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kasi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kasiora

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; kasa, ma­mo­na, sa­ła­ta, zie­lo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. kasa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kasiasty

Wiktionary


kasiorka

zdrob­nie­nie od: ka­sio­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ka­sio­ra

Wiktionary


kasiulczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­siul­ki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kasiulka

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


kasiunia

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


kasiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Idzi Ka­siń­ski, poseł
  • Karol Ka­siń­ski (1885-1953), in­ży­nier, urzęd­nik
  • Mi­chał Ka­siń­ski (1947-), praw­nik, po­li­tyk

Wikipedia


kasja

drze­wo, krzew lub by­li­na z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych; strą­czy­niec; senes


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kasja – cy­na­mo­no­wiec wonny (Cin­na­mo­mum cas­sia L.)
  • kasja – Cas­sia L., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (Fa­ba­ce­ae)
  • kasja – olej wyt­wa­rza­ny z owo­ców cy­na­mo­now­ca won­ne­go
  • Kasja lub Kesja – imię żeń­skie
  • Kasja – po­et­ka bi­zan­tyń­ska (IX wiek)

Wikipedia


kasjan

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Ka­sjan – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od naz­wi­ska rodu rzym­skie­go "Cas­sia­nus". Imię to no­si­ło około dwu­na­stu świę­tych lub bło­go­sła­wio­nych. W Pol­sce imię wy­stą­pi­ło w 1445 roku jako Cas­sia­nus (Ka­sy­jan). Póź­niej było rzad­kie i ma nie­wiel­ką po­pu­lar­ność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­sjan i Aga­tan­ge­lus zgi­nę­li w Abi­sy­nii w 1638 roku.

Wiktionary


kasjana

imię żeń­skie


SJP.pl

Ka­sja­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ka­sjan o po­cho­dze­niu ła­ciń­skim.

Od­po­wied­ni­ki imie­nia Ka­sja­na w in­nych ję­zy­kach:

Ka­sja­na jest w Pol­sce imie­niem rzad­kim. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL było 190 ko­biet o imie­niu Ka­sja­na na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 57 ko­biet no­szą­cych imię Ka­sja­na jako imię dru­gie.

Wikipedia


kasjanczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sjan­ki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kasjanek

zdrob­nie­nie od: Ka­sja­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


kasjaniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sja­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


kasjanka

zdrob­nie­nie od: Ka­sja­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


kasjankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sjan­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kasjanostwo

Ka­sjan z mał­żon­ką; Ka­sja­no­wie


SJP.pl


kasjanowie

Ka­sjan z mał­żon­ką; Ka­sja­no­stwo


SJP.pl


kasjanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sja­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kasjer

1. pra­cow­nik przyj­mu­ją­cy i wy­pła­ca­ją­cy pie­nią­dze;
2. pra­cow­nik sprze­da­ją­cy bi­le­ty te­a­tral­ne, ko­le­jo­we, ki­no­we itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik in­sty­tu­cji fi­nan­so­wej lub firmy hand­lo­wej przyj­mu­ją­cy lub wy­pła­ca­ją­cy pie­nią­dze

 (1.2) pra­cow­nik kina, te­a­tru, mu­ze­um, kolei itp. sprze­da­ją­cy bi­le­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­łam dwa­dzie­ścia minut w ko­lej­ce, a ka­sjer zam­knął mi okien­ko przed nosem.

 (1.2) Ka­sjer nie miał mi wydać ze stówy i mu­sia­łem kupić bilet u kon­duk­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkasʲjɛr, AS: kasʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż., kasiarz m., kasownik mrz., kasowanie n.

:: fż. kasjerka

 przym. kasowy, kasjerski

Wiktionary


kasjerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: ka­sjer (pra­cow­nik przyj­mu­ją­cy/wy­pła­ca­ją­cy pie­nią­dze)

 (1.2) forma żeń­ska od: ka­sjer (sprze­daw­ca bi­le­tów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­łam dwa­dzie­ścia minut w ko­lej­ce, a ka­sjer­ka zam­knę­ła mi okien­ko przed nosem.

 (1.2) Ka­sjer­ka nie miała mi wydać ze stówy i mu­sia­łem kupić bilet u kon­duk­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsʲjɛrka, AS: kasʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kasjer.

Wiktionary


kasjerski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ka­sje­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy ka­sje­ra, zwią­za­ny z ka­sje­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasowanie n., kasa ż., kasjer mos., kasjerka ż.

Wiktionary


kasjop

daw­niej: lutet (pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lu i licz­bie ato­mo­wej 71, metal na­le­żą­cy do ro­dzi­ny lan­ta­now­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. do wyt­wa­rza­nia nad­prze­wod­ni­ków)


SJP.pl


kasjopea

Ka­sjo­pe­ja;
1. gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go
2. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. kró­lo­wa Etio­pii, żona Ce­fe­u­sza i matka An­dro­me­dy, po śmier­ci prze­nie­sio­na na fir­ma­ment jako gwia­zdo­zbiór Ka­sjo­pei (1.2);

 (1.2) astr. gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go, w Pol­sce wi­docz­ny cały rok; kon­ste­la­cja, któ­rej 5 jas­nych gwiazd two­rzy cha­rak­te­ry­stycz­ny układ w kształ­cie li­te­ry W;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­sjo­pea chlu­bi­ła się, że jest pię­kniej­sza od ne­re­id.

 (1.1-2) Mi­tycz­na Ka­sjo­pea jest iden­ty­fi­ko­wa­na z gwia­zdo­zbio­rem Ka­sjo­pei.

 (1.1) Per­se­usz po­ko­nał pot­wo­ra mor­skie­go i uwol­nił An­dro­me­dę, córkę Ka­sjo­pei i Ce­fe­u­sza.

 (1.2) Ka­sjo­pea wid­nie­je na nie­bie nie­da­le­ko kon­ste­la­cji, które są z nią mi­to­lo­gicz­nie po­wią­za­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkasʲjɔˈpɛa, AS: kasʹi ̯opea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasjopea ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kasjopeja, Kassjopeja

 (1.2) war. Kasjopeja; skr. Cas

Wiktionary


kasjopeja

Ka­sjo­pea;
1. łac. Cas­sio­pea; gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go
2. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. zob. Ka­sjo­pea, Kas­sjo­pe­ja.

 (1.2) astr. zob. Ka­sjo­pea.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­sjo­pe­ja – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lo­wa Etio­pii, matka An­dro­me­dy
  • Ka­sjo­pe­ja – gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go
  • Ka­sjo­pe­ja A – po­zo­sta­łość po su­per­no­wej
  • ka­sjo­pe­ja (Cas­sio­pe) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych
  • „Cas­sio­pea” – nazwa wło­skich okrę­tów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkasʲjɔˈpɛja, AS: kasʹi ̯opei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Kasjopea.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kasjopea, Kassjopeja

 (1.2) war. Kasjopea; skr. Cas

Wiktionary


kasjopejanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. przed­sta­wi­ciel rze­ko­mej cy­wi­li­za­cji po­za­ziem­skiej po­cho­dzą­cej z Ka­sjo­pei

Wiktionary


kasjopejański

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­sjo­pe­ji

Wiktionary


kasjowy

→ kasja


SJP.pl

Patrz:

kasja

kasjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­sjusz – imię mę­skie
  • Ka­sjusz (zm. 558) – bi­skup Narni w Um­brii (536-558), świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Ka­sjusz Dion
  • Ka­sjusz Che­rea
  • Awi­diusz Ka­sjusz
  • Ga­jusz Ka­sjusz Lon­gi­nus
  • Lu­cjusz Ka­sjusz Lon­gi­nus

Wikipedia


kasjuszek

zdrob­nie­nie od: Ka­sjusz (imię mę­skie)


SJP.pl


kasjuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sjusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kasjuszostwo

Ka­sjusz z mał­żon­ką; Ka­sju­szo­wie


SJP.pl


kasjuszowie

Ka­sjusz z mał­żon­ką; Ka­sju­szo­stwo


SJP.pl


kasjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kask

ochron­ne na­kry­cie głowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ochron­ne­go na­kry­cia głowy;

 (1.2) hist. hełm sta­lo­wy uży­wa­ny przez dra­go­nów i ki­ra­sje­rów

Wiktionary

Nie mylić z: kask (ro­dzaj hełmu).

Kask (z fr. "cas­que") – ro­dzaj ochron­ne­go na­kry­cia głowy uży­wa­ne­go przez wiele grup za­wo­do­wych oraz osoby upra­wia­ją­ce sport. W za­leż­no­ści od przez­na­cze­nia po­sia­da­ją zróż­ni­co­wa­ną kon­struk­cję.

Pier­wot­nie ter­min kask od­no­sił się do za­chod­nio­e­u­ro­pej­skich heł­mów dra­go­nów i ki­ra­sje­rów, uży­wa­nych od końca XVIII do po­cząt­ku XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­ste­ty wielu ro­we­rzy­stów jeź­dzi bez kasku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kask, AS: kask

Wiktionary


kaska

zdrob­nie­nie od: kasa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pot. od: kasa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kaska – Kasz­ko­wie, sta­ro­żyt­ny lud w Azji Mniej­szej
  • Kaska – ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­trze­bo­wa­łem chaty, tro­chę kaski, wie pan, żeby znów sta­nąć na nogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż.

Wiktionary


kaskabel

ga­tu­nek ja­do­wi­te­go węża z po­dro­dzi­ny grze­chot­ni­ków; grze­chot­nik strasz­li­wy, grze­chot­nik bra­zy­lij­ski, grze­chot­nik pu­styn­ny


SJP.pl


kaskada

1. wo­do­spad skła­da­ją­cy się z kilku stop­ni;
2. duża ilość cze­goś spa­da­ją­ce­go na raz albo szyb­ko na­stę­pu­ją­ce­go po sobie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. ro­dzaj wo­do­spa­du, w któ­rym woda spada z kilku ko­lej­nych pro­gów lub stop­ni;

 (1.2) ogrod. ele­ment kom­po­zy­cyj­ny ogro­dów ta­ra­so­wych, przy­po­mi­na­ją­cy ka­ska­dę (1.1)

 (1.3) geol. ro­dzaj na­cie­ku two­rzą­ce­go się na ścia­nie ja­ski­ni, przy­po­mi­na­ją­cy ka­ska­dę (1.1)

 (1.4) techn. ze­spół jed­na­ko­wych urzą­dzeń, które dzia­ła­ją ko­lej­no po sobie

 (1.5) przen. seria po­dob­nych zja­wisk, które na­stę­pu­ją ko­lej­no po sobie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­ska­da – ro­dzaj wo­do­spa­du
  • ka­ska­da – ele­ment kom­po­zy­cyj­ny ogro­dów ta­ra­so­wych
  • ka­ska­da – trik w żon­gler­ce
  • sy­stem zapór wod­nych, np.:
    • Ka­ska­da elek­trow­ni wod­nych na Dnie­prze
    • Ka­ska­da dol­nej Wisły
    • Ka­ska­da gór­nej Wisły
  • „Ka­ska­da” – Kom­bi­nat ga­stro­no­micz­ny „Ka­ska­da” w Łodzi
  • „Ka­ska­da” – Kom­bi­nat ga­stro­no­micz­ny „Ka­ska­da” w Szcze­ci­nie
  • Ga­le­ria Ka­ska­da - cen­trum hand­lo­we w Szcze­ci­nie
  • Ka­ska­da – lo­te­ria Lotto
  • bio­che­micz­na ka­ska­da

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈskada, AS: kaskada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskader m., kaskaderstwo n., kaskaderka ż., kaskadowość ż.

 przym. kaskadowy, kaskaderski

 przysł. kaskadowo, kaskadersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kaskada naciekowa

Wiktionary


kaskader

1. spor­to­wiec akro­ba­ta du­blu­ją­cy ak­to­rów pod­czas na­krę­ca­nia filmu w uję­ciach ry­zy­kow­nych
2. akro­ba­ta wy­ko­nu­ją­cy sze­reg prze­wro­tów na­stę­pu­ją­cych ko­lej­no po sobie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) film. osoba za­stę­pu­ją­ca ak­to­ra w ry­zy­kow­nych albo tech­nicz­nie wy­ma­ga­ją­cych sce­nach

 (1.2) akro­ba­ta wy­ko­nu­ją­cy ry­zy­kow­ne ćwi­cze­nia

Wiktionary

Ka­ska­der – osoba za­wo­do­wo wy­ko­nu­ją­ca jako du­bler w fil­mach lub przed­sta­wie­niach te­a­tral­nych nie­bez­piecz­ne sceny, takie jak: wy­pad­ki sa­mo­cho­do­we, sceny walki, upad­ki z du­żych wy­so­ko­ści, pa­le­nie, ewo­lu­cje konne itp.

Ka­ska­der może w pew­nych sy­tu­a­cjach wy­ko­ny­wać sa­mo­dziel­ne za­da­nia ak­tor­skie, z któ­ry­mi zwią­za­ne jest ry­zy­ko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do krę­ce­nia scen nie­bez­piecz­nych, re­ży­ser mu­siał uciec się do po­mo­cy ka­ska­de­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskada ż.

:: fż. kaskaderka ż.

 przym. kaskaderski

Wiktionary


kaskaderka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. ko­bie­ta za­stę­pu­ją­ca ak­to­ra w ry­zy­kow­nych albo tech­nicz­nie wy­ma­ga­ją­cych sce­nach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskader mos., kaskada ż.

 przym. kaskaderski

Wiktionary


kaskaderski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ska­de­rem, do­ty­czą­cy ka­ska­de­ra lub jego pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskada ż., kaskader mos., kaskaderka ż.

Wiktionary


kaskaderstwo

zawód osoby za­stę­pu­ją­cej ak­to­rów w sce­nach nie­bez­piecz­nych, wy­ma­ga­ją­cych dużej zręcz­no­ści i spraw­no­ści fi­zycz­nej


SJP.pl


kaskadier

daw­niej: ka­ska­der


SJP.pl


kaskadowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ska­do­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskada ż.

 przym. kaskadowy

 przysł. kaskadowie

Wiktionary


kaskadowy

przy­miot­nik od: ka­ska­da


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uło­żo­ny war­stwa­mi jedna pod drugą

 (1.2) za­cho­dzą­cy eta­pa­mi, gdzie jeden ele­ment wpły­wa na ko­lej­ny

 (1.3) na­stę­pu­ją­cy mnogo jeden po dru­gim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskadowość ż., kaskada ż.

 przysł. kaskadowo

Wiktionary


kaskadyzacja

1. two­rze­nie na rze­kach ka­skad, wo­do­spa­dów ma­ją­cych kilka stop­ni;
2. w tech­ni­ce: ze­sta­wia­nie urzą­dzeń w ciąg re­a­li­zu­ją­cy ko­lej­ne etapy pro­ce­su;
3. w za­rzą­dza­niu: prze­ka­zy­wa­nie zadań na ko­lej­ne po­zio­my or­ga­ni­za­cji w celu włą­cza­nia ko­lej­nych osób lub grup w ich re­a­li­za­cję


SJP.pl


kaskawel

ga­tu­nek ja­do­wi­te­go węża z po­dro­dzi­ny grze­chot­ni­ko­wa­tych; grze­chot­nik strasz­li­wy


SJP.pl


kasko

ubez­pie­cze­nie środ­ków tran­spor­to­wych; casco


SJP.pl


kaskowy

→ kask


SJP.pl

Patrz:

kask

kaslik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzyn­ka

Wiktionary

Kas­lik (ar. كسليك) – mia­sto w Li­ba­nie, w mu­ha­fa­zie Dża­bal Lub­nan, gra­ni­czą­ce od wscho­du z mia­stem Dżu­ni­ja. W mie­ście znaj­du­je się Ka­to­lic­ki Uni­wer­sy­tet Ducha Świę­te­go. Mia­sto jest po­ło­żo­ne 14 km na pół­noc od Bej­ru­tu, sto­li­cy Li­ba­nu.

Wikipedia


kasoleta

ozdob­ne na­czy­nie do pa­le­nia won­no­ści, pach­ni­deł; ka­dziel­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­ne na­czy­nie uży­wa­ne do spa­la­nia, wy­su­szo­nych wcze­śniej, a na­stęp­nie skru­szo­nych pach­ni­deł i ziół;

Wiktionary

Ka­so­le­ta, ka­dziel­ni­ca (fr. "cas­so­let­te" – ka­dziel­ni­ca, za­pach ka­dzi­dła) – ozdob­ne, por­ce­la­no­we, gli­nia­ne, szkla­ne, me­ta­lo­we lub ce­ra­micz­ne na­czy­nie z ażu­ro­wą na­kryw­ką, uży­wa­ne do spa­la­nia, wy­su­szo­nych wcze­śniej, a na­stęp­nie skru­szo­nych pach­ni­deł i ziół lub uwal­nia­nia płyn­nych sub­stan­cji za­pa­cho­wych. Wy­stę­po­wa­ły w kształ­cie wazy, an­tycz­ne­go trój­no­gu lub w po­łą­cze­niu z kan­de­la­brem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkasɔˈlɛta, AS: kasoleta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzielnica

Wiktionary


kasowalny

da­ją­cy się ka­so­wać


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który można ska­so­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasowanie n., skasowanie n., kasownik m., kasacja ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk.

Wiktionary


kasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż., kasjer m., kasjerka ż., kasiarz m., skasowanie n., kasownik mrz., kasacja ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk.

 przym. kasowy, kasjerski, kasiasty, kasowalny

 przysł. kasowo

Wiktionary


kasować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) lik­wi­do­wać coś, zno­sić lub unie­waż­niać

 (1.2) stem­plo­wać, dziur­ko­wać bilet na znak jego wy­ko­rzy­sta­nia

 (1.3) praw. uchy­lać wyrok sądu

 (1.4) usu­wać zapis na no­śni­ku elek­tro­nicz­nym

 (1.5) pod­li­czać war­tość za­ku­pów i po­bie­rać za nie na­leż­ność

 (1.6) pot. brać od kogoś pie­nią­dze sta­no­wią­ce na­leż­ność za coś

 (1.7) pot. ni­szczyć sa­mo­chód wsku­tek ko­liz­ji lub wy­pad­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­gor­szy są cen­zo­rzy i or­mow­cy, któ­rzy ka­su­ją cudze wpisy - ci to na­praw­dę nie mają RiGCzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsɔvat͡ɕ, AS: kasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik m., kasacja ż., kasowanie n., skasowanie n., kasa ż.

 czas. skasować dk.

 przym. kasacyjny, kasowalny, kasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) likwidować, niszczyć, usuwać

 (1.2) stemplować

Wiktionary


kasownik

1. urzą­dze­nie do ka­so­wa­nia bi­le­tów w środ­kach ko­mu­ni­ka­cji;
2. znak gra­ficz­ny sto­so­wa­ny na pię­cio­li­nii przy za­pi­sie nu­to­wym;
3. znak ko­rek­tor­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do ka­so­wa­nia bi­le­tów, zwy­kle w ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej

 (1.2) środ. druk. znak uży­wa­ny w ko­rek­cie dru­kar­skiej oz­na­cza­ją­cy usu­nię­cie okre­ślo­nej li­te­ry

 (1.3) muz. znak umie­szcza­ny przed nutą, anu­lu­ją­cy dzia­ła­nie in­nych zna­ków chro­ma­tycz­nych – krzy­ży­ka i be­mo­la;

 (1.4) fi­la­tel. stem­pel, pie­częć itp. unie­waż­nia­ją­ca znak war­to­ścio­wy

Wiktionary

Ka­sow­nik (♮) – znak chro­ma­tycz­ny przy­god­ny, ele­ment no­ta­cji mu­zycz­nej anu­lu­ją­cy dzia­ła­nie in­nych zna­ków chro­ma­tycz­nych.

Ka­sow­nik umie­szcza­ny jest bez­poś­red­nio przed nutą i do­ty­czy wszyst­kich dźwię­ków przy­pi­sa­nych temu sa­me­mu miej­scu na pię­cio­li­nii w obrę­bie da­ne­go taktu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sto­łecz­nych au­to­bu­sach roz­po­czę­to in­sta­la­cję no­wych ka­sow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsɔvʲɲik, AS: kasovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasowanie n., kasjer m., kasjerka ż., kasa ż., kasacja ż.

 czas. kasować, skasować, wykasować, wykasowywać

 przym. kasowy, kasjerski, kasownikowy, kasowalny

 przysł. kasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) symbol. ♮

Wiktionary


kasowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­so­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasowanie n., kasa ż.

Wiktionary


kasowy

1. zwią­za­ny ze skrzyn­ką lub szafą do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy;
2. zwią­za­ny z po­mie­szcze­niem, w któ­rym wpła­ca się i wy­pła­ca pie­nią­dze;
3. zwią­za­ny z urzą­dze­niem skle­po­wym do obli­cza­nia na­leż­no­ści;
4. zwią­za­ny z ope­ra­cja­mi go­tów­ko­wy­mi w kasie;
5. po­tocz­nie: przy­no­szą­cy duży zysk; in­trat­ny, po­płat­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bank. do­ty­czą­cy ope­ra­cji pie­nięż­nych do­ko­ny­wa­nych w kasie

 (1.2) od­no­szą­cy się do kasy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pot. da­ją­cy bar­dzo duże zyski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasowanie n., kasjer mos., kasiarz mos., kasa ż., kasowość ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dochodowy, lukratywny, popłatny, rentowny, zyskowny

Wiktionary


kasparow

naz­wi­sko


SJP.pl


kasper

imię mę­skie


SJP.pl


kasperczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Ka­sper­czak (ur. 1946) – pol­ski pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka, re­pre­zen­tant Pol­ski, olim­pij­czyk, tre­ner
  • Ja­nusz Ka­sper­czak (1927–2002) – pol­ski bok­ser, pier­wszy po­wo­jen­ny mistrz Eu­ro­py

Wikipedia


kasperczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewald Ka­sper­czyk (1914-1980) − pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, pro­boszcz w Je­dłow­ni­ku
  • Ja­nusz Ed­ward Ka­sper­czyk (ur. 1954) − pol­ski na­u­ko­wiec spe­cja­li­zu­ją­cy się w che­mii po­li­me­rów
  • Ję­drzej Ka­sper­czyk (ur. 1968) – pol­ski ho­ke­i­sta obec­nie wy­stę­pu­ją­cy w nie­miec­kim klu­bie Ice­figh­ters Le­ip­zig
  • Lud­wik Ka­sper­czyk (1885-1949) − pol­ski ka­płan, fran­cisz­ka­nin, pro­win­cjał
  • Ma­rian Ka­sper­czyk − pol­ski ma­larz
  • Ro­bert Ka­sper­czyk (ur. 1967) – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka oraz tre­ner pił­kar­ski

Wikipedia


kasperek

zdrob­nie­nie od: Ka­sper (imię mę­skie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ka­spe­rek (ur. 1958) – pol­ski pi­sarz i ese­i­sta
  • Artur Ka­spe­rek (ur. 1966) – pol­ski fa­go­ci­sta
  • Da­riusz Ka­spe­rek (ur. 1966) – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka
  • Ja­nusz Ka­spe­rek (1960–1998) – pol­ski pilot, dy­rek­tor ae­ro­klu­bu w Świd­ni­ku
  • Ry­szard Ka­spe­rek (1931-2018) – pol­ski pilot sa­mo­lo­to­wy, śmi­głow­co­wy, in­struk­tor sa­mo­lo­to!wy i śmi­głow­co­wy, za­wod­nik spor­tów sa­mo­lo­to­wych i śmi­głow­co­wych

Wikipedia


kasperkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kasperkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sper­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


kasperowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


kasperski

naz­wi­sko


SJP.pl


kaspijsk

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


SJP.pl

Ka­spijsk ( Каспийск) – mia­sto w Rosji (Da­ge­stan) nad Mo­rzem Ka­spij­skim.

W mie­ście prze­wa­ża prze­mysł włó­kien­ni­czy, ma­szy­no­wy oraz ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych. W Ka­spij­sku jest mu­ze­um kra­joz­naw­cze. Licz­ba lud­no­ści to ok. 123 tys. (2020).

Wikipedia


kaspijski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­jo­nu Morza Ka­spij­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zakaspijski

Wiktionary


kasprostwo

Ka­sper z mał­żon­ką; Ka­spro­wie


SJP.pl


kasprowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ka­spro­wicz – pol­skie naz­wi­sko po­cho­dzą­ce od imie­nia "Kac­per" (pa­tro­ni­mik). We­dług da­nych z lat 90 XX wieku naz­wi­sko to no­si­ło 3764 Pol­skich oby­wa­te­li.

Wikipedia


kasprowie

Ka­sper z mał­żon­ką; Ka­spro­stwo


SJP.pl


kasprowski

naz­wi­sko


SJP.pl


kasprowy

po­tocz­na, skró­co­na nazwa od: Ka­spro­wy Wierch (szczyt w Ta­trach)


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ka­spra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­tro­ne­la na­zbie­ra­ła ziół na Ka­spro­wej hali.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kasper mos.

Wiktionary


kaspruś

zdrob­nie­nie od: Ka­sper (imię mę­skie)


SJP.pl


kasprzak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Kas­przak (ur. 1906–1944) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny,
  • An­drzej Kas­przak (ujed­noz­nacz­nie­nie),
  • Ber­nard Kas­przak (ur. 1950) – pol­ski eko­no­mi­sta i po­li­tyk,
  • Bo­że­na Lu­bliń­ska-Kas­przak (ur. 1966) – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Fe­liks Kas­przak (1883–1972) – dzien­ni­karz i dzia­łacz po­li­tycz­ny,
  • Hen­ryk Kas­przak (ur. 1947) – pol­ski fizyk,
  • Jakub Kas­przak (ur. 1987) – pol­ski bry­dży­sta,
  • Jerzy Kas­przak (ur. 1929) – pol­ski harc­mistrz, po­rucz­nik w sta­nie spo­czyn­ku, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go,
  • Kinga Kas­przak (ur. 1987) – pol­ska siat­kar­ka, re­pre­zen­tant­ka kraju,
  • Krzysz­tof Kas­przak (ur. 1984) – pol­ski żuż­lo­wiec, mistrz świa­ta w dru­ży­nie,
  • Mar­cin Kas­przak (1860–1905) – dzia­łacz ruchu ro­bot­ni­cze­go,
  • Mie­czy­sław Kas­przak (ujed­noz­nacz­nie­nie),

Wikipedia


kasprzycki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Kas­przyc­ki (1931–2011) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, bie­gacz
  • Bar­ba­ra Kas­przyc­ka – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Ed­ward Kas­przyc­ki (1894–1969) – pol­ski woj­sko­wy i dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Emir Kas­przyc­ki (ur. 1971) – pol­ski eko­no­mi­sta, so­cjo­log i te­o­log
  • Jacek Kas­przyc­ki (ur. 1950) – pol­ski ma­larz, gra­fik, wideo-ar­ty­sta, autor sce­na­riu­szy fil­mo­wych, re­ży­ser i re­a­li­za­tor fil­mów
  • Jacek Kas­przyc­ki (1957–2021) – pol­ski ka­ja­karz
  • Jerzy Kas­przyc­ki (1930–2001) – pol­ski dzien­ni­karz i var­sa­via­ni­sta
  • Ju­sty­na Kas­przyc­ka-Pyra (ur. 1987) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, skocz­ki­ni wzwyż
  • Mie­czy­sław Kas­przyc­ki (1910–2001) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Ro­bert Kas­przyc­ki (ur. 1969) – pol­ski poeta i wo­ka­li­sta
  • Ste­fan de Ca­ste­ne­do­lo Kas­przyc­ki (1870–1936) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ta­de­usz Kas­przyc­ki (1891–1978) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


kasprzyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kas­przyk – naz­wi­sko
  • An­drzej Kas­przyk – pol­ski muzyk
  • An­drzej Kas­przyk – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Anna Kas­przyk – pol­ska ju­docz­ka
  • Ewa Kas­przyk – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Ida­lia Kas­przyk – pol­ska bo­ta­nicz­ka
  • Irena Kas­przyk – pol­ska sza­chist­ka
  • Jacek Kas­przyk – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Jan Józef Kas­przyk – pol­ski hi­sto­ryk, dzia­łacz spo­łecz­ny i urzęd­nik
  • Józef Kas­przyk – pol­ski pił­karz
  • Le­szek Kas­przyk – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Ma­rian Kas­przyk – pol­ski bok­ser

Wikipedia


kasprzykowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tło­miej Kas­przy­kow­ski – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny, lek­tor te­le­wi­zyj­ny
  • Cze­sław Kas­przy­kow­ski – dzia­łacz re­li­gij­ny
  • Ed­ward Kas­przy­kow­ski – pol­ski far­ma­ce­u­ta, ap­te­karz, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy i spo­łecz­ny, po­li­tyk, poseł na Sejm

Wikipedia


kaspszyk

naz­wi­sko


SJP.pl


kassander

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Kas­san­dra

Wiktionary

Kas­san­der (Ka­san­der) ( Κάσσανδρος; ur. ok. 358 p.n.e., zm. 297 p.n.e.) – syn An­ty­pa­tra, jeden z dia­do­chów, wład­ca Ma­ce­do­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kas­san­der i pra­cu­ję w Ku­ry­ty­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasandra ż.

:: fż. Kassandra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kasander

Wiktionary


kassandra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. zob. Ka­san­dra.

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 114, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kas­san­der

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieszcz­ka Kas­san­dra da­rem­nie prze­strze­ga­ła Tro­jan przed ko­niem tro­jań­skim, na próż­no za­po­wia­da­ła upa­dek Troi.

 (1.1) Nikt nie wie­rzył prze­po­wied­niom Kas­san­dry.

 (1.1) Kli­taj­me­stra z zaz­dro­ści za­mor­do­wa­ła Kas­san­drę.

 (1.2) Kas­san­dra po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kassander mos., Kasandra ż., kasandra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kasandra, Aleksandra

Wiktionary


kassapanka

ława przy­ścien­na ze skrzy­nią, pro­to­typ ka­na­py; cas­sa­pan­ca


SJP.pl


kassata

ro­dzaj lodów wło­skich w for­mie pół­ku­li zło­żo­nej z kilku warstw lodów o róż­nych sma­kach; cas­sa­ta


SJP.pl


kassate

lody wło­skie o kilku sma­kach z mro­żo­ną bitą śmie­ta­ną i owo­ca­mi; cas­sa­te [czy­taj: kas­sa­te]


SJP.pl


kassawa

mącz­ka otrzy­my­wa­na z ma­nio­ku


SJP.pl

Kas­sa­wa (hiszp. "ca­za­be" = „chleb z ta­pio­ki”, z in­diań. "ka­sa­bi") – gra­nu­lo­wa­na mącz­ka z bulw ma­nio­ku ja­dal­ne­go.

Ze zmie­lo­nych lub star­tych bulw ma­nio­ku otrzy­mu­je się masę, która po wy­su­sze­niu i pra­że­niu jest mie­lo­na. Pow­sta­ją­ca w ten spo­sób mąka (kas­sa­wa) służy do wy­pie­ku chle­ba, spo­rzą­dza­nia i przy­pra­wia­nia róż­nych po­traw oraz pro­duk­cji al­ko­ho­lu.

Wikipedia


kassel

[czy­taj: kasel] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Kas­sel (do 1926 r. "Cas­sel", Cas­sel) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Hesja, sie­dzi­ba re­jen­cji Kas­sel oraz po­wia­tu Kas­sel. Po­ło­żo­ne jest nad rzeką Fuldą. Trze­cie co do wiel­ko­ści (106,79 km²), po Frank­fur­cie nad Menem i Wies­ba­den, mia­sto Hesji. Za­miesz­ka­ne przez 204 021 osób (stan na 19 lu­te­go 2018 r.).

Wikipedia


kasselski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Kas­sel, mia­stem w Niem­czech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W re­sta­u­ra­cjach poz­nań­skich pa­no­wa­ła kuch­nia nie­miec­ka, któ­rej spe­cjal­no­ścią jest pe­klo­wa­ne mięso, toteż nogę wie­przo­wą ja­da­łem na zmia­nę z pie­cze­nią kas­sel­ską i innym „pe­kel­fle­is­chem”.

 (1.1) Van Man­de­ro po­da­je do cie­nio­wa­nia par­tii kar­na­cji zie­lo­ną zie­mię, umbrę, zie­mię kas­sel­ską i as­falt.

 (1.1) Roz­po­czął ka­rie­rę woj­sko­wą służ­bą u elek­to­ra Pa­la­ty­na­tu jako sier­żant (7 lat), potem w służ­bie land­gra­fa kas­sel­skie­go jako cho­rą­ży (5 lat).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kassel n.

Wiktionary


kast

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. opra­wa dro­gie­go ka­mie­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kasta

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W in­dyj­skim sy­ste­mie ka­sto­wym wy­róż­nio­no ok. 3 tys. kast i pod­kast.

Wiktionary


kasta

1. grupa spo­łecz­na
2. grupa owa­dów o ta­kich sa­mych ce­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) społ. grupa spo­łecz­na pow­sta­ła w wy­ni­ku po­dzia­łu pracy lub na­ka­zów re­li­gij­nych, zwy­kle zam­knię­ta ze wzglę­du na za­wie­ra­nie mał­żeństw i dzie­dzi­cze­nie przy­na­leż­no­ści, wraz z in­ny­mi gru­pa­mi two­rzą­ca hie­rar­chię;

 (1.2) biol. zool. grupa owa­dów w obrę­bie da­ne­go ga­tun­ku przy­sto­so­wa­nych do wy­ko­ny­wa­nia kon­kret­nych zadań;

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Poz­nań, Ma­zu­ry. skrzy­nia

 (1.4) gw-pl|Poz­nań. sport. w piłce noż­nej: bram­ka

Wiktionary

Kasta (hiszp., port. casta „rasa, ród, ro­do­wód” od ca­stus „czy­sty”) – zam­knię­ta war­stwa spo­łecz­na, do któ­rej przy­na­leż­ność jest dzie­dzicz­na. Odręb­ność kast, wy­ni­ka­ją­ca z prze­pi­sów re­li­gij­nych lub praw­nych, jest zwy­kle usank­cjo­no­wa­na zwy­cza­jo­wo. Kasty zaj­mu­ją okre­ślo­ne ob­sza­ry, a ich człon­ko­wie są zwią­za­ni ze sobą wspól­ny­mi obrzę­da­mi i wy­ko­ny­wa­niem tego sa­me­go za­wo­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W jed­nej wsi in­dyj­skiej może być nawet kil­ka­dzie­siąt kast zwią­za­nych z lo­kal­nym po­dzia­łem pracy, więc trud­no je po­rów­ny­wać z ka­sta­mi z innej wsi.

 (1.1) Ro­mo­wie z kasty niż­szej nie mogą pić wódki z Ro­ma­mi z kasty wyż­szej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkasta, AS: kasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastowość ż.

 przym. kastowy, wewnątrzkastowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kista; gw. Górny Śląsk kastla, krzinka; zob. skrzynia.

 (1.4) zob. bramka.

Wiktionary


kastalia

w mi­to­lo­gii grec­kiej: źró­dło w Del­fach poś­wię­co­ne Apol­li­no­wi i muzom; Źró­dło Ka­stal­skie


SJP.pl


kastalijski

przy­miot­nik od: Ka­sta­lia (w mi­to­lo­gii grec­kiej: źró­dło u stóp Par­na­su; Źró­dło Ka­stal­skie); ka­stal­ski (czę­ściej)


SJP.pl


kastalski

a) przy­miot­nik od: Ka­sta­lia (w mi­to­lo­gii grec­kiej: źró­dło u stóp Par­na­su; Źró­dło Ka­stal­skie); ka­sta­lij­ski (rza­dziej);
b) źró­dło ka­stal­skie - źró­dło natch­nie­nia po­e­tyc­kie­go


SJP.pl


kastaniet

hisz­pań­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny skła­da­ją­cy się z drew­nia­nej rę­ko­je­ści i pary drew­nia­nych mu­sze­lek zwią­za­nych sznur­kiem; ka­sta­nie­ty


SJP.pl


kastanieta

ryba z ro­dzi­ny oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl


kastanietowy

przy­miot­nik od: ka­sta­nie­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­sta­nie­ta­mi, do­ty­czą­cy ka­sta­nie­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastaniety nmos.

Wiktionary


kastaniety

hisz­pań­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny skła­da­ją­cy się z drew­nia­nej rę­ko­je­ści i pary drew­nia­nych mu­sze­lek zwią­za­nych sznur­kiem; ka­sta­niet


SJP.pl

Ka­sta­nie­ty ( castañuelas) – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów zde­rza­nych. Wy­stę­pu­ją w dwóch głów­nych od­mia­nach: tra­dy­cyj­nej i or­kie­stro­wej.

Ka­sta­nie­ty tra­dy­cyj­ne wy­ko­rzy­sty­wa­ne są w tańcu i mają formę dwóch mu­szel­ko­wa­tych pły­tek z drew­na gre­na­dil­lo­we­go, bu­ko­we­go lub ko­ko­so­we­go, rza­dziej z kości (sło­nio­wej) lub rogu, naw­le­czo­nych w jed­nym końcu na sznur. Gra­ją­cy na­kła­da sznur na kciuk i ude­rza­jąc po­zo­sta­ły­mi pal­ca­mi w jedną z mu­sze­lek wy­wo­łu­je krót­ki, wy­so­ki dźwięk.

Wikipedia


kastecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­stet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ka­stet, lecz tylko mały ka­ste­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastet m.

Wiktionary


kastel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. skrzy­nia do za­pra­wy mu­rar­skiej

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. żart. brzuch

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­stel – dziel­ni­ca gminy Nonn­we­i­ler, w kraju związ­ko­wym Saara, w po­wie­cie St. Wen­del (Niem­cy)
  • Ka­stel – dawna nazwa gminy Châtillon
  • Ga­li­na Ri­czar­dow­na Ka­stel – ra­dziec­ka i ro­syj­ska astro­nom
  • Ka­stel – twier­dza w Banja Luce (Bo­śnia i Her­ce­go­wi­na)
  • Ca­stel
  • Ca­stell
  • Ka­stel-Sta­adt
  • Mainz-Ka­stel

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk bas

Wiktionary