imieliński

przy­miot­nik od: Imie­lin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Imie­li­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Imie­liń­ski – pol­ski sek­su­o­log
  • To­masz Imie­liń­ski – pol­ski in­for­ma­tyk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Imielin m., imielinianin m., imielinianka ż.

Wiktionary


imielnianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Imiel­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imielno n.

:: fż. imielnianka ż.

 przym. imieleński

Wiktionary


imielnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Imiel­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imielno n.

:: fm. imielnianin m.

 przym. imieleński

Wiktionary


imielno

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Imiel­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Nowe Ostro­wy
  • Imiel­no – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Imiel­no
  • Imiel­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Łu­bo­wo
  • Imiel­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Za­gó­rów
  • Imiel­no – gmina
  • Imiel­no – gro­ma­da
  • Imiel­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Lu­bu­skim, w gmi­nie Gó­rzy­ca

Wikipedia


imielski

naz­wi­sko


SJP.pl


imieninki

zdrob­nie­nie od: imie­ni­ny


SJP.pl


imieninowy

zwią­za­ny z imie­ni­na­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy imie­nin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imieniny n.

Wiktionary


imieniny

1. do­rocz­ne świę­to z okaz­ji dnia pa­tro­na da­ne­go imie­nia;
2. przy­ję­cie z okaz­ji tego świę­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dzień pa­tro­na okre­ślo­ne­go imie­nia; dzień, który jest świę­tem dla osób o danym imie­niu;

 (1.2) przy­ję­cie z okaz­ji czy­je­goś świę­ta imie­ni­no­we­go

Wiktionary

Imie­ni­ny – zwy­czaj świą­tecz­ne­go ob­cho­dze­nia (cza­sa­mi hucz­ne­go) dnia świę­te­go lub bło­go­sła­wio­ne­go z ka­len­da­rza li­tur­gicz­ne­go ka­to­lic­kie­go lub pra­wo­sław­ne­go albo in­ne­go dnia tra­dy­cyj­nie przy­pi­sy­wa­ne­go temu imie­niu. Zwy­czaj szcze­gól­nie po­pu­lar­ny w Pol­sce (z wy­jąt­kiem Gór­ne­go Ślą­ska i Ka­szub), ale także obec­ny w re­gio­nach ka­to­lic­kich, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po two­ich imie­ni­nach sko­czy­my do Za­kop­ca.

 (1.2) Nie chce mi się iść na te imie­ni­ny, same an­ty­ki tam będą sie­dzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ, AS: ĩmʹi ̯ė̃ńĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imię n., imiennik mos., imienniczka ż.

 przym. imieninowy, imienny

 przysł. imiennie

Wiktionary


imiennictwo

1. dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się imio­na­mi osób;
2. zbiór imion oso­bo­wych


SJP.pl


imienniczka

ko­bie­ta no­szą­ca to samo imię, co ktoś inny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na ma­ją­ca takie samo imię lub naz­wi­sko, jak inna osoba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja imien­nicz­ka w pracy po­wie­dzia­ła, że nie ob­cho­dzi imie­nin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲjɛ̇̃ɲˈːit͡ʃka, AS: ĩmʹi ̯ė̃•ńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imię n., imieniny nmos.

:: fm. imiennik m.

 przym. imienny

 przysł. imiennie

Wiktionary


imiennie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) okre­śla­jąc kogoś z imie­nia (i naz­wi­ska)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby nie było wąt­pli­wo­ści kto zde­cy­do­wał o emi­sji obli­ga­cji, gru­dziądz­cy radni gło­so­wa­li imien­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːɛ, AS: ĩmʹi ̯ė̃•ńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. imienny

 rzecz. imieniny n., imienniczka ż., imię, imiennik

 przysł. bezimiennie

Wiktionary


imiennik

męż­czyz­na, chło­piec no­szą­cy to samo imię bądź naz­wi­sko, co ktoś inny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

 (1.2) ktoś nie­spo­krew­nio­ny, kto nosi takie samo naz­wi­sko, jak dana osoba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • imien­nik – osoba no­szą­ca to samo imię
  • imien­nik – ina­czej znak imien­ny, na wy­ro­bach z me­ta­lu szla­chet­ne­go
  • Imien­nik – po­wieść Jhum­py La­hi­ri
  • Imien­nik – in­dyj­sko-ame­ry­kań­ski film z 2016 w re­ży­se­rii Miry Nair, ekra­ni­za­cja
  • Imien­nik – Śla­dem pra­dzia­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Je­stem imien­ni­kiem pre­zy­den­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik, AS: ĩmʹi ̯ė̃•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imię n., imieniny nmos., imiennictwo n.

:: fż. imienniczka ż.

 przym. imienny, imienniczy

 przysł. imiennie, bezimiennie

Wiktionary


imienny

1. okre­śla­ją­cy z imie­nia i naz­wi­ska;
2. za­wie­ra­ją­cy spis naz­wisk;
3. w ję­zy­koz­naw­stwie: do­ty­czą­cy imie­nia jako czę­ści mowy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z imie­niem i naz­wi­skiem; wska­zu­ją­cy kogoś z imie­nia i naz­wi­ska; za­wie­ra­ją­cy naz­wi­sko

 (1.2) jęz. do­ty­czą­cy czę­ści mowy od­mie­nia­ją­cej się przez przy­pad­ki

 (1.3) liter. publ. opa­trzo­ny naz­wi­skiem au­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imiennik mos., imienniczka ż., imieniny nmos., imienność ż.

 przysł. imiennie, bezimiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tytularny

Wiktionary


imiesł.

skrót od: imie­słów (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


imiesłowowy

zwią­za­ny z imie­sło­wem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gram. do­ty­czą­cy imie­sło­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­struk­cja imie­sło­wo­wa spra­wi­ła ucz­niom naj­wię­cej trud­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imiesłów mrz.

Wiktionary


imiesłów

forma cza­sow­ni­ka, która ma cechy przy­miot­ni­ka (i. przy­miot­ni­ko­wy, np. cho­dzą­cy) bądź przy­słów­ka (i. przy­słów­ko­wy, np. wszedł­szy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. forma cza­sow­ni­ka uży­wa­na jako przy­miot­nik lub przy­słó­wek;

Wiktionary

Imie­słów ( par­ti­ci­pium) – nie­o­so­bo­wa forma cza­sow­ni­ka ma­ją­ca cechy skład­nio­we i flek­syj­ne przy­miot­ni­ka. W ję­zy­ku pol­skim ist­nie­ją rów­nież imie­sło­wy o funk­cji zbli­żo­nej do przy­słów­ka (imie­sło­wy przy­słów­ko­we). Imie­słów jest przy­kła­dem ka­te­go­rii gra­ma­tycz­nej, która znaj­du­je się na gra­ni­cy flek­sji i de­ry­wa­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Imie­słów jest formą cza­sow­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛswuf, AS: ĩmʹi ̯esu̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. imiesłowowy

Wiktionary


imieć

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. po­cząć

 (1.2) stpol. mieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: ĩmʹi ̯ėć

Wiktionary


imigracja

1. przy­by­wa­nie osob­ni­ków z innej po­pu­la­cji tego sa­me­go ga­tun­ku;
2. przy­by­wa­nie oby­wa­te­li in­ne­go pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­pływ cu­dzo­ziem­ców do ja­kie­goś kraju w celu osied­le­nia się w nim

 (1.2) ogół cu­dzo­ziem­ców przy­by­łych do ja­kie­goś kraju w celu osied­le­nia się w nim

Wiktionary

Imi­gra­cja ( im­mi­gra­re – wpro­wa­dzić się) – przy­jazd z za­gra­ni­cy na pobyt cza­so­wy lub w celu za­miesz­ka­nia na stałe.

Imi­gra­cja jest prze­ci­wień­stwem emi­gra­cji. Jej przy­czy­ny mogą być po­li­tycz­ne, re­li­gij­ne, go­spo­dar­cze lub pry­wat­ne.

W ra­mach imi­gra­cji wy­stę­pu­je też re­e­mi­gra­cja (mi­gra­cja po­wrot­na) oraz re­pa­tria­cja, czyli mi­gra­cja po­wrot­na or­ga­ni­zo­wa­na i wspie­ra­na przez in­sty­tu­cje pań­stwo­we.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈɡrat͡sʲja, AS: ĩmʹigracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imigrant m., imigrantka ż., imigrowanie n.

 czas. imigrować

 przym. imigracyjny, imigrancki

Wiktionary


imigracyjny

do­ty­czą­cy imi­gra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z imi­gra­cją, na­le­żą­cy do niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ofi­cjal­nej kon­sul­ta­cji w Bun­de­sta­gu ek­sper­ci na­le­ga­li na kom­pro­mis w spra­wie usta­wy imi­gra­cyj­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiɡraˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩmʹigracyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imigracja ż., imigrant m., imigrantka ż., imigrowanie n.

 czas. imigrować ndk.

 przym. imigrancki

Wiktionary


imigrancki

→ imi­grant


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z imi­gran­ta­mi, do­ty­czą­cy imi­gran­tów

Wiktionary

Patrz:

imigrant

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy z nich (wo­ju­ją­cy de­mo­kra­ci) tak bar­dzo ko­cha­ją ludz­ką god­ność, że są go­to­wi za­le­ga­li­zo­wać uży­cie tor­tur (które są osta­tecz­ną de­gra­da­cją ludz­kiej god­no­ści), żeby jej bro­nić… I czy to samo nie do­ty­czy także ros­ną­cych ostat­nio w siłę obroń­ców Eu­ro­py prze­ciw­ko imi­granc­kie­mu za­gro­że­niu? W swoim za­pa­le do ochro­ny tra­dy­cji ju­de­o­chrze­ści­jań­skiej, ci ze­lo­ci są go­to­wi poś­wię­cić praw­dzi­we sedno chrze­ści­jań­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈɡrãnt͡sʲci, AS: ĩmʹigrãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imigrant m., imigrantka ż., imigrowanie n., imigracja ż.

 czas. imigrować ndk.

 przym. imigracyjny

Wiktionary


imigrant

osoba, która przy­by­ła zza gra­ni­cy do in­ne­go kraju w celu osied­le­nia się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba przy­by­wa­ją­ca do ja­kie­goś kraju w celu osied­le­nia się w nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Imi­gran­ci naj­moc­niej doś­wiad­cza­ją spo­łecz­ne­go me­cha­niz­mu kozła ofiar­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈmʲiɡrãnt, AS: ĩmʹigrãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imigracja ż., imigrowanie n.

:: fż. imigrantka ż.

 czas. imigrować ndk.

 przym. imigrancki, imigracyjny

Wiktionary


imigrantka

→ imi­grant


SJP.pl

Patrz:

imigrant

imigrować

urzę­do­wo: przy­być, przy­by­wać do ob­ce­go kraju, aby się w nim osied­lić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (brak dk.)

 (1.1) przy­by­wać do ob­ce­go kraju w celu osied­le­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imigrant mos., imigrowanie n.

:: fż. imigrantka ż.

 przym. imigracyjny, imigrancki

Wiktionary


imigw

In­sty­tut Me­te­o­ro­lo­gii i Go­spo­dar­ki Wod­nej


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = me­te­o­rol. In­sty­tut Me­te­o­ro­lo­gii i Go­spo­dar­ki Wod­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) IMiGW prze­wi­du­je na pią­tek wy­stą­pie­nie opa­dów marz­ną­ce­go de­szczu lub mżaw­ki po­wo­du­ją­cych go­ło­ledź.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌi‿ɛ̃m‿i‿ɟɛ‿ˈvu, AS: i‿ẽm‿i‿ǵe‿vu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) IMGW

Wiktionary


imikwimod

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. med. zwią­zek or­ga­nicz­ny, lek prze­ciw­no­wot­wo­ro­wy, prze­ciw­wi­ru­so­wy i im­mu­no­mo­du­lu­ją­cy;

Wiktionary

Imik­wi­mod – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­no­chi­no­lin, mo­du­la­tor od­po­wie­dzi im­mu­no­lo­gicz­nej, lek sto­so­wa­ny w le­cze­niu niek­tó­rych cho­rób skóry. Wpro­wa­dzo­ny na rynek przez firmę 3M w 1997 roku i za­ak­cep­to­wa­ny przez FDA. Wy­ka­zu­je dzia­ła­nie prze­ciw­no­wot­wo­ro­we i sku­tecz­ność w le­cze­niu wi­ru­so­wych cho­rób skóry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­ciww­ska­za­nia­mi do sto­so­wa­nia imik­wi­mo­du są ot­war­te rany i owrzo­dze­nia skóry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈkfʲĩmɔt, AS: ĩmʹikfʹĩmot

Wiktionary


imina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy ugru­po­wa­nie C=N


SJP.pl


iminowy

→ imina, np. grupa imi­no­wa


SJP.pl


imiona

1. oso­bi­ste, nie­ro­do­we miano czło­wie­ka uży­wa­ne obok naz­wi­ska;
2. nazwa; naz­wi­sko;
3. prze­no­śnie: sława, roz­głos, honor, re­pu­ta­cja;
4. w ję­zy­koz­naw­stwie: każdy wyraz od­mie­nia­ją­cy się przez przy­pad­ki


SJP.pl


imionisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pse­u­do­nim, przez­wi­sko lub przy­do­mek two­rzo­ny zwy­kle od nazwy za­le­ty lub wady, zwy­cza­ju, czy cechy wy­glą­du

Wiktionary

Imio­ni­sko – ro­dzaj pse­u­do­ni­mu, przez­wi­ska lub przy­dom­ku two­rzo­ny zwy­kle od nazwy za­le­ty lub wady, zwy­cza­ju, czy cechy wy­glą­du, po­pu­lar­ny wśród pol­skiej szlach­ty.

Daw­niej szlach­ta do­brzyń­ska na­da­wa­ła swoim dzie­ciom wy­łącz­nie imio­na pa­tro­nów ziemi, z któ­rej przy­by­ła. Więk­szość więc mło­dych ko­biet to ów­cze­śnie Ka­ta­rzy­ny lub Ma­ry­ny, zaś przed­sta­wi­cie­le płci mę­skiej naj­czę­ściej na­zy­wa­ni byli Bar­tło­mie­ja­mi lub Mać­ka­mi. By odróż­nić ich od sie­bie na­da­wa­no im imio­ni­sko.

Wikipedia


imionko

zdrob­nie­nie od: imię


SJP.pl


imionnik

daw­niej: ro­dzaj pa­mięt­ni­ka, opraw­ny ze­szyt, do któ­re­go wpi­sy­wa­no tek­sty oko­licz­no­ścio­we, wier­szy­ki, afo­ryz­my itp.; album, imien­nik, sztam­buch


SJP.pl


imiołczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


imiołek

naz­wi­sko


SJP.pl


imipenem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. med. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy kar­ba­pe­ne­mów, an­ty­bio­tyk beta-lak­ta­mo­wy o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym;

Wiktionary

Imi­pe­nem (łac. "Imi­pe­ne­mum") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk beta-lak­ta­mo­wy o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym, na­le­żą­cy do grupy kar­ba­pe­ne­mów.

An­ty­bio­tyk ten pod­le­ga in­ten­syw­nej hy­dro­li­zie w ner­kach przez enzym de­hy­dro­pep­ty­da­zę I, co po­wo­du­je jego inak­ty­wa­cję. Z tego wzglę­du ko­niecz­ne jest po­da­wa­nie go łącz­ne z cy­la­sta­ty­ną (se­lek­tyw­nym i od­wra­cal­nym in­hi­bi­to­rem tego en­zy­mu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­niecz­ne jest po­da­wa­nie imi­pe­ne­mu łącz­nie z cy­la­sta­ty­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈpɛ̃nɛ̃m, AS: ĩmʹipẽnẽm

Wiktionary


imisja

ilość za­nie­czy­szczeń (pyłów lub gazów) w jed­nost­ce ob­ję­to­ści po­wie­trza


SJP.pl


imisyjny

→ imi­sja


SJP.pl

Patrz:

imisja

imisław

imię mę­skie


SJP.pl

Imi­sław, Ji­mi­sław, Hi­mi­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, po raz pier­wszy od­no­to­wa­ne w 1212 roku. Skła­da się z czło­nów: "Imi-", po­cho­dzą­ce­go od prasł. "*jęti", w try­bie roz­ka­zu­ją­cym "*jьmi" („jąć”, „roz­po­cząć”) i "-sław" („sława”). Nie ma od­po­wied­ni­ków w in­nych ję­zy­kach sło­wiań­skich. Mogło oz­na­czać „ten, który za­po­cząt­ko­wu­je sławę”. Jako Hi­mi­sław (z H-pro­te­tycz­nym) wy­stą­pi­ło w XV wieku (1409)

Wikipedia


imisława

imię żeń­skie


SJP.pl

Imi­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie. Skła­da się z czło­nu "Imi-" („jąć”, „roz­po­cząć”) i "-sława" („sława”). Mogło oz­na­czać „ta, która za­po­cząt­ko­wu­je sławę”. W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XIV wieku (1398 rok).

Imi­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 25 maja i 12 lipca.

Wikipedia


imisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Imi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


imisławka

zdrob­nie­nie od: Imi­sła­wa (imię żeń­skie)


SJP.pl


imisławostwo

Imi­sław z mał­żon­ką; Imi­sła­wo­wie


SJP.pl


imisławowie

imię mę­skie


SJP.pl


imisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Imi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


imitacja

1. przed­miot nie­o­ry­gi­nal­ny, pow­ta­rza­ją­cy cechy wzor­ca, wy­ko­na­ny na ogół z ma­te­ria­łu tań­sze­go lub gor­szej ja­ko­ści; du­pli­kat, fal­sy­fi­kat, kopia, po­drób­ka;
2. odt­wór­cze dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu do­kład­ne pow­tó­rze­nie cech wzor­ca; imi­to­wa­nie, imi­ta­tor­stwo, na­śla­dow­nict­wo;
3. w mu­zy­ce: śro­dek tech­ni­ki po­li­fo­nicz­nej, po­le­ga­ją­cy na pow­tó­rze­niu od­cin­ka me­lo­dii wpro­wa­dzo­ne­go przez jeden głos przez drugi lub ko­lej­ne głosy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzecz uda­ją­ca, na­śla­du­ją­ca inną rzecz

 (1.2) czyn­ność po­le­ga­ją­ca na uda­wa­niu, na­śla­do­wa­niu cze­goś; na­śla­do­wa­nie

 (1.3) muz. tech­ni­ka po­li­fo­nicz­na po­le­ga­ją­ca na pow­tó­rze­niu me­lo­dii z jed­ne­go głosu przez inny;

Wiktionary

Imi­ta­cja (z łac. oz­na­cza na­śla­do­wa­nie) – naj­star­sza tech­ni­ka po­li­fo­nicz­na po­le­ga­ją­ca na pow­tó­rze­niu me­lo­dii z jed­ne­go głosu w innym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten wy­ko­nał dla niego w oj­czyź­nie imi­ta­cje arab­skich me­cze­tów w gli­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitatywność ż., imitowanie n.

 przym. imitatywny, imitacyjny

 czas. imitować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atrapa, erzac, ersatz, namiastka, substytut, surogat, pot. podróbka

 (1.2) naśladowanie, imitatorstwo, imitacjonizm, naśladownictwo, mimesis, fałszerstwo

Wiktionary


imitacyjny

do­ty­czą­cy imi­ta­cji


SJP.pl


imitatio

uz­na­nie na­śla­dow­nict­wa za pod­sta­wo­wą wła­ści­wość i cel sztu­ki; ła­ciń­ski od­po­wied­nik grec­kiej mi­me­sis


SJP.pl


imitator

osoba na­śla­du­ją­ca coś; na­śla­dow­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba imi­tu­ją­ca kogoś lub coś

 (1.2) osoba wy­ko­nu­ją­ca mi­ta­cję cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. imitatywny

 rzecz. imitowanie n.

 czas. imitować

Wiktionary


imitatorka

ko­bie­ta na­śla­du­ją­ca kogoś lub coś; na­śla­dow­czy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba imi­tu­ją­ca kogoś lub coś

 (1.2) osoba wy­ko­nu­ją­ca mi­ta­cję cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitowanie n.

 czas. imitować

Wiktionary


imitatorski

→ imi­ta­tor


SJP.pl

Patrz:

imitator

imitatywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest imi­ta­tyw­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲitaˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: ĩmʹitatyvność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitacja ż., imitowanie n.

 przym. imitatywny

 czas. imitować

Wiktionary


imitatywny

przy­miot­nik

 (1.1) na­śla­dow­czy, na­śla­du­ją­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲitaˈtɨvnɨ, AS: ĩmʹitatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitatywność, imitacja, imitowanie, imitator, imitatorstwo

 przym. imitatorski

 czas. imitować

Wiktionary


imitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wier­ne na­śla­do­wa­nie kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲitɔˈvãɲɛ, AS: ĩmʹitovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitacja ż., imitator m., imitatorka ż., imitatywność ż.

 czas. imitować

 przym. imitacyjny, imitatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naśladowanie, kopiowanie; pot. małpowanie, papugowanie

Wiktionary


imitować

1. na­śla­do­wać, brać wzór z kogoś lub cze­goś, np. imi­to­wać ruch, głos, za­cho­wa­nie;
2. za­stę­po­wać jakąś rzecz inną, bar­dzo po­dob­ną, np. imi­to­wać złoto, obraz


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­śla­do­wać coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby przeksz­tał­cić tekst z ciągu baj­tów re­pre­zen­tu­ją­cych znaki ASCII w dźwięk imi­tu­ją­cy głos czło­wie­ka, ko­niecz­ne jest od­po­wied­nie zin­ter­pre­to­wa­nie tek­stu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: ĩmʹitovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitowanie n., imitatywność ż., imitator m., imitatorka ż., imitacja ż., imitowanie n.

 przym. imitatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naśladować, kopiować, udawać, markować

Wiktionary


imię

1. oso­bi­ste, nie­ro­do­we miano czło­wie­ka uży­wa­ne obok naz­wi­ska;
2. nazwa; naz­wi­sko;
3. prze­no­śnie: sława, roz­głos, honor, re­pu­ta­cja;
4. w ję­zy­koz­naw­stwie: każdy wyraz od­mie­nia­ją­cy się przez przy­pad­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­dy­wi­du­al­na nazwa osoby i stwo­rzeń wyż­szych (anio­ła, boga, dia­bła itd.), zwie­rzę­cia, ro­śli­ny itp.;

 (1.2) imię (1.1) i naz­wi­sko

 (1.3) przest. rze­czow­nik (imię rze­czow­ne), przy­miot­nik (imię przy­miot­ne), li­czeb­nik (imię licz­bo­we), za­i­mek lub imie­słów;

 (1.4) war­tość przy­pi­sa­na czło­wie­ko­wi; sza­cu­nek

Wiktionary

Imię ( nomen) – oso­bi­sta nazwa na­da­wa­na oso­bie przez grupę, do któ­rej na­le­ży. Wraz z ewen­tu­al­nym dru­gim i na­stęp­ny­mi imio­na­mi oraz z naz­wi­skiem, cza­sem imie­niem odoj­cow­skim, a rza­dziej przy­dom­kiem, sta­no­wi u więk­szo­ści ludów pod­sta­wo­we okre­śle­nie danej osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak masz na imię?

 (1.1) Pier­wsze i dru­gie imię Ani ma trzy pier­wsze li­te­ry takie same.

 (1.2) …a imię jego bę­dzie cztérdzieści i czte­ry.

 (1.4) Po tym wszyst­kim nie odzy­ska już do­bre­go imie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmʲjɛ, AS: ĩmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) przym. imienny; rzecz. imiennik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przezwisko, przydomek

 (1.2) nazwisko

Wiktionary


immanencja

po­zo­sta­wa­nie wew­nątrz cze­goś lub nie­za­leż­ność by­to­wa od czyn­ni­ka zew­nętrz­ne­go, ist­nie­nie przed­mio­tu poz­na­nia w pod­mio­cie poz­na­ją­cym lub bytu ab­so­lut­ne­go wew­nątrz świa­ta, prze­ci­wień­stwo tran­scen­den­cji


SJP.pl

Im­ma­nen­cja (z łac. "im­ma­nens" – po­zo­sta­ją­cy w czymś, od "im­ma­ne­re" – po­zo­sta­wać wew­nątrz) – prze­ci­wień­stwo tran­scen­den­cji, (nie­o­dłącz­ne) za­wie­ra­nie się cze­goś w czymś. W szcze­gól­no­ści im­ma­nent­ne są tre­ści życia wew­nętrz­ne­go poz­na­ją­ce­go pod­mio­tu wobec niego sa­me­go.

Wikipedia


immanentność

cecha tego, co jest wew­nętrz­ne w sto­sun­ku do in­nych bytów, wła­ści­we cze­muś z na­tu­ry nie­za­leż­nie od czyn­ni­ków zew­nętrz­nych; wew­nętrz­ność


SJP.pl


immanentny

wła­ści­wy cze­muś z na­tu­ry, nie­o­dłącz­nie z czymś zwią­za­ny, nie­wy­ni­ka­ją­cy z dzia­ła­nia czyn­ni­ka zew­nętrz­ne­go, np. im­ma­nent­na cecha, im­ma­nent­ne prawo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. taki, który nie wy­ni­ka z dzia­łań zew­nętrz­nych, tkwią­cy w na­tu­rze cze­goś; za­war­ty w czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immanencja ż., immanentność ż., immanentyzm mrz.

 przysł. immanentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przynależny, inherentny, integralny, nieusuwalny, niezbywalny

Wiktionary


immanentyzm

Im­ma­nen­tyzm (z łac. "im­ma­nens" dpn. "im­ma­nen­tis" imie­słów od "immanēre" 'po­zo­sta­wać na miej­scu; za­miesz­ki­wać') – "filoz." prześ­wiad­cze­nie, że wszel­kie doś­wiad­cze­nia to tylko prze­ży­cia wew­nętrz­ne, a nie zmy­sło­we (re­al­ne). Po­gląd ten odrzu­ca i ne­gu­je doz­na­nia rze­czy­wi­ste.

Wikipedia


immanuel

imię mę­skie


SJP.pl


immanuelostwo

Im­ma­nu­el z mał­żon­ką; Im­ma­nu­e­lo­wie


SJP.pl


immanuelowie

imię mę­skie


SJP.pl


immanuelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Im­ma­nu­e­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


immaterializm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. te­o­ria, we­dług któ­rej ma­te­ria nie ist­nie­je, a wszyst­ko, co od­bie­ra­my zmy­sło­wo, od­bie­ra­my w wy­ni­ku dzia­łań Boga, a nie czą­ste­czek ma­te­rii;

Wiktionary

Im­ma­te­ria­lizm – nurt w fi­lo­zo­fii (epi­ste­mo­lo­gii) stwier­dza­ją­cy, że nie ist­nie­je ma­te­ria jako nie­my­ślą­ca, nie­po­strze­ga­na bez­poś­red­nio sub­stan­cja, bę­dą­ca po­dło­żem ja­ko­ści zmy­sło­wych, ta­kich jak np. kształt, ruch, czy barwa. We­dług im­ma­te­ria­liz­mu przed­mio­ty, które po­strze­ga­my ist­nie­ją re­al­nie, są jed­nak tylko kom­bi­na­cją ja­ko­ści zmy­sło­wych a po­dło­żem ich ist­nie­nia nie jest ma­te­ria, lecz umysł (duch).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmːatɛrʲˈjalʲism̥, AS: ĩ•materʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. immaterialny

Wiktionary


immatrykulacja

1. za­li­cze­nie kogoś w po­czet stu­den­tów wyż­szej uczel­ni;
2. uro­czy­stość przy­ję­cia no­wych stu­den­tów na pier­wszy rok stu­diów;
3. daw­niej: umie­szcze­nie na ofi­cjal­nej li­ście, np. re­je­strze są­do­wym, spi­sie szlach­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. stud. wpi­sa­nie kogoś w po­czet stu­den­tów uczel­ni wyż­szej

 (1.2) uro­czy­stość przy­ję­cia stu­den­tów na pier­wszy rok stu­diów

Wiktionary

Im­ma­try­ku­la­cja ( im­ma­tri­cu­la­tio „wpi­sa­nie, za­li­cze­nie”, od im­ma­tri­cu­la­re „wcią­gnąć do spisu”) – akt przy­ję­cia w po­czet stu­den­tów uczel­ni; także uro­czy­stość przy­ję­cia no­wych stu­den­tów na I rok stu­diów.

Ter­min ten oz­na­cza także wnie­sie­nie do spisu szlach­ty w danym kraju lub pro­win­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmːatrɨkuˈlat͡sʲja, AS: ĩ•matrykulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. immatrykulacyjny

Wiktionary


immatrykulacyjny

→ im­ma­try­ku­la­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z im­ma­try­ku­la­cją, do­ty­czą­cy im­ma­try­ku­la­cji

Wiktionary

Patrz:

immatrykulacja

Powiązane:

 rzecz. immatrykulacja ż.

Wiktionary


immatrykulować

za­pi­sać lub za­pi­sy­wać w po­czet stu­den­tów szko­ły wyż­szej


SJP.pl


immediowany

przy­miot­nik

 (1.1) bez­poś­red­nio pod­le­gły ja­kie­muś zwierzch­nict­wu, bez poś­red­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamek był im­me­dio­wa­ny ce­sa­rzo­wi, bez poś­red­nict­wa ksią­żąt.

 (1.1) Pa­ra­fia św. Jana Chrzci­cie­la jest im­me­dio­wa­na bi­sku­po­wi die­cez­jal­ne­mu, więc dzie­kan nie miał nic do po­wie­dze­nia.

Wiktionary


immelman

fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej, pół­pęt­la z prze­wro­tem; imel­man


SJP.pl


immelmann

[czy­taj: imel­man] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Max Im­mel­mann (1890-1916) – nie­miec­ki lot­nik, as my­śliw­ski
  • im­mel­mann – fi­gu­ra w akro­ba­cji lot­ni­czej
  • im­mel­mann – ro­dzaj in­wer­sji w ko­lej­kach gór­skich

Wikipedia


immersja

wy­peł­nie­nie przez­ro­czy­stą cie­czą prze­strze­ni mię­dzy oglą­da­nym przed­mio­tem a pier­wszą so­czew­ką obiek­ty­wu mi­kro­sko­pu, w celu zwięk­sze­nia jas­no­ści obra­zu i zdol­no­ści roz­dziel­czej mi­kro­sko­pu; imer­sja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Imer­sja w fi­zy­ce
  • Im­mer­syj­ność
  • Im­mer­sja (ma­te­ma­ty­ka)
  • Im­mer­sja ję­zy­ko­wa

Wikipedia


immersyjność

→ im­mer­syj­ny


SJP.pl

Im­mer­syj­ność – pro­ces „za­nu­rza­nia” albo „po­chła­nia­nia” osoby przez rze­czy­wi­stość wir­tu­al­ną. Na­stę­pu­je tak zwane „za­nu­rze­nie zmy­słów”.

Im­mer­sję na­le­ża­ło­by roz­pa­try­wać z uwagi na trzy przy­pad­ki.

Pier­wszym z nich jest przy­pa­dek "śro­do­wi­ska tech­no­lo­gicz­ne­go", w ra­mach któ­re­go im­mer­sja jest zwią­za­na z elek­tro­ni­ką roz­wi­nię­tych tech­no­lo­gii im­mer­syj­nych, prze­de wszyst­kim: CAVE – Cave Au­to­ma­tic Vir­tu­al En­vi­ron­ment lub HMD head-mo­un­ted di­splay.

Wikipedia

Patrz:

immersyjny

immersyjny

→ im­mer­sja; imer­syj­ny


SJP.pl


immisja

dzia­ła­nie wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści na włas­nym grun­cie, któ­re­go skut­ki od­czu­wal­ne są na grun­cie są­siedz­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­ła­nie wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści na włas­nym grun­cie, któ­re­go skut­ki od­czu­wal­ne są na grun­cie są­siedz­kim

Wiktionary

Im­mi­sja – dzia­ła­nie wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści na włas­nym grun­cie, któ­re­go skut­ki od­czu­wal­ne są na grun­cie są­siedz­kim. Wy­róż­nia się:

Im­mi­sja nie­ma­te­rial­na to im­mi­sja od­dzia­łu­ją­ca na sferę psy­chi­ki wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści są­sied­niej (przy­kła­do­wo or­ga­ni­zo­wa­nie spot­kań osób uza­leż­nio­nych od środ­ków odu­rza­ją­cych w lo­ka­lu są­sied­nim).

Wikipedia


immitancja

wspól­ne okre­śle­nie dla im­pe­dan­cji i ad­mi­tan­cji dwój­ni­ka elek­trycz­ne­go


SJP.pl


immobiliser

[czy­taj: im­mo­bi­laj­zer lub im­mo­bi­li­zer] urzą­dze­nie w sa­mo­cho­dzie unie­moż­li­wia­ją­ce uru­cho­mie­nie sil­ni­ka przez nie­po­wo­ła­ne osoby (ro­złą­cza­ją­ce pewne ele­men­ty w ukła­dzie elek­trycz­nym), np. w przy­pad­ku próby kra­dzie­ży; im­mo­bi­li­zer


SJP.pl


immobilizacja

1. me­to­da le­cze­nia ura­zów przez unie­ru­cho­mie­nie koń­czy­ny;
2. w eko­no­mii: zmia­na ma­jąt­ku ru­cho­me­go na nie­ru­cho­my


SJP.pl


immobilizer

[czy­taj: im­mo­bi­laj­zer lub im­mo­bi­li­zer] urzą­dze­nie w sa­mo­cho­dzie unie­moż­li­wia­ją­ce uru­cho­mie­nie sil­ni­ka przez nie­po­wo­ła­ne osoby (ro­złą­cza­ją­ce pewne ele­men­ty w ukła­dzie elek­trycz­nym), np. w przy­pad­ku próby kra­dzie­ży; im­mo­bi­li­ser


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie unie­moż­li­wia­ją­ce nie­po­wo­ła­ne uru­cho­mie­nie po­ja­zdu

Wiktionary

Im­mo­bi­li­zer, pot. unie­ru­cha­miacz – sto­so­wa­ne w po­ja­zdach me­cha­nicz­nych elek­tro­nicz­ne za­bez­pie­cze­nie przed nie­po­wo­ła­nym uru­cho­mie­niem po­ja­zdu.

Z tech­nicz­ne­go punk­tu wi­dze­nia jest to elek­tro­nicz­ny kod za­pi­sa­ny w pa­mię­ci elek­tro­nicz­nej (naj­czę­ściej urzą­dze­nie to jest wbu­do­wa­ne w klu­czy­ku lub jest to do­dat­ko­wa „pest­ka”, którą przy­kła­da się do za­mon­to­wa­ne­go czyt­ni­ka).

Wikipedia


immobilizm

Im­mo­bi­lizm (łac. "im­mo­bi­lis -e" – nie­ru­cho­my, niewz­ru­szo­ny, niez­mien­ny) – po­ję­cie po­li­to­lo­gicz­ne oz­na­cza­ją­ce pa­ra­liż po­li­tycz­ny jako efekt sła­bej wła­dzy wy­ko­naw­czej oraz po­dzia­łów par­la­men­tar­nych i spo­łecz­nych.

Wikipedia


immobilizować

w eko­no­mii: zmie­nić, zmie­niać ma­ją­tek ru­cho­my na nie­ru­cho­my


SJP.pl


immobilny

1. mało ruch­li­wy lub nie­ru­cho­my;
2. mało ak­tyw­ny, bier­ny


SJP.pl


immoralista

1. osoba nie­mo­ral­na, odrzu­ca­ją­ca ogól­nie ak­cep­to­wa­ne za­sa­dy etycz­ne;
2. w fi­lo­zo­fii: zwo­len­nik im­mo­ra­liz­mu, sta­no­wi­ska odrzu­ca­ją­ce­go mo­ral­ność jako kry­te­rium oceny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na nie uz­na­ją­cy norm mo­ral­nych

 (1.2) filoz. zwo­len­nik im­mo­ra­liz­mu

Wiktionary

Im­mo­ra­li­sta ("L'Im­mo­ra­li­ste") – opo­wia­da­nie André Gide'a z 1902 roku. Pol­ski prze­kład Iza­bel­li Ro­go­ziń­skiej uka­zał się w 1984 roku. Utwór jest uzu­peł­nie­niem opo­wia­da­nia "Cias­na brama".

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) (…) Nietzs­che pisze o fi­lo­zo­fach, zwła­szcza nie­miec­kich, iż „chcą także, swoim spo­so­bem «po­pra­wiać ludz­kość» na włas­ne po­do­bień­stwo (…) wie­rzą wszy­scy je­szcze w «ideał»… Ja je­stem pier­wszym im­mo­ra­li­stą” (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmːɔraˈlʲista, AS: ĩ•moralʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immoralizm m.

:: fż. immoralistka ż.

 przym. immoralistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amoralista, libertyn, farmazon

Wiktionary


immoralistka

→ im­mo­ra­li­sta


SJP.pl

Patrz:

immoralista

immoralistyczny

→ im­mo­ra­lizm


SJP.pl

Patrz:

immoralizm

immoralizm

1. nie­uz­na­wa­nie ja­kich­kol­wiek norm mo­ral­nych, kwe­stio­no­wa­nie wszel­kich zasad etycz­nych;
2. w fi­lo­zo­fii: sta­no­wi­sko etycz­ne, zgod­nie z któ­rym oceny mo­ral­ne po­win­ny być za­stą­pio­ne przez inne kry­te­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­uz­na­wa­nie norm mo­ral­nych

 (1.2) filoz. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny do­pu­szcza­ją­cy je­dy­nie kry­te­ria po­za­mo­ral­ne jako pod­sta­wę wszel­kich ocen, kwe­stio­nu­ją­cy ist­nie­ją­ce sy­ste­my etycz­ne i wzor­ce mo­ral­ne

Wiktionary

Im­mo­ra­lizm – sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne uwa­ża­ją­ce za pod­sta­wę wszel­kich ocen je­dy­nie kry­te­ria po­za­mo­ral­ne. Po­gląd kwe­stio­nu­ją­cy ist­nie­ją­ce sy­ste­my etycz­ne i wzor­ce mo­ral­ne, cza­sa­mi wią­żą­cy się z za­da­niem unie­waż­nie­nia wszel­kich war­to­ści i po­stu­la­tem stwo­rze­nia nowej etyki w miej­sce sta­rej. W wer­sji skraj­nej (jako amo­ra­lizm) im­mo­ra­lizm do­ma­ga się w ogóle znie­sie­nia wsze­la­kiej etyki i mo­ral­nych ogra­ni­czeń jed­nost­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czę­sto w ut­wo­rach mło­do­pol­skich ar­ty­stów za­u­wa­żyć można rów­nież wpły­wy im­mo­ra­liz­mu i od­mien­ne­go niż kla­sycz­ne spoj­rze­nia na este­ty­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmːɔˈralʲism̥, AS: ĩ•moralʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immoralista m., immoralistka ż.

 przym. immoralny, immoralistyczny

 przysł. immoralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amoralizm, libertynizm

Wiktionary


immoralny

sprzecz­ny z nor­ma­mi mo­ral­ny­mi; nie­mo­ral­ny, nie­ucz­ci­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­po­wią­za­ny z ja­ki­mi­kol­wiek nor­ma­mi mo­ral­ny­mi lub niez­god­ny z nimi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmːɔˈralnɨ, AS: ĩ•moralny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. immoralnie

 rzecz. immoralizm m.

Wiktionary


immortalizm

po­gląd, we­dług któ­re­go eg­zy­sten­cja czło­wie­ka nie koń­czy się wraz z jego śmier­cią


SJP.pl


immortelia

rzad­ko: zda­nia wy­ra­ża­ją­ce myśli, idee o nie­prze­mi­ja­ją­cej war­to­ści, np. po­rze­ka­dła, afo­ryz­my, mak­sy­my


SJP.pl


immunitecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od im­mu­ni­tet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunitet m.

Wiktionary


immunitet

zwol­nie­nie od od­po­wie­dzial­no­ści; przy­wi­lej nie­ty­kal­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. przy­wi­lej wy­łą­cze­nia spod prawa ogól­ne­go, który do czasu uchy­le­nia blo­ku­je od­po­wie­dzial­ność karną; udzie­la­ny bywa zwy­kle waż­nym urzęd­ni­kom pań­stwo­wym, sę­dziom, dy­plo­ma­tom, par­la­men­ta­rzy­stom

 (1.2) hist. prze­ka­za­nie wła­dzy są­dow­ni­czej nad lud­no­ścią ob­sza­ru w ręce po­sia­da­cza tych dóbr

 (1.3) hist. zwol­nie­nie dóbr fe­u­da­ła ze świad­czeń na rzecz pa­nu­ją­ce­go.

Wiktionary

Im­mu­ni­tet ( im­mu­ni­tas „uwol­nie­nie od ob­cią­żeń”) – in­sty­tu­cja praw­na, mocą któ­rej osoba z niej ko­rzy­sta­ją­ca nie pod­le­ga okre­ślo­nym prze­pi­som, do prze­strze­ga­nia któ­rych inne osoby są zo­bo­wią­za­ne. Im­mu­ni­tet może też oz­na­czać ogra­ni­cze­nie od­po­wie­dzial­no­ści praw­nej danej osoby z ty­tu­łu peł­nie­nia przez nią okre­ślo­nej funk­cji. Isto­tą im­mu­ni­te­tu jest więc wy­łą­cze­nie spod okre­ślo­ne­go obo­wiąz­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Par­la­ment ma­ce­doń­ski uchy­lił im­mu­ni­tet by­łe­mu pre­mie­ro­wi, Vlado Bučkovskiemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmːũˈɲitɛt, AS: ĩ•mũńitet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunitecik mrz.

Wiktionary


immunitetowy

→ im­mu­ni­tet


SJP.pl

Patrz:

immunitet

immunizacja

uod­por­nie­nie, zwięk­sze­nie od­por­no­ści im­mu­no­lo­gicz­nej or­ga­niz­mu na dzia­ła­nie czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych, uzy­ska­ne sztucz­nie w wy­ni­ku szcze­pień lub wstrzy­knię­cia su­ro­wi­cy od­por­no­ścio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. uzy­ski­wa­nie od­por­no­ści na cho­ro­bot­wór­czy pa­to­gen po­przez po­bu­dza­nie me­cha­niz­mów od­por­no­ścio­wych or­ga­niz­mu;

Wiktionary

Im­mu­ni­za­cja, uod­por­nie­nie – po­bu­dza­nie me­cha­niz­mów od­por­no­ścio­wych or­ga­niz­mu do wy­wo­ła­nia od­po­wie­dzi im­mu­no­lo­gicz­nej, w wy­ni­ku dzia­ła­nia da­ne­go an­ty­ge­nu, pro­wa­dząc do pow­sta­nia od­por­no­ści im­mu­no­lo­gicz­nej na ten an­ty­gen. Ist­nie­ją dwa typu im­mu­ni­za­cji:

Wikipedia


immunizacyjny

do­ty­czą­cy im­mu­ni­za­cji, uod­por­nie­nia or­ga­niz­mu na dzia­ła­nie czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych (np. ba­rie­ra im­mu­ni­za­cyj­na); uod­por­nia­ją­cy, od­por­no­ścio­wy


SJP.pl


immunizator

sub­stan­cja che­micz­na (np. śro­dek grzy­bo­bój­czy) po­wo­du­ją­ca więk­szą od­por­ność ro­ślin na okre­ślo­ne czyn­ni­ki cho­ro­bot­wór­cze


SJP.pl


immunizować

uod­por­niać, zwięk­szać od­por­ność im­mu­no­lo­gicz­ną or­ga­niz­mu na dzia­ła­nie czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych


SJP.pl


immuno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) biol. med. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z od­por­no­ścią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈːũnɔ, AS: ĩ•mũno

Wiktionary


immunobiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie im­mu­no­bio­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się spo­so­ba­mi uod­por­nie­nia or­ga­niz­mów na za­raz­ki


SJP.pl


immunochemia

1. dział bio­che­mii i im­mu­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się che­micz­nym aspek­tem od­por­no­ści
2. po­tocz­na nazwa dzia­łu badań la­bo­ra­to­ryj­nych zaj­mu­ją­ce­go się oz­na­cza­niem an­ty­ge­nów i prze­ciw­ciał


SJP.pl

Im­mu­no­che­mia – gałąź im­mu­no­lo­gii, która zaj­mu­je się prze­de wszyst­kim che­micz­ną struk­tu­rą an­ty­ge­nów, prze­ciw­ciał i in­nych ele­men­tów zja­wisk im­mu­no­lo­gicz­nych (np. do­peł­nia­cza, in­ter­fe­ro­nów itp.), a także fi­zy­ko­che­micz­ną stro­ną re­ak­cji im­mu­no­lo­gicz­nych.

Wikipedia


immunodepresja

ha­mo­wa­nie pro­ce­su wyt­wa­rza­nia prze­ciw­ciał i ko­mó­rek cho­ro­bot­wór­czych w celu osła­bie­nia na­tu­ral­nej od­por­no­ści or­ga­niz­mu, sto­so­wa­ne m.in. w te­ra­pii sta­nów aler­gicz­nych i tran­splan­to­lo­gii; im­mu­no­su­pre­sja


SJP.pl


immunodepresyjny

ha­mu­ją­cy od­po­wiedź im­mu­no­lo­gicz­ną or­ga­niz­mu (np. lek im­mu­no­de­pre­syj­ny); im­mu­no­su­pre­syj­ny


SJP.pl


immunoelektroforeza

me­to­da roz­dzia­łu i iden­ty­fi­ka­cji bia­łek na pod­sta­wie ich wła­ści­wo­ści im­mu­no­lo­gicz­nych i elek­tro­fo­re­tycz­nych


SJP.pl


immunofluorescencja

me­to­da ba­da­nia re­ak­cji an­ty­gen-prze­ciw­cia­ło, sto­so­wa­na w im­mu­no­pa­to­lo­gii


SJP.pl


immunogenetyczny

do­ty­czą­cy im­mu­no­ge­ne­ty­ki, dzia­łu ge­ne­ty­ki zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem ge­ne­tycz­nych me­cha­niz­mów od­por­no­ścio­wych or­ga­niz­mu (np. ba­da­nia im­mu­no­ge­ne­tycz­ne)


SJP.pl


immunogenetyka

dział ge­ne­ty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ge­ne­tycz­nych me­cha­niz­mów od­por­no­ścio­wych or­ga­niz­mu


SJP.pl

Im­mu­no­ge­ne­ty­ka – gałąź im­mu­no­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ge­ne­tycz­ny­mi za­gad­nie­nia­mi od­por­no­ści na cho­ro­by za­kaź­ne (np. ma­la­rię), cho­ro­by au­to­im­mu­no­lo­gicz­ne (np. re­u­ma­to­i­dal­ne za­pa­le­nie sta­wów) oraz rolą ge­ne­ty­ki w prze­szcze­pia­niu tka­nek (np. zdol­no­ścią do prze­szcze­pu na­rzą­dów). Ter­min zo­stał po raz pier­wszy za­sto­so­wa­ny w 1936 r. w pracy na­u­ko­wej Ir­wi­na i Cole'a[].

Wikipedia


immunogenność

zdol­ność an­ty­ge­nu do wy­wo­ły­wa­nia re­ak­cji od­por­no­ścio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zdol­ność do wy­wo­ła­nia od­po­wie­dźi ukła­du im­mu­no­lo­gicz­ne­go

Wiktionary

Im­mu­no­gen­ność – zdol­ność sub­stan­cji do wy­wo­ła­nia prze­ciw­ko sobie swo­i­stej od­po­wie­dzi od­por­no­ścio­wej.

Jeśli dany an­ty­gen sil­nie ak­ty­wu­je układ od­por­no­ścio­wy, mó­wi­my, że jest "sil­nie im­mu­no­gen­ny", w przy­pad­ku sła­be­go dzia­ła­nia okre­śla­my go jako "słabo im­mu­no­gen­ny". Niek­tó­re an­ty­ge­ny w ogóle mogą nie wy­wo­ły­wać od­po­wie­dzi od­por­no­ścio­wej - okre­śla­my je jako "nie­im­mu­no­gen­ne".

Wikipedia


immunogenny

po­sia­da­ją­cy zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia re­ak­cji od­por­no­ścio­wej or­ga­niz­mu, np. wirus im­mu­no­gen­ny


SJP.pl


immunoglobina

biał­ko oso­cza wyt­wa­rza­ne przez lim­fo­cy­ty, bro­nią­ce or­ga­nizm przed ata­ku­ją­cy­mi drob­no­u­stro­ja­mi cho­ro­bot­wór­czy­mi; prze­ciw­cia­ło, im­mu­no­glo­bu­li­na


SJP.pl


immunoglobulina

biał­ko oso­cza wyt­wa­rza­ne przez lim­fo­cy­ty, bro­nią­ce or­ga­nizm przed ata­ku­ją­cy­mi drob­no­u­stro­ja­mi cho­ro­bot­wór­czy­mi; prze­ciw­cia­ło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. biał­ko pro­du­ko­wa­ne przez ko­mór­ki ukła­du od­por­no­ścio­we­go w kon­tak­cie z róż­ny­mi związ­ka­mi che­micz­ny­mi;

Wiktionary


immunogram

wy­kres gra­ficz­ny od­por­no­ści or­ga­niz­mu ży­we­go


SJP.pl


immunohematologia

dział he­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się im­mu­no­lo­gią


SJP.pl


immunolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki zaj­mu­ją­cej się od­por­no­ścią or­ga­niz­mu oraz jego re­ak­cja­mi na dzia­ła­nie czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych


SJP.pl


immunologia

nauka zaj­mu­ją­ca się od­por­no­ścią or­ga­niz­mu oraz jego re­ak­cja­mi na dzia­ła­nie czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. biol. nauka o me­cha­niz­mach od­por­no­ścio­wych or­ga­niz­mu;

Wiktionary

Im­mu­no­lo­gia – dzie­dzi­na nauki z po­gra­ni­cza bio­lo­gii i me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się bio­lo­gicz­ny­mi i bio­che­micz­ny­mi pod­sta­wa­mi re­ak­cji od­por­no­ścio­wo-obron­nej ustro­ju na pa­to­gen lub inne obce or­ga­niz­mo­wi sub­stan­cje i ciała jak np. tok­sy­ny lub tran­splan­ta­ty. Po­nad­to bada ona pra­wi­dło­wość tejże re­ak­cji i ewen­tu­al­ne jej za­bu­rze­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmːũnɔˈlɔɟja, AS: ĩ•mũnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. immunologiczny

Wiktionary


immunologiczny

1. zwią­za­ny z im­mu­no­lo­gią, nauką o re­ak­cjach or­ga­niz­mu na czyn­ni­ki cho­ro­bot­wór­cze;
2. zwią­za­ny z taką re­ak­cją or­ga­niz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z im­mu­no­lo­gią, do­ty­czą­cy im­mu­no­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Imbir wzmac­nia sy­stem im­mu­no­lo­gicz­ny i po­ma­ga na mdło­ści, nie­za­leż­nie od ich przy­czyn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpornościowy

Wiktionary


immunolożka

→ im­mu­no­log


SJP.pl

Patrz:

immunolog

immunomodulacyjny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który re­gu­lu­je pracę ukła­du od­por­no­ścio­we­go (im­mu­no­lo­gicz­ne­go)

Wiktionary


immunomodulator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. śro­dek sto­so­wa­ny w pro­ce­sie im­mu­no­mo­du­la­cji, który ak­ty­wi­zu­je me­cha­niz­my od­por­no­ści nies­wo­i­stej i pro­wa­dzi do re­gu­la­cji od­po­wie­dzi za­pal­nej or­ga­niz­mu, a w kon­sek­wen­cji do spad­ku licz­by in­fek­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogól­nym le­cze­niu cho­rób skóry sto­su­je się bar­dzo wiele im­mu­no­mo­du­la­to­rów: aza­tio­pry­nę, hy­drok­sy­kar­ba­mid (hy­drok­sy­mocz­nik), cy­klo­spo­ry­nę, cy­klo­fos­fa­mid, my­ko­fe­no­lan mo­fe­ti­lu.

Wiktionary


immunopatolog

le­karz zaj­mu­ją­cy się cho­ro­ba­mi ukła­du od­por­no­ścio­we­go


SJP.pl


immunopatologia

dział im­mu­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się nie­pra­wi­dło­wo­ścia­mi w funk­cjo­no­wa­niu ukła­du od­por­no­ścio­we­go or­ga­niz­mu


SJP.pl

Im­mu­no­pa­to­lo­gia – dział nauk bio­me­dycz­nych zaj­mu­ją­cy się nie­pra­wi­dło­wo­ścia­mi w za­kre­sie od­por­no­ści or­ga­niz­mów na dzia­ła­nie czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych oraz sub­stan­cji ob­cych (np. aler­gia, odrzu­ca­nie prze­szcze­pu).

Wikipedia


immunoreaktywność

zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia re­ak­cji im­mu­no­lo­gicz­nej or­ga­niz­mu


SJP.pl


immunoregulacyjny

re­gu­lu­ją­cy im­mu­no­lo­gicz­ną od­po­wiedź or­ga­niz­mu i od­dzia­ły­wa­nie mię­dzy lim­fo­cy­ta­mi i ma­kro­fa­ga­mi


SJP.pl


immunostymulacja

po­bu­dza­nie pro­ce­su wyt­wa­rza­nia prze­ciw­ciał i ko­mó­rek od­por­no­ścio­wych w celu wzmoc­nie­nia ukła­du od­por­no­ścio­we­go or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. med. po­bu­dza­nie ukła­du od­por­no­ścio­we­go do walki z pa­to­ge­na­mi;

Wiktionary

Im­mu­no­sty­mu­la­cja – dzia­ła­nie sub­stan­cji czyn­nej leku po­le­ga­ją­ce na po­bu­dza­niu ukła­du od­por­no­ścio­we­go or­ga­niz­mu.

Przy­kła­dem sub­stan­cji o takim dzia­ła­niu są: czyn­nik sty­mu­lu­ją­cy two­rze­nie ko­lo­nii gra­nu­lo­cy­tów i ma­kro­fa­gów, in­ter­fe­ro­ny, albo li­za­ty bak­te­rii, w tym au­to­szcze­pion­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. immunostymulator mrz., immunostymulowanie n.

 przym. immunostymulacyjny, immunostymulujący

 przysł. immunostymulująco

Wiktionary


immunostymulacyjny

przy­miot­nik od: im­mu­no­sty­mu­la­cja; wzmac­nia­ją­cy na­tu­ral­ną od­por­ność or­ga­niz­mu (np. lek im­mu­no­sty­mu­la­cyj­ny, czyn­ni­ki im­mu­no­sty­mu­la­cyj­ne)


SJP.pl


immunostymulator

pre­pa­rat na­tu­ral­ny, głów­nie po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, po­bu­dza­ją­cy sy­stem od­por­no­ścio­wy or­ga­niz­mu


SJP.pl


immunostymulująco

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) farm. med. po­bu­dza­jąc układ od­por­no­ścio­wy do walki z pa­to­ge­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­pion­ki dzia­ła­ją­ce im­mu­no­sty­mu­lu­ją­co po­da­wa­no w ek­stre­mal­nych przy­pad­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunostymulacja ż., immunostymulator mrz., immunostymulowanie n.

 przym. immunostymulacyjny, immunostymulujący

Wiktionary


immunostymulujący

po­bu­dza­ją­cy pro­ces wyt­wa­rza­nia prze­ciw­ciał i ko­mó­rek od­por­no­ścio­wych w celu wzmoc­nie­nia ukła­du od­por­no­ścio­we­go or­ga­niz­mu


SJP.pl


immunosupresja

ha­mo­wa­nie pro­ce­su wyt­wa­rza­nia prze­ciw­ciał i ko­mó­rek cho­ro­bot­wór­czych w celu osła­bie­nia na­tu­ral­nej od­por­no­ści or­ga­niz­mu, sto­so­wa­ne m.in. w te­ra­pii sta­nów aler­gicz­nych i tran­splan­to­lo­gii; im­mu­no­de­pre­sja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. spo­wal­nia­nie pro­ce­su, pod­czas któ­re­go wyt­wa­rza­ne są prze­ciw­cia­ła i ko­mór­ki od­por­no­ścio­we, naj­czę­ściej far­ma­ko­lo­gicz­nie, za po­mo­cą leków im­mu­no­su­pre­syj­nych;

Wiktionary

Im­mu­no­su­pre­sja – ha­mo­wa­nie pro­ce­su wyt­wa­rza­nia prze­ciw­ciał i ko­mó­rek od­por­no­ścio­wych przez różne czyn­ni­ki zwane im­mu­no­su­pre­so­ra­mi, naj­czę­ściej far­ma­ko­lo­gicz­nie przez leki im­mu­no­su­pre­syj­ne (w przesz­ło­ści przez pro­mie­nio­wa­nie rent­ge­now­skie).

Nies­wo­i­sta im­mu­no­su­pre­sja ma na celu zmniej­sze­nie re­ak­tyw­no­ści im­mu­no­lo­gicz­nej w sta­nach, w któ­rych re­ak­cje im­mu­no­lo­gicz­ne or­ga­niz­mu są dla niego sa­me­go szkod­li­we (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­nich la­tach za­no­to­wa­no pod­wo­je­nie licz­by za­ra­żeń grzy­ba­mi u ho­spi­ta­li­zo­wa­nych pa­cjen­tów, zwła­szcza on­ko­lo­gicz­nych, po prze­szcze­pach i bę­dą­cych w sta­nie im­mu­no­su­pre­sji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunosupresor m.

 przym. immunosupresyjny

 przysł. immunosupresyjnie

Wiktionary


immunosupresyjny

ha­mu­ją­cy od­po­wiedź im­mu­no­lo­gicz­ną or­ga­niz­mu (np. lek im­mu­no­su­pre­syj­ny); im­mu­no­de­pre­syj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z im­mu­no­su­pre­sją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunosupresja ż., immunosupresor m.

Wiktionary


immunosympatyktomia

obu­mar­cie ne­u­ro­nów współ­czul­nych


SJP.pl


immunoterapeutyczny

→ im­mu­no­te­ra­pia, np. leki im­mu­no­te­ra­pe­u­tycz­ne


SJP.pl


immunoterapia

me­to­da le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na po­bu­dza­niu lub ha­mo­wa­niu czyn­no­ści ukła­du od­por­no­ścio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­cze­nie ma­ją­ce na celu pod­nie­sie­nie lub osła­bie­nie na­tu­ral­nej od­por­no­ści or­ga­niz­mu;

Wiktionary

Im­mu­no­te­ra­pia – zbiór metod po­le­ga­ją­cych na mo­dy­fi­ka­cji czyn­no­ści ukła­du od­por­no­ścio­we­go. Obej­mu­je:

Sto­su­je się je mię­dzy in­ny­mi w le­cze­niu no­wot­wo­rów, cho­rób au­to­im­mu­no­lo­gicz­nych i tran­splan­to­lo­gii.

Wikipedia


imnsho

skrót od: In My Not So Hum­ble Opi­nion - moim nie tak skrom­nym zda­niem; imns­ho


SJP.pl


imo

akro­nim od: in my opi­nion - moim zda­niem, we­dług mnie; imo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Mor­ska (ang. In­ter­na­tio­nal Ma­ri­ti­me Or­ga­ni­sa­tion)
  • Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Me­te­o­ro­lo­gicz­na (ang. In­ter­na­tio­nal Me­te­o­ro­lo­gi­cal Or­ga­ni­za­tion)
  • Mię­dzy­na­ro­do­wa Olim­pia­da Ma­te­ma­tycz­na (ang. In­ter­na­tio­nal Mat­he­ma­ti­cal Olym­piad)
  • In­ter­na­tio­nal Me­te­or Or­ga­ni­za­tion (pol. Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Me­te­o­ro­wa)
  • Imo – stan w Ni­ge­rii
  • Irish Me­di­cal Or­ga­ni­sa­tion (pol. Ir­landz­ka Or­ga­ni­za­cja Me­dycz­na)
  • IMO (in my opi­nion) – w slan­gu in­ter­ne­to­wym oz­na­cza „moim zda­niem”
  • Numer IMO – uni­kal­ny numer iden­ty­fi­ka­cyj­ny stat­ku

Wikipedia


imogena

Imo­ge­na (oryg. Imo­gen) – po­stać fik­cyj­na, wy­stę­pu­ją­ca w ko­me­dii Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re’a pt. Cym­be­lin. Imo­ge­na jest uz­na­wa­na za ko­bie­tę ide­al­ną, prak­tycz­nie po­zba­wio­ną wad; jest córką Cu­no­be­li­nu­sa.

We­dług ba­da­czy z Uni­wer­sy­te­tu w Oks­for­dzie pra­wi­dło­wa pi­sow­nia jej imie­nia to "In­no­gen", zaś za­mia­na dwóch liter "n" na "m" na­stą­pi­ła na sku­tek błędu edy­tor­skie­go w jed­nym ze wczes­nych wydań tego ut­wo­ru.

Wikipedia


imp

[czy­taj: aj-empi lub imp] akro­nim od an­giel­skie­go: in­ter­na­tio­nal match point, mię­dzy­na­ro­do­wy punkt me­czo­wy; ro­dzaj punk­ta­cji w bry­dżu spor­to­wym, sto­so­wa­nej zwła­szcza w me­czach mię­dzy dru­ży­na­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Imp (fol­kor)
  • Imp (se­rial te­le­wi­zyj­ny)

Wikipedia


imp.

skrót od:
1. im­pe­ra­ti­wus (im­pe­ra­ti­vus, im­pe­ra­tyw);
2. im­pri­ma­tur; impr.


SJP.pl


impakcja

1. zde­rze­nie dwóch ciał nie­bie­skich; im­pakt;
2. zde­rza­nie się czą­stek ma­te­ria­łu skal­ne­go po­wo­du­ją­ce ich pę­ka­nie;
3. zde­rze­nie na­sion z gład­ką po­wierzch­nią po­wo­du­ją­ce pę­knię­cie okryw na­sien­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. astr. upa­dek me­te­o­ry­tu lub in­ne­go ciała nie­bie­skie­go na Zie­mię lub inne ciało nie­bie­skie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpakt͡sʲja, AS: ĩmpakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impaktyt

 przym. impaktytowy

Wiktionary


impakcyjny

pow­sta­ły w wy­ni­ku zde­rze­nia dwóch ciał nie­bie­skich; im­pak­to­wy


SJP.pl


impakt

zde­rze­nie dwóch ciał nie­bie­skich; im­pak­cja; w zna­cze­niu: wpływ, efekt (z an­giel­skie­go: im­pact), np. im­pakt słów, kry­ty­ki, uwa­ża­ne za nie­po­praw­ne


SJP.pl


impaktor

przy­rząd słu­żą­cy do roz­kła­du ae­ro­zo­lo­wych skład­ni­ków sta­łych na frak­cje wiel­ko­ścio­we


SJP.pl


impaktowy

pow­sta­ły w wy­ni­ku zde­rze­nia dwóch ciał nie­bie­skich; im­pak­cyj­ny


SJP.pl


impaktoza

śro­do­wi­sko­wo: nad­mier­ne przy­wią­zy­wa­nie wagi do wpły­wu, jaki mają na naukę cza­so­pis­ma o wy­so­kim wskaź­ni­ku im­pact fac­tor, dą­że­nie do pu­bli­ko­wa­nia w tych cza­so­pis­mach


SJP.pl


impaktyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała, która pow­sta­ła lub zo­sta­ła po­waż­nie zmie­nio­na pod wpły­wem ude­rze­nia me­te­o­ry­tu, w wy­ni­ku czego sto­pie­niu ze sobą ule­gły frag­men­ty me­te­o­ry­tu i skały, w którą ude­rzył;

Wiktionary

Im­pak­tyt (od ang. "im­pact" 'ude­rze­nie, wstrząs' z łac. "im­pac­tus") – nie­for­mal­na nazwa okre­śla­ją­ca typ skały, która pow­sta­ła lub zo­sta­ła po­waż­nie zmie­nio­na pod wpły­wem ude­rze­nia me­te­o­ry­tu. Nazwa ta opi­su­je za­rów­no skały, które zo­sta­ły zmie­nio­ne bez­poś­red­nio od ude­rze­nia me­te­o­ry­tu, pod wpły­wem tem­pe­ra­tu­ry czy siły ude­rze­nia, jak i skały osa­do­we za­wie­ra­ją­ce do­miesz­ki ma­te­ria­łów po­cho­dze­nia po­za­ziem­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Is­lam­ski Czar­ny Ka­mień jest naj­praw­do­po­dob­niej im­pak­ty­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpaktɨt, AS: ĩmpaktyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impakcja

 przym. impaktytowy

Wiktionary


impaktytowy

→ im­pak­tyt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od im­pak­tyt

Wiktionary

Patrz:

impaktyt

Wymowa:

IPA: ˌĩmpaktɨˈtɔvɨ, AS: ĩmpaktytovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impaktyt, impakcja

Wiktionary


impala

ga­tu­nek an­ty­lo­py za­miesz­ku­ją­cy sa­wan­ny i busz w po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ae­py­ce­ros me­lam­pus|ref=tak., ga­tu­nek afry­kań­skiej an­ty­lo­py;

 (1.2) zool. an­ty­lo­pa z ga­tun­ku im­pa­li (1.1)

 (1.3) mot. sa­mo­chód marki Chev­ro­let;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mi­ce im­pa­li nie mają rogów.

 (1.2) Wi­dzia­łem sza­ma­na, któ­re­mu im­pa­le jadły z ręki.

 (1.3) Je­dziesz po bab­cię, to weź im­pa­lę, klu­czy­ki leżą w przed­po­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpala, AS: ĩmpala

Wiktionary


impanacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. hist. te­o­ria o obec­no­ści Ciała Chry­stu­sa w chle­bie i winie po kon­se­kra­cji;

Wiktionary

Im­pa­na­cja (łac. "im­pa­na­tio" 'wchle­bie­nie' od "im-" 'w-' i "panis" 'chleb') – po­gląd do­ty­czą­cy związ­ku po­mię­dzy cia­łem Chry­stu­sa a chle­bem w Eu­cha­ry­stii. Sta­no­wi­sko to opar­te jest na ana­lo­gii do te­o­rii unii hi­po­sta­tycz­nej: na tej samej za­sa­dzie, jak Bóg stał się cia­łem w oso­bie Je­zu­sa Chry­stu­sa, tak staje się on chle­bem w Eu­cha­ry­stii. Ko­ściół ka­to­lic­ki uznał im­pa­na­cję za he­rez­ję, zaś Ko­ścio­ły lu­te­rań­skie odrzu­ci­ły ją w ra­mach przy­ję­cia For­mu­ły Zgody.

Wikipedia


imparcjalność

daw­niej: bez­stron­ność


SJP.pl


imparcjalny

prze­sta­rza­łe: bez­stron­ny


SJP.pl


impas

1. sy­tu­a­cja bez wyj­ścia; za­stój;
2. bicie młod­szą z po­sia­da­nych kart w prze­wi­dy­wa­niu, że prze­ciw­nik nie ma czym jej prze­bić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­stój, mat­nia

 (1.2) karc. wy­mu­sze­nie na prze­ciw­ni­ku za­gra­nia niż­szą kartą, by ją na­stęp­nie prze­bić wyż­szą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impasowość ż., passus mrz., impasik mrz.

 czas. impasować ndk.

 przym. impasowy

Wiktionary


impasik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od impas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie impas, lecz tylko mały im­pa­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impas m.

Wiktionary


impasowy

zwią­za­ny z im­pa­sem


SJP.pl


impast

wy­pu­kłe na­ło­że­nie farby na płót­no


SJP.pl

Im­past (wł. "im­pa­sto" – ugnia­tam) – tech­ni­ka sto­so­wa­na w ma­lar­stwie olej­nym lub akry­lo­wym (rza­dziej tem­pe­ro­wym), po­le­ga­ją­ca na na­kła­da­niu farby grubą, wy­pu­kłą war­stwą przy po­mo­cy pędz­la lub szpach­li.

W XVI i XVII wieku w ma­lar­stwie ho­len­der­skim, fla­mandz­kim i wło­skim, a w XVIII wieku także an­giel­skim, tech­ni­ka im­pa­stu słu­ży­ła do za­ak­cen­to­wa­nia efek­tów świa­tła.

Wikipedia


impastowy

zwią­za­ny z im­pa­stem


SJP.pl


impeachment

rze­czow­nik

 (1.1) polit. praw. pro­ce­du­ra for­mal­ne­go oskar­że­nia o prze­stęp­stwo osoby ma­ją­cej im­mu­ni­tet i zaj­mu­ją­cej wy­so­kie sta­no­wi­sko pań­stwo­we;

 (1.2) polit. praw. usu­nię­cie ta­kiej osoby z zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wi­ska

Wiktionary

Im­pe­ach­ment (//, dosł. ang. „po­sta­wie­nie w stan oskar­że­nia”) – pro­ce­du­ra po­cho­dzą­ca z an­glo­sa­skiej tra­dy­cji par­la­men­tar­nej, słu­żą­ca re­a­li­za­cji od­po­wie­dzial­no­ści kon­sty­tu­cyj­nej pre­zy­den­ta, wi­ce­pre­zy­den­ta i funk­cjo­na­riu­szy cy­wil­nych m.in. w USA. Pro­ce­du­ra wszczy­na­na jest przez par­la­ment lub inne ciała le­gis­la­cyj­ne pań­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Im­pe­ach­ment ma swoje źró­dło w bry­tyj­skiej tra­dy­cji praw­nej.

Wiktionary


impedancja

opór po­zor­ny ukła­dów elek­trycz­nych, aku­stycz­nych i me­cha­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. fiz. wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca prze­ciw­sta­wia­nie się prze­pły­wo­wi prądu zmien­ne­go w ob­wo­dzie elek­trycz­nym;

Wiktionary

Zo­bacz też: inne hasła.

Im­pe­dan­cja, im­pe­dan­cja ze­spo­lo­na, Z (od łac. "im­pe­di­men­tum", przesz­ko­da) – wiel­kość fi­zycz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca za­leż­ność mię­dzy na­tę­że­niem prądu i na­pię­ciem w ob­wo­dach prądu prze­mien­ne­go (si­nu­so­i­dal­nie zmien­ne­go).

Im­pe­dan­cja jest uo­gól­nie­niem oporu elek­trycz­ne­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go tę za­leż­ność w ob­wo­dach prądu sta­łe­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­u­waż­my, że w za­kre­sie ma­łych czę­stot­li­wo­ści mo­du­ły im­pe­dan­cji po­jem­no­ści pa­so­żyt­ni­czych tran­zy­sto­ra są na tyle duże, że można je trak­to­wać jako roz­war­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. impedancyjny

Wiktionary


impedancyjny

→ im­pe­dan­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z im­pe­dan­cją, do­ty­czą­cy im­pe­dan­cji

Wiktionary

Patrz:

impedancja

Powiązane:

 rzecz. impedancja ż.

Wiktionary


impedimenta

w pra­wie: przesz­ko­dy nie­poz­wa­la­ją­ce na za­war­cie związ­ku mał­żeń­skie­go lub unie­waż­nia­ją­ce mał­żeń­stwo; im­pe­dy­men­ta


SJP.pl


impedyment

daw­niej: przesz­ko­da, za­wa­da


SJP.pl


impedymenta

w pra­wie: przesz­ko­dy nie­poz­wa­la­ją­ce na za­war­cie związ­ku mał­żeń­skie­go lub unie­waż­nia­ją­ce mał­żeń­stwo; im­pe­di­men­ta


SJP.pl


imperata

im­pe­ra­ta cy­lin­drycz­na - az­ja­tyc­ki ga­tu­nek ozdob­nej trawy


SJP.pl


imperativus

im­pe­ra­ti­wus, im­pe­ra­tyw; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. tryb roz­ka­zu­ją­cy cza­sow­ni­ka;
2. cza­sow­nik w try­bie roz­ka­zu­ją­cym


SJP.pl


imperatiwus

im­pe­ra­ti­vus, im­pe­ra­tyw; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. tryb roz­ka­zu­ją­cy cza­sow­ni­ka;
2. cza­sow­nik w try­bie roz­ka­zu­ją­cym


SJP.pl


imperator

1. tytuł na­da­wa­ny zwy­cię­skie­mu wo­dzo­wi w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie w okre­sie re­pu­bli­ki;
2. tytuł ce­sa­rza rzym­skie­go w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie od cza­sów Au­gu­sta;
3. dzie­dzicz­ny tytuł pa­nu­ją­ce­go w niek­tó­rych mo­nar­chiach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: do­wód­ca woj­sko­wy

 (1.2) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie w okre­sie re­pu­bli­ki: zwy­cię­ski wódz, tytuł ce­sa­rza

 (1.3) hist. polit. tytuł wład­cy w niek­tó­rych mo­nar­chiach

Wiktionary

Im­pe­ra­tor (łac. 'roz­ka­zo­daw­ca' od "im­pe­rium" od cza­sow­ni­ka "im­pe­ra­re" 'roz­ka­zy­wać; rzą­dzić' i koń­ców­ki "-tor" oz­na­cza­ją­cej spraw­cę czyn­no­ści) – tytuł, który w cza­sach re­pu­bli­ki żoł­nie­rze przyz­na­wa­li w Rzy­mie zwy­cię­skim wo­dzom, któ­rzy sa­mo­dziel­nie pro­wa­dzi­li ("suis au­spii­cis") i zwy­cię­sko za­koń­czy­li wojnę, w któ­rej za­bi­to mi­ni­mum 5000 wro­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Im­pe­ra­tor nie za­mie­rzał ulec Um­brom w tej spra­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛˈratɔr, AS: ĩmperator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperializm m., imperialista m., imperialistka ż.

:: fż. rzad. imperatryca ż.

 przym. imperialny, imperialistyczny, imperatorski

Wiktionary


imperatorka

wład­czy­ni wiel­kie­go pań­stwa obej­mu­ją­ce­go wiele kra­jów i ludów; im­pe­ra­to­ro­wa


SJP.pl


imperatorowa

1. tytuł ce­sa­rzo­wej ro­syj­skiej; ca­ry­ca, ca­ro­wa;
2. wład­czy­ni wiel­kie­go pań­stwa obej­mu­ją­ce­go wiele kra­jów i ludów; im­pe­ra­tor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ce­sarz

 (1.2) hist. tytuł ce­sa­rzo­wej ro­syj­skiej

Wiktionary

Im­pe­ra­to­ro­wa ("The Scar­let Em­press") – ame­ry­kań­ski me­lo­dra­mat hi­sto­rycz­ny z 1934 roku, wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Jo­se­fa von Stern­ber­ga.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperializm mrz.

:: fm. imperator mos.

 przym. imperatorski, imperialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bazylisa, caryca, cesarzowa

Wiktionary


imperatorowy

→ im­pe­ra­tor (daw­niej); im­pe­ra­tor­ski


SJP.pl


imperatorski

wła­ści­wy wiel­kie­mu wład­cy, im­pe­ra­to­ro­wi, ce­sa­rzo­wi lub na­le­żą­cy do niego


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z im­pe­ra­to­rem, do­ty­czą­cy im­pe­ra­to­ra (np. im­pe­ra­to­ra Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperator mos., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


imperatyw

1. w etyce: na­czel­na norma mo­ral­na, obo­wią­zu­ją­ca w spo­sób po­wszech­ny, bez­wa­run­ko­wy i bezwz­ględ­ny;
2. re­gu­ła, nakaz do­ty­czą­cy dzie­dzin życia du­cho­we­go i spo­łecz­ne­go;
3. im­pe­ra­ti­vus, im­pe­ra­ti­wus; w ję­zy­koz­naw­stwie:
a) tryb roz­ka­zu­ją­cy cza­sow­ni­ka;
b) cza­sow­nik w try­bie roz­ka­zu­ją­cym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nakaz, zwła­szcza mo­ral­ny

Wiktionary

Im­pe­ra­tyw (łac. "im­pe­ra­ti­vus" – roz­ka­zu­ją­cy) – nakaz, re­gu­ła, za­sa­da, która nie pod­le­ga dy­sku­sji i którą można bez­poś­red­nio wy­wieść z za­ło­żeń te­o­re­tycz­nych. Im­pe­ra­tyw może mieć cha­rak­ter za­sa­dy mo­ral­nej, ar­ty­stycz­nej lub ide­o­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wil­liams sprze­ci­wiał się im­pe­ra­ty­wo­wi ka­te­go­rycz­ne­mu w swym ar­ty­ku­le Per­sons, Cha­rac­ter and Mo­ra­li­ty.

Wiktionary


imperatywność

siła na­ka­zu, nie­od­par­ta ko­niecz­ność


SJP.pl


imperatywny

1. sta­no­wią­cy ko­niecz­ność;
2. na­ka­zu­ją­cy


SJP.pl


imperf.

skrót od: im­per­fek­tum (w ję­zy­koz­naw­stwie: czas przesz­ły nie­do­ko­na­ny)


SJP.pl


imperfecta

w ję­zy­koz­naw­stwie: czas przesz­ły nie­do­ko­na­ny; im­per­fek­tum


SJP.pl


imperfectum

w ję­zy­koz­naw­stwie: czas przesz­ły nie­do­ko­na­ny; im­per­fek­tum


SJP.pl


imperfektum

w ję­zy­koz­naw­stwie: czas przesz­ły nie­do­ko­na­ny; im­per­fec­tum


SJP.pl


imperial

mięk­ki ser pod­puszcz­ko­wy z kro­wie­go mleka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Im­pe­rial – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Im­pe­rial
  • Im­pe­rial – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Im­pe­rial – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Chase
  • Im­pe­rial – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Pecos
  • Im­pe­rial (ang. Im­pe­rial Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • hrab­stwo Im­pe­rial (ang. Im­pe­rial Co­un­ty) – w sta­nie Ka­li­for­nia
  • Im­pe­rial - dawna ame­ry­kań­ska marka sa­mo­cho­dów na­le­żą­ca do kon­cer­nu Chrys­ler
  • Im­pe­ral - sa­mo­chód luk­su­so­wy z lat 1955–1983
  • Im­pe­rial Crown - sa­mo­chód luk­su­so­wy z lat 1954–1965
  • Chrys­ler Im­pe­rial - sa­mo­chód luk­su­so­wy z lat 1926–1954
  • Chrys­ler Im­pe­rial - sa­mo­chód luk­su­so­wy z lat 1989–1993
  • an­glo­sa­ski układ jed­no­stek miar (Im­pe­rial sy­stem)

Wikipedia


imperialista

zwo­len­nik im­pe­ria­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik im­pe­ria­liz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­stęp­ni po­dże­ga­cze wo­jen­ni, im­pe­ria­li­ści robią swoją brud­ną ro­bo­tę i jak daw­niej łączy się front an­ty­ko­mu­ni­stycz­ny z an­ty­ży­dow­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrʲjaˈlʲista, AS: ĩmperʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperator m., imperializm m., imperialistka ż., imperium n., imperialność ż.

 przym. imperialistyczny, imperialny

 przysł. imperialistycznie

Wiktionary


imperialistka

zwo­len­nicz­ka im­pe­ria­liz­mu


SJP.pl


imperialistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób im­pe­ria­li­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialny mos., imperialista mos., imperializm mrz., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


imperialistyczny

do­ty­czą­cy im­pe­ria­liz­mu, zwią­za­ny z im­pe­ria­liz­mem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy im­pe­ria­liz­mu albo im­pe­ria­li­stów; bę­dą­cy wy­ra­zem dzia­łań ma­ją­cych na celu pod­po­rząd­ko­wa­nie świa­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie na­le­ży im­pu­to­wać glo­bal­ne­mu mo­car­stwu ani de­mo­nicz­nych, ani im­pe­ria­li­stycz­nych za­mia­rów po­za­pla­ne­tar­nej ek­span­sji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperator m., imperializm m., imperialista m., imperialistka ż., imperatryca ż., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


imperializm

1. po­li­ty­ka za­gra­nicz­na pań­stwa po­le­ga­ją­ca na pod­bo­jach ko­lo­nial­nych lub dą­że­niu do pod­po­rząd­ko­wa­nia sobie in­nych kra­jów;
2. w te­o­rii mark­si­stow­skiej: ostat­nia faza for­ma­cji ka­pi­ta­li­stycz­nej, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się kon­cen­tra­cją ka­pi­ta­łu, eska­la­cją kon­flik­tów o stre­fy wpły­wów i za­o­strze­niem an­ta­go­niz­mów kla­so­wych, co nie­u­chron­nie pro­wa­dzi do re­wo­lu­cji ko­mu­ni­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­li­ty­ka za­gra­nicz­na opar­ta na mi­li­ta­ryz­mie, dą­że­nie do pod­po­rząd­ko­wa­nia sobie in­nych kra­jów, sta­nia się im­pe­rium

 (1.2) polit. w mark­siz­mie: ostat­nie sta­dium ka­pi­ta­liz­mu, ce­chu­ją­ce się kon­cen­tra­cją pro­duk­cji i ka­pi­ta­łu, a także nie­o­bec­no­ścią wol­nej kon­ku­ren­cji, a za­miast niej pa­no­wa­niem mo­no­po­li

Wiktionary

Im­pe­ria­lizm (od im­pe­rium) – po­li­ty­ka państw mo­car­stwo­wych, po­le­ga­ją­ca na pod­bo­jach ko­lo­nial­nych lub dą­że­niu do pod­po­rząd­ko­wa­nia sobie in­nych kra­jów; mia­nem im­pe­ria­liz­mu jest rów­nież na­zy­wa­ny okres hi­sto­rycz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny w ostat­niej ćwier­ci XIX wieku, odz­na­cza­ją­cy się świa­to­wą do­mi­na­cją kilku wiel­kich mo­carstw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było to spo­wo­do­wa­ne, jak się wy­ra­ził, „ame­ry­kań­skim im­pe­ria­liz­mem”.

 (1.2) Po pew­nym cza­sie se­kre­tarz pro­pa­gan­dy Ko­mi­te­tu Wo­je­wódz­kie­go wez­wał mnie do sie­bie na dy­wa­nik i dał mi ostrą re­pry­men­dę, że po pier­wsze – roz­po­wszech­niam nie­le­gal­ną li­te­ra­tu­rę, po dru­gie – za­tru­wam młode umy­sły po­cząt­ku­ją­cych li­te­ra­tów miaz­ma­ta­mi wro­gie­go im­pe­ria­liz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperialista mos., imperialistka ż., imperator mos., imperium n., imperialność ż.

 przym. imperialistyczny, imperialny

 przym. imperialistycznie

 przysł. imperialistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kapitalizm monopolistyczny

Wiktionary


imperialnie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób im­pe­rial­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


imperialność

→ im­pe­rial­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest im­pe­rial­ne; cecha tych, któ­rzy są im­pe­rial­ni

Wiktionary

Patrz:

imperialny

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialista m., imperializm m., imperator m., imperatorka ż., imperialistka ż.

 przym. imperialny, imperatorski, wewnątrzimperialny, imperialistyczny

 przysł. imperialnie, imperialistycznie

Wiktionary


imperialny

przy­miot­nik od: im­pe­rium


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy im­pe­rium, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla im­pe­rium

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) żoł­nierz, urzęd­nik lub inny przed­sta­wi­ciel im­pe­rium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewne formy ko­mu­ni­ko­wa­nia są le­piej do­sto­so­wa­ne do roz­wo­ju i re­a­li­za­cji celów im­pe­rial­nych (…)

 (2.1) Był mgli­ście świa­dom tego, że na­gra­nie ma dal­szą część, że do­cho­dzi do ogrom­nej ek­sploz­ji i w barze roz­le­ga­ją się wi­wa­ty – wi­wa­ty, które pew­nie do­pro­wa­dzi­ły­by do śmier­ci wszyst­kich obec­nych, gdyby tylko w za­się­gu słu­chu zna­leź­li się jacyś im­pe­rial­ni – ale tak na­praw­dę już nie zwra­cał na nie uwagi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialista m., imperializm m., imperator m., imperatorka ż., imperialistka ż., imperialność ż.

 przym. imperatorski, wewnątrzimperialny, imperialistyczny, międzyimperialny

 przysł. imperialnie, imperialistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocarstwowy, wielkomocarstwowy, hegemonistyczny, rzeszowy

Wiktionary


imperialuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. im­pe­rial­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słu­chaj­cie, przy­da wam się każda pomoc. Wkrót­ce zaroi się tu od im­pe­ria­lu­chów, a wy nie bę­dzie­cie w sta­nie sta­wić im czoła.

Wiktionary


imperiał

1. złota mo­ne­ta bita w la­tach 1755-1897 w car­skiej Rosji, o war­to­ści 15 lub 10 rubli (na zie­miach pol­skich także pię­cio­ru­blo­wa);
2. bity talar nie­miec­ki z cza­sów Ce­sar­stwa Rzym­skie­go Na­ro­du Nie­miec­kie­go;
3. for­mat pa­pie­ru 63 x 95 cm;
4. górna część po­ja­zdu kon­ne­go z miej­sca­mi do sie­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. nu­mizm. złota mo­ne­ta w Rosji car­skiej, war­to­ści 10-15 rubli srebr­nych, bę­dą­ca w obie­gu w la­tach 1755–1917;

 (1.2) daw. wierzch dy­li­żan­su pocz­to­we­go lub om­ni­bu­su kon­ne­go z miej­sca­mi pa­sa­żer­ski­mi

Wiktionary

Im­pe­riał (ros. "империал") – wie­lo­ru­blo­wa złota mo­ne­ta ro­syj­ska wpro­wa­dzo­na do obie­gu w 1755 i emi­to­wa­na do 1917 r. Nazwa bę­dą­ca po­chod­ną od łac. "im­pe­ria­lis" (ce­sar­ski).

Wpro­wa­dzo­ny za pa­no­wa­nia ce­sa­rzo­wej Elż­bie­ty im­pe­riał był mo­ne­tą 10-ru­blo­wą za­wie­ra­ją­cą 11,61 g złota o pró­bie 916 (za Pawła I i Alek­san­dra I wy­no­si­ła ona 987). W obie­gu znaj­do­wał się także 5-ru­blo­wy pó­łim­pe­riał o wadze 5,85 g. Po re­for­mie wa­lu­to­wej Kan­kri­na (1838) war­tość im­pe­ria­ła usta­lo­no na 10 rubli 30 ko­pie­jek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nio­sła ze sobą złote i srebr­ne przed­mio­ty, złote im­pe­ria­ły i srebr­ne ruble.

 (1.1) Sta­ran­ny eg­za­min port­mo­net­ki nie wy­ka­zał wię­cej nad jed­ne­go rubla, jed­ne­go im­pe­ria­ła i kilku sztuk drob­nej mo­ne­ty.

 (1.2) Nie znaj­du­jąc dla sie­bie do­god­niej­sze­go miej­sca, zmu­szo­ny był po­dró­żo­wać na im­pe­ria­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półimperiał mrz.

Wiktionary


imperium

wiel­kie, po­tęż­ne pań­stwo pod­po­rząd­ko­wu­ją­ce sobie inne kraje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wiel­kie i po­tęż­ne pań­stwo, które pod­po­rząd­ko­wu­je sobie inne kraje

 (1.2) przen. wiel­kie przed­się­bior­stwo lub or­ga­ni­za­cja ma­ją­ca pla­ców­ka­a­ców­ki w wielu miej­scach na dużym ob­sza­rze

 (1.3) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie naj­wyż­sza wła­dza pań­stwo­wa (za­rów­no cy­wil­na jak i woj­sko­wa), na­le­żą­ca do kon­su­lów, a póź­niej ce­sa­rzy

 (1.4) praw. okre­ślo­ny pra­wem za­kres wła­dzy de­cy­zyj­nej or­ga­nów pań­stwo­wych

Wiktionary

Im­pe­rium (od łac. "im­pe­rium") – struk­tu­ra po­li­tycz­na, wła­da­ją­ca na wiel­kim ob­sza­rze te­ry­to­rial­nym. Po­cho­dzi od łac. słowa "im­pe­rium "oz­na­cza­ją­ce­go za­kres wła­dzy rzym­skich naj­wyż­szych urzęd­ni­ków.

Im­pe­rium zor­ga­ni­zo­wa­ne jest naj­czę­ściej wokół pań­stwa, które jest mo­car­stwem, a jego wła­dza po­li­tycz­na, go­spo­dar­cza i kul­tu­ro­wa wy­kra­cza poza włas­ne gra­ni­ce i roz­cią­ga się na inne, pod­po­rząd­ko­wa­ne jed­nost­ki po­li­tycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzy­mia­nie zmu­sze­ni byli - szcze­gól­nie od pier­wsze­go wieku ce­sar­stwa - ota­czać swe im­pe­rium ze wszyst­kich nie­mal stron słyn­ny­mi li­me­sa­mi.

 (1.2) Im­pe­rium eko­no­micz­ne wpły­wo­we­go przed­się­bior­cy roz­cią­ga się na m.in. radio, te­le­wiz­ję, szko­łę wyż­szą, a ostat­nio także te­le­fo­nię ko­mór­ko­wą.

 (1.4) (…) Pań­stwo jako szcze­gól­ny pod­miot prawa po­dej­mu­je dzia­ła­nia w sfe­rze wład­czej (im­pe­rium) i w sfe­rze sto­sun­ków cy­wil­no­praw­nych (do­mi­nium).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɛrʲjũm, AS: ĩmperʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperializm m., imperialista m., imperialistka ż., imperator m., imperialność ż.

 przym. imperialny, wewnątrzimperialny, imperialistyczny, międzyimperialny

 przysł. imperialnie, imperialistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocarstwo

Wiktionary


impersonalny

książ­ko­wo: nie­o­so­bo­wy, be­zo­so­bo­wy


SJP.pl


impertynencja

nie­sto­sow­ne, bez­czel­ne, obraź­li­we za­cho­wa­nie się wobec kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obraź­li­we, aro­ganc­kie lub nie­kul­tu­ral­ne słowa czy za­cho­wa­nie skie­ro­wa­ne wobec kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam dość słu­cha­nia two­ich im­per­ty­nen­cji!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩmpertỹnẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynent m., impertynentka ż.

 przym. impertynencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezczelność, arogancja, zuchwalstwo, zniewaga, obelga, obraza

Wiktionary


impertynencje

nie­sto­sow­ne, bez­czel­ne, obraź­li­we za­cho­wa­nie się wobec kogoś


SJP.pl


impertynencki

taki, który odz­na­cza się obraź­li­wym, bez­czel­nym za­cho­wa­niem; aro­ganc­ki, bez­czel­ny, butny, zu­chwa­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) aro­ganc­ki, bez­czel­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲci, AS: ĩmpertỹnẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynentka ż., impertynencja ż., impertynent

 przysł. impertynencko

Wiktionary


impertynencko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) aro­ganc­ko, bez­czel­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nt͡skɔ, AS: ĩmpertỹnẽncko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynentka ż., impertynent

 przym. impertynencki

Wiktionary


impertynent

osoba za­cho­wu­ją­ca się nie­grzecz­nie, aro­ganc­ko, obraź­li­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­cho­wu­ją­ca się nie­grzecz­nie, aro­ganc­ko, obraź­li­wie lub bez­czel­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­win­ni wpu­szczać ta­kich im­per­ty­nen­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: ĩmpertỹnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynencja ż.

:: fż. impertynentka ż.

 przym. impertynencki

 przysł. impertynencko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arogant, hucpiarz, tupeciarz, zuchwalec

Wiktionary


impertynentka

ko­bie­ta aro­ganc­ka, zu­chwa­ła, znie­wa­ża­ją­ca in­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się nie­grzecz­nie, aro­ganc­ko, obraź­li­wie lub bez­czel­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Os­wal­da nie znosi tej im­per­ty­nent­ki z trze­cie­go pię­tra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynencja ż.

:: fm. impertynent m.

 przym. impertynencki

 przysł. impertynencko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arogantka, tupeciara, grubianka, chamka

Wiktionary


impet

siła roz­pę­du, roz­ma­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) siła roz­pę­du

 (1.2) szyb­ki ruch

 (1.3) stpol. atak, ude­rze­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. impetuoso

 rzecz. impetyczka ż., impetycja ż., impetyk m.

Wiktionary


impetuoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: gwał­tow­nie, po­ryw­czo


SJP.pl

„Im­pe­tu­o­so” – nazwa no­szo­na na prze­strze­ni dzie­jów przez okrę­ty Regia Ma­ri­na i Ma­ri­na Mi­li­ta­re:

Wikipedia


impetycja

daw­niej: do­cho­dze­nie swo­ich praw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. praw. do­cho­dze­nie włas­nych praw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impet, impetyk

Wiktionary


impetyczka

→ im­pe­tyk; rap­tu­ska, cho­le­rycz­ka, gwał­tow­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­ryw­cza, gwał­tow­na, wy­bu­cho­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impet mrz.

:: fm. impetyk mos.

Wiktionary


impetyczność

prze­sta­rza­le: po­ryw­czość, gwał­tow­ność, wy­bu­cho­wość


SJP.pl


impetyczny

prze­sta­rza­le: sil­nie i gwał­tow­nie re­a­gu­ją­cy; po­pęd­li­wy, wy­bu­cho­wy


SJP.pl


impetyk

osoba wy­bu­cho­wa, gwał­tow­na; rap­tus, pa­sjo­nat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek po­ryw­czy, gwał­tow­ny, wy­bu­cho­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A w ogóle pier­wszy raz sły­szę, by ja­ka­kol­wiek ko­bie­ta wo­la­ła mieć męża ego­i­stycz­ne­go, bru­ta­la, de­spo­tę, im­pe­ty­ka, może je­szcze ta­kie­go co by ją bił!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impet mrz., impetycja ż.

:: fż. impetyczka ż.

Wiktionary


impexmetal

Im­pex­me­tal Spół­ka Ak­cyj­na – pol­skie przed­się­bior­stwo prze­my­słu me­ta­lo­we­go, dzia­ła­ją­ce głów­nie na rynku me­ta­li ko­lo­ro­wych oraz stali, w sek­to­rze pół­fa­bry­ka­tów me­ta­lo­wych oraz ło­żysk.

Wikipedia


implant

tkan­ka, na­rząd bądź pro­te­za wszcze­pia­ne do or­ga­niz­mu w celu za­stą­pie­nia usu­nię­tych, usz­ko­dzo­nych lub nie­czyn­nych tka­nek lub na­rzą­dów; wszczep


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ciało obce wszcze­pia­ne do or­ga­niz­mu w celu odt­wo­rze­nia na­tu­ral­nej funk­cji lub este­ty­ki usz­ko­dzo­ne­go or­ga­nu;

Wiktionary

Im­plant (z łac. "im" 'w' i "plan­ta­re" 'sa­dzić'), wszczep – ciało obce wszcze­pia­ne do or­ga­niz­mu w celu odt­wo­rze­nia na­tu­ral­nej funk­cji lub este­ty­ki usz­ko­dzo­ne­go or­ga­nu. Naj­czę­ściej sto­so­wa­ne są im­plan­ty za­stę­pu­ją­ce tkan­ki twar­de.

Sze­ro­ko sto­so­wa­ne są im­plan­ty za­stę­pu­ją­ce kość lub stawy. W or­to­pe­dii dość czę­ste są ope­ra­cje wszcze­pie­nia en­do­pro­te­zy stawu bio­dro­we­go. Nieco rza­dziej są sto­so­wa­ne en­do­pro­te­zy dla in­nych sta­wów, np. en­do­pro­te­za stawu ko­la­no­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩmplãnt, AS: ĩmplãnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszczep

Wiktionary


implantacja

1. za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na wpro­wa­dze­niu na stałe do or­ga­niz­mu ja­kie­goś ciała ob­ce­go;
2. prze­sa­dza­nie ro­ślin z jed­ne­go miej­sca w dru­gie;
3. za­gnież­dże­nie się za­płod­nio­ne­go jaja ssaka w na­błon­ku ma­ci­cy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • im­plan­ta­cja (za­gnież­dże­nie, ni­da­cja) – pier­wszy etap roz­wi­ja­ją­cej się ciąży u ssa­ków
  • im­plan­ta­cja (wszcze­pie­nie) – chi­rur­gicz­ne wpro­wa­dze­nie do or­ga­niz­mu ob­cych tka­nek lub przed­mio­tów (im­plan­tów)
  • im­plan­ta­cja jonów – wpro­wa­dze­nie ob­cych jonów do krysz­ta­łu

Wikipedia


implantacyjny

→ im­plan­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

implantacja

implantolog

le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się we wszcze­pia­niu im­plan­tów


SJP.pl


implantologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się wszcze­pia­niem im­plan­tów


SJP.pl

Im­plan­to­lo­gia – nauka o wpro­wa­dza­niu im­plan­tów do ży­we­go or­ga­niz­mu, ich in­te­rak­cjach, bu­do­wie, wła­ści­wo­ściach i wa­run­kach nie­zbęd­nych do „przy­ję­cia się” wszcze­pu oraz przy­czy­nach ich ewen­tu­al­ne­go odrzu­ce­nia.

Im­plan­to­pro­te­ty­ka sto­ma­to­lo­gicz­na – od­bu­do­wa uzę­bie­nia na im­plan­tach, poz­wa­la na osią­gnię­cie trwa­łe­go efek­tu este­tycz­ne­go i na po­pra­wę za­bu­rzo­nej, po­przez utra­tę zębów, me­cha­ni­ki na­rzą­du żucia.

Wikipedia


implantologiczny

→ im­plan­to­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

implantologia

implantoprotetyka

dzie­dzi­na sto­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­ca się od­bu­do­wą pro­te­tycz­ną na im­plan­tach


SJP.pl


implantować

1. osa­dzać coś, wszcze­piać, np. obce ciało lub obce ko­mór­ki w or­ga­niz­mie;
2. prze­sa­dzać ro­śli­ny z jed­ne­go miej­sca na dru­gie;
3. im­plan­to­wać się - za­gnież­dżać się gdzieś, wszcze­piać się w coś


SJP.pl


implantowy

→ im­plant


SJP.pl

Patrz:

implant

implementacja

1. wer­sja pro­gra­mu, ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia lub sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go przy­sto­so­wa­na do pracy na danym typie kom­pu­te­ra
2. adap­ta­cja pro­gra­mu, ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia lub sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go do pracy na danym typie kom­pu­te­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. urz. in­form. wdro­że­nie cze­goś w życie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • im­ple­men­ta­cja (in­for­ma­ty­ka) – po­ję­cie zwią­za­ne z pro­ce­sem in­for­ma­tycz­nym,
  • im­ple­men­ta­cja (te­o­ria de­cyz­ji) – po­ję­cie z za­kre­su te­o­rii de­cyz­ji (ma­te­ma­ty­ka, psy­cho­lo­gia, za­rzą­dza­nie, po­li­to­lo­gia),
  • im­ple­men­ta­cja (prawo) – me­cha­nizm kon­trol­ny sto­so­wa­ny głów­nie w pra­wie mię­dzy­na­ro­do­wym,
  • im­ple­men­ta­cja, wdro­że­nie sy­ste­mu,
  • wdra­ża­nie tech­no­lo­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Im­ple­men­ta­cja al­go­ryt­mu sor­to­wa­nia była bar­dzo pro­sta.

 (1.1) Dy­rek­ty­wa UE może wy­wie­rać bez­poś­red­ni sku­tek w przy­pad­ku, gdy w od­po­wied­nim cza­sie nie na­stą­pi jej im­ple­men­ta­cja bądź bę­dzie ona nie­peł­na lub nie­pra­wi­dło­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: ĩmplẽmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. implementowanie n.

 czas. implementować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wdrożenie

Wiktionary


implementacyjny

→ im­ple­men­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

implementacja

implementowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|im­ple­men­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. implementować ndk.

 rzecz. implementacja ż.

Wiktionary


implementować

opra­co­wać lub opra­co­wy­wać im­ple­men­ta­cję


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wdra­żać coś w życie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. implementowanie n., implementacja ż.

Wiktionary


implicite

[czy­taj: imPLIc-ite] z ła­ci­ny:
1. do wyw­nio­sko­wa­nia z kon­tek­stu, do­myśl­nie (w prze­ci­wień­stwie do ex­pli­ci­te);
2. włącz­nie, włą­cza­jąc


SJP.pl


implicytny

taki, któ­re­go trze­ba się do­my­ślić, wnio­sko­wa­ny z kon­tek­stu; do­myśl­ny


SJP.pl


implikacja

1. kon­sek­wen­cja, na­stęp­stwo;
2. zda­nie zło­żo­ne zbu­do­wa­ne we­dług sche­ma­tu: je­że­li..., to...; zda­nie wa­run­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­stęp­stwo, kon­sek­wen­cja

 (1.2) log. sto­su­nek wy­ni­ka­nia za­cho­dzą­cy mię­dzy dwoma zda­nia­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • im­pli­ka­cja ma­te­rial­na
  • im­pli­ka­cja lo­gicz­na
  • im­pli­ka­cja ści­sła

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmplʲiˈkat͡sʲja, AS: ĩmplʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. implikować

Wiktionary


implikacje

1. kon­sek­wen­cja, na­stęp­stwo;
2. zda­nie zło­żo­ne zbu­do­wa­ne we­dług sche­ma­tu: je­że­li..., to...; zda­nie wa­run­ko­we


SJP.pl


implikacyjny

do­ty­czą­cy im­pli­ka­cji


SJP.pl


implikant

w ma­te­ma­ty­ce: taki ilo­czyn li­te­ra­łów, że dla wszyst­kich wek­to­rów bi­nar­nych, dla któ­rych jest on równy jed­no­ści, funk­cja f jest równa jed­no­ści


SJP.pl


implikatura

treść wy­ni­ka­ją­ca poś­red­nio z wy­po­wie­dzi i kon­tek­stu, choć nie­wy­ra­żo­na wprost


SJP.pl

Im­pli­ka­tu­ra kon­wer­sa­cyj­na („zna­cze­nie im­pli­ko­wa­ne”) – ter­min Paula Grice'a oz­na­cza­ją­cy sens nie­do­słow­ny i nie­kon­wen­cjo­nal­ny pew­nych wy­po­wie­dzi. Im­pli­ka­tu­ry róż­nią się za­rów­no od ta­kich zna­czeń wy­po­wie­dzi, które są ge­ne­ro­wa­ne i ro­zu­mia­ne w ra­mach kodu ję­zy­ko­we­go, jak i ta­kich, które są je­dy­nie pre­su­po­no­wa­ne.

Wikipedia


implikować

1. przy­pi­sy­wać coś komuś; im­pu­to­wać;
2. prze­ka­zy­wać coś nie wprost; su­ge­ro­wać;
3. sta­wać się pod­sta­wą do sfor­mu­ło­wa­nia okre­ślo­ne­go wnio­sku; wska­zy­wać;
4. pro­wa­dzić do ja­kie­goś skut­ku;
5. im­pli­ko­wać się:
a) być wnio­skiem cze­goś;
b) być skut­kiem cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­cią­gać za sobą

 (1.2) przy­pi­sy­wać coś komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. implikowanie n., implikacja ż.

 przym. implikacyjny

Wiktionary


implodować

w fi­zy­ce: wy­buch­nąć, wy­bu­chać do wew­nątrz


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) ule­gać im­ploz­ji, gwał­tow­nie za­pa­dać się w sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tra­fio­ny po­piel­nicz­ką, ki­ne­skop im­plo­do­wał z ogłu­sza­ją­cym hu­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmplɔˈdɔvat͡ɕ, AS: ĩmplodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. implozja ż.

Wiktionary


implozja

1. gwał­tow­ne za­pad­nię­cie się, skon­cen­tro­wa­nie się ma­te­rii, np. spo­wo­do­wa­ne zew­nętrz­nym ci­śnie­niem;
2. po­cząt­ko­wy mo­ment ar­ty­ku­la­cji spół­gło­sek zwar­tych (w ję­zy­ku pol­skim: p, k, t)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nagłe, dy­na­micz­ne zni­szcze­nie struk­tu­ry przez napór z zew­nątrz, pro­wa­dzą­ce do jej za­pad­nię­cia się do środ­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • im­ploz­ja (fi­zy­ka)
  • im­ploz­ja (ję­zy­koz­naw­stwo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­czy­ną ru­nię­cia si­lo­su była jego wcze­śniej­sza im­ploz­ja spo­wo­do­wa­na gwał­tow­nym spad­kiem ci­śnie­nia wew­nętrz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. implodować

Wiktionary


implozyjny

→ im­ploz­ja


SJP.pl

Patrz:

implozja

impluvium

czwo­ro­kąt­ny basen w po­sadz­ce atrium w do­mach etru­skich i rzym­skich; im­plu­wium


SJP.pl

Im­plu­vium – w domu rzym­skim pro­sto­kąt­ny basen w po­sadz­ce atrium, zbie­ra­ją­cy wodę de­szczo­wą spły­wa­ją­cą z dachu przez otwór com­plu­vium.

Zaj­mo­wał cen­tral­ne miej­sce i był naj­waż­niej­szym ele­men­tem ar­chi­tek­to­nicz­nym tego po­mie­szcze­nia. Wy­kła­da­no go mo­za­i­ką, mar­mu­rem. W póź­niej­szych cza­sach wy­po­sa­ża­no go w fon­tan­nę. Wodę z im­plu­vium czę­sto od­pro­wa­dza­no ru­ra­mi do cy­ster­ny w po­dzie­miach domu i wy­ko­rzy­sty­wa­no np. do celów hi­gie­nicz­nych.

Wikipedia


impluwium

czwo­ro­kąt­ny basen w po­sadz­ce atrium w do­mach etru­skich i rzym­skich; im­plu­vium


SJP.pl


imponderabilia

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) coś, czego nie da się zmie­rzyć (np. uczu­cie), ale co ma istot­ny wpływ na sy­tu­a­cję oraz prze­bieg wy­da­rzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak bo­wiem idzie nie o tech­no­lo­gię, a o im­pon­de­ra­bi­lia, to nie­pew­ność jest pod­sta­wo­wym se­kre­tem i za­sa­dą piłki noż­nej.

 (1.1) Była to bitwa nie tylko o War­sza­wę, ale o Pol­skę, honor i im­pon­de­ra­bi­lia na­ro­do­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔ̃ndɛraˈbʲilʲja, AS: ĩmpõnderabʹilʹi ̯a

Wiktionary


imponderabilium

rzecz nie­u­chwyt­na, nie­ma­te­rial­na i nie­mie­rzal­na, jed­nak o re­al­nym wpły­wie


SJP.pl


imponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|im­po­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ĩmpõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imponować ndk., zaimponować dk.

 przym. imponujący

 przysł. imponująco

Wiktionary


imponować

wzbu­dzać po­dziw, uz­na­nie; po­do­bać się komuś, ol­śnie­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wzbu­dzać w kimś uz­na­nie, po­dziw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jest to je­szcze sto­li­ca im­po­nu­ją­ca wiel­ki­mi roz­wią­za­nia­mi ur­ba­ni­stycz­ny­mi, ani nad­mia­rem pię­knej ar­chi­tek­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: ĩmpõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imponowanie n.

 czas. zaimponować dk.

 przym. imponujący

 przysł. imponująco

 ims. imponujący

Wiktionary


imponująco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób, który komuś im­po­nu­je

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imponować ndk., zaimponować dk.

 rzecz. imponowanie n.

 przym. imponujący

Wiktionary


imponujący

bu­dzą­cy po­dziw, za­chwy­ca­ją­cy, ol­śnie­wa­ją­cy, wspa­nia­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy uz­na­nie i za­chwyt

 (1.2) godny po­dzi­wu z po­wo­du roz­mia­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­we atrak­cje to im­po­nu­ją­ca ko­lek­cja drzew w przy­zam­ko­wym ar­bo­re­tum, zbio­ry Bi­blio­te­ki Kór­nic­kiej, te­re­ny re­kre­a­cyj­ne, bo­gact­wo lasów.

 (1.1) Umie­jęt­no­ści ku­li­nar­ne two­jej mamy są im­po­nu­ją­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imponowanie n., zaimponowanie n.

 czas. imponować, zaimponować

 przysł. imponująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudowny, efektowny, fascynujący, frapujący, niespotykany, niezwykły, olśniewający, przecudny, przecudowny, przejmujący, przepiękny, prześwietny, przewspaniały, spektakularny, wspaniały, wstrząsający

 (1.2) gigantyczny, majestatyczny, niebosiężny, ogromny, okazały, pokaźny, wielki

Wiktionary


imporcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od im­port

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie im­port, lecz tylko mały im­por­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. import m., importer mos.

Wiktionary


import

1. to­wa­ry przy­wie­zio­ne z za­gra­ni­cy;
2. od­płat­ny przy­wóz to­wa­rów z za­gra­ni­cy lub od­płat­ne świad­cze­nie usług przez kon­tra­hen­ta za­gra­nicz­ne­go;
3. umie­szcze­nie w danej apli­ka­cji tek­stu, ry­sun­ku itp., stwo­rzo­ne­go przy po­mo­cy innej apli­ka­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. ekon. przy­wóz to­wa­rów, usług lub ka­pi­ta­łu z za­gra­ni­cy w celu wy­ko­rzy­sta­nia ich na rynku wew­nętrz­nym;

 (1.2) za­im­por­to­wa­ne to­wa­ry

 (1.3) in­form. umie­szcza­nie w danym pro­gra­mie cze­goś ut­wo­rzo­ne­go w innym pro­gra­mie

 (1.4) sport. przy­ję­cie za­wod­ni­ka lub tre­ne­ra do in­ne­go klubu

Wiktionary

Im­port (z łac. in „do” + por­ta­re „nieść”) – zakup to­wa­rów lub usług za gra­ni­cą w celu wy­ko­rzy­sta­nia ich na rynku wew­nętrz­nym (kra­jo­wym).

Zgod­nie z prze­pi­sa­mi prawa po­dat­ko­we­go w Pol­sce im­por­tem można okre­ślić zakup to­wa­rów lub usług w kra­jach spoza Unii Eu­ro­pej­skiej (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pie­szy ruch gra­nicz­ny jest źró­dłem spo­re­go im­por­tu to­wa­rów na ścia­nie wschod­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmpɔrt, AS: ĩmport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. importer m., importerka ż., importowanie n., imporcik mrz.

 czas. importować ndk., zaimportować dk.

 przym. importowy, importerski

Wiktionary


importacja

1. w lo­gi­ce: włą­cze­nie do po­przed­ni­ka im­pli­ka­cji jed­ne­go z czło­nów na­stęp­ni­ka;
2. książ­ko­wo: spro­wa­dze­nie, im­port


SJP.pl


importer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. osoba lub pod­miot go­spo­dar­czy, który spro­wa­dza to­wa­ry z za­gra­ni­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔrtɛr, AS: ĩmporter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. import m., imporcik m., importówka ż.

:: fż. importerka ż.

 przym. importowy, importerski

 czas. importować

Wiktionary


importerka

→ im­por­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. ko­bie­ta, która spro­wa­dza to­wa­ry z za­gra­ni­cy

Wiktionary

Patrz:

importer

Powiązane:

 rzecz. import mrz., importer mos.

Wiktionary


importerski

→ im­port


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z im­por­te­rem lub im­por­te­ra­mi, do­ty­czą­cy im­por­te­rów

Wiktionary

Patrz:

import

Powiązane:

 rzecz. importer mos., import mrz., importowanie n.

 czas. importować ndk., zaimportować dk.

 przym. importowy,

Wiktionary


importochłonność

→ im­por­to­chłon­ny


SJP.pl

Patrz:

importochłonny

importochłonny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ekon. zu­ży­wa­ją­cy dużo im­por­to­wa­nych środ­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsku­tek gier­kow­skiej po­li­ty­ki in­we­sty­cji li­cen­cyj­nych go­spo­dar­ka pol­ska zro­bi­ła się bar­dziej im­por­to­chłon­na i po to aby apa­rat pro­duk­cyj­ny, zbu­do­wa­ny za po­ży­czo­ne mi­liar­dy, miał z czego i czym pro­du­ko­wać, trze­ba wię­cej im­por­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. importochłonność ż.

Wiktionary


importować

1. w eko­no­mii: spro­wa­dzić, spro­wa­dzać to­wa­ry z za­gra­ni­cy, aby wy­ko­rzy­sty­wać je (sprze­da­wać) na rynku włas­ne­go kraju;
2. wczy­tać, wczy­ty­wać do­ku­ment do pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go po jego uprzed­niej kon­wer­sji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­im­por­to­wać)

 (1.1) hand. spro­wa­dzać to­wa­ry z in­nych kra­jów

 (1.2) in­form. umie­szczać w danym pro­gra­mie coś ut­wo­rzo­ne­go w innym pro­gra­mie

 (1.3) daw. wno­sić opła­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wło­chy muszą im­por­to­wać ropę naf­to­wą i su­row­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. import mrz., importer mos., importowanie n.

 przym. importerski, importowy

Wiktionary


importowy

zwią­za­ny z im­por­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z im­por­tem, do­ty­czą­cy im­por­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. importer mos., import mrz., importowanie n.

 czas. importować ndk., zaimportować dk.

 przym. importerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywozowy

Wiktionary


importun

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) śrpol. na­tręt, ktoś na­przy­krza­ją­cy się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔrtũn, AS: ĩmportũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. importunia ż.

 czas. importunować ndk.

 przym. importunny

Wiktionary


impost

ka­mien­ny blok mię­dzy gło­wi­cą ko­lum­ny a skle­pie­niem lub ar­ka­dą, ty­po­we dla ar­chi­tek­tu­ry bi­zan­tyj­skiej; na­sad­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ka­mien­na płyta lub blok sta­no­wią­ce pod­po­rę dla łuku, ar­ka­dy lub żebra skle­pie­nia

Wiktionary

Im­post, na­sad­nik – w ar­chi­tek­tu­rze, ele­ment w for­mie płyty lub bloku, sta­no­wią­cy przej­ście mię­dzy gło­wi­cą pod­po­ry a dźwi­ga­nym przez nią ele­men­tem (np. łu­kiem ar­ka­dy). Im­post mógł przy­brać formę gło­wi­cy i pod­po­ra w efek­cie otrzy­my­wa­ła pod­wój­ną gło­wi­cę (tzn. na jedną gło­wi­cę na­sa­dzo­na była druga, zwana na­sad­ni­ko­wą).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩmpɔst, AS: ĩmpost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impostacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nasadnik

Wiktionary


impostacja

im­po­sta­cja głosu:
a) pra­wi­dło­we po­sta­wie­nie głosu
b) w nauce śpie­wu: uspraw­nia­nie funk­cji na­rzą­dów uczest­ni­czą­cych w emi­sji głosu


SJP.pl


imposter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­wiek pod­szy­wa­ją­cy się pod czyjś tytuł lub god­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔstɛr, AS: ĩmposter

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. impostor

Wiktionary


impostor

daw­niej: osoba przy­wła­szcza­ją­ca sobie cudze naz­wi­sko, god­ność itp.; szal­bierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­wiek pod­szy­wa­ją­cy się pod czyjś tytuł lub god­ność

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Im­po­stor: Test na czło­wie­czeń­stwo – film z 2002 roku
  • Im­po­stor – film z 2019 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔstɔr, AS: ĩmpostor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. imposter

Wiktionary


imposybilizm

nie­moż­ność, nie­zdol­ność do zro­bie­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­moż­ność zro­bie­nia, do­ko­na­nia cze­goś, mimo że jest to ko­niecz­ne

Wiktionary


impotencja

1. nie­zdol­ność męż­czyz­ny do od­by­cia sto­sun­ku płcio­we­go; nie­moc płcio­wa;
2. prze­sta­rza­łe: nie­zdol­ność do dzia­ła­nia; nie­moc, bez­sil­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­zdol­ność męż­czyz­ny do od­by­cia sto­sun­ku płcio­we­go;

 (1.2) przen. nie­zdol­ność do dzia­ła­nia

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Za­bu­rze­nia erek­cji"

Im­po­ten­cja, nie­moc płcio­wa, za­bu­rze­nia erek­cji – dys­funk­cja sek­su­al­na wy­stę­pu­ją­ca u męż­czyzn, ob­ja­wia­ją­ca się bra­kiem erek­cji lub eja­ku­la­cji mimo pod­nie­ce­nia i sa­tys­fak­cjo­nu­ją­cej gry wstęp­nej. Wy­stę­pu­je naj­czę­ściej u męż­czyzn po­wy­żej 50. roku życia, ale zda­rza się też wcze­śniej. Im­po­ten­cję można po­dzie­lić na pier­wot­ną i wtór­ną (wy­stę­pu­ją­cą po okre­sie pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia sek­su­al­ne­go).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kil­ka­dzie­siąt lat temu uwa­ża­no, że im­po­ten­cja jest za­leż­na od czyn­ni­ków psy­chicz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩmpotẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impotent m.

 przym. impotentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemoc płciowa, ED

 (1.2) bezsilność, niemoc, niemożność

Wiktionary


impotencki

→ im­po­tent


SJP.pl

Patrz:

impotent

impotent

1. męż­czyz­na cier­pią­cy na im­po­ten­cję;
2. prze­no­śnie: czło­wiek bez­sil­ny, nie­zdol­ny do dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś cier­pią­cy na im­po­ten­cję

 (1.2) ktoś nie­zdol­ny do dzia­ła­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔtɛ̃nt, AS: ĩmpotẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impotencja ż.

 przym. impotentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oferma

Wiktionary


impotentka

→ im­po­tent


SJP.pl

Patrz:

impotent

impotentny

nie­zdol­ny do dzia­ła­nia, po­zba­wio­ny mocy; gnu­śny, iner­cyj­ny


SJP.pl


impozycja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. roz­kład stron pu­bli­ka­cji na ar­ku­szu dru­kar­skim;

Wiktionary

Im­po­zy­cja, skład­ko­wa­nie, mon­taż elek­tro­nicz­ny – za­pro­jek­to­wa­nie w pro­gra­mie DTP obra­zu ca­łe­go ar­ku­sza druku. Może to być za­rów­no praca wie­lo­u­żyt­ko­wa, jak i układ stron skład­ki.

Im­po­zy­cja jest pro­ce­sem żmud­nym, wy­ma­ga­ją­cym du­że­go sku­pie­nia i w związ­ku z tym – w wy­pad­ku ręcz­ne­go wy­ko­ny­wa­nia – po­dat­nym na błędy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do im­po­zy­cji po­win­no się użyć je­dy­nie pli­ków PDF lub posts­crip­to­wych. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Im­po­zy­cję wy­ko­rzy­stu­je się mię­dzy in­ny­mi przy naś­wiet­la­niu klisz czy przy wy­ko­ny­wa­niu dru­ków cy­fro­wych. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔˈzɨt͡sʲja, AS: ĩmpozycʹi ̯a

Wiktionary


impozycyjny

→ im­po­zy­cja


SJP.pl

Patrz:

impozycja

impr.

skrót od: im­pri­ma­tur; imp.


SJP.pl


impra

po­tocz­nie: za­ba­wa, spot­ka­nie to­wa­rzy­skie; inba, im­pre­za, jubel, ba­lan­ga, party


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. im­pre­za

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. impreza

Wiktionary


impregnacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od im­pre­gnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impregnat m.

Wiktionary


impregnacja

1. na­sy­ce­nie ma­te­ria­łu od­po­wied­ni­mi sub­stan­cja­mi w celu kon­ser­wa­cji lub na­da­nia okre­ślo­nych wła­ści­wo­ści
2. prze­ni­ka­nie ja­kiejś sub­stan­cji do porów i ka­na­li­ków innej sub­stan­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. na­sy­ca­nie ma­te­ria­łu innym środ­kiem, by zmie­nić jego wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne lub che­micz­ne, np. w celu za­bez­pie­cze­nia

Wiktionary

Im­pre­gna­cja – na­sy­ca­nie ma­te­ria­łów (drew­na, płót­na, pa­pie­ru, be­to­nu, tynku, skóry itp.) rozt­wo­ra­mi żywic, roz­pu­szczo­ne­go wosku i in­ny­mi sub­stan­cja­mi che­micz­ny­mi. Pro­ces ma wzmoc­nić i za­bez­pie­czyć po­dło­że lub ma­te­riał przed szkod­li­wym dzia­ła­niem wil­go­ci, ple­śni, owa­dów, ognia itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Im­pre­gna­cja butów skó­rza­nych przed zimą za­bez­pie­cza je przed prze­ma­ka­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. impregnować ndk., zaimpregnować dk.

 rzecz. impregnat mrz., impregnowanie n.

Wiktionary


impregnacyjny

słu­żą­cy do im­pre­gna­cji; im­pre­gnu­ją­cy


SJP.pl


impregnarka

urzą­dze­nie do na­sy­ca­nia na­sią­kli­wych ma­te­ria­łów cie­cza­mi im­pre­gnu­ją­cy­mi; na­sy­car­ka


SJP.pl


impregnat

sub­stan­cja za­bez­pie­cza­ją­ca ma­te­riał przed szkod­li­wy­mi czyn­ni­ka­mi; im­pre­gna­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja im­pre­gnu­ją­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈprɛɡnat, AS: ĩmpregnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impregnacja ż., impregnator m., impregnarka ż., impregnowanie n., zaimpregnowanie n., impregnacik mrz.

 czas. impregnować ndk., zaimpregnować dk.

 przym. impregnacyjny

Wiktionary


impregnator

sub­stan­cja za­bez­pie­cza­ją­ca ma­te­riał przed szkod­li­wy­mi czyn­ni­ka­mi; im­pre­gnat


SJP.pl


impregnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. bud. na­są­cza­nie ja­kie­goś ma­te­ria­łu pły­nem, naj­czę­ściej w celu kon­ser­wa­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaimpregnowanie n., impregnacja ż., impregnat m., impregnator m., impregnarka ż.

 czas. impregnować ndk., zaimpregnować dk.

 przym. impregnacyjny

Wiktionary


impregnować

1. na­sy­cać ma­te­riał im­pre­gna­tem w celu kon­ser­wa­cji albo na­da­nia okre­ślo­nych wła­ści­wo­ści
2. o sub­stan­cji: prze­ni­kać do innej sub­stan­cji, wy­peł­niać jej pory, ka­na­li­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­im­pre­gno­wać)

 (1.1) techn. na­sy­cać ma­te­riał spe­cjal­ną sub­stan­cją w celu ochron­nym lub zmia­ny wła­ści­wo­ści

 (1.2) fiz. prze­ni­kać do porów lub ka­na­li­ków in­ne­go ma­te­ria­łu

 (1.3) przen. uod­por­niać na dane wpły­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Buty są im­pre­gno­wa­ne prze­ciw wni­ka­niu wil­go­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impregnacja ż., impregnat mrz., impregnowanie n., zaimpregnowanie n.

 czas. zaimpregnować dk.

Wiktionary


imprekacja

prze­sta­rza­le:
a) za­klę­cie, za­kli­na­nie
b) prze­kleń­stwo, zło­rze­cze­nie


SJP.pl


impres

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. sztu­ka dru­kar­ska, druk

 (1.2) daw. wpływ

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmprɛs, AS: ĩmpres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresor

Wiktionary


impresa

1. de­wi­za na godle;
2. motto, sen­ten­cja, mak­sy­ma


SJP.pl


impresariat

1. or­ga­ni­zo­wa­nie im­prez ar­ty­stycz­nych lub po­dró­ży, wy­stę­pów, spot­kań ar­ty­sty albo spor­tow­ca;
2. in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się takim or­ga­ni­zo­wa­niem


SJP.pl


impresario

osoba or­ga­ni­zu­ją­ca im­pre­zy (np. kon­cer­ty, przed­sta­wie­nia, wi­do­wi­ska) o cha­rak­te­rze nie­sta­łym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba, która or­ga­ni­zu­je im­pre­zy ar­ty­stycz­ne, od­po­wia­da za spot­ka­nia, kon­fe­ren­cje, po­dró­że itp. ar­ty­sty, spor­tow­ca lub grupy;

Wiktionary

Im­pre­sa­rio (z im­pre­sa „przed­się­bior­ca”) – osoba or­ga­ni­zu­ją­ca, a czę­sto rów­nież fi­nan­su­ją­ca, kon­cer­ty, spek­ta­kle te­a­tral­ne i ope­ro­we; ana­lo­gicz­nie do pro­du­cen­ta fil­mo­we­go w prze­my­śle fil­mo­wym i te­le­wi­zyj­nym oraz anio­łów biz­ne­su w biz­ne­sie. Im­pre­sa­rio od­po­wia­da rów­nież za spot­ka­nia, kon­fe­ren­cje, po­dró­że itp. ar­ty­sty, spor­tow­ca lub grupy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmprɛˈsarʲjɔ, AS: ĩmpresarʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresariat m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) menedżer, agent

Wiktionary


impresaryjny

1. zaj­mu­ją­cy się or­ga­ni­zo­wa­niem im­prez ar­ty­stycz­nych lub ar­ty­sty albo spor­tow­ca;
2. teatr im­pre­sa­ryj­ny - teatr bez włas­ne­go sta­łe­go ze­spo­łu ak­tor­skie­go, wy­sta­wia­ją­cy spek­ta­kle przy­go­to­wa­ne gdzie in­dziej; scena im­pre­sa­ryj­na


SJP.pl


impresja

1. wra­że­nie, doz­na­nie, su­biek­tyw­ne od­czu­cie;
2. na­stro­jo­wy obraz, opis li­te­rac­ki lub utwór mu­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ulot­ne wra­że­nie

 (1.2) szt. liter. muz. film. utwór, obraz lub film o cha­rak­te­rze su­biek­tyw­nym i na­stro­jo­wym

 (1.3) przest. wy­wie­ra­nie wra­że­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresyjność ż., impresjonizm m., impresjonista mos., impresjonistka ż.

 przysł. impresjonistycznie

 przym. impresyjny

Wiktionary


impresjonista

ma­larz ma­lu­ją­cy w nur­cie im­pre­sjo­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. liter. muz. film. przed­sta­wi­ciel im­pre­sjo­niz­mu, osoba two­rzą­ca w duchu im­pre­sjo­niz­mu, tj. utr­wa­la­ją­ca w swo­ich ut­wo­rach włas­ne, su­biek­tyw­ne oraz czę­sto ulot­ne wra­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­scy im­pre­sjo­ni­ści zwią­za­ni byli prze­de wszyst­kim z Kra­ko­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresja ż., impresjonizm m., impresyjność ż.

:: fż. impresjonistka ż.

 przym. impresjonistyczny

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresjonistka

→ im­pre­sjo­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. liter. muz. film. przed­sta­wi­ciel­ka im­pre­sjo­niz­mu, ko­bie­ta two­rzą­ca w duchu im­pre­sjo­niz­mu, tj. utr­wa­la­ją­ca w swo­ich ut­wo­rach włas­ne, su­biek­tyw­ne oraz czę­sto ulot­ne wra­że­nia

Wiktionary

Patrz:

impresjonista

Powiązane:

 rzecz. impresja ż., impresjonizm m., impresyjność ż.

:: fm. impresjonista m.

 przym. impresjonistyczny

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresjonistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla im­pre­sjo­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresja ż., impresjonizm m., impresyjność ż., impresjonista m., impresjonistka ż., impresjonistyczność ż.

 przym. impresjonistyczny

Wiktionary


impresjonistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest im­pre­sjo­ni­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są im­pre­sjo­ni­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. impresjonistyczny

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresjonistyczny

→ im­pre­sjo­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. liter. muz. film. zwią­za­ny z im­pre­sjo­niz­mem, do­ty­czą­cy im­pre­sjo­niz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) szt. liter. muz. film. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla im­pre­sjo­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

impresjonizm

Przykłady

 (1.1) Ma­la­rze im­pre­sjo­ni­stycz­ni stro­ni­li od czer­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresjonizm m., impresjonista m., impresjonistka ż., impresjonistyczność ż.

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresjonizm

nurt w sztu­ce pow­sta­ły w XIX wieku, w któ­rym ar­ty­ści sta­ra­li się oddać swoje su­biek­tyw­ne, ulot­ne wra­że­nia i od­czu­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. szt. nurt w sztu­ce eu­ro­pej­skiej i ame­ry­kań­skiej dru­giej po­ło­wy XIX wieku;

Wiktionary

Im­pre­sjo­nizm ( im­pres­sio­nis­me, im­pres­sio „od­bi­cie, wra­że­nie”) – kie­ru­nek w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej, póź­niej także w ame­ry­kań­skiej, za­po­cząt­ko­wa­ny przez pa­ry­skich ma­la­rzy i trwa­ją­cy kilka dekad na prze­ło­mie XIX i XX wieku.

Nazwa „im­pre­sjo­nizm” po­cho­dzi od obra­zu Mo­ne­ta "Im­pre­sja, wschód słoń­ca", ek­spo­no­wa­ne­go na wy­sta­wie pa­ry­skiej w 1874.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­ez­ji nurt im­pre­sjo­niz­mu był szcze­gól­nie istot­ny w okre­sie mło­do­pol­skim, sta­jąc się wtedy obo­wią­zu­ją­cą ma­nie­rą sty­li­stycz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresja ż., impresjonista m., impresjonistka ż.

 przym. impresjonistyczny

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresor

daw­niej: dru­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. dru­karz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój dziad był im­pre­so­rem, mój oj­ciec takoż, więc i ja im­pre­so­wi poś­wię­cić się za­mie­rzam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈprɛsɔr, AS: ĩmpresor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impres m.

Wiktionary


impresyjność

→ im­pre­syj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co robi ulot­ne wra­że­nie

Wiktionary

Patrz:

impresyjny

Powiązane:

 rzecz. impresjonistka ż., impresjonista mos., impresja, impresywność

 przym. impresywny, impresyjny

 przysł. impresyjnie, impresywnie, impresjonistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrażeniowość, impresywność

Wiktionary


impresyjny

od­no­szą­cy się do wra­żeń, im­pre­syw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który robi ulot­ne wra­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Uwagę wi­dzów i kry­ty­ków zwra­cał im­pre­syj­ny styl fo­to­gra­fii fil­mo­wej [...].''

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresja, impresyjność, impresywność

 przym. impresywny

 przysł. impresyjnie, impresywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrażeniowy, impresywny

Wiktionary


impresywność

1. cecha cze­goś opar­te­go na su­biek­tyw­nych my­ślach lub od­czu­ciach; im­pre­syj­ność;
2. cecha cze­goś na­kła­nia­ją­ce­go do ja­kie­goś prze­ko­na­nia lub ja­kiejś czyn­no­ści


SJP.pl


impresywny

1. im­pre­syj­ny, wra­że­nio­wy;
2. w od­nie­sie­niu do funk­cji mowy ludz­kiej: po­le­ga­ją­cy na od­dzia­ły­wa­niu na roz­mów­cę za po­mo­cą zna­ków ję­zy­ko­wych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. im­pre­syj­ny, wra­że­nio­wy

 (1.2) jęz. w od­nie­sie­niu do funk­cji mowy ludz­kiej: po­le­ga­ją­cy na od­dzia­ły­wa­niu na roz­mów­cę za po­mo­cą zna­ków ję­zy­ko­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresyjność ż.

 przym. impresyjny

Wiktionary


impreza

1. wi­do­wi­sko (np. kon­cert, za­wo­dy spor­to­we) or­ga­ni­zo­wa­ne w ce­lach roz­ryw­ko­wych, pro­pa­gan­do­wych;
2. po­tocz­nie:
a) za­miar pod­ję­cia ja­kichś dzia­łań;
b) za­ba­wa, przy­ję­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­ba­wa, przy­ję­cie

 (1.2) wy­da­rze­nie kul­tu­ral­ne lub spor­to­we

 (1.3) daw. przed­sięw­zię­cie

 (1.4) stpol. za­mysł, chęć

Wiktionary

Im­pre­za – wy­da­rze­nie kul­tu­ral­ne o róż­no­rod­nej tre­ści i for­mie, przez­na­czo­ne dla pu­blicz­no­ści.

Przyj­mu­je się, że jest to np. kon­cert, za­ba­wa, wi­do­wi­sko, bal, lo­te­ria fan­to­wa, za­wo­dy spor­to­we itp.. Mogą one być or­ga­ni­zo­wa­ne w ce­lach roz­ryw­ko­wych, pro­pa­gan­do­wych lub do­cho­do­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tuż przed im­pre­zą Pa­u­lin­ka prze­ży­ła ogrom­ny kry­zys odzie­żo­wy – do­słow­nie nie miała co na sie­bie wło­żyć!

 (1.2) Ple­ner jest spot­ka­niem or­ga­ni­zo­wa­nym przez ori­ga­mi­stów dla ori­ga­mi­stów, im­pre­zą non-pro­fit.

 (1.3) (…) rzu­cił w kąt Cy­ce­ro­na, przy­pa­sał sza­bel­kę, wsa­dził na głowę kon­fe­de­rat­kę z dwu­barw­nem piór­kiem i ru­szył z le­gio­nem pod Po­grzy­bo­wo, a potem za swoją im­pre­zę po­ku­to­wał wraz z in­ny­mi w Ko­strzy­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈprɛza, AS: ĩmpreza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

:: zdrobn. imprezka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabawa, przyjęcie; przest. prywatka; reg. pozn. labija

Wiktionary


imprezka

zdrob­nie­nie od: im­pre­za (za­ba­wa, przy­ję­cie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: im­pre­za

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż. imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. impreza

Wiktionary


imprezowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uczest­ni­cze­nie w za­ba­wach to­wa­rzy­skich, po­tań­ców­kach, za­kra­pia­nych spot­ka­niach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balowanie, baletowanie

Wiktionary


imprezować

po­tocz­nie: bawić się, uczest­ni­czyć w za­ba­wach, przy­ję­ciach itp.; ba­lan­go­wać, ba­le­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. spę­dzać czas na im­pre­zach, spot­ka­niach to­wa­rzy­skich, zwy­kle z al­ko­ho­lem i tań­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im­pre­zo­wa­li­śmy z przy­ja­ciół­mi do bia­łe­go rana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. balangować, baletować, balować, hulać

Wiktionary


imprezowicz

żar­to­bli­wie: uczest­nik im­prez


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba czę­sto uczest­ni­czą­ca w im­pre­zach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n.

:: fż. imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. balangowicz

Wiktionary


imprezowiczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta, która czę­sto uczest­ni­czy w im­pre­zach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta czę­sto uczest­ni­czą­ca w im­pre­zach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n.

:: fm. imprezowicz m.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. balangowiczka

Wiktionary


imprezownia

po­tocz­nie: lokal przez­na­czo­ny do im­prez


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce do im­pre­zo­wa­nia

Wiktionary


imprezowy

zwią­za­ny z im­pre­zą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przez­na­czo­ny na im­pre­zy; zwią­za­ny z im­pre­zą, do­ty­czą­cy im­pre­zy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla im­prez

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im­pre­zo­wy au­to­bus jest bar­dzo gło­śny i o ile nie przesz­ka­dza to w dzień, to w nocy może być uciąż­li­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

Wiktionary


imprimatur

zez­wo­le­nie au­to­ra lub re­dak­cji na druk dzie­ła po wpro­wa­dze­niu osta­tecz­nych ko­rekt; w pu­bli­ka­cjach re­li­gij­nych oz­na­cza zgodę władz Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kośc. adm. ko­ściel­ne poz­wo­le­nie na druk;

Wiktionary

Im­pri­ma­tur (łac. „niech bę­dzie od­bi­te”) – w pu­bli­ka­cjach ko­ściel­nych poz­wo­le­nie na druk książ­ki, ofi­cjal­na apro­ba­ta władz ko­ściel­nych, wy­da­wa­na zaz­wy­czaj przez miej­sco­we­go bi­sku­pa (or­dy­na­riu­sza) lub ge­ne­ra­ła/pro­win­cja­ła za­ko­nu.

Daw­niej for­mu­ła ta była umie­szcza­na i na in­nych dzie­łach, któ­rych po­praw­ność me­ry­to­rycz­na i ty­po­gra­ficz­na była spra­wą wiel­kiej wagi, np. na far­ma­ko­pe­ach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Me­tro­po­li­ta kra­kow­ski, kard. Sta­ni­sław Dzi­wisz, po prze­pro­wa­dze­niu cen­zu­ry ko­ściel­nej, nadał 12 kwiet­nia im­pri­ma­tur li­ta­nii do bł. Jana Pawła II.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmprʲĩˈmatur, AS: ĩmprʹĩmatur

Wiktionary


imprimis

nade wszyst­ko, prze­de wszyst­kim


SJP.pl


imprint

marka wy­daw­ni­cza two­rzo­na w celu pu­bli­ka­cji wy­daw­nictw okre­ślo­ne­go ro­dza­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bi­bliot. spe­cjal­na marka wy­daw­ni­cza, pod którą wy­daw­ca pu­bli­ku­je okre­ślo­ny ro­dzaj ksią­żek;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. ptak uwa­run­ko­wa­ny od czło­wie­ka, pod­da­ny im­prin­tin­go­wi pod­czas ho­dow­li

Wiktionary

Im­print – marka wy­daw­ni­cza, pod którą wy­daw­ca pu­bli­ku­je okre­ślo­ny ro­dzaj wy­daw­nictw. Pod­miot wy­daw­ni­czy jako przed­się­bior­ca ma tylko jedną firmę (czyli nazwę, pod którą pro­wa­dzi dzia­łal­ność go­spo­dar­czą), jed­nak w celu roz­róż­nie­nia cha­rak­te­ru róż­nych pu­bli­ka­cji może po­słu­gi­wać się wię­cej niż jedną marką wy­daw­ni­czą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩmprʲĩnt, AS: ĩmprʹĩnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impinting m.

 czas. imprintingować

 przym. imprintingowy

Wiktionary


imprinter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do ręcz­nej ak­cep­ta­cji tran­sak­cji do­ko­ny­wa­nych za po­mo­cą wy­pu­kłych kart płat­ni­czych;

Wiktionary

Im­prin­ter – urzą­dze­nie słu­żą­ce do ręcz­nej ak­cep­ta­cji tło­czo­nych (em­bo­so­wa­nych) kart ban­ko­wych. Zwane są rów­nież "że­laz­ka­mi" bądź ręcz­ny­mi po­wie­la­cza­mi. Obec­nie pra­wie cał­kiem za­stą­pio­ne przez no­wo­cze­śniej­sze urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne, wy­ko­rzy­sty­wa­ne w sy­tu­a­cjach awa­ryj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wcze­śniej tran­sak­cje z uży­ciem kart wy­pu­kłych w przy­pad­ku braku łącz­no­ści z ban­kiem były re­a­li­zo­wa­ne za po­mo­cą tzw. im­prin­te­ra (po­tocz­nie zwa­ne­go „że­laz­kiem”). Two­rzył on od­bi­cie karty, i na pod­sta­wie zdo­by­tych w ten spo­sób da­nych sprze­daw­ca otrzy­my­wał póź­niej swoją na­leż­ność. Dziś jed­nak im­prin­te­ry zo­sta­ły nie­mal­że wy­co­fa­ne z uży­cia.

 (1.1) Im­prin­ter to ma­szyn­ka zwana też po­tocz­nie że­laz­kiem, umoż­li­wia­ją­ca od­bi­cie wi­ze­run­ku karty na spe­cjal­nym pa­pie­rze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. żelazko, pot. powielacz ręczny

Wiktionary


imprinting

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • im­prin­ting (psy­cho­lo­gia)
  • im­prin­ting (ge­ne­ty­ka)

Wikipedia


imprintingowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z im­pin­tin­giem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imprint mzw./mrz.

Wiktionary


impro

po­tocz­nie: za­ba­wa, spot­ka­nie to­wa­rzy­skie; inba, im­pre­za, jubel, ba­lan­ga, party


SJP.pl


improduktywizm

po­czu­cie nie­mo­cy twór­czej


SJP.pl


impromptu

[czy­taj: ęprąp­ti]
1. utwór dra­ma­tycz­ny o cha­rak­te­rze rewii, ko­me­dio-balet wy­sta­wia­ny z mu­zy­ką na sce­nie dwor­skiej;
2. utwór im­pro­wi­zo­wa­ny, pow­sta­ły bez przy­go­to­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. utwór mu­zycz­ny skła­da­ją­cy się z trzech czę­ści o na­stro­ju li­rycz­nym i im­pro­wi­za­cyj­nym

Wiktionary

Im­promp­tu (od fran­cu­skie­go „im­promp­tu” /ɛ̃.pʁɔ̃p.ty/ „im­pro­wi­zo­wa­ny”) – słowo o wie­lo­ra­kim zna­cze­niu:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩmˈprɔ̃mptu, AS: ĩmprõmptu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. improwizować, zaimprowizować

Wiktionary


improperia

Im­pro­pe­ria (łac. "skar­gi, wy­rzu­ty, na­rze­ka­nia") – an­ty­fo­ny śpie­wa­ne pod­czas li­tur­gii Wiel­kie­go Piąt­ku we wszyst­kich hi­sto­rycz­nych ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich, m.in. ka­to­lic­kim i lu­te­rań­skim. W Ko­ście­le ka­to­lic­kim wy­ko­ny­wa­ne są pod­czas Ado­ra­cji Krzy­ża w Wiel­ki Pią­tek.

Wikipedia


improwizacja

1. spon­ta­nicz­ne dzia­ła­nie bez przy­go­to­wa­ne­go z góry planu;
2. efekt ta­kie­go dzia­ła­nia;
3. two­rze­nie ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, wier­sza lub prze­mo­wy ad hoc, bez przy­go­to­wa­nia;
4. utwór pow­sta­ły w ten spo­sób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kom­po­no­wa­nie mu­zy­ki, pi­sa­nie ut­wo­rów, wy­gła­sza­nie prze­mó­wień pod wpły­wem chwi­li i bez przy­go­to­wa­nia

 (1.2) wynik dzia­ła­nia bę­dą­ce­go im­pro­wi­za­cją (1.1)

 (1.3) dzia­ła­nie pod wpły­wem chwi­li, nie­przy­go­to­wa­ne zaw­cza­su

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • im­pro­wi­za­cja (li­te­ra­tu­ra)
  • im­pro­wi­za­cja (mu­zy­ka)
  • im­pro­wi­za­cja (ta­niec)
  • im­pro­wi­za­cja (teatr)
  • Wiel­ka im­pro­wi­za­cja

Wikipedia

Powiązane:

 czas. improwizować ndk., zaimprowizować dk.

Wiktionary


improwizacyjność

→ im­pro­wi­za­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

improwizacyjny

improwizacyjny

do­ty­czą­cy im­pro­wi­za­cji


SJP.pl


improwizator

autor im­pro­wi­za­cji, wy­ko­nu­ją­cy coś (np. utwór mu­zycz­ny) bez przy­go­to­wa­nia


SJP.pl


improwizatorka

au­tor­ka im­pro­wi­za­cji, wy­ko­nu­ją­ca coś (np. utwór mu­zycz­ny) bez przy­go­to­wa­nia


SJP.pl


improwizatorski

→ im­pro­wi­za­cja


SJP.pl

Patrz:

improwizacja

improwizowany

wy­ko­ny­wać coś, dzia­łać bez przy­go­to­wa­nia


SJP.pl


improwizować

wy­ko­ny­wać coś, dzia­łać bez przy­go­to­wa­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­im­pro­wi­zo­wać)

 (1.1) pre­zen­to­wać, wy­ko­ny­wać coś bez przy­go­to­wa­nia

 (1.2) przen. wy­ko­ny­wać z ja­kich­kol­wiek do­stęp­nych ma­te­ria­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świet­nie im­pro­wi­zu­jesz, uczy­łeś się tego w szko­le mu­zycz­nej?

 (1.2) Fra­nek po­szedł do kuch­ni i z resz­tek im­pro­wi­zu­je nam ja­kieś je­dze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. improwizacja ż., improwizator mos., improwizatorka ż., improwizowanie n., zaimprowizowanie n., impromptu n.

 przym. improwizacyjny, improwizatorski

 czas. zaimprowizować

 przysł. improwizacyjnie, impromptu

Wiktionary

Synonimy:

 (1) robić / działać ad hoc / doraźnie / naprędce

Wiktionary


imprymowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|im­pry­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imprymować ndk.

Wiktionary


imprymować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. dru­ko­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmprɨ̃ˈmɔvat͡ɕ, AS: ĩmprỹmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imprymowanie n.

Wiktionary


impuls

1. coś, co po­bu­dza, za­chę­ca do dzia­ła­nia; bo­dziec;
2. krót­kotr­wa­ły stan czyn­ny prze­wo­dzo­ny wzdłuż włó­kna mię­śnio­we­go lub ner­wo­we­go;
3. prze­bieg zmian wiel­ko­ści fi­zycz­nej (np. na­pię­cia elek­trycz­ne­go) róż­nią­cej się od zera (lub war­to­ści sta­łej) w ciągu bar­dzo krót­kie­go czasu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. krót­ki stan prze­wo­dzo­ny po­przez włó­kno mię­śnio­we albo ner­wo­we

 (1.2) fiz. zmia­na wiel­ko­ści trwa­ją­ca w bar­dzo krót­kim cza­sie

 (1.3) przen. pod­nie­ta, po­bud­ka do dzia­ła­nia

 (1.4) te­le­kom. jed­nost­ka na­li­cza­nia po­łą­cze­nia gło­so­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Im­puls – w te­o­rii sy­gna­łów
  • Im­puls ner­wo­wy – prze­ka­zy­wa­nie in­for­ma­cji od re­cep­to­ra przez układ ner­wo­wy do efek­to­ra
  • Im­puls te­le­fo­nicz­ny – po­tocz­na nazwa jed­nost­ki ta­ry­fi­ka­cyj­nej
  • Newag Im­puls – po­ciąg pro­du­ko­wa­ny przez pol­ską firmę Newag
  • Im­puls 5 – in­for­ma­tycz­ny sy­stem wspo­ma­ga­ją­cy za­rzą­dza­nie
  • Im­puls fa­lo­wy – krót­kotr­wa­ła fala bie­gną­ca
  • Im­puls elek­tro­ma­gne­tycz­ny – pow­sta­wa­nie i roz­prze­strze­nia­nie się pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go
  • Pio­ru­no­wy im­puls elek­tro­ma­gne­tycz­ny – elek­tro­ma­gne­tycz­ne skut­ki prądu pio­ru­no­we­go
  • Im­puls świetl­ny wy­bu­chu ją­dro­we­go
  • Im­puls wła­ści­wy – pa­ra­metr sil­ni­ka ra­kie­to­we­go w na­pę­dzie stat­ków kos­micz­nych
  • Im­puls – w jeź­dziect­wie
  • Ofi­cy­na Wy­daw­ni­cza Im­puls – wy­daw­nict­wo książ­ko­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nim­fo­ma­nia po­łą­czo­na z po­szu­ki­wa­niem no­wych part­ne­rów i po­dej­mo­wa­niem współ­ży­cia w każ­dej, nawet nie sprzy­ja­ją­cej temu oko­licz­no­ści, bywa wy­ra­zem za­kłó­ce­nia kon­tro­li im­pul­sów.

 (1.2) Szyb­kość może być ste­ro­wa­na po­przez mo­du­la­cję sze­ro­ko­ści im­pul­sów (MSI).

 (1.3) Hu­sy­tyzm dał im­puls póź­niej­szej Re­for­ma­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmpuls, AS: ĩmpuls

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impulsywność ż., impulsowanie n.

 czas. impulsować

 przym. impulsowy, impulsywny

 przysł. impulsywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bodziec, zachęta

Wiktionary


impulsacja

w fiz­jo­lo­gii: wy­sy­ła­nie im­pul­sów ner­wo­wych


SJP.pl


impulsograf

urzą­dze­nie za­pi­su­ją­ce prze­bieg im­pul­sów elek­trycz­nych


SJP.pl


impulsowy

1. → im­puls;
2. lody im­pul­so­we - lody ku­po­wa­ne pod wpły­wem im­pul­su (na­głej i spon­ta­nicz­nej chęci zro­bie­nia cze­goś) i naj­czę­ściej zja­da­ne od razu, np. rożki, wafle, lody na pa­ty­ku


SJP.pl


impulsywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób im­pul­syw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie re­a­guj im­pul­syw­nie, użyj zdro­we­go roz­sąd­ku!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impuls m., impulsywność ż.

 przym. impulsywny

Wiktionary


impulsywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: im­pul­syw­nie


SJP.pl


impulsywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: im­pul­syw­ny


SJP.pl


impulsywność

po­pęd­li­wość, emo­cjo­nal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest im­pul­syw­ne; cecha tych, któ­rzy są im­pul­syw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impuls mrz.

 przym. impulsywny

 przysł. impulsywnie

Wiktionary


impulsywny

1.
a) dzia­ła­ją­cy pod wpły­wem bodź­ca, bez więk­sze­go na­my­słu, re­a­gu­ją­cy na­tych­miast; po­pęd­li­wy, po­ryw­czy, gwał­tow­ny;
b) świad­czą­cy o ta­kich ce­chach, np. im­pul­syw­na od­po­wiedź; po­pęd­li­wy, po­ryw­czy, gwał­tow­ny;
2. za­cho­dzą­cy pod wpły­wem chwi­li, im­pul­su; odru­cho­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który szyb­ko i wy­ra­zi­ście re­a­gu­je na bodź­ce; taki, który jest po­ryw­czy

 (1.2) taki, który jest wy­ni­kiem dzia­ła­nia im­pul­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męż­czyź­ni uro­dze­ni pod zna­kiem Ba­ra­na są upar­ci i im­pul­syw­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpulˈsɨvnɨ, AS: ĩmpulsyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impuls m., impulsywność ż.

 przysł. impulsywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobudliwy, nieopanowany, spontaniczny, porywczy

Wiktionary


imputacja

przy­pi­sa­nie komuś złych in­ten­cji; po­są­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­są­dze­nie, przy­pi­sa­nie komuś złych in­ten­cji

 (1.2) mat. uzu­peł­nie­nie bra­ku­ją­cych da­nych przez war­to­ści sztucz­nie skon­stru­o­wa­ne, np. przez śred­nią danej zmien­nej, w celu za­sto­so­wa­nia metod sta­ty­stycz­nych wy­ma­ga­ją­cych peł­nych da­nych;

Wiktionary

Im­pu­ta­cja – sztucz­ne wsta­wie­nie pew­nych war­to­ści do ta­be­li da­nych. Na ogół im­pu­ta­cja jest wy­ko­ny­wa­na w celu usu­nię­cia tzw. bra­ków da­nych, czyli war­to­ści niez­na­nych. Wiele metod sta­ty­stycz­nych nie ak­cep­tu­je bo­wiem ob­ser­wa­cji z bra­ka­mi da­nych.

Ist­nie­je wiele róż­nych metod uzu­peł­nia­nia bra­ków da­nych (ang. "mis­sing data im­pu­ta­tion"), naj­prost­szą jest za­stą­pie­nie bra­ków da­nych śred­nią ze wszyst­kich war­to­ści danej zmien­nej w prób­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmpuˈtat͡sʲja, AS: ĩmputacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imputować ndk.

 rzecz. imputowanie n.

Wiktionary


imputowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|im­pu­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmputɔˈvãɲɛ, AS: ĩmputovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imputować ndk.

 rzecz. imputacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imputacja

Wiktionary


imputować

przy­pi­sy­wać komuś złe in­ten­cje; ob­ma­wiać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) przy­pi­sy­wać komuś coś (zwy­kle coś ujem­ne­go), do­pa­try­wać się w czy­imś po­stę­po­wa­niu złych in­ten­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szef im­pu­to­wał mu nie­su­mien­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpuˈtɔvat͡ɕ, AS: ĩmputovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imputowanie n., imputacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posądzać

Wiktionary


imre

wę­gier­skie imię mę­skie


SJP.pl


ims

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­tel­li­gent Ma­nu­fac­tu­ring Sy­stems – In­te­li­gent­ne Sy­ste­my Pro­duk­cyj­ne
  • In­ter­na­tio­nal Me­tro­lo­gy Sy­stems – pro­du­cent współ­rzęd­no­ścio­wych bra­mo­wych i ko­lum­no­wych ma­szyn po­mia­ro­wych
  • In­ter­net­wor­king Ma­na­ge­ment Sy­stem – sy­stem za­rzą­dza­nia sie­cia­mi kom­pu­te­ro­wy­mi
  • In­for­ma­tion Ma­na­ge­ment Sy­stem – jeden z nie­re­la­cy­nych sy­ste­mów baz da­nych
  • IP Mul­ti­me­dia Sub­sy­stem – pro­to­kół IP w te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej
  • IMS (jach­ty) – klasa regat mor­skich
  • IMS – spół­ka ak­cyj­na no­to­wa­na na war­szaw­skiej Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych

Wikipedia


imć

dawne wy­ra­że­nie grzecz­no­ścio­we prze­waż­nie przed naz­wi­skiem lub ty­tu­łem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (1.1) przest. …zwrot grzecz­no­ścio­wy zwy­kle uży­wa­ny przed naz­wi­skiem, ty­tu­łem lub innym okre­śle­niem osoby (męż­czyz­ny lub ko­bie­ty), rzad­ko sa­mo­dziel­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I Imć Ler­chen­feldt za­czął pers­wa­do­wać, aby się Imć są­do­wa do­bro­wol­nie wy­no­si­ła. Ktora od­po­wie­dzia­ła: Ja tu gwał­tem ani bez racji nie wesz­ła, nie mam racji ustę­po­wać. Od­po­wie­dział Imć Ler­chen­feldt: a kiedy Imć nie chcesz, to zo­sta­nie mnó­stwo chłop­stwa, ci nie będą spo­koj­nie sie­dzie­li.

 (1.1) Imć Pan wo­je­wo­da, różne w in­nych ma­te­ry­ach pro­wa­dząc dy­skur­sa, nie wspo­mi­na­jąc nic o Imć Panu Wi­sło­u­chu, ani go cze­ka­jąc, lecz na pers­wa­zyą Imć Pana Sos­now­skie­go, po­że­gnał Imć Pana pod­skar­bie­go, i po­szedł do Imć Pani Ty­ma­no­wy na kawę.

 (1.1) Imć pa­no­wie Gu­zel­fo­wie nie chcą pro­cen­tem kon­ten­to­wać się… ale chcą, gdyby suma od­da­ną była i fol­wark dla sie­bie.

 (1.1) Imć An­zelm jest par­tią pier­wszej wody (…).

Wiktionary


imćpan

sta­ro­pol­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy do­da­wa­ny do naz­wi­ska lub ty­tu­łu; skrót zwro­tu: jego mi­łość pan, je­go­mość pan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. tytuł grzecz­no­ścio­wy sta­no­wią­cy skrót wy­ra­żeń jego mi­łość pan lub je­go­mość pan, uży­wa­ny w funk­cji zwro­tu adre­sa­tyw­ne­go łą­czo­ne­go prze­waż­nie z naz­wi­skiem lub z ty­tu­łem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] przy­po­mi­nał po­dob­ne po­sta­cie swoją po­wierz­chow­no­ścią, spo­so­bem mó­wie­nia, gło­sem ba­so­wym i dow­ci­pem, któ­re­go by się Imć­pan Mi­ko­łaj z Na­gło­wic nie pow­sty­dził swego czasu.

 (1.1) Imć­pan rot­mistrz sza­blą w cho­le­wę trzas­nął.

Wiktionary


in

jin, yin;
1. w chiń­skiej fi­lo­zo­fii kla­sycz­nej: żeń­ski, ne­ga­tyw­ny pier­wia­stek w przy­ro­dzie, prze­ci­wień­stwo jang (yang);
2. za­wie­ra­ją­cy ten pier­wia­stek (np. pro­duk­ty in)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in – sym­bol jed­nost­ki dłu­go­ści cal (ang. inch)
  • In – sym­bol che­micz­ny pier­wiast­ka ind
  • IN – oz­na­cze­nie od­no­szą­ce się do Indii , zgod­nie z na­stę­pu­ją­cy­mi stan­dar­da­mi:
    • 2-li­te­ro­wy kod pań­stwa, zgod­ny ze stan­dar­dem ISO 3166-1 alpha-2
    • 2-li­te­ro­wy kod pań­stwa, zgod­ny ze stan­dar­dem GOST 7.67
    • kod pań­stwa, zgod­ny z oz­na­cze­nia­mi uży­wa­ny­mi przez Świa­to­wą Or­ga­ni­za­cję Me­te­o­ro­lo­gicz­ną (ang. WMO - World Me­te­o­ro­lo­gi­cal Or­ga­ni­za­tion)
    • kod pań­stwa, zgod­ny z FIPS (ang. Fe­de­ral In­for­ma­tion Pro­ces­sing Stan­dard)
  • IN – akro­nim sieci in­te­li­gent­nych (ang. In­tel­li­gent Net­works)
  • IN – akro­nim ukra­iń­skie­go hasła Idea Nacji
  • -in – for­mant przy­miot­ni­ko­wy
  • in. – skrót: ina­czej

Wikipedia


in-jang

1. w fi­lo­zo­fii kon­fu­cjań­skiej i ta­o­iz­mie: idea uzu­peł­nia­nia się, har­mo­nii prze­ciw­staw­nych pier­wiast­ków: mę­skie­go i żeń­skie­go, po­zy­tyw­ne­go i ne­ga­tyw­ne­go;
2. gra­ficz­ny sym­bol tej har­mo­nii, dwie fi­gu­ry w kon­tra­sto­wych ko­lo­rach (zwy­kle czar­nym i bia­łym) uzu­peł­nia­ją­ce się do kształ­tu peł­ne­go koła


SJP.pl


in.

skrót od: ina­czej, inny


SJP.pl


ina

rzeka w Pol­sce, prawy do­pływ Odry


SJP.pl

Ina (niem. "Ihna") – rzeka, prawy do­pływ Odry o dłu­go­ści 126 km w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim. Po­wierzch­nia do­rze­cza obej­mu­je ob­szar 2151 km². Ina pły­nie przez Po­brze­że Szcze­ciń­skie, Po­je­zie­rze Za­chod­nio­po­mor­skie i na krót­kim od­cin­ku źró­dło­wym Po­je­zie­rze Po­łud­nio­wo­po­mor­skie.

Wikipedia


inaczej

1. w inny spo­sób, in­ny­mi słowy;
2. w prze­ciw­ny spo­sób


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w inny spo­sób, nie tak jak jest; od­wrot­nie, od­mien­nie

 (1.2) w innym przy­pad­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ina­czej – grupa li­te­rac­ka dzia­ła­ją­ca w Kra­ko­wie w la­tach 1945–1946
  • Ina­czej – wy­cho­dzą­cy w la­tach 1990–2002 mie­sięcz­nik śro­do­wisk LGBT

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­niom i za­ko­cha­nym ina­czej pach­nie siano.

 (1.2) Weź się wresz­cie do ro­bo­ty, bo ina­czej nigdy tego nie skoń­czysz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnat͡ʃɛj, AS: ĩnačei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inność ż., przeinaczanie n., przeinaczenie n.

 czas. przeinaczać ndk., przeinaczyć dk.

 przym. inny

 zaim. inny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciwnie, odwrotnie, odmiennie, przest. inak

Wiktionary


inaczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk,Rop­czy­ce,Dobry Lasek. zmie­niać, przeksz­tał­cać, prze­krę­cać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ina­czyć się (dk. brak)

 (2.1) stpol. róż­nić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnat͡ʃɨt͡ɕ‿ɕɛ, AS: ĩnačyć‿śe

Wiktionary


inadaptabilność

brak zdol­no­ści przy­sto­so­wa­nia się or­ga­niz­mów do zmia­ny wa­run­ków oto­cze­nia


SJP.pl


inadekwatny

przy­miot­nik

 (1.1) książk. nie­a­dek­wat­ny

Wiktionary


inakszy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. współcz. także gw-pl|Bu­ko­wi­na. inny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnakʃɨ, AS: ĩnakšy

Wiktionary


inaktywacja

w od­nie­sie­niu do fer­men­tów, su­ro­wic, an­ty­bio­ty­ków itp. sub­stan­cji: utra­ta ak­tyw­no­ści, okre­ślo­nych wła­ści­wo­ści czyn­nych (np. bak­te­rio­bój­czych), zanik lub za­ha­mo­wa­nie zdol­no­ści do re­ak­cji che­micz­nych; ne­u­tra­li­za­cja, inak­ty­wo­wa­nie


SJP.pl


inaktywator

czyn­nik po­wo­du­ją­cy osła­bie­nie dzia­ła­nia cze­goś, spo­wal­nia­ją­cy lub pow­strzy­mu­ją­cy ak­tyw­ność


SJP.pl

Inak­ty­wa­tor (łac. "inac­ti­vus" - "nie­czyn­ny") – do­wol­ny czyn­nik che­micz­ny zmniej­sza­ją­cy lub cał­ko­wi­cie wstrzy­mu­ją­cy ak­tyw­ność sub­stan­cji che­micz­nej do okre­ślo­nej re­ak­cji.

Wikipedia


inana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit­su­mer. bo­gi­ni mi­ło­ści, płod­no­ści, walki i pla­ne­ta­a­ne­ty Wenus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Inanna, Isztar

Wiktionary


inari

1. je­zio­ro w Fin­lan­dii;
2. bó­stwo ja­poń­skiej re­li­gii shin­to, bo­gi­ni do­bro­by­tu, uro­dza­ju i po­ży­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro na pół­no­cy Fin­lan­dii

 (1.2) geogr. miej­sco­wość w fiń­skiej czę­ści La­po­nii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Inari – bó­stwo shintō
  • Inari – miej­sco­wość w Fin­lan­dii
  • Inari – gmina w Fin­lan­dii
  • Inari – je­zio­ro w Fin­lan­dii
  • język inari – jeden z ję­zy­ków la­poń­skich
  • Inari – ro­dzaj sushi
  • Inari – fik­cyj­na po­stać z mangi i anime Na­ru­to

Wikipedia


inauguracja

1. uro­czy­ste roz­po­czę­cie, ot­war­cie cze­goś;
2. daw­niej uro­czy­ste wpro­wa­dze­nie osoby na wy­so­ki urząd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) podn. uro­czy­ste roz­po­czę­cie lub ot­war­cie cze­goś (np. dzia­łal­no­ści, przed­sięw­zię­cia) da­ta­def|od XVIII w..

 (1.2) zwł. daw. uro­czy­stość mia­no­wa­nia kogoś na wy­so­kie sta­no­wi­sko (np. ko­ro­na­cja)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dnia 7 maja 1964 r., w Uro­czy­stość Wnie­bow­stą­pie­nia Pań­skie­go, która zbie­gła się w tym roku z rocz­ni­cą pier­wszej pro­fe­sji Matki Ma­ra­vil­las, do­ko­na­no ofi­cjal­nie ina­u­gu­ra­cji życia w klasz­to­rze.

 (1.2) Au­to­rzy do­ku­men­tu zwra­ca sic. uwagę, że ren­tow­no­ści obli­ga­cji skar­bo­wych USA wzro­sły na całej krzy­wej do­cho­do­wo­ści przed ina­u­gu­ra­cją Trum­pa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnawɡuˈrat͡sʲja, AS: ĩnau̯guracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inaugurować, zainaugurować

 przym. inauguracyjny, inauguralny

Wiktionary


inauguracyjny

do­ty­czą­cy ina­u­gu­ra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ina­u­gu­ra­cją, do­ty­czą­cy ina­u­gu­ra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Par­la­ment odbył swoją sesję ina­u­gu­ra­cyj­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inauguracja ż., inaugurowanie n.

 czas. inaugurować ndk., zainaugurować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstępny

Wiktionary


inaugurować

do­ko­ny­wać lub do­ko­nać ina­u­gu­ra­cji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­i­na­u­gu­ro­wać)

 (1.1) do­ko­ny­wać ina­u­gu­ra­cji; roz­po­czy­nać uro­czy­ście

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inauguracja ż., inauguracyjność ż., inauguralność ż., inaugurowanie n.

 przym. inauguracyjny, inauguralny

 czas. zainaugurować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpoczynać, wprowadzać, zaczynać

Wiktionary


inba

po­tocz­nie:
1. za­ba­wa, spot­ka­nie to­wa­rzy­skie; impra, im­pre­za, jubel, ba­lan­ga, party;
2. ne­ga­tyw­ne wy­da­rze­nie, np. kłót­nia, afera, za­miesz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. im­pre­za

 (1.2) slang. zda­rze­nie wy­wo­łu­ją­ce zaz­wy­czaj ne­ga­tyw­ne emo­cje; kłót­nia, awan­tu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szes­na­sto­lat­ka bez słowa po­je­cha­ła na kil­kud­nio­wą inbę w Star­gar­dzie, pew­nie je­szcze w ten spo­sób uma­lo­wa­na i po­dob­nie ubra­na.

 (1.2) W in­ter­ne­cie, szcze­gól­nie w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych, inba jest od­po­wied­ni­kiem ogni­ska za­ra­zy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gównoburza, meksyk, sajgon

Wiktionary


inbred

in­bre­do­wa­nie, chów wsob­ny, chów krew­nia­czy;
1. w ho­dow­li ro­ślin ob­co­pyl­nych (np. ku­ku­ry­dzy): kil­ku­let­nie za­py­la­nie ro­ślin ich włas­nym pył­kiem;
2. w ho­dow­li zwie­rząt: ko­ja­rze­nie do roz­ro­du zwie­rząt spo­krew­nio­nych; in­cest


SJP.pl


inbredowanie

in­bred, chów wsob­ny, chów krew­nia­czy;
1. w ho­dow­li ro­ślin ob­co­pyl­nych (np. ku­ku­ry­dzy): kil­ku­let­nie za­py­la­nie ro­ślin ich włas­nym pył­kiem;
2. w ho­dow­li zwie­rząt: ko­ja­rze­nie do roz­ro­du zwie­rząt spo­krew­nio­nych; in­cest


SJP.pl


inbredowy

→ in­bred


SJP.pl

Patrz:

inbred

inbus

ro­dzaj wkrę­ta­ka o prze­kro­ju sze­ścio­ką­ta fo­rem­ne­go; klucz am­pu­lo­wy, klucz im­bu­so­wy, klucz in­bu­so­wy, imbus


SJP.pl


inbusowy

klucz in­bu­so­wy - ro­dzaj wkrę­ta­ka o prze­kro­ju sze­ścio­ką­ta fo­rem­ne­go; klucz am­pu­lo­wy, klucz im­bu­so­wy, imbus, inbus


SJP.pl


inc

skrót od: in no­mi­ne Chri­sti (z ła­ci­ny: w imię Chry­stu­sa); I.N.C.


SJP.pl

INC S.A. – spół­ka gieł­do­wa no­to­wa­na na Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie, jed­nost­ka do­mi­nu­ją­ca w pol­skiej gru­pie ka­pi­ta­ło­wej INC. Funk­cjo­nu­je w ob­sza­rze in­we­sty­cji oraz do­radzt­wa na rynku ka­pi­ta­ło­wym. Au­to­ry­zo­wa­ny Do­rad­ca na rynku NewConnect oraz rynku obli­ga­cji Ca­ta­lyst. W 2015 roku spół­ka uzy­ska­ła sta­tus Au­to­ry­zo­wa­ne­go Do­rad­cy na rynku AeRO ATS w Ru­mu­nii.

Wikipedia


inc.

skrót od: in­cor­po­ra­ted - spół­ka ak­cyj­na; SA


SJP.pl

skrót

 (1.1) = in­ci­pit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­blio­te­ka PAN w Ka­ra­ko­wie (…) prze­cho­wu­je rę­ko­pis (…) wier­sza Te­o­fi­la Le­nar­to­wi­cza do Marii Bo­lew­skiej (inc.: „A wi­taj­że mi Ty, Marya Ko­cha­na…”).

Wiktionary


inca

[czy­taj: inka] model sa­mo­cho­du marki Seat


SJP.pl

Inca – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Ba­le­a­ry, we wspól­no­cie au­to­no­micz­nej Ba­le­a­rów, o po­wierzch­ni 58,34 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 30 066 miesz­kań­ców.

Wikipedia


incalcando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: przy­spie­sza­jąc; in­cal­zan­do


SJP.pl


incalzando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: przy­spie­sza­jąc; in­cal­can­do


SJP.pl


incel

osoba uwa­ża­ją­ca, że nie może zna­leźć part­ne­ra, wejść w zwią­zek lub upra­wiać seksu ze wzglę­du na czyn­ni­ki zew­nętrz­ne, które jej to unie­moż­li­wia­ją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. męż­czyz­na, który po­mi­mo chęci nie jest w sta­nie na­wią­zy­wać re­la­cji sek­su­al­nych z ko­bie­ta­mi;

Wiktionary

Incel (od zbit­ki an­giel­skich wy­ra­zów "in­vo­lun­ta­ry ce­li­ba­cy", mi­mo­wol­ny ce­li­bat, lub "in­vo­lun­ta­ri­ly ce­li­ba­te", ży­ją­cy w mi­mo­wol­nym ce­li­ba­cie) – czło­nek in­ter­ne­to­wej sub­kul­tu­ry ludzi, któ­rzy de­fi­niu­ją sa­mych sie­bie jako osoby nie­zdol­ne do zna­le­zie­nia ro­man­tycz­ne­go i/lub sek­su­al­ne­go part­ne­ra po­mi­mo chęci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Incel nie po­tra­fi zbli­żyć się do ko­bie­ty, więc za­czy­na jej nie­na­wi­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. incelizm

Wiktionary


incelski

→ incel


SJP.pl

Patrz:

incel

incelstwo

po­tocz­nie: po­sta­wa lub śro­do­wi­sko męż­czyzn ży­ją­cych w mi­mo­wol­nym ce­li­ba­cie


SJP.pl


incentive

[czy­taj: inSENtiw] wy­ciecz­ka bę­dą­ca na­gro­dą dla do­brych pra­cow­ni­ków danej firmy lub dla osób z nią współ­pra­cu­ją­cych; wy­jazd mo­ty­wa­cyj­ny, in­cen­ti­ve tour


SJP.pl


incest

1. ob­co­wa­nie płcio­we z osobą bli­sko spo­krew­nio­ną; ka­zi­rodzt­wo;
2. w ho­dow­li zwie­rząt: ko­ja­rze­nie do roz­ro­du zwie­rząt spo­krew­nio­nych; in­bred, in­bre­do­wa­nie, chów wsob­ny, chów krew­nia­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. ob­co­wa­nie płcio­we z kimś bli­sko spo­krew­nio­nym

 (1.2) zo­o­techn. roz­ród zwie­rząt ho­dow­la­nych po­cho­dzą­cych z tej samej grupy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩnt͡sɛst, AS: ĩncest

Wiktionary

Powiązane:

 przym. incestualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kazirodztwo

 (1.2) chów wsobny, inbred, kojarzenie krewniacze

Wiktionary


inchoativum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gram. zob. in­cho­a­ti­wum.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­sta­ci za­u­wa­żył in­cho­a­ti­va np. si­wie­ję, chud­nę oraz fre­qu­en­ta­ti­va np. sia­dam.

Wiktionary


inchoatiwum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gram. cza­sow­nik oz­na­cza­ją­cy po­czą­tek pew­ne­go pro­ce­su lub czyn­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­fiks ten jest naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­ny we współ­czes­nym ję­zy­ku ogól­nym do two­rze­nia in­cho­a­ti­wów, choć także in­for­mu­je o osią­gnię­ciu kresu re­a­li­za­cyj­ne­go akcji w in­nych for­ma­cjach sło­wot­wór­czych […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inchoatywność ż.

 przym. inchoatywny

Wiktionary


inchoatywny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gram. oz­na­cza­ją­cy po­czą­tek pew­ne­go pro­ce­su lub czyn­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­fiks za- wy­spe­cja­li­zo­wał się w funk­cji in­cho­a­tyw­nej, choć w sta­ro­pol­szczyź­nie i we współ­czes­nym ję­zy­ku ogól­nym jest także wy­ko­rzy­sty­wa­ny do two­rze­nia for­ma­cji sło­wot­wór­czych, w któ­rych in­for­mu­je o osią­gnię­ciu kresu re­a­li­za­cyj­ne­go akcji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inchoatiwum n., inchoatywność ż.

Wiktionary


incipit

po­cząt­ko­we słowa tek­stu, peł­nią­ce nie­kie­dy rolę jego ty­tu­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. słowa roz­po­czy­na­ją­ce coś, np. pio­sen­kę, wiersz itp., sto­so­wa­ne zwy­kle wtedy, gdy brak ty­tu­łu ut­wo­ru

Wiktionary

(łac. za­czy­na się, od "in­ci­pe­re" – za­czy­nać) – okre­śle­nie na for­muł­kę umie­szcza­ną czę­sto na po­cząt­ku śred­nio­wiecz­nych rę­ko­pi­sów, która za­wie­ra­ła imię au­to­ra i tytuł dzie­ła. Czę­sto for­muł­ka ta za­czy­na­ła się wła­śnie od sa­me­go słowa "in­ci­pit" (skąd jej nazwa). Po­dob­ne for­muł­ki umie­szcza­no także na po­cząt­kach po­szcze­gól­nych czę­ści dzie­ła, ta­kich jak księ­ga czy roz­dział. For­muł­ki te mogły też wy­róż­niać się z tek­stu barwą lub formą gra­ficz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Śpiew­ni­ku ko­ściel­nym księ­dza Jana Sied­lec­kie­go zna­la­zła się pieśń o in­ci­pi­cie „Boże, któ­re­go do­broć się unosi”.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót inc.

Wiktionary


incitatus

In­ci­ta­tus (łac. "szyb­ki, ga­lo­pu­ją­cy") – ulu­bio­ny koń wy­ści­go­wy ce­sa­rza Ka­li­gu­li.

O życiu In­ci­ta­tu­sa na dwo­rze Ka­li­gu­li pisze Swe­to­niusz w swo­ich "Ży­wo­tach Ce­za­rów". We­dług niego In­ci­ta­tus jako koń wy­ści­go­wy miał prawo do spo­ko­ju i od­po­czyn­ku. Nad tym, by w noc przed wy­ści­ga­mi nikt mu nie przesz­ka­dzał, czu­wa­li pre­to­ria­nie, uci­sza­jąc nocne ha­ła­sy.

Wikipedia


inclusive

[czy­taj: inKLUs-iwe] z ła­ci­ny: włącz­nie


SJP.pl


incognito

[czy­taj: inKOgnito]
1. ukry­wa­jąc swoje naz­wi­sko; skry­cie, taj­nie, nie­o­fi­cjal­nie;
2. za­ta­je­nie swo­jej toż­sa­mo­ści, nie­u­jaw­nia­nie się


SJP.pl

In­co­gni­to (z in­co­gni­tus – niez­na­ny) – okre­śle­nie wy­ra­ża­ją­ce sy­tu­a­cję, kiedy osoba, grupa osób lub ja­ki­kol­wiek inny pod­miot wy­stę­pu­je, nie ujaw­nia­jąc swo­jej toż­sa­mo­ści, bądź z toż­sa­mo­ścią za­ta­jo­ną, nie dając się przy tym roz­poz­nać.

Wikipedia


incominciando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: roz­po­czy­na­jąc, za­czy­na­jąc


SJP.pl


incommunicado

[czy­taj: in­ko­mu­ni­ka­do] bez moż­li­wo­ści po­ro­zu­mie­nia się z kim­kol­wiek, w izo­lat­ce, w odo­sob­nie­niu; in­co­mu­ni­ca­do


SJP.pl


incompatibilia

[czy­taj: in­kom­pa­ti­bi­lia] in­com­pa­ti­bi­li­tas, in­kom­pa­ti­bi­lia; z ła­ci­ny:
1. rze­czy nie­przy­sta­ją­ce do sie­bie, nie da­ją­ce się po­łą­czyć, po­go­dzić;
2. w daw­nej Pol­sce: zakaz łącz­ne­go spra­wo­wa­nia niek­tó­rych urzę­dów;
3. zakaz łą­cze­nia man­da­tu po­sel­skie­go z niek­tó­ry­mi funk­cja­mi pu­blicz­ny­mi lub za­wo­do­wy­mi


SJP.pl


incompatibilitas

[czy­taj: inkopatiBIlitas] in­com­pa­ti­bi­lia, in­kom­pa­ti­bi­lia; z ła­ci­ny:
1. rze­czy nie­przy­sta­ją­ce do sie­bie, nie da­ją­ce się po­łą­czyć, po­go­dzić;
2. w daw­nej Pol­sce: zakaz łącz­ne­go spra­wo­wa­nia niek­tó­rych urzę­dów;
3. zakaz łą­cze­nia man­da­tu po­sel­skie­go z niek­tó­ry­mi funk­cja­mi pu­blicz­ny­mi lub za­wo­do­wy­mi


SJP.pl

In­com­pa­ti­bi­li­tas (łac. "nie­po­łą­czal­ność") – za­sa­da nie­łą­cze­nia okre­ślo­nych funk­cji pu­blicz­nych. Za­sa­da ta od­no­si się za­rów­no do funk­cji peł­nio­nych w ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej, jak i sa­mo­rzą­do­wej.

Wikipedia


incomunicado

[czy­taj: in­ko­mu­ni­ka­do] bez moż­li­wo­ści po­ro­zu­mie­nia się z kim­kol­wiek, w izo­lat­ce, w odo­sob­nie­niu; in­com­mu­ni­ca­do


SJP.pl


inconel

stop niklu, chro­mu i że­la­za, o za­war­to­ści niklu 45-65%


SJP.pl


incontinentia

[czy­taj: in­kon­ti­nen­tia] nie­kon­tro­lo­wa­ne wy­da­la­nie moczu lub kału; in­kon­ty­nen­cja


SJP.pl


incoterms

[czy­taj: in­ko­terms] skrót od: In­ter­na­tio­nal Com­mer­cial Terms - Mię­dzy­na­ro­do­we Re­gu­ły Hand­lu


SJP.pl

In­co­terms (ang. "In­ter­na­tio­nal Com­mer­cial Terms" – mię­dzy­na­ro­do­we for­mu­ły hand­lo­we) – zbiór for­muł hand­lo­wych, okre­śla­ją­cych wa­run­ki sprze­da­ży, któ­rych sto­so­wa­nie jest sze­ro­ko przy­ję­te na całym świe­cie. Re­gu­ły te dzie­lą kosz­ty i od­po­wie­dzial­ność po­mię­dzy na­byw­cę i sprze­daw­cę oraz odz­wier­cied­la­ją ro­dzaj uz­god­nio­ne­go tran­spor­tu.

Wikipedia


incrementum

[czy­taj: in­kre­men­tum] pod­nie­sie­nie zna­cze­nia te­ma­tu po­przez za­sto­so­wa­nie od­po­wied­nich środ­ków sty­li­stycz­nych


SJP.pl


incroyable

[czy­taj: ękrłaJABL] nie­sły­cha­ne, nie­moż­li­we, nie­wia­ry­god­ne (jako wy­krzy­knik)


SJP.pl


incubus

[czy­taj: in­ku­bus] zły demon ob­ja­wia­ją­cy się pod po­sta­cią przy­stoj­ne­go, uwo­dzi­ciel­skie­go męż­czyz­ny, znie­wa­la­ją­cy ko­bie­ty pod­czas snu; inkub, in­ku­bus


SJP.pl

In­cu­bus – ame­ry­kań­ski ze­spół roc­ko­wy. Pow­stał w 1991 roku w Ca­la­ba­sas w sta­nie Ka­li­for­nia.

Wikipedia


incydencik

zdrob­nie­nie od: in­cy­dent


SJP.pl


incydencja

w ge­o­me­trii: wła­ści­wość okre­ślo­nych wza­jem­nych re­la­cji mię­dzy od­po­wied­ni­mi fi­gu­ra­mi


SJP.pl

In­cy­den­cja – włas­ność wza­jem­nych re­la­cji mię­dzy pew­ny­mi obiek­ta­mi.

Wikipedia


incydent

1. nie­spo­dzie­wa­ne, nie­przy­jem­ne w skut­kach wy­da­rze­nie;
2. mało ważne zda­rze­nie; epi­zod


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nagłe, krót­kotr­wa­łe, nie­o­cze­ki­wa­ne, zwy­kle nie­przy­jem­ne w skut­kach wy­da­rze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­cy­dent (oryg. tytuł The In­ci­dent) – film ame­ry­kań­ski z 1967 roku
  • In­cy­dent (oryg. tytuł Bre­ak­down) – film ame­ry­kań­ski z 1997 roku
  • In­cy­dent (oryg. tytuł San suk si gin) – film hong­koń­ski z 2009 roku
  • In­cy­dent – film pol­ski z 2009 roku
  • In­cy­dent – pol­ska gra przy­go­do­wa z 1993 roku
  • In­cy­dent (oryg. tytuł The Slap) – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­cy­dent gra­nicz­ny był przy­czy­ną zer­wa­nia sto­sun­ków dy­plo­ma­tycz­nych mię­dzy tymi dwoma kra­ja­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈt͡sɨdɛ̃nt, AS: ĩncydẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. incydentalność ż.

 przym. incydentalny

 przysł. incydentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epizod, zajście

Wiktionary


incydentalność

→ in­cy­den­tal­ny


SJP.pl

Patrz:

incydentalny

incydentalny

1. o małym zna­cze­niu lub zda­rza­ją­cy się bar­dzo rzad­ko; mar­gi­nal­ny, spo­ra­dycz­ny;
2. ma­ją­cy zna­cze­nie ubocz­ne w spo­rze są­do­wym; wy­pad­ko­wy (daw­niej)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zda­rza­ją­cy się rzad­ko, a nawet spo­ra­dycz­nie

 (1.2) nie­prze­wi­dzia­ny lub ma­ją­cy cha­rak­ter dru­go­rzęd­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. incydent mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostkowy, sporadyczny, rzadki

 (1.2) jednostkowy, marginesowy, nieistotny, nieprzewidziany, przypadkowy

Wiktionary


incydentny

w te­o­rii gra­fów: bę­dą­cy w re­la­cji z danym obiek­tem


SJP.pl


incystacja

zdol­ność więk­szo­ści pier­wot­nia­ków do two­rze­nia cyst przetr­wal­ni­ko­wych


SJP.pl


incytacja

po­bu­dze­nie, wzbu­dze­nie; po­bu­dza­nie, wzbu­dza­nie


SJP.pl


incytator

In­cy­ta­tor – w in­stru­men­cie mu­zycz­nym siła po­bu­dza­ją­ca wi­bra­tor do drgań. Może być nią spe­cjal­ny przy­rząd, ruch po­wie­trza lub część ciała czło­wie­ka, np. smy­czek skrzy­piec, pałki per­ku­syj­ne, usta mu­zy­ka.

In­stru­men­ty dzie­lą się na pod­gru­py ze wzglę­du na ro­dzaj in­cy­ta­to­ra.

Wikipedia


incyzja

w me­dy­cy­nie: prze­cię­cie ciała


SJP.pl


inczchon

mia­sto w Korei Po­łud­nio­wej


SJP.pl


inczchoński

→ Incz­chon


SJP.pl

Patrz:

Inczchon

inczoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­czo­nem, do­ty­czą­cy In­czo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inczon mrz.

Wiktionary


inczuan

mia­sto w Chi­nach; Yin­czu­an


SJP.pl


ind

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu In


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu In i licz­bie ato­mo­wej 49;

 (1.2) geol. pier­wszy, star­szy wiek wczes­ne­go tria­su, trwa­ją­cy 251 – 249,7 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Ind (In, łac. "in­dium") – pier­wia­stek che­micz­ny, metal z bloku p ukła­du okre­so­we­go.

Zo­stał od­kry­ty w 1863 r. przez Fer­di­nan­da Re­i­cha i Hie­ro­ny­mo­u­sa The­o­do­ra Rich­te­ra z Aka­de­mii Gór­ni­czej we Fre­i­ber­gu. Nazwa po­cho­dzi od ko­lo­ru in­dy­go, na jaki barwi pło­mień (linia spek­tral­na 451,13 nm).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azot­ki glinu, galu i indu przyj­mu­ją dia­men­to­po­dob­ną struk­tu­rę wur­cy­tu, w któ­rej atomy zaj­mu­ją te­tra­e­drycz­ne po­ło­że­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnt, AS: ĩnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. indowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. In

Wiktionary


ind.

skrót od: in­dyj­ski, in­di­ka­ti­wus, in­di­ca­ti­vus (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


indagacja

wy­py­ty­wa­nie, do­py­ty­wa­nie się; ba­da­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wy­py­ty­wa­nie kogoś o coś, do­py­ty­wa­nie się, ba­da­nie (zwy­kle w licz­bie mno­giej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na in­da­ga­cje eks-ofi­ce­ra od­po­wia­dał pół­gęb­kiem, nie­chęt­nie i, co było naj­dziw­niej­sze, zgryź­li­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaˈɡat͡sʲja, AS: ĩndagacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagowanie, indagator, indagatorka

 przym. indagacyjny

 czas. indagować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indagowanie

Wiktionary


indagacyjny

do­ty­czą­cy in­da­ga­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. od in­da­ga­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaɡaˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩndagacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagowanie, indagator, indagatorka

 czas. indagować

Wiktionary


indagator

prze­sta­rza­łe: osoba pro­wa­dzą­ca śledzt­wo, in­da­gu­ją­ca kogoś o coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba pro­wa­dzą­ca in­da­ga­cję, wy­py­tu­ją­ca kogoś o coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaˈɡatɔr, AS: ĩndagator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagowanie

:: fż. indagatorka

 przym. indagacyjny

 czas. indagować

Wiktionary


indagatorka

prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca śledzt­wo, in­da­gu­ją­ca kogoś o coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od rze­czow­ni­ka in­da­ga­tor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaɡaˈtɔrka, AS: ĩndagatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagowanie

:: fm. indagator

 przym. indagacyjny

 czas. indagować

Wiktionary


indagowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­da­go­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaɡɔˈvãɲɛ, AS: ĩndagovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagator, indagatorka

 przym. indagacyjny

 czas. indagować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indagacja

Wiktionary


indagowany

wy­py­ty­wać kogoś, do­py­ty­wać się, badać


SJP.pl


indagować

wy­py­ty­wać kogoś, do­py­ty­wać się, badać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. prze­pro­wa­dzać in­da­ga­cję, wy­py­ty­wać kogoś o coś, do­py­ty­wać się, badać, za­sy­py­wać py­ta­nia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy ma­gi­stra­tach i zam­kach by­wa­ły od­dziel­ne izby lub wieże na­zy­wa­ne przez lud „mę­czar­nią”, gdzie in­da­go­wa­no ob­wi­nio­nych przy po­mo­cy tor­tur.

 (1.1) In­da­go­wa­ny po­li­cjant, obrzu­co­ny gra­dem pytań przez ota­cza­ją­cą go grup­kę dzien­ni­ka­rzy, pró­bo­wał po­wo­li od­po­wie­dzieć na nie wszyst­kie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaˈɡɔvat͡ɕ, AS: ĩndagovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagowanie, indagator, indagatorka

 przym. indagacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pytać, wypytywać, dopytywać się

Wiktionary


indakaterol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek do sto­so­wa­nia wziew­nie przy le­cze­niu przew­le­kłej ob­tu­ra­cyj­nej cho­ro­by płuc, bę­dą­cy ago­ni­stą re­cep­to­ra β2-adre­ner­gicz­ne­go

Wiktionary

In­da­ka­te­rol ( in­da­ca­te­ro­lum) – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy pi­ry­dyn pod­sta­wio­nych grupą kar­bo­ny­lo­wą ma­ją­cy w swo­jej struk­tu­rze pier­ścień ben­ze­no­wy. Lek o dzia­ła­niu sym­pa­ty­ko­mi­me­tycz­nym, o dłu­gim cza­sie dzia­ła­nia, dzia­ła­ją­cy se­lek­tyw­nie na re­cep­to­ry adre­ner­gicz­ne β2.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie znasz prze­ciww­ska­za­nia do sto­so­wa­nia in­da­ka­te­ro­lu?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa handlowa: Onbrez; wzór sumaryczny: C24H28N2O3

Wiktionary


indantren

błę­kit­ny barw­nik ka­dzio­wy, sto­so­wa­ny do bar­wie­nia ba­weł­ny, pa­pie­ru oraz jako pig­ment do la­kie­rów


SJP.pl


indantron

błę­kit­ny barw­nik sto­so­wa­ny do bar­wie­nia ba­weł­ny


SJP.pl


indapamid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek mo­czo­pęd­ny z grupy sul­fo­na­mi­dów


SJP.pl

In­da­pa­mid (łac. "In­da­pa­mi­dum") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek mo­czo­pęd­ny z grupy sul­fo­na­mi­dów ha­mu­ją­cy re­ab­sorp­cję elek­tro­li­tów.

Wikipedia


indaur

mia­sto w In­diach


SJP.pl


indaurski

→ In­da­ur


SJP.pl

Patrz:

Indaur

indeciso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: nie­zde­cy­do­wa­nie, z wa­ha­niem


SJP.pl


indeks

1. sko­ro­widz
2. ksią­żecz­ka stu­den­ta
3. znak po­moc­ni­czy umie­szcza­ny przy ja­kiejś wiel­ko­ści ma­te­ma­tycz­nej itp.
4. w sta­ty­sty­ce: licz­ba wy­ra­ża­ją­ca zmia­ny do­ty­czą­ce da­ne­go zja­wi­ska w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) upo­rząd­ko­wa­ny spis, np. pojęć, ter­mi­nów, naz­wisk, przy­to­czo­nych lub omó­wio­nych w danej książ­ce;

 (1.2) urzę­do­wa lista cze­goś

 (1.3) eduk. stud. ksią­żecz­ka stu­den­ta, w któ­rej pra­cow­ni­cy uczel­ni wyż­szej od­no­to­wu­ją wy­ni­ki eg­za­mi­nów, za­li­cze­nia, za­li­cze­nie se­me­stru itp.;

 (1.4) stat. licz­ba względ­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca zmia­ny po­zio­mu zja­wi­ska za­cho­dzą­ce w pew­nym cza­sie

 (1.5) ekon. bank. mier­nik ko­niunk­tu­ry gieł­do­wej obra­zu­ją­cy zmia­ny cen akcji

 (1.6) druk. li­te­ra, licz­ba lub inny znak za po­mo­cą któ­re­go roz­róż­nia się wy­ra­że­nia sym­bo­licz­ne, np. a1, a2, a3

 (1.7) med. w sto­ma­to­lo­gii pro­te­tycz­nej: ma­try­ca do odt­wo­rze­nia ukła­du uzę­bie­nia

 (1.8) in­form. dane poz­wa­la­ją­ce szyb­ko prze­szu­ki­wać bazę da­nych we­dług okre­ślo­nej ko­lum­ny lub ich zbio­ru

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­deks – w te­o­rii liczb
  • in­deks pod­gru­py w gru­pie – w te­o­rii grup
  • in­deks – w sta­ty­sty­ce
  • in­deks – w in­for­ma­ty­ce prze­su­nię­cie wskaź­ni­ka ta­bli­cy w celu po­ka­za­nia na kon­kret­ny jej ele­ment
  • in­deks – w ba­zach da­nych struk­tu­ra da­nych zwięk­sza­ją­ca szyb­kość wy­ko­ny­wa­nia niek­tó­rych ope­ra­cji na ta­be­li
  • in­deks gieł­do­wy – war­tość obli­czo­na na pod­sta­wie wy­ce­ny akcji wy­bra­nych spó­łek gieł­do­wych
  • in­deks – w tek­ście praw­nym
  • in­deks – do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy bycie stu­den­tem
  • in­deks dolny i górny – w ty­po­gra­fii
  • in­deks – w skła­da­niu tek­stu po­moc­ni­czy spis ter­mi­nów
  • In­deks – film z 1977 w re­ży­se­rii Ja­nu­sza Ki­jow­skie­go
  • in­deks – prze­sta­rza­łe okre­śle­nie dru­gie­go palca ręki

Wikipedia

Przykłady

 (1.7) Ma­try­ca (in­deks si­li­ko­no­wy) odw­zo­ro­wu­je cał­ko­wi­ty kształt po­wierzch­ni ję­zy­ko­wej do linii kąta po­mię­dzy po­wierzch­nią war­go­wą a brze­giem siecz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndɛks, AS: ĩndeks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indeksacja ż., indeksowanie n.

:: zdrobn. indeksik mrz.

 czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

Wiktionary


indeksacja

pod­no­sze­nie płac, świad­czeń so­cjal­nych, stóp pro­cen­to­wych lub cen we­dług wskaź­ni­ka in­fla­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. zmie­nia­nie ceny lub wy­so­ko­ści zo­bo­wią­za­nia fi­nan­so­we­go w za­leż­no­ści od wzro­stu kosz­tów;

 (1.2) in­form. wpro­wa­dza­nie opi­sów do bazy da­nych ułat­wia­ją­cych prze­glą­da­nie i upo­rząd­ko­wa­nie zbio­ru

Wiktionary

In­dek­sa­cja – sy­stem po­wią­za­nia płac, cen lub stóp pro­cen­to­wych z okre­ślo­nym wskaź­ni­kiem eko­no­micz­nym (naj­czę­ściej in­fla­cji ba­zo­wej). Zmia­na war­to­ści tego wskaź­ni­ka po­wo­du­je pro­por­cjo­nal­ną zmia­nę płacy, ceny czy stopy pro­cen­to­wej.

In­dek­sa­cję można rów­nież opi­sać jako prze­li­cze­nie war­to­ści okre­ślo­ne­go pa­ra­me­tru (np. płacy) w opar­ciu o wskaź­nik po­ka­zu­ją­cy zmia­nę czyn­ni­ka wpły­wa­ją­ce­go na war­tość tegoż pa­ra­me­tru (np. in­fla­cji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku po­ro­zu­mień Okrą­głe­go Stołu w lipcu 1989 wpro­wa­dzo­no usta­wo­wą in­dek­sa­cję płac rów­no­wa­żą­cą in­fla­cję.

 (1.1) Nazwa miała też odz­wier­cied­lać za­mie­rze­nia przed­się­bior­stwa do ob­ję­cia in­dek­sa­cją jak naj­więk­szej licz­by stron ze świa­to­wych za­so­bów In­ter­ne­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indeks mrz., indeksowanie n.

Wiktionary


indeksacyjny

do­ty­czą­cy in­dek­sa­cji


SJP.pl


indeksik

zdrob­nie­nie od: in­deks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki in­deks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indeks mrz., indeksowanie n.

 czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

Wiktionary


indeksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. zmie­nia­nie ceny lub wy­so­ko­ści zo­bo­wią­za­nia fi­nan­so­we­go w za­leż­no­ści od wzro­stu kosz­tów

 (1.2) in­form. wpro­wa­dza­nie opi­sów do bazy da­nych ułat­wia­ją­cych prze­glą­da­nie i upo­rząd­ko­wa­nie zbio­ru

Wiktionary

In­dek­so­wa­nie ( in­de­xing) – pro­ces two­rze­nia i utrzy­my­wa­nia in­dek­su umoż­li­wia­ją­ce­go skró­ce­nie czasu do­stę­pu do da­nych.

Sto­so­wa­ne jest np. w ba­zach da­nych (patrz in­deks) i wy­szu­ki­war­kach in­ter­ne­to­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Poz­wa­la na spraw­dze­nie sta­tu­su in­dek­so­wa­nia wi­try­ny przez wy­szu­ki­war­kę Go­o­gle oraz zop­ty­ma­li­zo­wa­nie wi­docz­no­ści stro­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indeks mrz., indeksacja ż., indeksik mrz.

 czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indeksacja

 (1.2) indeksacja

Wiktionary


indeksować

1. zmie­niać wy­so­kość ceny lub zo­bo­wią­zań fi­nan­so­wych w po­wią­za­niu ze wzro­stem wy­so­ko­ści cen cze­goś; wpro­wa­dzać in­dek­sa­cję;
2. do­da­wać opisy do bazy da­nych, ułat­wia­jąc prze­szu­ki­wa­nie i se­gre­ga­cję zbio­ru; oz­na­czać, na­da­wać in­deks


SJP.pl


indeksowy

zwią­za­ny z in­dek­sem


SJP.pl


indemnizacja

odsz­ko­do­wa­nie, wy­na­gro­dze­nie strat i szkód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. odsz­ko­do­wa­nie

Wiktionary


indemnizacyjny

przy­miot­nik od: in­dem­ni­za­cja


SJP.pl


indemnizować

prze­sta­rza­le: wy­pła­cać odsz­ko­do­wa­nie, re­kom­pen­so­wać stra­ty i szko­dy


SJP.pl


inden

nie­na­sy­co­ny wę­glo­wo­dór uży­wa­ny do wy­ro­bu żywic la­kier­ni­czych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Inden – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w po­wie­cie Düren
  • Inden – gmina w kan­to­nie Va­la­is, w okrę­gu Leuk
  • Ernst Inden – nie­miec­ki ma­larz
  • Ru­dolf Inden – nie­miec­ki ma­larz
  • inden – che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny
  • Inden – ko­pal­nia od­kryw­ko­wa
  • Inden/Alt­dorf

Wikipedia


indenowy

zwią­za­ny z in­de­nem


SJP.pl


independenci

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy re­li­gij­nej sta­no­wią­cej odłam an­giel­skie­go kal­wi­niz­mu; kon­gre­ga­cjo­na­li­sta, kon­gre­ga­cjo­ni­sta


SJP.pl


independencja

daw­niej: nie­pod­le­głość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. nie­pod­le­głość, nie­za­leż­ność

Wiktionary


independent

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy re­li­gij­nej sta­no­wią­cej odłam an­giel­skie­go kal­wi­niz­mu; kon­gre­ga­cjo­na­li­sta, kon­gre­ga­cjo­ni­sta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­de­pen­dent (ang. In­de­pen­dent Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Bar­ton
  • In­de­pen­dent (ang. In­de­pen­dent Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Val­ley
  • In­de­pen­dent – album ame­ry­kań­skiej grupy thrash­me­ta­lo­wej Sa­cred Reich
  • Vic­kers A1E1 In­de­pen­dent – bry­tyj­ski czołg wie­lo­wie­żo­wy z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go
  • The In­de­pen­dent – dzien­nik bry­tyj­ski o cha­rak­te­rze li­be­ral­no-de­mo­kra­tycz­nym

Wikipedia


independentyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. idea po­li­tycz­na lub kie­ru­nek w ruchu spo­łecz­nym, który dąży do uzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści przez dany re­gion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. independysta m., independystka ż.

Wiktionary


indesit

marka pro­duk­tów AGD


SJP.pl

In­de­sit Com­pa­ny S.p. A. – wło­skie przed­się­bior­stwo, z sie­dzi­bą w Fa­bria­no (AN), na­le­żą­ce do głów­nych pro­du­cen­tów elek­trycz­ne­go sprzę­tu AGD w Eu­ro­pie.

Wikipedia


indeterminacja

w sta­ty­sty­ce: współ­czyn­nik in­de­ter­mi­na­cji - współ­czyn­nik okre­śla­ją­cy jak bar­dzo pro­gno­zo­wa­ne war­to­ści od­bie­ga­ją od war­to­ści rze­czy­wi­stych; współ­czyn­nik ro­zbież­no­ści


SJP.pl


indeterministka

→ in­de­ter­mi­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

indeterminista

indeterministyczny

→ in­de­ter­mi­nizm


SJP.pl

Patrz:

indeterminizm

indeterminizm

w fi­lo­zo­fii: po­gląd, we­dług któ­re­go przy­czy­na nie de­ter­mi­nu­je jed­noz­nacz­nie skut­ku, do­pu­szcza­ją­cy dzia­ła­nie przy­pad­ku i wol­nej woli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. kon­cep­cja do­pu­szcza­ją­ca, że ta sama przy­czy­na może pro­wa­dzić do in­nych skut­ków;

Wiktionary

In­de­ter­mi­nizm (łac. "in" – nie + "de­ter­mi­na­re" – okre­ślać) – za­prze­cze­nie de­ter­mi­niz­mu; kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na na grun­cie przy­rod­ni­czym za­kła­da­ją­ca, że zwią­zek mię­dzy przy­czy­ną a skut­kiem w przy­ro­dzie nie jest ści­sły – do­pu­szcza ist­nie­nie przy­pad­ku i ne­gu­je moż­li­wość prze­wi­dy­wa­nia zja­wisk póź­niej­szych na pod­sta­wie wcze­śniej­szych, po­nie­waż te same przy­czy­ny nie­ko­niecz­nie mają pro­wa­dzić do tych sa­mych skut­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. determinacja ż., determinizm m., determinista ż., deterministka ż., deterministyczność ż., zdeterminowanie n., indeterminista m., indeterministka ż., indeterministyczność ż., determinowanie n.

 czas. determinować ndk., zdeterminować dk.

 przym. deterministyczny, indeterministyczny, zdeterminowany

 przysł. derministycznie

Wiktionary


india

prze­sta­rza­łe: Indie


SJP.pl

India – imię żeń­skie, wy­wo­dzą­ce się od nazwy kraju (Indie) i poś­red­nio od nazwy rzeki Indus. Ma ne­ga­tyw­ną opi­nię Rady Ję­zy­ka Pol­skie­go.

Wikipedia


indiach

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) Ms. od: Indie

Wiktionary


indian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. jedna z ras ho­dow­la­nych go­łę­bi ozdob­nych;

 (1.2) mot. mo­to­cykl ame­ry­kań­ski marki pro­du­ko­wa­nej przez In­dian Mo­tor­cyc­le Ma­nu­fac­tu­ring Com­pa­ny;

Wiktionary

In­dian – ame­ry­kań­ska marka mo­to­cy­kli.

The In­dian Mo­tor­cyc­le Ma­nu­fac­tu­ring Com­pa­ny był naj­star­szym ame­ry­kań­skim pro­du­cen­tem mo­to­cy­kli i pier­wszym ich se­ryj­nym pro­du­cen­tem, za­ło­żo­nym jako Hen­dee Ma­nu­fac­tu­ring Com­pa­ny. Za­ło­ży­cie­la­mi byli: ko­larz Ge­or­ge M. Hen­dee i me­cha­nik Carl Oscar Hed­strom.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩndʲjãn, AS: ĩndʹi ̯ãn

Wiktionary


indiana

stan w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych ze sto­li­cą w In­dia­na­po­lis;

Wiktionary

In­dia­na () – stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w re­gio­nie Mid­west, w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior.

Gra­ni­czy ze sta­nem Mi­chi­gan i je­zio­rem Mi­chi­gan (od pół­no­cy) oraz Ohio (od wscho­du), Ken­tuc­ky (od po­łud­nia) i Il­li­no­is (od za­cho­du). Ob­szar stanu jest rów­nin­ny (ni­zi­na rzeki Mis­si­si­pi), na po­łud­niu i wscho­dzie pa­gór­ko­wa­ty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjãna, AS: ĩndʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hindustan mrz., Hindus mos., Indianin m., Indianka ż.

Wiktionary


indianapolis

mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

In­dia­na­po­lis – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto stanu In­dia­na, sie­dzi­ba hrab­stwa Ma­rion, nad rzeką White.

Wikipedia


indianiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. In­dia­nin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indianistyka ż., indianista m., Indianin m., Indianiec m., Indianka ż.

 przym. indiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. Indianin; książk. czerwonoskóry

Wiktionary


indianin

rdzen­ny miesz­ka­niec Ame­ry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czer­wo­no­skó­ry, rdzen­ny miesz­ka­niec obu Ame­ryk, za­li­cza­ny do rasy żół­tej;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. jeden z gwia­zdo­zbio­rów nieba po­łud­nio­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stwier­dze­nie to ma szcze­gól­ne zna­cze­nie w Bra­zy­lii, gdzie żyją duże sku­pi­ska In­dian za­an­ga­żo­wa­nych w obro­nę pu­szczy ama­zoń­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjä̃ɲĩn, AS: ĩndʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indie nmos., indianiec m.

:: fż. Indianka ż.

 przym. indiański

 przysł. indiańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. czerwonoskóry; pogard. indianiec; gw. Górny Śląsk Indianer

 (2.1) skr. Ind

Wiktionary


indianista

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­dia­ni­sta – mi­ło­śnik lub ba­dacz In­dian
  • in­dia­ni­sta – ba­dacz Indii
  • in­dia­ni­sty­ka
  • in­do­lo­gia

Wikipedia


indianistka

→ in­dia­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

indianista

indianistyczny

→ in­dia­ni­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

indianistyka

indianka

rdzen­na miesz­kan­ka Ame­ry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: In­dia­nin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjãŋka, AS: ĩndʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Indianin.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwonoskóra; gw. Górny Śląsk Indianerka

Wiktionary


indiań.

skrót od: in­diań­ski


SJP.pl


indiański

do­ty­czą­cy In­dian, wła­ści­wy In­dia­nom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z In­dia­na­mi, do­ty­czą­cy In­dian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klę­ska grun­waldz­ka z per­spek­ty­wy ślą­skie­go poety to szok taki, jak gdyby in­diań­ski wódz, po­wiedz­my jakiś Win­ne­tou, po­ko­nał całą armię ame­ry­kań­ską i cią­gnął na Wa­szyng­ton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci, AS: ĩndʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indianin m., Indianka ż., indianiec mos.

Wiktionary


indicativus

jęz. tryb oz­naj­mu­ją­cy; in­di­ka­ti­wus


SJP.pl


indicato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pew­nie, z pew­no­ścią sie­bie


SJP.pl


indie

[czy­taj: indi]
1. mu­zy­ka indie - mu­zy­ka al­ter­na­tyw­na lub nie­za­leż­na;
2. niez­wią­za­ny z du­ży­mi wy­daw­ca­mi, np. gra indie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

Wiktionary

Indie ( भारत, trl. "Bhārat", trb. "Bha­rat", ; India, //), Re­pu­bli­ka Indii (hindi: भारत गणराज्य, trl. "Bhārat Gaṇarājya", trb. "Bha­rat Ga­na­radź­ja"; ang. Re­pu­blic of India) – pań­stwo po­ło­żo­ne w Azji Po­łud­nio­wej, zaj­mu­ją­ce więk­szość sub­kon­ty­nen­tu in­dyj­skie­go. Jest naj­więk­szym pań­stwem pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści oraz siód­mym pod wzglę­dem po­wierzch­ni; jest także naj­lud­niej­szą de­mo­kra­cją świa­ta. Sto­li­cą jest Nowe Delhi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Indie są az­ja­tyc­kim kra­jem.

 (1.1) Indie — jak po­da­ła wczo­raj­sza prasa del­hij­ska — dały Pa­ki­sta­no­wi dwa mie­sią­ce czasu na „lik­wi­da­cję trans­gra­nicz­ne­go ter­ro­ryz­mu”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndʲjɛ, AS: ĩndʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hinduski mrz., Indus mos./mrz., Induska ż., Hindus mos., Hinduska ż., Indyjczyk mos., Hindustan mrz.

 przym. hinduski, indyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Indii

Wiktionary


indiepopowy

→ indie pop [czy­taj: indi po­po­wy]


SJP.pl


indierockowy

→ indie rock [czy­taj: indi ro­ko­wy]


SJP.pl


indigitamenta

w sta­ro­żyt­nej re­li­gii rzym­skiej: listy imion bóstw i ich wła­ści­wo­ści, ut­wo­rzo­ne przez ka­pła­nów i sta­no­wią­ce ry­tu­al­ne for­mu­ły


SJP.pl


indikatiwus

w ję­zy­koz­naw­stwie: tryb oz­naj­mu­ją­cy; in­di­ca­ti­vus


SJP.pl


indiota

po­stać z opo­wia­da­nia Sta­ni­sła­wa Lema "Po­dróż dwu­dzie­sta czwar­ta"


SJP.pl


indira

obce imię żeń­skie


SJP.pl

In­di­ra – przy­lą­dek na An­da­ma­nach, bę­dą­cy naj­bar­dziej wy­su­nię­tą na po­łud­nie czę­ścią Indii. Stoi na nim wy­bu­do­wa­na w 1974 la­tar­nia mor­ska. Tsu­na­mi z 2004 za­la­ło sporą część przy­ląd­ka, jed­nak obec­nie po­wo­li wy­nu­rza się on spod morza.

Wikipedia


indo-

prze­dro­stek

 (1.1) zwią­za­ny z In­dia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) indo- + eu­ro­pej­ski — indoeu­ro­pej­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩndɔ, AS: ĩndo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hindustan mrz.

Wiktionary


indo-pacyfik

re­gion wód mor­skich obej­mu­ją­cy tro­pi­kal­ne wody Oce­a­nu In­dyj­skie­go i za­chod­nio-środ­ko­wą część Pa­cy­fi­ku; In­do­pa­cy­fik


SJP.pl

Indo-Pa­cy­fik – re­gion bio­ge­o­gra­ficz­ny wód mor­skich obej­mu­ją­cy tro­pi­kal­ne wody Oce­a­nu In­dyj­skie­go i za­chod­nio-środ­ko­wą część Pa­cy­fi­ku. Ob­szar ten swym za­się­giem nie obej­mu­je stre­fy wód umiar­ko­wa­nych oraz zim­nych po­lar­nych. Roz­cią­ga się od wschod­nich wy­brze­ży Afry­ki po Oce­a­nię.

Wikipedia


indoaryjski

od­no­szą­cy się do Ariów, miesz­kań­ców sta­ro­żyt­nych Indii i do ich kul­tu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ariów (miesz­kań­ców sta­ro­żyt­nych Indii)

 (1.2) o ję­zy­ku: sto­so­wa­ny na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim, wy­wo­dzą­cy się z in­do­i­rań­skiej grupy ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzy naj­waż­niej­sze grupy ję­zy­ko­we: in­do­a­ryj­ska, se­mic­ka i mon­gol­ska za­kła­da­ją ist­nie­nie ja­kie­goś wspól­ne­go pra­ję­zy­ka, bo niek­tó­re pod­sta­wo­we źró­dło­sło­wy są w nich wspól­ne.

Wiktionary


indochiny

dawna nazwa re­gio­nu w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. dawna ko­lo­nia fran­cu­ska w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji;

 (1.2) geogr. wschod­nia część Pół­wy­spu In­do­chiń­skie­go

Wiktionary

In­do­chi­ny – nazwa re­gio­nu w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, obej­mu­ją­ce­go ob­szar daw­nych In­do­chin Fran­cu­skich, a współ­cze­śnie pań­stwa Laos, Kam­bo­dża i Wiet­nam na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim. W szer­szym zna­cze­niu ter­mi­nem tym okre­śla się cza­sem cały ob­szar kon­ty­nen­tal­ny na wschód od Indii i na po­łud­nie od Chin, czyli do­dat­ko­wo obej­mu­ją­cy rów­nież Mjan­mę, Taj­lan­dię i część Ma­lez­ji po­ło­żo­ną na Pół­wy­spie Ma­laj­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W któ­rym roku Fran­cu­zi opu­ści­li In­do­chi­ny?

 (1.1) „Ko­lo­ni­za­cja nie była nigdy aktem cy­wi­li­za­cyj­nym, nie wy­ro­sła z woli cy­wi­li­zo­wa­nia ko­go­kol­wiek — mówi Al­bert Sar­ra­ut, w swoim cza­sie gu­ber­na­tor In­do­chin. — Jest ona aktem prze­mo­cy, i to prze­mo­cy kie­ro­wa­nej in­te­re­sem włas­nym”.

 (1.2) W zesz­łym roku na wa­ka­cjach by­li­śmy w In­do­chi­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. indochiński

Wiktionary


indochiński

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do In­do­chin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­bysz po­ka­zał nam in­do­chiń­ski pasz­port.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indochiny nmos.

Wiktionary


indocid

[czy­taj: indoc-id] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­za­pal­ne­go, prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go in­do­me­ta­cy­nę; Me­tin­dol


SJP.pl


indoeur.

skrót od: in­do­e­u­ro­pej­ski


SJP.pl


indoeuropeista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. ję­zy­koz­naw­ca zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indoeuropejka ż., indoeuropeistyka ż., Indoeuropejczyk m.

:: fż. indoeuropeistka ż.

 przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropeistka

→ in­do­e­u­ro­pe­i­sta


SJP.pl

Patrz:

indoeuropeista

indoeuropeistyczny

→ in­do­e­u­ro­pe­i­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z in­do­e­u­ro­pe­i­sty­ką, do­ty­czą­cy in­do­e­u­ro­pe­i­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

indoeuropeistyka

Powiązane:

 rzecz. indoeuropeistyka ż., indoeuropeista mos., Indoeuropejczyk mos., Indoeuropejka ż.

 przym. indoeuropejski

Wiktionary


indoeuropeistyka

nauka ba­da­ją­ca ję­zy­ki in­do­e­u­ro­pej­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich;

Wiktionary

In­do­e­u­ro­pe­i­sty­ka – dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich, spe­cja­li­stycz­ny ob­szar ję­zy­koz­naw­stwa.

Ba­da­nia w ra­mach in­do­e­u­ro­pe­i­sty­ki obej­mu­ją roz­wój po­szcze­gól­nych ję­zy­ków ro­dzi­ny oraz jej grup ję­zy­ko­wych, zmia­ny ję­zy­ko­we oraz zwią­za­ne z nimi re­gu­ły fo­ne­tycz­ne i prawa gło­so­we, ana­li­zę ję­zy­ków mart­wych oraz ich wy­mo­wy, kon­stru­o­wa­nie drze­wa ro­do­we­go ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich oraz re­kon­struk­cję ję­zy­ka pra­in­do­e­u­ro­pej­skie­go, bę­dą­ce­go we­dług jed­nej z te­o­rii, przod­kiem całej ro­dzi­ny in­do­e­u­ro­pej­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. indoeuropeista m., Indoeuropejczyk m., Indoeuropejka ż.

 przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropejczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. czło­nek grupy ludów po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi in­do­e­u­ro­pej­ski­mi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­do­e­u­ro­pej­czy­cy to umow­na nazwa grupy ludów po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi in­do­e­u­ro­pej­ski­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjt͡ʃɨk, AS: ĩndoeu̯ropei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoeuropeistyka ż., indoeuropeista mos.

:: fż. Indoeuropejka ż.

 przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. człon­ki­ni grupy ludów po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi in­do­e­u­ro­pej­ski­mi;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoeuropeistyka ż., indoeuropeista mos.

:: fm. Indoeuropejczyk mos.

 przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. wy­wo­dzą­cy się z pra­in­do­e­u­ro­pej­skiej wspól­no­ty ję­zy­ko­wej lub sta­no­wią­cy jej kon­ty­nu­a­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­do­e­u­ro­pej­czy­cy to umow­na nazwa grupy ludów po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi in­do­e­u­ro­pej­ski­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: ĩndoeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indoeuropejka ż., Indoeuropejczyk m., indoeuropeista mos., indoeuropeistyka ż.

 przym. indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropejskość

→ in­do­e­u­ro­pej­ski


SJP.pl

Patrz:

indoeuropejski

indogermański

ję­zy­ki in­do­ger­mań­skie - nazwa na­da­wa­na przez Niem­ców ję­zy­kom in­do­e­u­ro­pej­skim


SJP.pl


indoiranistka

→ in­do­i­ra­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

indoiranista

indoksyl

sub­stan­cja che­micz­na pow­sta­ją­ca w wą­tro­bie na sku­tek ut­le­nia­nia in­do­lu lub otrzy­my­wa­na syn­te­tycz­nie jako pół­pro­dukt w pro­ce­sie syn­te­zy in­dy­ga


SJP.pl


indoktrynacja

sy­ste­ma­tycz­ne, na­tar­czy­we wpa­ja­nie ja­kichś idei, dok­tryn, zwła­szcza po­li­tycz­nych lub spo­łecz­nych; pra­nie mózgu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­tar­czy­we, re­gu­lar­ne wpa­ja­nie komuś ja­kichś dok­tryn, idei;

Wiktionary

In­dok­try­na­cja ( doc­tri­na ‘nauka’) – świa­do­my i sy­ste­ma­tycz­ny pro­ces bez­kry­tycz­ne­go wpa­ja­nia czło­wie­ko­wi okre­ślo­nych ide­o­lo­gii i dok­tryn, zwła­szcza po­li­tycz­nych, re­li­gij­nych lub spo­łecz­nych, z wy­ko­rzy­sta­niem pro­pa­gan­dy sze­rzo­nej przez środ­ki ma­so­we­go prze­ka­zu oraz sy­stem oś­wia­ty szkol­nej i po­zasz­kol­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔktrɨ̃ˈnat͡sʲja, AS: ĩndoktrỹnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoktrynowanie n.

 czas. indoktrynować ndk.

 przym. indoktrynacyjny

 przysł. indoktrynacyjnie

Wiktionary


indoktrynacyjny

do­ty­czą­cy in­dok­try­na­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się na­tar­czy­wym, re­gu­lar­nym wpa­ja­niem komuś ja­kichś dok­tryn, idei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoktrynacja ż., indoktrynowanie n.

 czas. indoktrynować ndk., zindoktrynować dk.

Wiktionary


indoktrynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­dok­try­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieindoktrynowanie n., indoktrynacja ż.

 czas. indoktrynować ndk.

 przym. indoktrynacyjny

Wiktionary


indoktrynować

na­tar­czy­wie wpa­jać ja­kieś idee lub dok­try­ny


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wpa­jać w spo­sób na­chal­ny, ma­ni­pu­la­tor­ski i sy­ste­ma­tycz­ny jakąś dok­try­nę, ide­o­lo­gię, re­li­gię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoktrynacja ż., indoktrynowanie n.

 przym. indoktrynacyjny

Wiktionary


indol

dwu­pier­ście­nio­wy zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny; ben­zo­pi­rol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny, zbu­do­wa­ny ze sprzę­żo­nych pier­ście­ni ben­ze­no­we­go i pi­ro­lo­we­go;

Wiktionary

Indol, 2,3-ben­zo­pi­rol – he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny, zbu­do­wa­ny ze sprzę­żo­nych pier­ście­ni ben­ze­no­we­go i pi­ro­lo­we­go. Za­rów­no wyj­ścio­wy indol, jak i bar­dziej zło­żo­ne związ­ki za­wie­ra­ją­ce grupę in­do­lo­wą są po­wszech­nie spo­ty­ka­ne w tkan­kach ży­wych or­ga­niz­mów, za­rów­no zwie­rząt, jak i ro­ślin.

Wikipedia


indolencja

1. zo­bo­jęt­nie­nie, bier­ność;
2. nie­u­dol­ność, nie­za­rad­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. bez­rad­ność, bez­czyn­ność, brak re­ak­cji na sy­tu­a­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoja in­do­len­cja in­te­lek­tu­al­na mnie prze­ra­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩndolẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. indolentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezaradność, niedołęstwo, niemrawość, bezradność, bezczynność, bierność, niedowład, pasywność, opieszałość, nieporadność, niemoc, inercja, impotencja

Wiktionary


indolent

osoba ce­chu­ją­ca się in­do­len­cją, nie­za­rad­na, nie­do­łęż­na, bier­na


SJP.pl


indolentka

ko­bie­ta nie­za­rad­na, opie­sza­ła, bier­na


SJP.pl


indolentny

1. zo­bo­jęt­nia­ły, bier­ny;
2. nie­u­dol­ny, nie­za­rad­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zo­bo­jęt­nia­ły, bier­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indolencja ż.

Wiktionary


indolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie in­do­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się się in­do­lo­gią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indianista

Wiktionary


indologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. nauka o ję­zy­kach i kul­tu­rze Indii

Wiktionary

In­do­lo­gia, in­dia­ni­sty­ka – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków, li­te­ra­tu­ry, hi­sto­rii, sztu­ki, kul­tu­ry i re­li­gii Indii.

Spe­cja­li­sta w tej dzie­dzi­nie to in­do­log/in­do­loż­ka lub in­dia­ni­sta/ in­dia­nist­ka.

Pier­wszym Eu­ro­pej­czy­kiem ba­da­ją­cym dawną li­te­ra­tu­rę Indii (li­te­ra­tu­ra san­skryc­ka) był An­glik Char­les Wil­kins, który w 1785 roku prze­tłu­ma­czył Bha­ga­wad­gi­tę ("Pieśń Pana") na język an­giel­ski. W An­glii wy­bit­ny­mi in­do­lo­ga­mi w XIX wieku byli Wil­liam Jones i Henry Tho­mas Co­le­bro­o­ke.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta­dzik in­te­re­su­je się in­do­lo­gią od dziec­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indolog m.

Wiktionary


indologiczny

→ in­do­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

indologia

indolowy

→ indol


SJP.pl

Patrz:

indol

indolożka

→ in­do­log


SJP.pl

Patrz:

indolog

indomalajski

1. kra­i­na in­do­ma­laj­ska - kra­i­na zo­o­ge­o­gra­ficz­na obej­mu­ją­ca po­łud­nio­wą część Azji i Ar­chi­pe­lag Ma­laj­ski;
2. bam­bu­so­wiec in­do­ma­laj­ski - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny ślep­co­wa­tych


SJP.pl


indometacyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy nie­ste­ro­i­do­wych leków prze­ciw­za­pal­nych (NLPZ)


SJP.pl

In­do­me­ta­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na kwasu in­do­i­lo­oc­to­we­go (za­wie­ra układ in­do­lu). Sto­so­wa­na jako lek z grupy nie­ste­ro­i­do­wych leków prze­ciw­za­pal­nych (NLPZ).

Wy­ko­rzy­sty­wa­na do le­cze­nia re­u­ma­to­i­dal­ne­go za­pa­le­nia sta­wów, jest nie­se­lek­tyw­nym in­hi­bi­to­rem cy­klo­ok­sy­ge­na­zy (COX1 i COX2), która fiz­jo­lo­gicz­nie wy­stę­pu­je w ko­mór­kach or­ga­niz­mu. Sto­so­wa­na także w za­my­ka­niu droż­ne­go prze­wo­du tęt­ni­cze­go.

Wikipedia


indonezja

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Dża­kar­cie; Re­pu­bli­ka In­do­nez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. wy­spiar­skie pań­stwo w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji ze sto­li­cą w Dża­kar­cie;

Wiktionary

In­do­nez­ja, ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka In­do­nez­ji ( Re­pu­blik In­do­ne­sia) – wy­spiar­skie pań­stwo uni­tar­ne po­ło­żo­ne w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej oraz w Oce­a­nii, któ­re­go sto­li­cą jest Dża­kar­ta (nową, bu­do­wa­ną sto­li­cą ma być Nu­san­ta­ra). Po­ło­żo­na na rów­ni­ku, mię­dzy Oce­a­nem Spo­koj­nym a In­dyj­skim, jest naj­więk­szym kra­jem wy­spiar­skim na świe­cie z ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lud­ność In­do­nez­ji jest bar­dzo zróż­ni­co­wa­na pod wzglę­dem et­nicz­nym, ję­zy­ko­wym i re­li­gij­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja, AS: ĩndõnezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indonezyjczyk mos., Indonezyjka ż., indonezyjski mrz.

 przym. indonezyjski, antyindonezyjski, proindonezyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. Republika Indonezji

Wiktionary


indonezyjczyk

oby­wa­tel In­do­nez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel In­do­nez­ji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjt͡ʃɨk, AS: ĩndõnezyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indonezja ż., indonezyjski mrz.

:: fż. Indonezyjka ż.

 przym. indonezyjski

Wiktionary


indonezyjka

oby­wa­tel­ka In­do­nez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka In­do­nez­ji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjka, AS: ĩndõnezyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indonezja ż., indonezyjski mrz.

:: fm. Indonezyjczyk mos.

 przym. indonezyjski

Wiktionary


indonezyjski

zwią­za­ny z In­do­nez­ją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa In­do­nez­ja

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy In­do­nez­ji;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci, AS: ĩndõnezyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indonezja ż., Indonezyjczyk mos., Indonezyjka ż.

Wiktionary


indonezyjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem in­do­ne­zyj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem in­do­ne­zyj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku in­do­ne­zyj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ĩndõnezyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


indopacyficzny

do­ty­czą­cy re­gio­nu obej­mu­ją­ce­go Ocean In­dyj­ski i za­chod­nią część Pa­cy­fi­ku


SJP.pl


indopacyfik

re­gion wód mor­skich obej­mu­ją­cy tro­pi­kal­ne wody Oce­a­nu In­dyj­skie­go i za­chod­nio-środ­ko­wą część Pa­cy­fi­ku; Indo-Pa­cy­fik


SJP.pl


indor

sa­miec in­dy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sa­miec in­dy­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndɔr, AS: ĩndor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyczę n., indyk m., Indyk mrz.

Wiktionary


indorek

zdrob­nie­nie od: indor


SJP.pl


indos

1. prze­nie­sie­nie praw z weks­la lub czeku;
2. no­tat­ka z pod­pi­sem lub tylko pod­pis wy­ra­ża­ją­cy wolę ta­kie­go prze­nie­sie­nia


SJP.pl

Indos, żyro, in­do­sa­ment (z wł. "in­dos­so" 'na grzbie­cie' ze śrdw. łac. "in­dor­sa­re" 'pot­wier­dzać (uwagą, pod­pi­sem) na od­wro­cie’ od łac. "in" 'na' i "dor­sum" 'grzbiet') – oś­wiad­cze­nie woli zby­wa­ją­ce­go o prze­nie­sie­niu włas­no­ści weks­la, czeku (lub in­ne­go zby­wal­ne­go pa­pie­ru war­to­ścio­we­go, o ile usta­wy prze­wi­du­ją taką moż­li­wość, np. ko­no­sa­men­tu na zle­ce­nie).

Wikipedia


indosacja

prze­no­sze­nie na inną osobę prawa z ty­tu­łu weks­la


SJP.pl


indosant

po­sia­dacz weks­la prze­ka­zu­ją­cy go innej oso­bie przez umie­szcze­nie na nim in­do­su


SJP.pl


indosantka

→ in­do­sant


SJP.pl

Patrz:

indosant

indosariusz

osoba, na rzecz któ­rej na­stę­pu­je prze­nie­sie­nie praw z ty­tu­łu weks­la


SJP.pl


indosat

osoba, na rzecz któ­rej od­stą­pio­no wek­sel lub czek; in­do­sa­ta­riusz, żyrat


SJP.pl

PT In­do­sat Tbk – in­do­ne­zyj­ski ope­ra­tor te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny. Na­le­ży do naj­więk­szych do­staw­ców usług i sieci te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych w In­do­nez­ji.

W 2015 roku przed­się­bior­stwo po­sia­da­ło ok. 21-pro­cen­to­wy udział w in­do­ne­zyj­skim rynku te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej. W tym samym roku ope­ra­tor miał 69 mln abo­nen­tów.

Wikipedia


indosatariusz

osoba, na rzecz któ­rej od­stą­pio­no wek­sel lub czek; in­do­sat, żyrat


SJP.pl


indosować

w pra­wie, ban­ko­wo­ści: od­stą­pić, od­stę­po­wać prawo do włas­no­ści, do­ko­nu­jąc in­do­su - prze­la­nia tego prawa na inną osobę


SJP.pl


indować

osa­dzać po­wło­kę in­do­wą


SJP.pl


indowy

→ ind


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy indu

Wiktionary

Patrz:

ind

Powiązane:

 rzecz. ind m.

Wiktionary


indra

w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej: bóg nieba, burzy i wojny


SJP.pl

Indra (sanskr. इन्द्र) – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej jeden z naj­waż­niej­szych bogów pan­te­o­nu we­dyj­skie­go, naj­czę­ściej wy­mie­nia­ne w "Ryg­we­dzie" bó­stwo, król bogów.

Wikipedia


indris

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny naj­więk­szych mał­pia­tek z po­drzę­du le­mu­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w czte­rech ga­tun­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. owo­co­żer­na mał­piat­ka ma­da­ga­skar­ska;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndrʲis, AS: ĩndrʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babakoto

Wiktionary


indrisowate

o ce­chach in­dri­so­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

In­dri­so­wa­te (In­dri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du le­mu­ro­wych (Strep­sirr­hi­ni) w rzę­dzie na­czel­nych (Pri­ma­tes).

Wikipedia


indrisowaty

o ce­chach in­dri­so­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


indrisy

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny naj­więk­szych mał­pia­tek z po­drzę­du le­mu­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w czte­rech ga­tun­kach


SJP.pl


indukcja

1. w lo­gi­ce: uo­gól­nia­nie na pod­sta­wie zna­jo­mo­ści przy­pad­ków; od szcze­gó­łu do ogółu
2. w na­u­kach em­pi­rycz­nych: two­rze­nie te­o­rii w opar­ciu o fakty na­gro­ma­dzo­ne przez doś­wiad­cze­nia i ob­ser­wa­cje;
3. w fi­zy­ce:
a) wzbu­dze­nie prądu elek­trycz­ne­go pod wpły­wem zmian pola elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go;
b) elek­try­zo­wa­nie ciała pod wpły­wem pola elek­trycz­ne­go; in­flu­en­cja;
4. w psy­cho­lo­gii: prze­no­sze­nie emo­cji lub in­nych sta­nów z jed­nej osoby na drugą w efek­cie ich ko­mu­ni­ka­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etap wpro­wa­dza­ją­cy w danym pro­ce­sie

 (1.2) log. wy­cią­ga­nie wnio­sków ogól­nych z po­szcze­gól­nych przy­pad­ków skła­da­ją­cych się na te wnio­ski;

 (1.3) nauk. me­to­da two­rze­nia uo­gól­nień na­u­ko­wych z ob­ser­wa­cji fak­tów i wy­ni­ków po­szcze­gól­nych ek­spe­ry­men­tów

 (1.4) mat. me­to­da do­wo­dze­nia praw ma­te­ma­tycz­nych przy po­mo­cy za­sa­dy in­duk­cji ma­te­ma­tycz­nej;

 (1.5) fiz. wzbu­dze­nie prądu albo ła­dun­ku elek­trycz­ne­go pod wpły­wem czyn­ni­ków elek­trycz­nych lub ma­gne­tycz­nych;

 (1.6) pot. ku­chen­ka in­duk­cyj­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­duk­cja lo­gicz­na – (ro­zu­mo­wa­nie in­duk­cyj­ne) me­to­da two­rze­nia uo­gól­nień (te­o­rii) na pod­sta­wie doś­wiad­czeń i ob­ser­wa­cji zda­rzeń. Nie za­wsze daje po­praw­ne roz­wią­za­nie za­gad­nie­nia.
  • in­duk­cja ma­te­ma­tycz­na – po­ję­cie w ma­te­ma­ty­ce okre­śla­ją­ce me­to­dę do­wo­dze­nia twier­dzeń i kon­struk­cji pew­nych obiek­tów.
  • in­duk­cja po­za­skoń­czo­na – uo­gól­nie­nie in­duk­cji ma­te­ma­tycz­nej uży­wa­ne głów­nie w te­o­rii mno­go­ści.
  • in­duk­cja elek­tro­ma­gne­tycz­na
  • in­duk­cja elek­tro­sta­tycz­na
  • in­duk­cja elek­trycz­na
  • in­duk­cja ma­gne­tycz­na
  • in­duk­cja (bio­lo­gia)
  • in­duk­cja (psy­cho­lo­gia)
  • in­duk­cja asy­me­trycz­na – ter­min ste­re­o­che­micz­ny
  • in­duk­cja en­zy­ma­tycz­na – zwięk­sze­nie me­ta­bo­liz­mu jed­ne­go leku przez drugi lek
  • in­duk­cja leku – wpro­wa­dze­nie, po­da­nie leku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. indukcyjność ż.

 czas. indukować ndk.

 przym. indukcyjny

 przysł. indukcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wprowadzanie / wprowadzenie, wzbudzanie / wzbudzenie

Wiktionary


indukcjonizm

po­gląd, we­dług któ­re­go wła­ści­wą me­to­dą uza­sad­nia­nia twier­dzeń jest in­duk­cja, tj. wy­wo­dze­nie ogól­nych praw z jed­nost­ko­wych spo­strze­żeń; uo­gól­nia­nie


SJP.pl

In­duk­cjo­nizm – w nauce, prąd my­ślo­wy pod­kre­śla­ją­cy zna­cze­nie in­duk­cji lo­gicz­nej, czyli wy­wo­dze­nia ogól­nych praw na­tu­ry z jed­nost­ko­wych spo­strze­żeń, ob­ser­wa­cji i ek­spe­ry­men­tów. Prze­ci­wień­stwem in­duk­cjo­niz­mu jest de­duk­cjo­nizm.

In­duk­cjo­nizm – w me­to­do­lo­gii sta­no­wi­sko, zgod­nie z któ­rym rze­czy­wi­stą war­tość poz­naw­czą mają tylko twier­dze­nia ogól­ne sfor­mu­ło­wa­ne drogą in­duk­cji, na pod­sta­wie ob­ser­wa­cji jed­nost­ko­wych fak­tów, opi­sy­wa­nych przez tzw. zda­nia spo­strze­że­nio­we.

Wikipedia


indukcyjność

współ­czyn­nik in­duk­cji, wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca od­dzia­ły­wa­nie in­duk­cyj­ne ob­wo­dów elek­trycz­nych


SJP.pl

In­duk­cyj­ność okre­śla zdol­ność ele­men­tu ob­wo­du do wyt­wa­rza­nia stru­mie­nia pola ma­gne­tycz­ne­go for­mu­la_1 pow­sta­ją­ce­go w wy­ni­ku prze­pły­wu przez obwód prądu elek­trycz­ne­go for­mu­la_2 Oz­na­cza­na jest sym­bo­lem for­mu­la_3 Ze stru­mie­niem in­duk­cji ma­gne­tycz­nej for­mu­la_1 i na­tę­że­niem prądu for­mu­la_5 zwią­za­na jest wzo­rem:

Wikipedia


indukcyjny

do­ty­czą­cy in­duk­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy zja­wi­ska in­duk­cji

 (1.2) filoz. opar­ty na me­to­dzie in­duk­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­mien­nik ten przeksz­tał­ca trój­fa­zo­we, sta­ło­czę­stot­li­wo­ścio­we wej­ście 400 V na trój­fa­zo­we, zmien­no­czę­stot­li­wo­ścio­we wyj­ście 400 V, aby kon­tro­lo­wać pręd­kość stan­dar­do­we­go sil­ni­ka in­duk­cyj­ne­go prądu zmien­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indukcja ż., indukcyjność ż.

 czas. indukować ndk.

 przysł. indukcyjnie

Wiktionary


indukowalny

przy­miot­nik

 (1.1) po­dat­ny na in­duk­cję

Wiktionary


indukować

1. wzbu­dzać prąd w ob­wo­dzie elek­trycz­nym w wy­ni­ku in­duk­cji elek­tro­ma­gne­tycz­nej;
2. wnio­sko­wać w opar­ciu o me­to­dę in­duk­cyj­ną


SJP.pl


induktancja

opór bier­ny cewki elek­trycz­nej w ob­wo­dzie RLC


SJP.pl

In­duk­tan­cja – re­ak­tan­cja in­duk­cyj­na (opór bier­ny in­duk­cyj­ny) cewki elek­trycz­nej.

Cewka o in­duk­cyj­no­ści rów­nej for­mu­la_1 dla prądu elek­trycz­ne­go o prze­bie­gu si­nu­so­i­dal­nym i czę­stot­li­wo­ści rów­nej for­mu­la_2 ma in­duk­tan­cję (oz­na­cza­ną naj­czę­ściej sym­bo­lem for­mu­la_3) wy­ra­ża­ją­cą się wzo­rem:

Wikipedia


induktofoniczny

→ in­duk­to­fo­nia


SJP.pl

Patrz:

induktofonia

induktor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. prąd­ni­ca ma­gne­to­e­lek­trycz­na prądu prze­mien­ne­go, małej mocy, na­pę­dza­na ręcz­nie za po­mo­cą korb­ki;

 (1.2) elektr. pot. przy­rząd do mie­rze­nia sku­tecz­no­ści izo­la­cji

 (1.3) elektr. pot. cewka in­duk­cyj­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cewka in­duk­cyj­na;
  • in­duk­tor – typ prąd­ni­cy;
    • in­duk­tor trans­for­ma­to­ro­wy;
  • in­duk­tor – dawna nazwa ini­cja­to­ra re­ak­cji;
  • in­duk­tor – or­ga­ni­za­tor za­rod­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈduktɔr, AS: ĩnduktor

Wiktionary


induktosyn

In­duk­to­syn - przet­wor­nik przy­sto­so­wa­ny do bez­poś­red­nie­go po­mia­ru prze­su­nięć li­no­wych.

Jest to przet­wor­nik me­cha­nicz­no-elek­trycz­ny o dru­ko­wa­nych uz­wo­je­niach na sto­ja­nie i wir­ni­ku.

In­duk­to­syn od­bior­czy- wiel­ko­ścia­mi wej­ścio­wy­mi są na­pię­cia do­pro­wa­dzo­ne do sto­ja­na, wiel­ko­ścią wyj­ścio­wą jest po­ło­że­nie ką­to­we wir­ni­ka, lub na­pię­cie wir­ni­ka.

Wikipedia


indulgencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. od­pu­szcze­nie winy, prze­ba­cze­nie, da­ro­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndulˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩndulgẽncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpust

Wiktionary


indult

od­stą­pie­nie od prze­pi­su ko­ściel­ne­go


SJP.pl

In­dult – zez­wo­le­nie wy­da­wa­ne przez przed­sta­wi­cie­la wła­dzy du­chow­nej (np. pa­pie­ża, bi­sku­pa) na od­stą­pie­nie od obo­wią­zu­ją­cych w pra­wie ka­no­nicz­nym prze­pi­sów. Może do­ty­czyć m.in. spo­so­bu od­pra­wia­nia mszy (np. w po­zy­cji sie­dzą­cej) lub za­wie­ra­nia związ­ku mał­żeń­skie­go (np. w przy­pad­ku po­kre­wień­stwa) czy in­nych sa­kra­men­tów.

Wikipedia


induna

przy­wód­ca lub radca Zu­lu­sów


SJP.pl


indurain

[czy­taj: induRAJN] naz­wi­sko


SJP.pl


indus

rzeka w Chi­nach, In­diach i Pa­ki­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w Azji prze­pły­wa­ją­ca przez Chiny, Indie i Pa­ki­stan;

 (1.2) geogr. wieś w Ka­na­dzie na wschód od Cal­ga­ry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) oby­wa­tel Indii

Wiktionary

Indus (de­wa­na­ga­ri सिन्धु नदी, trl. "sind­hu nadī") – rzeka w Chi­nach, In­diach i Pa­ki­sta­nie.

Wy­pły­wa spod góry Kaj­las w Trans­hi­ma­la­jach na pół­noc od je­zio­ra Mapam Yumco. Ma dłu­gość 3180 ki­lo­me­trów. Po­wierzch­nia do­rze­cza 960 tys. km². W gór­nym biegu pły­nie głę­bo­ką do­li­ną, po­mię­dzy Hi­ma­la­ja­mi a Hin­du­ku­szem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzeka Indus to naj­dłuż­sza i naj­waż­niej­sza rzeka w Pa­ki­sta­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndus, AS: ĩndus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hindus mos., Hinduska ż., hindus m., hinduista m., hinduska ż., hinduistka ż., Hindustan mrz., Indie nmos. lm., hinduizm m., hinduizacja ż., hinduizowanie n.

:: fż. Induska ż.

 czas. hinduizować ndk.

 przym. indusowy, indyjski, hinduski, prohinduski, antyhinduski, proindyjski, antyindyjski, hinduistyczny

 przysł. hindusko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) Hindus

Wiktionary


induska

prze­sta­rza­le: oby­wa­tel­ka Indii; Hin­du­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Indii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indie nmos.

:: fm. Indus mos., Hindus mos.

 przym. indyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hinduska

Wiktionary


indusowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z In­du­sem, do­ty­czą­cy In­du­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indus mrz.

 przym. induski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) induski

Wiktionary


industria

prze­sta­rza­łe:
1. prze­mysł, uprze­my­sło­wie­nie;
2. pro­duk­cja, wy­ko­na­nie;
3. po­my­sło­wość, prze­myśl­ność


SJP.pl


industrial

[czy­taj: in­da­strial]
1. styl w mu­zy­ce elek­tro­nicz­nej, któ­re­go ut­wo­ry opie­ra­ją się na od­gło­sach cy­wi­li­za­cji;
2. obiek­ty ar­chi­tek­tu­ry prze­my­sło­wej i po­prze­my­sło­wej;
3. nurt w sztu­ce szu­ka­ją­cy in­spi­ra­cji w for­mach zwią­za­nych z cy­wi­li­za­cją prze­my­sło­wą


SJP.pl

In­du­strial – awan­gar­do­wy styl w mu­zy­ce po­pu­lar­nej pow­sta­ły w la­tach 70. XX wieku. Od mo­men­tu jego pow­sta­nia szyb­ko ewo­lu­o­wał w róż­nych kie­run­kach, co spra­wia, że uni­wer­sal­na de­fi­ni­cja tego stylu jest pro­ble­ma­tycz­na. U pod­staw in­du­stria­lu leży po­dej­ście anty-mu­zycz­ne, przy­bie­ra­ją­ce po­stać ha­ła­śli­we­go brzmie­nia w więk­szo­ści igno­ru­ją­ce­go tra­dy­cyj­ne formy ek­spre­sji mu­zycz­nej.

Wikipedia


industrializacja

zwięk­sze­nie udzia­łu prze­my­słu w go­spo­dar­ce na­ro­do­wej; uprze­my­sło­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uprze­my­sło­wie­nie

Wiktionary

Uprze­my­sło­wie­nie, in. in­du­stria­li­za­cja ( in­du­stria­li­sa­tion) – pro­ces przeksz­tał­ca­nia się spo­łe­czeń­stwa tra­dy­cyj­ne­go w spo­łe­czeń­stwo prze­my­sło­we dzię­ki wpro­wa­dze­niu go­spo­dar­ki opar­tej na me­cha­ni­za­cji pro­duk­cji, kie­ro­wa­nej pla­no­wo przy uży­ciu okre­ślo­nych metod za­rzą­dza­nia, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się zwięk­sza­niem od­set­ka osób za­trud­nio­nych w prze­my­śle, stan­da­ry­za­cją czasu pracy, wy­raź­nym po­dzia­łem pracy i wzro­stem he­te­ro­ge­nicz­no­ści spo­łe­czeń­stwa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. industrialny

 rzecz. industrialność ż., reindustrializacja ż., dezindustrializacja ż.

Wiktionary


industrializacyjny

zwią­za­ny ze zwięk­sze­niem udzia­łu prze­my­słu w go­spo­dar­ce na­ro­do­wej


SJP.pl


industrializm

prze­wa­ga prze­my­słu nad in­ny­mi ga­łę­zia­mi go­spo­dar­ki


SJP.pl


industrializować

roz­wi­jać prze­mysł na ja­kimś ob­sza­rze; uprze­my­sła­wiać, uprze­my­sło­wiać


SJP.pl


industrialność

1. cecha cze­goś po­wią­za­ne­go z cy­wi­li­za­cją prze­my­sło­wą;
2. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z mu­zy­ką in­du­strial­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­du­strial­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. industrializm m., industrializacja ż., industrializowanie n.

 czas. industrializować ndk.

 przym. industrialny, industrializacyjny

 przysł. industrialnie

Wiktionary


industrialny

zwią­za­ny z prze­my­słem, do­ty­czą­cy uprze­my­sło­wie­nia; prze­my­sło­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­du­stria­li­za­cją, do­ty­czą­cy in­du­stria­li­za­cji

 (1.2) zwią­za­ny z in­du­stria­liz­mem, do­ty­czą­cy in­du­stria­liz­mu

 (1.3) muz. szt. czer­pią­cy in­spi­ra­cję z cy­wi­li­za­cji prze­my­sło­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. industrializm m., postindustrializm m., industrializacja ż., industrial m., industrializowanie n., zindustrializowanie n., industrialność ż., postindustrialność ż.

 czas. industrializować ndk., zindustrializować dk.

 przym. postindustrialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemysłowy

 (1.2) industrialistyczny

Wiktionary


industrialowy

→ in­du­strial [czy­taj: in­da­stria­lo­wy]


SJP.pl


industrioziemny

gleby in­du­strio­ziem­ne - gleby wyt­wo­rzo­ne w re­zul­ta­cie go­spo­dar­czej dzia­łal­no­ści czło­wie­ka


SJP.pl


induzjum

zwi­sa­ją­cy, po­dob­ny do ko­ron­ki wyt­wór owoc­ni­ka niek­tó­rych grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych


SJP.pl


indycht

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej obu pół­kul; in­dy­go; in­dy­go­wiec


SJP.pl


indyczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: indyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyczę n., indyk mzw./mos.

Wiktionary


indyczka

sa­mi­ca in­dy­ka, du­że­go nie­lot­ne­go ptaka udo­mo­wio­ne­go o czer­wo­nych na­ro­ślach na gło­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca in­dy­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨt͡ʃka, AS: ĩndyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyk m., indyczę n., Indyk mrz.

 przym. indyczy

 czas. rozindyczyć się

Wiktionary


indycznik

po­mie­szcze­nie dla in­dy­ków


SJP.pl


indyczy

→ indyk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla in­dy­ka; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do in­dy­ka

Wiktionary

Patrz:

indyk

Przykłady

 (1.1) Je­że­li lu­bi­my mięso, mo­że­my ukro­ić cie­niut­ki pla­ste­rek bocz­ku, karcz­ku, pier­si in­dy­czej, lub do­wol­nie wy­bra­ne­go mięsa i obs­ma­żyć go w wa­rzy­wach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨt͡ʃɨ, AS: ĩndyčy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. indyk.

Wiktionary


indyczyć

in­dy­czyć się - gnie­wać się o nic, wście­kać się o bła­host­ki


SJP.pl


indyczątko

pis­klę in­dy­ka; in­dy­czę


SJP.pl


indyczę

pis­klę in­dy­ka; in­dy­cząt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. pis­klę in­dy­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨt͡ʃɛ, AS: ĩndyče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyk m., indyczka ż., indor m., indyczek m., Indyk mrz.

 przym. indyczy

 czas. indyczyć się ndk., naindyczyć się

Wiktionary


indyferencja

obo­jęt­ność, bier­ność; in­dy­fe­rent­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. obo­jęt­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩndyferẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyferencjał mrz., indyferentyzm m., indyferentność ż.

 przym. indyferentny

 przysł. indyferentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indyferentyzm, indyferentność, bierność, pasywność, neutralność, niezaangażowanie; pot. tumiwisizm

Wiktionary


indyferentność

obo­jęt­ność, bier­ność; in­dy­fe­ren­cja


SJP.pl


indyferentny

bier­nie usto­sun­ko­wa­ny do cze­goś; obo­jęt­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. obo­jęt­ny; taki, który ma bier­ny sto­su­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­sek­wen­cje są oczy­wi­ste: po­ez­ja jest czy­sta, in­dy­fe­rent­na mo­ral­nie, a więc nie­po­trzeb­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntnɨ, AS: ĩndyferẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyferencja ż., indyferentyzm ż.

 przysł. indyferentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezaangażowany

Wiktionary


indyferentyzm

po­sta­wa obo­jęt­no­ści, bier­no­ści wobec spraw spo­łecz­nych, kul­tu­ral­nych, po­li­tycz­nych, itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­sta­wa in­te­lek­tu­al­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się obo­jęt­no­ścią wobec kwe­stii re­li­gij­nych, spo­łecz­nych, mo­ral­nych itp.;

Wiktionary

In­dy­fe­ren­tyzm ( in­dif­fe­rens dpn. in­dif­fe­ren­tis „obo­jęt­ny” od in – prze­cze­nie i dif­fe­ren­tia „róż­ni­ca”) – po­sta­wa zo­bo­jęt­nie­nia i braku za­in­te­re­so­wa­nia wobec istot­nych spraw spo­łecz­nych (in­dy­fe­ren­tyzm spo­łecz­ny), po­li­tycz­nych (in­dy­fe­ren­tyzm po­li­tycz­ny), mo­ral­nych (in­dy­fe­ren­tyzm mo­ral­ny), re­li­gij­nych (in­dy­fe­ren­tyzm re­li­gij­ny, czyli apa­te­izm, oraz jego inna od­mia­na, która głosi, że żaden po­gląd, po­sta­wa czy wiara nie są lep­sze od in­nych), ję­zy­ko­wych (in­dy­fe­ren­tyzm ję­zy­ko­wy) oraz iden­ty­fi­ka­cji (toż­sa­mo­ści) z danym te­ry­to­rium (in­dy­fe­ren­tyzm te­ry­to­rial­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­dy­fe­ren­tyzm o cha­rak­te­rze dok­try­nal­nym wy­stę­pu­je przy­najm­niej w dwóch for­mach: a) jako bez­re­li­gij­ny („na­tu­ral­ny"), b) jako re­li­gij­ny („nad­przy­ro­dzo­ny"). In­dy­fe­ren­tyzm bez­re­li­gij­ny można od­na­leźć w ate­iz­mie i czę­ścio­wo w de­iz­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntɨsm̥, AS: ĩndyferẽntysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyferencja ż.

 przym. indyferentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezaangażowanie

Wiktionary


indygena

daw­niej: cu­dzo­zie­miec, który otrzy­mał prawa i przy­wi­le­je szlach­ci­ca pol­skie­go


SJP.pl


indygenat

uz­na­nie ob­ce­go szla­chect­wa


SJP.pl

In­dy­ge­nat (z łac. "in­di­ge­na­tio") – uz­na­nie ob­ce­go szla­chect­wa, na­da­nie za­gra­nicz­ne­mu ro­do­wi szla­chec­kie­mu lub mie­szczań­skie­mu oby­wa­tel­stwa i zwią­za­nych z nim przy­wi­le­jów w pań­stwie uz­na­ją­cym. Hi­sto­rycz­ny od­po­wied­nik na­tu­ra­li­za­cji.

Wikipedia


indygenizacja

do­pa­so­wy­wa­nie cze­goś do lo­kal­nej kul­tu­ry


SJP.pl


indygenizm

prąd w kul­tu­rze i sztu­ce (głów­nie li­te­ra­tu­rze) po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej, który dążył do na­da­nia oby­wa­te­lom rdzen­ne­go po­cho­dze­nia rów­ne­go sta­tu­su w spo­łe­czeń­stwie


SJP.pl

In­dy­ge­nizm (hiszp. "Indígena" – „tu­by­lec”) – prąd w kul­tu­rze i sztu­ce (głów­nie li­te­ra­tu­rze) po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej pod­kre­śla­ją­cy związ­ki tych kul­tur i spo­łe­czeństw z tam­tej­szy­mi kul­tu­ra­mi tu­byl­czy­mi.

Kie­ru­nek po­ja­wił się w dru­giej po­ło­wie XIX wieku i po­stu­lo­wał przy­wró­ce­nie in­diań­skich tra­dy­cji i war­to­ści na­ro­do­wej kul­tu­rze, zde­ter­mi­no­wa­nej do­tych­czas przez za­gra­nicz­ne – głów­nie eu­ro­pej­skie (hisz­pań­skie) – wpły­wy.

Wikipedia


indygenizować

do­pa­so­wy­wać coś do lo­kal­nej kul­tu­ry


SJP.pl


indygirka

rzeka w Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji;

Wiktionary

In­dy­gir­ka (ros. Индиги́рка, "In­di­gir­ka") – rzeka w Ja­ku­cji w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej. Ma 1726 km dłu­go­ści i do­rze­cze o po­wierzch­ni ponad 360 000 km². Ucho­dzi do Morza Wschod­nio­sy­be­ryj­skie­go. Śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia 1810 m³/s (min. 3 m³/s; max. 11500 m³/s).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨˈɟirka, AS: ĩndyǵirka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. indygirski

Wiktionary


indygirski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­dy­gir­ką, do­ty­czą­cy In­dy­gir­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1945 roku na OŁP „Po­bie­da” (In­dy­gir­ski Za­rząd Obo­zów) kilku wła­sow­ców rów­nież na­pa­dło na straż­ni­ków. Za­bra­li im ka­ra­bi­ny i ucie­kli – ale nie wia­do­mo jak da­le­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indygirka ż.

Wiktionary


indygo

1. nie­bie­ski barw­nik otrzy­my­wa­ny daw­niej z liści in­dy­gow­ca far­bier­skie­go; in­dy­go­ty­na, błę­kit in­dy­go­wy;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej obu pół­kul; in­dy­go­wiec, in­dycht


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. ciem­no­nie­bie­ski barw­nik ka­dzio­wy

 (1.2) kolor ciem­no­błę­kit­ny

 (1.3) bot. ro­śli­na, z któ­rej otrzy­my­wa­no barw­nik o tej samej naz­wie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. ciem­no­błę­kit­ny

Wiktionary

In­dy­go, błę­kit in­dy­go­wy – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ciem­no­błę­kit­ny barw­nik wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie, jak i syn­te­ty­zo­wa­ny che­micz­nie (od 1897 roku). Wy­stę­pu­je w li­ściach in­dy­gow­ców z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Daw­niej otrzy­my­wa­ny z liści tro­pi­kal­nej ro­śli­ny in­dy­gow­ca bar­wier­skie­go, wy­stę­pu­ją­cej m.in. w In­diach (także rde­stu pta­sie­go i urze­tu bar­wier­skie­go).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. indygowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indygotyna, błękit indygowy

 (1.3) indygowiec

 (2.1) ciemnoniebieski, indygowy, niebieskofioletowy

Wiktionary


indygoid

barw­nik ka­dzio­wy


SJP.pl


indygoidowy

o barw­ni­kach: takie, które są po­chod­ny­mi in­dy­go i tio­in­dy­ga


SJP.pl


indygokarmin

nie­bie­ski barw­nik syn­te­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, sul­fo­no­wa po­chod­na in­dy­ga, nie­bie­ski barw­nik syn­te­tycz­ny, sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie, prze­my­śle barw­ni­ków i jako od­czyn­nik che­micz­ny;

Wiktionary

In­dy­go­kar­min, in­dy­go­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, di­sul­fo­no­wa po­chod­na in­dy­ga, nie­bie­ski barw­nik syn­te­tycz­ny, wskaź­nik pH i wskaź­nik re­doks. Sto­so­wa­ny jest w me­dy­cy­nie, prze­my­śle barw­ni­ków (mię­dzy in­ny­mi jako barw­nik spo­żyw­czy o nu­me­rze E132) i jako od­czyn­nik che­micz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­dy­go­kar­min wy­stę­pu­je jako ciem­no nie­bie­ski lub fio­le­to­wy pro­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn, AS: ĩndygokarmʹĩn

Wiktionary


indygolit

mi­ne­rał, nie­bie­ska od­mia­na tur­ma­li­nu


SJP.pl

In­dy­go­lit – mi­ne­rał z grupy tur­ma­li­nów, od­mia­na el­ba­i­tu o ko­lo­rze in­ten­syw­nie nie­bie­skim, nie­raz z zie­lon­ka­wym od­cie­niem. Ciem­no­nie­bie­skie od­mia­ny na­le­żą do naj­rzad­szych. Jas­no­nie­bie­ski in­dy­go­lit z do­miesz­ką że­la­za jest na­zy­wa­ny tur­ma­li­nem paraíba.

Wikipedia


indygosol

kwa­śny ester kwasu siar­ko­we­go


SJP.pl


indygotyna

nie­bie­ski barw­nik otrzy­my­wa­ny daw­niej z liści in­dy­gow­ca far­bier­skie­go; in­dy­go; błę­kit in­dy­go­wy


SJP.pl


indygowiec

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej obu pół­kul; in­dy­go; in­dycht


SJP.pl

In­dy­go­wiec ("In­di­go­fe­ra" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Na­le­ży do niego 713 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w całej stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Pan­tro­pi­kal­ny za­sięg ma jed­nak tylko 6 ga­tun­ków, pod­czas gdy więk­szość – ok. 490 jest en­de­mi­ta­mi Ma­da­ga­ska­ru.

Wikipedia


indygowy

przy­miot­nik od: in­dy­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor ciem­no­błę­kit­ny, taki jak kolor in­dy­ga (barw­nik)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨˈɡɔvɨ, AS: ĩndygovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indygo n., indygotyna ż., indygowiec mrz.

 przym. indygo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indygo

Wiktionary


indyjski

zwią­za­ny z In­dia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­dia­mi, do­ty­czą­cy Indii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zresz­tą się­ga­nie do fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej, w okre­sie dwu­dzie­sto­le­cia mię­dzy­wo­jen­ne­go, wy­bie­ga­ło znacz­nie poza epokę Mło­dej Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨjsʲci, AS: ĩndyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indie nmos., Indyk m., Hindus m., Hinduska ż., Hindustan m., Indus mos./mrz.

 przym. antyindyjski, proindyjski

Wiktionary


indyjskość

→ in­dyj­ski


SJP.pl

Patrz:

indyjski

indyk

ptak ho­do­wa­ny dla mięsa i piór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­le­a­gris|ref=Me­le­a­gris gal­lo­pa­vo., duży ho­dow­la­ny ptak grze­bią­cy z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych;

 (1.2) pot. sa­miec in­dy­ka (1.1)

 (1.3) spoż. tusza in­dy­ka (1.1) do celów spo­żyw­czych

 (1.4) kulin. po­tra­wa z in­dy­ka (1.3)

 (1.5) pot. gra nie­za­leż­nej pro­duk­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. środ. polit. na­ro­do­wiec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Indyk – ga­tu­nek ptaka
  • Indyk – sztu­ka Sła­wo­mi­ra Mroż­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój teść ho­du­je in­dy­ki i per­licz­ki na dział­ce.

 (1.2) Indyk jest bar­dziej agre­syw­ny od in­dycz­ki.

 (1.3) Tra­dy­cyj­nym da­niem na Świę­to Dzięk­czy­nie­nia jest na­dzie­wa­ny indyk z żu­ra­wi­na­mi.

 (1.5) Valve za­bi­ja in­dy­ki swo­i­mi ostat­ni­mi dzia­ła­nia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndɨk, AS: ĩndyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indor mzw., indyczę n., indyczyna ż.

:: zdrobn. indyczek mzw.

:: fż. indyczka ż.

 czas. rozindyczyć się dk., indyczyć się ndk., naindyczyć się dk.

 przym. indyczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pultak, pulok, pultok, puter, pulpul

 (1.2) indor

Wiktionary


indyka

ptak ho­do­wa­ny dla mięsa i piór


SJP.pl


indykacja

wstęp­ne gło­so­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wstęp­ne gło­so­wa­nie

Wiktionary


indykacyjny

do­ty­czą­cy in­dy­ka­cji


SJP.pl


indykan

1. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy estrów;
2. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy gli­ko­zy­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­dy­kan – siar­czan 3-in­dok­sy­lu (CAS 487-94-5, PubChem 10258)
  • In­dy­kan – gli­ko­zyd 3-in­dok­sy­lu (CAS 1328-73-0, PubChem 441564)

Wikipedia


indykator

1. przy­rząd do po­mia­ru i za­pi­su zmian ci­śnie­nia pa­nu­ją­ce­go w ja­kimś urzą­dze­niu;
2. zwią­zek che­micz­ny, który przez zmia­nę za­bar­wie­nia umoż­li­wia ocenę od­czy­nu rozt­wo­ru; wskaź­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. war. zob. wskaź­nik.

 (1.2) techn. przy­rząd po­mia­ro­wy

 (1.3) rzad. oz­na­ka czego

 (1.4) mat. funk­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­dy­ka­tor (che­mia) – che­micz­na nazwa wskaź­ni­ka
  • in­dy­ka­tor (ma­te­ma­ty­ka) – inna nazwa funk­cji cha­rak­te­ry­stycz­nej zbio­ru
  • in­dy­ka­tor (urzą­dze­nie) – urzą­dze­nie mie­rzą­ce i za­pi­su­ją­ce prze­bieg zmian ci­śnie­nia w cza­sie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciała che­micz­ne, za po­mo­cą któ­rych stwier­dza­my od­dzia­ły­wa­nie kwa­śne lub za­sa­do­we, na­zy­wa­my wskaź­ni­ka­mi, czyli in­dy­ka­to­ra­mi.

 (1.2) Do otrzy­ma­nia rze­czy­wi­ste­go wy­kre­su obie­gu pary służy przy­rząd, zwany in­dy­ka­to­rem.

 (1.2) ​ROGUSKI[,] S[tefan]. M[arian].. In­dy­ka­tor i jego za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle (Od­bit­ka z Prze­glą­du tech­nicz­ne­go). War­sza­wa, Ge­beth­ner i Wolff, druk. Al. Ginsa, 1879. w Sce, str. 31 i 3 ta­bli­ce. 40 kop.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) wskaźnik

Wiktionary


indykatrysa

In­dy­ka­try­sa ( in­di­ca­tri­ce) – (wskaź­nik) krzy­wa dla wy­kre­su dwu­wy­mia­ro­we­go, a po­wierzch­nia dla trój­wy­mia­ro­we­go, obra­zu­ją­ca roz­kład ja­kiejś włas­no­ści ba­da­ne­go obiek­tu w za­leż­no­ści od kie­run­ku. In­dy­ka­try­sa jest po­wierzch­nią izo­mor­ficz­ną ze sferą (okrę­giem) w prze­strze­ni wy­kre­su.

Wikipedia


indykatywny

wska­zu­ją­cy na coś, okre­śla­ją­cy, orien­ta­cyj­ny


SJP.pl


indykcja

in­dykt, po­da­tek rolny w ce­sar­stwie rzym­skim


SJP.pl

In­dyk­cja (gr. "Ινδικτιών" z łac. "in­dic­tio" 'ogło­sze­nie' od "in" 'w, na' i "dic­tio" od "dico, di­ce­re" 'mówić') – pier­wot­nie po­da­tek w na­tu­rze, od IV wieku pięt­na­sto­let­ni okres po­dat­ko­wy, sto­so­wa­ny w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie do da­to­wa­nia do­ku­men­tów.

W okre­sie Re­pu­bli­ki Rzym­skiej ter­min "in­dic­tio" po­ja­wia się rzad­ko, przy­wo­łu­je go Asko­niusz Pe­dia­nus w ko­men­ta­rzu do mowy Cy­ce­ro­na "In Ver­rem", mó­wiąc o rek­wi­zy­cji zboża z Sy­cy­lii.

Wikipedia


indykcyjny

→ in­dyk­cja


SJP.pl

Patrz:

indykcja

indyki

ptak ho­do­wa­ny dla mięsa i piór


SJP.pl


indykować

1. wy­ko­ny­wać wy­kres pracy sil­ni­ka za po­mo­cą in­dy­ka­to­ra;
2. daw­niej: wska­zy­wać, po­ka­zy­wać


SJP.pl


indykt

po­da­tek rolny w ce­sar­stwie rzym­skim; in­dyk­cja


SJP.pl


indyt

siar­czek że­la­za i indu, bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał


SJP.pl


indywiduacja

pro­ces, w któ­re­go re­zul­ta­cie coś staje się in­dy­wi­du­um


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. pro­ces, w któ­rym jed­nost­ka staje się świa­do­ma swo­jej nie­pow­ta­rzal­nej oso­bo­wo­ści

Wiktionary


indywidualista

osoba dzia­ła­ją­ca sa­mo­dziel­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek nie­za­leż­ny i prze­kor­ny, ma­ją­cy po­czu­cie odręb­no­ści oso­bi­stej, nie­chęt­nie pod­po­rząd­ko­wu­ją­cy się, dzia­ła­ją­cy sa­mo­dziel­nie

 (1.2) filoz. so­cjol. zwo­len­nik in­dy­wi­du­a­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualizm m., indywiduum n.

:: fż. indywidualistka ż.

 czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

 przym. indywidualistyczny, indywidualny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary


indywidualistka

ko­bie­ta dzia­ła­ją­ca sa­mo­dziel­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta nie­za­leż­na i prze­kor­na, ma­ją­ca po­czu­cie odręb­no­ści oso­bi­stej, nie­chęt­nie pod­po­rząd­ko­wu­ją­ca się, dzia­ła­ją­ca sa­mo­dziel­nie

 (1.2) filoz. so­cjol. zwo­len­nicz­ka in­dy­wi­du­a­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualizm m., indywiduum n.

:: fm. indywidualista m.

 czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

 przym. indywidualistyczny, indywidualny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary


indywidualistyczny

od­no­szą­cy się do in­dy­wi­du­a­liz­mu, opar­ty na in­dy­wi­du­a­liz­mie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­dy­wi­du­a­liz­mem, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się in­dy­wi­du­a­liz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ży­je­my w ka­pi­ta­li­stycz­nym prze­dłu­że­niu wie­ków ciem­nych, gdzie aku­mu­la­cja i in­dy­wi­du­a­li­stycz­ny kult wzbo­ga­ce­nia się za­stą­pi­ły wszel­kie inne miary po­stę­pu i roz­wo­ju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywiduum n., indywidualność ż., indywidualizowanie n., indywidualizacja ż., indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualizm m.

 przym. indywidualny

 przysł. indywidualnie

 czas. indywidualizować, odindywidualizować, odindywidualizowywać

Wiktionary


indywidualizacja

1. kształ­to­wa­nia się osob­ni­czych cech in­dy­wi­du­al­nych osoby lub grupy spo­łecz­nej;
2. do­sto­so­wy­wa­nie cze­goś do po­trzeb jed­no­stek lub kon­kret­nych grup; per­so­na­li­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces kształ­to­wa­nia się cech in­dy­wi­du­al­nych jed­nost­ki lub zbio­ro­wo­ści

 (1.2) do­sto­so­wy­wa­nie norm, zasad itp. do po­trzeb jed­no­stek lub kon­kret­nych grup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n., indywidualizowanie n., indywidualność ż.

 czas. indywidualizować ndk., odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie

Wiktionary


indywidualizm

1. po­czu­cie nie­za­leż­no­ści i odręb­no­ści oso­bi­stej, wy­ra­ża­ją­ce się czę­sto w po­stę­po­wa­niu od­bie­ga­ją­cym od ogól­nych wzor­ców lub nie­ty­po­wy­mi po­glą­da­mi;
2. w fi­lo­zo­fii, po­li­ty­ce: za­sa­da, zgod­nie z którą jed­nost­ka ludz­ka uz­na­wa­na jest za naj­wyż­sze dobro;
3. wyraz lub sfor­mu­ło­wa­nie bę­dą­ce czy­imś in­dy­wi­du­al­nym two­rem, wła­ści­we au­to­ro­wi wy­po­wie­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­czu­cie włas­nej nie­za­leż­no­ści i odręb­no­ści po­wią­za­ne z dą­że­niem do za­cho­wa­nia włas­nych po­glą­dów

 (1.2) filoz. za­sa­da zgod­nie z którą jed­nost­ka ludz­ka uz­na­wa­na jest za naj­wyż­sze dobro;

Wiktionary

In­dy­wi­du­a­lizm (łac. "in­dy­wi­du­um" 'ca­łość nie­po­dziel­na' i gr. "ismos" 'wie­dza') – za­sa­da fi­lo­zo­fii po­li­tycz­nej i etyki, zgod­nie z którą jed­nost­ka ludz­ka uz­na­wa­na jest za naj­wyż­sze dobro. Prze­ci­wień­stwem in­dy­wi­du­a­liz­mu jest ko­lek­ty­wizm.

Od­mien­nym po­ję­ciem jest "in­dy­wi­du­a­lizm me­to­do­lo­gicz­ny", który jest sta­no­wi­skiem w epi­ste­mo­lo­gii i me­to­do­lo­gii nauk, zgod­nie z któ­rym ist­nie­ją tylko byty jed­nost­ko­we (np. jed­nost­ki ludz­kie). Jego prze­ci­wień­stwem jest ho­lizm.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualność ż., indywidualizowanie n., indywiduum n., indywidualizacja ż.

 czas. indywidualizować ndk., odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary


indywidualizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­dy­wi­du­a­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n.

 czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

 przym. indywidualistyczny, indywidualny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary


indywidualizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) do­ko­ny­wać in­dy­wi­du­a­li­za­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­dy­wi­du­a­li­zo­wać się (dk. brak)

 (2.1) do­ko­ny­wać in­dy­wi­du­a­li­za­cji wobec włas­nej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­mien­ne obu­do­wy, przed­nia oraz tylna, poz­wa­la­ją Ci w pełni in­dy­wi­du­a­li­zo­wać swój te­le­fon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualność ż.

 czas. odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odgraniczać, odróżniać, przeciwstawiać

 (2.1) odgraniczać się, odróżniać się, przeciwstawiać się

Wiktionary


indywidualnie

przy­słó­wek

 (1.1) wy­stę­pu­jąc osob­no

 (1.2) do­ty­cząc jed­nej osoby, kon­kret­nej jed­nost­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król po­gra­tu­lo­wał in­dy­wi­du­al­nie każ­de­mu z gra­czy re­pre­zen­ta­cji na­ro­do­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. indywidualizować, indywidualizować się, zindywidualizować, zindywidualizować się, odindywidualizować, odindywidualizowywać

 rzecz. indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualizacja ż., indywidualizm m., indywidualność ż., indywiduum n., indywidualizowanie n.

 przym. indywidualistyczny, indywidualny

 przysł. indywidualistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostkowo, pojedynczo, odrębnie, oddzielnie, osobno

 (1.2) charakterystycznie, osobiście, oryginalnie, specyficznie, subiektywnie, swoiście, wyjątkowo

Wiktionary


indywidualność

1. ze­spół cech psy­chicz­nych two­rzą­cych oso­bo­wość czło­wie­ka; swo­i­stość, ory­gi­nal­ność;
2. osoba wy­bit­na, wy­róż­nia­ją­ca się, o wy­ra­zi­stych i wy­jąt­ko­wych ce­chach; oso­bo­wość;
3. w fi­lo­zo­fii: odręb­ność wła­ści­wa każ­de­mu in­dy­wi­du­al­ne­mu by­to­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór cech sta­no­wią­cych oso­bo­wość da­ne­go czło­wie­ka; spe­cy­fi­ka każ­dej osoby, jej odręb­ność

 (1.2) czło­wiek o spe­cy­ficz­nych lub szcze­gól­nych ce­chach wy­róż­nia­ją­cych go na tle oto­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest czło­wie­kiem bez in­dy­wi­du­al­no­ści.

 (1.2) W za­ło­że­niu każdy z nas, ludzi, jest ge­ne­tycz­nie pra­wie iden­tycz­ny, jed­nak ta drob­na róż­ni­ca spra­wia, że wszy­scy je­ste­śmy w ja­kimś sen­sie in­dy­wi­du­al­no­ścia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨvʲiduˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: ĩndyvʹiduu̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n.

 czas. indywidualizować ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobowość, odrębność, oryginalność

 (1.2) oryginał, ekscentryk

Wiktionary


indywidualny

wła­ści­wy jed­nost­ce; oso­bi­sty; ce­chu­ją­cy jed­nost­kę; swo­i­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy jed­nost­ce, ty­po­wy dla kon­kret­nej osoby, swo­i­sty

 (1.2) osob­ny, nie­ze­spo­ło­wy, po­je­dyn­czy, sa­me­mu, od­dziel­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej autor naz­wał ją kon­cep­cją trze­cie­go świa­ta, trze­cie­go w sto­sun­ku do świa­tów rze­czy­wi­sto­ści i in­dy­wi­du­al­ne­go ludz­kie­go poz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨvʲiduˈwalnɨ, AS: ĩndyvʹiduu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n.

 czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

 przym. indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobisty, swoisty, charakterystyczny, jednostkowy, niecodzienny, nienormalny, odrębny, osobniczy, rozpoznawalny, specjalny, specyficzny, swoisty, szczególny, wyjątkowy

Wiktionary


indywiduowy

1. stałe i zmien­ne in­dy­wi­du­o­we - w lo­gi­ce pre­dy­ka­tów: nazwy rze­czy lub ich klas;
2. mo­de­lo­wa­nie in­dy­wi­du­o­we - for­mal­na me­to­da mo­de­lo­wa­nia w za­gad­nie­niach sztucz­nej in­te­li­gen­cji


SJP.pl


indywiduum

czło­wiek nie­sym­pa­tycz­ny, aro­ganc­ki, za­du­fa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­szcze­gól­ny, po­je­dyn­czy czło­wiek

 (1.2) osoba bli­żej niez­na­na, zwy­kle po­dej­rza­na lub nie­pew­na

 (1.3) chem. okre­ślo­ny pier­wia­stek, zwią­zek che­micz­ny lub cząst­ka che­micz­na;

Wiktionary

Przed­miot jed­nost­ko­wy, in­dy­wi­du­um – każdy przed­miot, który nie jest zbio­rem przed­mio­tów w sen­sie lo­gicz­nym (choć może i musi być zbio­rem przed­mio­tów w sen­sie me­re­o­lo­gicz­nym).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualność ż.

 czas. indywidualizować ndk., odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie

Wiktionary


indziej

daw­niej: na inne miej­sce, w inne miej­sce


SJP.pl

skład­nik kilku przy­słów­ków zło­żo­nych miej­sca i czasu

 (1.1) por|kiedy in­dziej|gdzie in­dziej|nigdy in­dziej|nig­dzie in­dziej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩɲd͡ʑɛ̇j, AS: ĩńʒ́ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. inny

 przym. inny

Wiktionary


inedia

rze­ko­ma zdol­ność czło­wie­ka do życia bez po­ży­wie­nia dzię­ki ener­gii po­bie­ra­nej z po­wie­trza; bre­ta­ria­nizm, bre­at­ha­ria­nizm


SJP.pl

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ine­dia (z łac. nie­je­dze­nie) – rze­ko­my stan, w któ­rym moż­li­we jest za­cho­wa­nie życia i zdro­wia przez czło­wie­ka, mimo za­prze­sta­nia przyj­mo­wa­nia po­ży­wie­nia, a także ogra­ni­cze­nia spo­ży­wa­nia wody.

Wikipedia


inedita

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ut­wo­ry, które nie zo­sta­ły opu­bli­ko­wa­ne za życia ich au­to­ra

Wiktionary

Ine­di­ta (łac. nie­wy­da­ne) – tek­sty dzieł li­te­rac­kich nie­wy­da­nych za życia au­to­ra, które po­zo­sta­ją w rę­ko­pi­sach. Ine­di­ta są nie­kie­dy pu­bli­ko­wa­ne po śmier­ci au­to­ra, nie­rzad­ko w po­sta­ci dzieł ze­bra­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale jak pisze tłu­macz­ka i au­tor­ka po­sło­wia do „Księ­gi nie­po­ko­ju” Ja­ni­na Z. Klawe, w lutym 1994 uka­zał się w Li­zbo­nie nowy tom ine­di­tów poety!

Wiktionary


ineditum

utwór nie­o­pu­bli­ko­wa­ny za życia jego au­to­ra


SJP.pl


ineksprymable

żar­to­bli­wie o ka­le­so­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. dolna bie­liz­na męska, żart. gacie, ka­le­so­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sko­czo­ny naj­ściem we włas­nej sy­pial­ni, w poś­pie­chu wcią­gał po­rzu­co­ne inek­spry­ma­ble.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewymowne

Wiktionary


inercja

1. bier­ność;
2. w fi­zy­ce: zdol­ność ciała do za­cho­wa­nia swego stanu ruchu pod­czas rów­no­wa­że­nia się sił dzia­ła­ją­cych na to ciało; bez­wład­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bier­ne pod­da­wa­nie się, nie­chęć do czynu, brak woli pod­ję­cia włas­nej ini­cja­ty­wy

 (1.2) fiz. zob. bez­wład­ność.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • iner­cja: Bez­wład­ność
    • Iner­cja stat­ku
    • Człon iner­cyj­ny (au­to­ma­ty­ka)
  • iner­cja: Bier­ność, Bez­wład
    • Iner­cja my­śle­nia zo­bacz: My­śle­nie
  • Iner­cja go­spo­dar­ki
  • Układ iner­cjal­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­grą­żył się w iner­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnɛrt͡sʲja, AS: ĩnercʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inercyjność ż.

 przym. inercyjny, inercjalny

 przysł. inercyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bierność, bezwładność, niezdarność, niezgrabność, próżniactwo, obojętność, lenistwo, opieszałość

 (1.2) bezwładność

Wiktionary


inercjalny

przy­miot­nik od: iner­cja; iner­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bier­no­ścią i nie­chę­cią do ak­tyw­no­ści

 (1.2) fiz. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bez­wład­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Układ ko­per­ni­kań­ski jest na pewno bar­dziej iner­cjal­ny ani­że­li układ pto­le­me­u­szow­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inercja ż., inercyjność ż.

 przym. inercyjny

 przysł. inercyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inercyjny

 (1.2) inercyjny

Wiktionary


inercyjność

bez­wład­ność


SJP.pl


inercyjny

przy­miot­nik od: iner­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z bez­wład­no­ścią (iner­cją)

 (1.2) przen. za­cho­wu­ją­cy stan bez zmian; mało re­a­gu­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inercja ż., inercyjność ż.

 przym. inercjalny

 przysł. inercyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. inercjalny

 (1.2) bierny

Wiktionary


inert

jed­nost­ka masy w ukła­dzie MkGS


SJP.pl

Zo­bacz też: inert – po­ję­cie z za­kre­su che­mii.

Inert (z łac. "iner­tia" = „bez­wład­ność”), zwany też tech­nicz­ną jed­nost­ką masy (w skró­cie: tjm), jed­nost­ka masy w ukła­dzie MkGS, obec­nie wysz­ła z uży­cia.

W ukła­dzie tym jed­nost­ka masy jest jed­nost­ką po­chod­ną, na­to­miast jed­nost­ka siły pod­sta­wo­wą.

Wikipedia


inertny

1. bez­wład­ny, bier­ny, nie­chęt­ny do wy­sił­ku czy zmian;
2. po­tocz­nie: nie­zdar­ny, próż­ny, le­ni­wy;
3. gaz inert­ny - gaz obo­jęt­ny, nie­u­czest­ni­czą­cy w prze­bie­gu re­ak­cji


SJP.pl


inerwacja

stop­nio­we wy­dłu­ża­nie się wy­pu­stek ko­mó­rek ner­wo­wych


SJP.pl


inez

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wa­riant Ines, hisz­pań­skie­go od­po­wied­ni­ka imie­nia Agniesz­ka
  • Inez – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Mar­tin
  • Inez – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Vic­to­ria

Wikipedia


inf.

1. skrót od: in­fi­mum (w ma­te­ma­ty­ce: kres dolny zbio­ru);
2. skrót od: in­fi­ni­ti­wus (be­zo­ko­licz­nik);
3. skrót od: in­for­ma­ty­ka, in­for­ma­tycz­ny; in­form., infor.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = kośc. in­fu­łat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2000 roku ks. inf. Ire­ne­usz Sku­biś zo­stał odz­na­czo­ny Krzy­żem Ofi­cer­skim Or­de­ru Odro­dze­nia Pol­ski.

Wiktionary


infa

w gwa­rze ucz­niow­skiej: in­for­ma­ty­ka


SJP.pl


infamia

1. w daw­nym pra­wo­daw­stwie pol­skim: kara po­zba­wie­nia praw oby­wa­tel­skich; nie­sła­wa;
2. hańba, ha­nieb­ny po­stę­pek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. praw. w daw­nym pra­wie pol­skim: kara po­le­ga­ją­ca na są­do­wym po­zba­wie­niu czci i praw oby­wa­tel­skich

 (1.2) przest. po­zba­wie­nie kogoś do­bre­go imie­nia, czyn nie­god­ny, ha­nieb­ny na­ra­ża­ją­cy na utra­tę do­bre­go imie­nia

Wiktionary

In­fa­mia (łac. "nie­sła­wa, hańba") – utra­ta czci i do­bre­go imie­nia.

Prawo rzym­skie znało różne przy­czy­ny za­ist­nie­nia, in­fa­mia mogła do­ty­kać au­to­ma­tycz­nie ( in­fa­mia im­me­dia­ta, tj. bez­poś­red­nia) z po­wo­du wy­ko­ny­wa­ne­go za­ję­cia (np. jeśli wolny czło­wiek zo­stał gla­dia­to­rem lub ak­to­rem) czy za złe pro­wa­dze­nie (np. za­war­cie no­we­go mał­żeń­stwa bez roz­wią­za­nia po­przed­nie­go). Mogła być też wy­ni­kiem ska­za­nia w pro­ce­sie poz­wa­ne­go z ty­tu­łu po­wództ­wa znie­sła­wia­ją­ce­go (in­fa­mia me­dia­ta, tj. poś­red­nia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈfãmʲja, AS: ĩnfãmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infamis m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niesława, hańba, sromota

Wiktionary


infamis

daw­niej: osoba ska­za­na na in­fa­mię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś nie­go­dzi­wy, bez czci, wy­klu­czo­ny ze spo­łe­czeń­stwa

 (1.2) daw. praw. ktoś ska­za­ny na in­fa­mię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infamia ż.

Wiktionary


infant

tytuł przyz­na­wa­ny dzie­ciom ro­dzi­ny kró­lew­skiej w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. tytuł przy­słu­gu­ją­cy dzie­ciom ro­dzi­ny kró­lew­skiej w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii;

 (1.2) żart. syn pier­wo­rod­ny

Wiktionary

In­fant (tytuł męski); in­fant­ka, in­fan­ta (tytuł ko­bie­cy) (hiszp. i port. "in­fan­te", z łac. "in­fans" „dziec­ko”) – w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii tytuł przy­słu­gu­ją­cy dzie­ciom kró­lew­skim. Król mógł na­da­wać ten tytuł także dal­szym człon­kom ro­dzi­ny.

Od pa­no­wa­nia Jana I Ka­sty­lij­skie­go (1358–1390), na­stęp­ca tronu ka­sty­lij­skie­go nosił tytuł księ­cia Astu­rii – tra­dy­cja ta w Hisz­pa­nii trwa do dziś.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩnfãnt, AS: ĩnfãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infantylizm mrz., infantylność ż., infantylizowanie n., zinfantylizowanie n.

:: fż. infantka ż., infanta ż.

 czas. infantylizować ndk., zinfantylizować dk.

 przym. infantylny

 przysł. infantylnie

Wiktionary


infanteria

daw­niej: pie­cho­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. daw. pie­cho­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­ma­no się pod wy­so­ką skałą wa­pien­ne­go szczy­tu na za­krę­cie drogi. Ksią­żę wy­sia­dał wła­śnie z po­wo­zu dla uni­knię­cia kurzu, kiedy zza tej skały wy­nu­rzy­ły się pier­wsze rzędy in­fan­te­rii.

 (1.1) Kowal Klein myśli i mówi po nie­miec­ku, ina­czej jego córka nie by­ła­by na pewno taką pry­mu­ską, a kowal Ka­sper­czyk, mimo służ­by w in­fan­te­rii w Bres­lau, trzy­ma się z tymi, któ­rzy ga­da­ją po ślą­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infanterzysta m.

 przym. infanteryjny, infanteryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piechota

Wiktionary


infanteryjny

→ in­fan­te­ria (daw­niej: pie­cho­ta)


SJP.pl


infanterzysta

daw­niej: żoł­nierz pie­cho­ty


SJP.pl


infantka

tytuł ksią­żę­cy na­da­wa­ny córce króla Hisz­pa­nii


SJP.pl


infantylizacja

czy­nie­nie lub uczy­nie­nie cze­goś in­fan­tyl­nym


SJP.pl


infantylizm

1. brak doj­rza­ło­ści psy­chicz­nej, in­te­lek­tu­al­nej, emo­cjo­nal­nej itp.; nie­doj­rza­łość, na­iw­ność, in­fan­tyl­ność;
2. pa­to­lo­gicz­ne za­ha­mo­wa­nie roz­wo­ju emo­cjo­nal­ne­go (psy­chicz­ne­go, czę­sto i fi­zycz­ne­go) czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­iw­ność, nie­doj­rza­łość w za­cho­wa­niu kogoś do­ro­słe­go

 (1.2) psych. pa­to­lo­gicz­ne za­ha­mo­wa­nie roz­wo­ju psy­chicz­ne­go czło­wie­ka;

 (1.3) cecha tego, co in­fan­tyl­ne

Wiktionary

In­fan­ty­lizm ( in­fan­ti­lis „dzie­cin­ny”) – za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we w me­dy­cy­nie.

Na po­zio­mie "so­ma­tycz­nym" przy­czy­ną in­fan­ty­liz­mu jest wy­wo­ła­na np. cho­ro­bą ge­ne­tycz­ną nie­do­czyn­ność przy­sad­ki w okre­sie dzie­ciń­stwa i idące za tym nie­do­bór hor­mo­nu wzro­stu oraz wtór­na nie­do­czyn­ność gru­czo­łów płcio­wych. Za­rów­no u osob­ni­ków do­ro­słych jak i mło­do­cia­nych in­fan­ty­lizm ob­ja­wia się dzie­cię­cy­mi pro­por­cja­mi ciała, ni­skim wzro­stem, bra­kiem oznak doj­rze­wa­nia płcio­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnfãnˈtɨlʲism̥, AS: ĩnfãntylʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infant m., infantka ż., infantylność ż., infantylizacja ż., infantylnienie n., infantylizowanie n.

 czas. infantylnieć, infantylizować

 przym. infantylny

 przysł. infantylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziecinada, zdziecinnienie

Wiktionary


infantylizować

czy­nić dzie­cin­nym


SJP.pl


infantylnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­fan­tyl­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infant mos., infantylność ż., infantylizm m.

 przym. infantylny

Wiktionary


infantylniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­fan­tyl­nie


SJP.pl


infantylniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­fan­tyl­ny


SJP.pl


infantylnieć

wra­cać do po­zio­mu umy­sło­we­go dziec­ka, sta­wać się dzie­cin­nym, na­iw­nym; dzie­cin­nieć


SJP.pl


infantylność

brak doj­rza­ło­ści psy­chicz­nej, in­te­lek­tu­al­nej, emo­cjo­nal­nej itp.; nie­doj­rza­łość, na­iw­ność, in­fan­ty­lizm


SJP.pl


infantylny

1. o oso­bie do­ro­słej: za­cho­wu­ją­ca się jak dziec­ko, np. in­fan­tyl­na mło­dzież; dzie­cin­ny;
2. świad­czą­cy o czy­jejś nie­doj­rza­ło­ści, np. in­fan­tyl­na od­po­wiedź; na­iw­ny, nie­po­waż­ny;
3. w me­dy­cy­nie: wy­ka­zu­ją­cy cechy pa­to­lo­gicz­ne­go za­ha­mo­wa­nia roz­wo­ju psy­chicz­ne­go i fi­zycz­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o kimś do­ro­słym: za­cho­wu­ją­cy się nie­doj­rza­le, jak dziec­ko

 (1.2) wy­ka­zu­ją­cy ob­ja­wy in­fan­ty­liz­mu

 (1.3) o rze­czach: wy­glą­da­ją­cy jak dla dzie­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Niek­tó­rzy uwa­ża­ją, że za­ko­la­nów­ki są uro­cze i bar­dzo ko­bie­ce, zaś we­dług in­nych to in­fan­tyl­ny i wy­zy­wa­ją­cy ele­ment dam­skiej gar­de­ro­by.

 (1.2) Był czas, kiedy na­dę­ci kry­ty­cy po­strze­ga­li filmy Mela Bro­ok­sa jako wul­gar­ne, sek­si­stow­skie i in­fan­tyl­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfãnˈtɨlnɨ, AS: ĩnfãntylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infantylizm m., infantylność ż., infant m., infantka ż., infantylizowanie n., infantylnienie

 czas. infantylizować, infantylnieć

 przysł. infantylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziecinny, zdziecinniały

Wiktionary


infekcja

za­ka­że­nie;
1. wni­knię­cie drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych do or­ga­niz­mu;
2. pro­ces cho­ro­bo­wy wy­wo­ła­ny w ten spo­sób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. pro­ces cho­ro­bo­wy wy­wo­ła­ny przez drob­no­u­stro­je cho­ro­bot­wór­cze w or­ga­niz­mie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan na­ba­wił się nie­przy­jem­nej in­fek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈfɛkt͡sʲja, AS: ĩnfekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infekowanie n., zainfekowanie n.

 czas. infekować ndk., zainfekować dk.

 przym. infekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakażenie, zarażenie, inwazja

Wiktionary


infekcjologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. biol. med. nauka o cho­ro­bach za­kaź­nych

Wiktionary


infekcyjność

→ in­fek­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

infekcyjny

infekcyjny

→ in­fek­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­fek­cją, do­ty­czą­cy in­fek­cji; po­wo­do­wa­ny przez in­fek­cję

Wiktionary

Patrz:

infekcja

Przykłady

 (1.1) Za­kaź­ne za­pa­le­nie krta­ni i tcha­wi­cy (ILT) to in­fek­cyj­na cho­ro­ba wy­stę­pu­ją­ca głów­nie u kur, dla któ­rej nie ist­nie­je okre­ślo­ne po­stę­po­wa­nie te­ra­pe­u­tycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infekcja ż.

 czas. infekować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaraźliwy, zakaźny

Wiktionary


infekowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­fe­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. infekować ndk., zainfekować dk.

 rzecz. infekcja ż., zainfekowanie n.

Wiktionary


infekować

po­wo­do­wać prze­do­sta­nie się do or­ga­niz­mu drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych; za­ra­żać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­fe­ko­wać)

 (1.1) med. wy­wo­ły­wać in­fek­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­fe­ko­wać się (dk. za­in­fe­ko­wać się)

 (2.1) med. ule­gać in­fek­cji

 (2.2) med. prze­no­sić in­fek­cję mię­dzy sobą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zainfekowanie n., infekcja ż., infekowanie n.

 przym. infekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakażać, zarażać

 (2.1) zakażać się, zarażać się

 (2.2) zakażać się, zarażać się

Wiktionary


infeld

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Emily In­feld (ur. 1990) – ame­ry­kań­ska lek­ko­at­let­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w bie­gach dłu­go­dy­stan­so­wych oraz śred­nio­dy­stan­so­wych,
  • Eryk In­feld (1940–2019) – pol­ski fizyk, pro­fe­sor nauk fi­zycz­nych,
  • Le­o­pold In­feld (1898–1968) – pol­ski fizyk te­o­re­tyk, autor prac z ogól­nej te­o­rii względ­no­ści, te­o­rii pola i elek­tro­dy­na­mi­ki
  • Fe­li­cja Sten­di­go­wa de domo In­feld (1895–1945) – pol­ska dzien­ni­kar­ka, ese­ist­ka, fe­mi­nist­ka i so­cjo­loż­ka

Wikipedia


inferencja

zwią­zek mie­dzy dwoma twier­dze­nia­mi ja­kiejś te­o­rii po­le­ga­ją­cy na tym, że jedno twier­dze­nie daje się wy­pro­wa­dzić z dru­gie­go; wy­ni­ka­nie in­fe­ren­cyj­ne; wnio­sko­wa­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­fe­ren­cja – po­ję­cie zwią­za­ne ze sta­tycz­ny­mi ję­zy­ka­mi pro­gra­mo­wa­nia.
  • In­fe­ren­cja – po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce ge­ne­ro­wa­nie wy­ni­ku mo­de­li sta­ty­stycz­nych oraz AI.
  • In­fe­ren­cja – ro­dzaj in­duk­cyj­ne­go ucze­nia się.

Wikipedia


inferencyjny

do­ty­czą­cy in­fe­ren­cji


SJP.pl


infernalny

1. zwią­za­ny z pie­kłem; pie­kiel­ny;
2. prze­ra­ża­ją­cy, wstrzą­sa­ją­cy, bu­dzą­cy grozę


SJP.pl


inferno

ina­czej pie­kło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. pie­kło

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­fer­no – pier­wsza część Bo­skiej ko­me­dii au­tor­stwa Dan­te­go Alig­hie­rie­go
  • In­fer­no – po­wieść Dana Brow­na, część serii o Ro­ber­cie Lang­do­nie
  • In­fer­no – po­wieść Larry’ego Ni­ve­na i Jerry’ego Po­ur­nel­le’a, no­mi­no­wa­na do Hugo
  • In­fer­no – film Daria Ar­gen­to z 1980
  • In­fer­no – film Wik­to­ra Gro­dec­kie­go z 2000
  • In­fer­no – film Rona Ho­war­da z 2016
  • In­fer­no – film te­le­wi­zyj­ny Ma­cie­ja Pie­przy­cy z 2001
  • In­fer­no – film te­le­wi­zyj­ny w re­ży­se­rii Ellen von Un­werth
  • In­fer­no – film do­ku­men­tal­ny Wer­ne­ra He­rzo­ga z 2016
  • In­fer­no – album ze­spo­łu En­tom­bed
  • In­fer­no – album ze­spo­łu Motörhead
  • In­fer­no – album ze­spo­łu La­cri­mo­sa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­ra­dok­sal­ność sy­tu­a­cji po­le­ga na tym, że żeby się wyr­wać z ha­ła­śli­we­go i smrod­li­we­go in­fer­na „cy­wi­li­za­cji me­cha­nicz­nej”, muszę się po­słu­gi­wać ha­ła­śli­wym, wy­dzie­la­ją­cym tru­ją­ce spa­li­ny me­cha­niz­mem. Nie je­stem więc by­najm­niej en­tuz­ja­stą au­to­mo­bi­liz­mu.

 (1.1) […] zda­rza­ły się co praw­da chwi­le, kiedy i ja sta­wa­łem się wspó­łu­czest­ni­kiem ich nud­ne­go cier­pie­nia […]. Ale to były mo­men­ty tylko, wyz­wa­la­łem się z nich szyb­ko. A one tkwi­ły w swoim nie­szczę­ściu, w swoim in­fer­nie, i nie umia­ły się z niego wy­do­stać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈfɛrnɔ, AS: ĩnferno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. infernalny

Wiktionary


infeudacja

w śred­nio­wie­czu: na­da­nie lenna, prawa do ziemi


SJP.pl


infibulacja

za­bie­gi me­cha­nicz­ne na ge­ni­ta­liach ma­ją­ce na celu unie­moż­li­wie­nie spół­ko­wa­nia; sto­so­wa­ne do dziś w niek­tó­rych kra­jach afry­kań­skich


SJP.pl

In­fi­bu­la­cja (z in „w” i "fi­bu­la") – ry­tu­al­ne usu­nię­cie zew­nętrz­nych żeń­skich na­rzą­dów płcio­wych oraz za­szy­cie sromu, które jest prak­ty­ko­wa­ne głów­nie w pół­noc­no-wschod­niej Afry­ce, w szcze­gól­no­ści w Dżi­bu­ti, Ery­trei, Etio­pii, So­ma­lii i Su­da­nie. Zaz­wy­czaj wy­ko­ny­wa­ne bez zasad za­cho­wa­nia asep­ty­ki, bez znie­czu­le­nia i na oso­bie przed osią­gnię­ciem okre­su doj­rze­wa­nia. Celem jest ode­bra­nie ko­bie­cie moż­li­wo­ści doz­na­wa­nia przy­jem­no­ści sek­su­al­nych i za­pew­nie­nie jej wier­no­ści wobec męża.

Wikipedia


infiks

ele­ment fo­ne­tycz­ny w rdze­niu wy­ra­zu, bę­dą­cy wy­kład­ni­kiem okre­ślo­nej formy gra­ma­tycz­nej; wro­stek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. cząst­ka sło­wot­wór­cza wy­stę­pu­ją­ca w rdze­niu, wro­stek;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩnfʲiks, AS: ĩnfʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksum n., fiksat mos., fiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrostek

Wiktionary


infiksacja

two­rze­nie wy­ra­zów po­chod­nych lub form flek­syj­nych przez do­da­wa­nie in­fik­sów do wnę­trza rdze­nia wy­ra­zów pod­sta­wo­wych


SJP.pl


infiksowy

→ in­fiks


SJP.pl

Patrz:

infiks

infiltracja

1. prze­ni­ka­nie sub­stan­cji płyn­nej lub ga­zo­wej przez pory i ka­na­li­ki sub­stan­cji sta­łej; wni­ka­nie, wsią­ka­nie, prze­sią­ka­nie, prze­są­cza­nie się;
2. prze­ni­ka­nie ob­cych ludzi, wpły­wów lub ide­o­lo­gii do ja­kie­goś śro­do­wi­ska;
3. w me­dy­cy­nie: prze­są­cza­nie się pły­nów or­ga­nicz­nych (krwi, oso­cza itp.) do tka­nek ciała; na­cie­ka­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­są­cza­nie się, prze­ni­ka­nie cie­czy lub gazu przez ka­na­li­ki i pory ja­kie­goś ciała sta­łe­go

 (1.2) trud­no za­u­wa­żal­ne prze­do­sta­wa­nie się, prze­ni­ka­nie do śro­do­wi­ska ob­cych wpły­wów, od­dzia­ły­wań

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­fil­tra­cja (ge­o­lo­gia) – gra­wi­ta­cyj­ne prze­mie­szcza­nie wód po­wierzch­nio­wych oraz opa­do­wych w głąb sko­ru­py ziem­skiej,
  • in­fil­tra­cja – na­ciek, po­ję­cie me­dycz­ne,
  • in­fil­tra­cja (wy­wiad),
  • In­fil­tra­cja (ang. The De­par­ted) – film pro­duk­cji ame­ry­kań­skiej w re­ży­se­rii Mar­ti­na Scor­se­se z roku 2006,
  • In­fil­tra­cja (hebr. Hit­gan­vut Ye­hi­dim) – film pro­duk­cji iz­ra­el­skiej w re­ży­se­rii Do­ve­ra Kos­hash­vi­lia z roku 2010.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ope­ra­cja pod kryp­to­ni­mem „Ne­u­tron” miała na celu in­fil­tra­cję śro­do­wisk fa­szy­stow­skich w Cze­chach i za­o­strze­nie na­stro­jów an­ty­cy­gań­skich w tym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfʲilˈtrat͡sʲja, AS: ĩnfʹiltracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infiltrator m., infiltrowanie n., zinfiltrowanie n.

 czas. infiltrować ndk., zinfiltrować dk.

 przym. infiltracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przenikanie

Wiktionary


infiltracyjny

do­ty­czą­cy in­fil­tra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­fil­tra­cją, do­ty­czą­cy in­fil­tra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infiltracja ż.

 czas. infiltrować

Wiktionary


infiltrator

agent, osoba wni­ka­ją­ca w sze­re­gi prze­ciw­ni­ka w ce­lach zwia­dow­czych lub sa­bo­ta­żo­wych


SJP.pl


infiltratorka

→ in­fil­tra­tor


SJP.pl

Patrz:

infiltrator

infiltrować

1. o sub­stan­cjach płyn­nych lub ga­zo­wych: prze­ni­kać, prze­sią­kać; wsią­kać, wni­kać;
2. zwy­kle w od­nie­sie­niu do wpły­wów zew­nętrz­nych, obcej ide­o­lo­gii: nie­po­strze­że­nie prze­ni­kać, prze­do­sta­wać się gdzieś, od­dzia­ły­wać na coś lub na kogoś, wy­wo­łu­jąc czę­sto ne­ga­tyw­ne zmia­ny;
3. o wo­dzie: prze­no­sić roz­pu­szczo­ne w niej sub­stan­cje mi­ne­ral­ne


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­fil­tro­wać)

 (1.1) polit. wojsk. po­ta­jem­nie wni­kać do wro­giej or­ga­ni­za­cji lub śro­do­wi­ska w celu zdo­by­cia in­for­ma­cji lub wpły­wu

 (1.2) biol. med. wni­kać w tkan­kę lub organ

 (1.3) fiz. prze­ni­kać w głąb ma­te­ria­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infiltracja ż., infiltrator mos., infiltrowanie n.

 przym. infiltracyjny

 przysł. infiltracyjnie

Wiktionary


infima

naj­niż­sza klasa w daw­nych szko­łach w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. naj­niż­sza, po­cząt­ko­wa klasa w szko­le

Wiktionary

In­fi­ma – naj­niż­sza klasa w szko­łach daw­nych pol­skich, dzie­lo­na zwy­kle na dwie: in­fi­mę mi­no­rum (niż­szą) i in­fi­mę ma­io­rum (wyż­szą), w obyd­wu uczo­no głów­nie gra­ma­ty­ki ła­ciń­skiej, a mia­no­wi­cie zgod­no­ści przy­miot­ni­ków z rze­czow­ni­ka­mi i przy­pad­ko­wa­nia imion z try­ba­mi i cza­sa­mi słów. Utar­te było wy­ra­że­nie „ża­czek z in­fi­my", czyli po­cząt­ku­ją­cy uczeń, gre­go­ria­nek.

Wikipedia


infimum

w ma­te­ma­ty­ce: dolny kres zbio­ru liczb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mat. naj­więk­sza licz­ba taka, że wszyst­kie ele­men­ty da­ne­go zbio­ru są od niej więk­sze lub równe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kres dolny

Wiktionary


infinitacja

w lo­gi­ce, se­man­ty­ce: przeksz­tał­ce­nie zda­nia prze­czą­ce­go na rów­no­waż­ne zda­nie nie­skoń­czo­ne lub na od­wrót;


SJP.pl


infinitezymalny

przy­miot­nik

 (1.1) nie­skoń­cze­nie mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Punkt jest in­fi­ni­te­zy­mal­ny w po­rów­na­niu do pro­stej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfʲĩɲitɛzɨ̃ˈmalnɨ, AS: ĩnfʹĩńitezỹmalny

Wiktionary


infiniti

[czy­taj: inFIniti] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

In­fi­ni­ti (jap. インフィニティ) – marka pre­mium sa­mo­cho­dów oso­bo­wych na­le­żą­ca do kon­cer­nu Nis­san Motor Co. Ltd. za­ło­żo­na w 1989 roku.

Wikipedia


infinitivus

w ję­zy­koz­naw­stwie: be­zo­ko­licz­nik; in­fi­ni­ti­wus, in­fi­ni­tyw, in­fi­ni­tiw


SJP.pl


infinitiw

w ję­zy­koz­naw­stwie: be­zo­ko­licz­nik; in­fi­ni­ti­vus, in­fi­ni­ti­wus, in­fi­ni­tyw


SJP.pl


infinitiwus

w ję­zy­koz­naw­stwie: be­zo­ko­licz­nik; in­fi­ni­ti­vus, in­fi­ni­tyw, in­fi­ni­tiw


SJP.pl


infinityw

w ję­zy­koz­naw­stwie: be­zo­ko­licz­nik; in­fi­ni­ti­vus, in­fi­ni­ti­wus, in­fi­ni­tiw


SJP.pl


infinityzm

po­gląd, który przyj­mu­je nie­skoń­czo­ność przy­ro­dy i świa­ta, po­dziel­ność prze­strze­ni i czasu


SJP.pl


infirmaria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. in­fir­me­ria.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leki za­nie­sio­no do in­fir­ma­rii na trze­cim pię­trze kon­wen­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmarium n., infirmeria ż., infirmer mos., infirmiarz mos., infirmerka ż., infirmierka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmeria; daw. infirmarium

Wiktionary


infirmarium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. zob. in­fir­me­ria.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na trze­cim pię­trze klasz­to­ru urzą­dzo­no in­fir­ma­rium.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmaria ż., infirmeria ż., infirmer mos., infirmiarz mos., infirmerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmaria, infirmeria

Wiktionary


infirmariusz

1. prze­sta­rza­łe: osoba cho­ro­wi­ta, wą­tłe­go zdro­wia;
2. prze­sta­rza­łe: osoba opie­ku­ją­ca się cho­rym; pie­lę­gniarz


SJP.pl


infirmer

daw­niej: za­kon­nik spra­wu­ją­cy opie­kę nad cho­ry­mi w in­fir­me­rii (izbie cho­rych); in­fir­mier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pie­lę­gniarz w woj­sko­wej lub klasz­tor­nej in­fir­me­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­wi­li leki in­fir­me­ro­wi, który obie­cał mu je po­da­wać z wiel­ką sta­ran­no­ścią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmeria ż., infirmiarz mos.

:: fż. infirmerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmiarz

Wiktionary


infirmeria

daw­niej: izba cho­rych w szko­łach, klasz­to­rach, woj­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. izba cho­rych w klasz­to­rach;

Wiktionary

In­fir­me­ria (łac. "in­fir­mus" – słaby, chory) – sala przez­na­czo­na dla cho­rych w bu­dyn­kach za­miesz­ki­wa­nych przez duże grupy osób (klasz­to­ry, ko­sza­ry woj­sko­we, bursy lub in­ter­na­ty itp.). W okre­sie śred­nio­wie­cza in­fir­me­ria umie­szczo­na przy klasz­to­rze peł­ni­ła nie tylko rolę szpi­ta­la, ale też przy­tuł­ku dla ludzi sta­rych i ubo­gich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan gdy zo­stał ranny prze­by­wał w in­fir­me­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfʲirˈmɛrʲja, AS: ĩnfʹirmerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmierka ż., infirmer mos., infirmarium n., infirmiarz mos., infirmaria ż.

Wiktionary


infirmerka

daw­niej: pie­lę­gniar­ka spra­wu­ją­ca opie­kę nad cho­ry­mi w in­fir­me­rii (izbie cho­rych); in­fir­mier­ka


SJP.pl


infirmiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pie­lę­gniarz w klasz­tor­nej in­fir­me­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leki zo­sta­wił in­fir­mia­rzo­wi, który aku­rat stał koło furty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmierka ż., infirmarium n., infirmaria ż., infirmeria ż., infirmer mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmer

Wiktionary


infirmier

daw­niej: za­kon­nik spra­wu­ją­cy opie­kę nad cho­ry­mi w in­fir­me­rii (izbie cho­rych); in­fir­mer


SJP.pl


infirmierka

daw­niej: pie­lę­gniar­ka spra­wu­ją­ca opie­kę nad cho­ry­mi w in­fir­me­rii (izbie cho­rych); in­fir­mer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za in­fir­me­rię

 (1.2) rel. za­kon­ni­ca pie­le­gnu­ją­ca cho­rych w klasz­tor­nej in­fir­me­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Prze­ło­żo­na zle­ci­ła jej po­słu­gę sio­stry in­fir­mier­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmaria ż., infirmeria ż., infirmiarz mos., infirmerka ż.

:: fm. infirmer m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmerka

 (1.2) infirmerka

Wiktionary


infl.

skrót od: in­flanc­ki


SJP.pl


inflacja

1. w eko­no­mii: wzrost śred­nie­go po­zio­mu cen dóbr i usług w pew­nym cza­sie, odz­wier­cied­la­ją­cy uby­tek siły na­byw­czej pie­nią­dza;
2. w kos­mo­lo­gii: faza bły­ska­wicz­nej ek­span­sji wczes­ne­go wszechś­wia­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. po­stę­pu­ją­cy spa­dek war­to­ści pie­nią­dza pro­wa­dzą­cy do wzro­stu cen;

Wiktionary

In­fla­cja (łac. "in­fla­tio" – na­dę­cie) – pro­ces trwa­łe­go wzro­stu ogól­ne­go po­zio­mu cen w go­spo­dar­ce. Skut­kiem tego pro­ce­su jest spa­dek siły na­byw­czej pie­nią­dza kra­jo­we­go. Zja­wi­skiem prze­ciw­nym do in­fla­cji jest de­fla­cja – ma ona miej­sce gdy po­ziom cen spada (war­tość in­fla­cji jest ujem­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­fla­cja w pier­wszym pół­ro­czu była wyż­sza niż po­wszech­nie ocze­ki­wa­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈflat͡sʲja, AS: ĩnflacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dezinflacja ż.

 przym. inflacyjny

Wiktionary


inflacjogenny

po­wo­du­ją­cy in­fla­cję


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ge­ne­ru­ją­cy in­fla­cję

Wiktionary


inflacyjny

→ in­fla­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. do­ty­czą­cy in­fla­cji

Wiktionary

Patrz:

inflacja

Powiązane:

 rzecz. inflacja ż.

Wiktionary


inflancki

przy­miot­nik od: In­flan­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­flan­ta­mi, do­ty­czą­cy In­flant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inflanty nmos., Inflantczyk mos., Inflantka ż.

Wiktionary


inflantczyk

miesz­ka­niec In­flant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec In­flant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy na­za­jutrz po bit­wie no­ta­riu­sze kró­lew­scy za­czę­li spi­sy­wać jeń­ców, oka­za­ło się, że byli wśród nich ry­ce­rze z całej Rze­szy, więc Ba­war­czy­cy, Łu­ży­cza­nie, Szwa­bo­wie, Fry­zo­wie, Tu­ryń­czy­cy, Sasi, Fran­ko­wie, West­fal­czy­cy, Au­stria­cy, Niem­cy znad Renu, Po­mo­rza­nie i In­flant­czy­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inflanty nmos.

:: fż. Inflantka ż.

 przym. inflancki

Wiktionary


inflantka

miesz­kan­ka In­flant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka In­flant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inflanty nmos.

:: fm. Inflantczyk mos.

 przym. inflancki

Wiktionary


inflanty

kra­i­na hi­sto­rycz­na obej­mu­ją­ca obec­ną Łotwę i Esto­nię, w śred­nio­wie­czu zie­mie Za­ko­nu Ka­wa­le­rów Mie­czo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na nad Dźwi­ną i Za­to­ką Ryską;

Wiktionary

In­flan­ty (łac. "Li­vo­nia", także "Lie­flant", niem. "Liv­land", także "Lie­fland", szw. "Liv­land", łot. "Li­vo­ni­ja", est. "Lii­vi­maa") – nazwa kra­i­ny hi­sto­rycz­nej nad Dźwi­ną i Za­to­ką Ryską pow­sta­łej w śred­nio­wie­czu w obrę­bie po­sia­dło­ści za­ko­nu ka­wa­le­rów mie­czo­wych, a za­miesz­ka­nej przez ple­mio­na bał­tyc­kie (przod­ków obec­nych Ło­ty­szów) i ugro­fiń­skie (przod­ków obec­nych Estoń­czy­ków), na któ­rych kul­tu­rę na prze­strze­ni wie­ków wpły­wa­ła głów­nie kul­tu­ra nie­miec­ka, a także skan­dy­naw­ska i pol­ska (szcze­gól­nie w In­flan­tach Pol­skich/Łat­ga­lii).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwa nasze po­wia­ty, rze­życ­ki i lu­cyń­ski, w ni­czym nie były daw­niej po­dob­ne do tego zni­szczo­ne­go, zruj­no­wa­ne­go i zdep­ta­ne­go kraju, jakim stały się póź­niej nasze In­flan­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈflãntɨ, AS: ĩnflãnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inflantczyk mos., Inflantka ż.

 przym. inflancki

Wiktionary


inflator

urzą­dze­nie do ude­rze­nio­we­go pom­po­wa­nia opon


SJP.pl

In­fla­tor – ele­ment sprzę­tu nur­ko­we­go, zwy­kle po­je­dyn­cze urzą­dze­nie umiej­sco­wio­ne na wy­so­ko­ści le­we­go ra­mie­nia, w po­sta­ci gru­be­go kar­bo­wa­ne­go węża za­koń­czo­ne­go gło­wi­cą. Gło­wi­ca po­sia­da przy­łą­cze in­fla­to­ro­we do węża śred­nie­go ci­śnie­nia z szyb­ko­złącz­ką i przy­cisk: do­daw­czy i spu­sto­wy, słu­żą­ce do na­peł­nia­nia i opróż­nia­nia worka wy­por­no­ścio­we­go.

Wikipedia


influ

po­tocz­nie: in­flu­en­cer


SJP.pl


influenca

daw­niej: grypa (cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez wi­ru­sy, ob­ja­wia­ją­ca się ka­ta­rem, kasz­lem, go­rącz­ką, bólem głowy, mię­śni); in­flu­en­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. med. grypa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja in­flu­en­ca chyba nadal in­fe­ku­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfluˈwɛ̃nt͡sa, AS: ĩnfluu̯ẽnca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grypa

Wiktionary


influencer

[czy­taj: in­flu­en­ser] śro­do­wi­sko­wo: osoba po­pu­lar­na, ma­ją­ca duży wpływ na opi­nie od­bior­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) neol. osoba ma­ją­ca wpływ na opi­nie i de­cyz­je in­nych, zwy­kle twór­ca in­ter­ne­to­wy o znacz­nym roz­gło­sie po­sia­da­ją­cy znacz­ne grono od­bior­ców

Wiktionary

In­flu­en­cer ( in­flu­en­ce „wpływ”; in­flu­en­tia „wpływ” od in­flu­e­re „wpły­wać”, in „w” i flu­e­re „pły­nąć”) – w świe­cie me­diów spo­łecz­no­ścio­wych osoba wpły­wo­wa, która dzię­ki swo­je­mu za­się­go­wi jest w sta­nie od­dzia­ły­wać na ludzi. In­flu­en­cer kształ­tu­je wokół sie­bie spo­łecz­ność, z którą łączą go dłu­gotr­wa­łe re­la­cje i za­in­te­re­so­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­flu­en­ce­rzy umie­jęt­nie bu­du­ją wokół sie­bie grupę lo­jal­nych od­bior­ców, z któ­ry­mi łączą ich silne re­la­cje i za­in­te­re­so­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. influencerka

Wiktionary


influencerka

[czy­taj: in­flu­en­ser­ka] śro­do­wi­sko­wo: ko­bie­ta po­pu­lar­na, ma­ją­ca duży wpływ na opi­nie od­bior­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. ko­bie­ta po­pu­lar­na, ma­ją­ca duży wpływ na opi­nie i de­cyz­je in­nych, zwy­kle twór­czy­ni in­ter­ne­to­wa o znacz­nym roz­gło­sie po­sia­da­ją­ca znacz­ne grono od­bior­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­flu­en­cer­ki to osoby, które po­tra­fią ze swo­je­go hobby, za­in­te­re­so­wań bądź po­my­słu na życie, stwo­rzyć świet­nie pro­spe­ru­ją­cy in­te­res, przy­no­szą­cy nie­ma­łe zyski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. influencer

Wiktionary


influencerski

→ in­flu­en­cer [czy­taj: in­flu­en­ser­ski]


SJP.pl


influencerstwo

[czy­taj: in­flu­en­ser­stwo] za­ję­cie in­flu­en­ce­ra


SJP.pl


influencja

1. zmia­na roz­kła­du ła­dun­ków elek­trycz­nych ciała znaj­du­ją­ce­go się pod wpły­wem dzia­ła­nia pola elek­trycz­ne­go; in­duk­cja elek­tro­sta­tycz­na
2. daw­niej: wpływ, od­dzia­ły­wa­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­flu­en­cja elek­tro­sta­tycz­na - inna nazwa in­duk­cji elek­tro­sta­tycz­nej
  • in­flu­en­cja – dawna nazwa wpły­wu, od­dzia­ły­wa­nia

Wikipedia


influencyjny

do­ty­czą­cy in­flu­en­cji


SJP.pl


influenza

[czy­taj: in­flu­en­ca] daw­niej: grypa (cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez wi­ru­sy, ob­ja­wia­ją­ca się ka­ta­rem, kasz­lem, go­rącz­ką, bólem głowy, mię­śni); in­flu­en­ca


SJP.pl


influmin

hi­sto­rycz­na nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­wi­ru­so­we­go za­wie­ra­ją­ce­go mo­rok­sy­dy­nę


SJP.pl


info

po­tocz­nie: in­for­ma­cja


SJP.pl


infoboks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. in­form. wy­róż­nio­na ramką część ar­ty­ku­łu w Wi­ki­pe­diach i pro­jek­tach sio­strza­nych, za­wie­ra­ją­ca naj­waż­niej­sze in­for­ma­cje dla czy­tel­ni­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnfɔˈbɔks, AS: ĩnfoboks

Wiktionary


infobox

do­dat­ko­wa część ar­ty­ku­łu wy­róż­nio­na ramką, w przej­rzy­sty spo­sób pre­zen­tu­ją­ca naj­waż­niej­sze in­for­ma­cje


SJP.pl

In­fo­box (także Info-Box, Info Box, InfoBox) – pa­wi­lon wy­sta­wien­ni­czy w Ber­li­nie na placu Lip­skim (ofi­cjal­ny adres: Le­ip­zi­ger Straße 21), ist­nie­ją­cy w la­tach 1995–2001.

In­fo­box za­pro­jek­to­wa­ny zo­stał przez firmę ar­chi­tek­to­nicz­ną Schne­i­der + Schu­ma­cher z Frank­fur­tu nad Menem jako pier­wszy obiekt zre­a­li­zo­wa­ny w re­jo­nie Placu Pocz­dam­skie­go w daw­nym pasie Muru Ber­liń­skie­go.

Wikipedia


infodemia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. nad­mier­na ilość in­for­ma­cji na okre­ślo­ny pro­blem utrud­nia­ją­ca jego roz­wią­za­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WHO ostrze­ga przed pier­wszą in­fo­de­mią – epi­de­mią in­for­ma­cyj­ną.

Wiktionary


infodump

[czy­taj: in­fo­damp] duża ilość in­for­ma­cji prze­ka­zy­wa­na za jed­nym razem; info dump


SJP.pl


infograficzny

→ in­fo­gra­fi­ka


SJP.pl

Patrz:

infografika

infografik

przy­stęp­na wi­zu­a­li­za­cja gra­ficz­na in­for­ma­cji, wy­ja­śnia­ją­ca ja­kieś za­gad­nie­nie; iko­no­gra­fi­ka


SJP.pl


infografika

przy­stęp­na wi­zu­a­li­za­cja gra­ficz­na in­for­ma­cji, wy­ja­śnia­ją­ca ja­kieś za­gad­nie­nie; iko­no­gra­fi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. po­ligr. ilu­stra­cja z nie­wiel­ką ilo­ścią tek­stu wy­ja­śnia­ją­ca ja­kieś za­gad­nie­nie

Wiktionary

In­fo­gra­fi­ka (gra­fi­ka in­for­ma­cyj­na) – gra­ficz­na wi­zu­a­li­za­cja in­for­ma­cji, da­nych i wie­dzy, za­pro­jek­to­wa­na tak, by prze­ka­zy­wać od­bior­com zło­żo­ne dane w przy­stęp­ny i jasny spo­sób. Pro­ces two­rze­nia in­fo­gra­fi­ki na­zy­wa­my wi­zu­a­li­za­cją da­nych, lub ar­chi­tek­tu­rą in­for­ma­cji. Przej­rzy­stość prze­ka­zu jest w niej prio­ry­te­to­wa. In­fo­gra­fi­ka ma za za­da­nie przy­kuć uwagę adre­sa­ta i umoż­li­wić mu szyb­kie za­poz­na­nie się z za­war­to­ścią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz po­dręcz­nik za­wie­ra ory­gi­nal­ne in­fo­gra­fi­ki, które ułat­wia­ją za­in­te­re­so­wa­nie ucz­nia lek­cją.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. infograficzny

Wiktionary


infoholik

osoba uza­leż­nio­na od zdo­by­wa­nia no­wych da­nych i in­for­ma­cji, głów­nie z in­ter­ne­tu; da­ta­ho­lik


SJP.pl


infoholizm

uza­leż­nie­nie od zdo­by­wa­nia no­wych da­nych i in­for­ma­cji, głów­nie z in­ter­ne­tu; da­ta­ho­lizm


SJP.pl


infokiosk

spe­cjal­ny kom­pu­ter z przy­dat­ny­mi in­for­ma­cja­mi, np. z in­for­ma­cja­mi dla tu­ry­stów; kiosk mul­ti­me­dial­ny, kiosk in­for­ma­cyj­ny


SJP.pl

In­fo­kiosk (ang. "in­te­rac­ti­ve kiosk") – in­te­rak­tyw­ny punkt in­for­ma­cyj­ny, który na­le­ży do grupy sa­mo­ob­słu­go­wych urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych.

Wikipedia


infolinia

in­for­ma­cyj­ne po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne uru­cho­mio­ne w ce­lach in­for­ma­cyj­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔˈlʲĩɲja, AS: ĩnfolʹĩńi ̯a

Wiktionary


infomat

urzą­dze­nie kom­pu­te­ro­we do prze­ka­zy­wa­nia okre­ślo­nych in­for­ma­cji


SJP.pl


infopunkt

punkt in­for­ma­cyj­ny


SJP.pl


infor.

skrót od: in­for­ma­ty­ka, in­for­ma­tycz­ny; in­form., inf.


SJP.pl


inform.

skrót od: in­for­ma­ty­ka, in­for­ma­tycz­ny; inf., infor.


SJP.pl


informacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­in­for­mo­wa­nie o czymś, za­ko­mu­ni­ko­wa­nie

 (1.2) miej­sce, w któ­rym udzie­la się wia­do­mo­ści z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny

 (1.3) in­form. dane prze­sy­ła­ne bądź przet­wa­rza­ne

Wiktionary

In­for­ma­cja (łac. "in­for­ma­tio" – przed­sta­wie­nie, wi­ze­ru­nek; in­for­ma­re – kształ­to­wać, przed­sta­wiać) – ter­min in­ter­dy­scy­pli­nar­ny, de­fi­nio­wa­ny róż­nie w róż­nych dzie­dzi­nach nauki; na­jo­gól­niej – wła­ści­wość pew­nych obiek­tów, re­la­cja mię­dzy ele­men­ta­mi zbio­rów pew­nych obiek­tów, któ­rej isto­tą jest zmniej­sza­nie nie­pew­no­ści (nie­o­kre­ślo­no­ści).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ta­bli­cy ogło­szeń jest in­for­ma­cja o pla­no­wa­ća­no­wa­nej przer­wie w do­sta­wie prądu.

 (1.1) Pro­fe­sor podał wczo­raj in­for­ma­cję o zmia­nie har­mo­no­gra­mu zajęć.

 (1.1) Pra­cow­nik ob­słu­gi klien­ta udzie­lił mi szcze­gó­ło­wych in­for­ma­cji na temat pro­ce­du­ry zwro­tu to­wa­ru.

 (1.1) Ga­ze­ta jest do­brym źró­dłem in­for­ma­cji.

 (1.2) Moja mama pra­cu­je w in­for­ma­cji ko­le­jo­wej.

 (1.3) Bit jest dla kom­pu­te­ra najm­niej­szą jed­nost­ką in­for­ma­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmat͡sʲja, AS: ĩnformacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informator m., informatorka ż., informatyk mos., informowanie n., poinformowanie n.

 czas. informować ndk.

 przym. informacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiadomość, sensacja, niespodzianka, adnotacja, notatka, artykuł, wieść, nowina, powiadomienie, pouczenie, pot. bomba

 (1.2) okienko

Wiktionary


informacjochłonny

wy­ma­ga­ją­cy do dzia­ła­nia wielu in­for­ma­cji


SJP.pl


informacyjność

→ in­for­ma­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

informacyjny

informacyjny

przy­miot­nik

 (1.1) do­star­cza­ją­cy wia­do­mo­ści lub in­nych in­for­ma­cji

 (1.2) zwią­za­ny z in­for­ma­cja­mi, ich prze­sy­ła­niem i przet­wa­rza­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dro­dze usi­łu­ję od­czy­ty­wać szyl­dy skle­pów i na­pi­sy in­for­ma­cyj­ne.

 (1.2) Spe­cy­fi­ka ryn­ków fi­nan­so­wych sprzy­ja wy­stę­po­wa­niu znacz­nej asy­me­trii in­for­ma­cyj­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrmaˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩnformacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informacja ż., informator m., informatorka ż., informacyjność ż., informowanie n., poinformowanie n.

 czas. informować ndk., poinformować dk., doinformować dk.

 przysł. informacyjnie

Wiktionary


informal

do­pi­sek na za­pro­sze­niu in­for­mu­ją­cy o tym, że nie obo­wią­zu­je strój wi­zy­to­wy; tenue de ville


SJP.pl


informator

osoba, która udzie­la in­for­ma­cji, wy­ja­śnień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba udzie­la­ją­ca in­for­ma­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bro­szu­ra za­wie­ra­ją­ca in­for­ma­cje

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • oso­bo­we źró­dło in­for­ma­cji
  • in­for­ma­tor (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • In­for­ma­tor (film)
  • in­for­ma­tor – pu­bli­ka­cja udzie­la­ją­ca in­for­ma­cji na jakiś temat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmatɔr, AS: ĩnformator

Wiktionary

Powiązane:

 czas. informować ndk., poinformować dk.

 rzecz.

:: informacja ż.

:: (1.1) fż. informatorka ż.

 przym. informatywny

Wiktionary


informatorium

rzad­ko: wy­daw­nict­wo do­star­cza­ją­ce szcze­gó­ło­wych da­nych z danej dzie­dzi­ny; in­for­ma­tor


SJP.pl


informatorka

ko­bie­ta, która udzie­la in­for­ma­cji, wy­ja­śnień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: in­for­ma­tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informacja ż., informacyjność ż., informowanie n., poinformowanie n.

:: fm. informator m.

 czas. informować ndk., poinformować dk., doinformować dk.

 przym. informacyjny

 przysł. informacyjnie

Wiktionary


informatorski

→ in­for­ma­tor (osoba)


SJP.pl


informatyczka

→ in­for­ma­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się sy­ste­ma­mi in­for­ma­tycz­ny­mi

Wiktionary

Patrz:

informatyk

Przykłady

 (1.1) Szko­da, że nie wspom­nia­łaś, że je­steś in­for­ma­tycz­ką – wy­ko­rzy­sta­li­by­śmy twoją umie­jęt­ność pro­gra­mo­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrmaˈtɨt͡ʃka, AS: ĩnformatyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyka, informatyk

 przym. informatyczny

 czas. informować

Wiktionary


informatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­for­ma­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyk mos., informatyka ż.

Wiktionary


informatyczny

→ in­for­ma­ty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od in­for­ma­ty­ka

Wiktionary

Patrz:

informatyka

Przykłady

 (1.1) Stu­dent niósł pięć ksią­żek in­for­ma­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ĩnformatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. informatyka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komputerowy

Wiktionary


informatyk

osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo in­for­ma­ty­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo in­for­ma­ty­ką

Wiktionary

In­for­ma­tyk ( In­for­ma­ti­ker, com­pu­ting pro­fes­sio­nal) – osoba wy­ko­nu­ją­ca jeden z za­wo­dów in­for­ma­tycz­nych, pro­wa­dzą­ca ba­da­nia na­u­ko­we w dzie­dzi­nie in­for­ma­ty­ki lub na­u­cza­ją­ca in­for­ma­ty­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat szuka pracy jako in­for­ma­tyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmatɨk, AS: ĩnformatyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyka ż., informacja ż., informatyzacja ż.

:: fż. informatyczka ż.

 czas. informatyzować, zinformatyzować, informować, poinformować

 przym. informatyczny

 przysł. informatycznie

Wiktionary


informatyka

gałąź nauki i tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się te­o­rią i tech­no­lo­gią przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o gro­ma­dze­niu i przet­wa­rza­niu in­for­ma­cji;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: in­for­ma­tyk

Wiktionary

Zo­bacz też: cza­so­pis­mo „In­for­ma­ty­ka”.

In­for­ma­ty­ka zaj­mu­je się te­o­re­tycz­ny­mi pod­sta­wa­mi in­for­ma­cji, al­go­ryt­ma­mi i ar­chi­tek­tu­ra­mi ukła­dów ją przet­wa­rza­ją­cych oraz prak­tycz­ny­mi tech­ni­ka­mi ich sto­so­wa­nia.

In­for­ma­ty­ka ( In­for­ma­tik, com­pu­ter scien­ce, com­pu­ting, com­pu­ter en­gi­ne­e­ring, IT, ICT) – nauka ści­sła oraz tech­nicz­na zaj­mu­ją­ca się przet­wa­rza­niem in­for­ma­cji, w tym rów­nież tech­no­lo­gia­mi przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji oraz tech­no­lo­gia­mi wyt­wa­rza­nia sy­ste­mów przet­wa­rza­ją­cych in­for­ma­cje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

 (1.1) Obec­nie in­for­ma­ty­ka zaj­mu­je się przet­wa­rza­niem in­for­ma­cji za po­mo­cą kom­pu­te­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmatɨka, AS: ĩnformatyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyk mos., informatyczka ż.

 przym. informatyczny

 przysł. informatycznie

Wiktionary


informatywny

bę­dą­cy no­śni­kiem in­for­ma­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­star­cza in­for­ma­cji

Wiktionary


informatyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. wpro­wa­dze­nie sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych w jed­nym lub kilku sek­to­rach dzia­łal­no­ści;

Wiktionary

In­for­ma­ty­za­cja – dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu po­pra­wę funk­cjo­no­wa­nia sy­ste­mów in­for­ma­cyj­nych, ste­ro­wa­nia oraz in­nych sy­ste­mów po­przez za­sto­so­wa­nie na­rzę­dzi i metod in­for­ma­ty­ki w za­kre­sie gro­ma­dze­nia, przet­wa­rza­nia, prze­cho­wy­wa­nia oraz udo­stęp­nia­nia in­for­ma­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­sa­dzie kom­pu­te­ry­za­cja winna po­prze­dzać in­for­ma­ty­za­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyzowanie n., zinformatyzowanie n., informatyk mos.

 czas. informować, informatyzować ndk., informatyzować się ndk., zinformatyzować dk., zinformatyzować się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informatyzowanie

Wiktionary


informatyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. wpro­wa­dza­nie sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych w jed­nym lub kilku sek­to­rach dzia­łal­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­nią­dze ze sprze­da­ży przy­spie­szą pro­ces in­for­ma­ty­zo­wa­nia na­szej fa­bry­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinformatyzowanie n., informatyzacja ż.

 czas. informatyzować ndk., informatyzować się ndk., zinformatyzować dk., zinformatyzować się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informatyzacja

Wiktionary


informatyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­for­ma­ty­zo­wać)

 (1.1) in­form. wpro­wa­dzać sy­ste­my in­for­ma­tycz­ne w jed­nym lub kilku sek­to­rach dzia­łal­no­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­for­ma­ty­zo­wać się (dk. zin­for­ma­ty­zo­wać się)

 (2.1) in­form. wpro­wa­dzać sy­ste­my in­for­ma­tycz­ne w jed­nym lub kilku sek­to­rach włas­nej dzia­łal­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­cja za­czę­ła in­for­ma­ty­zo­wać biura ja­kieś trzy­dzie­ści lat temu.

 (2.1) Dzię­ki fun­du­szom in­we­sty­cyj­nym fa­bry­ki in­for­ma­ty­zo­wa­ły się dosyć spraw­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyk mos., informatyzacja ż., informatyzowanie n., zinformatyzowanie n.

 czas. zinformatyzować dk., zinformatyzować się dk.

Wiktionary


informel

1. ten­den­cja w sztu­kach pla­stycz­nych, prze­ja­wia­ją­ca się w wy­ko­rzy­sty­wa­niu me­to­dy au­to­ma­tyz­mu i dzia­ła­nia przy­pad­ku w pro­ce­sie two­rze­nia dzie­ła;
2. obraz pow­stał zgod­nie z tą ten­den­cją


SJP.pl

In­for­mel lub art in­for­mel (fr. "art in­for­mel" – sztu­ka bezksz­tałt­na) – ter­min z za­kre­su hi­sto­rii sztu­ki, od­no­szą­cy się do eu­ro­pej­skie­go ma­lar­stwa lat 50. XX w., rów­no­le­głe­go wobec ame­ry­kań­skie­go ab­strak­cyj­ne­go ek­spre­sjo­niz­mu i cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się dą­że­niem do swo­bod­nej ek­spre­sji po­przez sto­so­wa­nie barw­nych plam, linii itp., nie pod­da­nych ry­go­rom kom­po­zy­cyj­nym, które mo­gły­by ogra­ni­czyć dra­ma­tyzm dzie­ła sztu­ki.

Wikipedia


informelista

ar­ty­sta two­rzą­cy dzie­ła zgod­nie z za­sa­da­mi in­for­me­lu


SJP.pl


informetria

In­for­me­tria — nauka o za­sto­so­wa­niu metod ma­te­ma­tycz­nych do badań stanu in­for­ma­cji, dla okre­śle­nia i ana­li­zy jej zja­wisk, do wy­szu­ki­wa­nia jej praw. Wy­ko­rzy­sty­wa­na do mie­rze­nia wszyst­kie­go co da się zmie­rzyć w in­for­ma­to­lo­gii. Me­to­dy ma­te­ma­tycz­ne w in­for­me­trii: al­ge­bra ele­men­tar­na, al­ge­bra wyż­sza, ana­li­za ma­te­ma­tycz­na, ra­chu­nek praw­do­po­do­bień­stwa, lo­gi­ka, te­o­ria zbio­rów i re­la­cji, sta­ty­sty­ka opi­so­wa, me­to­dy for­ma­li­za­cji gra­ficz­nej.

Wikipedia


informosom

ry­bo­som po­łą­czo­ny z biał­ka­mi, za­war­ty w cy­to­plaz­mie jaja zwie­rząt i czło­wie­ka


SJP.pl


informowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­for­mo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­da­niem in­sty­tu­tu jest in­for­mo­wa­nie oraz kształ­to­wa­nie opi­nii o śro­do­wi­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrmɔˈvãɲɛ, AS: ĩnformovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poinformowanie n., informacja ż., informator m., informatorka ż., informacyjność ż.

 czas. informować ndk., poinformować dk.

 przym. informacyjny

 przysł. informacyjnie

Wiktionary


informować

udzie­lać in­for­ma­cji, po­wia­da­miać o czymś; po­da­wać do wia­do­mo­ści, ob­ja­śniać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­in­for­mo­wać)

 (1.1) prze­ka­zy­wać wia­do­mość i ob­ja­śniać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mie­rza­my in­for­mo­wać na bie­żą­co o wiel­ko­ści długu pu­blicz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmɔvat͡ɕ, AS: ĩnformovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informacja ż., informator m., informatorka ż., informatyk mos., informatyczka ż., informatyzacja ż., informowanie n., poinformowanie n., info n.

 czas. poinformować dk.

 przym. informacyjny, informatyczny

 przysł. informacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawać znać, powiadamiać, udzielać informacji, uwiadamiać, zawiadamiać

Wiktionary


infosfera

śro­do­wi­sko in­for­ma­cyj­ne czło­wie­ka za­wie­ra­ją­ce ro­dza­je in­for­ma­cji, które są mu po­trzeb­ne do funk­cjo­no­wa­nia w spo­łe­czeń­stwie


SJP.pl

In­fos­fe­ra (ang. "in­fosp­he­re") – śro­do­wi­sko in­for­ma­cyj­ne czło­wie­ka za­wie­ra­ją­ce te ro­dza­je in­for­ma­cji, które są mu po­trzeb­ne do funk­cjo­no­wa­nia w spo­łe­czeń­stwie. W tej sfe­rze mają miej­sce wszel­kie wy­mia­ny ko­mu­ni­ka­tów.

Wikipedia


infostrada

po­łą­cze­nie w sieci kom­pu­te­ro­wej o dużej prze­pu­sto­wo­ści


SJP.pl

In­fo­stra­da ( in­for­ma­tion high­way) – wizja glo­bal­nej sieci ko­mu­ni­ka­cyj­nej in­te­gru­ją­cej In­ter­net, sieć ka­blo­wą, te­le­fo­nię oraz inne media elek­tro­nicz­ne­go prze­ka­zu w ra­mach roz­wi­ja­ją­ce­go się spo­łe­czeń­stwa in­for­ma­cyj­ne­go. Spo­pu­la­ry­zo­wa­na szcze­gól­nie za pre­zy­den­tu­ry Billa Clin­to­na. Ter­min In­fo­stra­da na długo przed ame­ry­kań­ski­mi po­my­sła­mi po raz pier­wszy zo­stał wpro­wa­dzo­ny w Pol­sce ok. roku 1970 przez An­drze­ja Tar­gow­skie­go.

Wikipedia


infotainment

[czy­taj: in­fo­tejn­ment]
1. sy­stem sa­mo­cho­do­wy łą­czą­cy funk­cje in­for­ma­cyj­ne, mul­ti­me­dial­ne, na­wi­ga­cyj­ne i ko­mu­ni­ka­cyj­ne;
2. forma prze­ka­zu me­dial­ne­go łą­czą­ca in­for­ma­cje z ele­men­ta­mi roz­ryw­ki


SJP.pl

In­fo­ta­in­ment ( in­fo­ta­in­ment) – ga­tu­nek dzien­ni­kar­stwa, okre­śla­ny zbit­ką wy­ra­zo­wą łą­czą­cą w sobie in­for­ma­cję (ang. in­for­ma­tion) i roz­ryw­kę (ang. en­ter­ta­in­ment).

Ter­min „in­fo­ta­in­ment” uży­wa­ny jest rów­nież na okre­śle­nie sy­ste­mów (elek­tro­ni­ka + soft­wa­re) do­star­cza­ją­cych in­for­ma­cję po­łą­czo­ną z roz­ryw­ką. Na przy­kład To­y­o­ta Lexus (model 2014) ma po­ja­zdo­wy sy­stem in­fo­ta­in­ment.

Wikipedia


infotainments

[czy­taj: in­fo­tejn­ments] wia­do­mo­ści te­le­wi­zyj­ne po­da­wa­ne w for­mie roz­ryw­ko­wej


SJP.pl


infotechnik

tech­nik spe­cja­li­zu­ją­cy się w in­for­ma­ty­ce lub sprzę­cie kom­pu­te­ro­wym


SJP.pl


infra-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, oz­na­cza­ją­cy: po­ni­żej, póź­niej­szy, wew­nątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) infra- + czer­wo­ny = in­fra­czer­wo­ny

 (1.1) infra- + rząd = in­fra­rząd

Wiktionary


infraczerwień

pro­mie­nio­wa­nie pod­czer­wo­ne; nie­wi­dzial­ne dla ludz­kie­go oka pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne


SJP.pl


infraczerwony

do­ty­czą­cy pro­mie­nio­wa­nia pod­czer­wo­ne­go, nie­wi­dzial­ne­go dla ludz­kie­go oka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. rzad. pod­czer­wo­ny

Wiktionary


infradźwięk

dźwięk o czę­stot­li­wo­ści po­ni­żej za­kre­su sły­szal­ne­go dla ludz­kie­go ucha; poddź­więk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. fala dźwię­ko­wa o czę­stot­li­wo­ści zbyt ni­skiej by być sły­szal­ną dla czło­wie­ka (za­leż­nie od de­fi­ni­cji po­ni­żej 16 albo 20 Hz);

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddźwięk

Wiktionary


infradźwiękowy

→ in­fradź­więk


SJP.pl

Patrz:

infradźwięk

infragromada

ka­te­go­ria po­moc­ni­cza dla gro­ma­dy w sy­ste­ma­ty­ce ro­ślin lub zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. ka­te­go­ria po­moc­ni­cza w sy­ste­ma­ty­ce niż­sza od gro­ma­dy i pod­gro­ma­dy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grze­bią­ce są rzę­dem pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gromada ż.

Wiktionary


infrakcja

daw­niej: na­ru­sze­nie cze­goś, zła­ma­nie


SJP.pl


infralokacja

wy­kry­wa­nie obiek­tów i okre­śla­nie ich po­ło­że­nia w prze­strze­ni przy uży­ciu emi­to­wa­ne­go lub od­bi­ja­ne­go przez nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go pro­mie­nio­wa­nia ciepl­ne­go; ter­mo­lo­ka­cja


SJP.pl


infrarząd

ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na po­moc­ni­cza dla rzędu, uży­wa­na w sy­ste­ma­ty­ce or­ga­niz­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. syst. ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na niż­sza rangą od po­drzę­du, wyż­sza od par­wo­rzę­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opis przy­po­mi­na di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrząd mrz.

Wiktionary


infrastruktura

za­so­by in­sty­tu­cjo­nal­ne i ma­te­rial­ne nie­zbęd­ne do na­le­ży­te­go funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa, go­spo­dar­ki itd.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­sta­wo­we struk­tu­ry tech­nicz­ne lub or­ga­ni­za­cyj­ne, nie­zbęd­ne do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa, go­spo­dar­ki lub okre­ślo­ne­go przed­sięw­zię­cia;

Wiktionary

In­fra­struk­tu­ra (z łac. "infra" – pod i "struc­tu­ra" – bu­do­wa) – pod­sta­wo­we urzą­dze­nia i sy­ste­my słu­żą­ce pań­stwu, mia­stu lub innym ob­sza­rom, w tym usłu­gi i urzą­dze­nia nie­zbęd­ne do po­praw­ne­go funk­cjo­no­wa­nia.

In­fra­struk­tu­ra skła­da się z pu­blicz­nych i pry­wat­nych uspraw­nień fi­zycz­nych, ta­kich jak drogi, ko­le­je, mosty, tu­ne­le, za­o­pa­trze­nie w wodę, ka­na­ły ście­ko­we, sieci elek­trycz­ne i te­le­ko­mu­ni­ka­cja (w tym łącz­ność z In­ter­ne­tem i pręd­ko­ści łączy sze­ro­ko­pas­mo­wych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­fra­struk­tu­rę spo­łecz­ną sta­no­wią np. bu­dyn­ki pu­blicz­ne; tech­nicz­ną – urzą­dze­nia i sieci za­o­pa­tru­ją­ce w prąd, gaz, ogrze­wa­nie, wodę, ka­na­li­za­cja, firmy sprzą­ta­ją­ce śmie­ci, te­le­wiz­ja, radio, in­ter­net. In­fra­struk­tu­rę tran­spor­to­wą – m.in. drogi, mosty, tu­ne­le, chod­ni­ki, linie ko­le­jo­we, sta­cje, porty, ka­na­ły, śluzy, lą­do­wi­ska, urzą­dze­nia kon­tro­li lotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfrastrukˈtura, AS: ĩnfrastruktura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. infrastrukturalny

 przysł. infrastrukturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaplecze

Wiktionary


infrastrukturalny

zwią­za­ny z za­so­ba­mi ma­te­rial­ny­mi i in­sty­tu­cjo­nal­ny­mi nie­zbęd­ny­mi do funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa i go­spo­dar­ki


SJP.pl


infratest

firma zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi opi­nii pu­blicz­nej i son­da­ża­mi, w tym oglą­dal­no­ści pro­gra­mów RTV; ba­da­nie wy­ko­na­ne przez tę firmę


SJP.pl


infrazon

śro­do­wi­sko­wo: fryz­jer­skie urzą­dze­nie przy­spie­sza­ją­ce za­bie­gi che­micz­ne i pie­lę­gna­cyj­ne na wło­sach; kli­ma­zon


SJP.pl


infundibulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. nazwa kilku or­ga­nów, struk­tur ana­to­micz­nych ro­ślin i zwie­rząt, ma­ją­cych lej­ko­wa­ty kształt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­fun­di­bu­lum – ro­dzaj śli­ma­ków z ro­dzi­ny Tro­chi­dae
  • in­fun­di­bu­lum – w ana­to­mii zwie­rząt i ro­ślin ogól­ne okre­śle­nie struk­tur o lej­ko­wa­tym kształ­cie
  • in­fun­di­bu­lum (hy­do­re­cjum) – część ciała stuł­bio­pła­wów
  • in­fun­di­bu­lum – zew­nętrz­na jamka w przys­saw­ce gło­wo­no­gów
  • in­fun­di­bu­lum – syfon gło­wo­no­gów
  • in­fun­di­bu­lum – część ge­ni­ta­liów samic bie­dro­nek
  • in­fun­di­bu­lum (sto­żek tęt­ni­czy) – część ukła­du krwio­no­śne­go krę­gow­ców
  • in­fun­di­bu­lum (część miesz­ka wło­so­we­go) – lejek lub rurka w skó­rze krę­gow­ców
  • in­fun­di­bu­lum (lejek) – część mię­dzy­móz­go­wia krę­gow­ców
  • in­fun­di­bu­lum (mied­nicz­ka ner­ko­wa) – część mo­czo­wo­du krę­gow­ców
  • in­fun­di­bu­lum (lejek) – część ja­jo­wo­du krę­gow­ców
  • in­fun­di­bu­lum – lej­ko­wa­ta część zęba niek­tó­rych ssa­ków

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) lejek

Wiktionary


infundybuła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. in­fun­di­bu­lum.

Wiktionary


infuzja

1. wpro­wa­dze­nie do or­ga­niz­mu do­żyl­nie, pod­skór­nie lub do­od­byt­ni­czo więk­szej ilo­ści płynu w ce­lach lecz­ni­czych; wlew, wlew­ka
2. daw­niej: napar z wcze­śniej wy­mo­czo­nych ziół


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­fuz­ja do­żyl­na
  • in­fuz­ja dosz­pi­ko­wa

Wikipedia


infuzoria

pier­wot­niak po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą de­li­kat­nych rzę­sek lub kurcz­li­wych rur­ko­wa­tych wy­pu­stek, słu­żą­cych także do chwy­ta­nia i wy­sy­sa­nia zdo­by­czy; Ci­lia­ta


SJP.pl


infuzorie

klasa pier­wot­nia­ków


SJP.pl


infuzorka

na­czy­nie uży­wa­ne w ap­te­kach do ro­bie­nia na­pa­rów z ziół


SJP.pl


infuzować

wpły­wać róż­ny­mi skład­ni­ka­mi na smak al­ko­ho­lu


SJP.pl


infuzyjny

przy­miot­nik od: in­fuz­ja


SJP.pl


infuła

1. na­kry­cie głowy bi­sku­pów lub ksią­żąt wschod­nich; mitra;
2. prze­no­śnie: god­ność bi­sku­pa;
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: opa­ska sym­bo­li­zu­ją­ca wła­dzę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. li­tur­gicz­ne na­kry­cie głowy bi­sku­pów, in­fu­ła­tów i opa­tów

 (1.2) rel. przen. god­ność bi­sku­pa

 (1.3) pot. przest. in­fu­łat, bi­skup

 (1.4) hist. opa­ska sym­bo­li­zu­ją­ca wła­dzę lub god­ność w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­re­mo­niarz zdjął in­fu­łę z głowy bi­sku­pa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infułat m.

 przym. infułacki

Wiktionary


infułacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. daw. pa­ra­fia ob­sa­dzo­na przez in­fu­ła­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infułat mos.

Wiktionary


infułacki

od­no­szą­cy się do god­no­ści in­fu­ła­ta, na­le­żą­cy do in­fu­ła­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z god­no­ścią in­fu­ła­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infułat mos., infuła ż.

Wiktionary


infułat

du­chow­ny ka­to­lic­ki nie bę­dą­cy bi­sku­pem, ale ma­ją­cy prawo no­sze­nia in­fu­ły; mi­trat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. pra­łat ma­ją­cy przy­wi­lej no­sze­nia in­fu­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W daw­nym pa­ła­cu in­fu­ła­tów wy­mie­nio­no wszyst­kie okna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infuła ż., infułacja ż.

 przym. infułacki

Wiktionary


infułowaty

pie­strze­ni­ca in­fu­ło­wa­ta - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny krąż­kow­ni­co­wa­tych


SJP.pl


inga

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Inga – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go.

Wy­wo­dzi się od zdrob­nie­nia grupy imion, także mę­skich, zna­nych w kul­tu­rach ger­mań­skich i skan­dy­naw­skich roz­po­czy­na­ją­cych się od "Ing-", imie­nia jed­ne­go z nor­mandz­kich bóstw.

W 2026 roku w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­nych zo­sta­ło 8178 ko­biet z pier­wszym imie­niem Inga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inga wtu­li­ła się w Ka­zi­mie­rzo­wy koł­nierz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩŋɡa, AS: ĩŋga

Wiktionary


ingarden

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roman Ka­je­tan In­gar­den (1852–1926) – pol­ski hy­dro­log, oj­ciec Ro­ma­na Wi­tol­da In­gar­de­na
  • Roman Wi­told In­gar­den (1893–1970) – pol­ski fi­lo­zof
  • Roman Sta­ni­sław In­gar­den (1920–2011) – pol­ski fizyk, syn Ro­ma­na Wi­tol­da In­gar­de­na
  • Jerzy Ka­zi­mierz In­gar­den (1921–1949) – pol­ski pilot RAF, żoł­nierz armii An­der­sa, syn Ro­ma­na Wi­tol­da In­gar­de­na
  • Marta In­gar­den (1921–2009) – pol­ska ar­chi­tekt, żona Ja­nu­sza In­gar­de­na
  • Ja­nusz In­gar­den (1923–2005) – pol­ski ar­chi­tekt, syn Ro­ma­na Wi­tol­da In­gar­de­na
  • Krzysz­tof In­gar­den (ur. 1957) – pol­ski ar­chi­tekt, syn Ro­ma­na Sta­ni­sła­wa In­gar­de­na

Wikipedia


ingeborga

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

In­ge­bor­ga – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od zło­że­nia słów "Ing" – imię jed­ne­go z nor­dyc­kich bogów i "borg" oz­na­cza­ją­ce­go „for­te­ca”, „twier­dza”.

W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 726 ko­biet o imie­niu In­ge­bor­ga i 142 ko­bie­ty o imie­niu In­ge­borg, na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trę­bacz za­grał na po­grze­bie In­ge­bor­gi dwie ża­łob­ne me­lo­die.

 (1.1) Dzie­dzic za­pi­sał In­ge­bor­dze kawał ziemi pod Ra­ci­bo­ro­wi­ca­mi.

Wiktionary


ingenium

wro­dzo­ne zdol­no­ści i pre­dy­spo­zy­cje ar­ty­sty; ta­lent


SJP.pl


ingerencja

1. mie­sza­nie się do cze­goś, wtrą­ca­nie się w cudze spra­wy;
2. na­ru­sza­nie ja­kie­goś stanu przez czyn­ni­ki zew­nętrz­ne; wpły­wa­nie na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wpływ na coś, mie­sza­nie się do ja­kiejś spra­wy, in­ter­we­nio­wa­nie, wtrą­ca­nie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋɡɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩŋgerẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ingerować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interwencja

Wiktionary


ingerencyjny

→ in­ge­ren­cja


SJP.pl

Patrz:

ingerencja

ingerent

rzad­ko: osoba wtrą­ca­ją­ca się w czy­jeś spra­wy


SJP.pl


ingerować

mie­szać się, wtrą­cać się do cze­goś; wy­wie­rać wpływ na coś (na kogoś)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­ge­ro­wać)

 (1.1) zaj­mo­wać się ja­ki­miś spra­wa­mi bez zgody pod­mio­tów, któ­rych one bez­poś­red­nio do­ty­czą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ja­kiej sy­tu­a­cji in­ge­ro­wa­ła­byś w przy­pad­ku tak po­stę­pu­ją­cej mło­dzie­ży?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ingerencja ż., ingerowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interweniować, mieszać się, wdawać się, wtrącać się

Wiktionary


ingkou

mia­sto w Chi­nach; Ying­kou


SJP.pl


inglot

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek In­glot (ur. 1962) – pol­ski pi­sarz fan­ta­stycz­ny
  • Jan In­glot (1906-1994) – pol­ski che­mik
  • Do­mi­nic In­glot (ur. 1986) – bry­tyj­ski te­ni­si­sta
  • Mie­czy­sław In­glot (1931-2019) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, ba­dacz li­te­ra­tu­ry ro­man­tyz­mu
  • Ro­bert In­glot (ur. 1958) – pol­ski aktor te­le­wi­zyj­ny i fil­mo­wy
  • Ste­fan In­glot (1902-1994) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Win­cen­ty In­glot (1889-1960) – pol­ski po­li­tyk
  • Woj­ciech In­glot (1955-2013) – pol­ski przed­się­bior­ca, za­ło­ży­ciel firmy In­glot
  • In­glot – pol­skie przed­się­bior­stwo kos­me­tycz­ne o glo­bal­nym za­się­gu

Wikipedia


ingmar

imię mę­skie


SJP.pl


ingoda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji na Za­baj­ka­lu, która po po­łą­cze­niu z Ono­nem two­rzy Szył­kę;

Wiktionary

In­go­da (ros. Ингода) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji na Za­baj­ka­lu, która po po­łą­cze­niu z Ono­nem two­rzy Szył­kę (do­rze­cze Amuru). Dłu­gość rzeki wy­no­si 708 km, do­rze­cze zaś zaj­mu­je po­wierzch­nię 37 200 km².

Rzeka wy­pły­wa z ma­sy­wu So­chon­do w gó­rach Chen­tej.

Wikipedia


ingolstadt

In­gol­stadt – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Górna Ba­wa­ria, sie­dzi­ba re­gio­nu In­gol­stadt. Leży ok. 80 km na pół­noc od Mo­na­chium, w do­li­nie Du­na­ju, a jego za­byt­ko­we cen­trum po­ło­żo­ne jest na lewym brze­gu tej rzeki. Mia­sto o po­wierzch­ni 133,4 km² liczy 137 716 miesz­kań­ców (30 wrze­śnia 2021).

Wikipedia


ingot

szta­ba me­ta­lu, zwy­kle złota lub sre­bra


SJP.pl


ingracjacja

po­stę­po­wa­nie zmie­rza­ją­ce do wy­wo­ła­nia po­zy­tyw­ne­go na­sta­wie­nia ja­kiejś osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ce­lo­we dzia­ła­nie, które ma na celu uzy­ska­nie dla sie­bie czy­jejś przy­chyl­no­ści

Wiktionary

In­gra­cja­cja ("wkra­da­nie się w cudze łaski") – tech­ni­ka ma­ni­pu­la­cji, dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu zdo­by­cie sym­pa­tii (wyt­wo­rze­nie po­zy­tyw­nej po­sta­wy).

Isto­ta tego za­cho­wa­nia spro­wa­dza się do stwo­rze­nia po­zy­tyw­ne­go obra­zu włas­nej osoby u dru­gie­go czło­wie­ka oraz za­sto­so­wa­nia róż­ne­go typu tech­nik ma­ją­cych na celu uzy­ska­nie sym­pa­tii do sie­bie oraz próby wy­mu­sze­nia uz­na­nia wszyst­kich wa­lo­rów. Za­przy­jaź­nie­nie się ma cha­rak­ter czy­sto in­stru­men­tal­ny, i jed­no­cze­śnie jest na­rzę­dziem uzy­ska­nia wpły­wu.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pot. podlizywanie się

Wiktionary


ingracjacyjny

→ in­gra­cja­cja


SJP.pl

Patrz:

ingracjacja

ingram

seria pi­sto­le­tów ma­szy­no­wych za­pro­jek­to­wa­na przez Gor­do­na In­gra­ma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­gram – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Al­leg­he­ny
  • In­gram – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Kerr
  • In­gram – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rusk
  • In­gram (ang. In­gram Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ran­dolph
  • In­gram – miej­sco­wość w hrab­stwie Nort­hum­ber­land (An­glia)
  • In­gram M10 – ame­ry­kań­ski pi­sto­let ma­szy­no­wy

Wikipedia


ingrediencja

skład­nik mie­sza­ni­ny; in­gre­dient, do­miesz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skład­nik ja­kiejś mie­sza­ni­ny lub prze­pi­su, naj­czę­ściej ku­li­nar­ne­go lub mik­stu­ry le­kar­skiej, rzecz wcho­dzą­ca w skład cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kuch­ni fran­cu­skiej sto­su­je się czę­sto wyk­wint­ne in­gre­dien­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋɡrɛˈdʲjɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩŋgredʹi ̯ẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ingredient m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ingredient, składnik, składowa

Wiktionary


ingredient

skład­nik mie­sza­ni­ny; in­gre­dien­cja, do­miesz­ka


SJP.pl


ingremiacja

przy­ję­cie do ja­kiejś grupy, gre­mium; ko­op­ta­cja


SJP.pl


ingres

uro­czy­sty wjazd, uro­czy­ste ob­ję­cie wła­dzy lub urzę­du przez nowo mia­no­wa­ne­go bi­sku­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. uro­czy­ste ob­ję­cie wła­dzy w die­cez­ji przez bi­sku­pa, do­ty­czy także no­wo­o­bra­nych pa­pie­ży

 (1.2) hist. w I Rze­czy­post­po­li­tej: uro­czy­ste ob­ję­cie wła­dzy przez sta­ro­stów albo wo­je­wo­dów

 (1.3) druk. głów­ka ar­ty­ku­łu

Wiktionary

In­gres ( in­gres­sus „wej­ście” od in­gre­di „wejść”) – uro­czy­ste ob­ję­cie wła­dzy przez bi­sku­pa or­dy­na­riu­sza nad die­cez­ją.

W Ko­ście­le ka­to­lic­kim no­we­mu bi­sku­po­wi hołd ("ho­ma­gium") skła­da­ją bi­sku­pi po­moc­ni­czy, księ­ża, za­kon­ni­cy i wier­ni świec­cy. Ko­ściół ka­to­lic­ki za­le­ca, aby od­by­wa­ła się wtedy uro­czy­sta pro­ce­sja do ko­ścio­ła ka­te­dral­ne­go z udzia­łem du­chow­nych i wier­nych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.3) lid

Wiktionary


ingresja

lo­kal­ne za­la­nie lądu przez morze


SJP.pl

In­gre­sja, punkt wej­ścia – punkt (miej­sce) w pod­pro­gra­mie, od któ­re­go roz­po­czy­na się wy­ko­ny­wa­nie za­war­tych w bloku pod­pro­gra­mu in­struk­cji w wy­ni­ku wy­wo­ła­nia tego pod­pro­gra­mu. Wy­wo­ła­nie pew­ne­go pod­pro­gra­mu po­wo­du­je wy­ko­na­nie okre­ślo­nych czyn­no­ści wstęp­nych, przed wy­ko­na­niem in­struk­cji za­war­tych w bloku pod­pro­gra­mu zde­fi­nio­wa­nych przez pro­gra­mi­stę.

Wikipedia


ingresowy

→ in­gres


SJP.pl

Patrz:

ingres

ingresyjny

do­ty­czą­cy in­gre­sji (lo­kal­ne­go za­la­nia lądu przez morze)


SJP.pl


ingria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na le­żą­ca nad brze­giem Za­to­ki Fiń­skiej, na po­łud­nie od Ka­re­lii a na wschód od Esto­nii, obec­nie w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych Rosji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­gria – kra­i­na nad Za­to­ką Fiń­ską
  • In­gria – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Turyn.
  • In­gria – pań­stwo ist­nie­ją­ce w la­tach 1919-1920

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ingryjski

 rzecz. ingryjski mrz.

Wiktionary


ingrid

imię żeń­skie


SJP.pl


ingryda

imię żeń­skie


SJP.pl

In­gry­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od zło­że­nia słów "Ing" – imie­nia jed­ne­go z bogów nor­dyc­kich – i "fríðr", w sta­ro­nor­dyj­skim oz­na­cza­ją­ce­go „pię­kno”.

Pa­tron­ką imie­nia jest szwedz­ka do­mi­ni­kan­ka bł. In­gry­da Szwedz­ka.

W Pol­sce imię jest imie­niem rzad­kim.

Wikipedia


ingryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­grią, do­ty­czą­cy In­grii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język in­gryj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ingria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) iżorski

Wiktionary


ingulec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na po­łud­niu Ukra­i­ny, prawy do­pływ Dnie­pru;

Wiktionary

In­gu­lec ( Інгулець "In­hu­łeć", Малий Інгул "Małyj Inhuł") – rzeka na po­łud­niu Ukra­i­ny, prawy do­pływ Dnie­pru.

Bie­rze po­czą­tek na Wy­ży­nie Nadd­nie­przań­skiej. Dłu­gość rzeki to 549 km (że­glow­na na dłu­go­ści 109 km), po­wierzch­nia do­rze­cza 13 700 km².

Głów­ny­mi do­pły­wa­mi są: Sak­sa­hań, Wysuń, Żowta.

Wikipedia


inguri

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Gruz­ji, pły­ną­ca przez Swa­ne­tię i Ni­zi­nę Kol­chidz­ką, ucho­dzi do Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

In­gu­ri (gruz. ენგური – "En­gu­ri"; abch. Егры – "Egry"; ros. Ингури – "In­gu­ri") – rzeka na Ka­u­ka­zie Za­chod­nim.

Za­czy­na się w Gruz­ji kil­ko­ma spły­wa­mi z lo­dow­ców Pasma Głów­ne­go Wiel­kie­go Ka­u­ka­zu ta­ki­mi jak Lech­zi­ri, Ca­ne­ri czy Adi­szi. W biegu gór­nym pły­nie przez Swa­ne­tię, w biegu dol­nym zaś przez Ni­zi­nę Kol­chidz­ką. W biegu dol­nym sta­no­wi gra­ni­cę po­mię­dzy gru­ziń­skim re­gio­nem Me­gre­lia i Górna Swa­ne­tia a se­pa­ra­ty­stycz­ną Ab­chaz­ją. Ucho­dzi do Morza Czar­ne­go.

Wikipedia


inguski

do­ty­czą­cy In­gu­szów, zwią­za­ny z In­gu­sza­mi, wła­ści­wy In­gu­szom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­gu­sza­mi, do­ty­czą­cy In­gu­szów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język in­gu­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inguszetia ż., Ingusz mos., Inguszka ż.

 przym. inguszecki

Wiktionary


inguskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem in­gu­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem in­gu­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku in­gu­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩŋˈɡuskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ĩŋguskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


ingusz

miesz­ka­niec In­gu­sze­tii


SJP.pl


inguszecki

→ In­gu­sze­tia; in­gu­sze­tyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­gu­sze­tią, do­ty­czą­cy In­gu­sze­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inguszetia ż., Ingusz mos., Inguszka ż., inguski mrz.

 przym. inguski

Wiktionary


inguszetia

ro­syj­ska re­pu­bli­ka na Ka­u­ka­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka, wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

In­gu­sze­tia ( Ингушетия, Гӏалгӏайче), Re­pu­bli­ka In­gu­sze­tii (ros. Респу́блика Ингуше́тия, ing. ГIалгIай Мохк, "Ghalg­haj Mochk") – re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, po­ło­żo­na na pół­noc­ny Ka­u­ka­zu. W ra­mach fe­de­ra­cji In­gu­sze­tia gra­ni­czy z Ose­tią Pół­noc­ną oraz Cze­cze­nią, ma także zew­nętrz­ną gra­ni­cę z gru­ziń­skim re­gio­nem Mcche­ta-Mtia­ne­tii (gminy Ka­zbe­gi i Du­sze­ti).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ofia­ra­mi ataku ter­ro­ry­stycz­ne­go było sied­miu pra­cow­ni­ków MSW re­pu­bli­ki In­gu­sze­tii, po­nad­to 15 osób zo­sta­ło ran­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inguski mrz., Ingusz, Inguszka

 przym. inguski, inguszecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Inguszetii

Wiktionary


inguszetyjski

→ In­gu­sze­tia; in­gu­szec­ki


SJP.pl


inguszka

miesz­kan­ka In­gu­sze­tii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni na­ro­du In­gu­szów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inguszetia ż., inguski mrz.

:: fm. Ingusz mos.

 przym. inguski, inguszecki, inguszetyjski

Wiktionary


inguł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Bohu;

Wiktionary

Inguł ( Інгул "Inhuł") – rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Bohu.

Pły­nie przez obwód ki­ro­wo­gradz­ki i mi­ko­ła­jow­ski. Dłu­gość rzeki 354 km, po­wierzch­nia do­rze­cza – 9890 km².

Wikipedia


ingwer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. imbir

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zozwor

Wiktionary


inhalacja

wdy­cha­nie w ce­lach lecz­ni­czych pary lub roz­py­lo­nych pły­nów; wzie­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wdy­cha­nie pary wod­nej, gazów lub sub­stan­cji w ce­lach lecz­ni­czych;

Wiktionary

In­ha­la­cja, wzie­wa­nie – za­bieg lecz­ni­czy po­le­ga­ją­cy na wdy­cha­niu par wód mi­ne­ral­nych, rozt­wo­rów leków lub ich ae­ro­zo­li. Wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą spe­cjal­ne­go apa­ra­tu (in­ha­la­to­ra) lub ne­bu­li­za­to­ra, lub przez wdy­cha­nie par wrzą­ce­go płynu. Do in­ha­la­cji używa się leków dzia­ła­ją­cych roz­kur­czo­wo na drze­wo os­krze­lo­we, ułat­wia­ją­cych wykrz­tu­sza­nie wy­dzie­li­ny, dzia­ła­ją­cych prze­ciw­za­pal­nie i an­ty­bio­ty­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnxaˈlat͡sʲja, AS: ĩnχalacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inhalatorium n., inhalator m., inhalatorek m., inhalowanie n.

 czas. inhalować

 przym. inhalacyjny

Wiktionary


inhalacyjny

do­ty­czą­cy in­ha­la­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­ha­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inhalator mrz., inhalacja ż.

Wiktionary


inhalator

1. urzą­dze­nie do roz­py­la­nia pły­nów lub prosz­ków przez­na­czo­nych do wdy­cha­nia, zwy­kle w ce­lach lecz­ni­czych;
2. in­ha­la­tor tle­no­wy - urzą­dze­nie po­kła­do­we sa­mo­lo­tów umoż­li­wia­ją­ce za­ło­dze od­dy­cha­nie tle­nem z butli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. sprzęt słu­żą­cy do in­ha­la­cji i te­ra­pii dróg od­de­cho­wych;

Wiktionary

In­ha­la­tor, ne­bu­li­za­tor – wyrób me­dycz­ny przez­na­czo­ny do in­ha­la­cji, te­ra­pii gór­nych i dol­nych dróg od­de­cho­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Im­por­ter zmu­szo­ny był wy­co­fać z aptek par­tię ska­żo­nych in­ha­la­to­rów prosz­ko­wych dla kotów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnxaˈlatɔr, AS: ĩnχalator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inhalacja ż., inhalowanie n.

 czas. inhalować

 przym. inhalacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nebulizator m.

Wiktionary


inhalatorek

zdrob­nie­nie od: in­ha­la­tor


SJP.pl


inhalatorium

miej­sce do prze­pro­wa­dza­nia in­ha­la­cji; in­ha­la­tor­nia, wzie­wal­nia


SJP.pl

In­ha­la­to­rium (wzie­wal­nia, wa­po­ra­to­rium) – miej­sce pow­sta­łe na­tu­ral­nie lub ut­wo­rzo­ne sztucz­nie, w któ­rym sub­stan­cje lecz­ni­cze są po­bie­ra­ne w dro­dze in­ha­la­cji. In­ha­la­cje mogą być pro­wa­dzo­ne w na­tu­ral­nych wzie­wal­niach – prze­strze­niach po­wietrz­nych, pow­sta­ją­cych wokół źró­deł wód go­rą­cych, bi­ją­cych bez­poś­red­nio z głę­bo­kich po­kła­dów. Po­dob­ne wzie­wal­nie pow­sta­ją wokół urzą­dzeń bu­do­wa­nych w celu otrzy­my­wa­nia soli ku­chen­nej me­to­dą za­gę­szcza­nia so­lan­ki.

Wikipedia


inhalatornia

miej­sce do prze­pro­wa­dza­nia in­ha­la­cji; in­ha­la­to­rium, wzie­wal­nia


SJP.pl


inhalować

wdy­chać coś, naj­czę­ściej w ce­lach lecz­ni­czych; wzie­wać


SJP.pl


inherencja

przy­na­leż­ność


SJP.pl


inherentny

nie­o­dłącz­ny, tkwią­cy w isto­cie, przy­na­le­żą­cy do cze­goś, nie­o­dzow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­ro­złącz­nie z czymś zwią­za­ny, tkwią­cy w isto­cie, struk­tu­rze, na­tu­rze cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnxɛˈrɛ̃ntnɨ, AS: ĩnχerẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. inherentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyrodzony, właściwy, nieodłączny

Wiktionary


inhibicja

za­ha­mo­wa­nie, za­trzy­ma­nie, zakaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces ha­mo­wa­nia lub ogra­ni­cza­nia dzia­łań, re­ak­cji lub za­cho­wań, sto­so­wa­ny w róż­nych dzie­dzi­nach, m.in. w che­mii, bio­lo­gii, psy­cho­lo­gii czy pra­wie

Wiktionary

In­hi­bi­cja – zmniej­sza­nie szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej spo­wo­do­wa­ne do­dat­kiem sub­stan­cji (in­hi­bi­to­ra) wpły­wa­ją­cej na stę­że­nie re­a­gen­tów, ka­ta­li­za­to­ra lub pro­duk­tu poś­red­nie­go.

Bywa ona nie­po­praw­nie na­zy­wa­na "ka­ta­li­zą ujem­ną", a in­hi­bi­tor bywa nie­po­praw­nie na­zy­wa­ny "ka­ta­li­za­to­rem ujem­nym".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re bak­te­rie bezt­le­no­we to­le­ru­ją krót­ką ek­spo­zy­cję na at­mos­fe­rę tle­no­wą. Po­wo­du­je ona wpraw­dzie in­hi­bi­cję wzro­stu, nie za­bi­ja jed­nak bak­te­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inhibicyjny

 rzecz. inhibitor mrz.

Wiktionary


inhibicyjny

przy­miot­nik od: in­hi­bi­cja


SJP.pl


inhibina

biał­ko jaj­ni­ka, pep­tyd bio­rą­cy udział w re­gu­la­cji cyklu mie­siącz­ko­we­go


SJP.pl

In­hi­bi­na – pep­tyd bę­dą­cy in­hi­bi­to­rem syn­te­zy i wy­dzie­la­nia FSH, bio­rą­cy także udział w re­gu­la­cji cyklu mie­siącz­ko­we­go. U ko­biet in­hi­bi­na jest pro­du­ko­wa­na przez war­stwę ziar­ni­stą pę­che­rzy­ka do­mi­nu­ją­ce­go, ciał­ko żółte, a także ło­ży­sko i przy­sad­kę. U męż­czyzn in­hi­bi­na jest pro­du­ko­wa­na przez ko­mór­ki Ser­to­le­go i po­ma­ga w lo­kal­nej re­gu­la­cji sper­ma­to­ge­ne­zy oraz jest głów­nym czyn­ni­kiem, który ha­mu­je wy­dzie­la­nie FSH.

Wikipedia


inhibinowy

→ in­hi­bi­na


SJP.pl

Patrz:

inhibina

inhibitor

w che­mii, bio­lo­gii: zwią­zek che­micz­ny po­wo­du­ją­cy za­ha­mo­wa­nie bądź spo­wol­nie­nie re­ak­cji che­micz­nej albo dzia­ła­nie en­zy­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja zwal­nia­ją­ca lub ha­mu­ją­ca re­ak­cję che­micz­ną;

Wiktionary

In­hi­bi­tor ( in­hi­bi­tio – pow­strzy­ma­nie) – sub­stan­cja che­micz­na, która po­wo­du­je zmniej­sze­nie szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej. Pro­ces ten na­zy­wa się "in­hi­bi­cją". In­hi­bi­to­rem można naz­wać za­rów­no sub­stan­cję po­wo­du­ją­cą spo­wol­nie­nie lub za­trzy­ma­nie re­ak­cji nie­ka­ta­li­zo­wa­nej, jak i sub­stan­cję ob­ni­ża­ją­cą ak­tyw­ność ka­ta­li­za­to­ra w re­ak­cji ka­ta­li­zo­wa­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnxʲiˈbʲitɔr, AS: ĩnχʹibʹitor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inhibicja ż.

 przym. inhibicyjny, inhibitorowy

Wiktionary


inhibitorowy

zwią­za­ny z in­hi­bi­to­rem


SJP.pl


inhibitory

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od in­hi­bi­tor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnxʲibʲiˈtɔrɨ, AS: ĩnχʹibʹitory

Wiktionary


inhumacja

po­grze­ba­nie zwłok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. po­grze­ba­nie zmar­łe­go w ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lud­ność prak­ty­ko­wa­ła obrzą­dek bi­ry­tu­al­ny, to jest za­rów­no kre­ma­cję, jak i in­hu­ma­cję, co uwa­ża­ne jest za cechę cha­rak­te­ry­stycz­ną kul­tu­ry wiel­bar­skiej.

 (1.1) Wy­stę­po­wa­nie w nich in­hu­ma­cji i kre­ma­cji świad­czy o et­nicz­nej nie­jed­no­li­to­ści huń­skiej ordy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inhumacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogrzeb

Wiktionary


inhumacyjny

→ in­hu­ma­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­hu­ma­cją, do­ty­czą­cy in­hu­ma­cji

Wiktionary

Patrz:

inhumacja

Powiązane:

 rzecz. inhumacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogrzebowy

Wiktionary


inia

1. del­fin słod­ko­wod­ny z do­rze­cza Ama­zon­ki;
2. punkt, we­dług któ­re­go do­ko­nu­je się po­mia­ru ludz­kiej czasz­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Inia ama­zoń­ska (Inia ge­of­fren­sis) – ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny inio­wa­tych (Inii­dae)
  • Inia ara­gu­a­ia­en­sis – ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny inio­wa­tych (Inii­dae)
  • Inia (ro­dzaj)
  • Inio­wa­te (Ini­dae)
  • Inia – rzeka w Rosji, do­pływ Obu
  • Inia – wieś w Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej

Wikipedia


inicjacja

1. za­po­cząt­ko­wa­nie lub roz­po­czę­cie się cze­goś
2. przy­ję­cie no­we­go człon­ka do ja­kie­goś taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia, bract­wa, sekty; wta­jem­ni­cze­nie;
3. osią­ga­nie no­wych eta­pów i wta­jem­ni­czeń w pro­ce­sie sta­wa­nia się do­ro­słym;
4. w niek­tó­rych kul­tu­rach: obrzę­dy to­wa­rzy­szą­ce osią­ga­niu ta­kich eta­pów, przyj­mo­wa­niu do spo­łecz­no­ści do­ro­słych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­po­czę­cie czyn­no­ści, pro­ce­su dzia­ła­nia

 (1.2) ce­re­mo­nia przy­ję­cia no­we­go człon­ka

 (1.3) wta­jem­ni­cze­nie w coś, zaz­na­jo­mie­nie się z czymś nowym, za­poz­na­nie się

Wiktionary

Ini­cja­cja wy­stę­pu­je w na­stę­pu­ją­cych zna­cze­niach:

Czę­sto ini­cja­cja jest zry­tu­a­li­zo­wa­na i to­wa­rzy­szy jej od­po­wied­nia ce­re­mo­nia. Jest tak zwła­szcza w przy­pad­ku, kiedy ini­cjo­wa­ny wstę­pu­je do ja­kie­goś za­ko­nu lub taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia, co oz­na­cza wta­jem­ni­cze­nie w se­kret­ne dok­try­ny czy mi­ste­ria sta­ro­żyt­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­si­my jej po­dzię­ko­wać za ini­cja­cję tych cu­dow­nych spot­kań.

 (1.2) Wa­run­kiem ko­niecz­nym od­by­cia ini­cja­cji w sek­cie jest wpła­ce­nie dużej sumy na jej konto.

 (1.3) Kasia czę­sto się chwa­li, że przesz­ła ini­cja­cję sek­su­al­ną w wieku 15 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩɲiˈt͡sʲjat͡sʲja, AS: ĩńicʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inicjować, zainicjować

 rzecz. inicjator m., inicjatorka ż., inicjowanie n., zainicjowanie n., inicjał mrz.

 przym. inicjacyjny, inicjatorski

 przysł. inicjacyjnie

Wiktionary


inicjacyjny

→ ini­cja­cja


SJP.pl

Patrz:

inicjacja

inicjalizacja

w in­for­ma­ty­ce: na­da­nie war­to­ści po­cząt­ko­wych do­wol­ne­mu obiek­to­wi


SJP.pl

Ini­cja­li­za­cja – na­da­nie war­to­ści/sta­nów po­cząt­ko­wych do­wol­ne­mu obiek­to­wi. W ogól­nym przy­pad­ku obiek­tem może być zmien­na, okre­ślo­ny ob­szar pa­mię­ci przy­dzie­lo­ny dy­na­micz­nie itp. W przy­pad­ku pro­gra­mo­wa­nia obiek­to­we­go ini­cja­li­za­cją obiek­tów zaj­mu­ją się zwy­kle kon­struk­to­ry na­le­żą­ce do od­po­wied­niej klasy.

Wikipedia


inicjalizacyjny

→ ini­cja­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

inicjalizacja

inicjalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ini­cja­li­zo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Służą do ini­cja­li­zo­wa­nia pól klasy, w tym sta­łych i re­fe­ren­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩɲit͡sʲjalʲizɔˈvãɲɛ, AS: ĩńicʹi ̯alʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inicjalizować

Wiktionary


inicjalizować

w in­for­ma­ty­ce: na­da­wać po­cząt­ko­we war­to­ści; ini­cjo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) na­da­wać cze­muś stan po­cząt­ko­wy; roz­po­czy­nać coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩɲit͡sʲjalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: ĩńicʹi ̯alʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjalizowanie n.

 czas. inicjować

Wiktionary


inicjalność

→ ini­cjal­ny


SJP.pl

Patrz:

inicjalny

inicjalny

1. po­cząt­ko­wy, umie­szczo­ny na po­cząt­ku;
2. ko­mór­ki ini­cjal­ne - w bo­ta­ni­ce: ko­mór­ki wierz­choł­ko­we stoż­ka wzro­stu;
3. ak­cent ini­cjal­ny - w ję­zy­koz­naw­stwie: ak­cent na pier­wszej sy­la­bie wy­ra­zu;
4. gleby ini­cjal­ne - w ge­o­lo­gii: gleby za­czy­na­ją­ce się kształ­to­wać


SJP.pl


inicjator

osoba wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą; pro­jek­to­daw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą, ini­cju­ją­ca coś, da­ją­ca cze­muś po­czą­tek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) chem. czyn­nik ko­niecz­ny do za­po­cząt­ko­wa­nia niek­tó­rych re­ak­cji che­micz­nych, głów­nie re­ak­cji po­li­me­ry­za­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ini­cja­tor usta­wo­daw­czy – to in­sty­tu­cja, osoba lub grupa osób, która two­rzy pro­jekt usta­wy i zgła­sza go pod obra­dy Sejmu.
  • Ini­cja­tor po­stę­po­wa­nia – to in­sty­tu­cja, osoba lub grupa osób, która za­po­cząt­ko­wa­ła pewne po­stę­po­wa­nie praw­ne - np: zgło­si­ła wnio­sek do pro­ku­ra­tu­ry lub sądu.
  • Ini­cja­tor che­micz­ny – to czyn­nik fi­zycz­ny lub zwią­zek che­micz­ny uru­cha­mia­ją­cy zaj­ście re­ak­cji che­micz­nej
  • Ini­cja­tor wy­bu­chu – ma­te­riał wy­bu­cho­wy zdol­ny do szyb­kiej ek­sploz­ji pod wpły­wem czyn­ni­ka fi­zycz­ne­go - sto­so­wa­ny w de­to­na­to­rach i spłon­kach.
  • Ini­cja­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Artur jest ini­cja­to­rem na­sze­go dzi­siej­sze­go spot­ka­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩɲiˈt͡sʲjatɔr, AS: ĩńicʹi ̯ator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjatywa ż., inicjacja ż.

:: fż. inicjatorka ż.

 czas. inicjować ndk., zainicjować dk.

 przym. inicjatywny, inicjacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowy ojciec, pomysłodawca, projektodawca

Wiktionary


inicjatorka

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą; pro­jek­to­daw­czy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą, ini­cju­ją­ca coś, da­ją­ca cze­muś po­czą­tek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjator mos./mrz., inicjacja ż.

Wiktionary


inicjatywa

1. im­puls do dzia­ła­nia; bo­dziec;
2. sa­mo­dziel­ność i ak­tyw­ność w dzia­ła­niu; ini­cja­tyw­ność, przed­się­bior­czość, za­rad­ność;
3. re­a­li­za­cja pro­jek­tu lub po­my­słu; dzia­łal­ność;
4. pier­wszeń­stwo w czymś; pry­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­po­zy­cja zre­a­li­zo­wa­nia okre­ślo­nych dzia­łań

 (1.2) skłon­ność do sa­mo­dziel­ne­go ini­cjo­wa­nia dzia­łań

 (1.3) w grach: pier­wszeń­stwo da­ją­ce prze­wa­gę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ini­cja­ty­wa (w sto­sun­ku do jed­nost­ki) – za­an­ga­żo­wa­nie, ce­lo­we dzia­ła­nie
  • ini­cja­ty­wa – przed­sięw­zię­cie, pro­jekt, plan, po­mysł lub sku­pio­ny wokół nich ruch spo­łecz­no­ści
  • ini­cja­ty­wa prze­ło­żo­ne­go
  • ini­cja­ty­wa usta­wo­daw­cza
  • ini­cja­ty­wa lu­do­wa
  • ini­cja­ty­wa – ter­min sto­so­wa­ny w grach fa­bu­lar­nych
  • Ini­cja­ty­wa 3/4
  • Ini­cja­ty­wa DHARMA
  • Ini­cja­ty­wa dla Ka­ta­lo­nii - Zie­lo­ni
  • Ini­cja­ty­wa dla Pol­ski
  • Ini­cja­ty­wa Pra­cow­ni­cza
  • Ini­cja­ty­wa RP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wpraw­dzie Ne­a­pol zo­stał za­ło­żo­ny przez Gre­ków i język grec­ki wciąż był tam po­wszech­nie uży­wa­ny, lecz w ne­a­po­li­tań­skim re­gio­nie Kam­pa­nii osied­lo­no wielu rzym­skich we­te­ra­nów z ini­cja­ty­wy Ce­za­ra, a je­szcze licz­niej­si ocze­ki­wa­li na przyz­na­nie dzia­łek ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjator mrz./mos., inicjatorka ż.

 czas. inicjować

 przym. inicjatywny

Wiktionary


inicjatywność

sa­mo­dziel­ność i ak­tyw­ność w dzia­ła­niu; ini­cja­ty­wa, przed­się­bior­czość, za­rad­ność


SJP.pl


inicjatywny

1. roz­po­czy­na­ją­cy ja­kieś dzia­ła­nie; ini­cju­ją­cy, za­ło­ży­ciel­ski;
2. po­bu­dza­ją­cy do dzia­ła­nia; in­spi­ra­cyj­ny, in­spi­ra­tor­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ini­cja­ty­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjator mos./mrz., inicjatywa ż.

Wiktionary


inicjał

li­te­ra roz­po­czy­na­ją­ca roz­dział lub par­tię tek­stu, wy­róż­nia­ją­ca się wiel­ko­ścią, kształ­tem lub ozdo­ba­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duża, zwy­kle ozdob­na li­te­ra roz­po­czy­na­ją­ca aka­pit tek­stu

Wiktionary

Ini­cjał (śrdw.-łac. "ini­tia­le" od łac. "ini­tium", po­czą­tek). Można go zde­fi­nio­wać jako:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩˈɲit͡sʲjaw, AS: ĩńicʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjały, inicjatywa ż., inicjowanie n., zainicjowanie n., inicjatywność ż., inicjacja ż.

 czas. inicjować ndk., zainicjować dk.

 przym. inicjałowy, inicjatywny, inicjalny

 przysł. inicjalnie, inicjatywnie

Wiktionary


inicjałowy

zwią­za­ny z ini­cja­łem


SJP.pl


inicjały

li­te­ra roz­po­czy­na­ją­ca roz­dział lub par­tię tek­stu, wy­róż­nia­ją­ca się wiel­ko­ścią, kształ­tem lub ozdo­ba­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pier­wsze li­te­ry imie­nia lub imion i naz­wi­ska

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. M. zob. ini­cjał.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem czy we fra­zie „nie­daw­na pre­mie­ra książ­ki o SW” cho­dzi o ini­cja­ły Wi­sła­wy Szym­bor­skiej, Willa Smit­ha czy Shir­ley Watts.

 (1.1) Naj­cie­ka­wsze jest jed­nak to, że me­ne­dże­rem ze stro­ny NASA jest czło­wiek, któ­re­go ini­cja­ły to ABC.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjał m.

 przym. inicjalny

 czas. inicjować

Wiktionary


inicjodawca

osoba lub in­sty­tu­cja wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą re­a­li­za­cji ja­kie­goś po­my­słu, wy­ko­na­nia ja­kie­goś pro­jek­tu


SJP.pl


inicjować

dawać po­czą­tek cze­muś, za­po­cząt­ko­wy­wać; wy­stę­po­wać z ini­cja­ty­wą, dawać po­mysł


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­i­ni­cjo­wać)

 (1.1) dawać cze­muś po­czą­tek

 (1.2) wy­stę­po­wać z ini­cja­ty­wą, po­my­słem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ban­kruct­wo kilku ban­ków było ele­men­tem ini­cju­ją­cym świa­to­wy kry­zys fi­nan­so­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inicjalizować, zainicjować

 rzecz. inicjacja ż., inicjał m., inicjały nmos., inicjator m., inicjatorka ż., inicjatywa ż., inicjowanie n.

 przym. inicjacyjny, inicjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpoczynać, zaczynać, zapoczątkowywać

Wiktionary


iniekcja

1. wstrzy­knię­cie, za­strzyk;
2. odw­zo­ro­wa­nie róż­no­war­to­ścio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­strzyk

 (1.2) mat. funk­cja róż­no­war­to­ścio­wa;

 (1.3) techn. wtła­cza­nie lub wstrzy­knię­cie cie­czy lub gazów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • za­strzyk w me­dy­cy­nie
  • funk­cja róż­no­war­to­ścio­wa w ma­te­ma­ty­ce

Wikipedia


iniekcyjny

do­ty­czą­cy iniek­cji


SJP.pl


iniektor

in­żek­tor; urzą­dze­nie do wtła­cza­nia płynu do ob­sza­ru o ci­śnie­niu wyż­szym od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go


SJP.pl


iniektorowy

zwią­za­ny z iniek­to­rem


SJP.pl


iniektywność

cecha funk­cji róż­no­war­to­ścio­wej (iniek­cji)


SJP.pl


iniektywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: ar­ty­ku­ło­wa­ny w wy­ni­ku iniek­cji - wde­chu po­wie­trza spo­wo­do­wa­ne­go ru­chem krta­ni w dół


SJP.pl


iniowate

o ce­chach inio­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


SJP.pl

Inio­wa­te (Ini­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z par­vor­do zę­bow­ców (Odon­to­ce­ti) w obrę­bie in­fra­rzą­du wa­le­ni (Ce­ta­cea).

Wikipedia


iniowaty

o ce­chach inio­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


SJP.pl


init.

skrót od: ini­tio (z ła­ci­ny: na po­cząt­ku)


SJP.pl


initio

z ła­ci­ny: na po­cząt­ku


SJP.pl


iniuria

daw­niej: nie­spra­wied­li­wość, obra­za, znie­wa­ga; krzyw­da


SJP.pl


injekcja

w ma­te­ma­ty­ce: funk­cja róż­no­war­to­ścio­wej, w któ­rej róż­nym war­to­ściom ar­gu­men­tów od­po­wia­da­ją różne war­to­ści funk­cji; iniek­cja


SJP.pl


ink

1. śro­do­wi­sko­wo: barw­nik uży­wa­ny do wy­ko­na­nia ta­tu­a­żu;
2. śro­do­wi­sko­wo: pod­pi­sa­nie kon­trak­tu na wy­stę­py


SJP.pl


ink.

skrót od: in­ku­na­buł


SJP.pl


inka

tytuł wład­cy Inków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pol­ska kawa zbo­żo­wa in­stant po­pu­lar­na od PRL-u, pro­du­ko­wa­na w Ska­wi­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Inka – wład­ca im­pe­rium Inków
  • Inka – marka kawy zbo­żo­wej
  • Inka – osada w po­wie­cie star­gardz­kim
  • Inka – zdrob­nie­nie od imion koń­czą­cych się na -ina, ta­kich jak Ha­li­na, Pa­u­li­na. Także fry­zyj­ski i fiń­ski od­po­wied­nik Ingi
    • Inka Dow­lasz
    • Inka Słod­kow­ska
    • Inka So­bo­lew­ska (Grynsz­pan)
    • Inka Frie­drich
    • Inka Parei
    • Inka Chri­stie
  • Inka – pse­u­do­nim Da­nu­ty Sie­dzi­ków­ny, a także
    • Ali­cji Sol­skiej-Ja­ro­sze­wicz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Inka mos.

Wiktionary


inkandescencja

tem­pe­ra­tu­ro­we wyt­wa­rza­nie świa­tła za po­mo­cą prądu elek­trycz­ne­go, który ciepl­nie wzbu­dza czą­stecz­ki lub atomy


SJP.pl


inkantacja

obrzę­do­we za­klę­cie, śpie­wa­ne albo re­cy­to­wa­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. rel. obrzę­do­we za­klę­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkãnˈtat͡sʲja, AS: ĩŋkãntacʹi ̯a

Wiktionary


inkantacyjny

→ in­kan­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

inkantacja

inkantować

wy­ma­wiać lub wyś­pie­wy­wać obrzę­do­we za­klę­cia albo modły


SJP.pl


inkarceracja

po­zba­wie­nie wol­no­ści; uwię­zie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. so­cjol. psych. po­zba­wie­nie wol­no­ści, uwię­zie­nie

 (1.2) przest. med. uwięź­nię­cie ja­kie­goś or­ga­nu wew­nętrz­ne­go, prze­pu­kli­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia wska­zu­ją, że czyn­ni­kiem na­si­la­ją­cym za­bu­rze­nia be­ha­wio­ral­ne i emo­cjo­nal­ne dzie­ci jest in­kar­ce­ra­cja ro­dzi­ca, która do­ty­ka bar­dziej dziew­czę­ta, niż chłop­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkarcerat m.

 czas. inkarcerować ndk.

 przym. inkarceracyjny

Wiktionary


inkarceracyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­kar­ce­ra­cją, do­ty­czą­cy in­kar­ce­ra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkarceracja ż.

Wiktionary


inkardynacja

przy­pi­sa­nie du­chow­ne­go do kon­kret­nej die­cez­ji lub zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go


SJP.pl

In­kar­dy­na­cja – przy­pi­sa­nie (przy­na­leż­ność) du­chow­ne­go do kon­kret­nej in­sty­tu­cji ko­ściel­nej, jak die­cez­ji, zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, etc.

Wikipedia


inkardynować

przy­pi­sać (przy­pi­sy­wać) du­chow­ne­go do kon­kret­nej die­cez­ji lub zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go


SJP.pl


inkarnacja

1. wcie­le­nie;
2. w hin­du­iz­mie: ziem­skie sta­dium ist­nie­nia duszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wcie­le­nie bó­stwa w osobę ludz­ką;

 (1.2) rzad. barwa skóry czło­wie­ka

Wiktionary

In­kar­na­cja (z łac.: "in­car­na­tio"; od "in­car­na­re", gdzie "caro" – ciało, mięso) – w re­li­giach dhar­micz­nych jest to jedno z wcie­leń przyj­mo­wa­nych przez żywą isto­tę (duszę) w cyklu sam­sa­ry; w chrze­ści­jań­stwie – zgod­nie z wyz­na­niem wiary – akt do­ty­czą­cy je­dy­nie boga Jahwe i jego syna Je­zu­sa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karnacja ż.

Wiktionary


inkarnacyjny

→ in­kar­na­cja


SJP.pl

Patrz:

inkarnacja

inkarnat

daw­niej o ko­lo­rze bla­do­ró­żo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kolor bla­do­ró­żo­wy

Wiktionary

In­kar­nat, kar­na­cja, barwa cie­li­sta ( in­car­nat - mocno czer­wo­ny; in­car­na­to; car­nis, caro - mięso)

W in. ję­zy­kach: Fle­isch­far­be (niem.), Flesh tone (ang).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karnizm mrz.

Wiktionary


inkarnatka

rocz­na lub dwu­let­nia ko­ni­czy­na o ja­skra­wo­czer­wo­nych kwia­tach, upra­wia­na na paszę; ko­ni­czy­na krwi­sto­czer­wo­na; ko­ni­czy­na szkar­łat­na


SJP.pl


inkarnować

przy­bie­rać po­stać cze­goś, ucie­le­śniać; prze­ży­wać in­kar­na­cję


SJP.pl


inkas

1. po­dej­mo­wa­nie pie­nię­dzy z ty­tu­łu weks­li, cze­ków, ra­chun­ków itp.;
2. forma roz­li­czeń bez­go­tów­ko­wych do­ko­ny­wa­nych za poś­red­nict­wem banku


SJP.pl


inkasencki

→ in­ka­sent


SJP.pl

Patrz:

inkasent

inkasent

osoba poś­red­ni­czą­ca przy po­bo­rze po­dat­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się po­bie­ra­niem od płat­ni­ków na­leż­no­ści w ich miej­scu za­miesz­ka­nia;

Wiktionary

In­ka­sent – w sze­ro­kim zna­cze­niu osoba po­bie­ra­ją­ca na­leż­no­ści od po­dat­ni­ka (np. in­ka­sent elek­trow­ni lub ga­zow­ni), a w szcze­gól­no­ści to osoba praw­na, fi­zycz­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­ma­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej obo­wią­za­na do po­bra­nia od po­dat­ni­ka po­dat­ku i wpła­ce­nia go we wła­ści­wym ter­mi­nie or­ga­no­wi po­dat­ko­we­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩŋˈkasɛ̃nt, AS: ĩŋkasẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkaso m., inkasowanie n.

:: fż. inkasentka

 czas. inkasować

 przym. inkasencki, inkasowy

Wiktionary


inkasentka

→ in­ka­sent


SJP.pl

Patrz:

inkasent

inkaska

przy­miot­nik od: Inka, Inkas


SJP.pl


inkaski

przy­miot­nik od: Inka, Inkas


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z In­ka­mi, do­ty­czą­cy Inków, ich kul­tu­ry, sztu­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym wła­śnie cza­sie Hisz­pa­nie osta­tecz­nie roz­gro­mi­li pow­stań­ców in­ka­skich, któ­rych przy­wód­cy po­sta­no­wi­li uciec do Eu­ro­py przed prze­śla­do­wa­nia­mi oku­pan­tów.

 (1.1) Część po­cho­dzi je­szcze z cza­sów in­ka­skich, kiedy to po­wierzch­nia upraw­na w Peru była o czter­dzie­ści pro­cent więk­sza niż obec­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩŋˈkasʲci, AS: ĩŋkasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inka mos.

Wiktionary


inkaso

1. po­dej­mo­wa­nie pie­nię­dzy z ty­tu­łu weks­li, cze­ków, ra­chun­ków itp.;
2. forma roz­li­czeń bez­go­tów­ko­wych do­ko­ny­wa­nych za poś­red­nict­wem banku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­bra­nie na­leż­no­ści pie­nięż­nej do­ko­na­ne przez in­ka­sen­ta (lub za po­mo­cą roz­li­cze­nia ban­ko­we­go)

Wiktionary

In­ka­so (rów­nież in­ka­so do­ku­men­to­we) – wa­run­ko­wa forma płat­no­ści, po­le­ga­ją­ca na po­bra­niu okre­ślo­nej na­leż­no­ści przez in­sty­tu­cję in­ka­su­ją­cą (na ogół bank) dzia­ła­ją­cą na rzecz zle­ce­nio­daw­cy w za­mian za wy­da­nie wska­za­ne­mu pod­mio­to­wi przed­mio­tu in­ka­sa, na wa­run­kach okre­ślo­nych przez zle­ce­nio­daw­cę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩŋˈkasɔ, AS: ĩŋkaso

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkasent

 czas. inkasować

Wiktionary


inkasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ka­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkasować ndk.

 rzecz. inkasent ż.

Wiktionary


inkasować

1. po­bie­rać na­leż­ność;
2. w bok­sie: do­sta­wać ciosy, obry­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) po­bie­rać pie­nią­dze

 (1.2) przen. środ. w bok­sie: przyj­mo­wać ciosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­cas­so, ku­bi­ści, Bra­que, cała szaj­ka Ba­te­au-La­vo­i­re chwac­ko ma­sze­ru­je przez sa­lo­ny, a ten szcze­niak Kahn­we­i­ler in­ka­su­je pie­nią­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkaˈsɔvat͡ɕ, AS: ĩŋkasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkaso n., inkasent ż., inkasowanie n.

 czas. zainkasować

 przym. inkasowy

Wiktionary


inkasowy

przy­miot­nik od: in­ka­so


SJP.pl


inkastelacja

na­da­nie bu­dow­li cha­rak­te­ru obron­ne­go


SJP.pl

In­ka­ste­la­cja – na­da­nie bu­dow­li, która ze swo­jej na­tu­ry nie jest obiek­tem obron­nym, cha­rak­te­ru obron­ne­go. In­ka­ste­la­cja może być pier­wot­na, gdy cha­rak­ter obron­ny na­da­no pod­czas wzno­sze­nia, lub wtór­na, gdy bu­dow­lę przy­sto­so­wa­no do tego celu póź­niej.

Wikipedia


inkaust

daw­niej: atra­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. atra­ment

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩŋkawst, AS: ĩŋkau̯st

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkauścik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atrament

Wiktionary


inkauścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­ka­ust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkaust m.

Wiktionary


inker

czło­wiek na­kła­da­ją­cy tusz w ame­ry­kań­skiej ma­nu­fak­tu­rze ko­mik­so­wej


SJP.pl


inklina

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej war­to­ści in­kli­na­cji (od­chy­le­nia kie­run­ku wska­zy­wa­nia igły ma­gne­tycz­nej od pła­szczyz­ny po­zio­mej)


SJP.pl


inklinacja

1. skłon­ność, upo­do­ba­nie do cze­goś; pre­dy­lek­cja, za­mi­ło­wa­nie, za­in­te­re­so­wa­nie;
2. żar­to­bli­wie: sym­pa­tia, po­ciąg do kogoś;
3. w fi­zy­ce: kąt na­chy­le­nia igły ma­gne­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. na­chy­le­nie, kąt na­chy­le­nia

 (1.2) upo­do­ba­nie, skłon­ność

Wiktionary

In­kli­na­cja (na­chy­le­nie) – jeden z ele­men­tów or­bi­ty. Okre­śla kąt po­mię­dzy pła­szczyz­ną or­bi­ty a pła­szczyz­ną od­nie­sie­nia. W astro­no­mii gwia­zdo­wej przez na­chy­le­nie ro­zu­mie się także kąt, jaki two­rzy linia wi­dze­nia na gwia­zdę z jej osią obro­tu, albo z osią pro­sto­pa­dłą do pła­szczyz­ny jej or­bi­ty, w przy­pad­ku gwiazd pod­wój­nych i wie­lo­krot­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. inklinometr mrz.

 czas. inklinować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) słabość, pociąg, zamiłowanie, predylekcja, tendencja

Wiktionary


inklinacyjny

do­ty­czą­cy in­kli­na­cji


SJP.pl


inklinator

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­kli­na­tor (przy­rząd) – przy­rząd do po­mia­ru in­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej
  • in­kli­na­tor (dźwig) – dźwig po­chy­ły

Wikipedia


inklinometr

przy­rząd do po­mia­ru kąta po­chy­le­nia obiek­tu wzglę­dem usta­lo­nej pła­szczyz­ny


SJP.pl

In­kli­no­metr (znany także jako czuj­nik na­chy­le­nia, kli­no­metr, mier­nik po­chy­le­nia, wskaź­nik prze­chy­łu, czuj­nik prze­chy­łu, alarm na­chy­le­nia, mier­nik gra­dien­tu, wskaź­nik po­zio­mu, bu­so­la zbo­czeń i wskaź­nik rolki) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru kątów na­chy­le­nia (lub po­chy­le­nia), wy­so­ko­ści lub ob­ni­że­nia obiek­tu wzglę­dem siły gra­wi­ta­cji.

Wikipedia


inklinować

być skłon­nym do cze­goś


SJP.pl


inkludować

trwa­le sta­bi­li­zo­wać (usta­bi­li­zo­wać) prób­kę w ma­te­ria­le obo­jęt­nym, naj­czę­ściej w ży­wi­cy


SJP.pl


inkluz

w daw­nych wie­rze­niach lu­do­wych: ta­jem­ni­cza siła zam­knię­ta w przed­mio­cie, przy­no­szą­ca szczę­ście wła­ści­cie­lo­wi; in­klu­za


SJP.pl


inkluza

w daw­nych wie­rze­niach lu­do­wych: ta­jem­ni­cza siła zam­knię­ta w przed­mio­cie, przy­no­szą­ca szczę­ście wła­ści­cie­lo­wi; in­klu­za


SJP.pl


inkluzja

1. włą­cze­nie cze­goś lub kogoś w więk­szą ca­łość, w grupę;
2. coś włą­czo­ne­go w więk­szą ca­łość;
3. ciało obce wto­pio­ne w mi­ne­rał pod­czas pro­ce­su kry­sta­li­zo­wa­nia się tego mi­ne­ra­łu; wro­stek;
4. w ma­te­ma­ty­ce: re­la­cja za­wie­ra­nia się zbio­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś włą­czo­ne­go lub wbu­do­wa­ne­go w ca­łość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­kluz­ja (wro­stek) – ciało obce znaj­du­ją­ce się w mi­ne­ra­le
    • In­kluz­je or­ga­nicz­ne w bursz­ty­nie
  • in­kluz­ja – w ma­te­ma­ty­ce: re­la­cja za­wie­ra­nia się zbio­rów
  • in­kluz­ja spo­łecz­na – w so­cjo­lo­gii
  • in­kluz­ja po­li­tycz­na – w po­li­to­lo­gii
  • in­kluz­je, wtrę­ty ko­mór­ko­we – struk­tu­ry wy­stę­pu­ją­ce w ko­mór­kach

Wikipedia

Powiązane:

 przym. inkluzywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtręt

Wiktionary


inkluzyjność

ot­war­tość na róż­no­rod­ność i włą­cza­nie róż­nych grup osób; in­klu­zyw­ność


SJP.pl


inkluzyjny

→ in­kluz­ja


SJP.pl

Patrz:

inkluzja

inkluzywizm

1. nurt re­li­gij­ny, zgod­nie z któ­rym zba­wie­nie mogą osią­gnąć nie tylko wyz­naw­cy chrze­ści­jań­stwa, ale także wyz­naw­cy re­li­gii po­za­chrze­ści­jań­skich;
2. rzad­ko: łą­cze­nie w ca­łość sprzecz­nych po­glą­dów re­li­gij­nych, spo­łecz­nych, fi­lo­zo­ficz­nych itp.; syn­kre­tyzm


SJP.pl


inkluzywność

→ in­klu­zyw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób za­cho­wa­nia, który prze­ciw­sta­wia się two­rze­niu zam­knię­tych grup spo­łecz­nych, któ­rych ist­nie­nie jest prze­ja­wem dy­skry­mi­na­cji ludzi ze wzglę­du na ich po­cho­dze­nie, płeć, orien­ta­cję sek­su­al­ną czy kolor skóry

Wiktionary

Patrz:

inkluzywny

Przykłady

 (1.1) Po­win­ni­śmy się sku­piać na in­klu­zyw­no­ści i upew­nia­niu się, że różne głosy są sły­sza­ne i brane pod uwagę, wtedy mo­że­my wy­ko­rzy­stać po­ten­cjał in­klu­zyw­ne­go śro­do­wi­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inkluzywny

 przysł. inkluzywnie

Wiktionary


inkluzywny

1. do­stęp­ny dla każ­de­go;
2. obej­mu­ją­cy ca­łość zbio­ru lub ob­sza­ru


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który po­sze­rza i obej­mu­je ca­łość pew­ne­go zbio­ru

 (1.2) po­wszech­ny i do­stęp­ny, przez­na­czo­ny dla każ­de­go

 (1.3) prze­ciw­sta­wia­ją­cy się two­rze­niu zam­knię­tych grup spo­łecz­nych, któ­rych ist­nie­nie jest prze­ja­wem dy­skry­mi­na­cji ludzi ze wzglę­du na ich po­cho­dze­nie, płeć, orien­ta­cję sek­su­al­ną czy kolor skóry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej in­klu­zyw­na suma, L, obej­mu­je rów­nież fun­du­sze zwią­za­ne z ak­ty­wa­mi, ta­ki­mi jak obli­ga­cje krót­ko­ter­mi­no­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkluzywność ż., inkluzja ż., inkludowanie n.

 czas. inkludować ndk.

Wiktionary


inkoherencja

1. brak spój­no­ści, nie­spo­i­stość;
2. w psy­cho­lo­gii: za­bu­rze­nie w mowie i my­śle­niu wy­ni­ka­ją­ce z nie­moż­no­ści stwo­rze­nia spój­ne­go ciągu my­ślo­we­go; roz­ko­ja­rze­nie, splą­ta­nie


SJP.pl

In­ko­he­ren­cja (łac. "in­co­he­ren­tio"), rza­dziej okre­śla­na też jako splą­ta­nie – za­bu­rze­nie my­śle­nia, wy­ra­ża­ją­ce się w roz­ry­wa­niu związ­ków po­mię­dzy czło­na­mi my­śle­nia. Za­li­cza­na jest do za­bu­rzeń struk­tu­ry my­śle­nia i skut­ku­je utra­tą spój­no­ści wy­po­wie­dzi w obrę­bie zdań. Dla zo­bra­zo­wa­nia de­zor­ga­ni­za­cji wy­po­wie­dzi używa się rów­nież okre­śle­nia „sa­ła­ta słow­na”. Może wy­stą­pić w prze­bie­gu ostrych psy­choz z za­bu­rze­nia­mi świa­do­mo­ści np. w ze­spo­le splą­ta­nio­wym (amen­tyw­nym), w schi­zo­fre­nii o ostrym prze­bie­gu.

Wikipedia


inkoherencyjny

1. niez­god­ny, nie­lo­gicz­ny, nie­spój­ny, z ni­czym nie­po­wią­za­ny; in­ko­he­rent­ny;
2. mowa in­ko­he­ren­cyj­na - za­bu­rze­nie przy schi­zo­fre­nii, po­le­ga­ją­ce na utra­tą roz­poz­na­wa­nia związ­ków lo­gicz­nych mię­dzy sło­wa­mi


SJP.pl


inkoherentny

niez­god­ny, nie­lo­gicz­ny, nie­spój­ny, z ni­czym nie­po­wią­za­ny; in­ko­he­ren­cyj­ny


SJP.pl


inkomodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ko­mo­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkomodować ndk.

Wiktionary


inkomodować

prze­sta­rza­łe: spra­wiać komuś kło­pot, po­wo­do­wać dy­skom­fort


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) przest. tru­dzić kogoś, przesz­ka­dzać komuś, nie­po­ko­ić, spra­wiać kło­pot, nie­wy­go­dę; krę­po­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie­cie ha­ła­sy czy­nić i in­ko­mo­do­wać, to was każę stąd bi­zu­na­mi prze­pę­dzić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkɔ̃mɔˈdɔvat͡ɕ, AS: ĩŋkõmodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkomodowanie n.

Wiktionary


inkompatibilia

in­com­pa­ti­bi­lia, in­com­pa­ti­bi­li­tas; z ła­ci­ny:
1. rze­czy nie­przy­sta­ją­ce do sie­bie, nie da­ją­ce się po­łą­czyć, po­go­dzić;
2. w daw­nej Pol­sce: zakaz łącz­ne­go spra­wo­wa­nia niek­tó­rych urzę­dów;
3. zakaz łą­cze­nia man­da­tu po­sel­skie­go z niek­tó­ry­mi funk­cja­mi pu­blicz­ny­mi lub za­wo­do­wy­mi


SJP.pl


inkompatybilista

zwo­len­nik po­glą­du gło­szą­ce­go, że wol­nej woli nie można po­go­dzić z de­ter­mi­niz­mem


SJP.pl


inkompetencja

brak kom­pe­ten­cji; nie­kom­pe­ten­cja


SJP.pl


inkongruencja

nie­sto­sow­ność, niez­god­ność, nie­do­rzecz­ność


SJP.pl


inkontynencja

nie­kon­tro­lo­wa­ne wy­da­la­nie moczu lub kału; in­con­ti­nen­tia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­trzy­ma­nie wy­da­la­nia – moczu lub stol­ca;

Wiktionary

In­kon­ty­nen­cja, nie­trzy­ma­nie ([]) – objaw po­le­ga­ją­cy na nie­kon­tro­lo­wa­nym wy­da­la­niu moczu (łac. "in­con­ti­nen­tia uri­nae") lub kału (łac. "in­con­ti­nen­tia alvi")[].

Wikipedia


inkorporacja

włą­cze­nie do ca­ło­ści, wcie­le­nie, zwła­szcza: przy­łącz­nie ja­kie­goś te­ry­to­rium do in­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. wcie­le­nie, włą­cze­nie do ja­kiejś ca­ło­ści, zwła­szcza jed­ne­go te­ry­to­rium w in­ne­go pań­stwa

 (1.2) praw. ze­bra­nie prze­pi­sów w usy­ste­ma­ty­zo­wa­ną ca­łość

 (1.3) jęz. zja­wi­sko włą­cza­nia do orze­cze­nia do­peł­nie­nio­wych okre­śleń za­im­ko­wych lub rze­czow­ni­ko­wych

 (1.4) rzad. przest. uo­so­bie­nie, wcie­le­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­kor­po­ra­cja – w ję­zy­koz­naw­stwie: two­rze­nie wy­ra­zów zło­żo­nych
  • in­kor­po­ra­cja te­ry­to­rium – po­ję­cie prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go
  • in­kor­po­ra­cja norm praw­nych – ze­bra­nie i spi­sa­nie wielu norm praw­nych w for­mie jed­ne­go aktu nor­ma­tyw­ne­go
  • in­kor­po­ra­cja prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go – włą­cze­nie prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go do kra­jo­we­go po­rząd­ku praw­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wraz z roz­wo­jem prze­my­słu i in­kor­po­ra­cją są­sied­nich miej­sco­wo­ści Śród­mie­ście przeksz­tał­ci­ło się w cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­no-usłu­go­we Ka­to­wic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkɔrpɔˈrat͡sʲja, AS: ĩŋkorporacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkorporować ndk.

 przym. inkorporacyjny

Wiktionary


inkorporacyjny

do­ty­czą­cy in­kor­po­ra­cji


SJP.pl


inkorporować

wcie­lać, włą­czać, do­łą­czać


SJP.pl


inkowie

tytuł wład­cy Inków


SJP.pl


inkrecja

wy­dzie­la­nie hor­mo­nów przez gru­czo­ły do­krew­ne; wy­dzie­la­nie wew­nętrz­ne


SJP.pl


inkrementacja

ope­ra­cja w pro­gra­mo­wa­niu, która zwięk­sza war­tość o jeden


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. ope­ra­cja zwięk­sze­nia war­to­ści o jeden;

 (1.2) in­form. ope­ra­cja zmia­ny wska­za­nia ite­ra­to­ra z pew­ne­go ele­men­tu na ko­lej­ny

Wiktionary

In­kre­men­ta­cja (łac. "in­cre­men­tum", wzrost) i de­kre­men­ta­cja (łac. "de­cre­men­tum", uby­wa­nie, uby­tek) – ope­ra­cje in­for­ma­tycz­ne po­wo­du­ją­ce od­po­wied­nio zwięk­sze­nie lub zmniej­sze­nie war­to­ści ar­gu­men­tu o jeden. Wy­stę­pu­ją za­rów­no jako ope­ra­cje w wielu pro­ce­so­rach (np. PDP-11, x86), jak i w ję­zy­kach pro­gra­mo­wa­nia wyż­szych rzę­dów (np. Turbo Pa­scal, C). Mogą być re­a­li­zo­wa­ne jako in­struk­cja, ope­ra­tor (C i po­chod­ne) lub pro­ce­du­ra stan­dar­do­wa (Turbo Pa­scal).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkrɛ̃mɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: ĩŋkrẽmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkrementować ndk., zinkrementować dk.

Wiktionary


inkrementalny

przy­ro­sto­wy, na­ra­sta­ją­cy, np. en­ko­der in­kre­men­tal­ny


SJP.pl


inkret

sub­stan­cja wy­dzie­la­na z gru­czo­łów do­krew­nych do krwio­bie­gu, hor­mon


SJP.pl


inkretyczny

→ in­kret; hor­mo­nal­ny, hor­mo­no­wy


SJP.pl


inkretyna

hor­mon je­li­to­wy zwięk­sza­ją­cy wy­dzie­la­nie in­su­li­ny po po­sił­ku


SJP.pl


inkretynowy

→ in­kre­ty­na


SJP.pl

Patrz:

inkretyna

inkrustacja

1. tech­ni­ka zdob­ni­cza po­le­ga­ją­ca na po­kry­wa­niu przed­mio­tu po­wierzch­nią np. ze złota lub kości sło­nio­wej;
2. ozdob­nik wy­ko­na­ny tą me­to­dą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­kru­sta­cja (bo­ta­ni­ka)
  • in­kru­sta­cja (ge­o­lo­gia)
  • in­kru­sta­cja (zdob­nict­wo)
  • ad­kru­sta­cja

Wikipedia


inkrustacyjny

→ in­kru­sta­cja


SJP.pl

Patrz:

inkrustacja

inkrustator

ar­ty­sta wy­ko­nu­ją­cy in­kru­sta­cje


SJP.pl


inkrustatorka

ar­tyst­ka wy­ko­nu­ją­ca in­kru­sta­cje


SJP.pl


inkrustowanie

1. zdo­bić, ukła­da­jąc na po­wierzch­ni przed­mio­tu wzory, np. z masy per­ło­wej, me­ta­li;
2. wpro­wa­dzać ele­men­ty na­da­ją­ce cze­muś atrak­cyj­ny lub niez­wy­kły cha­rak­ter


SJP.pl


inkrustowany

1. zdo­bić, ukła­da­jąc na po­wierzch­ni przed­mio­tu wzory, np. z masy per­ło­wej, me­ta­li;
2. wpro­wa­dzać ele­men­ty na­da­ją­ce cze­muś atrak­cyj­ny lub niez­wy­kły cha­rak­ter


SJP.pl


inkrustować

1. zdo­bić, ukła­da­jąc na po­wierzch­ni przed­mio­tu wzory, np. z masy per­ło­wej, me­ta­li;
2. wpro­wa­dzać ele­men­ty na­da­ją­ce cze­muś atrak­cyj­ny lub niez­wy­kły cha­rak­ter


SJP.pl


inkrutowiny

przy­ję­cie z okaz­ji wpro­wa­dze­nia się do no­we­go miesz­ka­nia; osied­li­ny


SJP.pl


inkryminacja

książ­ko­wo: wy­po­wiedź oce­nia­ją­ca ujem­nie kogoś lub coś; za­rzut, oskar­że­nie, po­są­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oskar­że­nie, za­rzut

 (1.2) sta­wia­nie oskar­żeń czy za­rzu­tów

Wiktionary

In­kry­mi­na­cja – słowo po­cho­dzą­ce od ła­ciń­skie­go in­cri­mi­na­re, a także od fran­cu­skie­go in­cri­mi­na­tion, gdzie słowo to ma szer­sze zna­cze­nie. In­kry­mi­na­cja oz­na­cza za­rzut, oskar­że­nie, po­mó­wie­nie, ob­wi­nie­nie lub po­są­dze­nie.

Są z nim zwią­za­ne słowa in­kry­mi­no­wać, in­kry­mi­na­cyj­ny. W tym przy­pad­ku zo­sta­ły za­sto­so­wa­ne w ję­zy­ku pol­skim środ­ki re­pro­duk­cji słow­nict­wa i adap­ta­cji ele­men­tów in­no­od­mia­no­wych, po­cho­dzą­cych z ję­zy­ka ob­ce­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rekryminacja ż.

 czas. inkryminować ndk.

Wiktionary


inkryminowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­kry­mi­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkrɨ̃mʲĩnɔˈvãɲɛ, AS: ĩŋkrỹmʹĩnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkryminować

Wiktionary


inkryminowany

oskar­żo­ny, bę­dą­cy przed­mio­tem za­rzu­tu


SJP.pl


inkryminować

książ­ko­wo: za­rzu­cać komuś nie­ucz­ci­wość, po­są­dzać o coś złego; ob­wi­niać, oskar­żać, sta­wiać za­rzut


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. ob­wi­niać, sta­wiać za­rzu­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawo, by było sza­no­wa­ne, musi być sku­tecz­ne, a sank­cje karne – adek­wat­ne do in­kry­mi­no­wa­ne­go czynu.

 (1.1) W pol­skim ko­dek­sie kar­nym z roku 1932, który za­stą­pił sto­so­wa­ne do­tych­czas z pew­ny­mi mo­dy­fi­ka­cja­mi usta­wo­daw­stwa państw za­bor­czych, in­kry­mi­no­wa­no pu­blicz­ne bluź­nie­nie Bogu w art. 172, nie od­no­sząc się do dog­ma­tów żad­nej re­li­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkrɨ̃mʲĩˈnɔvat͡ɕ, AS: ĩŋkrỹmʹĩnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkryminowanie n., inkryminacja ż.

Wiktionary


inkszy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łon je ink­szy łod nos.

Wiktionary


inkub

demon ob­ja­wia­ją­cy się pod po­sta­cią uwo­dzi­ciel­skie­go męż­czyz­ny, na­wie­dza­ją­cy ko­bie­ty pod­czas snu, by je kusić do współ­ży­cia sek­su­al­ne­go; in­ku­bus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) etn. demon, który pod po­sta­cią męż­czyz­ny ob­cu­je z ko­bie­tą pod­czas snu

Wiktionary

Inkub ( in­cu­bus od in­cu­ba­re „leżeć na czymś”) – w de­mo­no­lo­gii in­ku­ba­mi na­zy­wa się de­mo­ny przy­bie­ra­ją­ce po­stać uwo­dzi­ciel­skich męż­czyzn, na­wie­dza­ją­ce ko­bie­ty we śnie i ku­szą­ce je współ­ży­ciem sek­su­al­nym (ze­spół „de­mo­na nocy”). Czę­sto przed­sta­wia­ne są jako po­sta­cie z ro­ga­mi po­ru­sza­ją­ce się na ko­niach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩŋkup, AS: ĩŋkup

Wiktionary


inkubacja

1. w me­dy­cy­nie: roz­wój cho­ro­by za­kaź­nej od za­ra­że­nia się do wy­stą­pie­nia pier­wszych ob­ja­wów;
2. ho­do­wa­nie drob­no­u­stro­jów w usta­lo­nych wa­run­kach;
3. roz­wój za­rod­ków pta­ków i gadów w ja­jach; wy­klu­wa­nie się;
4. wylęg pis­kląt w in­ku­ba­to­rze;
5. daw­niej: w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie zwy­czaj po­zo­sta­wia­nia cho­rych w świą­ty­ni w celu ule­cze­nia ich przez bó­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ku­ba­cja – wy­lę­ga­nie się cho­ro­by
  • in­ku­ba­cja (psy­cho­lo­gia)
  • In­ku­ba­cja (re­li­gia) - sta­ro­żyt­na prak­ty­ka dy­wi­na­cyj­no-te­ra­pe­u­tycz­na
  • in­ku­ba­cja (mi­kro­bio­lo­gia) – ho­dow­la mi­kro­or­ga­niz­mów w okre­ślo­nych wa­run­kach la­bo­ra­to­ryj­nych
  • in­ku­ba­cja jaj – utrzy­my­wa­nie jaj w wa­run­kach ko­rzyst­nych do wy­lę­gu, np. w in­ku­ba­to­rze

Wikipedia


inkubacyjny

→ in­ku­ba­cja


SJP.pl

Patrz:

inkubacja

inkubator

1. w zo­o­tech­ni­ce: urzą­dze­nie z re­gu­la­cją tem­pe­ra­tu­ry i wil­got­no­ści, za­pew­nia­ją­ce op­ty­mal­ne wa­run­ki słu­żą­ce wzro­sto­wi, wy­lę­ga­niu lub rozm­na­ża­niu pis­kląt, zwła­szcza dro­biu; wy­lę­gar­ka;
2. w me­dy­cy­nie: apa­rat do prze­trzy­my­wa­nia dzie­ci przedw­cze­śnie uro­dzo­nych, za­pew­nia­ją­cy utrzy­ma­nie od­po­wied­niej tem­pe­ra­tu­ry ciała;
3. w eko­no­mii: forma wspie­ra­nia nowo pow­sta­łych przed­się­biorstw, po­le­ga­ją­ca na udo­stęp­nie­niu im in­fra­struk­tu­ry na ko­rzyst­nych wa­run­kach fi­nan­so­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. urzą­dze­nie do pod­trzy­my­wa­nia pro­ce­sów ży­cio­wych wcze­śnia­ków w ści­śle kon­tro­lo­wa­nych wa­run­kach;

 (1.2) zo­o­techn. urzą­dze­nie do sztucz­ne­go wy­lę­gu pis­kląt

 (1.3) ekon. przen. pod­miot in­we­stu­ją­cy w nowe przed­się­bior­stwa

 (1.4) przen. miej­sce z do­god­ny­mi wa­run­ka­mi roz­wo­ju

Wiktionary

In­ku­ba­tor – urzą­dze­nie, za któ­re­go po­mo­cą stwa­rza się kon­tro­lo­wa­ne wa­run­ki zew­nętrz­ne w celu pod­trzy­ma­nia pro­ce­sów ży­cio­wych oraz roz­wo­ju i wzro­stu. Za­da­niem in­ku­ba­to­ra jest wyt­wo­rze­nie mi­kro­kli­ma­tu o od­po­wied­niej tem­pe­ra­tu­rze, wil­got­no­ści i skła­dzie at­mos­fe­ry.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkuˈbatɔr, AS: ĩŋkubator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkubatornia ż., inkubacja ż.

 czas. inkubować

 przym. inkubacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieplarka

 (1.2) wylęgarka

Wiktionary


inkubatornia

w zo­o­tech­ni­ce: po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się in­ku­ba­to­ry, z któ­rych wy­klu­wa­ją się pis­klę­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się wylęg pis­kląt w in­ku­ba­to­rach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkubator mrz.

Wiktionary


inkubować

w bio­lo­gii: ho­do­wać drob­no­u­stro­je na po­żyw­ce w od­po­wied­niej sta­łej tem­pe­ra­tu­rze


SJP.pl


inkubus

demon ob­ja­wia­ją­cy się pod po­sta­cią uwo­dzi­ciel­skie­go męż­czyz­ny, na­wie­dza­ją­cy ko­bie­ty pod­czas snu, by je kusić do współ­ży­cia sek­su­al­ne­go; inkub


SJP.pl


inkulturacja

1. pro­ces stop­nio­we­go wra­sta­nia jed­nost­ki w kul­tu­rę ota­cza­ją­ce­go ją spo­łe­czeń­stwa;
2. w te­o­lo­gii: przeksz­tał­ce­nie war­to­ści kul­tu­ro­wych ja­kiejś spo­łecz­no­ści w war­to­ści chrze­ści­jań­skie, do­sto­so­wa­nie metod ka­te­chi­za­cji i ry­tu­a­łu do spe­cy­fi­ki lo­kal­nej kul­tu­ry; ako­mo­da­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. adap­ta­cja chrze­ści­jań­stwa w in­nych kul­tu­rach

Wiktionary

In­kul­tu­ra­cja – w te­o­lo­gii oz­na­cza pro­ces za­ko­rze­nie­nia Ewan­ge­lii w róż­nych kul­tu­rach, m.in. z wy­ko­rzy­sta­niem na­rzę­dzi ję­zy­ko­wych tych kul­tur. Pio­nie­rem in­kul­tu­ra­cji był Mat­teo Ricci, a głów­ny­mi rzecz­ni­ka­mi – je­zu­i­ci. Po XVIII-wiecz­nych kon­tro­wer­sjach, współ­cze­śnie zo­sta­ła po­wszech­nie przy­ję­ta.

Wikipedia


inkunabulista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem in­ku­na­bu­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­go­to­wa­niu wer­sji an­giel­skiej uczest­ni­czył także Paul Schwe­it­zer-Mar­tin, in­ku­na­bu­li­sta z uni­wer­sy­te­tu w He­i­del­ber­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkunabulistyka ż., inkunabuł m.

:: fż. inkunabulistka ż.

 przym. inkunabulistyczny

Wiktionary


inkunabulistyczny

→ in­ku­na­bu­li­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

inkunabulistyka

inkunabulistyka

In­ku­na­bu­li­sty­ka (od słowa in­ku­na­buł) – dział bi­blio­lo­gii hi­sto­rycz­nej zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem in­ku­na­bu­łów oraz opi­sy­wa­niem ich cech bi­blio­gra­ficz­nych i ty­po­gra­ficz­nych. In­ku­na­bu­li­sty­ka bada też hi­sto­rię dru­ka­rzy i dru­kar­stwa w XV wieku.

Wikipedia


inkunabuł

druk, pismo lub książ­ka dru­ko­wa­ne w po­cząt­ko­wym okre­sie roz­wo­ju sztu­ki dru­kar­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bi­bliot. książ­ka wy­dru­ko­wa­na w Eu­ro­pie przed 1501 ro­kiem (przed XVI wie­kiem);

Wiktionary

In­ku­na­buł (z in­cu­na­bu­la, po­wi­ja­ki, ko­ły­ska, w pie­lusz­ce) – umow­ne okre­śle­nie pier­wszych dru­ków (do 1500 włącz­nie), a także pier­wo­cin in­nych tech­nik gra­ficz­nych, np. pier­wo­ci­ny gra­fi­ki i kar­to­gra­fii. Naukę zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem in­ku­na­bu­łów na­zy­wa się in­ku­na­bu­li­sty­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sza­cu­je się, że z pras zesz­ło ponad 30 ty­się­cy in­ku­na­bu­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkũˈnabuw, AS: ĩŋkũnabuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkunabulista mos., inkunabulistyka ż., postinkunabuł m., inkunabulistyk m.

 przym. inkunabulistyczny

Wiktionary


inkursja

daw­niej: wtar­gnię­cie na czy­jeś te­ry­to­rium; napad, agre­sja, na­jazd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wkro­cze­nie nie­przy­ja­ciel­skiej armii na su­we­ren­ny ob­szar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy tedy cie­szy­li się, że zgoda na­stą­pi­ła mię­dzy pa­na­mi, i mó­wi­li, że to ją wła­śnie in­kur­sja szwedz­ka spro­wa­dzi­ła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najazd

Wiktionary


inkwirować

daw­niej: usta­lać wy­da­rze­nia drogą prze­słu­cha­nia, pro­wa­dzić śledzt­wo; wy­py­ty­wać, in­da­go­wać, prze­słu­chi­wać


SJP.pl


inkwizycja

1. in­sty­tu­cja Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w XII-XIX w. do zwal­cza­nia he­rez­ji; Sanc­tum Of­fi­cium;
2. w prze­no­śni: in­sty­tu­cja śled­cza lub sąd pro­wa­dzą­cy do­cho­dze­nie w spo­sób ten­den­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. sy­stem śled­czo-są­dow­ni­czy Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, dzia­ła­ją­cy od XIII do XIX wieku;

Wiktionary

Ink­wi­zy­cja, " In­qu­i­si­tio ha­e­re­ti­cae pra­vi­ta­tis, Sanc­tum of­fi­cium" ( in­qu­i­si­tio – śledzt­wo, ba­da­nie) – in­sty­tu­cja śled­czo-są­dow­ni­cza Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go dzia­ła­ją­ca od XIII do XIX wieku, ut­wo­rzo­na w celu wy­szu­ki­wa­nia, na­wra­ca­nia i ka­ra­nia he­re­ty­ków w opar­ciu o po­sta­no­wie­nia ujęte w do­ku­men­tach so­bo­ro­wych, sy­no­dal­nych oraz bul­lach pa­pie­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na czele hisz­pań­skiej ink­wi­zy­cji stał Wiel­ki Ink­wi­zy­tor.

 (1.1) Wię­zie­nie, ska­za­nie na ga­le­ry, utra­ta mie­nia - kary te sto­so­wa­no nag­min­nie wobec wszyst­kich klien­tów ink­wi­zy­cji, z wy­jąt­kiem cza­row­nic: te cze­ka­ło za­wsze au­to­da­fe, czyli spa­le­nie żyw­cem.

 (1.1) Kru­cja­ta al­bi­geń­ska ode­gra­ła zna­czą­cą rolę w two­rze­niu i or­ga­ni­za­cji za­rów­no za­ko­nu do­mi­ni­ka­nów, jak i śred­nio­wiecz­nej ink­wi­zy­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkfʲiˈzɨt͡sʲja, AS: ĩŋkfʹizycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizytor mos.

 przym. inkwizycyjny, inkwizytorski

 przysł. inkwizycyjnie, inkwizytorsko

Wiktionary


inkwizycyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ink­wi­zy­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizycja ż.

 przym. inkwizycyjny, inkwizytorski

Wiktionary


inkwizycyjny

do­ty­czą­cy ink­wi­zy­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. śled­czy, taki gdzie pro­wa­dzi się śledzt­wo, do­cho­dze­nie

 (1.2) hist. zwią­za­ny z ko­ściel­ną ink­wi­zy­cją, do­ty­czą­cy ko­ściel­nej ink­wi­zy­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizycja ż., inkwizytor mos.

 przym. inkwizytorski

 przysł. inkwizycyjnie, inkwizytorsko

Wiktionary


inkwizytor

1. czło­nek sądu ink­wi­zy­cji;
2. osoba prze­śla­du­ją­ca ludzi w imię ja­kiejś ide­o­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek sądu ink­wi­zy­cyj­ne­go

 (1.2) pejor. czło­wiek nad­mier­nie po­dejrz­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizycja ż., inkwizytoriat mrz., inkwizytorka ż.

 przym. inkwizycyjny, inkwizytorski

Wiktionary


inkwizytorka

ko­bie­ta, która prze­śla­du­je ludzi w imię ja­kiejś ide­o­lo­gii


SJP.pl


inkwizytorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z ink­wi­zy­to­rem, do­ty­czą­cy ink­wi­zy­to­ra; zło­żo­ny z ink­wi­zy­to­rów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy ink­wi­zy­to­ra: po­dejrz­li­wy, czuj­ny, bezwz­ględ­ny, su­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Po­li­cjant­ka za­da­wa­ła nie­przy­jem­ne, ink­wi­zy­tor­skie py­ta­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizytor mos., inkwizycja ż.

 przym. inkwizycyjny

 przysł. inkwizycyjnie, inkwizytorsko

Wiktionary


inkwizytorsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ink­wi­zy­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizycja ż.

 przym. inkwizycyjny, inkwizytorski

Wiktionary


inlet

gęsta, ba­weł­nia­na tka­ni­na


SJP.pl

Inlet – ro­dzaj bar­dzo gę­stej tka­ni­ny po­ście­lo­wej ba­weł­nia­nej, o splo­cie sko­śnym, atła­so­wym bądź płó­cien­nym. Inlet pod­czas wy­kań­cza­nia jest wo­sko­wa­ny oraz bar­dzo sil­nie gła­dzo­ny. Ta tka­ni­na głów­nie jest uży­wa­na na wsypy na po­dusz­ki oraz koł­dry. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest kon­struk­cja tka­ni­ny, która unie­moż­li­wia prze­do­sta­wa­nie się piór oraz pie­rza na zew­nątrz. Tka­ni­nę wsy­po­wą wy­róż­nia się ze wzglę­du na kon­struk­cję tka­nia oraz na gra­ma­tu­rę, zwy­kle od 105 do 190 gra­mów na metr kwa­dra­to­wy.

Wikipedia


inmarsat

or­ga­ni­za­cja ut­wo­rzo­na w 1979 roku przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Or­ga­ni­za­cję Mor­ską, któ­rej za­da­niem miało być za­pew­nie­nie ko­mu­ni­ka­cji mor­skim stat­kom


SJP.pl

In­mar­sat (skrót od In­ter­na­tio­nal Ma­ri­ti­me Sa­tel­li­te) – or­ga­ni­za­cja ut­wo­rzo­na w 1979 roku przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Or­ga­ni­za­cję Mor­ską (In­ter­na­tio­nal Ma­ri­ti­me Or­ga­ni­za­tion) – wy­spe­cja­li­zo­wa­ną agen­dę ONZ-u. Jej za­da­niem miało być za­pew­nie­nie ko­mu­ni­ka­cji stat­kom. Ko­mu­ni­ka­cja miała się od­by­wać za poś­red­nict­wem sa­te­li­tów ge­o­sta­cjo­nar­nych.

Wikipedia


inmedio

sieć sa­lo­nów pra­so­wych w Pol­sce


SJP.pl


inmet

stop opo­ro­wy mie­dzi i man­ga­nu z do­miesz­ką glinu i że­la­za, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do wy­ro­bu re­zy­sto­rów po­mia­ro­wych; no­wo­kon­stan­tan


SJP.pl


inn

rzeka w Szwaj­ca­rii, Au­strii i Niem­czech, prawy do­pływ Du­na­ju


SJP.pl

Inn ( Eno, re­to­rom., Aenus) – rzeka w Szwaj­ca­rii, Au­strii i Niem­czech, prawy al­pej­ski do­pływ Du­na­ju (łączy się z nim w Pa­sa­wie).

Źró­dła Innu znaj­du­ją się w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Alp Re­tyc­kich, nie­da­le­ko prze­łę­czy Ma­lo­ja­pass w szwaj­car­skiej Gry­zo­nii.

Wikipedia


inna

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny; nie ten sam; drugi, po­zo­sta­ły; nie taki sam, różny, zmie­nio­ny, nowy; w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym: ktoś inny


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ż. lp. od: inny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Inna – świę­ty pra­wo­sław­ny
  • Inna – ru­muń­ska pio­sen­kar­ka mu­zy­ki dance
  • Inna Czu­ri­ko­wa – ro­syj­ska ak­tor­ka
  • Inna Ha­po­nen­ko – ukra­iń­ska sza­chist­ka
  • Inna Osy­pen­ko-Ra­dom­ska – ukra­iń­ska ka­ja­kar­ka
  • Inna Su­prun – ukra­iń­ska biath­lo­nist­ka
  • Inna – film w re­ży­se­rii Anny So­ko­łow­skiej z 1976 r.
  • Inna – album Anny Szar­mach
  • Inna – album Ewy Far­nej
  • Inna – album Inny
  • Inna – album We­ro­ni­ki Ju­szczak
  • Inna – sin­gel Anny Dą­brow­skiej

Wikipedia


innerwacyjny

do­ty­czą­cy in­ner­wa­cji


SJP.pl


innobarwny

ma­ją­cy inną barwę; in­no­ko­lo­ro­wy


SJP.pl


innocenciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do In­no­cen­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


innocencja

In­no­cen­cja – jeden z żeń­skich od­po­wied­ni­ków imie­nia In­no­cen­ty.

In­no­cen­cja imie­ni­ny ob­cho­dzi 22 czerw­ca i 16 wrze­śnia.

Wikipedia


innocenta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

In­no­cen­ta, In­no­cen­ty­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia In­no­cen­ty

In­no­cen­ta, In­no­cen­ty­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 wrze­śnia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Innocenty m.

Wiktionary


innocente

[czy­taj: in­no­czen­te] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: nie­win­nie, z pro­sto­tą


SJP.pl


innocentostwo

In­no­cen­ty z mał­żon­ką; In­no­cen­to­wie


SJP.pl


innocentowie

In­no­cen­ty z mał­żon­ką; In­no­cen­to­stwo


SJP.pl


innocentowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do In­no­cen­te­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


innocenty

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­no­cen­ty – imię mę­skie
  • In­no­cen­ty (Alek­san­drow)
  • In­no­cen­ty (By­a­ka­ton­da)
  • In­no­cen­ty (Bie­la­jew)
  • In­no­cen­ty (Bo­ri­sow)
  • In­no­cen­ty (Fi­gu­row­ski)
  • In­no­cen­ty (Gizel)
  • In­no­cen­ty (Ja­kow­lew)
  • In­no­cen­ty (Ja­strie­bow)
  • In­no­cen­ty (Je­ro­chin)
  • In­no­cen­ty (Le­o­fie­row)
  • In­no­cen­ty (Le­tia­jew)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­no­cen­te­mu uciekł z ter­ra­rium ja­do­wi­ty ptasz­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnːɔˈt͡sɛ̃ntɨ, AS: ĩ•nocẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Innocenta ż.

Wiktionary


innojęzyczny

ob­co­ję­zycz­ny;
1. po­słu­gu­ją­cy się innym ję­zy­kiem;
2. na­pi­sa­ny w innym ję­zy­ku;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się innym ję­zy­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który używa in­ne­go ję­zy­ka, odróż­nia się ję­zy­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bi­blio­te­ce zna­la­złem dział z książ­ka­mi in­no­ję­zycz­ny­mi.

 (1.1) Oby­wa­te­le in­no­ję­zycz­ni mają pro­blem z za­łat­wia­niem spraw urzę­do­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnːɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ĩ•noi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obcojęzyczny

Wiktionary


innopancerne

pod­gro­ma­da wy­mar­łych bez­żu­chwow­ców wod­nych, obej­mu­ją­ca opan­ce­rzo­ne krę­gow­ce z okre­su wczes­ne­go sy­lu­ru do póź­ne­go de­wo­nu; he­te­ro­stra­ki


SJP.pl


innopancerny

o ce­chach in­no­pan­cer­nych (pod­gro­ma­da bez­żu­chwow­ców)


SJP.pl


innoplemieniec

osoba na­le­żą­ca do in­ne­go ple­mie­nia; ob­co­ple­mie­niec


SJP.pl


innoplemienność

→ in­no­ple­mien­ny


SJP.pl

Patrz:

innoplemienny

innorodny

bę­dą­cy in­ne­go ro­dza­ju; od­mien­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy in­ne­go ro­dza­ju

Wiktionary


innostraniec

cu­dzo­zie­miec, ob­co­kra­jo­wiec (zwła­szcza w Rosji)


SJP.pl


innowacja

1. wpro­wa­dze­nie no­wo­ści do użyt­ku, dzia­ła­nia; no­wa­tor­stwo;
2. rzecz nowo wpro­wa­dzo­na; no­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces wpro­wa­dze­nia cze­goś no­we­go, ulep­sza­nia cze­goś

 (1.2) rzecz nowo wpro­wa­dzo­na

Wiktionary

In­no­wa­cja – no­wość lub zmia­na (ulep­sze­nie) cze­goś już ist­nie­ją­ce­go, za­u­wa­żo­na jako ma­ją­ca zna­czą­cy wpływ na do­me­nę, któ­rej do­ty­czy. In­no­wa­cja jest prze­ja­wem no­wa­tor­stwa. Ter­min ten naj­czę­ściej uży­wa­ny jest w od­nie­sie­niu do czyn­ni­ków wy­stę­pu­ją­cych w go­spo­dar­ce (w tym pro­duk­tów, tech­no­lo­gii, usług, in­ży­nie­rii czy przed­się­bior­czo­ści), ale jest sto­so­wa­ny także w in­nych ob­sza­rach życia spo­łecz­ne­go i kul­tu­ral­ne­go oraz róż­nych dzie­dzi­nach nauki, np.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. innowator m., innowacyjność ż.

 przym. innowacyjny, innowatorski

 przysł. innowacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowatorstwo, reforma, udoskonalenie, ulepszenie, unowocześnienie

 (1.2) nowość, wynalazek

Wiktionary


innowacyjnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w no­wa­tor­ski spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firma dzia­ła in­no­wa­cyj­nie, wpro­wa­dza­jąc nowe roz­wią­za­nia tech­no­lo­gicz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowacja ż., innowacyjność ż., innowator mos.

 przym. innowacyjny, innowatorski

Wiktionary


innowacyjność

→ in­no­wa­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­no­wa­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są in­no­wa­cyj­ni

Wiktionary

Patrz:

innowacyjny

Powiązane:

 rzecz. innowacja ż., innowator m., innowatorka ż.

 przym. innowacyjny

 przysł. innowacyjnie

Wiktionary


innowacyjny

do­ty­czą­cy in­no­wa­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy nową ja­kość; wpro­wa­dza­ją­cy coś zu­peł­nie no­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowacja ż., innowacyjność ż., innowator mos.

 przym. innowatorski

 przysł. innowacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowatorski

Wiktionary


innowator

czło­wiek wpro­wa­dza­ją­cy coś no­we­go w ja­kiejś dzie­dzi­nie; no­wa­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wpro­wa­dza­ją­ca no­wo­czes­ne roz­wią­za­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowacyjność ż., innowacja ż.

 przym. innowacyjny

 przysł. innowacyjnie

Wiktionary


innowatorka

ko­bie­ta wpro­wa­dza­ją­ca coś no­we­go w ja­kiejś dzie­dzi­nie; no­wa­tor­ka


SJP.pl


innowatorski

→ in­no­wa­tor


SJP.pl

Patrz:

innowator

innowatyka

dzia­ła­nia edu­ka­cyj­ne i or­ga­ni­za­cyj­ne sprzy­ja­ją­ce in­no­wa­cyj­no­ści, po­bu­dza­ją­ce kre­a­tyw­ność


SJP.pl


innowierca

1. czło­wiek wyz­na­ją­cy inną re­li­gię niż lu­dzie z jego oto­cze­nia; róż­no­wier­ca;
2. po­tocz­nie: schiz­ma­tyk, he­re­tyk, ka­cerz itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wyz­na­ją­cy re­li­gię inną niż osoba mó­wią­ca lub inną niż do­mi­nu­ją­ca w ja­kimś śro­do­wi­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pań­stwo Is­lam­skie ot­war­cie przyz­na­je się do wię­zie­nia i wy­ko­rzy­sty­wa­nia ko­biet in­no­wier­ców, szcze­gól­nie ja­zy­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnːɔˈvʲjɛrt͡sa, AS: ĩ•novʹi ̯erca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowierstwo n.

 przym. innowierczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnowierca, dysydent, niewierny

Wiktionary


innowierczy

→ in­no­wier­ca; róż­no­wier­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­no­wier­stwa i in­no­wier­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowierstwo n., innowierca m.

Wiktionary


innowierczyni

ko­bie­ta, która wyz­na­je wiarę inną niż obo­wią­zu­ją­ca w danym śro­do­wi­sku


SJP.pl


innowierstwo

róż­no­wier­stwo;
1. wyz­na­wa­nie innej re­li­gii niż ta, którą wyz­na­je dane śro­do­wi­sko;
2. ogół in­no­wier­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. so­cjol. wyz­na­wa­nie innej re­li­gii od tej wyz­na­wa­nej przez czy­jeś oto­cze­nie

 (1.2) so­cjol. ogół in­no­wier­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowierca m.

 przym. innowierczy

Wiktionary


inność

bycie innym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie innym, odz­na­cza­nie się ce­cha­mi róż­nią­cy­mi daną rzecz czy osobę od innej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inny

 przysł. inaczej

 zaim. inny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anormalność, anormatywność, atypia, atypowość, odmienność, nietypowość, szczególność, wyjątkowość

Wiktionary


innsbruck

[czy­taj: inz­bruk] mia­sto w Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Tyrol, po­ło­żo­ne w do­li­nie rzeki Inn;

Wiktionary

Inns­bruck (baw. "Innsch­bruck") – mia­sto sta­tu­tar­ne w Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Tyrol oraz po­wia­tu Inns­bruck-Land, do któ­re­go jed­nak mia­sto nie na­le­ży. Po­ło­żo­ne jest na wy­so­ko­ści 574 m n.p.m. w do­li­nie rzeki Inn. Liczy 131 358 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2023). Około 30 km na po­łud­nie od mia­sta znaj­du­je się prze­łęcz Bren­ner (1370 m n.p.m.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inns­bruck leży nad Innem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. innsbrucki

Wiktionary


innsbrucki

→ Inns­bruck [czy­taj: inz­bruc­ki]; ins­bruc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Inns­bruc­kiem, do­ty­czą­cy Inns­bruc­ka, po­cho­dzą­cy z Inns­bruc­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasze źró­dła w po­li­cji twier­dzą, że głowa i nogi Lud­wi­ga zo­sta­ły zna­le­zio­ne na jed­nym z inns­bruc­kich cmen­ta­rzy.

 (1.1) W tym cza­sie w Mühlen pod Inns­bruc­kiem pod­ję­to prace nad od­la­niem pier­wszych wiel­kich figur przod­ków ce­sa­rza Mak­sy­mi­lia­na do jego ma­u­zo­le­um w inns­bruc­kim ko­ście­le dwor­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Innsbruck mrz.

Wiktionary


innsbruczanin

[czy­taj: inz­bru­cza­nin] miesz­ka­niec Inns­bruc­ku


SJP.pl


innsbruczanka

[czy­taj: inz­bru­czan­ka] miesz­kan­ka Inns­bruc­ku


SJP.pl


innuendo

da­wa­nie zna­ków, ski­nie­nie głową


SJP.pl

In­nu­en­do – wy­da­ny w 1991 czter­na­sty album bry­tyj­skiej grupy Queen.

"In­nu­en­do" był pier­wszym al­bu­mem Queen, który uka­zał się (tylko w Ame­ry­ce) na­kła­dem wyt­wór­ni Hol­ly­wo­od Re­cords, bę­dą­cej od­dzia­łem Walt Dis­ney Pro­duc­tions. Wyt­wór­nia za­pła­ci­ła za prawa do ame­ry­kań­skich płyt ze­spo­łu 10 mi­lio­nów do­la­rów.

Wikipedia


innuicki

→ In­nu­i­ta; inu­ic­ki, eski­mo­ski


SJP.pl


innuita

przed­sta­wi­ciel rdzen­nej lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej ob­sza­ry Gren­lan­dii, Ka­na­dy, Ala­ski i Sy­be­rii; Inu­i­ta, Eski­mos


SJP.pl


innuitka

→ In­nu­i­ta


SJP.pl

Patrz:

Innuita

inny

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny; nie ten sam; drugi, po­zo­sta­ły; nie taki sam, różny, zmie­nio­ny, nowy; w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym: ktoś inny


SJP.pl

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) nie ten, jakiś od­mien­ny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­mien­ny, wy­glą­da­ją­cy, za­cho­wu­ją­cy się ina­czej niż zwy­kle

 (2.2) w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym ktoś inny (2.1), coś in­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Inny ang. Other – ter­min z fi­lo­zo­fii, so­cjo­lo­gii, queer the­o­ry (zob. np.[http://www.anth­ro­pos.us.edu.pl/anth­ro­pos5/texty/gruch­lik.htm In­ność a ob­cość w kon­tek­ście fi­lo­zo­ficz­nym], [https://au­dy­cje.tokf...
  • Inny – rzeka w Ir­lan­dii
  • Inny (Other) – po­wieść Gor­do­na R. Dick­so­na
  • Inny (El otro) – film z 2007 w ko­pro­duk­cji ar­gen­tyń­sko-nie­miec­ko-fran­cu­skiej, reż. Ariel Rot­ter
  • Inny (El mal ajeno) – hisz­pań­ski thril­ler z 2010
  • Ten Inny – zbiór wy­kła­dów Ry­szar­da Ka­pu­ściń­skie­go
  • Inny świat – książ­ka Gu­sta­wa Her­lin­ga-Gru­dziń­skie­go
  • Inny punkt wi­dze­nia – au­tor­ski pro­gram TVN24 Grze­go­rza Mie­cu­go­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rów­ni­nach abi­sal­nych znaj­du­ją się złoża kon­kre­cji po­li­me­ta­licz­nych – brył zbu­do­wa­nych ze związ­ków man­ga­nu, niklu, że­la­za, ko­bal­tu, mie­dzi z do­miesz­ka­mi in­nych me­ta­li, bę­dą­ce obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia ze stro­ny ludzi pod kątem ich go­spo­dar­cze­go wy­ko­rzy­sta­nia.

 (1.1) Przy­je­cha­łem dziś innym au­to­bu­sem, niż ten, któ­rym przy­je­cha­łem wczo­raj.

 (2.1) Ona jest dziś jakaś inna: za­wsze we­so­ła, a teraz smut­na.

 (2.2) Wi­ki­pe­dy­ści poś­wię­ca­ją swój czas dla in­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩnːɨ, AS: ĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inność ż.

 przysł. inaczej, indziej

 temsłow. inno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugi, reg. śl. inszy, reg. śl. inkszy, reg. śl. inakszy

 (2.1) nietypowy, niezgodny, szczególny, różny, odmienny, odrębny, reg. śl. inszy, reg. śl. inkszy, reg. śl. inakszy

Wiktionary


ino

1. gwa­ro­wo: tylko;
2. do­stoj­ka ino - ga­tu­nek mo­ty­la dzien­ne­go z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) gwara. tylko

Wiktionary

Ino ( Ἰνώ "Inṓ", Īnō) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lew­na te­bań­ska, córka Kad­mo­sa i Har­mo­nii, druga żona be­oc­kie­go króla Or­cho­me­nos Ata­ma­sa, ma­co­cha Fryk­so­sa i Helle, matka Le­ar­cho­sa i Me­li­ker­te­sa.

Pra­gnąc po­zbyć się swych pa­sier­bów, naj­pierw do­pro­wa­dzi­ła do zmar­no­wa­nia spa­rzo­ne­go wrząt­kiem ziar­na siew­ne­go i wy­wo­ła­nej tym klę­ski nie­u­ro­dza­ju, a na­stęp­nie sfał­szo­wa­ła orze­cze­nie wy­rocz­ni del­fic­kiej, wy­mu­sza­jąc na mał­żon­ku zło­że­nie prze­bła­gal­nej ofia­ry z jego dzie­ci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Ino czy­tasz i czy­tasz. – Mó­wi­łem mamie, że się nie mówi „ino”. – Ino jak? – Ino „tylko”, yyy, tylko „tylko”

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeno, tylko

Wiktionary


inoceram

ko­pal­ny małż po­cho­dzą­cy z okre­su ju­raj­skie­go i kre­do­we­go; ino­ce­ra­mus (rzad­ko)


SJP.pl


inoceramus

rzad­ko: ino­ce­ram, ko­pal­ny małż po­cho­dzą­cy z okre­su ju­raj­skie­go i kre­do­we­go


SJP.pl

Ino­ce­ra­mus – wy­mar­ły ro­dzaj mor­skich małży ży­ją­cy w okre­sie ju­raj­skim i kre­do­wym.

Po­sia­da­ły kal­cy­to­we musz­le o wy­dłu­żo­nym kształ­cie, z or­na­men­ta­cją w po­sta­ci kon­cen­trycz­nych wzglę­dem dzio­ba że­be­rek. Niek­tó­re ga­tun­ki osią­ga­ły wiel­kie, jak na małże roz­mia­ry, prze­kra­cza­jąc 1 metr. Okaz z ga­tun­ku "Ino­ce­ra­mus (Sphe­no­ce­ra­mus) ste­en­stru­pi" o dłu­go­ści 178 cm zna­le­zio­ny na Gren­lan­dii jest naj­więk­szym mał­żem świa­ta.

Wikipedia


inochodziec

zwie­rzę cho­dzą­ce ino­cho­dem


SJP.pl


inochód

chód, bieg niek­tó­rych zwie­rząt czwo­ro­noż­nych po­le­ga­ją­cy na sta­wia­niu jed­no­cze­śnie raz obu nóg pra­wych, raz le­wych; krocz (r. żeń­ski), krocz (r. męski), skrocz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. spo­sób po­ru­sza­nia się niek­tó­rych zwie­rząt czwo­ro­noż­nych (ko­pyt­nych i pso­wa­tych), po­le­ga­ją­cy na sta­wia­niu jed­no­cze­śnie raz obu koń­czyn pra­wych, raz le­wych;

Wiktionary

Ino­chód (skrocz) – na­tu­ral­ny spo­sób po­ru­sza­nia się niek­tó­rych ssa­ków ko­pyt­nych i pso­wa­tych po­le­ga­ją­cy na uno­sze­niu jed­no­cze­śnie obu koń­czyn z jed­nej stro­ny ciała, np. lewej przed­niej i lewej tyl­nej, a na­stęp­nie pra­wej przed­niej i pra­wej tyl­nej. W cho­dzie tym, po­dob­nie jak w kłu­sie, sły­chać dwa takty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuc is­landz­ki po­ru­sza się ino­cho­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnɔxut, AS: ĩnoχut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inochodziec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrocz

Wiktionary


inoczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. za­kon­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieco w bok za do­ma­mi sre­brzy się w słoń­cu biało-nie­bie­ska, drew­nia­na cer­kiew­ka, o kil­ka­set me­trów dalej stoi po­bu­do­wa­na z czer­wo­nej cegły „ma­len­na” sta­ro­wier­ców, pod samym pra­wie lasem, już za wsią, mały „no­ma­styr”, gdzie żyją sta­ro­wier­skie „inocz­ki”.

Wiktionary


inoks

stal nier­dzew­na; inox


SJP.pl


inokulacja

szcze­pie­nie


SJP.pl

Ino­ku­la­cja (łac. "ino­cu­la­re") – wpro­wa­dze­nie do da­ne­go ustro­ju pa­to­ge­nu w po­sta­ci wi­ru­sa, bak­te­rii, grzy­ba lub pa­so­ży­ta.

Wpro­wa­dze­nie pa­to­ge­nu może na­stą­pić na­tu­ral­nie po­przez prze­nie­sie­nie przez owada kłu­ją­ce­go (np. ko­ma­ra) lub wiatr. Wpro­wa­dze­nie sztucz­ne wy­ko­rzy­sty­wa­ne jest do szcze­pie­nia lub doś­wiad­czeń fi­to­pa­to­lo­gicz­nych.

Wikipedia


inokulacyjny

→ ino­ku­la­cja


SJP.pl

Patrz:

inokulacja

inoskulacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. zja­wi­sko zra­sta­nia się ros­ną­cych obok sie­bie drzew i w efek­cie wspól­ne­go wzro­stu oraz dzie­le­nia się sub­stan­cja­mi odżyw­czy­mi

Wiktionary


inotropowy

dzia­ła­ją­cy na mię­sień ser­co­wy po­wo­du­jąc zmia­nę jego kurcz­li­wo­ści


SJP.pl


inowrocław

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

(niem. "Jung­bres­lau", "Ho­hen­sal­za") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu ino­wroc­ław­skie­go i gminy wiej­skiej Ino­wroc­ław. Sto­li­ca Kujaw Za­chod­nich.

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2025 roku Ino­wroc­ław li­czył 66 060 miesz­kań­ców, będąc pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści 5.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ślu­bie za­miesz­ka­li w Ino­wroc­ła­wiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔˈvrɔt͡swaf, AS: ĩnovrocu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inowrocławianin mos., inowrocławianka ż.

 przym. inowrocławski, podinowrocławski

Wiktionary


inowrocławianin

miesz­ka­niec Ino­wroc­ła­wia (mia­sta i gminy w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ino­wroc­ła­wia

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ino­wroc­ła­wia, uro­dzo­na w Ino­wroc­ła­wiu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔvrɔt͡swaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: ĩnovrocu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowrocław m.

:: fż. inowrocławianka ż.

 przym. inowrocławski

Wiktionary


inowrocławianka

miesz­kan­ka Ino­wroc­ła­wia (mia­sta i gminy w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ino­wroc­ła­wia

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ino­wroc­ła­wia, uro­dzo­na w Ino­wroc­ła­wiu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔvrɔt͡swaˈvʲjãnka, AS: ĩnovrocu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowrocław mrz.

:: fm. inowrocławianin mos.

 przym. inowrocławski

Wiktionary


inowrocławski

przy­miot­nik od: Ino­wroc­ław (mia­sto i gmina w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ino­wroc­ła­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­je­wo­da ino­wroc­ław­ski, potem sie­radz­ki, wy­sy­ła­ny był czę­sto przez Zyg­mun­ta I w mi­sjach dy­plo­ma­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔvrɔt͡sˈwafsʲci, AS: ĩnovrocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowrocław mrz., inowrocławianin mos., inowrocławianka ż.

Wiktionary


inowładca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. jed­no­wład­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔˈvwatt͡sa, AS: ĩnovu̯atca

Wiktionary


inowłodzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ino­wło­dza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowłódz m.

:: fż. inowłodzanka ż.

 przym. inowłodzki

Wiktionary


inowłodzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ino­wło­dza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowłódz m.

:: fm. inowłodzanin m.

 przym. inowłodzki

Wiktionary


inowłodzianin

miesz­ka­niec Ino­wło­dza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


inowłodzianka

miesz­kan­ka Ino­wło­dza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


inowłodzki

→ Ino­włódz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ino­wło­dza

Wiktionary

Patrz:

Inowłódz

Powiązane:

 rzecz. Inowłódz m., inowłodzanin m., inowłodzanka ż.

Wiktionary


inowłódz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Ino­włódz – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w Do­li­nie Bia­ło­brze­skiej, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Ino­włódz. Ino­włódz znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nej ziemi łę­czyc­kiej. Leży nad rzeką Pi­li­cą. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 48 oraz Łódz­ka Ma­gi­stra­la Ro­we­ro­wa (od­ci­nek W–E).

Wikipedia


inox

stal nier­dzew­na; inoks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. stal nier­dzew­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) INOX, stal nierdzewna, nierdzewka

Wiktionary


inozyna

za­sa­da azo­to­wa, jedna z po­chod­nych pu­ry­ny


SJP.pl

Ino­zy­na ( ino­si­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, nu­kle­o­zyd pu­ry­no­wy za­wie­ra­ją­cy hi­pok­san­ty­nę jako za­sa­dę azo­to­wą. Sta­no­wi pre­kur­sor w bio­syn­te­zie AMP i GMP.

W dużym stę­że­niu na­tu­ral­nie wy­stę­pu­je w mię­sie ryb. W or­ga­niz­mie czło­wie­ka pow­sta­je jako me­ta­bo­lit poś­red­ni puryn, roz­kła­da­jąc się dalej głów­nie do kwasu mo­czo­we­go.

Wikipedia


inozynowy

→ ino­zy­na


SJP.pl

Patrz:

inozyna

inozyt

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­li­cza­ny do wi­ta­min z grupy B; ino­zy­tol


SJP.pl


inozytol

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­li­cza­ny do wi­ta­min z grupy B; ino­zyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cu­kro­li;

Wiktionary

Ino­zy­tol (cy­klo­hek­sa­no­hek­sa­ol; łac. "myo-Ino­si­to­lum") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy (cy­klicz­nych po­lio­li), cy­klicz­ny sze­ścio­wę­glo­wy al­ko­hol po­li­hy­drok­sy­lo­wy za­wie­ra­ją­cy sześć grup hy­drok­sy­lo­wych. Bywa okre­śla­ny jako „wi­ta­mi­na B8”, nie jest jed­nak wi­ta­mi­ną, gdyż może być syn­te­ty­zo­wa­ny przez or­ga­nizm. Wszyst­kie izo­me­ry mają słod­ka­wy smak.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) cykloheksanoheksaol

Wiktionary


inquieto

[czy­taj: in­ku­i­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: nie­spo­koj­nie, ner­wo­wo


SJP.pl


inri

skrót od: Iesus Na­za­re­nus Rex Iu­da­e­o­rum - Jezus Na­za­rej­czyk Król Ży­dow­ski, napis umie­szcza­ny na kru­cy­fik­sach; I.N.R.I.


SJP.pl

INRI ( Iesus Na­za­re­nus Rex Iu­da­e­o­rum) – napis umie­szcza­ny na kru­cy­fik­sach, bę­dą­cy akro­ni­mem ła­ciń­skich słów (Jezus Na­za­rej­czyk Król Żydów). We­dług Ewan­ge­lii św. Jana (J 19,19-22) tekst ten w jęz. he­braj­skim, ła­ciń­skim i grec­kim umie­szczo­no na krzy­żu, nad głową Je­zu­sa w celu wy­ja­śnie­nia po­wo­du, dla któ­re­go Piłat ska­zał go we­dług rzym­skie­go prawa na śmierć.

Wikipedia


inro

ro­dzaj nie­wiel­kie­go pu­deł­ka ja­poń­skie­go, zdo­bio­ne­go w wy­szu­ka­ny spo­sób


SJP.pl


insajder

osoba w or­ga­ni­za­cji lub in­sty­tu­cji po­sia­da­ją­ca in­for­ma­cje nie­do­stęp­ne dla in­nych; in­si­der


SJP.pl


insajderski

→ in­saj­der; in­si­der­ski


SJP.pl


insar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w Re­pu­bli­ce Mor­do­wii, w Rosji, prawy do­pływ Ała­ty­ru;

Wiktionary

Insar (ros. Инсар) – mia­sto w Rosji, w Mor­do­wii, 77 km na po­łud­nio­wy za­chód od Sa­rań­ska. W 2009 li­czy­ło 8 565 miesz­kań­ców.

Wikipedia


insbrucki

→ Inns­bruck; inns­bruc­ki


SJP.pl


insc.

skrót od: in­sce­ni­za­cja


SJP.pl


inscenizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. wy­sta­wie­nie ut­wo­ru dra­ma­tycz­ne­go na sce­nie

Wiktionary

In­sce­ni­za­cja – ca­łoksz­tałt prac twór­czych zwią­za­nych z wy­sta­wie­niem pew­ne­go ut­wo­ru na sce­nie.

Pod­sta­wą in­sce­ni­za­cji jest sce­na­riusz te­a­tral­ny (w śro­do­wi­sku ludzi te­a­tru zwany eg­zem­pla­rzem re­ży­ser­skim), czyli na ogół tekst dra­ma­tu, ale może to być rów­nież roz­pi­sa­na na dia­lo­gi adap­ta­cja in­ne­go ro­dza­ju dzie­ła li­te­rac­kie­go, mon­taż róż­nych ut­wo­rów po­e­tyc­kich czy nawet tek­stów o cha­rak­te­rze do­ku­men­tal­nym (jak pro­to­ko­łów prze­słu­chań są­do­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych w kon­wen­cji te­a­tru faktu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­niej przedsz­kol­nej in­sce­ni­za­cji pór roku moja córka była je­sie­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃st͡sɛ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: ĩũ̯scẽńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inscenizator m., inscenizatorka ż.

 czas. inscenizować ndk., zinscenizować dk.

 przym. inscenizacyjny

Wiktionary


inscenizacyjność

→ in­sce­ni­za­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

inscenizacyjny

inscenizacyjny

do­ty­czą­cy in­sce­ni­za­cji


SJP.pl


inscenizator

osoba zaj­mu­ją­ca się opra­co­wa­niem sce­nicz­nym ut­wo­ru i kie­ru­ją­ca jego wy­sta­wie­niem na sce­nie; re­ży­ser


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. osoba od­po­wie­dzial­na za przy­go­to­wa­nie i or­ga­ni­za­cję spek­ta­klu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃st͡sɛ̃ɲiˈzatɔr, AS: ĩũ̯scẽńizator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inscenizacja ż.

:: fż. inscenizatorka

 czas. inscenizować

 przym. inscenizatorski, inscenizacyjny

Wiktionary


inscenizatorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się opra­co­wa­niem sce­nicz­nym ut­wo­ru i kie­ru­ją­ca jego wy­sta­wie­niem na sce­nie; re­ży­ser­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: in­sce­ni­za­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym wła­śnie po­le­ga tra­gizm sy­tu­a­cji głów­ne­go bo­ha­te­ra, a ten aspekt in­te­re­so­wał in­sce­ni­za­tor­kę naj­bar­dziej – czy współ­cze­śnie moż­li­wa jest tra­ge­dia. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Dru­go­pla­no­wi wy­ko­naw­cy, pu­szcze­ni przez in­sce­ni­za­tor­kę sa­mo­pas, grają na za­sa­dzie „ratuj się, kto może”. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃st͡sɛ̃ɲizaˈtɔrka, AS: ĩũ̯scẽńizatorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. inscenizator.

Wiktionary


inscenizować

1. przy­go­to­wy­wać (przy­go­to­wać) utwór li­te­rac­ki lub mu­zycz­ny do wy­sta­wie­nia na sce­nie;
2. przy­go­to­wy­wać (przy­go­to­wać), or­ga­ni­zo­wać (zor­ga­ni­zo­wać) coś; aran­żo­wać (za­a­ran­żo­wać);
3. po­zo­ro­wać (upo­zo­ro­wać) ja­kieś dzia­ła­nia


SJP.pl


insee

skrót od: In­sti­tut Na­tio­nal de la Sta­ti­sti­que et des Études Économiques - Na­ro­do­wy In­sty­tut Sta­ty­sty­ki i Badań Eko­no­micz­nych, fran­cu­ska in­sty­tu­cja na­da­ją­ca m.in. nu­me­ry ubez­pie­cze­nia spo­łecz­ne­go


SJP.pl


insekt

owad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) owad, zwła­szcza gdy szkod­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Irena od­kry­ła ja­kieś czar­ne in­sek­ty w mące.

 (1.1) Prze­sze­dłem 300 me­trów i mu­sia­łem za­wró­cić, bo ob­sia­dło mnie 5 in­sek­tów, z któ­rych dwa zła­pa­łem do pu­deł­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃sɛkt, AS: ĩũ̯sekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insektarium n., insektycyd m.

 przym. insektowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owad; pot. robak, robal

Wiktionary


insektarium

po­mie­szcze­nie do ho­dow­li i ob­ser­wa­cji życia owa­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ent. wi­wa­rium przez­na­czo­ne do ho­dow­li owa­dów lub sta­wo­no­gów;

Wiktionary

In­sek­ta­rium − ro­dzaj wi­wa­rium dla owa­dów i sta­wo­no­gów, ta­kich jak pa­ją­ki, chrzą­szcze, ka­ra­lu­chy, mrów­ki, pszczo­ły, wije, sto­no­gi, świer­szcze, ko­ni­ki polne, skor­pio­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy sobie in­sek­ta­rium w in­ter­ne­to­wym skle­pie zo­o­lo­gicz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insekt mzw.

Wiktionary


insektobójczy

za­bi­ja­ją­cy owady


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny do za­bi­ja­nia owa­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃sɛktɔˈbujt͡ʃɨ, AS: ĩũ̯sektobui ̯čy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owadobójczy, dezynsekcyjny

Wiktionary


insektowy

→ in­sekt


SJP.pl

Patrz:

insekt

insektycyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek owa­do­bój­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insekt mzw.

Wiktionary


inseminacja

sztucz­ne za­płod­nie­nie zwie­rząt ho­dow­la­nych; una­sien­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. sztucz­ne za­płod­nie­nie po­przez wpro­wa­dze­nie do dróg rod­nych sa­mi­cy na­sie­nia po­bra­ne­go od samca;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako zo­o­tech­nik za­ra­biał cał­kiem do­brze, ale zgu­bi­ła go in­se­mi­na­cja. Gdy na­u­czył się tego sza­tań­skie­go sztucz­ne­go za­pład­nia­nia, wtedy do­pie­ro za­czął robić praw­dzi­we pie­nią­dze, bo każdy chciał mieć bez­pro­ble­mo­wo, bez uży­cia ży­we­go bu­ha­ja czy knura, za­płod­nio­ną krowę albo ma­cio­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃sɛ̃mʲĩˈnat͡sʲja, AS: ĩũ̯sẽmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inseminator m., inseminatorka ż.

 czas. inseminować ndk.

 przym. inseminacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unasienianie, unasienienie, unasiennianie, unasiennienie

Wiktionary


inseminacyjny

do­ty­czą­cy in­se­mi­na­cji


SJP.pl


inseminator

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie in­se­mi­na­cji (sztucz­ne­go una­sien­nie­nia)


SJP.pl

In­se­mi­na­tor – osoba do­ko­nu­ją­ca pro­ce­du­ry in­se­mi­na­cji.

Praca in­se­mi­na­to­ra po­le­ga na wpro­wa­dze­niu na­sie­nia, za po­mo­cą spe­cjal­nych in­stru­men­tów, do dróg rod­nych sa­mi­cy celem jej za­płod­nie­nia. Na­sie­nie jest po­zy­ski­wa­ne z ban­ków na­sie­nia, które są pro­wa­dzo­ne przez wy­spe­cja­li­zo­wa­ne jed­nost­ki. W Pol­sce po­zy­ski­wa­niem, gro­ma­dze­niem i prze­cho­wy­wa­niem zam­ro­żo­ne­go na­sie­nia zaj­mu­ją się mię­dzy in­ny­mi "Sta­cje Ho­dow­li i Una­sien­nia­nia Zwie­rząt".

Wikipedia


inseminatorka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie in­se­mi­na­cji (sztucz­ne­go una­sien­nie­nia)


SJP.pl


inseminować

1. wpro­wa­dzać plem­ni­ki do dróg rod­nych ko­bie­ty lub sa­mi­cy; sztucz­nie za­pład­niać;
2. in­se­mi­no­wać się - pod­da­wać się za­bie­go­wi sztucz­ne­go za­płod­nie­nia


SJP.pl


inserat

daw­niej: ogło­sze­nie w cza­so­pi­śmie, anons


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ogło­sze­nie opu­bli­ko­wa­ne w pra­sie

Wiktionary

In­se­rat (łac. "in­se­ro", wkła­dam, włą­czam, wsta­wiam) – kopia spo­rzą­dzo­na dla od­bior­cy do­ku­men­tu, bę­dą­ca nie tylko pot­wier­dze­niem zgod­no­ści kopii z ory­gi­na­łem, ale rów­nież tre­ści ory­gi­na­łu przez jej pow­tó­rze­nie wy­łącz­nie dla od­bior­cy. Wpi­sy­wa­no je czę­sto do ksiąg zwa­nych ko­pia­riu­sza­mi, bę­dą­cych zbio­rem kopii do­ku­men­tów, które otrzy­mał od­bior­ca z róż­nych źró­deł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­ciaż po­dob­ne kra­dzie­że wcale nie na­le­ża­ły do rzad­ko­ści, w pra­sie nie ma po nich śladu, chyba że w for­mie ga­ze­to­wych in­se­ra­tów zroz­pa­czo­nych wła­ści­cie­li go­to­wych za­pła­cić wy­so­ką na­gro­dę za od­pro­wa­dze­nie utra­co­ne­go pie­ska, nawet kun­del­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈsɛrat, AS: ĩũ̯serat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anons, ogłoszenie

Wiktionary


inserować

prze­sta­rza­łe: pot­wier­dzać, zat­wier­dzać


SJP.pl


insert

kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra; In­sert


SJP.pl

In­sert – kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra ar­chi­tek­tu­ry PC. Zgod­nie z przez­na­cze­niem i nazwą naj­częst­szym jego za­sto­so­wa­niem jest prze­łą­cza­nie mię­dzy try­ba­mi wsta­wia­nia (do­myśl­ny) i nad­pi­sy­wa­nia pod­czas wpro­wa­dza­nia tek­stu. W pro­gra­mie Mi­cro­soft Word można przy­pi­sać mu za­miast tego funk­cję wkle­ja­nia ze schow­ka sy­ste­mo­we­go.

Wikipedia


insertować

re­kla­mo­wać jakiś pro­dukt lub usłu­gę przez ulot­kę, fol­der itp., wkła­da­ne lub wkle­ja­ne do ga­ze­ty lub cza­so­pis­ma


SJP.pl


insertowy

→ in­sert


SJP.pl

Patrz:

insert

inset

wstaw­ka, wkład­ka


SJP.pl


inshallah

[czy­taj: in­sza­la] z arab­skie­go: jak Bóg da, jeśli taka bę­dzie wola Boga; in­szal­lah


SJP.pl


insider

[czy­taj: in­saj­der] osoba w or­ga­ni­za­cji lub in­sty­tu­cji po­sia­da­ją­ca in­for­ma­cje nie­do­stęp­ne dla in­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­sia­da­ją­ca in­for­ma­cje nie­do­stęp­ne dla więk­szo­ści in­nych ze wzglę­du na przy­na­leż­ność do danej or­ga­ni­za­cji lub in­sty­tu­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwy­kło się bo­wiem uwa­żać, że za­cho­wa­nia in­si­de­rów są ba­ro­me­trem na­stro­jów ryn­ko­wych.

Wiktionary


insiderka

→ in­si­der [czy­taj: in­saj­der­ka]


SJP.pl


insiderski

[czy­taj: in­saj­der­ski] przez­na­czo­ny dla wta­jem­ni­czo­nych, wą­skiej grupy od­bior­ców


SJP.pl


inskrypcja

napis wy­ry­ty w ma­te­ria­le trwa­łym, zwy­kle na na­grob­kach, ta­bli­cach pa­miąt­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. trwa­ły, pa­miąt­ko­wy napis zwy­kle wy­ku­ty w ka­mie­niu, cza­sem wy­ry­ty w me­ta­lu lub drew­nie;

 (1.2) daw. praw. wpis w księ­dze wie­czy­stej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około ty­siąc linii tek­stu in­skryp­cji zo­sta­ło wy­ry­tych na skale około 100 me­trów nad drogą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈskrɨpt͡sʲja, AS: ĩũ̯skrypcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inskrypcyjny

 przysł. inskrypcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epigraf

 (1.2) intabulacja

Wiktionary


inskrypcyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) przy uży­ciu in­skryp­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inskrypcja ż.

 przym. inskrypcyjny

Wiktionary


inskrypcyjny

→ in­skryp­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­skryp­cją, do­ty­czą­cy in­skryp­cji

Wiktionary

Patrz:

inskrypcja

Przykłady

 (1.1) Na zew­nątrz pre­zbi­te­rium umie­szczo­ny zo­stał ma­ju­sku­ło­wy fryz in­skryp­cyj­ny w ję­zy­ku ła­ciń­skim, bie­gną­cy od po­łud­nio­wej wie­życz­ki scho­do­wej aż do za­kry­stii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inskrypcja ż.

 przysł. inskrypcyjnie

Wiktionary


insolacja

dzia­ła­nie świa­tła sło­necz­ne­go; na­sło­necz­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­dzia­ły­wa­nie pro­mie­ni sło­necz­nych

 (1.2) fiz. me­trol. na­tę­że­nie pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go na po­wierzch­nię;

Wiktionary

In­so­la­cja, na­sło­necz­nie­nie – wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca śred­nią moc pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go przy­pa­da­ją­cą na jed­nost­kę po­wierzch­ni po­zio­mej.

Jest ona równa sto­sun­ko­wi ener­gii pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go, pa­da­ją­ce­go w okre­ślo­nym cza­sie na daną po­wierzch­nię do pola tej po­wierzch­ni i czasu. Jed­nost­ką w ukła­dzie SI jest W/m², w tech­ni­ce sto­su­je się też jed­nost­kę kWh/rok/m².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­da­ny in­ten­syw­niej­szej in­so­la­cji stok do­sło­necz­ny odz­na­cza się wyż­szą tem­pe­ra­tu­rą.

 (1.2) Jed­nost­ką in­so­la­cji w ukła­dzie SI jest W/m².

Wiktionary

Powiązane:

 przym. insolacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nasłonecznienie

 (1.2) nasłonecznienie

Wiktionary


insolacyjny

zwią­za­ny z in­so­la­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­so­la­cją, do­ty­czą­cy in­so­la­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­da­ga­skar ma ogól­nie dobre wa­run­ki in­so­la­cyj­ne, jed­nak­że są bar­dzo zróż­ni­co­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insolacja ż.

Wiktionary


insomnia

bez­sen­ność; dys­som­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bez­sen­ność (łac. in­som­nia) – za­kłó­ce­nie stanu zdro­wia przez nie­wy­star­cza­ją­cą dłu­gość lub ja­kość snu
  • In­som­nia – sin­giel Cra­i­ga Da­vi­da
  • In­som­nia – album ze­spo­łu (hed) P.E
  • In­som­nia – album ra­pe­ra PlanBe
  • In­som­nia – pio­sen­ka po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skie­go ze­spo­łu Stray Kids
  • In­som­nia – pio­sen­ka po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skie­go ze­spo­łu The Rose

Wikipedia


insorpcja

prze­cho­dze­nia sub­stan­cji ze świa­tła je­li­ta do jego błony ślu­zo­wej; wchła­nia­nie


SJP.pl


insourcing

In­so­ur­cing – prze­ka­za­nie pro­ce­sów lub dzia­łań biz­ne­so­wych jed­nost­ki, re­a­li­zo­wa­nych w ra­mach dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej przez zew­nętrz­nych usłu­go­daw­ców/do­staw­ców do wew­nętrz­nej, wy­o­dręb­nio­nej i wy­spe­cja­li­zo­wa­nej ko­mór­ki or­ga­ni­za­cyj­nej.

De­cyz­ja o wy­ko­rzy­sta­niu in­so­ur­cin­gu wy­ni­kać może np.

Wikipedia


insourcingowy

→ in­so­ur­cing [czy­taj: in­sors-in­go­wy]


SJP.pl


insp.

in­spek­tor


SJP.pl

skrót

 (1.1) = in­spek­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś od­by­ła się uro­czy­stość po­wo­ła­nia insp. To­ma­sza Lu­bie­jew­skie­go na ko­men­dan­ta po­li­cji w Gru­dzią­dzu.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. nadinsp., podinsp.

Wiktionary


inspekcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­spekt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie in­spekt, lecz tylko mały in­spek­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspekt m.

Wiktionary


inspekcja

1. kon­tro­lo­wa­nie, spraw­dza­nie dzia­łal­no­ści;
2. daw­niej: na­dzór, dozór;
3. in­sty­tu­cja, urząd upraw­nio­ny do kon­tro­li i na­dzo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­tro­la dzia­łal­no­ści ja­kiejś in­sty­tu­cji lub stanu ja­kie­goś miej­sca

 (1.2) urząd na­dzo­ru­ją­cy i kon­tro­lu­ją­cy stan lub pracę cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­spek­cja pracy
  • In­spek­cja (woj­sko) – w woj­sko­wo­ści naj­wyż­sza forma dzia­łal­no­ści kon­trol­nej obej­mu­ją­ca w spo­sób kom­plek­so­wy wszyst­kie dzie­dzi­ny życia i dzia­łal­no­ści in­spek­cjo­no­wa­nych jed­no­stek woj­sko­wych w róż­nych (al...
  • In­spek­cja kodu – w in­ży­nie­rii opro­gra­mo­wa­nia
  • In­spek­cja – spek­takl te­le­wi­zyj­ny Te­a­tru Te­le­wiz­ji
  • In­spek­tor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lo­kal­ne wła­dze utrzy­mu­ją, że ka­ru­ze­la przesz­ła in­spek­cje bez­pie­czeń­stwa

 (1.2) Głów­ny In­spek­tor Pracy pod­kre­śla, że w przy­pad­ku kon­tro­li w za­kła­dzie, w któ­rym wy­stę­pu­ją ogni­ska wi­ru­sa i ry­zy­ko za­ra­że­nia jest wy­so­kie, pra­cow­nik in­spek­cji pracy bę­dzie do­dat­ko­wo wy­po­sa­żo­ny w pełny strój ochron­ny (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈspɛkt͡sʲja, AS: ĩũ̯spekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspektorstwo n., inspektorat mrz., inspektor mos., inspektorka ż.

 przym. inspekcyjny, inspektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrola, sprawdzenie, dochodzenie, test, badanie

Wiktionary


inspekcyjny

zwią­za­ny z in­spek­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­spek­cją, do­ty­czą­cy in­spek­cji; słu­żą­cy do in­spek­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspekcja ż., inspektor mos., inspektorat mrz.

 przym. inspektorski

Wiktionary


inspekt

płyt­ka skrzy­nia bez dna do upra­wy ro­ślin w okre­sie wios­ny i póź­nej je­sie­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. skrzy­nia bez dna z przesz­klo­nym zam­knię­ciem do upra­wy ro­ślin;

Wiktionary

In­spekt, przy­spiesz­nik – urzą­dze­nie, dzię­ki któ­re­mu moż­li­wa jest upra­wa ro­ślin w ciągu zimy, wczes­nej wios­ny, czy póź­nej je­sie­ni w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go.

In­spek­tem jest zwy­kle skrzy­nia wy­ko­na­na z drew­na, lek­kie­go be­to­nu lub two­rzyw sztucz­nych, na­kry­ta okna­mi in­spek­to­wy­mi, wpu­szczo­na na stałe w zie­mię lub cza­sem prze­no­śna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na dużą pra­co­chłon­ność i kosz­tow­ność in­spek­ty za­stę­pu­je się tu­ne­la­mi fo­lio­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inspektowy

 rzecz. inspekcik mrz.

Wiktionary


inspektor

1. osoba upo­waż­nio­na do kon­tro­lo­wa­nia dzia­łal­no­ści in­sty­tu­cji, przed­się­biorstw; re­wi­zor; kon­tro­ler; re­wi­dent; lu­stra­tor; na­dzor­ca; wi­zy­ta­tor
2. sto­pień ofi­cer­ski w po­li­cji;
3. ofi­cer ma­ją­cy sto­pień in­spek­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urzęd­nik, który kon­tro­lu­je pracę in­sty­tu­cji do­ko­nu­jąc in­spek­cji

 (1.2) sto­pień ofi­cer­ski w po­li­cji

Wiktionary

To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „In­spek­tor”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdyby w tej fir­mie zja­wi­li się in­spek­to­rzy PIP, kon­sek­wen­cje mo­gły­by być su­ro­we.

 (1.2) In­spek­tor prze­pro­wa­dził wizję lo­kal­ną miej­sca zbrod­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈspɛktɔr, AS: ĩũ̯spektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspektorat m., inspekcja ż.

:: fż. inspektorka ż.

 przym. inspektorski, inspekcyjny

Wiktionary


inspektorat

1. urząd spra­wu­ją­cy na­dzo­ru­ją­cy pod­le­głe sobie in­sty­tu­cje na ja­kimś ob­sza­rze;
2. ob­szar pracy ta­kie­go urzę­du;
3. sie­dzi­ba ta­kie­go urzę­du;
4. biuro in­spek­to­ra


SJP.pl


inspektoria

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w struk­tu­rach niek­tó­rych zgro­ma­dzeń za­kon­nych


SJP.pl


inspektorka

1. ko­bie­ta upo­waż­nio­na do kon­tro­lo­wa­nia dzia­łal­no­ści in­sty­tu­cji, przed­się­biorstw; kon­tro­ler­ka; re­wi­dent­ka; lu­stra­tor­ka; wi­zy­ta­tor­ka;
2. ko­bie­ta ma­ją­ca sto­pień in­spek­to­ra


SJP.pl


inspektorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą in­spek­to­ra, do­ty­czą­cy in­spek­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspektor mos., inspektorat mrz., inspekcja ż.

 przym. inspekcyjny

Wiktionary


inspektowy

zwią­za­ny z in­spek­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ogrod. zwią­za­ny z in­spek­tem, do­ty­czą­cy in­spek­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspekt mrz.

Wiktionary


inspicjencki

zwią­za­ny z in­spi­cjen­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­spi­cjen­tem, wła­ści­wy in­spi­cjen­to­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspicjent mos., inspicjentka ż., inspicjentura ż.

Wiktionary


inspicjent

pra­cow­nik te­a­tru, zaj­mu­ją­cy się tech­nicz­ną stro­ną przed­sta­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. pra­cow­nik od­po­wia­da­ją­cy za tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­nę przed­sta­wie­nia;

Wiktionary

In­spi­cjent – w te­a­trze lub ope­rze osoba od­po­wia­da­ją­ca za ko­or­dy­na­cję i zgod­ność z pla­nem prze­bie­gu przed­sta­wie­nia, pra­cow­nik te­a­tru czu­wa­ją­cy nad tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­ną przed­sta­wie­nia. Pod­czas trwa­nia spek­ta­klu jest naj­waż­niej­szą osobą w te­a­trze, od niego za­le­ży po­myśl­ność wszyst­kich wejść ak­to­rów lub so­li­stów i zmian de­ko­ra­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na znak in­spi­cjen­ta zga­szo­no świa­tło na sali, a or­kie­stra roz­po­czę­ła uwer­tu­rę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspicjentura ż.

:: fż. inspicjentka ż.

 przym. inspicjencki

Wiktionary


inspicjentka

pra­cow­ni­ca te­a­tru, zaj­mu­ją­ca się tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­ną spek­ta­klu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. pra­cow­ni­ca od­po­wia­da­ją­ca za tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­nę przed­sta­wie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspicjentura ż.

:: fm. inspicjent mos.

 przym. inspicjencki

Wiktionary


inspicjentura

za­ję­cie pra­cow­ni­ka te­a­tru po­le­ga­ją­ce na czu­wa­niu nad tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­ną przed­sta­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. zawód, za­ję­cie in­spi­cjen­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspicjent mos., inspicjentka ż.

 przym. inspicjencki

Wiktionary


inspiracja

1. natch­nie­nie, zapał twór­czy;
2. wpływ wy­wie­ra­ny na kogoś, su­ge­stia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) natch­nie­nie, twór­czy zapał, wena

 (1.2) wpływ wy­wie­ra­ny na kogoś; im­puls, bo­dziec bę­dą­cy przy­czy­ną dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na­tu­ral­nie nie po­rów­nu­ję obu au­to­rów i nie do­szu­ku­ję się wiel­kich po­do­bieństw – ja tylko widzę in­spi­ra­cje w stylu Pa­cyń­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃spʲiˈrat͡sʲja, AS: ĩũ̯spʹiracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspirator mos., inspiratorka ż., inspirowanie n., zainspirowanie n., inspiracyjność ż.

 czas. inspirować ndk., zainspirować dk.

 przym. inspiracyjny, inspiratorski

 przysł. inspirująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natchnienie, wena

 (1.2) zachęta

Wiktionary


inspiracyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­spi­ra­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są in­spi­ra­cyj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspirator m., inspiratorka ż., inspirowanie n., zainspirowanie n., inspiracja ż.

 czas. inspirować ndk., zainspirować dk.

 przym. inspiracyjny, inspiratorski

 przysł. inspirująco

Wiktionary


inspiracyjny

zwią­za­ny z in­spi­ra­cją


SJP.pl


inspirator

osoba, która in­spi­ru­je, daje im­puls do cze­goś; przy­wód­ca du­cho­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto za­chę­ca, daje po­mysł, su­ge­ru­je, in­spi­ru­je

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃spʲiˈratɔr, AS: ĩũ̯spʹirator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspiracja ż., inspirowanie n., inspiracyjność ż.

 czas. inspirować ndk.

Wiktionary


inspiratorka

ko­bie­ta, która in­spi­ru­je, daje im­puls do cze­goś


SJP.pl


inspirować

1. wy­wie­rać wpływ, natch­nąć, po­bu­dzać do dzia­ła­nia, zwła­szcza twór­cze­go;
2. in­spi­ro­wać się:
a) czer­pać skądś natch­nie­nie, po­mysł, kon­cep­cję;
b) in­spi­ro­wać jeden dru­gie­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­spi­ro­wać)

 (1.1) do­star­czać natch­nie­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­spi­ro­wać się (dk. za­in­spi­ro­wać się)

 (2.1) czer­pać natch­nie­nie

 (2.2) in­spi­ro­wać sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspiracja ż., inspirator mos., inspiratorka ż., inspirowanie n., inspiracyjność ż.

 przym. inspiracyjny, inspiratorski, inspirujący

 przysł. inspirująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobudzać, podsuwać myśl, wpływać

 (2.1) wzorować się

Wiktionary


inspirująco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­spi­ru­ją­cy, dając in­spi­ra­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspiracja ż., inspirowanie n., inspiracyjność ż.

 czas. inspirować ndk.

Wiktionary


inspirujący

taki, który po­bu­dza do dzia­ła­nia, daje natch­nie­nie, su­ge­ru­je po­mysł


SJP.pl


inst.

in­styt.;
1. skrót od: in­sty­tu­cja, in­sty­tu­cjo­nal­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
2. skrót od: in­sty­tut, in­sty­tu­to­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


insta

po­tocz­nie: In­sta­gram (ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy); Insta


SJP.pl


instagram

fo­to­gra­ficz­ny ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. społ. in­ter­ne­to­wy, fo­to­gra­ficz­ny ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy z ele­men­ta­mi bloga;

Wiktionary

In­sta­gram (do 6 paź­dzier­ni­ka 2010 roku jako Burbn) – fo­to­gra­ficz­ny ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy ho­stin­gu zdjęć, po­łą­czo­ny z apli­ka­cją o tej samej naz­wie (do­stęp­ną na sy­ste­my ope­ra­cyj­ne iOS i An­dro­id), który umoż­li­wia użyt­kow­ni­kom edy­cję zdjęć i fil­mów czy sto­so­wa­nie do nich fil­trów cy­fro­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. instagramer m., instagramerka ż., instagramowicz m., instagramowiczka ż., insta ż., instamatka ż., instagramowanie n.

 czas. instagramować ndk.

 przym. instagramowy

 przysł. instagramowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. środ. insta

Wiktionary


instagramer

użyt­kow­nik In­sta­gra­ma (ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go); in­sta­gra­mo­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) twór­ca tre­ści w ser­wi­sie In­sta­gram

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Instagram mrz.

Wiktionary


instagramerka

użyt­kow­nicz­ka In­sta­gra­ma (ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go); in­sta­gra­mo­wicz­ka


SJP.pl


instagramerski

→ in­sta­gra­mer


SJP.pl

Patrz:

instagramer

instagramować

po­tocz­nie: ko­rzy­stać w ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go In­sta­gram


SJP.pl


instagramowicz

użyt­kow­nik In­sta­gra­ma (ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go); in­sta­gra­mer


SJP.pl


instagramowiczka

użyt­kow­nicz­ka In­sta­gra­ma (ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go); in­sta­gra­mer­ka


SJP.pl


instagramowy

→ In­sta­gram


SJP.pl

Patrz:

Instagram

instalacja

1. ogół urzą­dzeń do­pro­wa­dza­ją­cych elek­trycz­ność, gaz, wodę itp. do ja­kichś bu­dyn­ku lub po­mie­szcze­nia;
2. za­kła­da­nie gdzieś urzą­dzeń tech­nicz­nych;
3. urzą­dza­nie sie­bie lub kogoś w nowym miej­scu;
4. wgry­wa­nie no­we­go pro­gra­mu do kom­pu­te­ra;
5. dzie­ło pla­stycz­ne zbu­do­wa­ne przez ar­ty­stę w za­sta­nej prze­strze­ni lub or­ga­ni­zu­ją­ce prze­strzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. czyn­ność in­sta­lo­wa­nia – mon­to­wa­nie cze­goś z czę­ści i po­dze­spo­łów

 (1.2) techn. sy­stem urzą­dzeń, prze­wo­dów two­rzą­cy jakąś ca­łość

 (1.3) szt. prze­strzen­ne dzie­ło sztu­ki za­a­ran­żo­wa­ne z przed­mio­tów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­sta­la­cja (in­for­ma­ty­ka) – pro­ces po­le­ga­ją­cy na prze­nie­sie­niu do pa­mię­ci trwa­łej kom­pu­te­ra ze­sta­wu pli­ków nie­zbęd­nych do wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­ne­go za­da­nia
  • in­sta­la­cja (in­ży­nie­ria śro­do­wi­ska) – urzą­dze­nie, grupa urzą­dzeń lub bu­dow­le wpły­wa­ją­ce w pe­wien spo­sób na śro­do­wi­sko
  • in­sta­la­cja (tech­ni­ka) – ze­staw urzą­dzeń wew­nątrz bu­dyn­ku lub in­ne­go obiek­tu, słu­żą­cych do prze­sy­ła­nia me­diów ta­kich jak prąd elek­trycz­ny, woda, gaz ziem­ny itd.
    • in­sta­la­cja elek­trycz­na
    • in­sta­la­cja ga­zo­wa
    • in­sta­la­cja grzew­cza
    • in­sta­la­cja ka­na­li­za­cji
    • in­sta­la­cja okrę­to­wa – in­sta­la­cje tech­nicz­ne ty­po­we dla stat­ku (okrę­tu).
    • in­sta­la­cja sa­ni­tar­na
    • in­sta­la­cja wen­ty­la­cji
    • In­sta­la­cja wo­do­cią­go­wa
  • in­sta­la­cja (ma­so­ne­ria)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­sa­dzie po in­sta­la­cji Linux już po­wi­nien być po­praw­nie skon­fi­gu­ro­wa­ny.

 (1.2) Jeśli karta sie­cio­wa jest umie­szczo­na w gnieź­dzie PCI, wyj­mu­je­my ją z płyty głów­nej na czas in­sta­la­cji sy­ste­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃staˈlat͡sʲja, AS: ĩũ̯stalacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instalowanie n., instalatorstwo n., zainstalowanie n., instalator m., instalatorka ż., dezinstalacja ż.

 czas. instalować ndk., zainstalować dk.

 przym. instalatorki, instalacyjny

Wiktionary


instalacyjny

zwią­za­ny z in­sta­la­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­sta­la­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instalator mos./mrz., instalacja ż.

Wiktionary


instalator

1. pra­cow­nik mon­tu­ją­cy w wyz­na­czo­nych miej­scach okre­ślo­ne urzą­dze­nia, sprzę­ty i prze­wo­dy;
2. ar­ty­sta two­rzą­cy dzie­ła sztu­ki po­przez łą­cze­nie kilku przed­mio­tów w jedną kom­po­zy­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. osoba za­kła­da­ją­ca in­sta­la­cję

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy in­sta­lu­ją­cy opro­gra­mo­wa­nie i przy­go­to­wu­ją­cy go do użyt­ko­wa­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­sta­la­tor – ro­bot­nik wy­ko­nu­ją­cy prace in­sta­la­cyj­ne, po­tocz­nie też in­ży­nier pro­jek­tu­ją­cy in­sta­la­cje bu­dow­la­ne
  • in­sta­la­tor – ro­dzaj pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pro­ce­sie pro­jek­to­wa­nia ar­chi­tekt musi współ­pra­co­wać z kon­struk­to­ra­mi i in­sta­la­to­ra­mi.

 (2.1) In­sta­la­tor po­praw­nie roz­poz­nał wszyst­kie skład­ni­ki sprzę­to­we kom­pu­te­ra, au­to­ma­tycz­nie do­ko­nu­jąc in­sta­la­cji ste­row­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instalacja ż., instalatorstwo n., instalka ż., instalowanie n.

 czas. instalować ndk., zainstalować dk.

 przym. instalacyjny, instalatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monter

 (2.1) program instalacyjny

Wiktionary


instalatorka

ko­bie­ta za­kła­da­ją­ca in­sta­la­cję, in­sta­lu­ją­ca coś


SJP.pl


instalatorstwo

mon­to­wa­nie w wyz­na­czo­nych miej­scach okre­ślo­nych urzą­dzeń, sprzę­tów i prze­wo­dów


SJP.pl


instalka

po­tocz­nie: pro­gram in­sta­la­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. in­form. plik in­sta­la­cyj­ny

 (1.2) pot. in­form. płyta in­sta­la­cyj­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstalka, AS: ĩũ̯stalka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. instalować

 rzecz. instalator

 przym. instalacyjny

Wiktionary


instalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­sta­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stalɔˈvãɲɛ, AS: ĩũ̯stalovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. instalować ndk., zainstalować dk.

 rzecz. instalacja ż., instalator m.

 przym. instalacyjny

Wiktionary


instalować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. mon­to­wać ja­kieś urzą­dze­nie do pracy w danym miej­scu lub wa­run­kach

 (1.2) in­form. umie­szczać pro­gram kom­pu­te­ro­wy na kom­pu­te­rze tak, aby po­praw­nie dzia­łał

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­sta­lo­wać się

 (2.1) pot. wpro­wa­dzać się do no­we­go miesz­ka­nia, po­ko­ju itp., urzą­dzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro przyj­dą mon­te­rzy i będą in­sta­lo­wa­li linię te­le­fo­nicz­ną

 (1.2) Mo­żesz sko­rzy­stać z mo­je­go kom­pu­te­ra, ale nie in­sta­luj żad­nych pro­gra­mów.

 (2.1) Od kiedy in­sta­lu­je­cie się w nowym miesz­ka­niu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃staˈlɔvat͡ɕ, AS: ĩũ̯stalovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odinstalowywać, dezinstalować, zainstalować

 rzecz. instalacja ż., instalator mos., instalka ż., instalowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) montować

 (1.2) kopiować

Wiktionary


instamatka

ko­bie­ta pu­bli­ku­ją­ca w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych tre­ści zwią­za­ne z ciążą i wy­cho­wy­wa­niem swo­je­go dziec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. środ. ko­bie­ta pu­bli­ku­ją­ca na In­sta­gra­mie (hob­by­stycz­nie lub za­rob­ko­wo) tre­ści zwią­za­ne z ciążą, ro­dzi­ciel­stwem oraz roz­wo­jem swego dziec­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Instagram mrz.

Wiktionary


instancja

stop­nie w hie­rar­chii wła­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. dany sto­pień or­ga­ni­za­cyj­ny w ukła­dzie pod­le­głych sobie in­sty­tu­cji

 (1.2) daw. proś­ba za kimś

 (1.3) in­form. obiekt klasy, eg­zem­plarz kla­sy­fi­ka­to­ra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­stan­cja (prawo)
  • in­stan­cja (pro­gra­mo­wa­nie)
  • in­stan­cja (te­o­ria obli­czeń) zob. pro­blem obli­cze­nio­wy
  • in­stan­cja (MMORPG)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mysł na in­stan­cję, która miała być ponad bi­sku­pa­mi, zo­stał utrą­co­ny przez sa­mych bi­sku­pów.

 (1.1) Dwie ko­bie­ty nie pod­da­ły się po­stę­po­wa­niu man­da­to­we­mu za opa­la­nie się to­pless na ką­pie­li­sku miej­skim. Sąd pier­wszej in­stan­cji uznał, że do­pu­ści­ły się one nie­o­by­czaj­ne­go wy­bry­ku.

 (1.3) Pro­ce­dur­ka od­wo­łu­je się do trzech in­stan­cji klasy o naz­wie „Wy­ją­tek_”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. instancyjny, instant

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stopień, szczebel

 (1.2) wstawiennictwo

Wiktionary


instancyjność

→ in­stan­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

instancyjny

instancyjny

zwią­za­ny z in­stan­cją


SJP.pl


instant

o pro­duk­cie spo­żyw­czym: bę­dą­cy w po­sta­ci łatwo roz­pu­szczal­ne­go prosz­ku


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spoż. bły­ska­wicz­ny, na­tych­mia­sto­wy – o po­tra­wach i pro­duk­tach w hand­lu, go­to­wych po za­la­niu wrząt­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­pra­wę w góry za­bie­ra­my sporo zupek in­stant.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃stãnt, AS: ĩũ̯stãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instancja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyskawiczny, rozpuszczalny, liofilizowany

Wiktionary


instantyzacja

pro­ces na­da­wa­nia kon­cen­tra­tom spo­żyw­czym w po­sta­ci prosz­ku włas­no­ści umoż­li­wia­ją­cych bar­dzo szyb­ką roz­pu­szczal­ność


SJP.pl

In­stan­ty­za­cja – pro­ces do­pro­wa­dze­nia roz­drob­nio­ne­go lub wręcz sprosz­ko­wa­ne­go kon­cen­tra­tu pro­duk­tu spo­żyw­cze­go do ta­kie­go stanu, w któ­rym można go łatwo, a prze­de wszyst­kim szyb­ko roz­pro­wa­dzić lub roz­pu­ścić w wo­dzie w celu bez­poś­red­nie­go spo­ży­cia lub na­tych­mia­sto­we­go wy­ko­na­nia na nim ko­lej­nych czyn­no­ści przy­go­to­waw­czych (np.

Wikipedia


instr.

skrót od:
1. in­struk­cja, in­struk­tor;
2. in­stru­ment


SJP.pl


instrucz

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, łą­cząc się z Wę­go­ra­pą two­rzy Pre­go­łę;

Wiktionary

In­strucz (ros. Инструч; hist. "Wy­struć", "In­ster") – do­pływ Pre­go­ły. Ma swe źró­dła we wschod­niej czę­ści ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go w są­siedzt­wie miej­sco­wo­ści Praw­di­no. Uj­ście In­stru­czy znaj­du­je się w Czer­nia­chow­sku, gdzie w po­łą­cze­niu z Wę­go­ra­pą two­rzy Pre­go­łę. Dłu­gość rzeki – 111 km[].

Wikipedia

Powiązane:

 przym. instrucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Wystruć

Wiktionary


instrukcja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór zasad za­le­ca­ją­cych po­stę­po­wa­nie w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie

 (1.2) książ­ka lub bro­szu­ra z opi­sem dzia­ła­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­struk­cja ob­słu­gi
  • In­struk­cja ek­splo­a­ta­cji
  • in­struk­cja kan­ce­la­ryj­na
  • in­struk­cje w in­for­ma­ty­ce:
    • in­struk­cja pro­sta
      • in­struk­cja po­wro­tu
      • in­struk­cja przy­pi­sa­nia
      • in­struk­cja wy­ra­że­nio­wa
      • in­struk­cja pusta
      • in­struk­cja skoku
      • in­struk­cja wy­wo­ła­nia
      • in­struk­cja opu­szcze­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ster Spraw Za­gra­nicz­nych skie­ro­wał do am­ba­sad na całym świe­cie in­struk­cje po­stę­po­wa­nia pod­czas ak­tu­al­ne­go kry­zy­su.

 (1.2) Zo­sta­nie do­star­czo­na in­struk­cja, jak ra­dzić sobie z trud­ny­mi klien­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstrukt͡sʲja, AS: ĩũ̯strukcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instruktaż m., instruktarz m., instruktor m., instruktorka ż., instruowanie n., poinstruowanie n.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instrukcyjny, instruktażowy, instruktorski, instruktywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) podręcznik

Wiktionary


instrukcyjny

zwią­za­ny z in­struk­cją; ma­ją­cy in­for­mo­wać, in­stru­o­wać; in­struk­ta­żo­wy


SJP.pl


instruktarz

prze­sta­rza­le:
1. zbiór in­struk­cji, prze­pi­sów;
2. prze­pi­sy skar­bo­we; ta­ry­fa ceł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zbiór in­struk­cji

 (1.2) daw. urz. ta­ry­fa ceł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym sta­rym in­struk­ta­rzu stało jak byk, że trze­ba wcze­śniej zgła­szać u dy­spo­zy­to­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrukcja ż., instruktaż mrz., instruktor mos., instruktorka ż., instruowanie n., poinstruowanie n.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instrukcyjny, instruktorski, instruktażowy, instruktywny

Wiktionary


instruktaż

udzie­la­nie in­struk­cji; in­stru­o­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) udzie­la­nie komuś in­struk­cji, wska­zó­wek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ste­war­de­sy prze­pro­wa­dzi­ły krót­ki in­struk­taż na temat za­cho­wa­nia się w przy­pad­ku awa­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instruktarz mrz., instrukcja ż., instruktor mos., instruktorka ż., instruowanie n., poinstruowanie n.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instruktażowy, instruktorski

 przysł. instruktażowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) instruowanie

Wiktionary


instruktażowy

zwią­za­ny z in­struk­ta­żem; ma­ją­cy in­for­mo­wać, in­stru­o­wać; in­struk­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­struk­ta­żu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instruktarz mrz., instruowanie n., instruktor mos., instruktaż m., instrukcja ż.

 czas. instruować

 przym. instruktorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) instrukcyjny

Wiktionary


instruktor

osoba uczą­ca prak­tycz­nych umie­jęt­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba in­stru­u­ją­ca, uczą­ca na kur­sie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­struk­tor miej­skie­go ko­mi­te­tu PZPR
  • in­struk­tor nauki jazdy – tytuł za­wo­do­wy
  • in­struk­tor tech­ni­ki jazdy – tytuł za­wo­do­wy
  • in­struk­tor ra­tow­nict­wa – sto­pień ra­tow­ni­ków WOPR
  • in­struk­tor har­cer­ski – ka­te­go­ria człon­kow­ska w or­ga­ni­za­cji har­cer­skiej
  • in­struk­tor re­kre­a­cji, m.in.:
    • in­struk­tor pi­lo­ta­żu
    • in­struk­tor sa­mo­o­bro­ny
    • in­struk­tor wspi­nacz­ko­wy
  • in­struk­tor spor­to­wy, m.in.:
    • in­struk­tor nar­ciar­stwa PZN
    • in­struk­tor nur­ko­wa­nia – sto­pień nur­ko­wy CMAS

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­struk­tor te­ni­sa wska­zał po­cząt­ku­ją­cym, że pod­czas ser­wo­wa­nia po­drzu­ca­ją piłkę za bar­dzo do przo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstruktɔr, AS: ĩũ̯struktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instruktaż mrz.

:: fż. instruktorka ż.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instruktażowy, instruktorski

 przysł. instruktażowo

Wiktionary


instruktorka

ko­bie­ta uczą­ca prak­tycz­nych umie­jęt­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta in­stru­u­ją­ca, uczą­ca na kur­sie

 (1.2) harc. człon­ki­ni or­ga­ni­za­cji har­cer­skiej, peł­nią­ca funk­cje wy­cho­waw­cze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrukcja ż., instruktaż mrz., instruowanie n.

:: fm. instruktor mos.

 czas. instruować

 przym. instruktorski

Wiktionary


instruktorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­struk­to­rem, do­ty­czą­cy in­struk­to­ra

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy dla in­struk­to­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dzi po kur­sach in­struk­tor­skich od ręki znaj­du­ją za­trud­nie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrukcja ż., instruktaż mrz., instruktarz mrz., instruktor mos., instruktorka ż., instruowanie n., poinstruowanie n.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instrukcyjny, instruktażowy, instruktywny

Wiktionary


instruktorstwo

za­ję­cie in­struk­to­ra


SJP.pl


instruktywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­struk­tyw­nie


SJP.pl


instruktywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­struk­tyw­ny


SJP.pl


instruktywny

książ­ko­wo: po­ma­ga­ją­cy w zro­zu­mie­niu cze­goś; po­u­cza­ją­cy, kształ­cą­cy


SJP.pl


instrumencik

zdrob­nie­nie od: in­stru­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­stru­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie in­stru­ment, lecz tylko mały in­stru­men­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument m., zinstrumentalizowanie n., instrumentalistka ż., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż.

Wiktionary


instrument

1. przy­rząd uży­wa­ny do wyt­wa­rza­nia dźwię­ków mu­zycz­nych;
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) przy­rząd uży­wa­ny do czyn­no­ści wy­ma­ga­ją­cych pre­cyz­ji (np. in­stru­men­ty chi­rur­gicz­ne);
3. śro­dek słu­żą­cy do re­a­li­za­cji cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. przy­rząd wyt­wa­rza­ją­cy dźwięk, zob. in­stru­ment mu­zycz­ny.

 (1.2) med. na­rzę­dzie chi­rur­gicz­ne;

 (1.3) techn. na­rzę­dzie

 (1.4) techn. przy­rząd po­mia­ro­wy;

 (1.5) przen. śro­dek słu­żą­cy re­a­li­za­cji celu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­stru­ment mu­zycz­ny
  • in­stru­men­ty chi­rur­gicz­ne – na­rzę­dzia chi­rur­gicz­ne
  • in­stru­men­ty po­chod­ne (de­ry­wa­ty)
  • in­stru­men­ty po­mia­ro­we – przy­rzą­dy po­mia­ro­we
    • in­stru­ment uni­wer­sal­ny – przy­rząd astro­no­micz­ny
    • in­stru­ment przej­ścio­wy – przy­rząd astro­no­micz­ny
  • In­stru­ment Rzą­dze­nia (ang. The In­stru­ment of Go­vern­ment) – kon­sty­tu­cja An­glii z 1653 roku.
  • in­stru­men­ta­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­czę­ściej sto­so­wa­na kla­sy­fi­ka­cja in­stru­men­tów mu­zycz­nych dzie­li je na stru­no­we, dęte i per­ku­syj­ne.

 (1.2) Cy­fro­wy zapis to­mo­gra­fii kom­pu­te­ro­wej czy re­zo­nan­su ma­gne­tycz­ne­go wy­ko­rzy­sta­ny jak mapa umoż­li­wia bez­piecz­ne i pre­cy­zyj­ne pro­wa­dze­nie in­stru­men­tów chi­rur­gicz­nych i mi­ni­ma­li­zu­je usz­ko­dze­nie tka­nek.

 (1.4) To przed­się­bior­stwo zaj­mu­je się pro­jek­to­wa­niem, pro­duk­cją oraz sprze­da­żą in­stru­men­tów po­mia­ro­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt, AS: ĩũ̯strũmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrumentacja ż., instrumentalista mos., instrumentalistka ż., instrumentarium n., instrumentalizm mrz., instrumentariusz mos., instrumentariuszka ż., instrumentalizacja ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n.

:: zdrobn. instrumencik mrz.

 czas. zinstrumentalizować dk., instrumentalizować ndk.

 przym. instrumentalny, instrumentacyjny, instrumentalnie

 przysł. instrumentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) instrument muzyczny

 (1.2) narzędzie chirurgiczne

Wiktionary


instrumentacja

1. opis par­ty­tu­ro­wy uży­cia po­szcze­gól­nych in­stru­men­tów w ut­wo­rze or­kie­stro­wym;
2. układ dźwię­ków mowy w ut­wo­rze li­te­rac­kim, sto­so­wa­ny dla osią­gnię­cia efek­tu ar­ty­stycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) aran­ża­cja mu­zy­ki wy­ko­ny­wa­nej przez or­kie­strę

Wiktionary

In­stru­men­ta­cja (też or­kie­stra­cja) – po­ję­cie uży­wa­ne w mu­zy­ce, zwła­szcza w kom­po­zy­cji; ma wiele zna­czeń:

Znamy ze­pew­ne z hi­sto­rii cykl mi­nia­tur for­te­pia­no­wych "Obraz­ki z wy­sta­wy" Mo­de­sta Mu­sorg­skie­go, ge­nial­ne zin­stru­men­to­wa­nych przez Ma­u­ri­ce'a Ra­ve­la, który prze­ło­żył fak­tu­rę for­te­pia­no­wą na sym­fo­nicz­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zinstrumentalizowanie n., instrument mrz., instrumentalista mos., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentacyjny

zwią­za­ny z in­stru­men­ta­cją


SJP.pl


instrumental

po­tocz­nie: in­stru­men­tal­ny utwór mu­zycz­ny


SJP.pl


instrumentalis

na­rzęd­nik; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. piąty przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: z (za, pod, przed, nad) kim? z (za, pod, przed, nad) czym?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje do­peł­nie­nia bliż­sze­go, dal­sze­go, oko­licz­ni­ka oraz orzecz­ni­ka;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka


SJP.pl


instrumentalista

1. osoba gra­ją­ca na ja­kimś in­stru­men­cie;
2. w fi­lo­zo­fii: zwo­len­nik in­stru­men­ta­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, gra­ją­cy na in­stru­men­cie

 (1.2) filoz. prag­ma­tyk wyz­na­ją­cy in­stru­men­ta­lizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­stru­men­ta­li­sta wy­brał wio­lon­cze­lę, jako naj­bar­dziej od­po­wied­ni in­stru­ment.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃strũmɛ̃ntaˈlʲista, AS: ĩũ̯strũmẽntalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrumentacja ż., instrument mrz., instrumentarium n., instrumentalizm mrz., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż., zinstrumentalizowanie n.

:: fż. instrumentalistka ż.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentalistka

→ in­stru­men­ta­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, dziew­czy­na gra­ją­ca na in­stru­men­cie

Wiktionary

Patrz:

instrumentalista

Przykłady

 (1.1) Nasza żeń­ska or­kie­stra po­szu­ku­je kilku in­stru­men­ta­li­stek do sek­cji dętej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument mrz., instrumencik mrz., instrumentalizacja ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż., instrumentarium n.

:: fm. instrumentalista mos.

 czas. instrumentalizować ndk., zinstrumentalizować dk.

 przym. instrumentalny, instrumentalnie

 przysł. instrumentalnie

Wiktionary


instrumentalistyka

dzie­dzi­na do­ty­czą­ca gry na in­stru­men­tach mu­zycz­nych


SJP.pl


instrumentalizacja

1. wy­ko­na­nie ut­wo­ru za po­mo­cą in­stru­men­tów;
2. wy­po­sa­że­nie cze­goś, np. sta­no­wi­ska pracy, w od­po­wied­nie in­stru­men­ty; oprzy­rzą­do­wa­nie;
3. przed­mio­to­we wy­ko­rzy­sta­nia in­nych ludzi lub dóbr (etyki, re­li­gii, prawa) dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści; uprzed­mio­to­wie­nie;
4. w in­for­ma­ty­ce: do­da­nie kodu do pro­gra­mu w celu zbie­ra­nia in­for­ma­cji o jego za­cho­wa­niu pod­czas wy­ko­na­nia;
5. in­stru­men­ta­li­za­cja gło­sko­wa - dobór brzmie­nia dźwię­ków mowy w ut­wo­rze li­te­rac­kim; in­stru­men­ta­cja gło­sko­wa


SJP.pl


instrumentalizm

w fi­lo­zo­fii: kon­cep­cja, we­dług któ­rej wie­dza i dzia­łal­ność ludz­ka są tylko re­ak­cja­mi na bodź­ce śro­do­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) współ­czes­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny bę­dą­cy od­mia­ną prag­ma­tyz­mu; w fi­lo­zo­fii nauki, po­gląd ten okre­śla kon­cep­ty i te­o­rie je­dy­nie jako na­rzę­dzia (in­stru­men­ty), któ­rych war­tość jest mie­rzo­na, nie po­przez ich praw­dzi­wość czy fał­szy­wość, lecz po­przez ich efek­tyw­ność w tłu­ma­cze­niu i prze­wi­dy­wa­niu zja­wisk;

Wiktionary

In­stru­men­ta­lizm (łac. "in­stru­men­tum" "na­rzę­dzie"), ("fi­lo­zof.") – współ­czes­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny bę­dą­cy od­mia­ną prag­ma­tyz­mu. We­dług niego cała wie­dza i wszel­ka dzia­łal­ność ludz­ka peł­nią je­dy­nie funk­cje in­stru­men­tal­ne, czyli sta­no­wią na­rzę­dzia (in­stru­men­ty) słu­żą­ce przy­sto­so­wy­wa­niu się do śro­do­wi­ska i opa­no­wy­wa­niu go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zinstrumentalizowanie n., instrument mrz., instrumentalista mos., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­stru­men­ta­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinstrumentalizowanie n., instrument m., instrumencik m., instrumentacja ż., instrumentalizacja ż., instrumentalizm m., instrumentalista m., instrumentalistka ż., instrumentarium n., instrumentarstwo n., instrumentariusz m., instrumentariuszka ż.

 czas. instrumentalizować ndk., zinstrumentalizować dk.

 przym. instrumentalny, instrumentacyjny, instrumentalnie

 przysł. instrumentalnie

Wiktionary


instrumentalizować

wy­ko­rzy­sty­wać in­nych ludzi lub dobra (etykę, re­li­gię, prawo) dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści; re­du­ko­wać kogoś lub coś do na­rzę­dzia swo­ich celów, uprzed­mio­to­wiać


SJP.pl


instrumentalnie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób in­stru­men­tal­ny

Wiktionary

In­stru­men­tal­nie – album kom­pi­la­cyj­ny ze­spo­łu Kombi Ło­sow­ski wy­da­ny 16 maja 2025 na­kła­dem SL Music.

Wy­daw­nict­wo za­wie­ra ut­wo­ry in­stru­men­tal­ne grupy za­gra­ne w no­wych aran­ża­cjach oraz z lat 2009 i 2021, wy­da­ne wcze­śniej na al­bu­mach "Za­cza­ro­wa­ne Mia­sto" i "Mi­ne­rał życia". Zna­la­zły się też na nim trzy ut­wo­ry pre­mie­ro­we. Do „Cy­fro­wej gry” i „Ko­ro­na­cji” ut­wo­rzo­no te­le­dy­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zinstrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż., instrumentalistka ż., instrument m., instrumentalizowanie n., instrumentalizacja ż.

 czas. instrumentalizować ndk.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentalność

→ in­stru­men­tal­ny


SJP.pl

Patrz:

instrumentalny

instrumentalny

1. wy­ko­ny­wa­ny przy po­mo­cy pre­cy­zyj­ne­go na­rzę­dzia;
2. wy­ko­ny­wa­ny na in­stru­men­cie mu­zycz­nym; przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia na in­stru­men­tach mu­zycz­nych;
3. bę­dą­cy środ­kiem do osią­gnię­cia ja­kie­goś celu; trak­to­wa­ny jako na­rzę­dzie do osią­gnię­cia celu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą in­stru­men­tów mu­zycz­nych, bez udzia­łu śpie­wu

 (1.2) trak­to­wa­ny jako śro­dek do celu

 (1.3) prze­pro­wa­dza­ny z uży­ciem niez­wy­kle do­kład­ne­go sprzę­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiinstrumentalistka ż., multiinstrumentalista mos., instrument m., instrumentacja ż., instrumentalista m., instrumentalistka ż., instrumentalizm m., instrumentarium n., instrumentariusz m., instrumentariuszka ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n.

 przysł. instrumentalnie

 przym. instrumentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przedmiotowy

Wiktionary


instrumentarium

1. ze­staw na­rzę­dzi, przy­rzą­dów słu­żą­cych do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś czyn­no­ści, za­bie­gów;
2. w mu­zy­ce: ogół in­stru­men­tów cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ja­kiejś epoki lub ro­dza­ju mu­zy­ki;
3. w prze­no­śni: ogół metod i środ­ków słu­żą­cych re­a­li­za­cji okre­ślo­ne­go za­da­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ze­staw na­rzę­dzi słu­żą­cych wy­ko­ny­wa­niu pre­cy­zyj­nych czyn­no­ści

 (1.2) in­stru­men­ty mu­zycz­ne bę­dą­ce w uży­ciu w okre­ślo­nej epoce lub ze­spo­le

 (1.3) ze­staw metod po­ma­ga­ją­cych osią­gnąć okre­ślo­ny cel

Wiktionary

In­stru­men­ta­rium, in­stru­men­ta­rium mu­zycz­ne – ter­min oz­na­cza­ją­cy grupę in­stru­men­tów mu­zycz­nych i uży­wa­ny w kon­tek­stach:

Prak­tycz­ne wy­ko­rzy­sta­nie (czyli in­stru­men­ta­cja) in­stru­men­ta­rium współ­czes­ne­go jest przed­mio­tem dzia­łu te­o­rii mu­zy­ki zwa­ne­go in­stru­men­toz­naw­stwem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Jed­nym z na­rzę­dzi po­zo­sta­ją­cych w in­stru­men­ta­rium pra­wo­daw­cy jest re­li­gia oby­wa­tel­ska (re­li­gion ci­vi­le), ma­ją­ca ro­dzić bez­re­flek­syj­ną mi­łość oj­czyz­ny. Opie­ra­jąc się na swo­i­stym „ka­te­chiz­mie oby­wa­te­la”, ma ona de­i­fi­ko­wać in­sty­tu­cje pań­stwa i jego praw, wy­mu­szać in­ter­na­li­za­cję na­ka­zów woli po­wszech­nej, przez to zaś ma sta­no­wić gwa­rant trwa­ło­ści i sta­bil­no­ści wspól­no­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument m., instrumentalista m., instrumentalistka ż., instrumentariuszka ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentariusz

pra­cow­nik służ­by zdro­wia po­da­ją­cy chi­rur­go­wi na­rzę­dzia w cza­sie za­bie­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pie­lę­gniarz asy­stu­ją­cy przy ope­ra­cji, po­ma­ga­ją­cy przy jej przy­go­to­wa­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument mrz., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż., zinstrumentalizowanie n.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentariuszka

pra­cow­ni­ca służ­by zdro­wia po­da­ją­ca chi­rur­go­wi na­rzę­dzia w cza­sie za­bie­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pie­lę­gniar­ka asy­stu­ją­ca przy ope­ra­cji, po­ma­ga­ją­ca przy jej przy­go­to­wa­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃strũmɛ̃ntarʲˈjuʃka, AS: ĩũ̯strũmẽntarʹi ̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument m., instrumencik m., instrumentacja ż., instrumentalista m., instrumentalistka ż., instrumentarium n., instrumentalizm m., instrumentalizacja ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n.

:: fm. instrumentariusz m.

 czas. zinstrumentalizować dk., instrumentalizować ndk.

 przym. instrumentalny, instrumentacyjny, instrumentalnie

 przysł. instrumentalnie

Wiktionary


instrumentarstwo

1. gałąź prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją in­stru­men­tów mu­zycz­nych;
2. nauka o in­stru­men­tach mu­zycz­nych; in­stru­men­to­lo­gia, or­ga­no­lo­gia, in­stru­men­toz­naw­stwo


SJP.pl


instrumentator

pie­lę­gniarz po­da­ją­cy na­rzę­dzia chi­rur­gicz­ne przy ope­ra­cji; in­stru­men­ta­riusz


SJP.pl


instrumentatorka

pie­lę­gniar­ka po­da­ją­ca na­rzę­dzia chi­rur­gicz­ne przy ope­ra­cji; in­stru­men­ta­riusz­ka


SJP.pl


instrumentolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się hi­sto­rią, bu­do­wą i włas­no­ścia­mi in­stru­men­tów mu­zycz­nych; in­stru­men­toz­naw­ca, or­ga­no­log


SJP.pl


instrumentologia

nauka o in­stru­men­tach mu­zycz­nych; or­ga­no­lo­gia, in­stru­men­toz­naw­stwo, in­stru­men­tar­stwo


SJP.pl

Nie mylić z: in­stru­men­toz­naw­stwo.

In­stru­men­to­lo­gia, ina­czej or­ga­no­lo­gia – dział mu­zy­ko­lo­gii, któ­re­go przed­mio­tem jest hi­sto­ria in­stru­men­tów mu­zycz­nych, roz­wój ich kon­struk­cji, wła­ści­wo­ści aku­stycz­nych i odt­wór­czych, tech­no­lo­gia wyt­wa­rza­nia oraz kla­sy­fi­ka­cja.

Wikipedia


instrumentologiczny

do­ty­czą­cy dzie­dzi­ny nauki zaj­mu­ją­cej się in­stru­men­ta­mi mu­zycz­ny­mi; in­stru­men­toz­naw­czy, or­ga­no­lo­gicz­ny


SJP.pl


instrumentować

1. opra­co­wy­wać utwór mu­zycz­ny na po­szcze­gól­ne in­stru­men­ty ze­spo­łu;
2. śro­do­wi­sko­wo: po­da­wać na­rzę­dzia chi­rur­gicz­ne przy ope­ra­cji;
3. w gór­nict­wie: usu­wać zag­woż­dże­nie ot­wo­ru wiert­ni­cze­go;
4. daw­niej: in­sta­lo­wać, mia­no­wać


SJP.pl


instrumentowy

→ in­stru­ment


SJP.pl

Patrz:

instrument

instrumentoznawca

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się hi­sto­rią, bu­do­wą i włas­no­ścia­mi in­stru­men­tów mu­zycz­nych; in­stru­men­to­log, or­ga­no­log


SJP.pl


instrumentoznawczy

do­ty­czą­cy dzie­dzi­ny nauki zaj­mu­ją­cej się in­stru­men­ta­mi mu­zycz­ny­mi; in­stru­men­to­lo­gicz­ny, or­ga­no­lo­gicz­ny


SJP.pl


instrumentoznawstwo

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się in­stru­men­ta­mi mu­zycz­ny­mi; in­stru­men­to­lo­gia, or­ga­no­lo­gia, in­stru­men­tar­stwo


SJP.pl

In­stru­men­toz­naw­stwo − dział nauki z dzie­dzi­ny sztuk mu­zycz­nych w dy­scy­pli­nie te­o­ria mu­zy­ki, któ­re­go przed­mio­tem jest ogół in­stru­men­tów mu­zycz­nych (współ­czes­ne­go oraz daw­ne­go in­stru­men­ta­rium mu­zycz­ne­go) pod kątem ich bu­do­wy, kon­struk­cji, po­cho­dze­nia oraz wy­ko­rzy­sta­nia w prak­ty­ce (patrz: in­stru­men­ta­cja).

Wikipedia


instruowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­stru­o­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃struwɔˈvãɲɛ, AS: ĩũ̯struu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poinstruowanie n., instrukcja ż., instruktaż m., instruktarz m., instruktor m., instruktorka ż.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instrukcyjny, instruktażowy, instruktorski, instruktywny

Wiktionary


instruować

wy­da­wać in­struk­cje, po­u­czać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­da­wać in­struk­cje, po­u­czać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nie­dzie­lę, 20 sierp­nia, Ha­li­fax in­stru­o­wał Ken­nar­da, by in­ter­we­nio­wał u Becka w spra­wie wy­ra­że­nia zgody na pomoc so­wiec­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃struˈwɔvat͡ɕ, AS: ĩũ̯struu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrukcja ż., instruktaż m., instruktarz m., instruktor m., instruktorka ż., instruowanie n.

 przym. instrukcyjny, instruktażowy, instruktorski, instruktywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nauczać, objaśniać, informować, pouczać, kształcić, nauczać, szkolić, uczyć, wykładać

Wiktionary


instygator

1. oskar­ży­ciel pu­blicz­ny, od­po­wia­da­ją­cy dzi­siej­sze­mu pro­ku­ra­to­ro­wi;
2. daw­niej: ten, kto pod­ju­dza; po­dże­gacz, pod­ju­dzacz, pro­wo­dyr


SJP.pl


instygatorka

1. oskar­ży­ciel­ka pu­blicz­na, od­po­wia­da­ją­ca dzi­siej­sze­mu pro­ku­ra­to­ro­wi;
2. daw­niej: ta, która pod­ju­dza; po­dże­gacz­ka


SJP.pl


instygatorski

→ in­sty­ga­tor


SJP.pl

Patrz:

instygator

instygować

daw­niej: na­ma­wiać, go­rą­co za­chę­cać, po­dże­gać, ju­dzić


SJP.pl


instynkt

1. dy­spo­zy­cja psy­chicz­na, umie­jęt­ność ro­bie­nia cze­goś; skłon­ność, zdol­ność;
2. wro­dzo­na zdol­ność do zło­żo­nych, waż­nych ży­cio­wo, choć nie­uś­wia­do­mio­nych dzia­łań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wro­dzo­na zdol­ność nie­ra­cjo­nal­ne­go, acz adek­wat­ne­go za­cho­wy­wa­nia się w danej sy­tu­a­cji

 (1.2) biol. wro­dzo­na zdol­ność ży­wych or­ga­niz­mów do zło­żo­nych, ce­lo­wych dzia­łań, swo­i­stych dla da­ne­go ga­tun­ku i waż­nych dla przetr­wa­nia;

Wiktionary

In­stynkt (łac. "in­stinc­tus – pod­nie­ta, popęd") – dy­spo­zy­cja biop­sy­chicz­na, która po­wo­du­je, że osob­nik w nią wy­po­sa­żo­ny za­cho­wu­je się (lub pra­gnie się za­cho­wy­wać) w okre­ślo­ny spo­sób, a także "wro­dzo­na zdol­ność wy­ko­ny­wa­nia pew­nych czyn­no­ści ste­re­o­ty­po­wych, nie­wy­u­czo­nych, mniej lub bar­dziej skom­pli­ko­wa­nych swo­i­stych dla da­ne­go ga­tun­ku istot­nych dla jego przetr­wa­nia".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­stynkt mówi mi, że czeka nas śmierć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃stɨ̃ŋkt, AS: ĩũ̯stỹŋkt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instynktowość ż.

 przym. instynktowy, instynktowny

 przysł. instynktowo, instynktownie

Wiktionary


instynktownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­stynk­tow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ra­mach roz­grzew­ki mia­łam zro­bić pięć­dzie­siąt przy­sia­dów, ale przy trzy­dzie­stym pią­tym stra­ci­łam rów­no­wa­gę i zła­ma­łam nad­gar­stek, gdy in­stynk­tow­nie sta­ra­łam się po­de­przeć.

 (1.1) Czło­wiek in­stynk­tow­nie chro­ni to, co jest świę­te, przed prze­ja­wa­mi pro­fa­num.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instynkt m.

 przym. instynktowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mimowolnie, odruchowo

Wiktionary


instynktowność

→ in­stynk­tow­ny


SJP.pl

Patrz:

instynktowny

instynktowny

wy­ni­ka­ją­cy z in­stynk­tu, opar­ty na in­stynk­cie; odru­cho­wy, bez­wied­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: in­stynkt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewo­lu­u­jąc, czło­wiek tylko do­sko­na­lił cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ga­tun­ku za­cho­wa­nia opie­kuń­cze, które są z jed­nej stro­ny in­stynk­tow­ne, a z dru­giej uwa­run­ko­wa­ne kul­tu­ro­wo.

 (1.1) Praw­dzi­wa mi­łość nie jest in­stynk­tow­na, nie jest fi­zycz­nym za­u­ro­cze­niem ani chę­cią po­sia­da­nia na wy­łącz­ność, nie jest ak­cep­ta­cją ro­zu­mia­ną jako na­gro­da za po­słu­szeń­stwo czy suk­ce­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stɨ̃ŋkˈtɔvnɨ, AS: ĩũ̯stỹŋktovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instynkt m.

 przym. instynktowy

 przysł. instynktownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) instynktowy, mimowolny, mimowiedny, odruchowy, bezwiedny, machinalny

Wiktionary


instynktowość

odru­cho­wość, im­pul­syw­ność


SJP.pl


instynktowy

zwią­za­ny z in­stynk­tem (w ści­ślej­szym zna­cze­niu wro­dzo­nej zdol­no­ści dzie­dzi­cze­nia)


SJP.pl


instyt.

inst.;
1. skrót od: in­sty­tu­cja, in­sty­tu­cjo­nal­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
2. skrót od: in­sty­tut, in­sty­tu­to­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


instytucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­sty­tut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie in­sty­tut, lecz tylko marny in­sty­tu­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytut m.

Wiktionary


instytucja

1. za­kład re­a­li­zu­ją­cy okre­ślo­ne dzia­ła­nia
2. w pra­wie: ze­spół norm or­ga­ni­zu­ją­cych jakąś dzie­dzi­nę życia; or­ga­ni­za­cja opar­ta na tych nor­mach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład o cha­rak­te­rze pu­blicz­nym zaj­mu­ją­cy się okre­ślo­nym za­kre­sem spraw

 (1.2) ze­spół norm praw­nych lub oby­cza­jo­wych do­ty­czą­cych or­ga­ni­za­cji ja­kiejś dzie­dzi­ny życia

 (1.3) or­ga­ni­za­cja dzia­ła­ją­ca na pod­sta­wie tych norm

 (1.4) wy­peł­nia­na przez jakąś osobę funk­cja spo­łecz­na, czę­sto nies­for­ma­li­zo­wa­na, ro­zu­mia­na jako in­sty­tu­cja (1.1) w zna­cze­niu prze­no­śnym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­sty­tu­cja – pod­miot zbio­ro­wy (np. grupa, ugru­po­wa­nie), ina­czej or­ga­ni­za­cja [w sen­sie pod­mio­to­wym lub przed­mio­to­wym],
    • in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa
    • in­sty­tu­cja kre­dy­to­wa
    • in­sty­tu­cja poś­red­ni­czą­ca
    • in­sty­tu­cja kul­tu­ry
    • in­sty­tu­cja po­li­tycz­na – wtór­ny pod­miot po­li­ty­ki
  • in­sty­tu­cja praw­na – pewna idea, która może być wy­sło­wio­na w ja­kiejś nor­mie praw­nej lub wiąz­ce (ze­spo­le) ta­kich norm, albo pa­re­mii (mak­sy­mie, sen­ten­cji), zwła­szcza ła­ciń­skiej, jak np. dom­nie­ma­nie niewi...
  • in­sty­tu­cja spo­łecz­no-kul­tu­ro­wa – w an­tro­po­lo­gii ze­spół dążeń ludz­kich ma­ją­cych na celu za­spo­ko­je­nie okre­ślo­nych po­trzeb, w so­cjo­lo­gii od­no­szą­cy się do bar­dzo trwa­łych ele­men­tów ładu spo­łecz­ne­go, uregu...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Unia Eu­ro­pej­ska nie ma le­gis­la­tu­ry, lecz pro­ces le­gis­la­cyj­ny, w któ­rym uczest­ni­czą różne in­sty­tu­cje.

 (1.2) Ro­dzi­na jest in­sty­tu­cją na­tu­ral­ną i nie­za­stą­pio­ną.

 (1.3) PCK jest in­sty­tu­cją po­żyt­ku pu­blicz­ne­go.

 (1.4) W spo­łecz­no­ściach ży­dow­skich za­wsze ist­nia­ła in­sty­tu­cja swat­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stɨˈtut͡sʲja, AS: ĩũ̯stytucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytucjonalizacja ż., zinstytucjonalizowanie n.

 przym. instytucjonalny, zinstytucjonalizowany

 przysł. instytucjonalnie

 czas. instytucjonalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) organizacja

Wiktionary


instytucjonalizacja

1. pro­ces prze­cho­dze­nia od nie­for­mal­nych spo­so­bów dzia­ła­nia spo­łecz­ne­go do ure­gu­lo­wa­nych form ak­tyw­no­ści;
2. na­da­nie cha­rak­te­ru in­sty­tu­cji ist­nie­ją­cym for­mom dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­bie­ra­nie cech in­sty­tu­cji

 (1.2) spo­łecz­ne utr­wa­la­nie się ja­kie­goś faktu, zwy­cza­ju w taki spo­sób, że się stają swo­i­stą in­sty­tu­cją

Wiktionary

In­sty­tu­cjo­na­li­za­cja – pro­ces za­cho­dzą­cy w zbio­ro­wo­ściach spo­łecz­nych po­le­ga­ją­cy na prze­cho­dze­niu od stanu w któ­rych dzia­ła­nia spo­łecz­ne są względ­nie nies­for­ma­li­zo­wa­ne i nie­u­re­gu­lo­wa­ne do stanu, w któ­rym są one ure­gu­lo­wa­ne, usank­cjo­no­wa­ne czy względ­nie stałe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stɨtut͡sʲjɔ̃nalʲiˈzat͡sʲja, AS: ĩũ̯stytucʹi ̯õnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytucja ż., instytucjonalizm m.

 przym. instytucjonalny, zinstytucjonalizowany

 czas. instytucjonalizować

Wiktionary


instytucjonalizm

te­o­ria, we­dług któ­rej do opisu zja­wisk eko­no­micz­nych ko­niecz­ne jest ba­da­nie in­sty­tu­cjo­nal­nych ram dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej


SJP.pl

In­sty­tu­cjo­na­lizm ("eko­no­mia in­sty­tu­cjo­nal­na") – te­o­ria eko­no­micz­na, która dla wy­ja­śnie­nia oraz poz­na­nia pro­ce­sów go­spo­dar­czych wy­ko­rzy­stu­je in­sty­tu­cje wyksz­tał­co­ne przez spo­łe­czeń­stwo.

Te­o­ria ta za­kła­da, iż rze­czy­wi­stość eko­no­micz­na może zo­stać wła­ści­wie zin­ter­pre­to­wa­na je­dy­nie dzię­ki rze­tel­nej ana­li­zie sta­ty­stycz­no-em­pi­rycz­nej zmie­nia­ją­cej się struk­tu­ry ist­nie­ją­cych in­sty­tu­cji spo­łecz­nych.

Wikipedia


instytucjonalizować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­pro­wa­dzać in­sty­tu­cjo­na­li­za­cję, na­da­wać cze­muś cha­rak­ter in­sty­tu­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytucja ż., zinstytucjonalizowanie n., instytucjonalizacja ż.

 czas. zinstytucjonalizować dk.

 przym. instytucjonalny

 przysł. instytucjonalnie

Wiktionary


instytucjonalność

→ in­sty­tu­cjo­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

instytucjonalny

instytucjonalny

1. od­no­szą­cy się do in­sty­tu­cji, za­kła­du re­a­li­zu­ją­ce­go okre­ślo­ne cele;
2. wy­ni­ka­ją­cy z ze­spo­łu przy­ję­tych norm praw­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­sty­tu­cją, wła­ści­wy in­sty­tu­cji, in­sty­tu­cjo­nal­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stɨtut͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: ĩũ̯stytucʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytucjonalność ż., instytucja ż., instytucjonalizacja ż., zinstytucjonalizowanie n.

 przym. zinstytucjonalizowany

 czas. instytucjonalizować

Wiktionary


instytucki

przy­miot­nik od: in­sty­tut; in­sty­tu­to­wy


SJP.pl


instytucyjny

→ in­sty­tu­cja; in­sty­tu­cjo­nal­ny


SJP.pl


instytut

1. in­sty­tu­cja lub wy­dzie­lo­na jed­nost­ka na­u­ko­wa, oś­wia­to­wa, kul­tu­ral­na, wy­cho­waw­cza itp.;
2. daw­niej: ze­spół norm or­ga­ni­zu­ją­cych jakąś dzie­dzi­nę życia; in­sty­tu­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa róż­ne­go typu in­sty­tu­cji, prze­de wszyst­kim na­u­ko­wo-ba­daw­czych i dy­dak­tycz­nych;

Wiktionary

In­sty­tut (łac. "in­sti­tu­tum" 'urzą­dze­nie') – nazwa róż­ne­go typu in­sty­tu­cji, prze­de wszyst­kim na­u­ko­wo-ba­daw­czych i dy­dak­tycz­nych, pla­có­wek na­u­ko­wych, jak rów­nież zgro­ma­dzeń za­kon­nych (in­sty­tut za­kon­ny).

In­sty­tut może być okre­śle­niem sa­mo­dziel­nej in­sty­tu­cji ba­daw­czej lub wy­stę­pu­je jako nie­sa­mo­dziel­na jed­nost­ka w struk­tu­rze uczel­ni – więk­szej od ka­te­dry, a mniej­szej od wy­dzia­łu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On uczy się w in­sty­tu­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstɨtut, AS: ĩũ̯stytut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. instytucik mrz.

 przym. instytutowy

Wiktionary


instytutowy

przy­miot­nik od: in­sty­tut; in­sty­tuc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­sty­tu­tem, do­ty­czą­cy in­sty­tu­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytut m.

Wiktionary


insula

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: dom lub grupa domów dla naj­bied­niej­szych miesz­kań­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. hist. ka­mie­ni­ca czyn­szo­wa w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;

Wiktionary

In­su­la (łac. "īnsŭlă" – dosł. „wyspa”; lm. "in­su­lae") – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie miej­ski wie­lo­pię­tro­wy dom czyn­szo­wy albo ze­spół miesz­ka­nio­wy o zwar­tej za­bu­do­wie, przez­na­czo­ny dla uboż­szej lud­no­ści, od­po­wied­nik no­wo­żyt­nych ka­mie­nic i dzi­siej­szych blo­ków miesz­kal­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈsula, AS: ĩũ̯sula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insulina ż., proinsulina ż.

 przym. insulinowy

Wiktionary


insularny

miesz­ka­ją­cy na wy­spie, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wyspy; wy­spiar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. wy­spiar­ski.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­sek­wen­cją ocie­ple­nia kli­ma­tu jest pod­nie­sie­nie się po­zio­mu morza, które sta­no­wi ogrom­ny pro­blem dla kra­jów in­su­lar­nych, któ­rych wy­so­kość rzad­ko sięga po­wy­żej kil­ku­dzie­się­ciu m n.p.m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃suˈlarnɨ, AS: ĩũ̯sularny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insulina ż.

Wiktionary


insulina

hor­mon wyt­wa­rza­ny w trzust­ce, ob­ni­ża­ją­cy po­ziom glu­ko­zy we krwi, re­gu­lu­ją­cy go­spo­dar­kę wę­glo­wo­da­no­wą, li­pi­do­wą i biał­ko­wą ustro­ju, sto­so­wa­ny w le­cze­niu cu­krzy­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez trzust­kę;

 (1.2) farm. syn­te­tycz­ny hor­mon lub jego ana­log sto­so­wa­ny jako lek w te­ra­pii cu­krzy­cy

Wiktionary

In­su­li­na ( in­su­la – pol. "wyspa") – ana­bo­licz­ny hor­mon pep­ty­do­wy o dzia­ła­niu ogól­no­u­stro­jo­wym od­gry­wa­ją­cy za­sad­ni­czą rolę w me­ta­bo­liz­mie wę­glo­wo­da­nów, a także bia­łek i tłu­szczów wy­dzie­la­ny przez część wew­nątrz­wy­dziel­ni­czą trzust­ki, a do­kład­niej przez ko­mór­ki beta wysp Lan­ger­han­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1923 roku za od­kry­cie in­su­li­ny przyz­na­no Na­gro­dę Nobla.

 (1.2) Przed śnia­da­niem apli­ku­ję sobie osiem jed­no­stek in­su­li­ny, a przed obia­dem dzie­sięć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃suˈlʲĩna, AS: ĩũ̯sulʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insula ż., proinsulina ż.

 przym. insulinowy, insularny

Wiktionary


insulinooporność

zmniej­szo­na wraż­li­wość or­ga­niz­mu na in­su­li­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie ho­me­o­sta­zy glu­ko­zy po­le­ga­ją­ce na zmniej­sze­niu czu­ło­ści mię­śni, tkan­ki tłu­szczo­wej, wą­tro­by i in­nych tka­nek or­ga­niz­mu na in­su­li­nę;

Wiktionary

In­su­li­no­o­por­ność, pot. prze­e­ner­ge­ty­zo­wa­nie ko­mó­rek – za­bu­rze­nie ho­me­o­sta­zy glu­ko­zy, po­le­ga­ją­ce na zmniej­sze­niu wraż­li­wo­ści mię­śni, tkan­ki tłu­szczo­wej, wą­tro­by oraz in­nych tka­nek or­ga­niz­mu na in­su­li­nę. In­su­li­no­o­por­ność to za­bu­rze­nie me­ta­bo­licz­ne, w któ­rym do­cho­dzi do zmniej­sze­nia wraż­li­wo­ści tka­nek na dzia­ła­nie in­su­li­ny mimo jej pra­wi­dło­we­go lub pod­wyż­szo­ne­go po­zio­mu we krwi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃sulʲĩnɔːˈpɔrnɔɕt͡ɕ, AS: ĩũ̯sulʹĩn•oporność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. insulinooporny

Wiktionary


insulinooporny

ma­ją­cy zmniej­szo­ną wraż­li­wość na in­su­li­nę


SJP.pl


insulinopodobny

po­dob­ny w dzia­ła­niu lub bu­do­wie do in­su­li­ny


SJP.pl


insulinoterapia

In­su­li­no­te­ra­pia – okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce sto­so­wa­nie in­su­li­ny w le­cze­niu (te­ra­pii) cu­krzy­cy.

Wikipedia


insulinowiec

czło­wiek przyj­mu­ją­cy in­su­li­nę


SJP.pl


insulinowrażliwość

wraż­li­wość or­ga­niz­mu na dzia­ła­nie in­su­li­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wraż­li­wość tka­nek na in­su­li­nę

Wiktionary


insulinowy

zwią­za­ny z in­su­li­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z in­su­li­ną, do­ty­czą­cy in­su­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insula ż., insulina ż.

Wiktionary


insulinozależny

cu­krzy­ca in­su­li­no­za­leż­na - cu­krzy­ca o po­dło­żu ge­ne­tycz­nym, naj­czę­ściej roz­wi­ja­ją­ca się u dzie­ci i mło­dzie­ży, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. wzmo­żo­nym pra­gnie­niem, zmia­na­mi rop­ny­mi skóry, za­bu­rze­nia­mi wzro­ku, na­wra­ca­ją­cy­mi in­fek­cja­mi pę­che­rza mo­czo­we­go i bó­la­mi kur­czo­wy­mi łydek; typ I cu­krzy­cy, cu­krzy­ca pier­wot­na, cu­krzy­ca wieku mło­dzień­cze­go


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest za­leż­ny od in­su­li­ny, uza­leż­nio­ny od po­zio­mu jej wyt­wa­rza­nia w or­ga­niz­mie

Wiktionary


insulinówka

strzy­kaw­ka przez­na­czo­na do iniek­cji in­su­li­ny


SJP.pl


insulit

w tech­ni­ce: płyta wy­ra­bia­na z włó­kna drzew­ne­go, sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie i me­blar­stwie


SJP.pl


insult

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. obel­ga, znie­wa­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­ny też nie ru­szać, nie macać, nie czy­nić wstrę­tów ni in­sul­tów! Oka­zać nieco kom­pa­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃sult, AS: ĩũ̯sult

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insultacja ż., instultant m.

 czas. insultować ndk.

Wiktionary


insultacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. obel­ga, znie­wa­ga, obra­za

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insult mrz., insultant mos., insultantka ż., insultowanie n.

 czas. insultować ndk.

Wiktionary


insurekcja

daw­niej: pow­sta­nie zbroj­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pow­sta­nie zbroj­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­na poety ucier­pia­ła w ra­mach re­pre­sji po upad­ku in­su­rek­cji ko­ściusz­kow­skiej.

 (1.1) Ta sama ga­ze­ta opu­bli­ko­wa­ła 22 sierp­nia 1794 roku pełny tekst aktu in­su­rek­cji, wy­ja­śnia­ją­ce­go przy­czy­ny pow­sta­nia.

 (1.1) Waż­ność długu pu­blicz­ne­go Zjed­no­czo­nych Sta­nów jak praw­nie uz­na­ny, włącz­nie z dłu­giem na wy­pła­tę upo­sa­żeń i na­gród za służ­bę przy tłu­mie­niu in­su­rek­cji czy re­be­lii, nie bę­dzie kwe­stio­no­wa­na.

 (1.1) Pow­tórz­my raz je­szcze: in­su­rek­cja była je­dy­nie środ­kiem do celów, ja­ki­mi były wła­śnie wol­ność i nie­pod­le­głość.

 (1.1) W cza­sie prze­ja­zdu przez Bel­gię Ko­ściusz­ko spot­kał się z ge­ne­ra­łem Char­le­sem François Du­mo­u­rie­zem, któ­re­go za­poz­nał z pla­na­mi prze­pro­wa­dze­nia in­su­rek­cji w Pol­sce.

 (1.1) W cza­sie in­su­rek­cji cięż­kie walki to­czy­ły się o kon­tro­lę nad Ar­se­na­łem Kró­lew­skim (…)

 (1.1) ''Rów­no­cze­śnie z in­su­rek­cją ko­ściusz­kow­ską w Pol­sce prze­ciw Rosji pow­sta­ła Litwa, któ­rej żoł­nie­rzom udało się ro­zbić gar­ni­zon ro­syj­ski w Wil­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃suˈrɛkt͡sʲja, AS: ĩũ̯surekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insurgent m.

 przym. insurekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powstanie, rebelia, rewolta, rokosz

Wiktionary


insurekcyjny

zwią­za­ny z in­su­rek­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. pow­stań­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insurekcja ż., insurgent m., insurekcjonizm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powstańczy, powstaniowy

Wiktionary


insurgent

osoba bio­rą­ca udział w in­su­rek­cji, pow­sta­niu; pow­sta­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. uczest­nik in­su­rek­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insurekcja ż.

 przym. insurekcyjny

Wiktionary


insygnium

przed­miot sym­bo­li­zu­ją­cy wła­dzę kró­lew­ską lub ko­ściel­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) oz­na­ka ja­kiejś god­no­ści, wła­dzy, stanu lub urzę­du

Wiktionary


insynuacja

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) przy­pi­sa­nie komuś czy­nów, in­ten­cji itp. niez­god­nych z obo­wią­zu­ją­cym pra­wem lub nor­ma­mi, wy­ra­żo­ne zwy­kle w po­sta­ci nie­do­mó­wie­nia lub nie­u­do­wod­nio­nych za­rzu­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osąd, opi­nia, wy­po­wiedź przy­pi­su­ją­ca komuś nie­go­dzi­we lub nie­praw­dzi­we za­mia­ry, czyny lub myśli, czę­sto nie wprost, a z uży­ciem aluz­ji

Wiktionary

Powiązane:

 czas. insynuować ndk.

Wiktionary


insynuacyjny

zwią­za­ny z in­sy­nu­a­cją


SJP.pl


insynuator

osoba coś in­sy­nu­u­ją­ca


SJP.pl


insynuatorka

→ in­sy­nu­a­tor; oszczer­czy­ni


SJP.pl


insynuować

niez­god­nie z praw­dą przy­pi­sy­wać komuś pewne czyny, myśli, in­ten­cje; po­ma­wiać, po­są­dzać, im­pli­ko­wać, im­pu­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­sy­nu­o­wać)

 (1.1) su­ge­ro­wać rze­czy nie­ko­niecz­nie praw­dzi­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­tyk przyj­mo­wał ła­pów­ki, jak in­sy­nu­o­wa­ły niek­tó­re mass media.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insynuacja ż., insynuator mos., insynuatorka ż., insynuowanie n.

 czas. zainsynuować dk.

 przym. insynuacyjny, insynuatorski, insynuowany, insynuujący

 przysł. insynuatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imputować

Wiktionary


inszallah

[czy­taj: in­sza­la] z arab­skie­go: jak Bóg da, jeśli taka bę­dzie wola Boga; ins­hal­lah


SJP.pl

In­szal­lah – opar­ta na fak­tach po­wieść au­tor­stwa Oria­ny Fal­la­ci z 1990 (ma­te­ria­ły przy­go­to­wy­wa­ła au­tor­ka przez sześć lat).

Po­wieść do­ty­czy wy­da­rzeń z okre­su wojny li­bań­skiej, a miej­scem akcji jest Bej­rut. Po­czą­tek fa­bu­ły to oko­li­ce dnia ma­sa­kry fran­cu­skich i ame­ry­kań­skich żoł­nie­rzy za­mor­do­wa­nych w za­ma­chach przez is­lam­skie "Dzie­ci Boga" w dniu 23 paź­dzier­ni­ka 1983.

Wikipedia


inszość

daw­niej: in­ność; dziś tylko w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: insza in­szość - rzecz inna, co in­ne­go


SJP.pl


inszy

daw­niej: inny; dziś tylko w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: insza in­szość - rzecz inna, co in­ne­go


SJP.pl

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny / przy­miot­nik

 (1.1) daw. (współcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) inny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃ʃɨ, AS: ĩũ̯šy

Wiktionary


int.

skrót

 (1.1) = eduk. błąd in­ter­punk­cyj­ny

Wiktionary


intabulacja

wpis do księ­gi wie­czy­stej, hi­po­tecz­nej lub grun­to­wej


SJP.pl

In­ta­bu­la­cja – tran­skryp­cja ut­wo­ru wo­kal­ne­go na in­stru­ment kla­wi­szo­wy, lut­nię lub inny chor­do­fon szar­pa­ny; ter­min od­no­si się prze­de wszyst­kim do ut­wo­rów za­pi­sa­nych w XIV−XVI wieku w ta­bu­la­tu­rach.

Zmia­na zna­cze­nia ter­mi­nu w epoce ba­ro­ku.

W okre­sie re­ne­san­su głosy roz­pi­sa­ne były w księ­gach gło­so­wych, każdy głos w osob­nej księ­dze.

Wikipedia


intabulat

daw­niej w Ma­ło­pol­sce: wpis hi­po­tecz­ny


SJP.pl


intabulować

do­ko­nać wpisu do ksiąg urzę­do­wych, np. do księ­gi wie­czy­stej


SJP.pl


intacta

[czy­taj: in­tak­ta] z ła­ci­ny: niet­knię­ta; for­mu­ła uży­wa­na daw­niej w umo­wach przed­mał­żeń­skich


SJP.pl


intactus

z ła­ci­ny: niet­knię­ty, nie­na­ru­szo­ny


SJP.pl


intaglio

[czy­taj: in­tal­jo]
1. w gra­fi­ce ar­ty­stycz­nej: druk wklę­sły;
2. gemma ozdo­bio­na re­lie­fem wklę­słym;
3. re­lief wklę­sły na nie­wiel­kich przed­mio­tach zbli­żo­nych kształ­tem do gemm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. re­lief wklę­sły w ka­mie­niu;

Wiktionary

In­ta­glio – ro­dzaj gemmy, szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny ka­mień ozdo­bio­ny wklę­słym re­lie­fem, odz­na­cza­ją­cy się wiel­ką pre­cyz­ją wy­ko­na­nia i dba­ło­ścią o szcze­gół.

Po­cząt­ko­wo in­ta­glio nie peł­ni­ło roli wy­łącz­nie de­ko­ra­cyj­nej, jego od­cisk w gli­nie lub mięk­kim wosku słu­żył do pie­czę­to­wa­nia do­ku­men­tów. Były też wpra­wia­ne w sy­gne­ty jako oczka pie­częt­ne.

Wikipedia


intarsja

1. zdo­bie­nie przed­mio­tów drew­nia­nych z uży­ciem róż­nych ga­tun­ków drew­na;
2. ozdo­ba wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. me­to­da zdob­ni­cza po­le­ga­ją­ca na zdo­bie­niu przed­mio­tów drew­nia­nych in­ny­mi ga­tun­ka­mi drew­na;

 (1.2) szt. ozdo­ba wy­ko­na­na me­to­dą in­tar­sji (1.1)

Wiktionary

In­tar­sja (wł. "in­tar­sio" – wy­kła­dzi­na) – tech­ni­ka zdob­ni­cza po­le­ga­ją­ca na two­rze­niu obra­zu przez wy­kła­da­nie po­wierzch­ni przed­mio­tów drew­nia­nych (zwła­szcza mebli) in­ny­mi ga­tun­ka­mi drew­na, cza­sem pod­bar­wia­ny­mi, bej­co­wa­ny­mi lub pod­pa­la­ny­mi. Wstaw­ki umie­szcza się w miej­scu usu­nię­tych frag­men­tów z po­wierzch­ni przed­mio­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtarsʲja, AS: ĩntarsʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) markieteria

Wiktionary


intarsjowanie

ozda­biać, zdo­bić in­tar­sją


SJP.pl


intarsjować

ozda­biać, zdo­bić in­tar­sją


SJP.pl


intarsyjny

→ in­tar­sja


SJP.pl

Patrz:

intarsja

inte

in­for­ma­cja na­u­ko­wa, tech­nicz­na i eko­no­micz­na; INTE


SJP.pl


integracja

stan lub pro­ces łą­cze­nia się, sca­la­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­łą­cze­nie da­nych czę­ści w ca­łość (włą­cze­nie ele­men­tu do ca­ło­ści)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cią­gła in­te­gra­cja
  • In­te­gra­cja au­to­ma­ty­ki
  • In­te­gra­cja eko­no­micz­na
  • In­te­gra­cja et­nicz­na
  • In­te­gra­cja eu­ro­pej­ska
  • In­te­gra­cja ho­ry­zon­tal­na
  • In­te­gra­cja spo­łecz­na (so­cjo­lo­gia)
  • In­te­gra­cja sy­ste­mów
  • In­te­gra­cja (psy­cho­lo­gia)
  • In­te­gra­cja w edu­ka­cji
  • In­te­gra­cja w za­rzą­dza­niu
  • In­te­gra­cja wer­ty­kal­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu eu­ro­scep­ty­ków nie ujaw­nia swo­ich rze­czy­wi­stych po­staw i opi­nii na temat idei in­te­gra­cji eu­ro­pej­skiej, oba­wia­jąc się po­są­dzeń o nie­no­wo­czes­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛˈɡrat͡sʲja, AS: ĩntegracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integralność ż., integralizm m., integryzm m., integrator m., integrowanie n., zintegrowanie n.

 czas. integrować ndk.

 przym. integralny, integracyjny

 przysł. integralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) integrowanie, zespolenie, scalenie, konsolidacja

Wiktionary


integracjonizm

1. w bio­lo­gii: uo­gól­nia­nie pro­ce­sów lub zja­wisk bio­lo­gicz­nych z wy­o­dręb­nie­niem ich cech cha­rak­te­ry­stycz­nych;
2. w kul­tu­roz­naw­stwie: in­ter­pre­to­wa­nie ele­men­tów kul­tu­ry w ra­mach ca­ło­ści kul­tu­ro­wej


SJP.pl


integracyjny

→ in­te­gra­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­te­gra­cji

 (1.2) przy­czy­nia­ją­cy się do in­te­gra­cji

Wiktionary

Patrz:

integracja

Przykłady

 (1.1) Wy­dział tu­ry­sty­ki or­ga­ni­zo­wał wy­ja­zdy in­te­gra­cyj­ne dla biur po­dró­ży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integracja ż., integralność ż.

Wiktionary


integraf

przy­rząd do cał­ko­wa­nia gra­ficz­ne­go


SJP.pl

In­te­graf – urzą­dze­nie do cał­ko­wa­nia gra­ficz­ne­go, wy­spe­cja­li­zo­wa­ny in­te­gra­tor; przy prze­su­wa­niu wo­dzi­ka wzdłuż danej krzy­wej spo­rzą­dza wy­kres jej całki nie­oz­na­czo­nej. W Pol­sce ory­gi­nal­ne in­te­gra­fy zbu­do­wa­li w XIX wieku Wa­wrzy­niec Żmur­ko i Bru­non Aba­ka­no­wicz. Ten drugi opa­ten­to­wał urzą­dze­nie w 1880 i odtąd jego in­te­graf był pro­du­ko­wa­ny przez szwaj­car­skie przed­się­bior­stwo Co­ra­di.

Wikipedia


integral

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. spot­ka­nie in­te­gra­cyj­ne

 (1.2) pot. wy­jazd in­te­gra­cyj­ny

Wiktionary

INTEGRAL ( In­ter­na­tio­nal Gamma Ray Astrop­hy­sics La­bo­ra­to­ry) – sztucz­ny sa­te­li­ta słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji źró­deł pro­mie­nio­wa­nia gamma we Wszechś­wie­cie. Jest misją Eu­ro­pej­skiej Agen­cji Kos­micz­nej (ESA) w ko­o­pe­ra­cji z Rosją i Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi.

INTEGRAL zo­stał wy­strze­lo­ny 17 paź­dzier­ni­ka 2002 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛɡral, AS: ĩntegral

Wiktionary


integralistyczny

→ in­te­gra­lizm


SJP.pl

Patrz:

integralizm

integralizm

In­te­gra­lizm – po­gląd gło­szą­cy, iż spo­łe­czeń­stwo jest or­ga­nicz­ną jed­no­ścią. Pro­pa­gu­je on rów­nież wiarę w ko­niecz­ność ist­nie­nia hie­rar­chii spo­łecz­nej i ko­o­pe­ra­cji po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi kla­sa­mi. Zaz­wy­czaj opo­wia­da się za kor­po­ra­cjo­niz­mem, jako formą eko­no­micz­ną dla "spo­łe­czeń­stwa or­ga­nicz­ne­go".

Wikipedia


integralność

→ in­te­gral­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­roz­dziel­ność, zwią­zek ca­ło­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­te­gral­ność da­nych
  • In­te­gral­ność sy­ste­mu
  • In­te­gral­ność te­ry­to­rial­na

Wikipedia

Patrz:

integralny

Przykłady

 (1.1) Dobór krew­nia­czy, który dzia­łać mu­siał na po­zio­mie ta­kich ro­dzin­nych po­pu­la­cji, umac­niał in­te­gral­ność i so­li­dar­ność wew­nątrz­gru­po­wą, fa­wo­ry­zo­wał wszel­kie za­cho­wa­nia spo­łecz­ne.

 (1.1) Układ ten za­pew­nia utrzy­ma­nie ge­ne­tycz­nej in­te­gral­no­ści wew­nętrz­ne­go śro­do­wi­ska or­ga­niz­mu, wy­peł­nia­jąc funk­cję roz­poz­na­wa­nia "swo­je­go" i "ob­ce­go".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integracja ż., integrowanie n.

 czas. integrować

 przym. integralny, integracyjny

 przysł. integralnie

Wiktionary


integralny

sta­no­wią­cy jedną ca­łość; cał­ko­wi­ty, nie­na­ru­szo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­ro­zer­wal­nie zwią­za­ny z czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­te­gral­ną czę­ścią me­cha­niz­mu obro­tu ko­par­ki jest sil­nik hy­dra­u­licz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛˈɡralnɨ, AS: ĩntegralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integralność ż., integracja ż.

 czas. integrować

 przysł. integralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepodzielny

Wiktionary


integrant

za­sad­ni­cza część więk­szej ca­ło­ści, pod­sta­wo­wa część or­ga­ni­zu­ją­ca jakąś ca­łość


SJP.pl


integratka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. im­pre­za in­te­gra­cyj­na; za­ba­wa, spot­ka­nie, które ma na celu bliż­sze poz­na­nie się jej uczest­ni­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛˈɡratka, AS: ĩntegratka

Wiktionary


integrator

1. przy­rząd do me­cha­nicz­ne­go cał­ko­wa­nia;
2. in­te­gra­tor me­cha­nicz­ny - przy­rząd do po­mia­ru pól figur pła­skich


SJP.pl


integratorka

spe­cja­list­ka in­te­gru­ją­ca coś, np. sy­ste­my IT


SJP.pl


integratorski

→ in­te­gra­tor


SJP.pl

Patrz:

integrator

integratywny

łą­czą­cy różne ele­men­ty, po­dej­ścia lub me­to­dy, np. psy­cho­te­ra­pia


SJP.pl


integraza

enzym re­tro­wi­ru­sów ka­ta­li­zu­ją­cy re­ak­cję in­te­gra­cji (łą­cze­nia w ca­łość dwóch odręb­nych nici DNA)


SJP.pl

In­te­gra­za – enzym ko­do­wa­ny przez ma­te­riał ge­ne­tycz­ny re­tro­wi­ru­sów (np. HIV) oraz przez tran­spo­zo­ny. Ka­ta­li­zu­je łą­cze­nie w ca­łość dwóch odręb­nych nici DNA. Razem z dwoma in­ny­mi en­zy­ma­mi wi­ru­so­wy­mi: od­wrot­ną tran­skryp­ta­zą i pro­te­a­zą, ma klu­czo­we zna­cze­nie w pro­li­fe­ra­cji HIV. Zo­sta­ła od­kry­ta pod­czas badań HIV w 1978 roku przez na­u­kow­ców z Saint Louis Uni­ver­si­ty. W wy­ni­ku jej dzia­ła­nia DNA z ge­na­mi wi­ru­sa włą­cza­ne jest do DNA go­spo­da­rza.

Wikipedia


integrał

1. braj­low­skie pismo bez skró­tów;
2. daw­niej: całka


SJP.pl


integrimetr

In­te­gri­metr – ina­czej In­te­gro­metr – przy­rząd do me­cha­nicz­ne­go cał­ko­wa­nia, ro­dzaj in­te­gra­to­ra, za­sa­dą dzia­ła­nia po­dob­ny do pla­ni­me­tru.

Wikipedia


integrometr

ro­dzaj przy­rzą­du do po­mia­ru pól figur pła­skich


SJP.pl


integrowalny

da­ją­cy się in­te­gro­wać


SJP.pl


integrować

łą­czyć, sca­lać, jed­no­czyć, spa­jać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) książk. sca­lać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integracja ż., integrowanie n., integralność ż., zintegrowanie n.

 przym. integralny

Wiktionary


integrujący

łą­czyć, sca­lać, jed­no­czyć, spa­jać


SJP.pl


integryna

re­cep­tor ko­mór­ki zwie­rzę­cej


SJP.pl


integrynowy

→ in­te­gry­na


SJP.pl

Patrz:

integryna

integrysta

zwo­len­nik in­te­gryz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­chęt­na pro­ce­som mo­der­ni­za­cyj­nym w ka­to­li­cyz­mie

Wiktionary


integrystka

→ in­te­gry­sta


SJP.pl

Patrz:

integrysta

integrystyczny

zwią­za­ny z za­cho­waw­czym prą­dem w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, nie­chęt­ny zmia­nom w dok­try­nie, li­tur­gii i po­zy­cji Ko­ścio­ła


SJP.pl


integryzm

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim:
1. prąd za­cho­waw­czy, od­no­szą­cy się z nie­chę­cią do zmian, w tym do po­sta­no­wień So­bo­ru Wa­ty­kań­skie­go II;
2. teza o su­pre­ma­cji Ko­ścio­ła nad in­sty­tu­cja­mi świec­ki­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nurt w ka­to­li­cyz­mie nie­chęt­ny pro­ce­som mo­der­ni­za­cyj­nym

Wiktionary

In­te­gryzm (z ła­ci­ny "in­te­ger" – niet­knię­ty, cały) – za­cho­waw­czy nurt w ka­to­li­cyz­mie, nie­chęt­ny pro­ce­som mo­der­ni­za­cyj­nym w Eu­ro­pie w II poł. XIX w., ma­ją­cy na celu obro­nę tra­dy­cyj­nej dog­ma­ty­ki i na­u­cza­nia Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. integracja ż.

Wiktionary


integument

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­te­gu­ment (bo­ta­ni­ka)
  • In­te­gu­ment (zo­o­lo­gia)

Wikipedia


intel

marka elek­tro­ni­ki i firma


SJP.pl

Intel Cor­po­ra­tion – jeden z naj­więk­szych na świe­cie pro­du­cen­tów ukła­dów sca­lo­nych oraz twór­ca mi­kro­pro­ce­so­rów z ro­dzi­ny x86, które znaj­du­ją się w więk­szo­ści kom­pu­te­rów oso­bi­stych.

Wikipedia


intelekcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­te­lekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., intelektualistka ż.

 przym. intelektualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozumek

Wiktionary


intelekcja

bez­poś­red­nie wni­ka­nie w isto­tę rze­czy; in­tu­i­cja in­te­lek­tu­al­na, noeza


SJP.pl


intelekt

ogół zdol­no­ści umy­sło­wych i wie­dzy czło­wie­ka; rozum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdol­ność czło­wie­ka do my­śle­nia, zdo­by­wa­nia wie­dzy, wy­cią­ga­nia lo­gicz­nych wnio­sków, ko­rzy­sta­nia z po­sia­da­nej wie­dzy i doś­wiad­cze­nia

Wiktionary

In­te­lekt (łac. "in­tel­lec­tus": per­cep­cja, po­strze­ga­nie, poz­na­nie) – zdol­no­ści umy­sło­we, kul­tu­ra umy­sło­wa czło­wie­ka (po­ten­cjal­nie rów­nież istot po­za­ziem­skich czy sztucz­nej in­te­li­gen­cji). Od­no­si się do zdol­no­ści uzy­ska­nia i wy­ko­rzy­sta­nia wie­dzy, ro­zu­mie­nia myśli, poz­na­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czę­sto od­no­sił wra­że­nie, że Le­o­nard, który pchnął in­te­lekt na nie­od­kry­te dotąd wy­ży­ny, zna­lazł tam duże i spe­cja­li­zo­wa­ne złoża głu­po­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛlɛkt, AS: ĩntelekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelektualista m., intelektualistka ż., intelektualizacja ż., intelektualizm m., przeintelektualizowanie n., intelekcik mrz., intelektualność ż.

 przym. intelektualny, intelektualistyczny

 przysł. intelektualnie

 czas. przeintelektualizować, intelektualizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozum, umysł, inteligencja, mądrość, rozsądek, oczytanie, pot. szare komórki

Wiktionary


intelektualista

1. osoba o wy­bit­nych zdol­no­ściach umy­sło­wych; móz­go­wiec;
2. zwo­len­nik in­te­lek­tu­a­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­sia­da­ją­cy dużą wie­dzę i im­po­nu­ją­ce zdol­no­ści umy­sło­we;

 (1.2) filoz. zwo­len­nik in­te­lek­tu­a­liz­mu

Wiktionary

In­te­lek­tu­a­li­sta ( in­tel­lec­tu­el) – osoba, którą ce­chu­je roz­wi­nię­ta in­te­li­gen­cja (wła­dza ro­zu­mie­nia, my­śle­nia i ro­zu­mo­wa­nia), szcze­gól­na zdol­ność do kry­tycz­nej ana­li­zy i syn­te­zy, bo­ga­ta wie­dza (eru­dy­cja) („czło­wiek o dużej kul­tu­rze umy­sło­wej i oso­bi­stej”); która po­wyż­sze cechy wy­ko­rzy­stu­je do wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du („zaj­mu­je się twór­czą pracą umy­sło­wą”); która w życiu kie­ru­je się ra­czej in­te­lek­tem niż emo­cja­mi („któ­re­go po­sta­wę ce­chu­je prze­wa­ga in­te­lek­tu nad emo­cja­mi”), która sta­no­wi au­to­ry­tet pu­blicz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie był typem strong­ma­na, dyk­ta­to­ra albo choć­by nawet pro­fe­sjo­nal­ne­go re­wo­lu­cjo­ni­sty. Był prze­de wszyst­kim in­te­lek­tu­a­li­stą, prze­sią­knię­tym do szpi­ku kości an­giel­skim li­be­ra­liz­mem i du­chem to­le­ran­cji wła­ści­wym in­dyj­skiej kul­tu­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualność ż., intelektualizm m., intelektualizacja ż., intelektualizowanie n., przeintelektualizowanie n.

:: fż. intelektualistka ż.

 czas. intelektualizować ndk., przeintelektualizować dk.

 przym. intelektualny, intelektualistyczny

 przysł. intelektualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. jajogłowy; książk. żart. mózgowiec; mędrzec

Wiktionary


intelektualistka

→ in­te­lek­tu­a­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca dużą wie­dzę i im­po­nu­ją­ce zdol­no­ści umy­sło­we

 (1.2) filoz. zwo­len­nicz­ka in­te­lek­tu­a­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

intelektualista

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelekcik m., intelektualność ż., intelektualizm m., intelektualizacja ż., intelektualizowanie n., przeintelektualizowanie n.

:: fm. intelektualista m.

 czas. intelektualizować ndk., przeintelektualizować dk.

 przym. intelektualny, intelektualistyczny

 przysł. intelektualnie

Wiktionary


intelektualistyczny

→ in­te­lek­tu­a­lizm


SJP.pl

Patrz:

intelektualizm

intelektualizacja

1. przy­pi­sy­wa­nie lub na­da­wa­nie komuś albo cze­muś cech in­te­lek­tu­al­nych;
2. na­bie­ra­nie cech in­te­lek­tu­al­nych, sta­wa­nie się in­te­lek­tu­al­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­bie­ra­nie lub na­da­wa­nie cze­muś cech in­te­lek­tu­al­nych

 (1.2) psych. jeden z me­cha­niz­mów obron­nych po­le­ga­ją­cy na ucie­ka­niu od rze­czy­wi­stych przy­krych zda­rzeń do prze­strze­ni ab­strak­cyj­nej, dzię­ki czemu na­stę­pu­je ich odre­al­nie­nie

Wiktionary

In­te­lek­tu­a­li­za­cja (od łac. "in­tel­lec­tus", poj­mo­wa­nie) – jeden z me­cha­niz­mów obron­nych zna­nych w psy­cho­lo­gii.

Po­le­ga on na ucie­ka­niu od rze­czy­wi­stych przy­krych zda­rzeń do prze­strze­ni ab­strak­cyj­nej, dzię­ki czemu na­stę­pu­je ich odre­al­nie­nie.

Przy­kład 1: (tzw. gra w psy­chia­trię – au­ten­tycz­ne zda­rze­nie). Psy­cho­log z ra­do­ścią na­zy­wa po imie­niu wszyst­kie swoje za­bu­rze­nia psy­chicz­ne i roz­wo­dzi się nad nimi. Nic jed­nak nie robi, żeby z nimi wal­czyć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Obro­na­mi są mię­dzy in­ny­mi: in­te­lek­tu­a­li­za­cja, ra­cjo­na­li­za­cja, in­tro­jek­cja, pro­jek­cja, re­gre­sja, za­prze­cze­nie, wy­par­cie, od­czy­nia­nie, su­bli­ma­cja (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., intelektualistka ż., intelektualizowanie n., przeintelektualizowanie n.

 czas. przeintelektualizować, intelektualizować ndk.

Wiktionary


intelektualizm

1. w fi­lo­zo­fii: po­gląd przy­pi­su­ją­cy ro­zu­mo­wi pod­sta­wo­we lub wy­łącz­ne zna­cze­nie w pro­ce­sie poz­naw­czym, kwe­stio­nu­ją­cy zna­cze­nie zmy­słów;
2. w psy­cho­lo­gii: uz­na­wa­nie pod­sta­wo­wej roli in­te­lek­tu w roz­wo­ju psy­chicz­nym czło­wie­ka;
3. in­te­lek­tu­al­ny, ro­zu­mo­wy cha­rak­ter cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd, który przy­pi­su­je in­te­lek­to­wi fun­da­men­tal­ne lub wy­łącz­ne zna­cze­nie w pro­ce­sie poz­naw­czym

 (1.2) psych. po­gląd przy­wią­zu­ją­cy szcze­gól­ną wagę do roli in­te­lek­tu w roz­wo­ju psy­chicz­nym czło­wie­ka

 (1.3) in­te­lek­tu­al­ny cha­rak­ter danej spra­wy

Wiktionary

In­te­lek­tu­a­lizm (z łac. "in­tel­lec­tu­a­lis" - "umy­sło­wy") – ze­spół po­glą­dów i po­staw pod­kre­śla­ją­cych szcze­gól­ną rolę in­te­lek­tu, umy­słu itp. w poz­na­niu i dzia­ła­niu oraz bro­nią­cych sa­mo­dziel­no­ści czyn­ni­ków in­te­lek­tu­al­nych wobec uczuć, wiary, woli i in­tu­i­cji. Po­sta­wy takie prze­ciw­sta­wia­ją się głów­nie wo­lun­ta­ryz­mo­wi i prag­ma­tyz­mo­wi, w etyce np. emo­ty­wiz­mo­wi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., przeintelektualizowanie n., intelektualistka ż.

 czas. przeintelektualizować dk.

 przym. intelektualistyczny, intelektualny

 przysł. intelektualistycznie, intelektualnie

Wiktionary


intelektualizować

1. czy­nić in­te­lek­tu­al­nym, ro­zu­mo­wym;
2. pod­cho­dzić do cze­goś w spo­sób wła­ści­wy in­te­lek­tu­a­li­stom;
3. in­te­lek­tu­a­li­zo­wać się - na­bie­rać cech in­te­lek­tu­al­nych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­te­lek­tu­a­li­zo­wać)

 (1.1) na­da­wać cze­muś cha­rak­ter in­te­lek­tu­al­ny; czy­nić bar­dziej umy­sło­wym niż emo­cjo­nal­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeintelektualizowanie n., intelektualizacja ż., intelektualizowanie n., intelekt mrz., intelektualista mos., intelektualistka ż.

 przysł. intelektualnie

 czas. przeintelektualizować

Wiktionary


intelektualnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pod wzglę­dem in­te­lek­tu­al­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­o­me­rzy wy­róż­nia­ją się jako ge­ne­ra­cja, która an­ga­żu­je się w najm­niej­szą ilość ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej, jed­no­cze­śnie będąc naj­bar­dziej in­te­lek­tu­al­nie za­in­te­re­so­wa­ną te­ma­tem sek­su­al­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelektualność ż., intelektualizm mrz., intelekt mrz., intelektualista mos., przeintelektualizowanie n., intelektualistka ż.

 czas. przeintelektualizować dk., intelektualizować ndk.

 przym. intelektualny

Wiktionary


intelektualność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­te­lek­tu­al­ne; cecha tych, któ­rzy są in­te­lek­tu­al­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., intelektualistka ż.

 przym. intelektualny

 przysł. intelektualnie

Wiktionary


intelektualny

→ in­te­lekt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­te­lek­tu lub in­te­lek­tu­a­li­stów

Wiktionary

Patrz:

intelekt

Przykłady

 (1.1) Dwu­noż­ną po­sta­wę osią­gnę­li­śmy na mał­pim eta­pie roz­wo­ju in­te­lek­tu­al­ne­go.

 (1.1) O ta­kich scho­rze­niach jak cu­krzy­ca czy stward­nie­nie roz­sia­ne, z któ­ry­mi pa­cjen­ci żyją dłu­gie lata i które nie za­bu­rza­ją ich funk­cji in­te­lek­tu­al­nych, pa­cjen­ci czę­sto wię­cej wie­dzą od le­ka­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛlɛktuˈwalnɨ, AS: ĩntelektuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., intelektualizm m., przeintelektualizowanie n., intelekcik mrz., intelektualność ż., intelektualistka ż.

 czas. przeintelektualizować

 przysł. intelektualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozumowy, umysłowy

Wiktionary


inteligenciak

in­te­li­gen­cik;
1. iro­nicz­nie, po­gard­li­wie: osoba in­te­li­gent­na;
2. iro­nicz­nie, po­gard­li­wie: osoba mało wyksz­tał­co­na, ma­ją­ca wy­so­kie mnie­ma­nie o włas­nej in­te­li­gen­cji


SJP.pl


inteligencik

in­te­li­gen­ciak;
1. iro­nicz­nie, po­gard­li­wie: osoba in­te­li­gent­na;
2. iro­nicz­nie, po­gard­li­wie: osoba mało wyksz­tał­co­na, ma­ją­ca wy­so­kie mnie­ma­nie o włas­nej in­te­li­gen­cji


SJP.pl


inteligencja

1. zdol­ność poj­mo­wa­nia oraz wy­ko­rzy­sty­wa­nia po­sia­da­nej wie­dzy w no­wych sy­tu­a­cjach;
2. ogół ludzi wy­ko­nu­ją­cych za­wo­do­wo pracę umy­sło­wą;
3. sztucz­na in­te­li­gen­cja - dział in­for­ma­ty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem i sy­mu­la­cją in­te­li­gent­nych za­cho­wań ludz­kich; AI;
4. ro­dzaj wie­dzo­wej gry to­wa­rzy­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spraw­ność umy­sło­wa, umie­jęt­ność po­le­ga­ją­ca na ro­zu­mie­niu da­nych sy­tu­a­cji;

 (1.2) przen. ogół ludzi wyksz­tał­co­nych i wy­ko­nu­ją­cych za­wo­do­wo pracę umy­sło­wą;

Wiktionary

In­te­li­gen­cja (od in­tel­li­gen­tia – zdol­ność poj­mo­wa­nia, rozum) – zdol­ność do po­strze­ga­nia, ana­li­zy i adap­ta­cji do zmian oto­cze­nia. Zdol­ność ro­zu­mie­nia, ucze­nia się oraz wy­ko­rzy­sty­wa­nia po­sia­da­nej wie­dzy i umie­jęt­no­ści w róż­nych sy­tu­a­cjach. Cecha umy­słu wa­run­ku­ją­ca spraw­ność czyn­no­ści poz­naw­czych, ta­kich jak my­śle­nie, re­a­go­wa­nie, roz­wią­zy­wa­nie pro­ble­mów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie na­le­ży ba­ga­te­li­zo­wać jego in­te­li­gen­cji.

 (1.2) Wznie­co­na przez par­tię po­mar­co­wa kam­pa­nia an­ty­se­mic­ka i an­ty­in­te­li­genc­ka po­bu­dzi­ła po­li­tycz­ną świa­do­mość in­te­li­gen­cji i stała się punk­tem od­nie­sie­nia jej po­li­tycz­nych po­glą­dów i pre­fe­ren­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩntelʹigẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligent m., inteligentka ż.

 przym. inteligentny, inteligencki

 przysł. inteligentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojętność, bystrość, intelekt, zaradność, przenikliwość, błyskotliwość

Wiktionary


inteligencki

od­no­szą­cy się do in­te­li­gen­ta lub in­te­li­gen­cji, wła­ści­wy lub przy­pi­sy­wa­ny in­te­li­gen­tom; na­le­żą­cy do in­te­li­gen­cji lub po­cho­dzą­cy z in­te­li­gen­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­te­li­gen­cji – ludzi wy­ko­nu­ją­cych za­wo­do­wo pracę umy­sło­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoń­czy­ła pre­sti­żo­we war­szaw­skie gim­naz­jum, do któ­re­go cho­dzi­ła in­te­li­genc­ka mło­dzież o le­wi­co­wych skłon­no­ściach, spo­ty­ka­ła się z so­cja­li­sta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligencja ż., inteligent m., inteligentka ż.

 przym. inteligentny

 przysł. inteligentnie

Wiktionary


inteligenckość

→ in­te­li­genc­ki


SJP.pl

Patrz:

inteligencki

inteligent

ktoś odz­na­cza­ją­cy się wy­jąt­ko­wą in­te­li­gen­cją, mą­dro­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na wyksz­tał­co­ny, za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cy się pracą umy­sło­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co my zresz­tą dzi­wi­my się róż­nym chło­pom, kiedy teraz ty­sią­ce in­te­li­gen­tów, mą­drych, wyksz­tał­co­nych zaj­mu­je bez­sen­sow­ne, głu­pie sta­no­wi­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligencja ż., inteligenckość ż.

:: fż. inteligentka

 przym. inteligencki, inteligentny

 przysł. inteligentnie

Wiktionary


inteligentka

ko­bie­ta wyksz­tał­co­na, pra­cu­ją­ca umy­sło­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wyksz­tał­co­na, za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się pracą umy­sło­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była ty­po­wą pol­ską po­stę­po­wą in­te­li­gent­ką czyli agno­stycz­ką, i wzmia­nek o cho­dze­niu do ko­ścio­ła u niej nie upa­trzysz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligencja ż., inteligenckość ż.

:: fm. inteligent

 przym. inteligencki, inteligentny

 przysł. inteligentnie

Wiktionary


inteligentnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób in­te­li­gent­ny; w spo­sób świad­czą­cy o in­te­li­gen­cji, wie­dzy, prze­my­śle­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligentka ż., inteligencja ż., inteligent mos., inteligenckość ż.

 przym. inteligentny, inteligencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mądrze, rozumnie, rezolutnie

Wiktionary


inteligentniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­te­li­gent­nie


SJP.pl


inteligentniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­te­li­gent­ny


SJP.pl


inteligentny

1. taki, który jest ob­da­rzo­ny in­te­li­gen­cją; ro­zum­ny, my­ślą­cy, nie­głu­pi;
2. taki, który świad­czy o czy­jejś in­te­li­gen­cji; mądry, by­stry, po­jęt­ny, zdol­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się in­te­li­gen­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cenię ludzi in­te­li­gent­nych.

 (1.1) In­te­li­gent­ne osoby czy­ta­ją dużo ksią­żek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ, AS: ĩntelʹigẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligencja ż., inteligent mos., inteligencik m., inteligenciak m., inteligentka ż., inteligenckość ż.

 przym. inteligencki

 przysł. inteligentnie

Wiktionary


inteligibilność

moż­li­wość ro­zu­mo­we­go uję­cia wy­wo­du, pro­ble­mu


SJP.pl


inteligibilny

w od­nie­sie­niu do bytu: lo­gicz­ny, ra­cjo­nal­ny i dla­te­go pod­da­ją­cy się poz­na­wa­niu; in­tel­li­gi­bil­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) filoz. o bycie: pod­da­ją­cy się ludz­kie­mu poz­na­niu, moż­li­wy do ro­zez­na­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie przed­mio­ty poz­na­nia, by stały się poz­na­ne, muszą mieć w sobie to, co jest poz­na­wal­ne. (…) To więc co jest w rze­czy „śla­dem Boga”, jest tym, co jest poz­na­wal­ne, in­te­li­gi­bil­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligibilność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poznawalny

Wiktionary


inteligo

Nie mylić z: In­te­li­go Fi­nan­cial Ser­vi­ces, Plat­for­ma In­te­li­go.

In­te­li­go – marka hand­lo­wa ban­ko­wo­ści elek­tro­nicz­nej, utrzy­my­wa­na i roz­wi­ja­na przez PKO BP Finat, spół­kę z grupy ka­pi­ta­ło­wej Po­wszech­nej Kasy Oszczęd­no­ści Bank Pol­ski.

Wikipedia


intelligibile

to, co jest poz­na­wal­ne tylko ro­zu­mo­wo


SJP.pl


intelligibilny

w od­nie­sie­niu do bytu: lo­gicz­ny, ra­cjo­nal­ny i dla­te­go pod­da­ją­cy się poz­na­wa­niu; in­te­li­gi­bil­ny


SJP.pl


intelowski

→ Intel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z firmą Intel

Wiktionary

Patrz:

Intel

intelsat

ope­ra­tor sa­te­li­tar­ny i ko­mer­cyj­ny do­staw­ca usług te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


SJP.pl

In­tel­sat, wła­ści­wie: In­tel­sat Ltd. – naj­więk­szy na świe­cie ko­mer­cyj­ny do­staw­ca usług te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych i ope­ra­tor sa­te­li­tar­ny.

Wikipedia


intencja

1. za­miar, za­mysł;
2. w re­li­gii ka­to­lic­kiej: proś­ba skie­ro­wa­na do Boga, zwła­szcza w czy­jejś spra­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chęć, za­miar

Wiktionary

In­ten­cja ( in­ten­tio – roz­cią­gnię­cie, na­tę­że­nie, na­pię­cie, usi­ło­wa­nie, uwaga) – świa­do­my pro­ces umy­sło­wy po­le­ga­ją­cy na ak­tyw­nym sto­sun­ku umy­słu wobec ja­kie­goś pro­ble­mu (sy­tu­a­cji), w wy­ni­ku czego pra­gnie­nia przeksz­tał­ca­ją się w po­ten­cjal­ny plan dzia­ła­nia. Świa­do­me za­mie­rze­nie, za­miar, za­mysł, cel, motyw dzia­ła­nia; myśl prze­wod­nia, chęć, pra­gnie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla­te­go, że jest osobą od­waż­ną, za­wsze poz­wa­la sobie na ujaw­nia­nie swo­ich in­ten­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩntẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intencjonalizm m., intencjonalność ż.

 przym. intencjonalny, intencyjny

Wiktionary


intencjonalizm

te­o­ria etycz­na gło­szą­ca, że czyny na­le­ży są­dzić we­dług za­mia­rów


SJP.pl


intencjonalność

jedno z pod­sta­wo­wych pojęć fe­no­me­no­lo­gii, od­no­szą­ce się do świa­do­mo­ści i oz­na­cza­ją­ce, iż za­wsze jest ona świa­do­mo­ścią cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­ten­cjo­nal­ne

Wiktionary

In­ten­cjo­nal­ność – ak­tyw­ny sto­su­nek umy­słu do ja­kie­go­kol­wiek przed­mio­tu. Jedno z pod­sta­wo­wych pojęć fi­lo­zo­fii XX wieku, sze­ro­ko oma­wia­ne w fe­no­me­no­lo­gii Ed­mun­da Hus­ser­la, ale rów­nież na grun­cie fi­lo­zo­fii ana­li­tycz­nej przez Eli­za­beth An­scom­be czy Johna R. Se­ar­le’a.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intencja ż., intencjonalizm m.

 przym. intencjonalny, intencyjny

 przysł. intencjonalnie

Wiktionary


intencjonalny

ma­ją­cy coś na celu; umyśl­ny, za­mie­rzo­ny, ce­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy in­ten­cję, ma­ją­cy coś na celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­rzy­stu­jąc wie­dzę szkol­ną i wie­dzę spo­łecz­ną, po­dej­mu­je in­ten­cjo­nal­ne próby kon­stru­o­wa­nia in­te­lek­tu­al­nej wizji świa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃nt͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: ĩntẽncʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intencja ż., intencjonalność ż.

 przysł. intencjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaplanowany, umyślny, celowy, zamierzony

Wiktionary


intencyjność

→ in­ten­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

intencyjny

intencyjny

→ in­ten­cja


SJP.pl

Patrz:

intencja

intendencki

zwią­za­ny z in­ten­den­tem


SJP.pl


intendent

pra­cow­nik dzia­łu go­spo­dar­cze­go w ja­kiejś in­sty­tu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik ad­mi­ni­stra­cyj­ny za­rzą­dza­ją­cy spra­wa­mi go­spo­dar­czy­mi, za­o­pa­trze­niem, wy­pła­ta­mi czy bu­dyn­ka­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ten­dent – pra­cow­nik dzia­łu go­spo­dar­cze­go in­sty­tu­cji
    • in­ten­dent (ży­wie­nio­wiec) – w za­kła­dach ży­wie­nia zbio­ro­we­go (przedsz­ko­lach, szko­łach, sto­łów­kach stu­denc­kich, szpi­ta­lach, do­mach po­mo­cy spo­łecz­nej, ko­sza­rach, wię­zie­niach): osoba za­o­pa­tru­ją­ca ma­ga­zyn w...
  • in­ten­dent – urząd ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pro­win­cjach fran­cu­skich
  • In­ten­dent – al­bań­ski film z 1980
  • kwa­ter­mistrz
  • och­mistrz
  • su­pe­rin­ten­dent

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wą uro­czy­sto­ścią w tem kółku, było po­ja­wie­nie się zna­ko­mi­te­go Tur­go­ta, gdy ten przy­jeż­dżał do Pa­ry­ża z pro­win­cyi, z Li­mu­zy­nu, któ­re­go był in­ten­den­tem, czyli gu­ber­na­to­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intendentura ż., nadintendent mos.

 przym. intendencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawiadowca, rządca, główny nadzorca

Wiktionary


intendentka

pra­cow­ni­ca dzia­łu go­spo­dar­cze­go w ja­kiejś in­sty­tu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na za­rzą­dza­ją­ca spra­wa­mi go­spo­dar­czy­mi, za­o­pa­trze­niem, wy­pła­ta­mi czy bu­dyn­ka­mi

Wiktionary


intendentura

1. służ­ba za­o­pa­try­wa­nia i ob­słu­gi wojsk w kwa­ter­mi­strzo­stwie;
2. sta­no­wi­sko in­ten­den­ta;
3. dział go­spo­dar­czy in­sty­tu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na zaj­mu­ją­ca się do­star­cza­niem nie­zbęd­ne­go za­o­pa­trze­nia dla woj­ska, szpi­ta­li itp.

 (1.2) biuro in­ten­den­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój brat jest ofi­ce­rem in­ten­den­tu­ry ba­ta­lio­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intendent mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dział gospodarczy, wojsk. przest. komisariat

Wiktionary


intensivum

w ję­zy­koz­naw­stwie: po­stać czyn­no­ści oz­na­cza­ją­ca na­si­le­nie, wzmo­że­nie akcji; in­ten­si­wum


SJP.pl


intensiwum

w ję­zy­koz­naw­stwie: po­stać czyn­no­ści oz­na­cza­ją­ca na­si­le­nie, wzmo­że­nie akcji; in­ten­si­vum


SJP.pl


intensja

zna­cze­nie lub sens słowa, wy­ra­że­nia bądź in­ne­go sym­bo­lu poz­wa­la­ją­ce zro­zu­mieć, o co cho­dzi w jego uży­ciu; treść, którą prze­ka­zu­je ja­kieś słowo czy wy­ra­że­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. filoz. zna­cze­nie da­ne­go słowa, wy­ra­że­nia lub in­ne­go sym­bo­lu, jego sens, se­man­tycz­ny aspekt;

Wiktionary

In­ten­sja – w lo­gi­ce, se­man­ty­ce lo­gicz­nej, fi­lo­zo­fii ję­zy­ka i se­man­ty­ce ję­zy­koz­naw­czej wew­nętrz­na treść po­ję­cia lub wy­ra­że­nia, czyli ze­spół cech, wa­run­ków albo spo­so­bów przed­sta­wie­nia, które okre­śla­ją, do czego dane wy­ra­że­nie może się sto­so­wać. In­ten­sję prze­ciw­sta­wia się zwy­kle ek­sten­sji, czyli za­kre­so­wi wy­ra­że­nia lub zbio­ro­wi przed­mio­tów, do któ­rych wy­ra­że­nie to się od­no­si.

Wikipedia


intensjonalność

po­ję­cie z dzie­dzi­ny lo­gi­ki: cecha zda­nia zło­żo­ne­go za­leż­na nie tylko od war­to­ści zdań skła­do­wych, ale od rów­nież od ich ko­lej­no­ści


SJP.pl


intensyfikacja

1. zwięk­sze­nie in­ten­syw­no­ści; wzmoc­nie­nie, wzmo­że­nie;
2. w rol­nict­wie: zwięk­sza­nie na­kła­du środ­ków na jed­nost­kę po­wierzch­ni grun­tu w celu uzy­ska­nia więk­szej wy­daj­no­ści pro­duk­cji z tej jed­nost­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spra­wia­nie, że coś jest in­ten­syw­niej­sze, sil­niej­sze; na­si­le­nie cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃w̃sɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: ĩntẽũ̯syfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensywność ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensyfikacyjny, intensywny

 przysł. intensywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dynamizacja, koncentracja, kondensacja

Wiktionary


intensyfikator

czyn­nik wzmac­nia­ją­cy, wzma­ga­ją­cy coś


SJP.pl


intensyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ten­sy­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieintensyfikowanie n., zintensyfikowanie n., intensyfikacja ż., intensywność ż.

 czas. intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensywny

 przysł. intensywnie

Wiktionary


intensyfikować

czy­nić in­ten­syw­niej­szym, wzmac­niać coś (zwy­kle ja­kieś dzia­ła­nia)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­ten­sy­fi­ko­wać)

 (1.1) czy­nić dane zja­wi­sko, czyn­ność lub stan bar­dziej in­ten­syw­nym; zwięk­szać na­tę­że­nie cze­goś, co było zbyt słabe; wzmac­niać, po­głę­biać lub dy­na­mi­zo­wać prze­bieg cze­goś

 (1.2) roln. zwięk­szać na­kła­dy pracy oraz środ­ków pro­duk­cji w prze­li­cze­niu na jed­nost­kę po­wierzch­ni grun­tu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­ten­sy­fi­ko­wać się (dk. zin­ten­sy­fi­ko­wać się)

 (2.1) o zja­wi­skach lub pro­ce­sach: ule­gać wzmoc­nie­niu, sta­wać się bar­dziej wy­ra­zi­stym, wzra­stać lub po­więk­szać swój za­sięg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie­my in­ten­sy­fi­ko­wać i po­sze­rzać za­kres kon­sul­ta­cji dy­plo­ma­tycz­nych w spra­wach bi­la­te­ral­nych i mię­dzy­na­ro­do­wych.

 (1.1) In­ten­sy­fi­ku­jesz teraz wszyst­kie doz­na­nia, wszyst­kie od­czu­cia zwią­za­ne z po­sia­da­niem przez cie­bie cięż­kiej, zim­nej, obcej i sta­rej tkan­ki tłu­szczo­wej.

 (1.2) Małe farmy są zbyt bied­ne, by in­ten­sy­fi­ko­wać pro­duk­cję – rol­ni­ków nie stać, ani też nie mają od­po­wied­nich kom­pe­ten­cji.

 (1.2) [...] czy in­ten­sy­fi­ko­wać upra­wy ko­rzy­sta­jąc z roz­wo­ju bio­tech­no­lo­gii za cenę osła­bie­nia na­tu­ral­nych war­to­ści ziół [...].

 (2.1) Pa­mię­taj: z wie­kiem in­ten­sy­fi­ku­ją się nie tylko ne­ga­tyw­ne, ale także po­zy­tyw­ne cechy.

 (2.1) Per­spek­ty­wy wy­da­wa­ły się za­chę­ca­ją­ce: in­ten­sy­fi­ko­wa­ła się wy­mia­na na­u­ko­wa i kul­tu­ral­na, którą spek­ta­ku­lar­nie wy­prze­dza­ły wi­zy­ty i re­wi­zy­ty lot­ni­ków i okrę­tów wo­jen­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensyfikacja ż., intensywność ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. zintensyfikować dk., intensywnieć ndk., zintensywnieć dk., uintensywniać ndk., uintensywnić dk.

 przym. intensywny, intensyfikacyjny

 przysł. intensywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzmagać, wzmacniać, natężać, zwiększać, powiększać, nasilać, podnosić, pogłębiać, rozwijać, dynamizować, udynamiczniać, ożywiać, pobudzać, przyśpieszać

Wiktionary


intensywista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta in­ten­syw­nej te­ra­pii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­da­niem spe­cja­li­sty opie­ki in­ten­syw­nej (in­ten­sy­wi­sty) jest spra­wo­wa­nie opie­ki ko­or­dy­nu­ją­cej za­le­ce­nia spe­cja­li­stów z in­nych dzie­dzin (chi­rur­gów, in­ter­ni­stów, mi­kro­bio­lo­gów itd.), a więc re­a­li­zo­wa­nie zin­te­gro­wa­ne­go planu le­cze­nia, uwz­ględ­nia­ją­ce­go prio­ry­te­ty na­rzu­ca­ne przez nie­wy­dol­ność wie­lo­na­rzą­do­wą.

Wiktionary


intensywnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób in­ten­syw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­nim cza­sie in­ten­syw­nie uczę się sło­wac­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvʲɲɛ, AS: ĩntẽũ̯syvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensywność ż., intensyfikacja ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensyfikacyjny, intensywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocno, silnie

Wiktionary


intensywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­ten­syw­nie


SJP.pl


intensywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­ten­syw­ny


SJP.pl


intensywność

na­si­le­nie; na­tę­że­nie; spo­tę­go­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­pień na­si­le­nia cze­goś; na­tę­że­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ten­syw­ność źró­deł
  • in­ten­syw­ność umie­ral­no­ści
  • in­ten­syw­ność wia­tru
  • in­ten­syw­ność za­bu­do­wy
  • in­ten­syw­ność tran­spi­ra­cji
  • in­ten­syw­ność chło­dze­nia
  • in­ten­syw­ność pro­mie­nio­wa­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­jek­tu­jąc ka­na­li­za­cję de­szczo­wą na­le­ży brać pod uwagę in­ten­syw­ność opa­dów w danym re­jo­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɔɕt͡ɕ, AS: ĩntẽũ̯syvność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensyfikacja ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. intensywnieć ndk., intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensywny, intensyfikacyjny

 przysł. intensywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natężenie, nasilenie, moc, siła

Wiktionary


intensywny

ma­ją­cy duże na­tę­że­nie


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) na­tę­żo­ny, mocny, na­sy­co­ny

 (1.2) o dużej dy­na­mi­ce, wzmo­żo­nej ak­tyw­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stale in­ten­syw­ne do­star­cza­nie osadu przesz­ka­dza w roz­wo­ju ze­spo­łów or­ga­niz­mów den­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɨ, AS: ĩntẽũ̯syvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensywność ż., intensyfikacja ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensyfikacyjny

 przysł. intensywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyraźny, wyrazisty

Wiktionary


inter

nazwa kilku eu­ro­pej­skich klu­bów spor­to­wych, m.in. Inter Me­dio­lan (klub pił­kar­ski), Inter Bra­ty­sła­wa (klub wie­lo­sek­cyj­ny)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Inter Me­dio­lan – wło­ski klub pił­kar­ski
  • Inter Bra­ty­sła­wa – sło­wac­ki klub spor­to­wy
  • Inter Zaprešić – chor­wac­ki klub pił­kar­ski
  • Inter Turku – fiń­ski klub pił­kar­ski
  • Inter D'Escal­des – an­dor­ski klub pił­kar­ski
  • İnter Baku – azer­ski klub pił­kar­ski
  • Inter Lu­an­da – an­gol­ski klub pił­kar­ski
  • SC In­ter­na­cio­nal – czę­sto na­zy­wa­ny Inter, bra­zy­lij­ski klub pił­kar­ski
  • In­ter­na­cio­nal Li­me­i­ra („Inter de Li­me­i­ra”) – bra­zy­lij­ski klub pił­kar­ski
  • Inter Miami CF – ame­ry­kań­ski klub pił­kar­ski
  • Pu­char In­ter­to­to – tur­niej pił­kar­ski
  • InterCity

Wikipedia


inter-

prze­dro­stek

 (1.1) …ma­ją­cy zna­cze­nie: mię­dzy, wśród-, współ-

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) interdy­scy­pli­nar­ny

 (1.1) internet

 (1.1) interakcja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩntɛr, AS: ĩnter

Wiktionary


interagowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­te­ra­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. interagować ndk.

Wiktionary


interagować

cza­sow­nik

 (1.1) rzad. od­dzia­ły­wać, pro­wa­dzić in­te­rak­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) po­nie­waż tylko fi­zycz­ne zja­wi­ska mogą przy­czy­no­wo in­te­ra­go­wać z in­ny­mi fi­zycz­ny­mi zja­wi­ska­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛraˈɡɔvat͡ɕ, AS: ĩnteragovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interagowanie n.

Wiktionary


interakcja

wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie na sie­bie obiek­tów (osób, przed­mio­tów, zja­wisk itp.); zet­knię­cie, spot­ka­nie kilku akcji lub dążeń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­te­rak­cja far­ma­ko­lo­gicz­na – re­ak­cje za­cho­dzą­ce mię­dzy sub­stan­cja­mi lecz­ni­czy­mi
  • in­te­rak­cja (in­for­ma­ty­ka)
  • in­te­rak­cja (sta­ty­sty­ka)
  • in­te­rak­cje mię­dzy­ga­tun­ko­we – ter­min eko­lo­gicz­ny
  • in­te­rak­cja spo­łecz­na
  • in­te­rak­cja czło­wiek-kom­pu­ter
  • In­te­rak­cja – sin­gel Ewy Far­nej
  • ko­mu­ni­ka­cja
  • od­dzia­ły­wa­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mię­dzy elitą i ma­sa­mi za­cho­dzą wza­jem­ne in­te­rak­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈakt͡sʲja, AS: ĩnterakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interaktywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oddziaływanie, relacja

Wiktionary


interakcjonista

zwo­len­nik in­te­gro­wa­nia się róż­nych grup, łą­cze­nia się spo­łecz­no­ści i na­ro­dów


SJP.pl


interakcjonistka

→ in­te­rak­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

interakcjonista

interakcjonistyczny

→ in­te­rak­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

interakcjonizm

interakcyjność

→ in­te­rak­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

interakcyjny

interakcyjny

opar­ty na in­te­rak­cji


SJP.pl


interaktywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­te­rak­tyw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interaktywność ż.

 przym. interaktywny

Wiktionary


interaktywność

→ in­te­rak­tyw­ny


SJP.pl

In­te­rak­tyw­ność ( in­te­rac­ti­vi­ty, in­te­rac­tus dosł. „czyn wza­jem­ny”) – po­ję­cie z dzie­dzi­ny ko­mu­ni­ka­cji. Oz­na­cza zdol­ność do wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia na sie­bie, przez ko­mu­ni­ku­ją­ce się stro­ny.

Po­ję­cie in­te­rak­tyw­no­ści naj­czę­ściej sto­so­wa­ne jest w in­for­ma­ty­ce, te­le­wiz­ji i mul­ti­me­diach. W tym kon­tek­ście, ma za za­da­nie pod­kre­ślić zdol­ność pro­gra­mu lub urzą­dze­nia do jed­no­czes­ne­go od­bie­ra­nia in­for­ma­cji i re­a­go­wa­nia na nią.

Wikipedia

Patrz:

interaktywny

interaktywny

o pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym, sprzę­cie elek­tro­nicz­nym itp.: re­a­gu­ją­cy na sy­gna­ły, dzia­ła­nia użyt­kow­ni­ka


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. o sprzę­cie, pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym: wy­ma­ga­ją­cy czyn­ne­go udzia­łu czło­wie­ka, re­a­gu­ją­cy na akcje użyt­kow­ni­ka, umoż­li­wia­ją­cy jego wpływ na prze­bieg wy­da­rzeń, formę dzie­ła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ, AS: ĩnteraktyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interaktywność ż., interakcja ż.

 przym. interakcyjny

 przysł. interaktywnie

Wiktionary


intercalare

część pie­śni zwrot­ko­wej zwa­nej arią, w któ­rej do so­li­sty do­łą­cza grupa śpie­wa­ków


SJP.pl


intercelularny

mię­dzy­ko­mór­ko­wy


SJP.pl


intercepcja

prze­chwy­ce­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hy­drol. chwi­lo­we za­trzy­ma­nie wody opa­do­wej na po­wierzch­ni liści, pędów, ko­na­rów i pni ro­ślin albo obiek­tów abio­tycz­nych ta­kich jak dachy bu­dyn­ków, drogi;

Wiktionary

In­ter­cep­cja – pro­ces za­trzy­my­wa­nia wody opa­do­wej przez szatę ro­ślin­ną (drze­wo­stan, łan ro­ślin upraw­nych) lub obiek­ty abio­tycz­ne (dachy bu­dyn­ków, drogi).

Prze­chwy­ty­wa­nie opadu przez obiek­ty abio­tycz­ne na­zy­wa­ne jest zwil­ża­niem. Zja­wi­sko to można przed­sta­wić spe­cy­ficz­nie jako zbior­nik in­ter­cep­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rocz­na in­ter­cep­cja lasu, li­czo­na jako róż­ni­ca po­mię­dzy sumą opadu na po­la­nie i na dnie lasu, w 1974 r. wy­nio­sła 183,0 mm.

Wiktionary


intercesja

1. po­rę­cze­nie; poś­red­nict­wo;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: prawo wyż­sze­go urzęd­ni­ka do za­wie­sza­nia lub unie­waż­nia­nia de­cyz­ji urzęd­ni­ka niż­sze­go stop­nia


SJP.pl


interchampion

[czy­taj: in­ter­czem­pion] zwie­rzę bę­dą­ce zwy­cięz­cą mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­kur­su; in­ter­czem­pion


SJP.pl


intercity

[czy­taj: in­ters-iti lub in­ters-ity] ek­spre­so­wy po­ciąg pa­sa­żer­ski kur­su­ją­cy mię­dzy dwoma mia­sta­mi bez za­trzy­my­wa­nia się na sta­cjach poś­red­nich


SJP.pl

InterCity (skrót IC) – ka­te­go­ria po­cią­gów uru­cha­mia­nych przez prze­woź­ni­ków ko­le­jo­wych w wielu kra­jach Eu­ro­py.

Po­cią­gi tej ka­te­go­rii wy­róż­nia prze­de wszyst­kim nie­wiel­ka licz­ba po­sto­jów na tra­sie (ogra­ni­czo­na do więk­szych miast), a także wy­so­ka pręd­kość mak­sy­mal­na (rzędu 160 km/h i wię­cej), co skut­ku­je wy­so­ki­mi pręd­ko­ścia­mi hand­lo­wy­mi.

Wikipedia


intercom

[czy­taj: in­ter­kom] sy­stem łącz­no­ści wew­nętrz­nej przy po­mo­cy mi­kro­fo­nów i gło­śni­ków; in­ter­kom


SJP.pl


intercooler

[czy­taj: in­ter­ku­ler] chłod­ni­ca po­wie­trza sprę­ża­ne­go w sprę­żar­ce, przed do­star­cze­niem go do sil­ni­ka; chłod­ni­ca mię­dzy­stop­nio­wa


SJP.pl


intercyza

umowa przed­ślub­na usta­la­ją­ca spra­wy ma­jąt­ko­we przysz­łych mał­żon­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. kon­trakt przed­mał­żeń­ski/przed­ślub­ny, umowa mię­dzy na­rze­czo­ny­mi lub mał­żon­ka­mi o za­cho­wa­niu odręb­nych ma­jąt­ków, re­zy­gna­cji ze wspól­no­ty ma­jąt­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­pi­sa­nie in­ter­cy­zy chro­ni żonę przed od­po­wia­da­niem za długi męża i na od­wrót.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈt͡sɨza, AS: ĩntercyza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrakt małżeński

Wiktionary


interczempion

zwie­rzę bę­dą­ce zwy­cięz­cą mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­kur­su; in­ter­cham­pion


SJP.pl


interdykt

1. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: kara po­le­ga­ją­ca na za­ka­zie uczest­nict­wa w pew­nych obrzę­dach lub wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś czyn­no­ści li­tur­gicz­nych;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: zakaz lub nakaz urzęd­ni­ka za­stę­pu­ją­cy orze­cze­nie praw­ne do czasu roz­pa­trze­nia sporu przez sąd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. zakaz od­pra­wia­nia obrzę­dów re­li­gij­nych (sa­kra­men­tów)

Wiktionary

In­ter­dykt (łac. "in­ter­dic­tum") – na­kła­da­ny przez wła­dze ko­ściel­ne lub pow­sta­ją­cy na mocy prawa ka­no­nicz­ne­go przez sam czyn zakaz od­pra­wia­nia obrzę­dów re­li­gij­nych na danym te­re­nie, przez grupę ludzi lub kon­kret­ną osobę. Obec­nie nie ist­nie­je już in­ter­dykt zbio­ro­wy, ale w śred­nio­wie­czu był sto­so­wa­ny nawet wobec ca­łych państw, kiedy ich wład­ca dzia­łał wbrew nauce Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.

Wikipedia


interdyscyplinarnie

→ in­ter­dy­scy­pli­nar­ny


SJP.pl

Patrz:

interdyscyplinarny

interdyscyplinarność

do­ty­cze­nie wielu dzie­dzin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co in­ter­dy­scy­pli­nar­ne

Wiktionary

In­ter­dy­scy­pli­nar­ność – ro­dzaj współ­pra­cy na­u­ko­wej, w któ­rej na­u­kow­cy, sto­su­jąc ty­po­we dla swo­ich dy­scy­plin me­to­dy ba­daw­cze, sta­ra­ją się do­pre­cy­zo­wać wstęp­nie sfor­mu­ło­wa­ny pro­blem. W wy­ni­ku dzia­łań in­ter­dy­scy­pli­nar­nych pow­sta­je spe­cy­ficz­na nowa wie­dza, przed­sta­wia­ją­ca po­dej­ście od­mien­ne od po­dejść re­pre­zen­to­wa­nych przez dzie­dzi­ny, na któ­rych się opie­ra.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. interdyscyplinarny

Wiktionary


interdyscyplinarny

wie­lo­dzie­dzi­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nauk. do­ty­czą­cy kilku dy­scy­plin na­u­ko­wych

 (1.2) nauk. ko­rzy­sta­ją­cy z do­rob­ku róż­nych dzie­dzin nauki

 (1.3) nauk. skła­da­ją­cy z przed­sta­wi­cie­li róż­nych nauk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eko­tu­ry­sty­ka jest zja­wi­skiem in­ter­dy­scy­pli­nar­nym, dla­te­go pu­bli­ka­cja, którą Sza­now­ni Czy­tel­ni­cy trzy­ma­ją w swo­ich rę­kach, jest po­zy­cją ko­rzy­sta­ją­cą z do­rob­ku róż­nych dzie­dzin nauki.

 (1.3) Gmina po­dej­mu­je dzia­ła­nia na rzecz prze­ciw­dzia­ła­nia prze­mo­cy w ro­dzi­nie w szcze­gól­no­ści w ra­mach pracy w ze­spo­le in­ter­dy­scy­pli­nar­nym po­wo­ły­wa­nym przez bur­mi­strza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrdɨst͡sɨplʲĩˈnarnɨ, AS: ĩnterdyscyplʹĩnarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interdyscyplinarność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) międzydyscyplinarny

Wiktionary


interes

1. tyle co: spra­wa
2. ko­rzyść, po­ży­tek
3. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) przed­sięw­zię­cie przy­no­szą­ce zyski; tran­sak­cja hand­lo­wa
4. po­tocz­nie: sklep, przed­się­bior­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spra­wa (do za­łat­wie­nia)

 (1.2) pot. ekon. firma, dzia­łal­ność go­spo­dar­cza

 (1.3) ko­rzyść, po­ży­tek

 (1.4) eufem. penis

Wiktionary

Zo­bacz też: inne zna­cze­nia.In­te­res — po­ję­cie wy­stę­pu­ją­ce w na­u­kach spo­łecz­nych i róż­nie de­fi­nio­wa­ne, zwią­za­ne z ka­te­go­ria­mi „po­trze­ba” i „war­tość”; Jako pod­sta­wę in­te­re­su, uważa się pe­wien ro­dzaj war­to­ści, gdzie "x" jest in­te­re­sem "A" ze wzglę­du na war­tość "y".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam in­te­re­sy do za­łat­wie­nia, więc się spóź­nię na ko­la­cję.

 (1.2) Pro­wa­dzę włas­ny in­te­res i mam duże do­cho­dy.

 (1.3) Dobro dziec­ka leży we wspól­nym in­te­re­sie oboj­ga ro­dzi­ców.

 (1.4) Zap­nij roz­po­rek, bo ci widać in­te­res.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrɛs, AS: ĩnteres

Wiktionary

Powiązane:

 czas. interesować ndk.

 przym. interesowny, bezinteresowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawa

 (1.2) firma, działalność, biznes

 (1.3) biznes

Wiktionary


interesant

osoba ubie­ga­ją­ca się o za­łat­wie­nie ja­kiejś spra­wy; klient


SJP.pl


interesantka

ko­bie­ta ubie­ga­ją­ca się o za­łat­wie­nie ja­kiejś spra­wy; klient­ka


SJP.pl


interesariusz

pod­miot ma­ją­cy wpływ na re­a­li­za­cję pro­jek­tu przed­się­bior­stwa lub uczest­ni­czą­cy w jego two­rze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub or­ga­ni­za­cja ma­ją­ca praw­nie uza­sad­nio­ny in­te­res

Wiktionary

In­te­re­sa­riu­sze (ang. "sta­ke­hol­ders") – pod­mio­ty (osoby, spo­łecz­no­ści, in­sty­tu­cje, or­ga­ni­za­cje, urzę­dy), które mogą wpły­wać na przed­się­bior­stwo lub po­zo­sta­ją pod wpły­wem jego dzia­łal­no­ści. Po­ję­cie zo­sta­ło użyte po raz pier­wszy w 1963 roku przez Stan­ford Re­se­arch In­sti­tu­te.

Wikipedia


interesariuszka

ko­bie­ta ma­ją­ca wpływ na re­a­li­za­cję pro­jek­tu przed­się­bior­stwa lub uczest­ni­czą­ca w jego two­rze­niu


SJP.pl


interesik

zdrob­nie­nie od: in­te­res


SJP.pl


interesowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­te­re­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ, AS: ĩnteresovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. interesować

Wiktionary


interesowany

prze­sta­rza­le: za­in­te­re­so­wa­ny


SJP.pl


interesować

cza­sow­nik

 (1.1) wzbu­dzać za­in­te­re­so­wa­nie, cie­ka­wić

cza­sow­nik zwrot­ny in­te­re­so­wać się

 (2.1) być cie­ka­wym cze­goś, mieć za­in­te­re­so­wa­nie (hobby)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ma­te­ma­ty­ki le­żysz na obu ło­pat­kach, język an­giel­ski za­wa­li­łaś, che­mia i fi­zy­ka sta­no­wią dwie twoje achil­le­so­we pięty, że tak po­wiem. In­te­re­su­je mnie, co za­mie­rzasz przed­sięw­ziąć, by wy­ka­ra­skać się z tego gipsu.

 (2.1) In­te­re­su­ję się siat­ków­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɛˈsɔvat͡ɕ, AS: ĩnteresovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interesowanie n., zainteresowanie, interes

 przym. interesujący

 czas. zainteresować

Wiktionary


interesowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­te­re­sow­nie


SJP.pl


interesowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­te­re­sow­ny


SJP.pl


interesowność

szu­ka­nie we wszyst­kim do­bre­go in­te­re­su, zysku dla sie­bie; wy­ra­cho­wa­nie; chci­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­te­re­sow­ne; cecha tych, któ­rzy są in­te­re­sow­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interesowny

 przysł. interesownie

Wiktionary


interesowny

ma­ją­cy na celu włas­ny zysk, ko­rzyść


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy na celu włas­ny zysk, ko­rzyść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Za­wsze byłam in­te­re­sow­na - przyz­na­ła z dumą. - Dla­te­go wy­glą­dam, jak wy­glą­dam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɛˈsɔvnɨ, AS: ĩnteresovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interesowność ż., interes m.

 przysł. interesownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrachowany

Wiktionary


interesująco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zaj­mu­ją­cy, cie­ka­wie, po­cią­ga­ją­co

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj, para ta ob­sa­dzo­na była nader in­te­re­su­ją­co, gdyż grało ją dwoje ak­to­rów bar­dzo mło­dych, któ­rzy wnie­śli na scenę świe­żość tej mło­do­ści, umie­jąc rów­no­cze­śnie, dzię­ki tem­pe­ra­men­to­wi „ak­tor­skich dzie­ci”, po­ko­nać w znacz­nej mie­rze czy­ha­ją­ce w ta­kich ra­zach nie­doś­wiad­cze­nie i tremę.

 (1.1) [Kle­men­ty­na] Hoff­ma­no­wa miała wiel­ki dar nar­ra­cji. Mó­wi­ła nadz­wy­czaj in­te­re­su­ją­co, po­to­czy­ście, barw­nie, okra­sza­jąc re­la­cje żar­ta­mi, cię­tym dow­ci­pem…

 (1.1) Cho­ciaż bu­dy­nek niez­wy­kle in­te­re­su­ją­co wy­glą­da na zew­nątrz, to jed­nak naj­więk­szy po­dziw wy­wo­łu­je bo­gact­wo wnę­trza — po­wie­dział Marek Mo­drze­jew­ski, sta­ro­sta tczew­ski.

 (1.1) Na pię­trze znaj­du­je się sala ba­lo­wa z ozdob­nym stro­pem. Obiekt in­te­re­su­ją­co pre­zen­tu­je się nocą, gdyż po­sia­da ilu­mi­na­cję.

 (1.1) In­te­re­su­ją­co za­po­wia­da­ją się po­ka­zy szer­mier­ki z udzia­łem musz­kie­te­rów oraz walki ry­cer­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interesujący

Wiktionary


interesujący

przy­miot­nik

 (1.1) cie­ka­wy, zaj­mu­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­la­złem w ga­ze­cie in­te­re­su­ją­cy ar­ty­kuł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: ĩnteresui ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. interesująco

 czas. interesować, interesować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atrakcyjny, przyciągający, ciekawy, intrygujący, przest. zajmujący

Wiktionary


interesy

1. tyle co: spra­wa
2. ko­rzyść, po­ży­tek
3. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) przed­sięw­zię­cie przy­no­szą­ce zyski; tran­sak­cja hand­lo­wa
4. po­tocz­nie: sklep, przed­się­bior­stwo


SJP.pl


interface

[czy­taj: INterfejs] za­sa­dy łą­cze­nia ze sobą i współ­pra­cy dwóch róż­nych urzą­dzeń lub pro­gra­mów; in­ter­fejs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­ter­fejs

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interfejs mrz.

Wiktionary


interfax

In­ter­faks (In­ter­fax) – mię­dzy­na­ro­do­wa agen­cja pra­so­wa w Rosji. Pow­sta­ła w 1989 roku, jako pier­wsza nie­pań­stwo­wa agen­cja in­for­ma­cyj­na na te­re­nie by­łe­go ZSRR.

Wcho­dzi w skład grupy "In­ter­fax In­for­ma­tion Ser­vi­ces Group", która z kolei skła­da się z trzy­dzie­stu spó­łek (spół­ki skła­da­ją się z agen­cji in­for­ma­cyj­nych bran­żo­wych, re­gio­nal­nych, pań­stwo­wych dzia­ła­ją­cych na te­ry­to­rium Rosji, Ukra­i­ny, Ka­zach­sta­nu, Azer­bej­dża­nu i Chin).

Wikipedia


interfaza

sta­dium po­mię­dzy dwoma ko­lej­ny­mi po­dzia­ła­mi ko­mór­ki, pod­czas któ­re­go nie za­cho­dzi syn­te­za DNA


SJP.pl

In­ter­fa­za – naj­dłuż­sza faza życia ko­mór­ki, na­le­żą­ca do cyklu ko­mór­ko­we­go. Jest eta­pem, w któ­rym ko­mór­ka przy­go­to­wu­je się do po­dzia­łu mi­to­tycz­ne­go lub me­jo­tycz­ne­go. In­ter­fa­zę sta­no­wią trzy sta­dia:

W przy­pad­ku, gdy nie doj­dzie do wyt­wo­rze­nia bia­łek od­po­wie­dzial­nych za przej­ście faz G1 i G2 do na­stęp­ne­go sta­dium, ko­mór­ka prze­cho­dzi w fazę G0.

Wikipedia


interfazowy

→ in­ter­fa­za


SJP.pl

Patrz:

interfaza

interfejs

za­sa­dy łą­cze­nia ze sobą i współ­pra­cy dwóch róż­nych urzą­dzeń lub pro­gra­mów; in­ter­fa­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. cha­rak­te­ry­stycz­ny ze­staw su­wa­ków, po­krę­teł i przy­ci­sków, umie­szczo­nych na ta­bli­cy roz­dziel­czej przy­rzą­du

 (1.2) techn. cha­rak­te­ry­stycz­ny ze­staw po­le­ceń roz­poz­na­wa­nych przez au­to­mat

 (1.3) techn. spo­sób po­łą­cze­nia róż­nych urzą­dzeń lub mo­du­łów pro­gra­mo­wych, umoż­li­wia­ją­cy prze­nie­sie­nie ener­gii lub in­for­ma­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ter­fejs – urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne lub op­tycz­ne
  • in­ter­fejs, in­ter­fejs klasy – po­ję­cie sto­so­wa­ne w pro­gra­mo­wa­niu obiek­to­wym
  • in­ter­fejs pro­gra­mo­wa­nia apli­ka­cji – za­sa­dy ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy pro­gra­ma­mi kom­pu­te­ro­wy­mi
  • in­ter­fejs użyt­kow­ni­ka
    • in­ter­fejs gra­ficz­ny
    • in­ter­fejs tek­sto­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­ter­fejs użyt­kow­ni­ka XINE jest nie­wy­god­ny w ob­słu­dze.

 (1.2) In­ter­fejs śro­do­wi­ska MS–DOS za­wie­ra mię­dzy in­ny­mi po­le­ce­nie VERIFY.

 (1.3) In­ter­fejs po­mię­dzy sil­ni­kiem a ra­mie­niem chwyt­nym skła­da się z prze­gu­bu i ze­sta­wu prze­wo­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrfɛjs, AS: ĩnterfei ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interface m.; zdrobn. interfejsik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powłoka, obudowa, oprawa

 (1.2) język

 (1.3) łącze, złącze; przest. międzymordzie

Wiktionary


interfejsowy

zwią­za­ny z in­ter­fej­sem


SJP.pl


interferencja

wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie na sie­bie dwu lub wię­cej ele­men­tów, zja­wisk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. zja­wi­sko pow­sta­wa­nia no­we­go, prze­strzen­ne­go roz­kła­du am­pli­tu­dy fali (wzmoc­nie­nia i wy­ga­sze­nia) w wy­ni­ku na­kła­da­nia się na sie­bie fal;

 (1.2) wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie, na­kła­da­nie się na sie­bie cze­goś np. zja­wisk, sy­tu­a­cji, czę­ści ukła­dów

Wiktionary

In­ter­fe­ren­cja (łac. "inter" – mię­dzy + "ferre" – nieść) – zja­wi­sko pow­sta­wa­nia no­we­go, prze­strzen­ne­go roz­kła­du am­pli­tu­dy fali (wzmoc­nie­nia i wy­ga­sze­nia) w wy­ni­ku na­kła­da­nia się (su­per­po­zy­cji) dwóch lub wię­cej fal. Wa­run­kiem trwa­łej in­ter­fe­ren­cji fal jest ich spój­ność, czyli ko­re­la­cja fal i rów­ność czę­stot­li­wo­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. interferowanie n., interferon m., interferent mrz.

 czas. interferować ndk.

 przym. interferencyjny, interferonowy

Wiktionary


interferencyjny

zwią­za­ny z in­ter­fe­ren­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z in­ter­fe­ren­cją, do­ty­czą­cy in­ter­fe­ren­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kolei prądy in­ter­fe­ren­cyj­ne, czyli prądy zmien­no­czę­stot­li­wo­ścio­we, sto­so­wa­ne są prze­de wszyst­kim do le­cze­nia bólu i za­pa­le­nia, a także do przy­spie­sza­nia re­ge­ne­ra­cji cho­rych tka­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferent mrz., interferon mrz., interferencja ż.

 czas. interferować

Wiktionary


interferent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja po­wo­du­ją­ca za­kłó­ce­nie sy­gna­łu ana­li­tu w prób­ce ana­li­tycz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­ter­fe­rent może być źró­dłem błędu ana­li­zy che­micz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferencja ż., interferowanie n., interferon m.

 czas. interferować ndk.

 przym. interferencyjny, interferonowy

Wiktionary


interferometr

przy­rząd do po­mia­rów z wy­ko­rzy­sta­niem in­ter­fe­ren­cji fal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści fal oraz współ­czyn­ni­ków ich za­ła­ma­nia

Wiktionary

In­ter­fe­ro­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy opar­ty na zja­wi­sku in­ter­fe­ren­cji fal. Za­sa­da dzia­ła­nia opie­ra się na na­kła­da­niu na sie­bie dwóch fal spój­nych, co pro­wa­dzi do pow­sta­nia ob­sza­rów wy­ga­sza­nia oraz wzmac­nia­nia drgań. Ob­ser­wa­cja pow­sta­ją­cych wzo­rów in­ter­fe­ren­cyj­nych umoż­li­wia po od­po­wied­nich obli­cze­niach uzy­ska­nie bar­dzo do­kład­nych po­mia­rów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. interferometria ż.

Wiktionary


interferometria

wy­ko­ny­wa­nie po­mia­rów z wy­ko­rzy­sta­niem zja­wi­ska in­ter­fe­ren­cji fal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. fiz. jedna z metod po­mia­ro­wych wy­ko­rzy­stu­ją­ca zja­wi­sko in­ter­fe­ren­cji;

Wiktionary

In­ter­fe­ro­me­tria – tech­ni­ka wy­ko­rzy­stu­ją­ca zja­wi­sko in­ter­fe­ren­cji fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych (świa­tła, fal ra­dio­wych) do po­mia­rów, np. dłu­go­ści fali, po­mia­rów ką­to­wych gwiazd, kon­tro­li ja­ko­ści ele­men­tów i ukła­dów op­tycz­nych.

In­ter­fe­ro­me­tria znaj­du­je też za­sto­so­wa­nie w me­cha­ni­ce ek­spe­ry­men­tal­nej (in­ter­fe­ro­me­tria moiré, ho­lo­gra­fia, czy in­ter­fe­ro­me­tria plam­ko­wa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej pory in­ter­fe­ro­me­trię z po­wo­dze­niem sto­so­wa­no w ra­dio­a­stro­no­mii, teraz przy­cho­dzi pora na ob­ser­wa­cje w świet­le wi­dzial­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferometr m.

 przym. interferometryczny

Wiktionary


interferometryczny

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy in­ter­fe­ro­me­trii lub in­ter­fe­ro­me­tru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferometria ż.

Wiktionary


interferon

sub­stan­cja biał­ko­wa wyt­wa­rza­na w or­ga­niz­mie m.in. przez le­u­ko­cy­ty i za­wie­ra­ją­ce wi­ru­sa ko­mór­ki, wcho­dzą­ca w skład me­cha­niz­mu bro­nią­ce­go or­ga­nizm przed in­fek­cja­mi wi­ru­so­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. ro­dzaj biał­ka wyt­wa­rza­ne­go i uwal­nia­ne­go przez ko­mór­ki or­ga­niz­mu w od­po­wie­dzi na po­ja­wie­nie się pa­to­ge­nów, np. wi­ru­sów, bak­te­rii, pa­so­ży­tów, ko­mó­rek no­wot­wo­ro­wych;

 (1.2) farm. lek na bazie in­ter­fe­ro­nu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sty­mu­lo­wa­ne in­ter­fe­ro­nem ma­kro­fa­gi nie tylko sku­tecz­niej fa­go­cy­tu­ją mi­kro­or­ga­niz­my, ale prze­de wszyst­kim stają się cy­to­tok­sycz­ne wobec, na przy­kład, ko­mó­rek no­wot­wo­ro­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈfɛrɔ̃n, AS: ĩnterferõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferent mrz., interferencja ż., interferowanie n.

 czas. interferować ndk.

 przym. interferonowy, interferencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. IFN

Wiktionary


interferonowy

zwią­za­ny z in­ter­fe­ro­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­ter­fe­ro­nem, do­ty­czą­cy in­ter­fe­ro­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferent mrz., interferon m., interferencja ż.

Wiktionary


interferować

na­kła­dać się na sie­bie, mie­szać się (zaz­wy­czaj w od­nie­sie­niu do fal świetl­nych, aku­stycz­nych itp.)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) fiz. po­wo­do­wać in­ter­fe­ren­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferent mrz., interferon mrz., interferencja ż.

 przym. interferencyjny

Wiktionary


interfiks

mor­fem sło­wot­wór­czy wy­ra­zów zło­żo­nych wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy czło­na­mi zło­że­nia, np. pier­wsza li­te­ra "o" w wy­ra­zie "ję­zy­koz­naw­stwo"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. afiks wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy dwoma wy­ra­za­mi, mię­dzy­ro­stek;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ję­zy­ku pol­skim w sło­wie „pro­sto­kąt” in­ter­fik­sem jest „-o-”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrfʲiks, AS: ĩnterfʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksum n., fiksat mos., fiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) międzyrostek

Wiktionary


interfiksacja

w ję­zy­koz­naw­stwie: two­rze­nie wy­ra­zów po­chod­nych lub form flek­syj­nych przez do­da­wa­nie in­ter­fik­sów do wy­ra­zów pod­sta­wo­wych


SJP.pl


interfiksalny

przy­miot­nik od: in­ter­fiks (np. de­ry­wa­cja in­ter­fik­sal­na)


SJP.pl


interfolium

pusta kart­ka wsta­wio­na mię­dzy za­pi­sa­ne lub za­dru­ko­wa­ne stro­ny


SJP.pl


interfon

urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce po­ro­zu­mie­nie się te­le­fo­nicz­ne przez gło­śni­ki w obrę­bie jed­ne­go przed­się­bior­stwa


SJP.pl


interfonowy

zwią­za­ny z in­ter­fo­nem


SJP.pl


interglacjalny

1. po­cho­dzą­cy z okre­su mię­dzy­lo­dow­co­we­go;
2. okres in­ter­gla­cjal­ny - cie­plej­szy okres mię­dzy dwoma gla­cja­ła­mi (okre­sa­mi zlo­do­wa­ce­nia); in­ter­gla­cjał, okres mię­dzy­lo­dow­co­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ist­nie­ją­cy/dzie­ją­cy się w okre­sie in­ter­gla­cja­łu (mię­dzy zlo­do­wa­ce­nia­mi) lub po­cho­dzą­cy z tego okre­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­si­my pa­mię­tać, że i dziś pa­nu­je epoka lo­dow­co­wa, choć w ła­god­nej, in­ter­gla­cjal­nej po­sta­ci, i że stan taki jest dla Ziemi nie­ty­po­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: ĩnterglacʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interglacjał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) międzylodowcowy

Wiktionary


interglacjał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cie­plej­szy okres mię­dzy dwoma zlo­do­wa­ce­nia­mi;

Wiktionary

In­ter­gla­cjał lub okres mię­dzy­lo­dow­co­wy lub okres in­ter­gla­cjal­ny – okres mię­dzy dwoma gla­cja­ła­mi, w któ­rym wsku­tek ocie­ple­nia czyli wzro­stu tem­pe­ra­tu­ry po­wierzch­nia lo­dow­ca cofa się lub ustę­pu­je z da­ne­go ob­sza­ru (de­gla­cja­cja).

Okres ten cha­rak­te­ry­zu­je się rów­nież wzro­stem po­zio­mu oce­a­nu świa­to­we­go i prze­su­wa­niem się stref ro­ślin­nych ku bie­gu­nom.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈɡlat͡sʲjaw, AS: ĩnterglacʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interglacjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okres międzylodowcowy, okres interglacjalny

Wiktionary


intergrupowy

ist­nie­ją­cy mię­dzy gru­pa­mi osób; mię­dzy­gru­po­wy


SJP.pl


interia

pol­ski por­tal in­ter­ne­to­wy


SJP.pl

In­te­ria.pl – por­tal in­ter­ne­to­wy, za­ło­żo­ny w 1999 roku przez Co­march S.A. i RMF FM. W la­tach 2008–2020 na­le­żał do Grupy Bauer Media Pol­ska. 8 lipca 2020 stał się czę­ścią Cy­fro­we­go Pol­sa­tu (obec­nie Grupa Pol­sat Plus). Re­dak­to­rem na­czel­nym In­te­rii od grud­nia 2020 roku jest Piotr Wit­wic­ki.

Wikipedia


interiekcja

w gra­ma­ty­ce: wy­krzy­knik jako część mowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gram. wy­krzy­knik

Wiktionary


interier

ze­spół in­dy­wi­du­al­nych cech bu­do­wy wew­nętrz­nej i fiz­jo­lo­gii da­ne­go ga­tun­ku i rasy zwie­rząt ho­dow­la­nych


SJP.pl


interim

[czy­taj: INterim] stan tym­cza­so­wy, chwi­lo­wy; w przer­wie mię­dzy jed­nym a dru­gim wy­da­rze­niem


SJP.pl


interimalny

daw­niej: chwi­lo­wy, tym­cza­so­wy; in­te­ry­mal­ny


SJP.pl


interior

te­ry­to­rium po­ło­żo­ne w głębi kraju, da­le­ko od wy­brze­ża mor­skie­go i od oś­rod­ków prze­my­sło­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. słabo za­go­spo­da­ro­wa­na część kon­ty­nen­tu lub pań­stwa od­da­lo­na od wy­brze­ża mor­skie­go oraz oś­rod­ków prze­my­sło­wych;

Wiktionary

In­te­rior – te­ry­to­rium po­ło­żo­ne w głębi kraju, słabo za­go­spo­da­ro­wa­ne i trud­no do­stęp­ne wnę­trze lądu, da­le­ko od wy­brze­ża mor­skie­go i od oś­rod­ków prze­my­sło­wych. Tra­dy­cyj­nie ter­min ten od­no­si się zwła­szcza do ob­sza­rów tego typu w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, Au­stra­lii (tzw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrʲjɔr, AS: ĩnterʹi ̯or

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interioryzacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hinterland

Wiktionary


interioryzacja

1. uczy­nie­nie cze­goś czę­ścią swo­je­go wew­nętrz­ne­go "ja"
2. przys­wa­ja­nie przez jed­nost­kę etosu obo­wią­zu­ją­ce­go w danej gru­pie spo­łecz­nej


SJP.pl

In­te­rio­ry­za­cja (ina­czej "uwew­nętrz­nie­nie") – w psy­cho­lo­gii spo­łecz­nej me­cha­nizm obron­ny, który po­le­ga na uwew­nętrz­nia­niu zew­nętrz­nych tre­ści.

Wikipedia


interkalacja

zja­wi­sko che­micz­ne wią­za­nia czą­ste­czek wew­nątrz więk­szych czą­ste­czek lub struk­tur po­nad­czą­stecz­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­da­nie do­dat­ko­we­go dnia, ty­god­nia albo mie­sią­ca w roku ka­len­da­rzo­wym, aby do­pa­so­wać ka­len­darz do pory roku;

 (1.2) chem. od­wra­cal­ny pro­ces umie­szcze­nia czą­stecz­ki lub całej grupy czą­ste­czek mię­dzy dwie­ma in­ny­mi czą­stecz­ka­mi lub gru­pa­mi czą­ste­czek;

 (1.3) fiz. pro­ces wpro­wa­dza­nia ob­cych ato­mów lub czą­ste­czek do struk­tu­ry kry­sta­licz­nej; jego cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest słabe wią­za­nie ob­cych ato­mów lub czą­ste­czek oraz od­wra­cal­ność

Wiktionary

In­ter­ka­la­cja ( in­ter­ca­la­tio = wsta­wie­nie) – do­da­nie do­dat­ko­wych dni lub mie­się­cy w roku ka­len­da­rzo­wym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrkaˈlat͡sʲja, AS: ĩnterkalacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interkalat

 przym. interkalacyjny

 czas. interkalować

Wiktionary


interkalacyjny

→ in­ter­ka­la­cja


SJP.pl

Patrz:

interkalacja

interkalaria

daw­niej: fun­du­sze gro­ma­dzą­ce się w wy­ni­ku nie­ob­sa­dze­nia urzę­du ko­ściel­ne­go


SJP.pl


interkalarny

o ko­mór­ce wew­nętrz­nej nit­ko­wa­tej ple­chy: nie­u­le­ga­ją­cy dal­szym po­dzia­łom i ros­ną­cy je­dy­nie na dłu­gość


SJP.pl


interkineza

sta­dium po­mię­dzy dwoma ko­lej­ny­mi po­dzia­ła­mi ko­mór­ki, pod­czas któ­re­go za­cho­dzi syn­te­za DNA


SJP.pl

In­ter­ki­ne­za, in­ter­fa­za II – sta­dium spo­czyn­ko­we wy­stę­pu­ją­ce u niek­tó­rych ko­mó­rek po­mię­dzy pier­wszym a dru­gim po­dzia­łem me­jo­tycz­nym. W cza­sie in­ter­ki­ne­zy (w odróż­nie­niu od in­ter­fa­zy) nie za­cho­dzi re­pli­ka­cja DNA. Za­ni­ka wów­czas na­to­miast wrze­cio­no po­dzia­ło­we pow­sta­łe w trak­cie me­jo­zy I, zaś w jego miej­sce mi­kro­tu­bu­le for­mu­ją dwa nowe wrze­cio­na, które będą wy­ko­rzy­sta­ne pod­czas me­jo­zy II.

Wikipedia


interkolumnium

w ar­chi­tek­tu­rze: od­le­głość mię­dzy dwie­ma są­sia­du­ją­cy­mi z sobą ko­lum­na­mi; mię­dzy­słu­pie


SJP.pl


interkom

sy­stem łącz­no­ści wew­nętrz­nej przy po­mo­cy mi­kro­fo­nów i gło­śni­ków; in­ter­com


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem łącz­no­ści wew­nętrz­nej, zwła­szcza po­ja­zdu albo bu­dyn­ku

 (1.2) od­bior­nik in­ter­ko­mu (1.1)

Wiktionary

In­ter­kom (urzą­dze­nie inter-ko­mu­ni­ka­cyj­ne) – sy­stem słu­żą­cy do ko­mu­ni­ka­cji gło­so­wej wew­nątrz bu­dyn­ku, ze­spo­łu kilku bu­dyn­ków lub po­ja­zdu, np. w sa­mo­lo­cie, funk­cjo­nu­ją­cy nie­za­leż­nie od pu­blicz­nej sieci te­le­fo­nicz­nej. In­ter­ko­my są naj­czę­ściej na stałe mon­to­wa­ne w bu­dyn­kach lub po­ja­zdach, ale ist­nie­ją także sy­ste­my prze­no­śne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wstał od stołu i pod­szedł do swo­je­go biur­ka, na któ­rym prócz kilku apa­ra­tów te­le­fo­nicz­nych stała także po­pie­la­ta skrzyn­ka in­ter­ko­mu z rzę­dem czar­nych przy­ci­sków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) domofon

Wiktionary


interkomunikacja

sy­stem łącz­no­ści dźwię­ko­wej w oś­rod­ku stu­dyj­nym, umoż­li­wia­ją­cy po­ro­zu­mie­wa­nie się ob­słu­gi tech­nicz­nej bez za­kłó­ceń w na­da­wa­nym pro­gra­mie


SJP.pl


interkontynentalny

obej­mu­ją­cy różne kon­ty­nen­ty, wspól­ny dla róż­nych kon­ty­nen­tów; mię­dzy­kon­ty­nen­tal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy spraw, re­la­cji, itp. mię­dzy kon­ty­nen­ta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­kord Pu­cha­ru in­ter­kon­ty­nen­tal­ne­go zo­stał po­bi­ty we wrze­śniu w Ostra­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynent mrz., kontynentalność ż.

 przym. kontynentalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) międzykontynentalny

Wiktionary


interkosmos

1. ra­dziec­ki mię­dzy­na­ro­do­wy pro­gram kos­micz­ny ut­wo­rzo­ny na prze­ło­mie lat 60. i 70. XX wieku;
2. seria sztucz­nych sa­te­li­tów Ziemi wy­sy­ła­nych przez ZSRR, a póź­niej przez Rosję


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pro­gram In­ter­kos­mos – ra­dziec­ki mię­dzy­na­ro­do­wy pro­gram kos­micz­ny ut­wo­rzo­ny na prze­ło­mie lat 60. i 70. XX wieku
  • In­ter­kos­mos – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny scien­ce-fic­tion z 1987 (reż. Joe Dante)
  • (2365) In­ter­kos­mos (1980 YQ) – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


interkreatywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność kre­o­wa­nia in­te­rak­cji w mul­ti­me­diach, po­przez two­rze­nie no­wych ja­ko­ści i in­no­wa­cyj­nych roz­wią­zań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki in­ter­kre­a­tyw­no­ści ze­spo­łów spe­cja­li­stów, rynek no­wych me­diów ma szan­sę na je­szcze szyb­szy roz­wój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrkrɛaˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: ĩnterkreatyvność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interkreatywny

 przysł. interkreatywnie

Wiktionary


interkulturowość

→ in­ter­kul­tu­ro­wy


SJP.pl

Patrz:

interkulturowy

interkulturowy

do­ty­czą­cy wielu kul­tur, za­cho­dzą­cy mię­dzy wie­lo­ma kul­tu­ra­mi; mię­dzy­kul­tu­ro­wy


SJP.pl


interleukina

cy­to­ki­na bio­rą­ca udział w pro­ce­sach ukła­du od­por­no­ścio­we­go i krwiot­wór­czych


SJP.pl


interliga

In­ter­li­ga – mię­dzy­na­ro­do­we, eu­ro­pej­skie klu­bo­we roz­gryw­ki w ho­ke­ju na lo­dzie męż­czyzn, or­ga­ni­zo­wa­ne rów­no­le­gle do lig kra­jo­wych.

Wikipedia


interlingua

[czy­taj: interLINgwa] in­ter­ling­wa (rza­dziej);
1. sztucz­ny język opar­ty na ła­ci­nie, opra­co­wa­ny przez Giu­sep­pe Peano; la­ti­na sine fle­xio­ne;
2. sztucz­ny język mię­dzy­na­ro­do­wy opar­ty m.in. na ła­ci­nie, opra­co­wa­ny przez Alek­san­dra Go­de­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. mię­dzy­na­ro­do­wy sztucz­ny język po­moc­ni­czy;

Wiktionary

In­ter­lin­gue.

In­ter­lin­gua (In­ter­lin­gua de IALA) – sztucz­ny mię­dzy­na­ro­do­wy język po­moc­ni­czy, opu­bli­ko­wa­ny 15 stycz­nia 1951 roku przez In­ter­na­tio­nal Au­xi­lia­ry Lan­gu­a­ge As­so­cia­tion (IALA). Jest to jeden z ję­zy­ków na­tu­ra­li­stycz­nych. In­ter­lin­gua łączy słow­nict­wo ty­po­we dla ję­zy­ków ro­mań­skich z pro­stą, re­gu­lar­ną gra­ma­ty­ką, co umoż­li­wia zro­zu­mie­nie jej przez mi­lio­ny osób, ko­rzy­sta­ją­cych zwła­szcza z ta­kich ję­zy­ków jak hisz­pań­ski, wło­ski i ru­muń­ski, ale także po­zo­sta­łych ro­mań­skich i w mniej­szym stop­niu z an­giel­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Espe­ran­to z po­wo­du swo­jej sche­ma­tycz­no­ści jest prost­sze niż in­ter­lin­gua.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva, AS: ĩnterlʹĩŋgva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lingua ż.

Wiktionary


interlingwa

in­ter­lin­gua (czę­ściej);
1. sztucz­ny język opar­ty na ła­ci­nie, opra­co­wa­ny przez Giu­sep­pe Peano; la­ti­na sine fle­xio­ne;
2. sztucz­ny język mię­dzy­na­ro­do­wy opar­ty m.in. na ła­ci­nie, opra­co­wa­ny przez Alek­san­dra Go­de­go


SJP.pl


interlingwistyka

ling­wi­sty­ka ba­da­ją­ca ję­zy­ki sztucz­ne


SJP.pl

In­ter­ling­wi­sty­ka (łac. "in­ter­lingw(a)" + isty­ka) – dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się mię­dzy­na­ro­do­wy­mi ję­zy­ka­mi sztucz­ny­mi/ję­zy­ka­mi pla­no­wa­ny­mi (np. espe­ran­to) oraz li­te­ra­tu­rą pow­sta­łą w ta­kich ję­zy­kach.

W Pol­sce je­dy­nym oś­rod­kiem na­u­ko­wym, gdzie można stu­dio­wać in­ter­ling­wi­sty­kę jest Uni­wer­sy­tet im. Adama Mic­kie­wi­cza.

Wikipedia


interlinia

1. od­stęp mię­dzy wier­sza­mi tek­stu;
2. w po­li­gra­fii: me­ta­lo­wa li­stew­ka, słu­żą­ca do od­dzie­la­nia od sie­bie wier­szy w druku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­stęp mię­dzy wier­sza­mi, li­nia­mi;

Wiktionary

In­ter­li­nia (świa­tło mię­dzy­wier­szo­we) – jedna z naj­waż­niej­szych cech tek­stu sfor­ma­to­wa­ne­go w DTP. Jest to od­le­głość mię­dzy są­sied­ni­mi wier­sza­mi tek­stu li­czo­na jako od­stęp po­mię­dzy dolną linią pisma w wier­szu gór­nym i górną linią pisma w wier­szu dol­nym. W ze­cer­stwie był to ju­stu­nek długi w po­sta­ci wą­skiej blasz­ki me­ta­lo­wej wkła­da­nej po­mię­dzy wier­sze tek­stu zło­żo­ne z czcio­nek lub wier­szy li­no­ty­po­wych. Gru­bość ta­kiej blasz­ki wy­no­si­ła od 1 do 4 punk­tów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈlʲĩɲja, AS: ĩnterlʹĩńi ̯a

Wiktionary


interliniować

prze­dzie­lać wier­sze in­ter­li­nią; roz­sta­wiać wier­sze


SJP.pl


interlokucja

daw­niej: roz­mo­wa, dia­log


SJP.pl


interlokutor

part­ner w roz­mo­wie; roz­mów­ca, dy­sku­tant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba pro­wa­dzą­ca z kimś roz­mo­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy spra­wa nie jest jasna, uważ­nie wpa­tru­je­my się w in­ter­lo­ku­to­ra, by po­przez jego wyraz twa­rzy od­gad­nąć, z czym mamy wła­ści­wie do czy­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrlɔˈkutɔr, AS: ĩnterlokutor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interlokucja ż.

:: fż. interlokutorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmówca, dyskutant

Wiktionary


interlokutorka

dy­sku­tant­ka, roz­mów­czy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta lub dziew­czy­na pro­wa­dzą­ca z kimś roz­mo­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro po chwi­li zo­rien­to­wał się, że to, co wziął za ka­na­pę, było ob­szer­nym fo­te­lem, w któ­rym uprzej­ma in­ter­lo­ku­tor­ka mu­sia­ła ście­śnić­się z ko­niecz­no­ści ście­śnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrlɔkuˈtɔrka, AS: ĩnterlokutorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokucja ż., interlokucja ż.

:: fm. interlokutor m.

Wiktionary


interludium

wstaw­ka in­stru­men­tal­na mię­dzy czę­ścia­mi ut­wo­ru wo­kal­ne­go lub in­stru­men­tal­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ter­me­dium,
  • in­ter­lu­dium – (w te­a­trze śred­nio­wiecz­nym) krót­ka, ko­micz­na wstaw­ka sce­nicz­na od­gry­wa­na w przer­wach po­mię­dzy czę­ścia­mi mi­ste­rium,
  • in­ter­lu­dium – wstaw­ka in­stru­men­tal­na, szcze­gól­nie w mu­zy­ce or­ga­no­wej, krót­ki utwór mię­dzy wer­se­ta­mi psal­mu,
  • In­ter­lu­dium – ame­ry­kań­ski film z 1957 roku w re­ży­se­rii Do­u­gla­sa Sirka,
  • in­ter­lu­dium (także znane jako in­ter­me­dium) (ang. Din­ner Bal­let) – spek­takl urzą­dza­ny pod­czas uro­czy­stej bie­sia­dy na kró­lew­skim bądź ksią­żę­cym dwo­rze, zwią­za­ny z jakąś wy­jąt­ko­wą okaz­ją.
  • In­ter­lu­dium – trze­ci mi­nial­bum pol­skie­go ra­pe­ra Fu­ka­ja
  • ta­niec dwor­ski

Wikipedia


interlunium

z ła­ci­ny: nów Księ­ży­ca


SJP.pl


intermedialność

→ in­ter­me­dial­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­ter­me­dial­ne

Wiktionary

Patrz:

intermedialny

Powiązane:

 rzecz. intermedium n.

 przym. intermedialny

 przysł. intermedialnie

Wiktionary


intermedialny

przy­miot­nik od: in­ter­me­dium


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który łączy w sobie różne me­to­dy prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrmɛˈdʲjalnɨ, AS: ĩntermedʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intermedium n., intermedialność ż.

 przysł. intermedialnie

Wiktionary


intermediowy

przy­miot­nik od: in­ter­me­dium


SJP.pl


intermedium

1. in­ter­mez­zo; krót­ki frag­ment o cha­rak­te­rze dia­lo­go­wym, ba­le­to­wym lub czy­sto in­stru­men­tal­nym
2. sa­mo­dziel­na, na­stro­jo­wa, ro­man­tycz­na mi­nia­tu­ra in­stru­men­tal­na


SJP.pl

In­ter­me­dium ma dwa zna­cze­nia:

Wikipedia


intermedyna

hor­mon tro­po­wy o cha­rak­te­rze pep­ty­do­wym, wy­dzie­la­ny przez ko­mór­ki przy­sad­ki móz­go­wej, sty­mu­lu­ją­cy pro­duk­cję me­la­ni­ny (ciem­ne­go barw­ni­ka) w me­la­no­cy­tach; me­la­no­tro­pi­na, me­la­no­tro­fi­na


SJP.pl


intermezzo

[czy­taj: in­ter­medz­dzo lub in­ter­mec­co]
1. ga­tu­nek funk­cjo­nu­ją­cy we wło­skim te­a­trze dwor­skim w XVI wieku; w nowej ope­rze: frag­ment o cha­rak­te­rze na­stro­jo­wym lub wstaw­ka ba­le­to­wa; in­ter­lu­dium
2. ro­dzaj mi­nia­tu­ry for­te­pia­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. teatr. forma przej­ścia w obrę­bie ut­wo­ru lub sztu­ki;

 (1.2) muz. utwór na­pi­sa­ny na mar­gi­ne­sie twór­czo­ści

Wiktionary

In­ter­mez­zo – forma mu­zycz­na.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) intermedium, wstawka, wstawka muzyczna

Wiktionary


intermodalność

→ in­ter­mo­dal­ny


SJP.pl

In­ter­mo­dal­ność – zdol­ność do płyn­ne­go po­ru­sza­nia się da­ne­go środ­ka tran­spor­tu w róż­nych śro­do­wi­skach drogi (ko­ło­wej, szy­no­wej, wod­nej), eli­mi­nu­ją­ca lub ogra­ni­cza­ją­ca de­fek­ty i słabe stro­ny tra­dy­cyj­nych sy­ste­mów tran­spor­tu kom­bi­no­wa­ne­go i in­ter­mo­dal­ne­go.

Wikipedia

Patrz:

intermodalny

intermodalny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy wię­cej niż jedną gałąź tran­spor­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­rzy­stu­ją­cy wię­cej niż jedną gałąź tran­spor­tu

Wiktionary


interna

1. po­tocz­na nazwa dzia­łu me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ce­go się scho­rze­nia­mi na­rzą­dów wew­nętrz­nych; cho­ro­by wew­nętrz­ne; me­dy­cy­na wew­nętrz­na;
2. od­dział cho­rób wew­nętrz­nych w szpi­ta­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pot. nauka do­ty­czą­ca cho­rób wew­nętrz­nych

 (1.2) szpi­tal­ny od­dział cho­rób wew­nętrz­nych

Wiktionary

In­ter­na (z łac. "in­ter­nus", wew­nętrz­ny) – po­tocz­na, zwy­cza­jo­wa lub żar­go­no­wa nazwa dzia­łu me­dy­cy­ny, zaj­mu­ją­ce­go się scho­rze­nia­mi na­rzą­dów wew­nętrz­nych. Wła­ści­wa nazwa to cho­ro­by wew­nętrz­ne. Inne nazwy to "me­dy­cy­na wew­nętrz­na" (nazwa uży­wa­na głów­nie w Pol­sce, kra­jach nie­miec­ko­ję­zycz­nych i skan­dy­naw­skich) oraz "me­dy­cy­na ogól­na" (niem. All­ge­me­in­me­di­zin, ang. ge­ne­ral me­di­ci­ne, me­di­ci­ne) (nazwa uży­wa­na czę­ściej w kra­jach an­glo­sa­skich)[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrna, AS: ĩnterna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internistka ż., internista

Wiktionary


internacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­ter­nat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie in­ter­nat, lecz tylko mały in­ter­na­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internat m.

Wiktionary


internacja

w pra­wie: przy­mu­so­wa izo­la­cja w zam­knię­tym za­kła­dzie psy­chia­trycz­nym


SJP.pl


internacjonalista

osoba dą­żą­ca do mię­dzy­na­ro­do­wej so­li­dar­no­ści, rów­no­u­praw­nie­nia i współ­pra­cy wszyst­kich na­ro­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik in­ter­na­cjo­na­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. internacjonalistyczny

Wiktionary


internacjonalistka

→ in­ter­na­cjo­na­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka in­ter­na­cjo­na­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

internacjonalista

Powiązane:

 przym. internacjonalistyczny

Wiktionary


internacjonalistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co in­ter­na­cjo­na­li­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. internacjonalistyczny

Wiktionary


internacjonalistyczny

przy­miot­nik od: in­ter­na­cjo­na­lizm (np. idea in­ter­na­cjo­na­li­stycz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­ter­na­cjo­na­liz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internacjonalizm m., internacjonalista m., internacjonalistka ż., internacjonalistyczność ż.

 przysł. internacjonalistycznie

Wiktionary


internacjonalizacja

1. umię­dzy­na­ro­do­wie­nie róż­nych sfer życia spo­łecz­ne­go;
2. udo­stęp­nie­nie ja­kie­goś te­re­nu, ak­we­nu, urzą­dze­nia itp. do użyt­ku mię­dzy­na­ro­do­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ter­na­cjo­na­li­za­cja – po­ję­cie z za­kre­su sto­sun­ków mię­dzy­na­ro­do­wych
  • in­ter­na­cjo­na­li­za­cja – po­ję­cie z za­kre­su in­for­ma­ty­ki
  • in­ter­na­cjo­na­li­za­cja – po­ję­cie z za­kre­su eko­no­mii
  • in­ter­na­cjo­na­li­za­cja – po­ję­cie z za­kre­su za­rzą­dza­nia

Wikipedia


internacjonalizm

1. dą­że­nie do rów­no­u­praw­nie­nia i współ­pra­cy wszyst­kich na­ro­dów; so­li­dar­ność mię­dzy­na­ro­do­wa, mię­dzy­na­ro­do­wość;
2. wyraz ma­ją­cy to samo zna­cze­nie w wielu ję­zy­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) współ­pra­ca, so­li­dar­ność mię­dzy­na­ro­do­wa

 (1.2) jęz. słowo po­ja­wia­ją­ce się w kilku ję­zy­kach, ma­ją­ce w nich to samo zna­cze­nie i tę samą lub niez­nacz­nie inną formę

 (1.3) polit. hist. ko­mu­nizm: świa­to­wa so­li­dar­ność ludzi pracy w walce prze­ciw­ko ka­pi­ta­li­stom

Wiktionary

In­ter­na­cjo­na­lizm ( inter „mię­dzy” + "natio" „naród”) – ide­o­lo­gia wy­ra­ża­ją­ca dą­że­nie do rów­no­u­praw­nie­nia i współ­pra­cy wszyst­kich na­ro­dów.

De­fi­ni­cja in­ter­na­cjo­na­liz­mu w róż­nych ustro­jach po­li­tycz­nych.

De­fi­ni­cja in­ter­na­cjo­na­liz­mu w III Rze­szy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. internacjonalistyczny, internacjonalny

Wiktionary


internacjonalizować

uz­na­wać (uznać) coś za mię­dzy­na­ro­do­we; umię­dzy­na­ra­da­wiać (umię­dzy­na­ro­do­wić)


SJP.pl


internacjonalny

do­ty­czą­cy róż­nych na­ro­dów; mię­dzy­na­ro­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. do­ty­czą­cy wielu na­ro­dów lub państw i re­la­cji mię­dzy nimi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We Fran­cji, co ważne, ko­mu­nizm był in­ter­na­cjo­nal­ny; nie ro­syj­ski, a co naj­wy­żej pro­ra­dziec­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internacjonalizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) międzynarodowy

Wiktionary


internacjonał

1. osoba dą­żą­ca do mię­dzy­na­ro­do­wej so­li­dar­no­ści, rów­no­u­praw­nie­nia i współ­pra­cy wszyst­kich na­ro­dów; in­ter­na­cjo­na­li­sta;
2. za­wod­nik z in­ne­go kraju niż dru­ży­na, w któ­rej gra


SJP.pl


internacjonałka

→ in­ter­na­cjo­nał; in­ter­na­cjo­na­list­ka


SJP.pl


internacki

zwią­za­ny z in­ter­na­tem; in­ter­na­to­wy


SJP.pl


internalizacja

uwew­nętrz­nia­nie (np. norm spo­łecz­nych, war­to­ści)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uz­na­nie za włas­ne norm, war­to­ści i po­glą­dów, które zo­sta­ły na­rzu­ca­ne z zew­nątrz

Wiktionary

In­ter­na­li­za­cja (ang. "in­ter­na­li­za­tion", z łac. "in­ter­nus" – wew­nętrz­ny; pow. z "inter" – mię­dzy) – me­cha­nizm wy­stę­pu­ją­cy w wielu dzie­dzi­nach nauki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. internalizowanie n.

 czas. internalizować ndk.

Wiktionary


internalizacyjny

→ in­ter­na­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

internalizacja

internalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ter­na­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. internalizować ndk.

 rzecz. zinternalizowanie n., internalizacja ż.

Wiktionary


internalizować

przyj­mo­wać za włas­ne na­rzu­ca­ne z zew­nątrz po­sta­wy, po­glą­dy, normy i war­to­ści


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) psych. przyj­mo­wać za swoje włas­ne, na­rzu­ca­ne z zew­nątrz po­sta­wy, po­glą­dy, normy lub war­to­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: ĩnternalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internalizacja ż., internalizowanie n., zinternalizowanie n.

Wiktionary


internat

za­kład ofe­ru­ją­cy mło­dzie­ży miesz­ka­nie na czas nauki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. za­kład mie­szczą­cy miesz­ka­nia przez­na­czo­ne dla mło­dzie­ży uczą­cej się poza miej­scem za­miesz­ka­nia

Wiktionary

In­ter­nat ( in­ter­nus – wew­nętrz­ny) – pro­wa­dzo­na przy szko­le pla­ców­ka opie­kuń­czo-wy­cho­waw­cza dla mło­dzie­ży uczą­cej się poza sta­łym miej­scem za­miesz­ka­nia.

Po za­ję­ciach szkol­nych mło­dzież miesz­ka­ją­ca w in­ter­na­cie znaj­du­je się pod opie­ką "wy­cho­waw­ców".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość stu­den­tów miesz­ka w in­ter­na­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internacik mrz.

Wiktionary


internatowiec

śro­do­wi­sko­wo: uczeń lub stu­dent miesz­ka­ją­cy w in­ter­na­cie


SJP.pl


internatowy

zwią­za­ny z in­ter­na­tem; in­ter­nac­ki


SJP.pl


internauta

osoba ko­rzy­sta­ją­ca z In­ter­ne­tu, sur­fu­ją­ca po In­ter­ne­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) użyt­kow­nik In­ter­ne­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dząc przy kom­pu­te­rze po­dłą­czo­nym do In­ter­ne­tu, sta­jesz się in­ter­na­u­tą.

 (1.1) Le­i­ce­ster świę­tu­je, a in­ter­na­u­ci sza­le­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈnawta, AS: ĩnternau̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Internet mrz., internet mrz.

:: fż. internautka ż.

 przym. internetowy

Wiktionary


internautka

ko­bie­ta ko­rzy­sta­ją­ca z In­ter­ne­tu, sur­fu­ją­ca po In­ter­ne­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: in­ter­na­u­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈnawtka, AS: ĩnternau̯tka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. internauta.

Wiktionary


internecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od In­ter­net

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Internet m.

Wiktionary


internet

ogól­noś­wia­to­wy zbiór po­łą­czo­nych ze sobą sieci kom­pu­te­ro­wych, umoż­li­wia­ją­cy wy­mia­nę in­for­ma­cji mie­dzy użyt­kow­ni­ka­mi z ca­łe­go świa­ta; In­ter­net


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. mię­dzy­na­ro­do­wa sieć kom­pu­te­ro­wa (me­dium);

Wiktionary

In­ter­net (skró­to­wiec od inter-net­work, do­słow­nie „mię­dzy-sieć”) – ogól­noś­wia­to­wy sy­stem po­łą­czeń mię­dzy kom­pu­te­ra­mi, okre­śla­ny rów­nież jako sieć sieci. W uję­ciu tech­nicz­nym In­ter­net jest glo­bal­nym sy­ste­mem wza­jem­nie po­łą­czo­nych sieci kom­pu­te­ro­wych, ko­rzy­sta­ją­cych z ro­dzi­ny pro­to­ko­łów TCP/IP. Łączy on hosty i ser­we­ry, któ­rym przy­dzie­la­ne są adre­sy IP, za poś­red­nict­wem urzą­dzeń sie­cio­wych, ta­kich jak karty sie­cio­we, mo­de­my i ro­u­te­ry, dzia­ła­ją­cych w opar­ciu o in­fra­struk­tu­rę te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masz po­dłą­cze­nie do in­ter­ne­tu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrnɛt, AS: ĩnternet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Internet mrz., internauta mos., internautka ż.

 przym. internetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sieć, pajęczyna, slang. net

Wiktionary


internetoholiczka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od in­ter­ne­tu; ne­to­ho­licz­ka, sie­cio­ho­licz­ka, cy­ber­ho­licz­ka


SJP.pl


internetoholik

osoba uza­leż­nio­na od in­ter­ne­tu; ne­to­ho­lik, sie­cio­ho­lik, cy­ber­ho­lik


SJP.pl


internetoholizm

uza­leż­nie­nie od in­ter­ne­tu; ne­to­ho­lizm, sie­cio­ho­lizm, cy­ber­ho­lizm, da­ta­ho­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uza­leż­nie­nie od ko­rzy­sta­nia z In­ter­ne­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnɛtɔˈxɔlʲism̥, AS: ĩnternetoχolʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internetoholik m., internetoholiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) netoholizm

Wiktionary


internetować

po­tocz­nie: ko­rzy­stać z in­ter­ne­tu


SJP.pl


internetowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: in­ter­ne­to­wy

Wiktionary


internetowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba in­sta­lu­ją­ca sprzęt in­ter­ne­to­wy

 (1.2) pot. znaw­ca tech­no­lo­gii in­ter­ne­to­wych

 (1.3) pot. osoba uza­leż­nio­na od in­ter­ne­tu

Wiktionary


internetowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­ter­ne­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja na przy­kład byłem u mojej ko­le­żan­ki i ona in­ter­ne­to­wo tam dzia­ba­ła, nie?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. internetowy

Wiktionary


internetowy

przy­miot­nik od: In­ter­net, in­ter­net, np. apli­ka­cje in­ter­ne­to­we; we­bo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy in­ter­ne­tu; ko­rzy­sta­ją­cy z in­ter­ne­tu; umie­szczo­ny w in­ter­ne­cie; wy­ko­rzy­stu­ją­cy do dzia­ła­nia in­ter­net

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa ko­rzy­sta z pro­to­ko­łu in­ter­ne­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ, AS: ĩnternetovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internauta mos., Internet mrz., internet mrz.

 przysł. internetowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sieciowy

Wiktionary


internety

ogól­noś­wia­to­wy zbiór po­łą­czo­nych ze sobą sieci kom­pu­te­ro­wych, umoż­li­wia­ją­cy wy­mia­nę in­for­ma­cji mie­dzy użyt­kow­ni­ka­mi z ca­łe­go świa­ta; In­ter­net


SJP.pl


internetyzacja

wpro­wa­dza­nie In­ter­ne­tu w go­spo­dar­ce, tech­ni­ce i in­nych dzie­dzi­nach życia


SJP.pl


internista

le­karz o spe­cjal­no­ści: cho­ro­by wew­nętrz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób wew­nętrz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród le­ka­rzy szpi­tal­nych naj­wię­cej jest in­ter­ni­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrʲˈɲista, AS: ĩnterʹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interna ż.

:: fż. internistka

 przym. internistyczny

 przysł. internistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarz chorób wewnętrznych

Wiktionary


internistka

→ in­ter­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób wew­nętrz­nych

Wiktionary

Patrz:

internista

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrʲˈɲistka, AS: ĩnterʹńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interna ż.

:: fm. internista

 przym. internistyczny

 przysł. internistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarka chorób wewnętrznych

Wiktionary


internistyczny

do­ty­czą­cy cho­rób wew­nętrz­nych; do­ty­czą­cy od­dzia­łu cho­rób wew­nętrz­nych w szpi­ta­lu


SJP.pl


internowana

umie­szczać przy­mu­so­wo w miej­scu odo­sob­nie­nia


SJP.pl

Patrz:

internowany

internowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ter­no­wać.

Wiktionary

In­ter­no­wa­nie (z łac. "in­ter­nus" „wew­nętrz­ny”) – przy­mu­so­we umie­szcze­nie okre­ślo­nych osób w wyz­na­czo­nym miej­scu po­by­tu, bez prawa jego opu­szcza­nia.

Do­ty­czy zaz­wy­czaj osób bio­rą­cych udział w woj­nie, np. roz­bro­jo­nych od­dzia­łów woj­sko­wych, które prze­kro­czy­ły gra­ni­cę pań­stwa ne­u­tral­ne­go. Do­ty­czyć może też osób cy­wil­nych (oby­wa­te­li państw pro­wa­dzą­cych wojnę). Wa­run­ki in­ter­no­wa­nia re­gu­lu­ją kon­wen­cje ge­new­skie z 1949 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnɔˈvãɲɛ, AS: ĩnternovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. internować

 rzecz. internowany

Wiktionary


internowany

osoba przy­mu­so­wo osa­dzo­na w wyz­na­czo­nym miej­scu


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) polit. praw. imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: in­ter­no­wać

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) polit. praw. osoba prze­trzy­my­wa­na w miej­scu odo­sob­nie­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnɔˈvãnɨ, AS: ĩnternovãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. internować ndk./dk.

 rzecz. internowanie n.

 (2.1) fż. internowana

Wiktionary


internować

umie­szczać przy­mu­so­wo w miej­scu odo­sob­nie­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) osa­dzać w obo­zach roz­bro­jo­ne woj­ska, bio­rą­ce udział w woj­nie, które prze­kro­czy­ły gra­ni­cę pań­stwa ne­u­tral­ne­go

 (1.2) po­zba­wiać wol­no­ści osoby uz­na­ne za nie­bez­piecz­ne po­li­tycz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Le­gio­ni­stów in­ter­no­wa­no m.in. w Szczy­pior­nie i Be­nia­mi­no­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈnɔvat͡ɕ, AS: ĩnternovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internowanie n., internowany m., internowana ż.

Wiktionary


internuncjusz

1. nie­po­sia­da­ją­cy sta­tu­su am­ba­sa­do­ra przed­sta­wi­ciel dy­plo­ma­tycz­ny Wa­ty­ka­nu w mniej­szym pań­stwie lub w mie­ście nie­bę­dą­cym sto­li­cą;
2. daw­niej: przed­sta­wi­ciel dy­plo­ma­tycz­ny Au­strii w Tur­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ter­nun­cjusz – poseł (dru­gie­go rzędu) w dy­plo­ma­cji I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • in­ter­nun­cjusz – poseł au­striac­ki w Stam­bu­le do 1856 roku
  • in­ter­nun­cjusz apo­stol­ski

Wikipedia


interoperacyjność

zdol­ność sy­ste­mu lub pro­duk­tu do peł­nej współ­pra­cy z in­ny­mi sy­ste­ma­mi lub pro­duk­ta­mi


SJP.pl

In­te­ro­pe­ra­cyj­ność – cecha pro­duk­tu lub sy­ste­mu, któ­re­go in­ter­fej­sy funk­cjo­nu­ją w peł­nej zgod­no­ści tak, aby współ­pra­co­wać z in­ny­mi pro­duk­ta­mi lub sy­ste­ma­mi, które ist­nie­ją lub będą ist­nieć w przysz­ło­ści, bez ogra­ni­cze­nia do­stę­pu lub moż­li­wo­ści im­ple­men­ta­cji.

Wikipedia


interoperacyjny

mo­gą­cy współ­pra­co­wać z in­ny­mi pro­duk­ta­mi lub sy­ste­ma­mi


SJP.pl


interoreceptor

re­cep­tor re­a­gu­ją­cy na bodź­ce po­cho­dzą­ce z wnę­trza or­ga­niz­mu


SJP.pl

In­te­ro­re­cep­to­ry (wi­sce­ro­re­cep­to­ry) – re­cep­to­ry znaj­du­ją­ce się w ścia­nach na­rzą­dów wew­nętrz­nych i na­czyń krwio­no­śnych. Zwią­za­ne są z czu­ciem trzew­nym.

Re­cep­to­ry te są po­bu­dza­ne przez róż­ne­go ro­dza­ju bodź­ce: zmia­ny ci­śnie­nia krwi, bodź­ce me­cha­nicz­ne, czyn­ni­ki che­micz­ne krą­żą­ce we krwi lub pow­sta­ją­ce w na­rzą­dach w prze­bie­gu me­ta­bo­liz­mu, zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry lub zmia­ny ci­śnie­nia os­mo­tycz­ne­go.

Wikipedia


interpelacja

1. ofi­cjal­ne za­py­ta­nie, żą­da­nie wy­ja­śnie­nia skie­ro­wa­ne przez przed­sta­wi­cie­la par­la­men­tu do rządu lub do mi­ni­stra;
2. for­mal­ne za­py­ta­nie w spra­wach urzę­do­wych skie­ro­wa­ne do władz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pi­sem­ne za­py­ta­nie kie­ro­wa­ne do człon­ka rządu przez par­la­men­ta­rzy­stę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­za­ry Mi­że­jew­ski (PPS) jest ini­cja­to­rem in­ter­pe­la­cji do mi­ni­stra spra­wied­li­wo­ści w spra­wie de­le­ga­li­za­cji or­ga­ni­za­cji ne­o­fa­szy­stow­skich i skraj­nej pra­wi­cy w Pol­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpelator m., interpelant m.

 czas. interpelować ndk.

 przym. interpelacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapytanie poselskie

Wiktionary


interpelacyjny

zwią­za­ny z in­ter­pe­la­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. zwią­za­ny z in­ter­pe­la­cją, do­ty­czą­cy in­ter­pe­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpelacja ż., interpelator mos., interpelant mos.

 czas. interpelować

Wiktionary


interpelant

osoba wy­stę­pu­ją­ca z in­ter­pe­la­cją; in­ter­pe­la­tor


SJP.pl


interpelantka

→ in­ter­pe­lant


SJP.pl

Patrz:

interpelant

interpelator

osoba wy­stę­pu­ją­ca z in­ter­pe­la­cją; in­ter­pe­lant


SJP.pl


interpelatorka

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca z in­ter­pe­la­cją


SJP.pl


interpelować

do­ma­gać się wy­ja­śnie­nia w ja­kiejś spra­wie; wno­sić in­ter­pe­la­cję


SJP.pl


interpersonalny

do­ty­czą­cy sto­sun­ków mię­dzy oso­ba­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­la­cja­mi mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi oso­ba­mi

Wiktionary


interplanetarny

mię­dzy­pla­ne­tar­ny


SJP.pl


interpol

mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­li­cyj­na dzia­ła­ją­ca od 1923 r., zaj­mu­ją­ca się współ­pra­cą po­li­cji róż­nych państw w walce z pew­ny­mi ro­dza­ja­mi prze­stępstw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­li­cji kry­mi­nal­nej;

Wiktionary

In­ter­pol ( In­ter­na­tio­nal Cri­mi­nal Po­li­ce Or­ga­ni­za­tion) – mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­li­cji po­ma­ga­ją­ca or­ga­nom ści­ga­nia w walce z wszel­ki­mi for­ma­mi prze­stęp­czo­ści. Dzia­ła w 196 kra­jach (stan na sty­czeń 2025). Kie­ru­je się czte­re­ma pod­sta­wo­wy­mi funk­cja­mi, które za­pew­nia­ją za­a­wan­so­wa­ną tech­no­lo­gicz­nie in­fra­struk­tu­rę wspar­cia tech­nicz­ne­go i ope­ra­cyj­ne­go w celu umoż­li­wie­nia po­li­cji na całym świe­cie spro­sta­nia wyz­wa­niom prze­stęp­czo­ści XXI wieku.

Wikipedia


interpolacja

1. wsta­wie­nie do cu­dze­go tek­stu wy­ra­zów, zwro­tów, zdań, któ­rych pier­wot­nie nie za­wie­rał;
2. tekst wsta­wio­ny w ten spo­sób;
3. obli­cze­nie, osza­co­wa­nie war­to­ści cze­goś na pod­sta­wie zna­nych war­to­ści są­sied­nich (wyż­szej i niż­szej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. przy­bli­ża­nie funk­cji za po­mo­cą innej funk­cji, zwy­kle wie­lo­mia­nu, tak aby były sobie równe w za­da­nych punk­tach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ter­po­la­cja (gra­fi­ka kom­pu­te­ro­wa)
  • in­ter­po­la­cja (kar­to­gra­fia)
  • in­ter­po­la­cja (ma­te­ma­ty­ka)
  • in­ter­po­la­cja (pa­le­o­gra­fia)
  • in­ter­po­la­cja (au­to­ma­ty­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­ter­po­la­cja jest me­to­dą sta­ty­stycz­ną, szcze­gól­nym przy­pad­kiem aprok­sy­ma­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrpɔˈlat͡sʲja, AS: ĩnterpolacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. interpolować ndk.

 przym. interpolacyjny

Wiktionary


interpolacyjny

zwią­za­ny z in­ter­po­la­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. zwią­za­ny z in­ter­po­la­cją, do­ty­czą­cy in­ter­po­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpolacja ż., interpolowanie n.

 czas. interpolować ndk.

Wiktionary


interpozycja

1. wsta­wie­nie cze­goś po­mię­dzy;
2. daw­niej: wsta­wien­nict­wo, po­par­cie, orę­dow­nict­wo


SJP.pl


interpress

[czy­taj: in­ter­pres] pol­ska agen­cja pra­so­wo-wy­daw­ni­cza dzia­ła­ją­ca w la­tach 1967-1991


SJP.pl

InterPress – język opisu stro­ny opra­co­wa­ny w Xerox PARC opar­ty na ję­zy­ku Forth.

Jak wiele pro­jek­tów PARC InterPress nie zo­stał sko­mer­cja­li­zo­wa­ny, wsku­tek czego jego twór­cy Char­les Gesch­ke i John War­nock odesz­li z la­bo­ra­to­rium i za­ło­ży­li firmę Adobe Sy­stems, two­rząc od po­cząt­ku ana­lo­gicz­ny język, PostScript.

Wikipedia


interpretacja

1. ob­ja­śnie­nie, spo­sób wy­tłu­ma­cze­nia cze­goś; od­czy­ta­nie zna­cze­nia cze­goś; wy­kład­nia;
2. spo­sób odt­wo­rze­nia roli, wy­ko­na­nia ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, te­a­tral­ne­go lub li­te­rac­kie­go;
3. re­a­li­za­cja pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go przez in­ter­pre­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­kład­nia, wy­ja­śnie­nie, tłu­ma­cze­nie;

 (1.2) szt. twór­cze odt­wo­rze­nie ut­wo­ru lub dzie­ła

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ter­pre­ta­cja (in­for­ma­ty­ka)
  • in­ter­pre­ta­cja (język)
  • in­ter­pre­ta­cja (ma­te­ma­ty­ka)
  • In­ter­pre­ta­cja ut­wo­ru li­te­rac­kie­go
  • in­ter­pre­ta­cja (prawo)
  • in­ter­pre­ta­cja (psy­cho­lo­gia)
  • in­ter­pre­ta­cja (re­li­gia)
  • in­ter­pre­ta­cja (fi­lo­zo­fia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­słow­na in­ter­pre­ta­cja tego wier­sza nie ma sensu, na­le­ży ra­czej roz­szy­fro­wać za­war­te w nim me­ta­fo­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrprɛˈtat͡sʲja, AS: ĩnterpretacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinterpretowanie n., interpretowanie n., interpretator m., interpretatorka ż.

 czas. interpretować ndk., zinterpretować dk.

 przym. interpretacyjny

Wiktionary


interpretacyjny

zwią­za­ny z in­ter­pre­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­ter­pre­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpretowanie n., interpretacja ż., zinterpretowanie n.

 czas. interpretować, zinterpretować

Wiktionary


interpretator

1. osoba wy­ja­śnia­ją­ca sens, zna­cze­nie cze­goś;
2. wy­ko­naw­ca ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, li­te­rac­kie­go, te­a­tral­ne­go


SJP.pl


interpretatorka

wy­ko­naw­czy­ni ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub ak­tor­ka odt­wa­rza­ją­ca rolę; ko­bie­ta, która coś ob­ja­śnia, tłu­ma­czy


SJP.pl


interpretatywizm

In­ter­pre­ta­ty­wizm – jedna z orien­ta­cji ba­daw­czych, ma­ją­ca zna­mio­na pa­ra­dyg­ma­tu (i za ta­ko­wy uwa­ża­na w ty­po­lo­gii pa­ra­dyg­ma­tów so­cjo­lo­gicz­nych Bur­rel­la i Mor­ga­na), roz­wi­nię­ta w opo­zy­cji do funk­cjo­na­liz­mu. Wy­stę­pu­je także pod nazwą an­tro­po­lo­gii sym­bo­licz­nej.

Wikipedia


interpretatywny

opar­ty na in­ter­pre­ta­cji lub słu­żą­cy in­ter­pre­to­wa­niu cze­goś


SJP.pl


interpreter

pro­gram kom­pu­te­ro­wy tłu­ma­czą­cy in­struk­cje ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia na ko­men­dy od­bie­ra­ne przez pro­ce­sor; in­ter­pre­ta­tor


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ter­pre­ter – wzo­rzec pro­jek­to­wy
  • in­ter­pre­ter – pro­gram ana­li­zu­ją­cy kod źró­dło­wy i wy­ko­nu­ją­cy go
  • Left-brain in­ter­pre­ter, – kon­cep­cja do­ty­czą­ca dzia­ła­nia lewej pół­ku­li mózgu (zob. płat skro­nio­wy), pro­wa­dzą­ce­go do ra­cjo­na­li­zo­wa­nia i ge­ne­ra­li­zo­wa­nia no­wych in­for­ma­cji o oto­cze­niu (od­nie­sie­nie do wie...

Wikipedia


interpretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­ny­wa­nie in­ter­pre­ta­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrprɛtɔˈvãɲɛ, AS: ĩnterpretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinterpretowanie n., interpretacja ż., interpretator m., interpretatorka ż.

 czas. interpretować ndk., zinterpretować dk.

 przym. interpretacyjny

Wiktionary


interpretować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­ter­pre­to­wać)

 (1.1) ro­zu­mieć coś na swój spo­sób

 (1.2) robić in­ter­pre­ta­cję, ana­li­zo­wać zna­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) In­ter­pre­tu­ję wła­śnie wiersz Ró­że­wi­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrprɛˈtɔvat͡ɕ, AS: ĩnterpretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinterpretowanie n., interpretowanie n., interpretacja ż., interpretator m., interpretatorka ż.

 czas. zinterpretować dk.

 przym. interpretacyjny

Wiktionary


interpsychologia

nauka ba­da­ją­ca me­cha­niz­my od­dzia­ły­wa­nia jed­nych ludzi na dru­gich; in­trop­sy­cho­lo­gia


SJP.pl


interpunkcja

znaki prze­stan­ko­we w pi­śmie i za­sa­dy ich uży­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. uży­cie zna­ków prze­stan­ko­wych w pi­śmie;

Wiktionary

In­ter­punk­cja ( inter – po­mię­dzy, punc­tum – punkt), prze­stan­ko­wa­nie – gra­ficz­ny od­po­wied­nik in­to­na­cji, rytmu i tempa mowy, ak­cen­tu wy­ra­zo­we­go i zda­nio­we­go. Sta­no­wi ją zbiór zna­ków prze­stan­ko­wych (we współ­czes­nej pol­szczyź­nie jest ich 10) uzu­peł­nia­ją­cych zapis li­te­ro­wy tek­stu oraz norm ich sto­so­wa­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈpũŋkt͡sʲja, AS: ĩnterpũŋkcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interpunkcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestankowanie

Wiktionary


interpunkcyjny

→ in­ter­punk­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­ter­punk­cją, do­ty­czą­cy in­ter­punk­cji

Wiktionary

Patrz:

interpunkcja

Przykłady

 (1.1) Po­tra­fi do­sko­na­le in­ter­pre­to­wać znaki in­ter­punk­cyj­ne – py­ta­nie czy zdzi­wie­nie bę­dzie miało za­wsze od­po­wied­nią in­to­na­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrpũŋkˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩnterpũŋkcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpunkcja ż.

Wiktionary


interpłciowość

po­sia­da­nie przez daną osobę cech obu płci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko uro­dze­nia się z do­wol­ną licz­bą róż­nic w za­kre­sie cech do­ty­czą­cych płci;

Wiktionary

Osoby in­terpł­cio­we ( inter „mię­dzy”, se­xu­a­lis „płcio­wy”) – osoby uro­dzo­ne z do­wol­ną licz­bą róż­nic w za­kre­sie cech do­ty­czą­cych płci, w skład któ­rych wcho­dzą chro­mo­so­my, go­na­dy, hor­mo­ny płcio­we lub na­rzą­dy roz­rod­cze, które we­dług wy­so­kie­go ko­mi­sa­rza Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych do spraw praw czło­wie­ka „nie od­po­wia­da­ją ty­po­wym de­fi­ni­cjom ciał mę­skich i żeń­skich”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­terpł­cio­wość do­ty­czy róż­no­rod­no­ści cie­les­nej, a nie toż­sa­mo­ści płcio­wej czy orien­ta­cji sek­su­al­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interpłciowy

Wiktionary


interpłciowy

ma­ją­cy zróż­ni­co­wa­ne cechy płcio­we, w skład któ­rych wcho­dzą chro­mo­so­my, go­na­dy, hor­mo­ny płcio­we lub na­rzą­dy roz­rod­cze


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) seks. uro­dzo­ny z do­wol­ną licz­bą róż­nic w za­kre­sie cech do­ty­czą­cych płci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dana osoba może zo­rien­to­wać się, że jest in­terpł­cio­wa w bar­dzo wczes­nym wieku lub póź­niej­szym okre­sie swo­je­go życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpłciowość ż.

Wiktionary


interregnum

czas mię­dzy ustą­pie­niem jed­ne­go króla a ob­ję­ciem wła­dzy przez ko­lej­ne­go; mię­dzy­kró­le­wie, bez­kró­le­wie


SJP.pl


interreks

in­ter­rex;
1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: urzęd­nik spra­wu­ją­cy naj­wyż­szą wła­dzę w pań­stwie w cza­sie in­ter­re­gnum;
2. daw­niej w Pol­sce: pry­mas za­stę­pu­ją­cy wład­cę w okre­sie bez­kró­le­wia


SJP.pl


interrex

in­ter­reks;
1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: urzęd­nik spra­wu­ją­cy naj­wyż­szą wła­dzę w pań­stwie w cza­sie in­ter­re­gnum;
2. daw­niej w Pol­sce: pry­mas za­stę­pu­ją­cy wład­cę w okre­sie bez­kró­le­wia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­ter­rex – re­gent
    • in­ter­rex w Rzy­mie
    • in­ter­rex w Rze­czy­po­spo­li­tej
  • in­ter­rex – ka­mer­ling
  • pro­rex

Wikipedia


interrogacja

prze­sta­rza­łe: ba­da­nie śled­cze, wy­py­ty­wa­nie, do­py­ty­wa­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. za­da­wa­nie komuś pytań, wy­py­ty­wa­nie lub do­py­ty­wa­nie się

 (1.2) przest. za­da­wa­nie pytań pod­czas prze­słu­cha­nia w śledzt­wie

 (1.3) fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na za­da­niu py­ta­nia za­miast po­da­nia twier­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­jo­gól­niej uj­mu­jąc można po­wie­dzieć, że ba­da­nie, to in­te­rak­cja trzech przed­mio­tów: ba­da­cza, an­kie­te­ra i re­spon­den­ta. Isto­tą owej in­te­rak­cji jest ko­mu­ni­ka­cja wer­bal­na, a ści­śle mó­wiąc in­ter­ro­ga­cja, a więc ukie­run­ko­wa­na ko­mu­ni­ka­cja za poś­red­nict­wem pytań i od­po­wie­dzi.

 (1.2) po pier­wszym py­ta­niu / po­licz­ki na­bie­ga­ją krwią // krew roz­pro­wa­dza­ją / na­rzę­dzia i in­ter­ro­ga­cja // że­la­zem trzci­ną / wol­nym ogniem / okre­śla się gra­ni­ce / jego ciała

 (1.3) Wśród za­sto­so­wa­nych przez au­to­ra środ­ków sty­li­stycz­nych, w wier­szu zna­la­zły się umie­jęt­nie wsta­wio­ne eks­kla­ma­cje, in­ter­ro­ga­cje i pauzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrːɔˈɡat͡sʲja, AS: ĩnte•rogacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interrogator m., interrogatorium n., interrogatoria lm., interrogatorie lm.

 czas. interrogować

 przym. interrogacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indagacja, pytanie, wypytywanie

 (1.2) badanie śledcze, badanie sądowe, przesłuchanie

 (1.3) zapytanie, pytanie retoryczne

Wiktionary


interrogacyjny

zwią­za­ny z in­ter­ro­ga­cją


SJP.pl


interrogativum

jęz. za­i­mek py­ta­ją­cy


SJP.pl


interrupcja

1. przer­wa, nie­cią­głość;
2. przer­wa­nie ciąży; abor­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przer­wa, nie­cią­głość

 (1.2) med. przer­wa­nie ciąży

Wiktionary


intersekcja

w ge­o­lo­gii:
1. obraz prze­cię­cia się po­wierzch­ni ja­kiejś struk­tu­ry ge­o­lo­gicz­nej z po­wierzch­nią teren;
2. me­to­da wyz­na­cza­nia ta­kie­go obra­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. obraz jaki pow­sta­je w wy­ni­ku prze­cię­cia po­wierzch­ni ge­o­lo­gicz­nych z po­wierzch­nią te­re­nu;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. intersekcyjny

Wiktionary


intersekcyjny

→ iner­sek­cja


SJP.pl

Patrz:

inersekcja

interseks

w bio­lo­gii: zwie­rzę, u któ­re­go wy­stę­pu­ją cechy obu płci


SJP.pl


interseksualista

osoba, u któ­rej wy­stę­pu­ją jed­no­cze­śnie cechy dwu płci wsku­tek za­bu­rzeń roz­wo­jo­wych


SJP.pl


interseksualizm

w bio­lo­gii: wy­stę­po­wa­nie u osob­ni­ka danej płci zew­nętrz­nych cech płci prze­ciw­nej lub cech poś­red­nich mię­dzy ce­cha­mi obu płci, pow­sta­łych na tle za­bu­rzeń ge­ne­tycz­nych lub hor­mo­nal­nych (np. po ka­stra­cji); mię­dzypł­cio­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. po­sia­da­nie cie­les­nych cech obu płci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­ter­sek­su­a­lizm u czło­wie­ka jest wro­dzo­nym za­bu­rze­niem róż­ni­co­wa­nia na­rzą­dów płcio­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrsɛksuˈwalʲism̥, AS: ĩnterseksuu̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interseksualista m.

 przym. interseksualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hermafrodytyzm, obojnactwo, obojnaczość, obojnaczność, dwupłciowość, obupłciowość, bigenderyzm

Wiktionary


interseksualność

→ in­ter­sek­su­al­ny


SJP.pl

Patrz:

interseksualny

interseksualny

zwią­za­ny z wy­stę­po­wa­niem u osob­ni­ka danej płci zew­nętrz­nych cech płci prze­ciw­nej lub cech poś­red­nich mię­dzy ce­cha­mi obu płci, pow­sta­łych na tle za­bu­rzeń ge­ne­tycz­nych lub hor­mo­nal­nych


SJP.pl


intersemiotyczny

taki, który od­no­si się do przeksz­tał­ce­nia znaku sfor­mu­ło­wa­ne­go w jed­nym sy­ste­mie zna­ko­wym do po­sta­ci uzy­ska­nej przy uży­ciu in­ne­go sy­ste­mu zna­ków


SJP.pl


intersputnik

sa­te­li­tar­ny sy­stem te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny kra­jów so­cja­li­stycz­nych


SJP.pl

In­ter­sput­nik (ros. "Международная организация космической связи „Интерспутник”", pol. Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Łącz­no­ści Kos­micz­nej „In­ter­sput­nik”) – or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa ut­wo­rzo­na 15 li­sto­pa­da 1971 roku z ini­cja­ty­wy ZSRR jako agen­da RWPG i od­po­wied­nik ów­czes­nej or­ga­ni­za­cji In­tel­sat. Jeden z pier­wszych ope­ra­to­rów sa­te­li­tar­nych. Zaj­mu­je się re­a­li­za­cją świa­to­wej sieci łącz­no­ści sa­te­li­tar­nej.

Wikipedia


interstadialny

wy­stę­pu­ją­cy w okre­sach przej­ścio­wych, mię­dzy okre­ślo­ny­mi sta­dia­mi


SJP.pl


interstadiał

In­ter­sta­diał (in­ter­gla­ci­sta­diał) – jed­nost­ka po­dzia­łu czwar­to­rzę­du dru­gie­go rzędu w obrę­bie gla­cja­łu. Ce­chu­je ją cie­plej­szy kli­mat, jed­nak nie tak cie­pły jak kli­mat in­ter­gla­cja­łu. Od­dzie­la ona zimne jed­nost­ki gla­cja­łu (rangi sta­dia­łu) i cha­rak­te­ry­zu­je się „co­fa­niem” lą­do­lo­dów do ok. 100 km.

Wikipedia


interstelarny

mię­dzyg­wiezd­ny, mię­dzyg­wia­zdo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mię­dzyg­wiezd­ny, mię­dzyg­wia­zdo­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrstɛˈlarnɨ, AS: ĩnterstelarny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stelarny

Wiktionary


interstycjalny

bę­dą­cy wśród miąż­szu innej tkan­ki; śród­miąż­szo­wy


SJP.pl


intersubiektywizm

po­gląd, zgod­nie z któ­rym poz­na­nie ma cha­rak­ter in­ter­su­biek­tyw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd, we­dług któ­re­go wie­dza ma cha­rak­ter in­ter­su­biek­tyw­ny

Wiktionary


intersubiektywność

w psy­cho­lo­gii: cecha wie­dzy po­le­ga­ją­ca na tym, że jest ona do­stęp­na wię­cej niż jed­ne­mu pod­mio­to­wi poz­na­ją­ce­mu i w tym sen­sie wy­kra­cza poza prze­ży­cia i myśli danej jed­nost­ki; uni­wer­sal­ność, wszech­stron­ność


SJP.pl


intersubiektywny

do­stęp­ny wię­cej niż jed­ne­mu pod­mio­to­wi poz­na­ją­ce­mu, nie­o­gra­ni­czo­ny wy­łącz­nie do doz­nań, prze­żyć i myśli jed­nost­ko­we­go pod­mio­tu poz­na­ją­ce­go; uni­wer­sal­ny, wszech­stron­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­stęp­ny wię­cej niż jed­ne­mu pod­mio­to­wi poz­na­ją­ce­mu, nie­o­gra­ni­czo­ny wy­łącz­nie do doz­nań, prze­żyć i myśli jed­nost­ko­we­go pod­mio­tu poz­na­ją­ce­go; uni­wer­sal­ny, wszech­stron­ny

Wiktionary


intertekst

cudzy tekst znaj­du­ją­cy się po­mię­dzy in­ny­mi tek­sta­mi


SJP.pl


intertekstualność

re­la­cja po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi tek­sta­mi


SJP.pl

In­ter­tek­stu­al­ność – po­ję­cie wy­wo­dzą­ce się od Julii Kri­ste­vej, ba­dacz­ki prac Mi­cha­i­ła Bach­ti­na. W ro­zu­mie­niu węż­szym "tek­stu­al­ność" oz­na­cza do­słow­nie ba­da­nie tek­stu, na­to­miast "in­ter­tek­stu­al­ność" ba­da­nie re­la­cji po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi tek­sta­mi. Z in­ter­tek­stu­al­no­ścią zwią­za­ne są kon­cep­cje do­ty­czą­ce związ­ków i za­leż­no­ści li­te­rac­kich.

Wikipedia


intertekstualny

do­ty­czą­cy po­wią­zań ut­wo­ru li­te­rac­kie­go z in­ny­mi ut­wo­ra­mi li­te­rac­ki­mi


SJP.pl


intertemporalny

do­ty­czą­cy okre­su po­mię­dzy róż­ny­mi mo­men­ta­mi w cza­sie; mię­dzy­cza­so­wy


SJP.pl


intertropikalny

wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy zwrot­ni­kiem Raka i zwrot­ni­kiem Ko­zio­roż­ca; mię­dzyz­wrot­ni­ko­wy


SJP.pl


intertyp

ro­dzaj ma­szy­ny dru­kar­skiej


SJP.pl


intertypowy

do­ty­czą­cy in­ter­ty­pu (ro­dza­ju ma­szy­ny dru­kar­skiej)


SJP.pl


interview

[czy­taj: interWJU] in­ter­wiew;
1. spot­ka­nie, roz­mo­wa, zwła­szcza kwa­li­fi­ka­cyj­na;
2. wy­wiad pra­so­wy, ra­dio­wy, te­le­wi­zyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­wiad prze­pro­wa­dzo­ny przez dzien­ni­ka­rza

 (1.2) roz­mo­wa kwa­li­fi­ka­cyj­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­ter­view – wyspa ar­chi­pe­la­gu An­da­ma­ny le­żą­ce­go we wschod­niej czę­ści Oce­a­nu In­dyj­skie­go
  • The In­ter­view – au­stra­lij­ski thril­ler z 1998 roku
  • In­ter­view – album bry­tyj­skie­go ze­spo­łu Gent­le Giant
  • In­ter­view – ma­ga­zyn Andy’ego War­ho­la
  • Ne­ver­mind: It’s an In­ter­view – płyta CD z wy­wia­da­mi ze­spo­łu grun­go­we­go Nir­va­na.
  • Roz­mo­wa z gwia­zdą (ang. In­ter­view) – ame­ry­kań­ski film dra­ma­tycz­ny z 2007 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ku­ję, że zgo­dzi­ła się pani na in­ter­view.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrvʲju, AS: ĩntervʹi ̯u

Wiktionary


interwal

daw­niej: in­ter­wał;
1. od­le­głość w prze­strze­ni lub od­stęp w cza­sie;
2. w mu­zy­ce: od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi, róż­ni­ca ich wy­so­ko­ści


SJP.pl


interwał

1. od­le­głość w prze­strze­ni lub od­stęp w cza­sie;
2. w mu­zy­ce: od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi, róż­ni­ca ich wy­so­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. od­le­głość mię­dzy wy­so­ko­ścia­mi dwóch dźwię­ków;

Wiktionary

In­ter­wał (z łac. "in­ter­val­lum", do­słow­nie „miej­sce po­mię­dzy szań­ca­mi”) – w te­o­rii mu­zy­ki jest to od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dział in­ter­wa­łów na kon­so­nan­se i dy­so­nan­se jest jak naj­bar­dziej ar­bi­tral­ny – kwar­ta czy­sta je­szcze w re­ne­san­sie uwa­ża­na była za dy­so­nans, który trze­ba jak naj­prę­dzej roz­wią­zać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrvaw, AS: ĩntervau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interwałowy

Wiktionary


interwałowo

→ in­ter­wa­ło­wy


SJP.pl

Patrz:

interwałowy

interwałowy

→ in­ter­wał


SJP.pl

Patrz:

interwał

interwencja

1. wmie­sza­nie się w czy­jeś spra­wy, od­dzia­ły­wa­nie w celu osią­gnię­cia włas­nych celów;
2. czyn­no­ści z tym zwią­za­ne;
3. skup lub sprze­daż pa­pie­rów war­to­ścio­wych w celu wpły­nię­cia na ich kurs;
4. mie­sza­nie się pań­stwa lub grupy państw w spra­wy in­ne­go kraju, rów­nież w po­sta­ci in­ter­wen­cji zbroj­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wej­ście po­mię­dzy, mie­sza­nie się do cze­goś, aby osią­gnąć za­mie­rzo­ny cel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­ter­wen­cja głów­na – in­sty­tu­cja pro­ce­su cy­wil­ne­go
  • In­ter­wen­cja kry­zy­so­wa – forma po­mo­cy psy­cho­lo­gicz­nej
  • In­ter­wen­cja ubocz­na – in­sty­tu­cja pol­skie­go po­stę­po­wa­nia cy­wil­ne­go
  • In­ter­wen­cja (pro­gram) – ma­ga­zyn re­por­te­rów Pol­sa­tu
  • Praca in­ter­wen­cyj­na
  • In­ter­wen­cja hu­ma­ni­tar­na
  • In­ter­wen­cja (sto­sun­ki mię­dzy­na­ro­do­we) – po­ję­cie z te­o­rii sto­sun­ków mię­dzy­na­ro­do­wych
  • In­ter­wen­cja po­sel­ska – in­stru­ment kon­tro­li po­li­tycz­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stany Zjed­no­czo­ne do­ko­na­ły in­ter­wen­cji w Iraku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈvɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩntervẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwent m., interwenient m., interwencjonizm m., interweniowanie n., zainterweniowanie n.

 czas. interweniować ndk., zainterweniować dk.

 przym. interwencyjny

 przysł. interwencyjnie

Wiktionary


interwencjonista

1. zwo­len­nik od­dzia­ły­wa­nia pań­stwa na go­spo­dar­kę me­to­da­mi eko­no­micz­ny­mi i ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi;
2. zwo­len­nik in­ge­ro­wa­nia pań­stwa lub grupy państw w wew­nętrz­ne spra­wy in­ne­go pań­stwa


SJP.pl


interwencjonistka

→ in­ter­wen­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

interwencjonista

interwencjonistyczny

→ in­ter­wen­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

interwencjonizm

interwencjonizm

1. od­dzia­ły­wa­nie pań­stwa na go­spo­dar­kę me­to­da­mi eko­no­micz­ny­mi i ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi;
2. in­ge­ro­wa­nie pań­stwa lub grupy państw w wew­nętrz­ne spra­wy in­ne­go pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ekon. po­li­ty­ka in­ter­wen­cji w spra­wy eko­no­micz­ne włas­ne­go pań­stwa

Wiktionary

In­ter­wen­cjo­nizm – po­li­ty­ka go­spo­dar­cza po­le­ga­ją­ca na ak­tyw­nym od­dzia­ły­wa­niu pań­stwa na pro­ce­sy ryn­ko­we za po­mo­cą in­stru­men­tów fi­skal­nych, pie­nięż­nych i re­gu­la­cyj­nych. Sta­no­wi prze­ci­wień­stwo dok­try­ny le­se­fe­ryz­mu, za­kła­da­ją­cej, że rynek sam ko­ry­gu­je nie­rów­no­wa­gi bez in­ge­ren­cji władz pu­blicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rząd nag­min­nie sto­su­je in­ter­wen­cjo­nizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrvɛ̃nˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: ĩntervẽncʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwencja ż., interwenient m., interwent m., interweniowanie n.

 czas. interweniować

 przym. interwencyjny

Wiktionary


interwencyjny

zwią­za­ny z in­ter­wen­cją


SJP.pl


interwenient

osoba lub stro­na in­ter­we­niu­ją­ca w danej spra­wie; in­ter­went


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba, która in­ter­we­niu­je

 (1.2) praw. osoba trze­cia, która włą­cza się w po­stę­po­wa­nie są­do­we, po­sia­da­jąc in­te­res praw­ny

Wiktionary

In­ter­we­nient – w pol­skim po­stę­po­wa­niu karno-skar­bo­wym to pod­miot, który zgła­sza ro­szcze­nia do przed­mio­tów pod­le­ga­ją­cych prze­pad­ko­wi w wy­ni­ku po­stę­po­wa­nia. Upraw­nie­nia in­ter­we­nien­ta okre­śla ko­deks karny skar­bo­wy (skrót: kks).

In­ter­we­nient nie może być ani po­dej­rza­nym, ani oskar­żo­nym w spra­wie o prze­stęp­stwo lub wy­kro­cze­nie skar­bo­we.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈvɛ̃ɲɛ̃nt, AS: ĩntervẽńẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwencja ż., interwent m., interwencjonizm m., interweniowanie n.

:: fż. interwenientka ż.

 czas. interweniować ndk.

 przym. interwencyjny, interwencjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interwent

Wiktionary


interwenientka

→ in­ter­we­nient


SJP.pl

Patrz:

interwenient

interweniowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­dej­mo­wa­nie in­ter­wen­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrvɛ̃ɲɔˈvãɲɛ, AS: ĩntervẽńovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwencja ż., interwent m., interwencjonizm mrz., interwenient mos.

 czas. interweniować ndk., zainterweniować dk.

 przym. interwencyjny

 przysł. interwencyjnie

Wiktionary


interweniować

ofi­cjal­nie:
1. pod­jąć, po­dej­mo­wać prze­ciw­dzia­ła­nia, wtrą­cić się, wtrą­cać się do cze­goś;
2. wsta­wić się, wsta­wiać się w czy­jejś spra­wie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) mie­szać się w spra­wy kogoś in­ne­go lub in­ne­go kraju, w celu uzy­ska­nia okre­ślo­ne­go efek­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stany Zjed­no­czo­ne in­ter­we­nio­wa­ły w spra­wie Iraku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrvɛ̃ˈɲɔvat͡ɕ, AS: ĩntervẽńovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwencja ż., interwenient m., interwencjonizm m., interweniowanie n.

Wiktionary


interwent

osoba lub stro­na in­ter­we­niu­ją­ca w danej spra­wie; in­ter­we­nient


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś lub coś, co in­ter­we­niu­je, zwła­szcza przy uży­ciu siły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interweniowanie n., interwenient mos., interwencjonizm mrz., interwencja ż.

Wiktionary


interwentka

→ in­ter­went


SJP.pl

Patrz:

interwent

interwiew

[czy­taj: interWJU] in­ter­view;
1. spot­ka­nie, roz­mo­wa, zwła­szcza kwa­li­fi­ka­cyj­na;
2. wy­wiad pra­so­wy, ra­dio­wy, te­le­wi­zyj­ny


SJP.pl


interwizja

te­le­wiz­ja mię­dzy­na­ro­do­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­pu­lar­na, skró­to­wa nazwa Mię­dzy­na­ro­do­wej Or­ga­ni­za­cji Radia i Te­le­wiz­ji (OIRT), sku­pia­ją­cej te­le­wiz­je kra­jów so­cja­li­stycz­nych
  • Kon­kurs Pio­sen­ki In­ter­wiz­ji or­ga­ni­zo­wa­ny przez tę or­ga­ni­za­cję
  • In­ter­wiz­ja – Te­le­wiz­ja In­ter­ne­to­wa
  • Eu­ro­wiz­ja

Wikipedia


interymalnie

→ in­te­ry­mal­ny


SJP.pl

Patrz:

interymalny

interymalny

daw­niej: chwi­lo­wy, tym­cza­so­wy; in­te­ri­mal­ny


SJP.pl


intestacja

nie­u­sta­no­wie­nie upraw­nio­nych do spad­ku, nie­po­zo­sta­wie­nie te­sta­men­tu


SJP.pl


intestat

osoba, która zmar­ła, nie spo­rzą­dzi­wszy te­sta­men­tu; in­te­sta­tor


SJP.pl


intestator

osoba, która zmar­ła, nie spo­rzą­dzi­wszy te­sta­men­tu; in­te­stat


SJP.pl


intifada

1. pow­sta­nie pa­le­styń­skie na zie­miach arab­skich oku­po­wa­nych przez Iz­ra­el;
2. pow­sta­nie, bunt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. arab­skie okre­śle­nie buntu, re­be­lii, pow­sta­nia;

Wiktionary

In­ti­fa­da ( ‏אינתיפאדה‎, ‏انتفاضة‎ "intifāḍa" – "strzą­sa­nie") – arab­skie okre­śle­nie buntu, re­be­lii, pow­sta­nia.

Robin Shul­man na ła­mach ga­ze­ty The Was­hing­ton Post in­ter­pre­tu­je słowo "in­ti­fa­da" jako „okres po­wszech­ne­go oporu prze­ciw­ko uci­sko­wi”.

Okre­śle­nie to jest naj­czę­ściej utoż­sa­mia­ne z czyst­ką et­nicz­ną wy­ko­ny­wa­ną przez iz­ra­el na Pa­le­sty­ne oraz tzw. in­ti­fa­da­mi pa­le­styń­ski­mi (pier­wszą i drugą). W szer­szym ro­zu­mie­niu okre­śle­nie od­no­si się rów­nież do in­nych pow­stań:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntʲiˈfada, AS: ĩntʹifada

Wiktionary


intoksykacja

stan cho­ro­bo­wy wy­wo­ła­ny wni­knię­ciem sub­stan­cji tru­ją­cych do or­ga­niz­mu; za­tru­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­tru­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­tok­sy­ka­cja (mi­kro­bio­lo­gia)
  • in­tok­sy­ka­cja (tok­sy­ko­lo­gia)

Wikipedia


intoksykacyjny

→ in­tok­sy­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

intoksykacja

intolerancja

rzad­ko: brak sza­cun­ku, wy­ro­zu­mia­ło­ści dla cu­dzych po­glą­dów, upo­do­bań, dla cu­dze­go po­stę­po­wa­nia; nie­to­le­ran­cja, nie­to­le­ran­cyj­ność, nie­wy­ro­zu­mia­łość


SJP.pl


intonacja

1. spo­sób wy­po­wia­da­nia wy­ra­zów; mo­du­la­cja;
2. po­czą­tek frazy w ut­wo­rach ko­ściel­nych;
3. roz­po­czy­na­nie przez jedną osobę śpie­wu zbio­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. spo­sób ak­cen­to­wa­nia wy­ra­zów i zdań;

 (1.2) muz. spo­sób wy­do­by­wa­nia dźwię­ków, szcze­gól­nie w śpie­wie, na in­stru­men­cie smycz­ko­wym lub dętym;

 (1.3) muz. roz­po­czę­cie śpie­wu zbio­ro­we­go przez jedną osobę; zaś­piew;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­to­na­cja (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • in­to­na­cja (mu­zy­ka)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɔ̃ˈnat͡sʲja, AS: ĩntõnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. intonować

 rzecz. intonowanie n.

 przym. intonacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) intonowanie

 (1.3) intonowanie, zaśpiew

Wiktionary


intonacyjny

zwią­za­ny z in­to­na­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­to­na­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intonowanie n., intonacja ż.

Wiktionary


intonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­to­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ĩntõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intonacja ż.

 przym. intonacyjny

 czas. intonować

Wiktionary


intonować

1. roz­po­czy­nać zbio­ro­wy śpiew, po­da­wać ton do wspól­ne­go śpie­wu;
2. wy­ma­wiać słowa ak­cen­tu­jąc je, mo­du­lu­jąc głos, czę­sto w celu wy­ra­że­nia swo­ich od­czuć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) jęz. mówić, od­po­wied­nio ak­cen­tu­jąc i mo­du­lu­jąc głos

 (1.2) za­czy­nać śpie­wać dając sy­gnał do zbio­ro­we­go śpie­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Cały czas Tadek trzy­mał mi­kro­fon i ko­men­to­wał, uprze­dzał wy­da­rze­nia, in­to­no­wał mod­lit­wy czy śpie­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: ĩntõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaintonować dk.

 rzecz. intonacja ż., intonowanie n.

Wiktionary


intrada

krót­ki utwór in­stru­men­tal­ny roz­po­czy­na­ją­cy niek­tó­re suity, opery lub ba­le­ty


SJP.pl

In­tra­da – krót­ki utwór in­stru­men­tal­ny o cha­rak­te­rze fan­fa­ro­wym. Jest ut­wo­rem ot­wie­ra­ją­cym uro­czy­sto­ści daw­niej dwor­skie, obec­nie przed­sta­wie­nia, bale, tur­nie­je. Naj­czę­ściej przez­na­czo­ny jest na in­stru­men­ty dęte bla­sza­ne i per­ku­sję.

Wikipedia


intrakt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. pre­pa­rat ro­ślin­ny otrzy­my­wa­ny po­przez wy­tra­wie­nie świe­że­go su­row­ca ro­ślin­ne­go eta­no­lem o stę­że­niu 80–95℃

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zio­ło­we in­trak­ty to do­sko­na­łe mik­stu­ry nie tylko dla zdro­wia, także dla urody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩntrakt, AS: ĩntrakt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alkoholatura

Wiktionary


intramarginalny

przy­miot­nik

 (1.1) ekon. od­by­wa­ją­cy się w ra­mach do­pu­szczal­nych wahań kur­sów (o in­ter­wen­cjach wa­lu­to­wych)

 (1.2) geogr. do­ty­czą­cy stre­fy mię­dzy czo­łem lo­dow­ca a mo­re­ną czo­ło­wą, po­cho­dzą­cy z tej stre­fy, zwią­za­ny z nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak do­tych­czas, więk­szość in­ter­wen­cji wa­lu­to­wych w ESW były to in­ter­wen­cje in­tra­mar­gi­nal­ne przy uży­ciu głów­nie do­la­ra ame­ry­kań­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntrãmarʲɟĩˈnalnɨ, AS: ĩntrãmarʹǵĩnalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzpasmowy

Wiktionary


intramolekularny

za­war­ty wew­nątrz mo­le­ku­ły, od­by­wa­ją­cy się w jej obrę­bie; wew­nątrz­czą­stecz­ko­wy


SJP.pl


intranecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­tra­net

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intranet m.

 przym. intranetowy

Wiktionary


intranet

wew­nętrz­na sieć kom­pu­te­ro­wa przed­się­bior­stwa lub or­ga­ni­za­cji wy­ko­rzy­stu­ją­ca tech­no­lo­gię in­ter­ne­to­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. wew­nętrz­na sieć kom­pu­te­ro­wa or­ga­ni­za­cji przez­na­czo­na dla wą­skiej grupy osób, np. pra­cow­ni­ków;

Wiktionary

In­tra­net – nie­pu­blicz­na sieć te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­na i in­for­ma­tycz­na (zaz­wy­czaj np. przed­się­bior­stwa, urzę­du, uczel­ni, or­ga­ni­za­cji non‑pro­fit), wy­ko­rzy­stu­ją­ca tech­no­lo­gie oraz usłu­gi in­ter­ne­to­we, takie jak: HTTPS, TCP/IP, prze­glą­dar­ki WWW, do udo­stęp­nia­nia in­for­ma­cji, apli­ka­cji, a także usług wy­łącz­nie upraw­nio­nym użyt­kow­ni­kom w jed­nej struk­tu­rze or­ga­ni­za­cyj­nej lub or­ga­ni­za­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtrãnɛt, AS: ĩntrãnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intranecik m.

 przym. intranetowy

Wiktionary


intranetowy

→ in­tra­net


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­tra­ne­tem, do­ty­czą­cy in­tra­ne­tu

Wiktionary

Patrz:

intranet

Powiązane:

 rzecz. intranet m., intranecik m.

Wiktionary


intransitivum

jęz. cza­sow­nik nie­ma­ją­cy stro­ny bier­nej; cza­sow­nik in­tran­zy­tyw­ny; cza­sow­nik nie­prze­chod­ni


SJP.pl


intranzytywny

jęz. cza­sow­nik in­tran­zy­tyw­ny - cza­sow­nik nie­ma­ją­cy stro­ny bier­nej; cza­sow­nik nie­prze­chod­ni; in­tran­si­ti­vum


SJP.pl


intrapersonalny

do­ty­czą­cy wew­nętrz­nych doś­wiad­czeń i pro­ce­sów jed­nost­ki


SJP.pl


intrata

zysk, ko­rzyść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. do­chód, zysk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­so­bem zaś ode mnie po­da­nym in­tra­ta dzi­siej­sza bę­dzie wie­ka­mi nie­od­mien­ną i za­wsze rów­nie dla Rze­czy­po­spo­li­tej uży­tecz­ną, a prze­cież prze­my­słu dzie­dzi­ca nie ta­mu­ją­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtrata, AS: ĩntrata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intratność ż.

 przym. intratny

 przysł. intratnie

Wiktionary


intrateluryczny

oto­czo­ny lądem, lą­da­mi; śród­lą­do­wy


SJP.pl


intratniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­trat­nie


SJP.pl


intratniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­trat­ny


SJP.pl


intratność

zy­skow­ność ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia


SJP.pl


intratny

przy­no­szą­cy zysk; zy­skow­ny, ren­tow­ny, opła­cal­ny, do­cho­do­wy, po­płat­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­no­szą­cy zysk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtratnɨ, AS: ĩntratny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intrata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popłatny, lukratywny, zyskowny, dochodowy, rentowny

Wiktionary


intrawenalny

wpro­wa­dza­ny bez­poś­red­nio do żyły; do­żyl­ny, śró­dżyl­ny


SJP.pl


intrepid

model sa­mo­cho­du marki Dodge


SJP.pl


intrepido

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: śmia­ło


SJP.pl


intro

wstęp, zwła­szcza do ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub gry kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Intro w mu­zy­ce – nazwa ścież­ki dźwię­ko­wej ot­wie­ra­ją­cej album lub sin­gla
  • Intro w grach kom­pu­te­ro­wych – nazwa wpro­wa­dze­nia w świat gry, naj­czę­ściej w for­mie ani­ma­cji
  • Intro – album ze­spo­łu Ich Troje (1996)
  • Intro – album Danny’ego Fer­nan­de­sa (2008)
  • Intro – album ze­spo­łu Bravo Band (2008)
  • „Intro” – utwór ze­spo­łu IRA roz­po­czy­na­ją­cy ich siód­my stu­dyj­ny album za­ty­tu­ło­wa­ny Ogień
  • „Intro” – utwór ze­spo­łu The xx
  • „Intro” – utwór ze­spo­łu DaBaby’ego

Wikipedia


introcepcja

w psy­cho­lo­gii: przyj­mo­wa­nie ob­cych norm, zasad, celów jako włas­nych


SJP.pl


introdukcja

część wpro­wa­dza­ją­ca, wstęp­na dzie­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wstęp, przed­sta­wie­nie cze­goś, po­czą­tek

 (1.2) ekol. wpro­wa­dze­nie ga­tun­ku do eko­sy­ste­mu

Wiktionary

In­tro­duk­cja ( in­tro­duc­tio – wpro­wa­dze­nie, wstęp) – wpro­wa­dze­nie nie­ro­dzi­me­go ga­tun­ku lub niż­sze­go tak­so­nu po­cho­dzą­ce­go z in­ne­go ge­o­gra­ficz­nie re­gio­nu, jako no­we­go ele­men­tu danej bio­ce­no­zy. W rol­nict­wie jest to ce­lo­we wpro­wa­dze­nie przez czło­wie­ka na teren upra­wy chro­nio­nej or­ga­niz­mów po­ży­tecz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔˈdukt͡sʲja, AS: ĩntrodukcʹi ̯a

Wiktionary


introdukcyjny

→ in­tro­duk­cja


SJP.pl

Patrz:

introdukcja

introdukować

wpro­wa­dzać (wpro­wa­dzić) na dany teren nowy ga­tu­nek zwie­rząt lub ro­ślin


SJP.pl


introgresja

wcie­le­nie genów jed­ne­go ga­tun­ku do puli ge­no­wej in­ne­go ga­tun­ku


SJP.pl

In­tro­gre­sja – dłu­go­fa­lo­wy pro­ces po­le­ga­ją­cy na włą­cza­niu puli genów jed­ne­go ga­tun­ku do puli genów in­ne­go ga­tun­ku po­przez krzy­żo­wa­nie hy­bry­dy mię­dzy­ga­tun­ko­wej z jed­nym z jego ro­dzi­ców. Może do­pro­wa­dzić do spe­cja­cji. Wy­stę­pu­je czę­ściej u ro­ślin niż u zwie­rząt i tłu­ma­czy suk­ces ewo­lu­cyj­ny i znacz­ny udział w świe­cie ro­ślin ga­tun­ków po­li­plo­i­dal­nych (30%–70% okry­to­na­sien­nych i 95% pa­pro­ci).

Wikipedia


introit

In­tro­it (łac. "in­tro­i­tus") – chrze­ści­jań­ski śpiew li­tur­gicz­ny, sta­no­wią­cy m.in. część mszy obrząd­ków za­chod­nich oraz lu­te­rań­skie­go na­bo­żeń­stwa głów­ne­go. Ga­tun­ko­wo jest to an­ty­fo­na, po­prze­dza­ją­ca wer­set za­czerp­nię­ty z jed­ne­go z psal­mów.

Wikipedia


introjekcja

bez­kry­tycz­ne przej­mo­wa­nie cu­dzych ocen i in­ter­pre­ta­cji oraz trak­to­wa­nie ich jako włas­nych


SJP.pl

In­tro­jek­cja – me­cha­nizm obron­ny, który po­ja­wia się w celu obro­ny ego przed uś­wia­do­mie­niem nie­ak­cep­to­wa­nych, wro­gich im­pul­sów.

Dziec­ko przys­wa­ja sobie po­sta­wy ro­dzi­ców w for­mie wielu utr­wa­lo­nych wzor­ców my­ślo­wych, które są na­stęp­nie po­wie­la­ne. Ut­wo­rzo­ny obraz ro­dzi­ców spra­wia, iż jed­nost­ka sto­su­je ich na­ka­zy wobec sie­bie.

Wikipedia


introligator

rze­mieśl­nik lub pra­cow­nik prze­my­słu po­li­gra­ficz­ne­go, zaj­mu­ją­cy się opra­wia­niem ksią­żek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) druk. rzem. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo opra­wą ksią­żek i in­nych wy­daw­nictw;

Wiktionary

In­tro­li­ga­tor (z intro „do środ­ka” + "li­ga­re" „zwią­zy­wać”) – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się ręcz­nym in­tro­li­ga­tor­stwem, tj. opra­wia­niem róż­nych wy­daw­nictw oraz zdo­bie­niem opraw (głów­nie za­byt­ko­wych), także pra­cow­nik dru­kar­ni (opra­wa ksią­żek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dru­kar­nia za­trud­ni kra­ja­cza i in­tro­li­ga­to­rów.

 (1.1) Książ­ki są czę­sto brud­ne, mokre, oble­pio­ne pa­ję­czy­na­mi, ale zna­jo­my in­tro­li­ga­tor, pan Wie­sio, po­tra­fi przy­wró­cić im dawny blask (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr, AS: ĩntrolʹigator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligatornia ż., introligatorstwo n.

 przym. introligatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. oprawiacz

Wiktionary


introligatorka

1. ko­bie­ta in­tro­li­ga­tor
2. in­tro­li­ga­tor­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. rzem. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo opra­wą ksią­żek i in­nych wy­daw­nictw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligatornia ż.

 przym. introligatorski

Wiktionary


introligatornia

sa­mo­dziel­ny za­kład lub wy­dział dru­kar­ni zaj­mu­ją­cy się głów­nie opra­wia­niem ksią­żek i bro­szur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. rzem. za­kład rze­mieśl­ni­czy, w któ­rym opra­wia się książ­ki i inne wy­daw­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­spo­nu­je­my włas­ną dru­kar­nią off­se­to­wą i cy­fro­wą, naś­wiet­lar­nią, in­tro­li­ga­tor­nią, pra­cow­nią si­to­dru­ku i tam­pon­dru­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔlʲiɡaˈtɔrʲɲa, AS: ĩntrolʹigatorʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligator m., introligatorka ż., introligatorstwo n.

 przym. introligatorski

 przysł. introligatorsko

Wiktionary


introligatorski

od­no­szą­cy się do in­tro­li­ga­to­ra lub in­tro­li­ga­tor­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­tro­li­ga­tor­stwem lub in­tro­li­ga­to­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W in­tro­li­ga­tor­stwie i zdo­bie­niu skóry tech­ni­ka­mi in­tro­li­ga­tor­ski­mi sto­so­wa­na jest tech­ni­ka zło­ce­nia na go­rą­co, po­le­ga­ją­ca na przy­kle­ja­niu po­zło­ty przy po­mo­cy roz­grza­nych me­ta­lo­wych punc i tło­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligatorstwo n., introligator mos., introligatorka ż., introligatornia ż.

 przysł. introligatorsko

Wiktionary


introligatorstwo

dział prze­my­słu po­li­gra­ficz­ne­go lub rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się opra­wia­niem ksią­żek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rze­mio­sło in­tro­li­ga­tor­skie

Wiktionary

In­tro­li­ga­tor­stwo (z intro „do środ­ka” + "li­ga­re" „zwią­zy­wać”) – dzie­dzi­na rze­mio­sła i prze­my­słu po­li­gra­ficz­ne­go, a także sztu­ka opra­wia­nia ksią­żek. Obej­mu­je wy­ko­ny­wa­nie opraw oraz koń­co­we opra­co­wa­nie dru­ków, w tym bro­szur, ksią­żek i cza­so­pism. Rze­mieśl­nik trud­nią­cy się tym za­ję­ciem to in­tro­li­ga­tor.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W in­tro­li­ga­tor­stwie i zdo­bie­niu skóry tech­ni­ka­mi in­tro­li­ga­tor­ski­mi sto­so­wa­na jest tech­ni­ka zło­ce­nia na go­rą­co, po­le­ga­ją­ca na przy­kle­ja­niu po­zło­ty przy po­mo­cy roz­grza­nych me­ta­lo­wych punc i tło­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligator mos., introligatornia ż.

 przym. introligatorski

Wiktionary


intromisja

daw­niej: ofi­cjal­ne wpro­wa­dze­nia na urząd lub w stan po­sia­da­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wej­ście w po­sia­da­nie nie­ru­cho­mo­ści na dro­dze są­do­wej;

 (1.2) daw. wpro­wa­dze­nie na urząd zgod­nie z prze­pi­sa­mi praw­ny­mi

Wiktionary

In­tro­mi­sja (łac. "in­tro­mis­sio"). Le­gal­ne za­wład­nię­cie – ro­zu­mia­ne jako wej­ście w po­sia­da­nie nie­ru­cho­mo­ści zgod­nie z wy­ro­kiem są­do­wym, ogła­sza­ne nieg­dyś oso­bi­ście przez przy­sła­ne­go w tym celu, na miej­sce, woź­ne­go są­do­we­go. Ogła­sza­nie in­tro­mi­sji, zwa­nej też "wwią­za­niem", od­by­wa­ło się w miej­scu pu­blicz­nym – np. na rynku, wobec zgro­ma­dzo­nych świad­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­la­złem dom, ja­kie­go mi było trze­ba, ku­pi­łem go i urzą­dzi­łem tak, że mogę się wpro­wa­dzić, kiedy zech­cę. Za­mie­rzam więc w naj­bliż­szym cza­sie odbyć tam in­tro­mi­sję i mam na­dzie­ję, będę mógł je­szcze spę­dzić kilka lat w tem miłem ustro­niu, cie­sząc się za życia to­wa­rzy­stwem moich przy­ja­ciół i pewny, iż po śmier­ci będę żył w ich wspom­nie­niach.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. intromitować ndk.

Wiktionary


intron

od­ci­nek po­zba­wio­ny in­for­ma­cji, wy­stę­pu­ją­cy w tzw. ge­nach po­dzie­lo­nych wy­stę­pu­ją­cych u or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych


SJP.pl

In­tron, sek­wen­cja nie­ko­du­ją­ca – część sek­wen­cji genu, która nie ko­du­je sek­wen­cji ami­nok­wa­sów po­li­pep­ty­du, a je­dy­nie roz­dzie­la ko­du­ją­ce ek­so­ny. In­tro­ny wy­stę­pu­ją w więk­szo­ści eu­ka­rion­tów. Po prze­pi­sa­niu sek­wen­cji genu z DNA na RNA in­tro­ny są wy­ci­na­ne przy udzia­le snRNA w pro­ce­sie spli­cin­gu i pow­sta­je doj­rza­ły ma­try­co­wy RNA (mRNA), który jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez ry­bo­so­my jako ma­try­cę do syn­te­zy pep­ty­dów i bia­łek.

Wikipedia


intronizacja

1. na­da­nie komuś ty­tu­łu pa­nu­ją­ce­go mo­nar­chy;
2. przyz­na­nie komuś naj­wyż­szej po­zy­cji w ja­kiejś gru­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­nie­sie­nie na tron, ob­ję­cie wła­dzy kró­lew­skiej lub wy­so­kie­go sta­no­wi­ska ko­ściel­ne­go

Wiktionary

In­tro­ni­za­cja (łac. "inth­ro­ni­za­tio", "inth­ro­ni­za­re"; gr. "enthronídzein" ("thró­nos" tron)) – wy­nie­sie­nie na tron. Ter­mi­nem tym okre­śla się wy­nie­sie­nie do rzą­dów no­we­go pa­pie­ża lub bi­sku­pa, a także ko­ro­na­cję króla.

Jed­nym z przy­kła­dów in­tro­ni­za­cji jest wstą­pie­nie na tron ce­sa­rza Ja­po­nii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intronizowanie n., tron mrz.

Wiktionary


intronizacyjny

→ in­tro­ni­za­cja


SJP.pl

Patrz:

intronizacja

intronizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpro­wa­dza­nie na tron, obej­mo­wa­nie wła­dzy mo­nar­szej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intronizacja ż.

 czas. intronizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intronizacja

Wiktionary


intronizować

1. nadać, na­da­wać komuś tytuł pa­nu­ją­ce­go mo­nar­chy;
2. przyz­nać, przyz­na­wać komuś naj­wyż­szą po­zy­cję w ja­kiejś gru­pie


SJP.pl


intronowy

→ in­tron


SJP.pl

Patrz:

intron

intropatia

zdol­ność po­sta­wie­nia się w sy­tu­a­cji in­nych i zro­zu­mie­nia ich uczuć; em­pa­tia


SJP.pl


intropsychologia

nauka ba­da­ją­ca me­cha­niz­my od­dzia­ły­wa­nia jed­nych ludzi na dru­gich; in­terp­sy­cho­lo­gia


SJP.pl


introspekcja

w psy­cho­lo­gii: ba­da­nie włas­nych prze­żyć psy­chicz­nych; sa­mo­ob­ser­wa­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. ana­li­za włas­nych pro­ce­sów psy­chicz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­tro­spek­cja fil­mo­wa
  • in­tro­spek­cja w in­for­ma­ty­ce
  • in­tro­spek­cja w psy­cho­lo­gii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔˈspɛkt͡sʲja, AS: ĩntrospekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. introspekcyjny

Wiktionary


introspekcjonistka

→ in­tro­spek­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

introspekcjonista

introspekcjonizm

In­tro­spek­cjo­nizm, psy­cho­lo­gia in­tro­spek­cyj­na – kie­ru­nek w psy­cho­lo­gii XIX wieku, za­po­cząt­ko­wa­ny przez Wil­hel­ma Wund­ta i kon­ty­nu­o­wa­ny przez jego ucz­niów, m.in. przez Ed­war­da Tit­che­ne­ra. Za­kła­dał, że pod­sta­wo­wą me­to­dą ba­da­nia psy­chi­ki jest in­tro­spek­cja, czyli sy­ste­ma­tycz­na ob­ser­wa­cja włas­nych sta­nów i pro­ce­sów świa­do­mo­ści.

Wikipedia


introspekcyjny

zwią­za­ny z ob­ser­wa­cją i ana­li­zą włas­nych myśli, prze­żyć i sta­nów psy­chicz­nych; in­tro­spek­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. taki, który opie­ra się na in­tro­spek­cji, do­ty­czy in­tro­spek­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔspɛkˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩntrospekcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introspekcja ż.

Wiktionary


introspektywny

zwią­za­ny z ob­ser­wa­cją i ana­li­zą włas­nych myśli, prze­żyć i sta­nów psy­chicz­nych; in­tro­spek­cyj­ny


SJP.pl


introwersja

sku­pia­nie się na włas­nych od­czu­ciach, zam­knię­cie na świat, trud­ność utrzy­ma­nia kon­tak­tu z oto­cze­niem, prze­ci­wień­stwo ek­stra­wer­tyz­mu; in­tro­wer­tyzm


SJP.pl


introwersyjny

przy­miot­nik od: in­tro­wer­sja (np. po­sta­wa in­tro­wer­syj­na)


SJP.pl


introwertyczka

→ in­tro­wer­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: in­tro­wer­tyk

Wiktionary

Patrz:

introwertyk

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔvɛrˈtɨt͡ʃka, AS: ĩntrovertyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introwertyzm m., introwertyczność ż.

:: fm. introwertyk m.

 przym. introwertyczny

Wiktionary


introwertyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co in­tro­wer­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są in­tro­wer­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introwertyzm m., introwertyk m., introwertyczka ż.

 przym. introwertyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrytość, zamkniętość; pot. borsukowatość

Wiktionary


introwertyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla in­tro­wer­ty­ka (np. in­tro­wer­tycz­na po­sta­wa); in­tro­wer­tyw­ny


SJP.pl


introwertyk

osoba zam­knię­ta w sobie, nie­chęt­na do na­wią­zy­wa­nia zna­jo­mo­ści z in­ny­mi ludź­mi, sku­pia­ją­ca się na włas­nych spra­wach i uczu­ciach; sa­mot­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. czło­wiek sku­pio­ny na swo­ich uczu­ciach, my­ślach i spra­wach, na­kie­ro­wa­ny na swoje włas­ne wnę­trze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introwertyczka ż., introwertyczność ż., introwertyzm mrz.

:: fż. introwertyczka ż.

 przym. introwertyczny

 przysł. introwertycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. wsobek

Wiktionary


introwertywny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla in­tro­wer­ty­ka (np. in­tro­wer­tyw­na po­sta­wa); in­tro­wer­tycz­ny


SJP.pl


introwertyzm

sku­pia­nie się na włas­nych od­czu­ciach, zam­knię­cie na świat, trud­ność utrzy­ma­nia kon­tak­tu z oto­cze­niem, prze­ci­wień­stwo ek­stra­wer­tyz­mu; in­tro­wer­sja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. zob. in­tro­wer­sja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introwersja ż., introwertyk m., introwertyczka ż., introwertyczność ż.

Wiktionary


intruz

czło­wiek nie­pro­szo­ny, na­tręt­ny; na­tręt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek nie­mi­le wi­dzia­ny w danym miej­scu

 (1.2) czło­wiek który do­stał się gdzieś bez­praw­nie, ła­miąc za­ka­zy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­truz – osoba, która bez zez­wo­le­nia wkra­cza fi­zycz­nie na teren, na który nie po­win­na mieć wstę­pu, albo prze­kra­cza inne, mniej jasno okre­ślo­ne gra­ni­ce – fi­zycz­nie lub men­tal­nie – bez zgody dru­giej oso...
  • in­truz (w in­for­ma­ty­ce) – osoba nie­u­po­waż­nio­na do ko­rzy­sta­nia z za­so­bów danej sieci bądź sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go, która – wbrew wła­ści­cie­lo­wi – róż­ny­mi spo­so­ba­mi stara się uzy­skać do nich do­stęp; w celu ...
  • In­truz – film z 1929 roku, otrzy­mał jedną no­mi­na­cję do Osca­ra
  • In­truz – film z 1946 roku w re­ży­se­rii Or­so­na Wel­le­sa
  • In­truz – film z 1949 roku w re­ży­se­rii Cla­ren­ce'a Brow­na
  • In­truz – ame­ry­kań­ski dra­mat po­li­tycz­ny w re­ży­se­rii Ro­ge­ra Cor­ma­na
  • In­truz − ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 1989 roku w re­ży­se­rii Scot­ta Spie­ge­la
  • In­truz – film z 1999 roku w re­ży­se­rii Da­vi­da Ba­i­le­ya
  • In­truz – fran­cu­ski film z 2004 roku
  • In­truz – po­wieść scien­ce fic­tion/ro­mans, ame­ry­kań­skiej pi­sar­ki Step­he­nie Meyer
  • In­truz – ame­ry­kań­ski film scien­ce fic­tion z 2013 roku na pod­sta­wie po­wie­ści Step­he­nie Meyer
  • In­truz – szwedz­ki film z 2015 roku w re­ży­se­rii Ma­gnu­sa von Horna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dwo­rze ce­sar­skim po­ja­wia się in­truz: młody, uta­len­to­wa­ny i już słyn­ny kom­po­zy­tor, u któ­re­go ce­sarz za­ma­wia nową operę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intruzja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natręt, nieproszony gość

 (1.2) nieproszony gość

Wiktionary


intruzja

wci­śnię­cie się masy skal­nej w wyż­sze par­tie sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. wdzie­ra­nie się magmy w wyż­sze par­tie sko­ru­py ziem­skiej po­mię­dzy star­sze ut­wo­ry skal­ne

 (1.2) geol. ciało skal­ne pow­sta­łe z za­sty­głej magmy, która wdar­ła się po­mię­dzy star­sze skały

 (1.3) psych. niech­cia­na, au­to­ma­tycz­na myśl, wy­o­bra­że­nie lub im­puls, po­ja­wia­ją­cy się w świa­do­mo­ści i trud­ny do opa­no­wa­nia

 (1.4) sto­mat. prze­mie­szcze­nie zęba w głąb wy­rost­ka zę­bo­do­ło­we­go (w kie­run­ku wierz­choł­ka ko­rze­nia)

Wiktionary

In­truz­ja (z in­tru­sus ‘wepch­nię­ty’) – ciało skal­ne pow­sta­łe z za­sty­głej w głębi sko­ru­py ziem­skiej magmy, która wdar­ła się po­mię­dzy star­sze ut­wo­ry skal­ne. Magma unosi się w płyt­sze re­jo­ny sko­ru­py ziem­skiej w po­sta­ci dia­pi­ru, wci­ska­jąc się po­mię­dzy skały oto­cze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia pot­wier­dzi­ły, że in­truz­ja na­stą­pi­ła w erze me­zo­zo­icz­nej.

 (1.2) Na po­wierzch­ni od­sło­ni­ła gra­ni­to­wa in­truz­ja.

 (1.3) Pa­cjen­ci z ze­spo­łem stre­su po­u­ra­zo­we­go czę­sto doś­wiad­cza­ją bo­les­nych in­truz­ji.

 (1.4) Apa­rat or­to­don­tycz­ny umoż­li­wił in­truz­ję sie­ka­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intruz m., intruzywność ż.

 przym. intruzyjny, intruzywny

Wiktionary


intruzka

→ in­truz; na­tręt­ka


SJP.pl


intruzyjny

przy­miot­nik od: in­truz­ja


SJP.pl


intruzywny

1. zwią­za­ny z wej­ściem wgłąb in­nych struk­tur;
2. skała in­tru­zyw­na - skała pow­sta­ła w wy­ni­ku krzep­nię­cia magmy we wcze­śniej ist­nie­ją­cych struk­tu­rach skal­nych;
3. in­tru­zyw­ny wzrost ko­mó­rek - wra­sta­nie ko­mó­rek po­mię­dzy ist­nie­ją­ce wcze­śniej, po­przez ich roz­pu­szcza­nie i roz­py­cha­nie


SJP.pl


intryga

1. pod­stęp­ne dzia­ła­nie po­le­ga­ją­ce na wza­jem­nym skłó­ce­niu ja­kichś osób;
2. w li­te­ra­tu­rze: za­wią­za­nie i prze­pro­wa­dze­nie akcji, któ­rej przed­mio­tem jest kon­flikt mię­dzy po­sta­cia­mi ut­wo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chy­tre, pod­stęp­ne dzia­ła­nie, zwy­kle przez wza­jem­ne skłó­ce­nie ja­kichś osób, zmie­rza­ją­ce do osią­gnię­cia ja­kie­goś celu

 (1.2) w ut­wo­rach fa­bu­lar­nych, zwy­kle w dra­ma­cie: zbieg oko­licz­no­ści lub umyśl­ne dzia­ła­nie po­sta­ci, wy­wo­łu­ją­ce kon­flikt i pro­wa­dzą­ce do zmia­ny kie­run­ku akcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­try­ga Janka miała opła­ka­ne skut­ki.

 (1.2) In­try­ga w tej książ­ce jest zna­ko­mi­ta i nie­prze­wi­dy­wal­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtrɨɡa, AS: ĩntryga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intryganctwo n., intrygant m., intrygantka ż.

 przym. intrygancki

 czas. intrygować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstęp, knowanie, matactwo, machinacja

Wiktionary


intrygancki

do­ty­czą­cy in­try­gan­ta, jego in­tryg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub ce­cha­mi in­try­gan­ta; do­ty­czą­cy in­try­gan­ta lub wła­ści­wy in­try­gan­to­wi; po­le­ga­ją­cy na in­try­gach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intrygant mos., intrygantka ż., intryganctwo n., intryga ż.

 czas. intrygować ndk., zaintrygować dk.

Wiktionary


intryganctwo

skłon­ność do pod­stęp­nych dzia­łań w celu skłó­ce­nia ja­kichś osób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) snu­cie in­tryg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intryga ż., intrygant m., intrygantka ż.

 czas. intrygować ndk.

 przym. intrygancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intrygowanie, krecia robota

Wiktionary


intrygant

osoba, która in­try­gu­je (knuje prze­ciw komuś lub cze­muś)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek czy­nią­cy in­try­gi, dzia­ła­ją­cy pod­stęp­nie prze­ciw­ko komuś

Wiktionary

In­try­gant (ang. "The In­for­mant!") – ame­ry­kań­ski ko­me­dio­dra­mat kry­mi­nal­ny z 2009 roku w re­ży­se­rii Ste­ve­na So­der­berg­ha. Pow­stał na pod­sta­wie po­wie­ści non-fic­tion pod tym samym ty­tu­łem au­tor­stwa Kurta Ei­chen­wal­da.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intryga ż., intryganctwo n., intrygantka ż.

:: zdrobn. intryżka ż.

 czas. intrygować ndk.

 przym. intrygancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kret, podgryzacz

Wiktionary


intrygantka

ko­bie­ta, która in­try­gu­je (knuje prze­ciw komuś lub cze­muś)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta czy­nią­ca in­try­gi, dzia­ła­ją­ca pod­stęp­nie prze­ciw­ko komuś

Wiktionary

In­try­gant­ka ( Woman of Straw) – bry­tyj­ski kry­mi­nał-dre­szczo­wiec z 1964 roku w re­ży­se­rii, z Giną Lol­lo­bri­gi­dą i Se­a­nem Con­ne­rym w ro­lach głów­nych.

Sce­na­riusz au­tor­stwa, i pow­stał na pod­sta­wie po­wie­ści fran­cu­skiej pi­sar­ki pt. "La Femme De Pa­il­le" wy­da­nej w 1956 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intrygant mos., intryganctwo n., intryga ż.

 przym. intrygancki

Wiktionary


intrygować

1. wpro­wa­dzać w stan za­cie­ka­wie­nia;
2. knuć prze­ciw komuś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić in­try­gi, knuć spi­ski

 (1.2) wzbu­dzać za­in­te­re­so­wa­nie, za­cie­ka­wie­nie, dawać do my­śle­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Muszę przyz­nać, że in­try­gu­je mnie twój spo­sób ubie­ra­nia się; nigdy nie wi­dzia­łem ni­cze­go po­dob­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intrygant mos., intryga ż., intryganctwo n.

 przym. intrygancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waśnić, mącić

 (1.2) ciekawić

Wiktionary


intrygujący

wzbu­dza­ją­cy chęć poz­na­nia; cie­ka­wy, in­te­re­su­ją­cy


SJP.pl


intryżka

zdrob­nie­nie od: in­try­ga


SJP.pl


intubacja

wpro­wa­dze­nie rurki in­tu­ba­cyj­nej do tcha­wi­cy w celu na­po­wie­trze­nia płuc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. umie­szcze­nie pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wej rurki, zwa­nej rurką in­tu­ba­cyj­ną, w tcha­wi­cy pa­cjen­ta;

Wiktionary

In­tu­ba­cja – umie­szcze­nie pla­sti­ko­wej rurki, zwa­nej rurką in­tu­ba­cyj­ną, w tcha­wi­cy pa­cjen­ta w celu za­pew­nie­nia droż­no­ści dróg od­de­cho­wych. Rurka wpro­wa­dza­na jest naj­czę­ściej przez usta za po­mo­cą la­ryn­go­sko­pu. Za­bieg ten jest wy­ko­ny­wa­ny przez ane­stez­jo­lo­ga lub, w przy­pad­ku za­trzy­ma­nia krą­że­nia, do któ­re­go dosz­ło poza szpi­ta­lem, przez le­ka­rza sy­ste­mu, pie­lę­gniar­kę sy­ste­mu lub ra­tow­ni­ka me­dycz­ne­go.

Wikipedia


intubacyjny

zwią­za­ny z in­tu­ba­cją


SJP.pl


intubować

w me­dy­cy­nie: wpro­wa­dzić, wpro­wa­dzać przez usta lub nos do krta­ni rurkę umoż­li­wia­ją­cą od­dy­cha­nie


SJP.pl


intuicja

1. wy­czu­cie przysz­ło­ści, zdol­ność prze­wi­dy­wa­nia; prze­czu­cie, in­stynkt, an­ty­cy­pa­cja;
2. nie­zbyt umo­ty­wo­wa­ny, ale praw­do­po­dob­ny sąd o czymś, słusz­ne prze­czu­cie;
3. w psy­cho­lo­gii: na­rzu­ca­ją­ce się prze­ko­na­nie, któ­re­go nie można w pełni uza­sad­nić, nie­po­prze­dzo­ne świa­do­mym ro­zu­mo­wa­niem, a nawet jemu prze­ciw­ne;
4. w fi­lo­zo­fii: poz­na­nie bez­poś­red­nie, ir­ra­cjo­nal­ne, po­le­ga­ją­ce na uchwy­ce­niu praw­dy dzię­ki wew­nętrz­ne­mu prze­ko­na­niu, bez po­mo­cy ro­zu­mo­wa­nia lub doś­wiad­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. pro­ces po­le­ga­ją­cy na poz­na­niu praw­dy za po­mo­cą wew­nętrz­ne­go prze­ko­na­nia

 (1.2) psych. pro­ces my­ślo­wy po­le­ga­ją­cy na szyb­kim do­pa­so­wa­niu danej sy­tu­a­cji do zna­nych już sza­blo­nów i za­leż­no­ści, ob­ja­wią­cy się w po­sta­ci na­głe­go prze­bły­sku my­ślo­we­go;

 (1.3) pot. zdol­ność prze­czu­wa­nia, prze­wi­dy­wa­nia

Wiktionary

In­tu­i­cja (z łac. "in­tu­i­tio" – wej­rze­nie) – sądy oraz prze­ko­na­nia po­ja­wia­ją­ce się bez­poś­red­nio, nie­bę­dą­ce świa­do­mym ope­ro­wa­niem prze­słan­ka­mi, ro­zu­mo­wa­nie bez uś­wia­da­mia­nia pro­ce­su do­cho­dze­nia do roz­wią­za­nia pro­ble­mu. Ob­ja­wia się w po­sta­ci na­głe­go prze­bły­sku my­ślo­we­go, w któ­rym do­strze­ga się myśl, obraz, roz­wią­za­nie pro­ble­mu lub od­po­wiedź na nur­tu­ją­ce py­ta­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) De­cyz­je na wszyst­kich szcze­blach wła­dzy, od pre­mie­ra po wójta w gmi­nie, po­dej­mo­wa­ne są głów­nie na pod­sta­wie in­tu­i­cji i wy­ni­ka­ją z bie­żą­cej gry in­te­re­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntuˈjit͡sʲja, AS: ĩntui ̯icʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicjonizm m., intuicyjność ż.

 przym. intuicyjny, intuicjonistyczny

 przysł. intuicyjnie

Wiktionary


intuicjonista

zwo­len­nik, przed­sta­wi­ciel in­tu­i­cjo­niz­mu - dok­try­ny za­kła­da­ją­cej, że pod­sta­wo­wą lub wy­łącz­ną rolę w poz­na­niu od­gry­wa in­tu­i­cja


SJP.pl


intuicjonistka

zwo­len­nicz­ka, przed­sta­wi­ciel­ka in­tu­i­cjo­niz­mu - dok­try­ny za­kła­da­ją­cej, że pod­sta­wo­wą lub wy­łącz­ną rolę w poz­na­niu od­gry­wa in­tu­i­cja


SJP.pl


intuicjonistyczny

→ in­tu­i­cjo­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z in­tu­i­cjo­niz­mem, do­ty­czą­cy in­tu­i­cjo­niz­mu, in­tu­i­cjo­ni­stów

Wiktionary

Patrz:

intuicjonizm

Powiązane:

 rzecz. intuicjonizm mrz., intuicjonista m., intuicjonistka ż., intuicja ż., intuicyjność ż.

 przym. intuicyjny

 przysł. intuicyjnie

Wiktionary


intuicjonizm

1. w fi­lo­zo­fii: dok­try­na poz­na­nia za­kła­da­ją­ca, że pod­sta­wo­wą lub wy­łącz­ną rolę w poz­na­niu od­gry­wa in­tu­i­cja; in­tu­i­ty­wizm;
2. w lo­gi­ce: współ­czes­ny kie­ru­nek ma­te­ma­tycz­ny gło­szą­cy, iż bu­do­wę wszel­kich te­o­rii ma­te­ma­tycz­nych na­le­ży opie­rać je­dy­nie na pier­wot­nej in­tu­i­cji ciągu liczb na­tu­ral­nych oraz na za­sa­dzie in­duk­cji ma­te­ma­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. prąd epi­ste­mo­lo­gicz­ny przyj­mu­ją­cy in­tu­i­cję za pod­sta­wę poz­na­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­tu­i­cjo­nizm (ma­te­ma­ty­ka)
  • In­tu­i­cjo­nizm (fi­lo­zo­fia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U na­ro­dzin in­tu­i­cjo­niz­mu le­ża­ła chęć za­ra­dze­nia groź­bie sprzecz­no­ści w ma­te­ma­ty­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicyjność ż., intuicja ż., intuicjonista mos., intuicjonistka ż.

 przym. intuicjonistyczny, intuicyjny

 przysł. intuicjonistycznie, intuicyjnie

Wiktionary


intuicyjnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) za po­mo­cą in­tu­i­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntujiˈt͡sɨjɲɛ, AS: ĩntui ̯icyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicja ż., intuicjonizm m., intuicyjność ż.

 przym. intuicyjny, intuicjonistyczny

Wiktionary


intuicyjność

kie­ro­wa­nie się in­tu­i­cją - zdol­no­ścią prze­czu­wa­nia, wy­czu­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­tu­i­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicja ż., intuicjonizm m., intuicjonistka ż.

 przym. intuicyjny, intuicjonistyczny

 przysł. intuicyjnie

Wiktionary


intuicyjny

zgod­ny z in­tu­i­cją, wy­ni­ka­ją­cy z in­tu­i­cji, opar­ty na in­tu­i­cji - zdol­no­ści prze­czu­wa­nia, wy­czu­wa­nia; podś­wia­do­my, aprio­rycz­ny, in­tu­i­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­tu­i­cją

 (1.2) wy­ni­ka­ją­cy z in­tu­i­cji, osią­gnię­ty za po­mo­cą in­tu­i­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntujiˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩntui ̯icyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicja ż., intuicjonista m., intuicjonistka ż., intuicjonizm m., intuicyjność ż., intuitywizm m.

 przym. intuicjonistyczny, intuitywny

 przysł. intuicyjnie, intuitywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) książk. intuitywny

Wiktionary


intuitywizm

w fi­lo­zo­fii: dok­try­na poz­na­nia za­kła­da­ją­ca, że pod­sta­wo­wą lub wy­łącz­ną rolę w poz­na­niu od­gry­wa in­tu­i­cja; in­tu­i­cjo­nizm


SJP.pl


intuitywnie

rzad­ko: zgod­ny z in­tu­i­cją, wy­ni­ka­ją­cy z in­tu­i­cji, opar­ty na in­tu­i­cji - zdol­no­ści prze­czu­wa­nia, wy­czu­wa­nia; podś­wia­do­my, aprio­rycz­ny, in­tu­i­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

intuitywny

intuitywny

rzad­ko: zgod­ny z in­tu­i­cją, wy­ni­ka­ją­cy z in­tu­i­cji, opar­ty na in­tu­i­cji - zdol­no­ści prze­czu­wa­nia, wy­czu­wa­nia; podś­wia­do­my, aprio­rycz­ny, in­tu­i­cyj­ny


SJP.pl


intususcepcja

w bo­ta­ni­ce: me­cha­nizm wzro­stu pier­wot­nej ścia­ny ko­mór­ko­wej po­le­ga­ją­cy na tym, że nowe łań­cu­chy ce­lu­lo­zy wbu­do­wy­wa­ne są po­mię­dzy już ist­nie­ją­ce; apo­zy­cja


SJP.pl


intymidacja

książ­ko­wo: za­stra­sze­nie, zatr­wo­że­nie, onie­śmie­le­nie


SJP.pl


intymistka

→ in­ty­mi­sta


SJP.pl

Patrz:

intymista

intymistyczny

→ in­ty­mizm


SJP.pl

Patrz:

intymizm

intymistyka

róż­ne­go ro­dza­ju li­te­ra­tu­ra do­ku­men­tu oso­bi­ste­go, jak listy, dzien­ni­ki, no­tat­ni­ki


SJP.pl

In­ty­mi­sty­ka – róż­ne­go ro­dza­ju li­te­ra­tu­ra do­ku­men­tu oso­bi­ste­go, jak listy, dzien­ni­ki, no­tat­ni­ki. Może być formą au­to­kre­a­cji i mi­sty­fi­ka­cji. Jak na­pi­sał prof. Mi­ro­sław Bańko: „To bar­dzo rzad­kie w pol­szczyź­nie słowo zo­sta­ło ut­wo­rzo­ne chyba od an­giel­skie­go przy­miot­ni­ka "in­ti­mist" lub fran­cu­skie­go "in­ti­mi­ste". Okre­śla coś, co ma zwią­zek z in­tym­no­ścią, pry­wat­no­ścią, ży­ciem ro­dzin­nym – zwła­szcza jako te­ma­tem w sztu­ce”.

Wikipedia


intymizm

1. kli­mat obra­zów po­stim­pre­sjo­ni­stycz­nych, od­da­ją­cych in­tym­ny na­strój co­dzien­nych zajęć;
2. kli­mat dzieł ma­la­rzy ho­len­der­skich XVII wieku, uka­zu­ją­cych po­god­ne sceny z życia pry­wat­ne­go;
3. kie­ru­nek w sztu­ce fil­mo­wej, przed­sta­wia­ją­cy głów­nie oso­bi­ste prze­ży­cia bo­ha­te­rów


SJP.pl


intymnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób in­tym­ny (bar­dzo oso­bi­sty)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich zwią­zek roz­wi­jał się in­tym­nie i w peł­nym za­u­fa­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intymność ż.

 przym. intymny

Wiktionary


intymniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­tym­nie


SJP.pl


intymniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­tym­ny


SJP.pl


intymność

1. bli­skość, za­ży­łość, po­u­fa­łość;
2. mi­łos­ny, ero­tycz­ny cha­rak­ter cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest in­tym­ne, oso­bi­ste; oso­bi­sty cha­rak­ter

 (1.2) mi­łos­ny lub ero­tycz­ny cha­rak­ter

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­tym­ność (bli­skość) w te­o­rii mi­ło­ści Stern­ber­ga
  • te­o­ria in­tym­no­ści – te­o­ria z za­kre­su psy­cho­lo­gii spo­łecz­nej
  • in­tym­ność – ina­czej za­ży­łość, po­u­fa­łość, ko­mi­ty­wa, bli­skość, kon­fi­den­cjal­ność
  • In­tym­ność – dra­mat fil­mo­wy z 2001 roku w re­ży­se­rii Pa­tri­ce'a Chéreau.
  • dy­stans in­tym­ny
  • miej­sca ero­tycz­no-in­tym­ne
  • hi­gie­na in­tym­na
  • dzien­nik in­tym­ny

Wikipedia

Powiązane:

 przym. intymny

 przysł. intymnie

Wiktionary


intymny

1. bar­dzo oso­bi­sty, za­strze­żo­ny do naj­węż­sze­go kręgu bli­skich;
2. do­ty­czą­cy seksu lub na­rzą­dów płcio­wych


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) mocno oso­bi­sty

 (1.2) zwią­za­ny z ero­ty­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wni­ka­nie w in­tym­ne, oso­bi­ste spra­wy klien­ta do­pu­szczal­ne jest je­dy­nie w takim za­kre­sie, jaki wy­ni­ka z celów po­mo­cy psy­cho­lo­gicz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɨ̃mnɨ, AS: ĩntỹmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intymność ż.

 przysł. intymnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) seksualny

Wiktionary


intyna

wew­nętrz­na war­stwa błony okry­wa­ją­cej ziar­no pyłku


SJP.pl

In­ty­na (en­do­spo­rium) – wew­nętrz­na war­stwa ścia­ny ko­mór­ko­wej ota­cza­ją­cej za­rod­ni­ki msza­ków i pa­prot­ni­ków, ziar­no pyłku u ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych i na­go­za­ląż­ko­wych oraz za­rod­ni­ki grzy­bów. W prze­ci­wień­stwie do zew­nętrz­nej, po­kry­tej ku­ty­ku­lą war­stwy eg­zy­ny, in­ty­na ro­ślin jest cien­ka i zbu­do­wa­na z ce­lu­lo­zy i pek­ty­ny Po­ja­wia­ją­ca się pod­czas kieł­ko­wa­nia ziar­na pyłku ła­giew­ka pył­ko­wa jest ko­mór­ką we­ge­ta­tyw­ną oto­czo­ną in­ty­ną, wy­su­wa­ją­ca się przez ot­wo­rek ("porus") w eg­zy­nie.

Wikipedia


intytulacja

1. opa­trze­nie ty­tu­łem, ty­tu­ło­wa­nie cze­goś;
2. tytuł, na­głó­wek;
3. zwra­ca­nie się do kogoś ty­tu­łem przy­słu­gu­ją­cym mu ze wzglę­du na sta­no­wi­sko lub uro­dze­nie


SJP.pl


intérieur

[czy­taj: ęterJER] w ar­chi­tek­tu­rze: wnę­trze


SJP.pl


inuicki

→ Inu­i­ta; in­nu­ic­ki, eski­mo­ski


SJP.pl


inuita

przed­sta­wi­ciel rdzen­nej lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej ob­sza­ry Gren­lan­dii, Ka­na­dy, Ala­ski i Sy­be­rii; In­nu­i­ta, Eski­mos


SJP.pl


inuitka

→ Inu­i­ta


SJP.pl

Patrz:

Inuita

inuktitut

język z ro­dzi­ny eski­mo-ale­uc­kiej, urzę­do­wy język ka­na­dyj­skich sta­nów Nu­na­vut i Te­ry­to­ria Pół­noc­no-Za­chod­nie


SJP.pl

Inuk­ti­tut (ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ "inuk­ti­tut", dosł. język ludzi albo „nasz język”), język eski­mo­ski – język z ro­dzi­ny eski­mo-ale­uc­kiej, uży­wa­ny głów­nie w Ka­na­dzie. Z punk­tu wi­dze­nia ty­po­lo­gii jest to język aglu­ty­na­cyj­ny.

Jako język urzę­do­wy funk­cjo­nu­je w Nu­na­vut i Te­ry­to­riach Pół­noc­no-Za­chod­nich, a także czę­ścio­wo w Qu­e­be­cu oraz Nowej Fund­lan­dii i La­bra­do­rze. Na Gren­lan­dii ję­zy­kiem urzę­do­wym jest ka­la­al­li­sut, który jest przez niek­tó­rych uwa­ża­ny za jeden z dia­lek­tów inuk­ti­tut.

Wikipedia


inula

by­li­na, rza­dziej krzew, z ro­dzi­ny astro­wa­tych; oman


SJP.pl


inulina

wie­lo­cu­kier zbu­do­wa­ny z fruk­to­zy gro­ma­dzą­cy się głów­nie w po­dziem­nych czę­ściach ro­ślin z ro­dzi­ny zło­żo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. po­li­sa­cha­ryd, ro­ślin­na sub­stan­cja, którą sto­su­je się m.in. w dia­gno­sty­ce cho­rób nerek;

Wiktionary

Inu­li­na ( inu­li­num) – po­li­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny z około 30–35 czą­ste­czek mo­no­cu­krów po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi β-2,1-gli­ko­zy­do­wy­mi w nie­roz­ga­łę­zio­ny łań­cuch. Łań­cuch ten, zbu­do­wa­ny z reszt β--fruk­to­fu­ra­no­zy, za­wie­ra jedną ter­mi­nal­nie umie­szczo­ną czą­stecz­kę -glu­ko­zy (na końcu re­du­ku­ją­cym) oraz drugą, w środ­ku łań­cu­cha, po­łą­czo­ną wią­za­niem 1,3-gli­ko­zy­do­wym. Masa czą­stecz­ko­wa inu­li­ny to ok. 5000 Da. Na­le­ży do fruk­ta­nów, jest pre­bio­ty­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nad­to cy­ko­ria za­wie­ra ro­dzaj błon­ni­ka, zwa­ne­go inu­li­ną, który dzia­ła jak pre­bio­tyk w ukła­dzie tra­wien­nym, sty­mu­lu­jąc roz­wój ko­rzyst­nych dla jelit bak­te­rii. Inu­li­na po­ma­ga rów­nież re­gu­lo­wać po­ziom cukru we krwi (…)

Wiktionary


inulino

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: inu­li­na

Wiktionary


inulinowy

→ inu­li­na


SJP.pl

Patrz:

inulina

inundacyja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­wódź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnũndaˈt͡sɨja, AS: ĩnũndacyi ̯a

Wiktionary


inunkcja

wcie­ra­nie le­kar­stwa (maści lub płynu)


SJP.pl


inv.

skrót od: in­ve­nit (z ła­ci­ny: wy­ko­nał, wy­na­lazł, stwo­rzył - słowo pot­wier­dza­ją­ce ory­gi­nal­ność ja­kie­goś dzie­ła)


SJP.pl


invar

stal o dużej za­war­to­ści niklu, sto­so­wa­na do wy­ro­bu przy­rzą­dów po­mia­ro­wych; inwar


SJP.pl


invenit

łac. wy­ko­nał, wy­na­lazł, stwo­rzył (słowo pot­wier­dza­ją­ce ory­gi­nal­ność ja­kie­goś dzie­ła, prze­waż­nie umie­szcza­ne jako skrót "inv.")


SJP.pl


inwader

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rzad. ten, który do­ko­nu­je in­waz­ji

 (1.2) rzad. pod­miot pro­wa­dzą­cy in­waz­ję na ob­sza­rze wy­kra­cza­ją­cym poza jego ro­dzi­my za­sięg, na­tu­ral­ne śro­do­wi­sko czy miej­sce, do któ­re­go jest przy­pi­sa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) opi­sa­ny nie­daw­no w Ma­ce­do­nii in­wa­der może oka­zać się jed­nym ze zna­nych już ga­tun­ków eg­zo­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvadɛr, AS: ĩnvader

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwazja ż., inwazyjność ż.

 przym. inwazyjny

 przysł. inwazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najeźdźca, agresor, atakujący, obcy

Wiktionary


inwaginacja

wpu­kle­nie się jed­ne­go od­cin­ka je­li­ta w drugi, naj­czę­ściej na tle no­wot­wo­ro­wym; wgło­bie­nie jelit


SJP.pl

In­wa­gi­na­cja (wpu­kle­nie, wklę­śnię­cie, em­bo­lia) – typ ga­stru­la­cji. Po­le­ga na wpu­kle­niu do wnę­trza bla­stu­li ko­mó­rek bie­gu­na we­ge­ta­tyw­ne­go. Ko­mór­ki te zbli­ża­ją się na­stęp­nie do ota­cza­ją­cych je ko­mó­rek bie­gu­na ani­mal­ne­go, co pro­wa­dzi do ut­wo­rze­nia dwu­war­stwo­wej ga­stru­li.

Wikipedia


inwalida

czło­wiek, który utra­cił cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo zdol­ność do pracy; ka­le­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która jest po­zba­wio­na moż­li­wo­ści pracy (cał­ko­wi­cie lub po­ło­wicz­nie) ze wzglę­du na ka­lect­wo, utra­tę zdro­wia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvaˈlʲida, AS: ĩnvalʹida

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwalidztwo n.

:: fż. inwalidka ż.

 przym. inwalidzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaleka, niepełnosprawny, reg. śl. kripel

Wiktionary


inwalidacja

pro­ces cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się do­star­cza­niem oso­bie in­for­ma­cji sprzecz­nych z jej od­czu­cia­mi, prze­ciw­ny do wa­li­da­cji; unie­waż­nie­nie


SJP.pl

In­wa­li­da­cja (unie­waż­nie­nie)– pro­ces prze­ciw­ny do wa­li­da­cji cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się do­star­cza­niem oso­bie in­for­ma­cji sprzecz­nych z jej od­czu­cia­mi.

Wikipedia


inwalidka

ko­bie­ta czę­ścio­wo ogra­ni­czo­na w moż­li­wo­ściach wy­ko­ny­wa­nia swo­ich prac lub cał­ko­wi­cie nie­zdol­na do pracy


SJP.pl


inwalidzki

do­ty­czą­cy in­wa­li­dy, in­wa­lid­ki lub in­wa­lidzt­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy in­wa­li­dy; zwią­za­ny z osobą nie­peł­no­spraw­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwalida mos., inwalidztwo n.

Wiktionary


inwalidztwo

stan cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go ogra­ni­cze­nia w wy­ko­ny­wa­niu swo­ich prac, wy­wo­ła­ny ka­lect­wem lub cho­ro­bą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) brak peł­nej spraw­no­ści fi­zycz­nej lub in­te­lek­tu­al­nej u danej osoby spo­wo­do­wa­ny cho­ro­bą, ura­zem lub wadą wro­dzo­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwalida m., inwalidka ż.

 przym. inwalidzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalectwo, ułomność

Wiktionary


inwar

stal o dużej za­war­to­ści niklu, sto­so­wa­na do wy­ro­bu przy­rzą­dów po­mia­ro­wych; invar


SJP.pl

Inwar – stop że­la­za (54–64%) i niklu (36–46%) z nie­wiel­kim do­dat­kiem węgla i chro­mu. Z po­wo­du bar­dzo ma­łe­go współ­czyn­ni­ka roz­sze­rzal­no­ści ciepl­nej jest sto­so­wa­ny m.in. do wyt­wa­rza­nia pre­cy­zyj­nych przy­mia­rów (sto­so­wa­ne w ge­o­dez­ji: druty in­wa­ro­we i in­wa­ro­we łaty do ni­we­la­cji pre­cy­zyj­nej), w me­cha­niz­mach pre­cy­zyj­nych (ze­ga­rach, za­wo­rach sil­ni­ko­wych). Jest pod­sta­wo­wym sto­pem sto­so­wa­nym na war­stwę bier­ną w ter­mo­bi­me­ta­lach.

Wikipedia


inwariant

1. w ma­te­ma­ty­ce: wiel­kość niez­mie­nia­ją­ca się przy do­ko­ny­wa­niu pew­nych przeksz­tał­ceń; niez­mien­nik;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: ele­ment ję­zy­ko­wy trak­to­wa­ny w ana­li­zie ling­wi­stycz­nej jako stały, niez­mien­ny, w prze­ci­wień­stwie do wa­rian­tów, które są jego re­a­li­za­cja­mi w róż­nych kon­tek­stach i są zmien­ne


SJP.pl


inwariantność

niez­mien­ność cech, stanu, kon­fi­gu­ra­cji okre­ślo­ne­go ele­men­tu lub ukła­du ele­men­tów; niez­mien­ność, sta­łość


SJP.pl


inwariantny

niez­mien­ny, stały;
1. w ma­te­ma­ty­ce: niez­mie­nia­ją­cy się przy danym przeksz­tał­ce­niu;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: ma­ją­cy cechy in­wa­rian­tu - ele­men­tu ję­zy­ko­we­go


SJP.pl


inwazja

1. zbroj­ne wtar­gnię­cie, na­jazd
2. wiel­ka licz­ba cze­goś lub kogoś, duże na­si­le­nie się ja­kie­goś zja­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. na­jazd lub wtar­gnię­cie zbroj­ne na czy­jeś te­ry­to­rium;

 (1.2) biol. gwał­tow­ne roz­prze­strze­nie­nie się no­we­go ga­tun­ku na te­ry­to­rium zaj­mo­wa­ne dotąd przez re­pre­zen­tan­tów ro­dzi­mych po­pu­la­cji;

 (1.3) med. wet. stan albo pro­ces za­ra­że­nia or­ga­niz­mu lub po­pu­la­cji przez pa­so­ży­ty, drob­no­u­stro­je albo inne czyn­ni­ki cho­ro­bot­wór­cze

 (1.4) przen. ma­so­we i źle po­strze­ga­ne po­ja­wie­nie się cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­waz­ja – zbroj­ne wtar­gnię­cie nie­przy­ja­ciel­skich wojsk na te­ry­to­rium in­ne­go pań­stwa.
  • in­waz­ja – jeden z pod­sta­wo­wych pro­ce­sów eko­lo­gicz­nych
  • In­waz­ja – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny o te­ma­ty­ce scien­ce fic­tion z 2005
  • In­waz­ja – ame­ry­kań­ski thril­ler scien­ce fic­tion z 2007
  • In­waz­ja bar­ba­rzyń­ców – ka­na­dyj­ski film z 2003
  • In­waz­ja ja­szczu­rów – sa­ty­rycz­na po­wieść fan­ta­stycz­no-na­u­ko­wa Ka­re­la Čapka
  • In­waz­ja mocy – ple­ne­ro­wa akcja pro­mo­cyj­na or­ga­ni­zo­wa­na od 1995 do 2000 przez RMF FM
  • In­waz­ja morza – po­wieść Ju­liu­sza Verne'a

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku in­waz­ji tu­rec­kiej w 1974 ob­szar, w któ­rym znaj­du­je się miej­sco­wość kon­tro­lo­wa­ny jest przez nie­uz­na­wa­ną na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej, pro­kla­mo­wa­ną w 1983 Tu­rec­ką Re­pu­bli­kę Cypru Pół­noc­ne­go.

 (1.1) In­waz­ja wojsk za­koń­czy­ła się po­raż­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvazʲja, AS: ĩnvazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwader m., inwazyjność ż.

 przym. inwazyjny

 przysł. inwazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agresja, interwencja, najazd, napaść

 (1.3) zakażenie, zarażenie, infekcja

 (1.4) zalew, najazd, natłok, nawał, napływ

Wiktionary


inwazor

daw­niej: na­jeźdź­ca, agre­sor


SJP.pl


inwazyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­wa­zyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwader m., inwazja ż., inwazyjność ż.

 przym. inwazyjny

Wiktionary


inwazyjność

→ in­wa­zyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co in­wa­zyj­ne

Wiktionary

Patrz:

inwazyjny

Przykłady

 (1.1) Czy zna­leź­li jakiś spo­sób na in­wa­zyj­ność rde­stow­ca?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwader m., inwazja ż.

 przym. inwazyjny

 przysł. inwazyjnie

Wiktionary


inwazyjny

przy­miot­nik od: in­waz­ja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. do­ty­czą­cy in­waz­ji zbroj­nej, zwią­za­ny z in­waz­ją zbroj­ną

 (1.2) ekol. do­ty­czą­cy za­sied­la­nia przez ga­tun­ki obce okre­ślo­ne­mu śro­do­wi­sku

 (1.3) med. do­ty­czą­cy ba­da­nia lub za­bie­gu wią­żą­ce­go się z in­ge­ren­cją w or­ga­nizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W 2018 opu­bli­ko­wa­na zo­sta­ła lista 66 in­wa­zyj­nych ga­tun­ków zwie­rząt i ro­ślin uz­na­nych za sta­no­wią­ce naj­więk­sze za­gro­że­nie dla bio­róż­no­rod­no­ści i eko­sy­ste­mów w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwader m., inwazja ż., inwazyjność ż.

 przysł. inwazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najeźdźczy

Wiktionary


inwałd

In­wałd – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie An­dry­chów. Znaj­du­je się tutaj jedno ze sta­no­wisk Ska­łek An­dry­chow­skich.

Wieś znaj­du­je się na po­gra­ni­czu Be­ski­du An­dry­chow­skie­go (wschod­nia część Be­ski­du Ma­łe­go) i Po­gó­rza Ślą­skie­go, u pod­nó­ża góry Ostry Wierch. Leży na wschód od mia­sta An­dry­cho­wa, przy dro­dze kra­jo­wej nr 52, w zlew­ni stru­mie­nia Staw­ki.

Wikipedia


inwałdzianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec In­wał­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inwałd m.

:: fż. inwałdzianka ż.

 przym. inwałdzki

Wiktionary


inwałdzianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka In­wał­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inwałd m.

:: fm. inwałdzianin m.

 przym. inwałdzki

Wiktionary


inwałdzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy In­wał­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inwałd m., inwałdzianin m., inwałdzianka ż.

Wiktionary


inwektywa

znie­wa­ga słow­na; obel­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znie­wa­ga, obel­ga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inwektywny

Wiktionary


inwektywny

→ in­wek­ty­wa


SJP.pl

Patrz:

inwektywa

inwencja

1. po­my­sło­wość, in­no­wa­tor­stwo;
2. krót­ki in­stru­men­tal­ny utwór po­li­fo­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto jest po­my­sło­wy i wy­naj­du­je rze­czy nowe, ory­gi­nal­ne

 (1.2) muz. krót­ki in­stru­men­tal­ny utwór po­li­fo­nicz­ny opar­ty na imi­ta­cji, czę­sto zbli­żo­ny do upro­szczo­nej fugi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­wen­cja – krót­ki in­stru­men­tal­ny utwór po­li­fo­nicz­ny
  • In­wen­cja – od­kry­cia re­lik­wii
  • in­wen­ty­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan ma in­wen­cję twór­czą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩnvẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inwencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreatywność, pomysłowość, zmyślność

Wiktionary


inwencyjny

zwią­za­ny z in­wen­cją


SJP.pl


inwentarski

na­le­żą­cy do in­wen­ta­rza


SJP.pl


inwentaryzacja

1. urzę­do­wy spis z na­tu­ry in­wen­ta­rza, wy­po­sa­że­nia itp.;
2. spo­rzą­dza­nie na­u­ko­wo opra­co­wa­ne­go re­je­stru za­byt­ków, dzieł sztu­ki itd.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spi­sy­wa­nie in­wen­ta­rza

Wiktionary

In­wen­ta­ry­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na usta­le­niu rze­czy­wi­ste­go stanu skład­ni­ków ma­jąt­ko­wych jed­nost­ki go­spo­dar­czej na okre­ślo­ny dzień, po­przez ich fi­zycz­ny spis (spis z na­tu­ry) oraz po­rów­na­nie z da­ny­mi wy­ni­ka­ją­cy­mi z ewi­den­cji księ­go­wej. In­wen­ta­ry­za­cja obej­mu­je rów­nież iden­ty­fi­ka­cję i ana­li­zę róż­nic po­mię­dzy sta­nem rze­czy­wi­stym a sta­nem księ­go­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj prze­pro­wa­dzo­no in­wen­ta­ry­za­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛ̃ntarɨˈzat͡sʲja, AS: ĩnvẽntaryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentarz m., inwentura ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż., inwentaryzowanie n., zinwentaryzowanie n.

 przym. inwentaryzacyjny, inwentaryzatorski, inwentarzowy

 czas. inwentaryzować, zinwentaryzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inwentura

Wiktionary


inwentaryzacyjny

zwią­za­ny z in­wen­ta­ry­za­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­wen­ta­ry­za­cją, do­ty­czą­cy in­wen­ta­ry­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentarz mrz., inwentaryzacja ż., inwentura ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż., inwentaryzowanie n., zinwentaryzowanie n.

 przym. inwentaryzatorski, inwentarzowy

 czas. inwentaryzować ndk., zinwentaryzować dk.

Wiktionary


inwentaryzator

osoba spo­rzą­dza­ją­ca spis in­wen­ta­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­po­wie­dzial­na za in­wen­ta­ry­zo­wa­nie mie­nia oraz pro­wa­dze­nie jego re­je­strów – in­wen­ta­rzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W War­sza­wie odbył się ko­lej­ny zjazd in­wen­ta­ry­za­to­rów mu­ze­al­nych.

 (1.1) W kwe­stii uży­cze­nia na wy­sta­wę pro­szę kon­tak­to­wać się z in­wen­ta­ry­za­to­rem zbio­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinwentaryzowanie n., inwentarz mrz., inwentaryzowanie n., inwentaryzacja ż.

 przym. inwentaryzacyjny

 czas. inwentaryzować, zinwentaryzować

Wiktionary


inwentaryzatorka

ko­bie­ta spo­rzą­dza­ją­ca spis in­wen­ta­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za in­wen­ta­ry­zo­wa­nie mie­nia oraz pro­wa­dze­nie jego re­je­strów – in­wen­ta­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinwentaryzowanie n., inwentarz mrz., inwentaryzowanie n., inwentaryzacja ż.

 przym. inwentaryzacyjny

 czas. inwentaryzować, zinwentaryzować

Wiktionary


inwentaryzatorski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­wen­ta­ry­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentaryzacja ż.

 przym. inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentaryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) księg. spo­rzą­dza­nie spisu mie­nia z na­tu­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛ̃ntarɨzɔˈvãɲɛ, AS: ĩnvẽntaryzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinwentaryzowanie n., inwentarz m., inwentaryzacja ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż.

 czas. zinwentaryzować dk., inwentaryzować ndk.

 przym. inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentaryzować

1. spo­rzą­dzać z na­tu­ry spis in­wen­ta­rza;
2. opi­sy­wać i opra­co­wy­wać na­u­ko­wo zbiór ja­kichś dóbr, np.: za­byt­ków, dzieł sztu­ki itd.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­wen­ta­ry­zo­wać)

 (1.1) uj­mo­wać coś w in­wen­tarz, spis rze­czo­wy i ilo­ścio­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu Po­la­ków in­wen­ta­ry­zu­je to­wa­ry w za­gra­nicz­nych su­per­mar­ke­tach za psie pie­nią­dze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentarz m., inwentaryzacja ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż., inwentaryzowanie n., zinwentaryzowanie n.

 czas. zinwentaryzować dk.

 przym. inwentarzowy, inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentarz

1. stan po­sia­da­nia, trwa­łe skład­ni­ki ma­jąt­ku;
2. spis ta­kie­go stanu;
3. ze­spół, zbiór;
4. ogół zwie­rząt ho­dow­la­nych w go­spo­dar­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) trwa­łe skład­ni­ki ma­jąt­ku danej osoby fi­zycz­nej lub praw­nej

 (1.2) spis ilo­ścio­wy i war­to­ścio­wy in­wen­ta­rza (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • księ­ga in­wen­ta­rzo­wa
  • In­wen­tarz – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 1975 roku
  • in­wen­ta­ry­za­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­spo­dar­stwo ma bar­dzo bo­ga­ty in­wen­tarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvɛ̃ntaʃ, AS: ĩnvẽntaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentaryzacja ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż., inwentaryzowanie n., zinwentaryzowanie n.

 czas. zinwentaryzować dk., inwentaryzować ndk.

 przym. inwentaryzacyjny, inwentarski, inwentarzowy

Wiktionary


inwentarzowy

→ in­wen­tarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­wen­ta­rzem, do­ty­czą­cy in­wen­ta­rza

Wiktionary

Patrz:

inwentarz

Powiązane:

 rzecz. inwentarz m., inwentaryzacja ż.

 czas. zinwentaryzować, inwentaryzować

 przym. inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentor

daw­niej: wy­na­laz­ca, twór­ca


SJP.pl


inwentura

urzę­do­wy spis z na­tu­ry ma­jąt­ku; in­wen­ta­ry­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. in­wen­ta­ry­za­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentaryzacja ż.

 przym. inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentyczny

→ in­wen­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

inwentyka

inwentyka

1. gałąź wie­dzy zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi twór­czy­mi, wy­na­laz­czy­mi;
2. me­to­dy­ka po­szu­ki­wa­nia no­wa­tor­skich, twór­czych roz­wią­zań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi twór­czy­mi

Wiktionary

In­wen­ty­ka – gałąź wie­dzy zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi twór­czy­mi (łac. "in­ven­tio" – dar wy­na­laz­czy).

Wikipedia


inwersja

1. od­wró­ce­nie usta­lo­ne­go po­rząd­ku, prze­sta­wie­nie ko­lej­no­ści;
2. od­stą­pie­nie od na­tu­ral­ne­go szyku wy­ra­zów w zda­niu; prze­staw­nia, prze­kład­nia, hy­per­ba­ton, szyk prze­staw­ny, me­ta­te­za;
3. cho­ro­bli­we wy­wró­ce­nie wew­nętrz­nej czę­ści or­ga­nu na zew­nątrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­wró­ce­nie na­tu­ral­nej lub zwy­czaj­nej ko­lej­no­ści w czymś

 (1.2) jęz. prze­staw­nia, prze­staw­ka, szyk prze­staw­ny

 (1.3) mat. ge­o­me­trycz­ne przeksz­tał­ce­nie pła­szczyz­ny wzglę­dem zde­fi­nio­wa­ne­go okrę­gu

 (1.4) anat. ruch stopy, pod­czas któ­re­go po­desz­wa kie­ru­je się do środ­ka wy­i­ma­gi­no­wa­nej osi ciała dzie­lą­cej ciało na lewą i prawą stro­nę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w ma­te­ma­ty­ce
    • in­wer­sja (ge­o­me­tria) to ro­dzaj przeksz­tał­ce­nia ge­o­me­trycz­ne­go
    • in­wer­sja (kom­bi­na­to­ry­ka)
  • w fi­zy­ce: zja­wi­ska, w któ­rych w ba­da­nym ukła­dzie zmia­na jed­ne­go z pa­ra­me­trów po­wo­du­je zmia­nę znaku in­ne­go pa­ra­me­tru
  • w che­mii:
    • in­wer­sja kon­fi­gu­ra­cji
    • zmia­na kie­run­ku skrę­ca­nia pła­szczyz­ny po­la­ry­za­cji świa­tła spo­la­ry­zo­wa­ne­go, np. pod­czas hy­dro­li­tycz­ne­go roz­kła­du cukru zło­żo­ne­go na cukry pro­ste, zob. in­wer­ta­za i cu­kier in­wer­to­wa­ny
    • in­wer­sja Wal­de­na: zmia­na kon­fi­gu­ra­cji czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go
    • w kry­sta­lo­gra­fii: ro­dzaj sy­me­trii krysz­ta­łu
  • w fo­to­gra­fii:
    • zja­wi­sko Cla­y­de­na
    • pro­ces obrób­ki taśmy fil­mo­wej po­le­ga­ją­cy na od­wró­ce­niu obra­zu ne­ga­ty­wo­we­go na po­zy­ty­wo­wy

Wikipedia


inwersyjny

zwią­za­ny z in­wer­sją, po­le­ga­ją­cy na in­wer­sji


SJP.pl


inwertaza

enzym na­le­żą­cy do gli­ko­zy­daz; wy­stę­pu­je w droż­dżach, drob­no­u­stro­jach i ro­śli­nach wyż­szych


SJP.pl

In­wer­ta­za (β-fruk­to­fu­ra­no­zy­da­za, β-fruk­to­zy­da­za, sa­cha­ra­za, EC 3.2.1.26) – enzym z klasy hy­dro­laz i pod­kla­sy gli­ko­zy­daz, który ka­ta­li­zu­je hy­dro­li­zę wią­za­nia fruk­to­fu­ra­no­zy­do­we­go (+)-sa­cha­ro­zy z wyt­wo­rze­niem (+)-glu­ko­zy i (−)-fruk­to­zy. Pro­ce­so­wi to­wa­rzy­szy zmia­na kie­run­ku skrę­ca­nia pła­szczyz­ny po­la­ry­za­cji świa­tła spo­la­ry­zo­wa­ne­go z do­dat­niej na ujem­ną, tzw. "in­wer­sja sa­cha­ro­zy", co jest źró­dłem nazwy en­zy­mu.

Wikipedia


inwerter

urzą­dze­nie elek­trycz­ne za­mie­nia­ją­ce prąd stały, któ­rym jest za­si­la­ne, na prąd prze­mien­ny o re­gu­lo­wa­nej czę­stot­li­wo­ści wyj­ścio­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • przet­wor­ni­ca na­pię­cia
  • bram­ka lo­gicz­na NOT
  • roz­wią­za­nie tech­no­lo­gicz­ne w kli­ma­ty­za­cji po­mie­szczeń

Wikipedia


inwerterowy

→ in­wer­ter


SJP.pl

Patrz:

inwerter

inwertor

przy­rząd przet­wa­rza­ją­cy prąd stały na zmien­ny


SJP.pl


inwertorowy

→ in­wer­tor


SJP.pl

Patrz:

inwertor

inwertować

za­mie­niać na prze­ciw­ność; od­wra­cać, ni­co­wać


SJP.pl


inwertyna

mie­sza­ni­na glu­ko­zy i fruk­to­zy pow­sta­ła wsku­tek hy­dro­li­zy sa­cha­ro­zy; cu­kier in­wer­to­wa­ny


SJP.pl


inwestochłonność

w eko­no­mii: sto­su­nek war­to­ści in­we­sty­cji do war­to­ści pro­duk­cji


SJP.pl


inwestor

osoba lub przed­się­bior­stwo in­we­stu­ją­ce w coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. osoba lub firma/spół­ka do­ko­nu­ją­ca in­we­sty­cji

Wiktionary

In­we­stor – osoba fi­zycz­na, praw­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­po­sia­da­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej, która in­we­stu­je wolne cza­so­wo środ­ki fi­nan­so­we w przed­sięw­zię­cia mo­gą­ce przy­nieść zysk. Jest to pod­miot go­spo­dar­czy, który w wa­run­kach ry­zy­ka do­ko­nu­je in­we­sty­cji ka­pi­ta­ło­wej po­przez stwo­rze­nie lub zakup ele­men­tów ma­jąt­ku, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku lat Dania na­le­ży do naj­więk­szych in­we­sto­rów za­gra­nicz­nych w Pol­sce.

 (1.1) Dla­cze­go wielu in­we­sto­rów traci na gieł­dzie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvɛstɔr, AS: ĩnvestor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestycja ż., inwestowanie n.

 czas. inwestować ndk.

 przym. inwestorski, inwestycyjny

Wiktionary


inwestorka

→ in­we­stor


SJP.pl

Patrz:

inwestor

inwestorski

zwią­za­ny z in­we­sto­rem, in­we­sto­ra­mi (np. grupa in­we­stor­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­we­sto­rem, do­ty­czą­cy in­we­sto­ra; przez­na­czo­ny dla in­we­sto­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestor m., inwestorka ż., inwestycja ż., inwestowanie n., zainwestowanie n.

 czas. inwestować ndk., zainwestować dk.

 przym. inwestycyjny

Wiktionary


inwestorstwo

za­ję­cie in­we­sto­ra


SJP.pl


inwestowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przez­na­cza­nie pie­nię­dzy na coś w celu osią­gnię­cia zysku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­go­to­wa­no też i wdro­żo­no spe­cu­sta­wę o or­ga­ni­za­cji Euro 2012, która ułat­wia in­we­sto­wa­nie i za­rzą­dza­nie tym przed­sięw­zię­ciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛstɔˈvãɲɛ, AS: ĩnvestovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zainwestowanie n., inwestycja ż., inwestor m., inwestorka ż.

 czas. inwestować ndk., zainwestować dk.

 przym. inwestorski, inwestycyjny

Wiktionary


inwestować

lo­ko­wać środ­ki fi­nan­so­we (ka­pi­tał) w róż­ne­go ro­dza­ju środ­ki i ak­tyw­no­ści go­spo­dar­cze w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­we­sto­wać)

 (1.1) do­ko­ny­wać in­we­sty­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcia­łem praw­dy, po­nie­waż sta­łem u progu wiel­kiej in­we­sty­cji, przy­mu­so­we­go za­in­we­sto­wa­nia sie­bie i chcia­łem wie­dzieć, w co in­we­stu­ję.

 (1.1) Nie za­ro­bi pan nigdy, nie in­we­stu­jąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛˈstɔvat͡ɕ, AS: ĩnvestovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestycja ż., inwestor m., inwestowanie n.

 czas. zainwestować dk.

 przym. inwestycyjny, inwestorski

Wiktionary


inwestycja

na­kład środ­ków fi­nan­so­wych (lub ka­pi­ta­łu) na two­rze­nie za­so­bów środ­ków trwa­łych (lub po­więk­sza­nie środ­ków fi­nan­so­wych i ka­pi­ta­ło­wych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. na­kład go­spo­dar­czy na two­rze­nie lub zwięk­sza­nie ma­jąt­ku trwa­łe­go;

 (1.2) ekon. wy­da­tek przed­się­bior­stwa na dobra, które mogą być użyte do pro­duk­cji in­nych dóbr i wy­ko­ny­wa­nia usług

 (1.3) przen. wy­rze­cze­nie się obec­nych, pew­nych ko­rzy­ści na rzecz nie­pew­nych osią­gnięć w przysz­ło­ści

Wiktionary

In­we­sty­cja – w uję­ciu eko­no­micz­nym na­kład go­spo­dar­czy po­nie­sio­ny na utrzy­ma­nie, two­rze­nie lub zwięk­sza­nie ka­pi­ta­łu (np. ma­szyn i urzą­dzeń, bu­dyn­ków czy za­pa­sów). Zgod­nie z inną de­fi­ni­cją in­we­sty­cja to wy­rze­cze­nie się obec­nych, pew­nych ko­rzy­ści na rzecz nie­pew­nych ko­rzy­ści w przysz­ło­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W wy­ni­ku re­fe­ren­dum zo­stał od­wo­ła­ny - prawo de­mo­kra­cji. Ale pa­ra­dok­sal­nie wójt miał prze­stać pra­co­wać dla gminy w cza­sie, gdy z po­wo­dze­niem fi­na­li­zo­wał kilka naj­waż­niej­szych in­we­sty­cji.

 (1.2) Nasza in­we­sty­cja zwró­ci­ła się po roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛˈstɨt͡sʲja, AS: ĩnvestycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestor mos., inwestorka ż., inwestowanie n., zainwestowanie n.

 czas. inwestować ndk., zainwestować dk.

 przym. inwestycyjny, inwestorski

Wiktionary


inwestycyjny

zwią­za­ny z in­we­sty­cją, in­we­sty­cja­mi (np. plan in­we­sty­cyj­ny, fun­dusz in­we­sty­cyj­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy in­we­sty­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stra­ty in­we­sty­cyj­ne i in­fla­cja zmniej­sza­ją siłę na­byw­czą eme­ry­tów.

 (1.1) Celem „Kon­kur­su Mło­dych Przed­się­bior­ców” jest po­bu­dze­nie ducha ini­cja­ty­wy in­we­sty­cyj­nej w du­szach mło­de­go po­ko­le­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestycja ż., inwestowanie n., inwestor mos.

 czas. inwestować ndk.

 przym. inwestorski

Wiktionary


inwestygacja

daw­niej: ba­da­nie, do­cho­dze­nie śled­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. do­cho­dze­nie śled­cze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestygator m.

 czas. inwestygować ndk.

 przym. inwestygatorski

 przysł. inwestygatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śledztwo

Wiktionary


inwestytura

1. w śred­nio­wie­czu: na­da­nie lenna wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra lub sta­no­wi­ska ko­ściel­ne­go przez mo­nar­chę;
2. w ko­ście­le pro­te­stanc­kim: uro­czy­ste wpro­wa­dze­nie na urząd no­we­go du­chow­ne­go


SJP.pl

In­we­sty­tu­ra (łac. "in­du­e­re ve­sti­men­tis" – „przy­o­ble­cze­nie, ubra­nie”) – na­da­wa­nie wa­sa­lo­wi dóbr se­nio­ra, przy za­cho­wa­niu ce­re­mo­nia­łu i zasad prawa len­ne­go.

Wy­róż­nia się in­we­sty­tu­rę świec­ką, du­chow­ną, te­ry­to­rial­ną oraz szkol­ną.

Przed od­by­ciem in­we­sty­tu­ry wasal skła­dał przy­się­gę na wier­ność se­nio­ro­wi, sym­bo­lem przy­ję­cia przy­się­gi było wrę­cze­nie wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra przed­mio­tu sym­bo­li­zu­ją­ce­go prze­ka­za­nie wła­dzy pod­le­głej.

Wikipedia


inwidia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. zaz­drość

Wiktionary


inwigilacja

sy­ste­ma­tycz­na, dy­skret­na ob­ser­wa­cja osoby lub grupy osób przez np.: po­li­cję; tajny na­dzór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tajna ob­ser­wa­cja kogoś lub tajny na­dzór nad kimś;

Wiktionary

In­wi­gi­la­cja (od in­vi­gi­la­re – czu­wać nad czymś) – ogól­nie: okre­śle­nie ze­spo­łu czyn­no­ści sto­so­wa­nych do śle­dze­nia (mo­ni­to­ro­wa­nia) za­cho­wań ludzi.

Sto­so­wa­na jest m.in. w pań­stwach o ustro­ju po­li­tycz­nym to­ta­li­tar­nym, jako na­rzę­dzie do in­ge­ro­wa­nia w życie pry­wat­ne oby­wa­te­li, a także dy­skret­ny (tajny) na­dzór nad osobą, grupą, or­ga­ni­za­cją, po­przez sy­ste­ma­tycz­ną ob­ser­wa­cję agen­tów (tzw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnvʲiɟiˈlat͡sʲja, AS: ĩnvʹiǵilacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwigilator mos., inwigilatorka ż., inwigilowanie n.

 czas. inwigilować ndk.

 przym. inwigilacyjny

Wiktionary


inwigilacyjny

zwią­za­ny z in­wi­gi­la­cją


SJP.pl


inwigilator

ob­ser­wa­tor; ktoś taj­nie na­dzo­ru­ją­cy coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś kto pro­wa­dzi in­wi­gi­la­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwigilacja ż.

Wiktionary


inwigilatorka

ob­ser­wa­tor­ka; ko­bie­ta taj­nie na­dzo­ru­ją­ca coś


SJP.pl


inwigilować

pro­wa­dzić sy­ste­ma­tycz­ną, dy­skret­ną ob­ser­wa­cję, spra­wo­wać nad kimś tajny na­dzór; śle­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zin­wi­gi­lo­wać)

 (1.1) po­ta­jem­nie ob­ser­wo­wać kogoś lub spra­wo­wać tajny na­dzór nad kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­wi­gi­lu­ją wła­ści­cie­la ma­łe­go skle­pu ze sło­dy­cza­mi są­dząc, że jest on po­wią­za­ny z prze­my­tem nar­ko­ty­ków i może ich za­pro­wa­dzić do fran­cu­skie­go łącz­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwigilacja ż.

Wiktionary


inwit

w bry­dżu: za­chę­ta do gry pre­mio­wa­nej


SJP.pl


inwitacja

prze­sta­rza­le: za­pro­sze­nie, wez­wa­nie


SJP.pl


inwitować

prze­sta­rza­le: za­pra­szać


SJP.pl


inwokacja

roz­wi­nię­ta apo­stro­fa bę­dą­ca bez­poś­red­nią proś­bą do Boga lub bó­stwa o po­e­tyc­kie natch­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. apo­stro­fa

 (1.2) zwró­ce­nie się o pomoc do Boga, muz, bóstw, na wstę­pie

 (1.3) rel. li­tur­gicz­ne wez­wa­nie do mod­lit­wy

Wiktionary

In­wo­ka­cja ( in­vo­ca­tio – wez­wa­nie) – ro­zbu­do­wa­na apo­stro­fa ot­wie­ra­ją­ca utwór li­te­rac­ki (zaz­wy­czaj po­e­mat epic­ki), w któ­rej zwy­kle autor zwra­ca się do muzy, bó­stwa lub du­cho­we­go pa­tro­na z proś­bą o natch­nie­nie, pomoc w two­rze­niu dzie­ła.

Przez wieki (także w epoce no­wo­żyt­nej) za wzor­co­we uwa­ża­no in­wo­ka­cje ot­wie­ra­ją­ce "Ilia­dę" ("Gniew Achil­la, bo­gi­ni, głoś, ob­fi­ty w szko­dy" (...), tłum.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɔˈkat͡sʲja, AS: ĩnvokacʹi ̯a

Wiktionary


inwokacyjny

→ in­wo­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

inwokacja

inwokować

wy­gła­szać in­wo­ka­cję


SJP.pl


inwolucja

1. wstecz­ne zmia­ny w bu­do­wie albo zanik tka­nek lub na­rzą­du w cza­sie roz­wo­ju osob­ni­ka;
2. po­wrót na­rzą­du do na­tu­ral­nej wiel­ko­ści po cho­ro­bie;
3. w ma­te­ma­ty­ce: takie przeksz­tał­ce­nie, które wy­ko­na­ne dwa razy daje w wy­ni­ku przeksz­tał­ce­nie toż­sa­mo­ścio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­wój wstecz­ny, uw­stecz­nia­nie się cze­goś

 (1.2) med. fiz­jo­lo­gicz­ne lub pa­to­lo­gicz­ne zmniej­sza­nie się, za­ni­ka­nie or­ga­nu;

 (1.3) mat. funk­cja, która po­sia­da funk­cję od­wrot­ną równą jej samej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­wo­lu­cja – wła­ści­wość funk­cji w ma­te­ma­ty­ce,
  • in­wo­lu­cja – zmniej­sza­nie się or­ga­nu,
  • in­wo­lu­cja – wpu­kle­nie bla­sto­der­my w roz­wo­ju em­brio­nal­nym,
  • in­wo­lu­cja – za­bu­rze­nie prze­bie­gu warstw osa­do­wych spo­wo­do­wa­ne za­ma­rza­niem i od­ma­rza­niem,
  • in­wo­lu­cja eko­sy­ste­mu – jedna z faz przeksz­tał­ca­nia eko­sy­ste­mu na­tu­ral­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czas apo­ka­lip­sy jest cza­sem in­stynk­tow­nej in­wo­lu­cji: wła­że­nia z po­wro­tem we włas­ną musz­lę, wczoł­gi­wa­nia się w swoje wcze­śniej­sze formy, tak żeby chro­nić się przed na­wa­łem ni­szczą­cych zda­rzeń.

Wiktionary


inwolucyjny

zwią­za­ny z in­wo­lu­cją


SJP.pl


iny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol./gwara. inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są też je­szcze ine cnoty, które tak w dwo­rza­ni­nie, jako i w dwor­nej pa­niej naj­do­wać sie mają, jako jest mą­drość, wspa­nia­łe serce, strzy­ma­wa­łość i niek­tó­re dru­gie.

Wiktionary


inż.

skrót od: in­ży­nier


SJP.pl

skrót

 (1.1) = in­ży­nier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) prof. zw. dr hab. inż. (= pro­fe­sor zwy­czaj­ny dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny in­ży­nier) (Wi­ki­pe­dia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr, AS: ĩṇžỹńer

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inżynier

Wiktionary


inżektor

iniek­tor; urzą­dze­nie do wtła­cza­nia płynu do ob­sza­ru o ci­śnie­niu wyż­szym od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­żek­tor – ak­ce­le­ra­tor wstrzy­ku­ją­cy
  • in­żek­tor – urzą­dze­nie w pa­ro­wo­zie
  • in­żek­tor – stru­mie­ni­ca, urzą­dze­nie do prze­no­sze­nia cie­czy, za­wie­sin, ciał syp­kich i gazów

Wikipedia


inżynier

spe­cja­li­sta w danej dzie­dzi­nie tech­nicz­nej (wyraz uży­wa­ny jako tytuł w od­nie­sie­niu do ab­sol­wen­tów wyż­szych szkół tech­nicz­nych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo in­ży­nie­rią, ma­ją­cy wyż­sze wyksz­tał­ce­nie tech­nicz­ne;

 (1.2) daw. czło­wiek, który zna się na bu­dow­nict­wie wo­jen­nym

 (1.3) pot. eufem. po­gard. mi­grant, uchodź­ca

Wiktionary

In­ży­nier – osoba, która ma umie­jęt­no­ści i wie­dzę zdo­by­tą w za­kre­sie nauk in­ży­nie­ryj­nych i tech­nicz­nych. Jest to także okre­śle­nie ty­tu­łu za­wo­do­we­go na­da­wa­ne­go przez uczel­nie po ukoń­cze­niu stu­diów in­ży­nier­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tym zaj­mu­je się in­ży­nier Ko­wal­ski.

 (1.3) Do na­sze­go po­wia­tu przy­by­ło już 1500 in­ży­nie­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr, AS: ĩṇžỹńer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inżynieria ż.

:: fż. inżynierka ż.

 przym. inżynierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. inż.

Wiktionary


inżynierek

zdrob­nie­nie od: in­ży­nier


SJP.pl


inżynieria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka wy­ko­rzy­stu­ją­ca ma­te­ma­ty­kę, tech­no­lo­gię i prak­tycz­ne doś­wiad­cze­nie do pro­jek­to­wa­nia, pro­du­ko­wa­nia i kon­tro­lo­wa­nia obiek­tów bądź pro­ce­sów słu­żą­cych czło­wie­ko­wi

Wiktionary

In­ży­nie­ria – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na pro­jek­to­wa­niu, kon­struk­cji, mo­dy­fi­ka­cji i utrzy­ma­niu efek­tyw­nych kosz­to­wo roz­wią­zań dla prak­tycz­nych pro­ble­mów, z wy­ko­rzy­sta­niem wie­dzy na­u­ko­wej oraz tech­nicz­nej. Dzia­łal­ność ta wy­ma­ga roz­wią­zy­wa­nia pro­ble­mów róż­nej na­tu­ry oraz skali. Bar­dziej ogól­nie, in­ży­nie­ria zaj­mu­je się też roz­wo­jem tech­ni­ki i tech­no­lo­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myślę, że in­ży­nie­ria to przysz­łość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja, AS: ĩṇžỹńerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inżynier mos.

 przym. inżynieryjny, inżynierski

Wiktionary


inżynierka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta in­ży­nier;
2. tytuł in­ży­nie­ra;
3. praca dy­plo­mo­wa umoż­li­wia­ją­ca uzy­ska­nie ty­tu­łu in­ży­nie­ra;
4. dzia­łal­ność in­ży­nie­ra - osoby ma­ją­cej wyż­sze wyksz­tał­ce­nie tech­nicz­ne


SJP.pl


inżynierostwo

in­ży­nier z żoną


SJP.pl


inżynierowa

mał­żon­ka in­ży­nie­ra


SJP.pl


inżynierowy

→ in­ży­nier (daw­niej); in­ży­nier­ski


SJP.pl


inżynierski

zwią­za­ny z in­ży­nie­rem lub in­ży­nie­rią (np. prace in­ży­nier­skie, stu­dia in­ży­nier­skie); in­ży­nie­ryj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­ży­nie­rii i/lub in­ży­nie­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­si­my oblać twój dy­plom in­ży­nier­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inżynier mos., inżynieria ż.

 przym. inżynieryjny

Wiktionary


inżynierskość

→ in­ży­nier­ski


SJP.pl

Patrz:

inżynierski

inżynieryjno-techniczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­ży­nie­ra­mi i tech­ni­ka­mi, do­ty­czą­cy in­ży­nie­rów i tech­ni­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩn͇ʒɨ̃ɲɛrɨjnɔ‿tɛxʲˈɲit͡ʃnɨ, AS: ĩṇžỹńeryi ̯no‿teχʹńičny

Wiktionary


inżynieryjny

zwią­za­ny z in­ży­nie­rem lub in­ży­nie­rią (np. prace in­ży­nie­ryj­ne, stu­dia in­ży­nie­ryj­ne); in­ży­nier­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z prak­tycz­nym za­sto­so­wa­niem wie­dzy tech­nicz­nej i na­u­ko­wej do pro­jek­to­wa­nia, bu­do­wy i utrzy­ma­nia róż­nych obiek­tów lub sy­ste­mów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inżynieria ż.

 przym. inżynierski

Wiktionary


io

1. skrót od: Igrzy­ska Olim­pij­skie (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie);
2. skrót od: Input-Out­put (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. ka­płan­ka Hery w Argos, córka Ina­cho­sa, jedna z ko­cha­nek Zeusa;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 85;

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (2.1) mit­po­li­nez. w wie­rze­niach Ma­o­ry­sów z Nowej Ze­lan­dii Isto­ta Naj­wyż­sza;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski, nazwa włas­na

 (3.1) astr. trze­ci co do wiel­ko­ści księ­życ Jo­wi­sza;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Io – księ­życ Jo­wi­sza
  • Io – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 85
  • Io – w mi­to­lo­gii grec­kiej ka­płan­ka Hery, ko­chan­ka Zeusa
  • Io – w mi­to­lo­gii po­li­ne­zyj­skiej jedno z bóstw
  • IO – film Je­rze­go Sko­li­mow­skie­go
  • IO – kod przy­pi­sa­ny Bry­tyj­skie­mu Te­ry­to­rium Oce­a­nu In­dyj­skie­go we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • i.o. – (med.) in­fuz­ja dosz­pi­ko­wa
  • IO (olim­pij­skie igrzy­ska) – mię­dzy­na­ro­do­wa im­pre­za spor­to­wa
  • Ina­chis io (ru­sał­ka pawik) – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych
  • IO In­te­rac­ti­ve – pro­du­cent gier kom­pu­te­ro­wych
  • in­ży­nie­ria opro­gra­mo­wa­nia
  • Jo­wisz i Io – obraz Cor­reg­gia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Morze Joń­skie zo­sta­ło naz­wa­ne na cześć Io.

 (1.2) Io po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

 (1.2) W gwia­zdo­zbio­rze Orła o po­ran­ku 21 sierp­nia 2003 r. ob­ser­wo­wa­na była pla­ne­to­i­da Io.

 (2.1) Sie­dzi­bą Io jest naj­wyż­sze z dwu­na­stu nie­bios.

 (3.1) Io jest po­kry­ty wul­ka­na­mi, z któ­rych wiele jest obec­nie ak­tyw­nych.

 (3.1) Na Io wy­stę­pu­ją zorze po­lar­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈijɔ, AS: ii ̯o

Wiktionary


iochroma

ro­śli­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl

Io­chro­ma – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Obej­mu­je 39 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je stre­fę mię­dzyz­wrot­ni­ko­wą obu kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich, na pół­no­cy po pół­noc­ny Mek­syk i Kubę, na po­łud­niu po po­łud­nio­wą Bra­zy­lię, pół­noc­ną Ar­gen­ty­nę, Bo­li­wię i Peru.

Wikipedia


ionesco

Eugéne Io­ne­sco, wła­ści­wie Eugen Io­ne­scu (1909 - 1994), fran­cu­ski dra­ma­turg po­cho­dze­nia ru­muń­skie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Car­men Io­ne­sco – ru­muń­ska i ka­na­dyj­ska lek­ko­at­let­ka
  • Eugène Io­ne­sco – awan­gar­do­wy fran­cu­ski dra­ma­turg

Wikipedia


ionicum

[czy­taj: jo­ni­kum] ra­dos­na, skocz­na pieśń we­sel­na, bę­dą­ca czę­stym ele­men­tem więk­szych ut­wo­rów li­ry­ki sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzymu


SJP.pl


ios

[czy­taj: aj-o-es] mo­bil­ny sy­stem ope­ra­cyj­ny firmy Apple


SJP.pl

Ios ( Ίος) – grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim w ar­chi­pe­la­gu Cy­klad. Jest to wyspa gó­rzy­sta, po­ło­żo­na po­mię­dzy wy­spa­mi Nak­sos oraz San­to­ryn. Po­wierzch­nia wyspy wy­no­si 109 km². Dłu­gość wyspy wy­no­si 18 km, a sze­ro­kość około 10 km. Za­miesz­ka­na jest przez 1838 osób (2001).

Wikipedia


iowa

stan w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

 (1.2) geogr. rzeka w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, do­pływ Mis­si­si­pi;

Wiktionary

Iowa () – stan w cen­tral­nej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Jego gra­ni­ce wyz­na­cza­ją rzeki Mis­si­si­pi (na wscho­dzie), oraz Mis­so­u­ri i Big Sioux (na za­cho­dzie).

Całe te­ry­to­rium stanu zaj­mu­ją roz­le­głe rów­ni­ny. Po­ło­żo­ny w cen­trum tzw. pasa ku­ku­ry­dzia­ne­go, jest naj­więk­szym w kraju pro­du­cen­tem wie­przo­wi­ny i ku­ku­ry­dzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po uciecz­ce z Eu­ro­py osiadł w Kent w ame­ry­kań­skim sta­nie Iowa.

Wiktionary


ip

1. [czy­taj: aj-PI] skrót od: In­ter­net Pro­to­col - pro­to­kół ko­mu­ni­ka­cyj­ny uży­wa­ny po­wszech­nie w in­ter­ne­cie i sie­ciach lo­kal­nych;
2. [czy­taj: aj-PI] skrót od: In­gress Pro­tec­tion - sto­pień ochro­ny urzą­dze­nia tech­nicz­ne­go przed in­ge­ren­cją czyn­ni­ków zew­nętrz­nych;
3. skrót od: Ini­cja­ty­wa Pra­cow­ni­cza - zwią­zek za­wo­do­wy w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: IP.

Ip ( Ipp) – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Sălaj, w gmi­nie Ip. W 2011 roku li­czy­ła 1626 miesz­kań­ców.

Wikipedia


ipa

1. mocno gorz­kie piwo z ga­tun­ku ale;
2. skrót od:
a) izo­pro­pa­nol (al­ko­hol izo­pro­py­lo­wy);
b) In­ter­na­tio­nal Po­li­ce As­so­cia­tion – Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Po­li­cji


SJP.pl

Ipa (t. Ippa, Ina; Iпа, Ипа) – rzeka w po­łud­nio­wej Bia­ło­ru­si (obwód ho­mel­ski), lewy do­pływ Pry­pe­ci w zle­wi­sku Morza Czar­ne­go. Dłu­gość – 109 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 1010 km², śred­ni prze­pływ u uj­ścia – 5,9 m³/s, spa­dek – 29,7 m, na­chy­le­nie – 0,3%.

Pły­nie z pół­no­cy na po­łud­nie po­gra­ni­czem Po­le­sia Pry­pec­kie­go i Ho­mel­skie­go. Ucho­dzi do Pry­pe­ci tuż przed Mo­zy­rzem. Na dłu­go­ści 95 km ska­na­li­zo­wa­na. Do­li­na sze­ro­ko­ści 1,5–2 km.

Wikipedia


ipad

[czy­taj: ajpad] marka ta­ble­tów firmy Apple


SJP.pl

iPad – ta­blet przed­się­bior­stwa Apple. Ma 9,7-ca­lo­wy ekran do­ty­ko­wy z tech­no­lo­gią Multi-touch oraz m.in. moż­li­wość oglą­da­nia fil­mów i zdjęć. Ma prze­glą­dar­kę in­ter­ne­to­wą oraz jest kom­pa­ty­bil­ny z apli­ka­cja­mi App Store dla iPhone’ówo­raz iPodów. Prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa Sa­fa­ri do­łą­czo­na do iPada nie ob­słu­gu­je tech­no­lo­gii Flash. Urzą­dze­nie waży 680 gra­mów (wer­sja 3G waży 730 g), mie­ści się zatem mię­dzy cięż­szy­mi smart­fo­na­mi oraz lżej­szy­mi lap­to­pa­mi.

Wikipedia


ipeenowiec

pra­cow­nik IPN-u (In­sty­tu­tu Pa­mię­ci Na­ro­do­wej)


SJP.pl


ipeenowski

→ IPN; IPN-owski


SJP.pl


ipek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. w pro­jek­tach typu wiki: użyt­kow­nik in­ter­ne­to­wy, któ­re­go iden­ty­fi­ka­to­rem jest je­dy­nie numer IP, nie­za­lo­go­wa­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈipɛk, AS: ipek

Wiktionary


ipekakuana

krzew wiecz­no­zie­lo­ny o drob­nych, bia­łych kwia­tach i fio­le­to­wych ja­go­dach, upra­wia­ny w In­diach i Bra­zy­lii; wy­miot­ni­ca le­kar­ska


SJP.pl


iperyt

ole­i­sta ciecz bar­dzo tru­ją­ca i pa­rzą­ca; gaz musz­tar­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. wojsk. pot. ipe­ryt siar­ko­wy, bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy

 (1.2) chem. wojsk. każdy zwią­zek or­ga­nicz­ny ma­ją­cy bu­do­wę zbli­żo­ną do ipe­ry­tu (1.1) bę­dą­cy bo­jo­wym środ­kiem tru­ją­cym i wy­ka­zu­ją­cy po­dob­ne do niego dzia­ła­nie pa­rzą­ce i tru­ją­ce lub też mie­sza­ni­na ta­kich związ­ków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ipe­ryt po­wo­du­je pow­sta­wa­nie pę­che­rzy i trud­no go­ją­cych się ran.

 (1.2) Wśród ipe­ry­tów wy­róż­nia­my ipe­ry­ty siar­ko­we i ipe­ry­ty azo­to­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈpɛrɨt, AS: iperyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iperytowy

 rzecz. Ypres n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iperyt siarkowy, gaz musztardowy, sulfid bis(2-chloroetylu), tioeter bis(2-chloroetylowy), siarczek 2,2'-dichlorodietylowy

Wiktionary


iperytowy

→ ipe­ryt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ipe­ry­tem, do­ty­czą­cy ipe­ry­tu

Wiktionary

Patrz:

iperyt

Powiązane:

 rzecz. iperyt mrz., Ypres n.

Wiktionary


iphone

[czy­taj: ajfon] smart­fon firmy Apple


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) nazwa serii smart­fo­nów pro­du­ko­wa­nych przez firmę Apple;

Wiktionary

iPhone – smart­fon pro­du­ko­wa­ny przez Apple Inc., opar­ty na sy­ste­mie ope­ra­cyj­nym iOS, ma­ją­cy peł­nić funk­cje te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go, plat­for­my roz­ryw­ko­wej oraz ko­mu­ni­ka­to­ra in­ter­ne­to­we­go. Urzą­dze­nie po­sia­da także wbu­do­wa­ną prze­glą­dar­kę in­ter­ne­to­wą Sa­fa­ri Mo­bi­le, umoż­li­wia­ją­cą prze­glą­da­nie niek­tó­rych za­so­bów sie­cio­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Gwiazd­kę do­sta­łam naj­no­wsze­go iPhone’a.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iPhoniarz mos., iPhoniara ż.

:: zdrobn. iPhonik

 przym. iPhonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ajfon

Wiktionary


iphoniara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot., czę­sto po­gard. ko­bie­ta uży­wa­ją­ca iPhone'a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. ajfoniara ż.; iPhone mzw.

:: fm. iPhoniarz mos.

 przym. iPhonowy

Wiktionary


iphoniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot., czę­sto po­gard. osoba uży­wa­ją­ca iPhone'a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. ajfoniarz mos.; iPhone mzw.

:: fż. iPhoniara ż.

 przym. iPhonowy

Wiktionary


iphonowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z iPhonem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iPhoniarz mos., iPhone mzw., iPhoniara ż.

Wiktionary


ipi

[czy­taj: ipi] skrót od: In­sty­tut Pod­staw In­for­ma­ty­ki


SJP.pl


ipin

mia­sto w Chi­nach; Yibin


SJP.pl


ipm

skrót od: In­sty­tut Prawa Mię­dzy­na­ro­do­we­go


SJP.pl


ipn

skrót od: In­sty­tut Pa­mię­ci Na­ro­do­wej


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = In­sty­tut Pa­mię­ci Na­ro­do­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym ty­god­niu IPN pro­wa­dził prace po­szu­ki­waw­cze na cmen­ta­rzu w ka­to­wic­kiej dziel­ni­cy Li­go­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿pɛ‿ˈɛ̃n, AS: i‿pe‿ẽn

Wiktionary


ipn-owski

→ IPN; ipe­e­now­ski


SJP.pl


ipod

[czy­taj: ajpod] marka prze­no­śnych odt­wa­rza­czy firmy Apple


SJP.pl

iPod – wspól­na nazwa ro­dzi­ny prze­no­śnych odt­wa­rza­czy mul­ti­me­dial­nych, pro­du­ko­wa­nych przez firmę Apple w la­tach 2001–2022.

Niek­tó­re z nich mogą dzia­łać w roli do­dat­ko­we­go dysku twar­de­go dla kom­pu­te­ra sta­cjo­nar­ne­go lub lap­to­pa, na­to­miast iPod w naj­no­wszej wer­sji, iPod touch, sta­no­wi wie­lo­funk­cyj­ny kom­pu­ter oso­bi­sty typu palm­top z sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym iOS i bez­prze­wo­do­wym do­stę­pem do in­ter­ne­tu.

Wikipedia


ipoh

Ipoh – mia­sto w Ma­lez­ji (sto­li­ca stanu Perak), w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Ma­laj­skie­go, nad rzeką Kinta.

857 225 miesz­kań­ców (2023) – głów­nie Chiń­czy­ków. Głów­ny oś­ro­dek re­gio­nu gór­ni­cze­go Kinta (wy­do­by­cie cyny). Nazwa mia­sta po­cho­dzi od lo­kal­ne­go drze­wa zwa­ne­go "pokok ipoh".

Wikipedia


ipomea

ro­śli­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych, ma­ją­ca róż­no­barw­ne kwia­ty i wi­ją­ce się ło­dy­gi, upra­wia­na jako ro­śli­na ozdob­na lub użyt­ko­wa; wilec


SJP.pl


iporka

ro­dzaj lek­kie­go ma­te­ria­łu izo­lu­ją­ce­go, sto­so­wa­ne­go do izo­la­cji ciepl­nej, np. chłod­ni, sa­mo­lo­tów; mi­po­ra


SJP.pl


iporyt

ro­dzaj ma­te­ria­łu izo­la­cyj­ne­go; od­mia­na pia­no­be­to­nu


SJP.pl


ipp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. farm. in­hi­bi­tor pompy pro­to­no­wej

 (1.2) wojsk. in­dy­wi­du­al­ny pa­kiet prze­ciw­che­micz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pro­to­kół IPP
  • in­hi­bi­to­ry pompy pro­to­no­wej
  • In­dy­wi­du­al­ny Pu­char Pol­ski na żużlu
  • in­dy­wi­du­al­ny pa­kiet prze­ciw­che­micz­ny
  • Izba Pra­co­daw­ców Pol­skich

Wikipedia


ippon

głów­nie w dżudo i ka­ra­te: zwy­cię­stwo od­nie­sio­ne przed upły­wem czasu walki


SJP.pl

Ippon (jap. 一本) − ter­min uży­wa­ny w ja­poń­skich spor­tach i sztu­kach walki (budō); oz­na­cza de­cyz­ję sę­dziow­ską o za­koń­cze­niu walki przed cza­sem i ogło­sze­niu zwy­cię­stwa jed­ne­go z za­wod­ni­ków w wy­ni­ku uzy­ska­nia peł­ne­go punk­tu. Jest sto­so­wa­ny m.in. w judo, ju­jut­su, ka­ra­te czy ai­ki­do.

Wikipedia


iprodion

nazwa zwy­cza­jo­wa fun­gi­cy­du z grupy po­chod­nych chi­no­nu


SJP.pl


ips

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­tru­sion Pre­ven­tion Sy­stem – urzą­dze­nia sie­cio­we zwięk­sza­ją­ce bez­pie­czeń­stwo sieci kom­pu­te­ro­wych
  • In­sty­tut Po­li­ty­ki Spo­łecz­nej – jed­nost­ka dy­dak­tycz­no-na­u­ko­wa Wy­dzia­łu Nauk Po­li­tycz­nych i Stu­diów Mię­dzy­na­ro­do­wych UW
  • In­sty­tut Po­lo­ni­sty­ki Sto­so­wa­nej – jed­nost­ka dy­dak­tycz­no-na­u­ko­wa Wy­dzia­łu Po­lo­ni­sty­ki UW
  • In­sty­tut Po­ja­zdów Szy­no­wych „Tabor” – in­sty­tut ba­daw­czy z Poz­na­nia zaj­mu­ją­cy się po­ja­zda­mi szy­no­wy­mi
  • In­sty­tut Pro­pa­gan­dy Sztu­ki
  • iPS (z ) – niez­róż­ni­co­wa­ne, plu­ri­po­ten­cjal­ne ko­mór­ki ma­cie­rzy­ste wy­ho­do­wa­ne z ko­mó­rek zróż­ni­co­wa­nych
  • in-plane swit­ching – tech­no­lo­gia wyt­wa­rza­nia wyś­wiet­la­czy LCD
  • In­do­or Po­si­tio­ning Sy­stem – sy­stem lo­ka­li­za­cji wew­nątrz po­mie­szczeń
  • IPS Com­pu­ter Group, ak­tu­al­nie Ce­ne­ga, wy­daw­ca gier kom­pu­te­ro­wych

Wikipedia


ipsacja

po­draż­nia­nie włas­nych na­rzą­dów płcio­wych w celu za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych; ona­nizm, ona­nia, ma­stur­ba­cja, sa­mog­wałt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. ma­stur­ba­cja.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masturbacja, onanizm, onania, samogwałt

Wiktionary


ipsilateralny

[czy­taj: ips-ila­te­ral­ny] w me­dy­cy­nie: zwią­za­ny z tą samą stro­ną ciała; toż­stron­ny


SJP.pl


ipsofon

przy­staw­ka do te­le­fo­nu sa­mo­czyn­nie na­gry­wa­ją­ca po­zo­sta­wia­ne ko­mu­ni­ka­ty


SJP.pl

Ip­so­fon – po­przed­nik au­to­ma­tycz­nej se­kre­tar­ki te­le­fo­nicz­nej. Roz­wią­za­nie dziś już nie­sto­so­wa­ne, po­pu­lar­ne do lat 70. XX wieku skła­da­ło się z ma­gne­to­fo­nu o ja­ko­ści dźwię­ku dyk­ta­fo­nu oraz apa­ra­tu te­le­fo­nicz­ne­go do­sto­so­wa­ne­go do współ­pra­cy z tym ma­gne­to­fo­nem.

Wikipedia


ipsos

sta­ro­żyt­na miej­sco­wość we Fry­gii


SJP.pl

Ipsos ( In­sti­tut Pu­blic de Son­da­ge d'Opi­nion Sec­te­ur) – mię­dzy­na­ro­do­we przed­się­bior­stwo z bran­ży badań rynku i kon­sul­tin­gu z sie­dzi­bą w Pa­ry­żu we Fran­cji. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1975 przez Di­die­ra Tru­chot i jest no­to­wa­ne na pa­ry­skiej gieł­dzie od 1 lipca 1999 roku. Ipsos jest trze­cim co do wiel­ko­ści przed­się­bior­stwem w bran­ży badań rynku na świe­cie. W pier­wszym kwar­ta­le 2020 roku było obec­ne na 90 ryn­kach i za­trud­nia­ło ponad 18 000 osób.

Wikipedia


ipswich

1. mia­sto w An­glii
2. mia­sto w Au­stra­lii (do 1843 - Li­me­sto­ne)


SJP.pl

Ips­wich // – mia­sto we wschod­niej An­glii, po­ło­żo­ne nad rzeką Or­well, sto­li­ca hrab­stwa Suf­folk, w dy­stryk­cie Ips­wich. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 151 565 miesz­kań­ców.

Wikipedia


ipsylon

nazwa li­te­ry Y w al­fa­be­cie grec­kim i ła­ciń­skim; igrek; yp­si­lon; yp­sy­lon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa dwu­dzie­stej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, υ;

Wiktionary

Ip­sy­lon (yp­si­lon, ὖψιλόν, nw.gr. ύψιλον, pi­sa­na Υυ lub ϒ) – dwu­dzie­sta li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 400.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słowo „αβγό” (jajo) teraz się pisze betą, a nie ip­sy­lo­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ipˈsɨlɔ̃n|ipˈsʲilɔ̃n, AS: ipsylõn|ipsʹilõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ypsilon

Wiktionary


ipu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. wy­drą­żo­ne tykwy uży­wa­ne jako in­stru­men­ty per­ku­syj­ne

Wiktionary


ipuć

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim Bia­ło­ru­si oraz smo­leń­skim i briań­skim Rosji, do­pływ Soży;

Wiktionary

Ipuć ( Іпуць, "Ipuć"; Ипуть, "Iput´") – rzeka na Bia­ło­ru­si (ob­wo­dy mo­hy­lew­ski i ho­mel­ski) i w Rosji (ob­wo­dy smo­leń­ski i briań­ski). Lewy do­pływ Soży.

Dłu­gość 437 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 10 900 km². Brze­gi w więk­szo­ści biegu ni­skie. Za­si­la­nie wy­to­pi­sko­we. Śred­ni rocz­ny debit koło wsi No­wy­je Bo­bo­wi­czi (Новые Бобовичи) (109 km od uj­ścia) 83,4 m³/s. Za­ma­rza w końcu li­sto­pa­da, roz­ma­rza pod ko­niec marca – na po­cząt­ku kwiet­nia.

Wikipedia


iq

(z an­giel­skie­go: in­tel­li­gen­ce qu­o­tient; czy­taj: aj-kju albo i-ku) ilo­raz in­te­li­gen­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • IQ (ze­spół mu­zycz­ny)
  • ilo­raz in­te­li­gen­cji
  • To­y­o­ta iQ – sa­mo­chód typu kei car
  • kod Iraku we­dług normy ISO 3166-1

Wikipedia


ir

sym­bol irydu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. miesz­ka­niec Ir­lan­dii po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ir – iryd
  • Ir – ilo­czyn roz­pu­szczal­no­ści
  • Ir – wieś w Rosji, w Ose­tii Pół­noc­nej, w re­jo­nie pri­go­rod­nym
  • IR – ka­te­go­ria po­cią­gów
  • IR – pod­czer­wień
  • IR – pro­duk­ty lecz­ni­cze po­sia­da­ją­ce poz­wo­le­nie na im­port rów­no­le­gły
  • IR (ang. In­ter­net Re­gi­stry)
  • IR – kod przy­pi­sa­ny Ira­no­wi we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iro­wie długo ata­ko­wa­li Ce­sar­stwo Rzym­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿ˈɛr, AS: i‿er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iryjczyk mos.

:: fż. Iryjka ż.

 przym. iryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irlandczyk

Wiktionary


ir-sensor

[czy­taj: ir sen­sor lub ajer sen­sor] urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne, sto­so­wa­ne we współ­czes­nej tech­ni­ce, które od­bie­ra pro­mie­nie pod­czer­wo­ne i wy­sy­ła­ne za po­mo­cą tych pro­mie­ni sy­gna­ły; czuj­nik pro­mie­ni pod­czer­wo­nych


SJP.pl


ira

[czy­taj: ira] skrót od: Irish Re­pu­bli­can Army; Ir­landz­ka Armia Re­pu­bli­kań­ska - nie­le­gal­na armia mi­li­tar­na dą­żą­ca do oder­wa­nia Ir­lan­dii Pół­noc­nej od Wiel­kiej Bry­ta­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zgru­bie­nie od Irena

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • IRA (ang. Irish Re­pu­bli­can Army, IRA) – Ir­landz­ka Armia Re­pu­bli­kań­ska (1921–1969)
  • CIRA (ang. Con­ti­nu­i­ty Irish Re­pu­bli­can Army) – ra­dy­kal­ny, ter­ro­ry­stycz­ny odłam IRA
  • OIRA (ang. Of­fi­cial Irish Re­pu­bli­can Army) – umiar­ko­wa­ny odłam IRA pow­sta­ły w 1969 roku
  • RIRA (ang. Real Irish Re­pu­bli­can Army) – ra­dy­kal­ny, ter­ro­ry­stycz­ny odłam IRA
  • PIRA (ang. Pro­vi­sio­nal Irish Re­pu­bli­can Army) – więk­szo­ścio­wy odłam IRA pow­sta­ły w 1969 roku
  • Usta­wa o re­or­ga­ni­za­cji In­dian (ang. In­dian Re­or­ga­ni­za­tion Act, IRA) w USA
  • Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Czy­tel­ni­cze (ang. In­ter­na­tio­nal Re­a­ding As­so­cia­tion, IRA)
  • Ira (ang. Ira Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie St. Clair
  • Ira (ang. Ira Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ca­y­u­ga
  • Ira (ang. Ira Town) – gmina w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Rut­land
  • Ira – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ca­y­u­ga
  • Ira – mia­sto w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Rut­land

Wikipedia


iracki

→ Irak; ira­kij­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Irak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy druga in­ti­fa­da oraz druga wojna irac­ka — jak ich pier­wow­zo­ry — „uru­cho­mią nową dy­na­mi­kę po­li­tycz­ną”, która do­pro­wa­dzi do no­we­go Camp David około roku 2007?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrat͡sʲci, AS: iracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irak mrz., Irakijczyk mos., Irakijka ż.

Wiktionary


iraimbilanja

[czy­taj: irajm­bi­lan­dza] zdaw­ko­wa mo­ne­ta Ma­da­ga­ska­ru


SJP.pl

Ira­im­bi­lan­ja (dosł. jęz. malg. "waga jed­ne­go że­la­za") – mo­ne­ta zdaw­ko­wa uży­wa­na na Ma­da­ga­ska­rze jako rów­no­war­tość 1/5 aria­ry i 1 nie­u­ży­wa­ne­go już fran­ka mal­ga­skie­go. Oprócz ma­u­re­tań­skie­go kho­u­mu to je­dy­ny przy­pa­dek na świe­cie, gdy wa­lu­ta nie dzie­li się w mo­ne­tach zdaw­ko­wych na czę­ści dzie­sięt­ne lub setne.

Wikipedia


irak

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Bag­da­dzie; Re­pu­bli­ka Iraku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Bag­da­dzie;

Wiktionary

Irak, Re­pu­bli­ka Iraku ( ‏العراق‎, trl. "Al-'Irāq", trb. "Al-Irak"; ‏جمهورية العراق‎, trb. "Dżum­hu­rij­jat al-Irak", kurd. ‏كۆماری عێراق‎, trl. "Komarî 'Êraq", trb. "Ko­ma­ri Erak"; asyr. ‏ܩܘܛܢܝܘܬܐ ܕܥܝܪܐܩ‎) – pań­stwo arab­skie na Bli­skim Wscho­dzie, le­żą­ce nad Za­to­ką Per­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Iraku jest bar­dzo nie­bez­piecz­nie z po­wo­du trwa­ją­cej tam od wielu lat wojny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirak, AS: irak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irakijczyk mos., Irakijka ż., irackość ż.

 przym. iracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Iraku

Wiktionary


irakijczyk

oby­wa­tel Iraku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Iraku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość Ira­kij­czy­ków to mu­zuł­ma­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiraˈcijt͡ʃɨk, AS: iraḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irak mrz., irakijskość ż.

:: fż. Irakijka ż.

 przym. iracki

Wiktionary


irakijka

oby­wa­tel­ka Iraku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Iraku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiraˈcijka, AS: iraḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irak mrz.

:: fm. Irakijczyk mos.

 przym. iracki

Wiktionary


irakijski

→ Irak; irac­ki


SJP.pl


iraklion

mia­sto w Gre­cji; He­ra­klion


SJP.pl


iran

1. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Te­he­ra­nie; Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Iranu;
2. pasmo gór­skie na wy­spie Bor­neo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

 (1.2) geogr. hisz­pań­ska miej­sco­wość w Ka­ta­lo­nii, w pro­win­cji Lle­i­da;

Wiktionary

Iran, pełna nazwa Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Iranu, w Eu­ro­pie daw­niej znany jako Per­sja – pań­stwo na Bli­skim Wscho­dzie, le­żą­ce mię­dzy Mo­rzem Ka­spij­skim na pół­no­cy a Za­to­ką Per­ską i Za­to­ką Omań­ską na po­łud­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uz­na­nym w świe­cie to­wa­rem po­cho­dzą­cym z Iranu są ręcz­nie tkane dy­wa­ny per­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirãn, AS: irãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iranista mos., Irańczyk mos., Iranka ż., iranistyka ż., iranka ż., irańskość ż.

 przym. irański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Islamska Republika Iranu, hist. Persja

Wiktionary


iranista

1. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ira­ni­sty­ki (znaw­ca ję­zy­ków irań­skich, kul­tu­ry, li­te­ra­tu­ry, hi­sto­rii Iranu)
2. uni­wer­sy­tec­ki stu­dent ira­ni­sty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ba­dacz ję­zy­ków irań­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zroz­pa­czo­na Oleń­ka wy­pro­si­ła sobie wresz­cie prze­nie­sie­nie na se­mi­na­rium sta­re­go pro­fe­so­ra ira­ni­sty, za­czę­ła pisać pod jego kie­run­kiem roz­pra­wę dok­tor­ską i już by ją spo­koj­nie za­koń­czy­ła, gdyby na stro­ni­ce gazet nie wy­pły­nął nagle pro­blem irań­skie­go Azer­bej­dża­nu.

 (1.1) (…) Pot­wier­dził wczo­raj, że roz­ma­wiał z pre­mie­rem na ten temat i jest zwo­len­ni­kiem kan­dy­da­tu­ry Ana­ni­cza, bę­dą­ce­go spe­cja­li­stą od spraw Bli­skie­go Wscho­du (z wyksz­tał­ce­nia jest tur­ko­lo­giem i ira­ni­stą).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iran mrz., iranistyka ż.

:: fż. iranistka ż.

 przym. irański

Wiktionary


iranistka

→ ira­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ba­dacz­ka ję­zy­ków irań­skich

Wiktionary

Patrz:

iranista

Powiązane:

 rzecz. Iran mrz., iranistyka ż.

:: mos. iranista mos.

 przym. irański

Wiktionary


iranistyczny

→ ira­ni­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

iranistyka

iranistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków irań­skich i irań­skie­go ob­sza­ru kul­tu­ro­we­go (Af­ga­ni­stan, Iran oraz Ta­dży­ki­stan);

Wiktionary

Ira­ni­sty­ka – jedna z dzie­dzin orien­ta­li­sty­ki, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków irań­skich i irań­skie­go ob­sza­ru kul­tu­ro­we­go, do któ­re­go za­li­cza się współ­czes­ne pań­stwa: Af­ga­ni­stan, Iran oraz Ta­dży­ki­stan. Obok badań sku­pio­nych prze­de wszyst­kim na Ira­nie i jego ję­zy­ku – per­skim, ba­da­cze opra­co­wu­ją kul­tu­ry i ję­zy­ki po­zo­sta­łych ludów irań­skich, np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌirãˈɲistɨka, AS: irãńistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iranista mos., Iran mrz., Irańczyk mos., Iranka ż., iranka ż.

 przym. irański

Wiktionary


iranka

ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ira­nia gut­tu­ra­lis|ref=tak., ga­tu­nek nie­wiel­kich pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych;

 (1.2) ornit. osob­nik ptaka z ga­tun­ku ira­nek (1.1)

Wiktionary

Iran­ka ("Ira­nia gut­tu­ra­lis") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych (Mu­sci­ca­pi­dae), je­dy­ny z ro­dza­ju Ira­nia. Za­miesz­ku­je za­chod­nią i środ­ko­wą Azję. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈrãŋka, AS: irãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iran mrz., Irańczyk mos., Iranka ż., iranistyka ż., irańskość ż.

 przym. irański

 przysł. irańsko

Wiktionary


iranolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ira­no­lo­gii (stu­diów nad ję­zy­kiem, kul­tu­rą i li­te­ra­tu­rą irań­ską); ira­ni­sta


SJP.pl


iraser

laser pra­cu­ją­cy w za­kre­sie czę­stot­li­wo­ści od­po­wia­da­ją­cych pro­mie­nio­wa­niu pod­czer­wo­ne­mu


SJP.pl


iratamente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: gniew­nie


SJP.pl


irawadi

1. naj­dłuż­sza rzeka w Bir­mie;
2. ni­zi­na w Bir­mie


SJP.pl

Ira­wa­di (birm. ဧရာဝတီမြစ်, wym., Ir­ra­wad­dy) – rzeka na te­re­nie Chin i Mjan­my (naj­dłuż­sza rzeka tego kraju) o dł. 2150 km i po­wierzch­ni do­rze­cza wy­no­szą­cej 430 tys. km².

Wy­pły­wa z po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Wy­ży­ny Ty­be­tań­skiej w Chi­nach. Przy uj­ściu do Morza An­da­mań­skie­go two­rzy deltę o po­wierzch­ni 30 tys. km². Głów­ne do­pły­wy: (prawe) Mu i Czin­du­in, (lewe) Shwe­li, Mjitn­ge.

Wikipedia


irań.

skrót od: irań­ski


SJP.pl


irańczyk

oby­wa­tel Iranu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Iranu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 2% Irań­czy­ków to Ara­bo­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: irãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iran mrz., iranistyka ż., iranka ż.

:: fż. Iranka ż.

 przym. irański

Wiktionary


irański

zwią­za­ny z Ira­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Iran

 (1.2) jęz. od­no­szą­cy się do po­dro­dzi­ny ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich, któ­ry­mi po­słu­gu­je się około 75 mln osób za­miesz­ku­ją­cych Bli­ski i Środ­ko­wy Wschód oraz Azję Środ­ko­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne ję­zy­ki irań­skie to per­ski i pasz­to.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrãj̃sʲci, AS: irãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. Iran.

Wiktionary


irańskość

→ irań­ski


SJP.pl

Patrz:

irański

irbicki

→ Irbit (mia­sto w Rosji), np. jar­mark ir­bic­ki


SJP.pl


irbid

mia­sto w pół­noc­nej Jor­da­nii


SJP.pl

Irbid (arab. مدينة إربد) – mia­sto w pół­noc­nej Jor­da­nii, w po­bli­żu gra­ni­cy z Syrią, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny mu­ha­fa­zy Irbid, po­ło­żo­ne ok. 29 km na po­łud­nio­wy wschód od Je­zio­ra Ga­li­lej­skie­go. W 2020 roku li­czy­ło 557 tys. miesz­kań­ców. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy.

Wikipedia


irbil

mia­sto w pół­noc­nym Iraku; Arbil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nym Iraku;

Wiktionary

Irbil, Arbil (akad. Ar­ba­il; ‏اربيل‎; Hewlêr; asyr. ܐܪܒܝܠ – "Arab’ilu"; Erbil) – mia­sto w pół­noc­nym Iraku, na za­chod­nim po­gó­rzu Gór Kur­dy­stań­skich, oś­ro­dek mu­ha­fa­zy Irbil i sto­li­ca Kur­dyj­skie­go Okrę­gu Au­to­no­micz­ne­go, za­miesz­ki­wa­ne przez pra­wie mi­lion osób (głów­nie sun­nic­kich Kur­dów i chrze­ści­jań­skich Asy­ryj­czy­ków).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irbilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Arbil, staroż. Arbala

Wiktionary


irbilski

→ Irbil


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ir­bi­lem, do­ty­czą­cy Ir­bi­lu

Wiktionary

Patrz:

Irbil

Powiązane:

 rzecz. Irbil mrz.

Wiktionary


irbis

duży dra­pież­nik z ro­dzi­ny kotów, wy­stę­pu­je w wy­so­kich gó­rach Azji; pan­te­ra śnież­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pant­he­ra uncia|Schre­ber|ref=tak., ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Azji Środ­ko­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ir­bi­sy po­lu­ją na ko­zio­roż­ce i mar­ku­ry.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irbis śnieżny

Wiktionary


irbit

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, znaj­du­ją­ca się na te­re­nie ob­wo­du swier­dłow­skie­go, ucho­dzi do Nicy w do­rze­czu rzeki Tury;

Wiktionary

Irbit (ros. Ирбит) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim, przy uj­ściu rzeki Iribt do Nicy (do­rze­cze Obu). 47 300 miesz­kań­ców (2003).

Wikipedia


irc

[czy­taj: irc albo i-er-ce] usłu­ga in­ter­ne­to­wa poz­wa­la­ją­ca na pro­wa­dze­nie roz­mów na cza­tach (skrót od: ang. In­ter­net Relay Chat)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. pro­to­kół in­ter­ne­to­wy umoż­li­wia­ją­cy roz­mo­wę z in­ny­mi użyt­kow­ni­ka­mi po­łą­czo­ny­mi z wy­bra­nym bez­poś­red­nio lub gru­po­wo na ka­na­łach;

 (1.2) środ. in­form. kanał na ser­we­rze opar­tym na pro­to­ko­le IRC (1.1)

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) in­form. do­ty­czą­cy pro­to­ko­łu IRC (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­ter­con­ti­nen­tal Rally Chal­len­ge – seria raj­do­wa
  • In­ter­net Relay Chat – pro­to­kół sie­cio­wy słu­żą­cy do ko­mu­ni­ka­cji tek­sto­wej w cza­sie rze­czy­wi­stym
  • Mię­dzy­na­ro­do­wy Kupon na Od­po­wiedź () – kupon pocz­to­wy
  • Mię­dzy­na­ro­do­wa Try­bu­na Kom­po­zy­to­rów () – forum mu­zy­ki współ­czes­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) IRC poz­wa­la na pro­wa­dze­nie roz­mów pry­wat­nych z in­ny­mi oso­ba­mi po­dłą­czo­ny­mi do ser­we­rów.

 (1.2) Na IRC-u Wi­ki­słow­ni­ka od rana do wie­czo­ra pa­no­wa­ła cisza, do­pie­ro po dzie­wią­tej po­ja­wił się na nim użyt­kow­nik po­trze­bu­ją­cy po­mo­cy.

 (2.1) Ze wzglę­du na pro­ble­my z za­się­giem in­ter­ne­to­wym Jacek utra­cił po­łą­cze­nie z sie­cią IRC.

Wiktionary


irc-ować

kon­tak­to­wać się za po­mo­cą IRC-a; ir­co­wać


SJP.pl


irc-owy

→ IRC; ir­co­wy


SJP.pl


ircha

mięk­ka skóra, ro­dzaj dwu­stron­ne­go zam­szu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj zam­szu

Wiktionary

Ircha (łac. "hir­cus" – ko­zioł) – wy­pra­wio­na cien­ka skóra owcza bądź in­nych zwie­rząt, znaj­du­ją­ca za­sto­so­wa­nie przy po­le­ro­wa­niu i czy­szcze­niu de­li­kat­nych gład­kich po­wierzch­ni, np. ka­ro­se­rii sa­mo­cho­do­wych, przy­rzą­dów op­tycz­nych, oku­la­rów. Także ma­te­riał syn­te­tycz­ny o po­dob­nych wła­ści­wo­ściach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irchowy

Wiktionary


irchopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści irchy, przy­po­mi­na­ją­cy irchę


SJP.pl


irchowy

zwią­za­ny z irchą


SJP.pl


ircia

zdrob­nie­nie od: Irena (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Irena

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po cio­cię Ircię po­je­dzie pan Kon­stan­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irena ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irenka, Irka, Irena

Wiktionary


ircować

kon­tak­to­wać się za po­mo­cą IRC-a; IRC-ować


SJP.pl


ircownik

osoba ko­rzy­sta­ją­ca z IRC-a


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) użyt­kow­nik ka­na­łu in­ter­ne­to­we­go IRC

Wiktionary


ircowy

do­ty­czą­cy IRC-a, usłu­gi sie­cio­wej umoż­li­wia­ją­cej jed­no­czes­ną, sy­mul­ta­nicz­ną roz­mo­wę z wie­lo­ma oso­ba­mi na raz; IRC-owy


SJP.pl


irda

sy­stem bez­prze­wo­do­wej trans­mi­sji da­nych z wy­ko­rzy­sta­niem pro­mie­nio­wa­nia pod­czer­wo­ne­go; IRDA, IrDA


SJP.pl


ireczek

zdrob­nie­nie od: Ire­ne­usz (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Ire­ne­usz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ire­czek – wieś w Buł­ga­rii
  • Ire­czek – szczyt gór­ski w Buł­ga­rii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panu Irecz­ko­wi leży na sercu spra­wa przedsz­ko­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneusz mos., Irek mos., Iruś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irek, Iruś

Wiktionary


ireczkowie

zdrob­nie­nie od: Ire­ne­usz (imię mę­skie)


SJP.pl


ireczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Irecz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


iredyński

naz­wi­sko


SJP.pl


irek

zdrob­nie­nie od: Ire­ne­usz (imię mę­skie); Iruś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Ire­ne­usz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Irka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wró­ci­li­śmy z Ir­kiem au­to­sto­pem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneusz mos., Iruś mos., Ireczek mos., Irena ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Iruś, Ireczek

Wiktionary


irena

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Irena – imię żeń­skie
  • Irena – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Za­kli­ków
  • Irena – dawna osada miej­ska, obec­nie sta­rów­ka Dę­bli­na
  • Irena – dziel­ni­ca Szy­dłow­ca
  • gmina Irena – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1954 roku
  • gro­ma­da Irena – dawna gro­ma­da (1954-60) w po­wie­cie kra­śnic­kim (woj. lu­bel­skie)
  • Irena (zm. 379) – świę­ta Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Irena Pru­sic­ka – cho­re­o­graf, na­u­czy­ciel tańca, au­tor­ka sztuk te­a­tral­nych
  • Irena An­ders – pol­ska ar­tyst­ka re­wio­wa, pie­śniar­ka, ak­tor­ka,
  • Irena Babel – pol­ska ak­tor­ka i re­ży­ser te­a­tral­na
  • Irena Bu­raw­ska – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Irena Du­dziń­ska – pol­ska ak­tor­ka te­le­wi­zyj­na i te­a­tral­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­li­śmy od pani Ireny kosz śli­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɛ̃na, AS: irẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneusz m., Irek m.

:: zdrobn. Irenka ż., Ircia ż., Irka ż.

 przym. ireniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irenka, Irka, Ircia

Wiktionary


irene

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Irene – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 14
  • Irene – an­glo­ję­zycz­na forma imie­nia Irena
  • Irene – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Clay
  • Irene (Bae Joo-hyun, ur. 1991) – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ska pio­sen­kar­ka, ra­per­ka, ak­tor­ka i pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na
  • Ei­re­ne
  • Irena
  • Irina

Wikipedia


ireneusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ire­ne­usz (gr. "ei­re­na­ios" – „spo­koj­ny, po­ko­jo­wy”) – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. W Pol­sce po­ja­wi­ło się w XIX wieku.

Żeń­ski od­po­wied­nik: Irena. Zdrob­nie­nia: Ire­czek, Irek, Iruś.

W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 58259 męż­czyzn o imie­niu Ire­ne­usz na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług tra­dy­cji ufor­mo­wa­nej w VI wieku świę­ty Ire­ne­usz z Lyonu miał po­nieść śmierć mę­czeń­ską w cza­sie prze­śla­do­wa­nia chrze­ści­jan za pa­no­wa­nia Sep­ty­miu­sza Se­we­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɛ̃ˈnɛwuʃ, AS: irẽneu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneuszowa ż., Ireneuszówna ż., Ireneuszostwo lm m.

:: fż. Irena ż.

:: zdrobn. Irek m., Iruś m., Ireczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Irek, Iruś, Ireczek

Wiktionary


ireneuszostwo

Ire­ne­usz z mał­żon­ką; Ire­ne­u­szo­wie


SJP.pl


ireneuszowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Ire­ne­u­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli Ire­ne­u­szo­wa nie przyj­dzie, sami zde­cy­du­je­my.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Ireneusz.

Wiktionary


ireneuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


ireneuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ire­ne­u­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ireniczny

→ ire­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ire­niz­mem, do­ty­czą­cy ire­niz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pro­mu­ją­cy pokój, dą­żą­cy do za­prze­sta­nia walki i za­war­cia po­ko­ju

Wiktionary

Patrz:

irenizm

Powiązane:

 rzecz. irenizm n., irenista m., Irena ż., Irenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irenistyczny

 (2.1) pokojowy, ugodowy, niekonfrontacyjny

Wiktionary


ireniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ireny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


irenista

zwo­len­nik ire­niz­mu, kie­run­ku w chrze­ści­jań­stwie dą­żą­ce­go do znie­sie­nia róż­nic mię­dzy wyz­na­nia­mi


SJP.pl


irenistka

→ ire­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

irenista

irenistyczny

→ ire­nizm


SJP.pl

Patrz:

irenizm

irenizm

kie­ru­nek w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej, dą­żą­cy do znie­sie­nia róż­nic mię­dzy wyz­na­nia­mi


SJP.pl

Ire­nizm (gr. εἰρήνη "ei­re­ne", „pokój”) – w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej kie­ru­nek dą­żą­cy do zni­we­lo­wa­nia róż­nic mię­dzy wyz­na­nia­mi i przy­wró­ce­nia jed­no­ści drogą wza­jem­nych ustępstw dok­try­nal­nych; także po­sta­wa ot­war­to­ści i życz­li­wo­ści w roz­wią­zy­wa­niu spor­nych za­gad­nień; prze­ciw­ny kon­ser­wa­tyz­mo­wi spo­łecz­ne­mu i wyz­na­nio­we­mu.

Wikipedia


irenka

zdrob­nie­nie od: Irena (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrob­nie­nie od Irena

Wiktionary

Iren­ka – stru­ga, pra­wo­stron­ny do­pływ Wie­prza o dłu­go­ści 11,15 km.

Źró­dło Iren­ki sta­no­wi Staw Okręt Dolny w Ry­kach. Na­stęp­nie prze­pły­wa ona przez Dę­blin i na pół­noc od wsi Bo­ro­wa-Skoki ucho­dzi do Wie­prza tuż przed jego uj­ściem do Wisły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co ku­pi­my pani Iren­ce na uro­dzi­ny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irena ż.

 przym. ireniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ircia, Irka, Irena

Wiktionary


irenologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi nad po­ko­jem


SJP.pl


irezyna

krza­cza­sta ro­śli­na do­nicz­ko­wa o de­ko­ra­cyj­nych li­ściach, upra­wia­na jako jed­no­rocz­na; osią­ga wy­so­kość do 30 cm


SJP.pl


irga

1. ro­śli­na (krzew, rza­dziej drzew­ko) z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;
2. od­mia­na ziem­nia­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­to­ne­a­ster|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

Wiktionary

Irga ("Co­to­ne­a­ster" Medik.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. W za­leż­no­ści od kla­sy­fi­ka­cji wy­róż­nia się tu ok. 80–90 ga­tun­ków sze­ro­ko uj­mo­wa­nych lub ok. 260 ga­tun­ków wąsko uj­mo­wa­nych. W więk­szo­ści rosną one w Hi­ma­la­jach i za­chod­nich Chi­nach, ale za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je nie­mal całą Eu­raz­ję (bez Ja­po­nii i czę­ści po­łud­nio­wo-wschod­niej) oraz pół­noc­ną Afry­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Irgi bar­dzo czę­sto są sa­dzo­ne w par­kach i ogro­dach ze wzglę­du na ozdob­ne li­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirɡa, AS: irga

Wiktionary


irgapiryna

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go, prze­ciw­go­rącz­ko­we­go i prze­ciw­za­pal­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go fe­ny­lo­bu­ta­zon i pi­ra­mi­don


SJP.pl


iriański

przy­miot­nik od: Irian Za­chod­ni (dawna pro­win­cja In­do­nez­ji)


SJP.pl


iridium

Iri­dium – sy­stem 66 (nie li­cząc za­pa­so­wych) sztucz­nych sa­te­li­tów te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych roz­mie­szczo­nych na sze­ściu or­bi­tach oko­ło­ziem­skich na wy­so­ko­ści 780 km.

Sy­stem ten pier­wot­nie miał po­sia­dać 77 sa­te­li­tów, a po­nie­waż pier­wia­stek che­micz­ny iryd ma licz­bę ato­mo­wą 77, stąd nazwa tego sy­ste­mu.

Wikipedia


irina

imię żeń­skie


SJP.pl


iris

dia­frag­ma iris - ro­dzaj maski za­ciem­nia­ją­cej część kadru fil­mo­we­go; dia­frag­ma iry­so­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie tęczy, po­słan­ka bogów do ludzi;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 7;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iris – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 7
  • IRIS – skró­to­wiec z ang. In­ter­fa­ce Re­gion Ima­ging Spec­tro­graph (ame­ry­kań­ski sa­te­li­ta do ob­ser­wa­cji Słoń­ca)
  • iris – ła­ciń­ska nazwa tę­czów­ki
  • – skró­to­wiec z ang. im­mu­ne re­con­sti­tu­tion in­flam­ma­to­ry syn­dro­me (ze­spół za­pal­ny w prze­bie­gu po­wro­tu pra­wi­dło­wej od­po­wie­dzi za­pal­nej)
  • Iris – ła­ciń­ska nazwa ro­dza­jo­wa owa­dów z rzędu mod­li­szek
  • Iris – ła­ciń­ska nazwa ro­dza­jo­wa ko­sać­ca
  • iris – epi­tet ga­tun­ko­wy nazwy na­u­ko­wej, np. Apa­tu­ra iris, Li­to­ria iris
  • Iris – film Ri­char­da Eyre’a o życiu Iris Mur­doch
  • Iris – fik­cyj­ny pot­wór z serii fil­mów o Ga­me­rze
  • Iris – pio­sen­ka Goo Goo Dolls z filmu Mia­sto anio­łów
  • Iris – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Iris – ja­poń­ski ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iris jako bo­gi­ni tęczy roz­pi­na ów cudny łuk sied­mio­barw­ny, co zie­mię łączy z nie­bem.

 (1.1) W sztu­kach pla­stycz­nych Iris bywa przed­sta­wia­na jako us­krzyd­lo­na ko­bie­ta w sza­cie o bar­wach tęczy, z ka­du­ce­u­szem w ręce.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi skrzyd­la­tej Iris były: ka­du­ce­usz oraz dzban do czer­pa­nia i roz­le­wa­nia wody.

 (1.2) Iris po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirʲis, AS: irʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irydion mos., iryd mrz., iryzacja ż., iryzowanie n., irydowość ż., irys mrz./mzw., irysek mrz./mzw., irysowość ż.

 czas. iryzować ndk., iryzować się ndk.

 przym. irysowy, irydowy, Irydionowy

 zob. Iryda, Irys.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. Iryda, Irys

Wiktionary


irka

zdrob­nie­nie od: Irena (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) po­u­fa­ła forma imie­nia Irena

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. lp. od: Irek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirka, AS: irka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irena ż.

Wiktionary


irkowie

Irek z mał­żon­ką


SJP.pl


irkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Irka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


irkuck

mia­sto na Sy­be­rii w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, na Sy­be­rii, po­ło­żo­ne nad rzeką Irkut;

Wiktionary

Ir­kuck ( Иркутск, "Ir­kutsk") – mia­sto w Rosji, sto­li­ca ob­wo­du ir­kuc­kie­go.

Głów­ny oś­ro­dek go­spo­dar­czy, kul­tu­ral­ny (muzea) i na­u­ko­wy (uni­wer­sy­tet zał. 1918) Sy­be­rii Wschod­niej z roz­wi­nię­tym prze­my­słem ma­szy­no­wym (jedne z naj­więk­szych w Rosji za­kła­dy lot­ni­cze „Irkut”), alu­mi­nio­wym, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, drzew­nym, skó­rza­nym i spo­żyw­czym. W mie­ście znaj­du­je się elek­trow­nia wodna o mocy 660 MW.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kolej trans­sy­be­ryj­ska pro­wa­dzi z Mosk­wy przez Ir­kuck do Wła­dy­wo­sto­ku i liczy ponad dzie­więć ty­się­cy ki­lo­me­trów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irkut mrz., irkucczanin mos., irkucczanka ż.

 przym. irkucki

Wiktionary


irkucki

przy­miot­nik od mia­sta Ir­kuck


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ir­kuc­kiem (mia­stem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irkuck mrz., Irkut mrz.

Wiktionary


irkut

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, lewy do­pływ An­ga­ry;

Wiktionary

Zo­bacz też: Irkut (za­kła­dy lot­ni­cze).

Irkut – rzeka w Rosji, lewy do­pływ An­ga­ry.

Dłu­gość 488 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 15 tys. km². Swoje źró­dła ma w Sa­ja­nie Wschod­nim. U uj­ścia Ir­ku­tu do An­ga­ry leży Ir­kuck.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Irkuck mrz.

 przym. irkucki

Wiktionary


irl

[czy­taj: i-er-el lub aj-er-el] irl; śro­do­wi­sko­wo:
1. ma­ją­cy miej­sce w praw­dzi­wym świe­cie;
2. w praw­dzi­wym świe­cie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Indy Ra­cing Le­a­gue – ame­ry­kań­ska seria wy­ści­go­wa
  • – estoń­ska cen­tro­pra­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na
  • IRL – sin­giel Bambi
  • IRL – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Ir­lan­dii
  • IRL () – wszcze­pial­ny re­je­stra­tor aryt­mii
  • IRL to rów­nież akro­nim od an­giel­skie­go , czyli w re­al­nym życiu (świe­cie), spo­ty­ka­ny w żar­go­nie in­for­ma­tycz­nym oraz grach MMORPG.

Wikipedia


irl.

skrót od: ir­landz­ki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ir­landz­ki

Wiktionary


irla

naz­wi­sko


SJP.pl


irlandczyk

1. oby­wa­tel Ir­lan­dii;
2. oby­wa­tel Ir­lan­dii Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­ro­do­wo­ści ir­landz­kiej, oby­wa­tel Ir­lan­dii; także. miesz­ka­niec Ir­lan­dii Pół­noc­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej oj­ciec był Ir­land­czy­kiem i bli­skim przy­ja­cie­lem króla An­glii – Ed­war­da I.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãnṭt͡ʃɨk, AS: irlãnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandia ż., irlandzki mrz.

:: fż. Irlandka ż.

 przym. irlandzki

Wiktionary


irlandia

1. wyspa na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim;
2. pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Du­bli­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;

 (1.2) geogr. wyspa mię­dzy Oce­a­nem At­lan­tyc­kim i Mo­rzem Ir­landz­kim;

Wiktionary

Ir­lan­dia ( Éire, Ire­land), także Re­pu­bli­ka Ir­lan­dii (irl. Po­blacht na hÉireann, ang. Re­pu­blic of Ire­land) – pań­stwo wy­spiar­skie w za­chod­niej czę­ści Eu­ro­py, zaj­mu­ją­ce więk­szość te­ry­to­rium wyspy Ir­lan­dia, czło­nek Unii Eu­ro­pej­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą Ir­lan­dii jest Du­blin.

 (1.2) Ir­lan­dia jest jedną z naj­więk­szych wysp w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãndʲja, AS: irlãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandczyk mos., Irlandka ż., irlandzkość ż., irlandzki mrz.

 przym. irlandzki

Wiktionary


irlandka

1. oby­wa­tel­ka Ir­lan­dii;
2. oby­wa­tel­ka Ir­lan­dii Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści ir­landz­kiej, oby­wa­tel­ka Ir­lan­dii; także. miesz­kan­ka Ir­lan­dii Pół­noc­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ostat­nim eta­pie Ir­land­ka prze­ści­gnę­ła Ame­ry­kan­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãntka, AS: irlãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandia ż., irlandzki mrz.

:: fm. Irlandczyk mos.

 przym. irlandzki

Wiktionary


irlandzki

przy­miot­nik od: Ir­lan­dia, Ir­lan­dia Pół­noc­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ir­lan­dii lub Ir­land­czy­ków

 (1.2) od­no­szą­cy się do wyspy Ir­lan­dia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język cel­tyc­ki uży­wa­ny przez Ir­land­czy­ków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piłeś kie­dyś ir­landz­kie piwo?

 (2.1) Ir­landz­ki jest ję­zy­kiem cel­tyc­kim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãnt͡sʲci, AS: irlãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandia ż., Irlandczyk mos., Irlandka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) iryjski

Wiktionary


irlandzkojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ir­landz­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ir­landz­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ir­landz­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãnt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: irlãnckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


irlandzkość

→ ir­landz­ki


SJP.pl

Patrz:

irlandzki

irma

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Irma (imię)
  • MS „Irma” – sta­tek wodny
  • Irma (Wło­chy) – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Irmo (Tol­kien) – Valar
  • Irma – pio­sen­kar­ka z Ka­me­ru­nu two­rzą­ca we Fran­cji
  • Irma – hu­ra­gan ak­tyw­ny od 30.08.2017

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈirma, AS: irma

Wiktionary


irmina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ir­mi­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od zdrob­nie­nia grupy imion roz­po­czy­na­ją­cych się na "irm" – od "irmen", co oz­na­cza „czczo­ny, sza­no­wa­ny”.

W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 5003 ko­bie­ty o imie­niu Ir­mi­na na­da­nym jako imię pier­wsze. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne imię pier­wsze – Anna – nosi 1 068 330 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ir­mi­na wy­pro­wa­dzi­ła się do Nakła nad No­te­cią we wrze­śniu 1999 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈmʲĩna, AS: irmʹĩna

Wiktionary


irmininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ir­mi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


irminka

zdrob­nie­nie od: Ir­mi­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


irokeski

przy­miot­nik od: Iro­kez


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iro­ke­za­mi, do­ty­czą­cy Iro­ke­zów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irokez mos., Irokezka ż., irokez mrz.

Wiktionary


irokez

fry­zu­ra cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pasem dłuż­szych wło­sów, bie­gną­cych od gór­nej czę­ści czoła aż po kark, cza­sem kró­cej, po­pu­lar­na m.in. wśród pun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włosy uło­żo­ne w sto­ją­cy grze­bień, ko­ja­rzo­ne z sub­kul­tu­rą punk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iro­kez – czło­nek grupy In­diań­skiej
  • Iro­kez – ro­dzaj fry­zu­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­we punki noszą iro­ke­zy usz­tyw­nio­ne biał­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɔkɛs, AS: irokes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irokez m.

 przym. irokeski

Wiktionary


irokezi

ple­mię in­diań­skie


SJP.pl

Iro­ke­zi (nazwa włas­na: "Ha­u­de­no­sa­u­nee") – liga ple­mion (Mo­haw­ków, One­i­dów, Onon­da­gów, Ka­ju­gów i Se­ne­ków, od wrze­śnia 1722 także Tu­ska­ro­rów, a nieco póź­niej rów­nież 6 ple­mion ka­na­dyj­skich Wy­an­do­tów) In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej za­miesz­ku­ją­cych te­re­ny na wschód od Wiel­kich Je­zior i na po­łud­nie od Rzeki św. Wa­wrzyń­ca, czyli pół­noc­ną część sta­nów Nowy Jork, Pen­syl­wa­nii i Maine, nie­mal cały stan Ver­mont oraz po­łud­nio­we ob­sza­ry ka­na­dyj­skich pro­win­cji Qu­e­bec i On­ta­rio.

Wikipedia


irokezka

In­dian­ka Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


iron

be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu fioł­ków, wy­stę­pu­ją­ca w ko­rze­niach fioł­ków oraz ko­sać­ców i wy­ko­rzy­sty­wa­na jako do­da­tek do olej­ków za­pa­cho­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. wzór che­micz­ny|C14H22O., be­zbarw­ny, ole­i­sty, pach­ną­cy fioł­ka­mi zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy ke­to­nów, sto­so­wa­ny jako skład­nik per­fum

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iron – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Pi­kar­dia, w de­par­ta­men­cie Aisne
  • Iron (ang. Iron Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Iron
  • Iron (ang. Iron Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie St. Fran­co­is
  • hrab­stwo Iron (ang. Iron Co­un­ty) – w sta­nie Mi­chi­gan
  • hrab­stwo Iron (ang. Iron Co­un­ty) – w sta­nie Mis­so­u­ri
  • hrab­stwo Iron (ang. Iron Co­un­ty) – w sta­nie Utah
  • hrab­stwo Iron (ang. Iron Co­un­ty) – w sta­nie Wi­scon­sin
  • Iron – album ze­spo­łu En­si­fe­rum
  • Iron – sin­gel Nicky'ego Ro­me­ra i Cal­vi­na Har­ri­sa
  • Iron – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski raper
  • Iron Ma­i­den – bry­tyj­ski ze­spół he­a­vy­me­ta­lo­wy
  • SRWare Iron – prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa ba­zu­ją­ca na ko­dzie Go­o­gle Chro­me

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈirɔ̃n, AS: irõn

Wiktionary


iron.

skrót od: iro­nicz­ny, iro­nicz­nie (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = iro­nicz­nie

Wiktionary


ironia

1. ukry­ta zło­śli­wość, po­gar­da lub kpina wy­ra­żo­na przy po­mo­cy po­zor­nej apro­ba­ty;
2. iro­nia losu - nagły, nie­ko­rzyst­ny obrót wy­pad­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­wo­a­lo­wa­na drwi­na, szy­der­stwo lub zło­śli­wość ukry­te pod po­zor­ną apro­ba­tą;

Wiktionary

Iro­nia (grec. "εἰρωνεία" eironeía, do­słow­nie „prze­sta­wie­nie, po­zo­ro­wa­nie“) – spo­sób wy­po­wia­da­nia się, opar­ty na za­mie­rzo­nej niez­god­no­ści, naj­czę­ściej prze­ci­wień­stwie, dwóch po­zio­mów wy­po­wie­dzi: do­słow­ne­go i ukry­te­go, np. w zda­niu "Jaka pię­kna po­go­da" wy­po­wie­dzia­nym w trak­cie ulewy. W kla­sycz­nej re­to­ry­ce iro­nia sta­no­wi jeden z tro­pów, jest za­li­cza­na także do pod­sta­wo­wych ka­te­go­rii w este­ty­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Nie spo­dzie­wa­łem się po tobie aż ta­kiej hoj­no­ści” – po­wie­dział z iro­nią w gło­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɔ̃ɲja, AS: irõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironista mos., ironistka ż., ironizowanie n.

:: zdrobn. ironijka ż.

 czas. ironizować ndk.

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary


ironicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) uży­wa­jąc iro­nii; po­zor­nie szcze­rze/praw­dzi­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rene od­szedł z dużym ocią­ga­niem, prze­ko­nu­jąc się raz je­szcze, jak iro­nicz­nie brzmi samo okre­śle­nie „wolny zwią­zek" w sto­sun­ku do współ­ży­cia dwoj­ga ludzi. Nie jest on chyba nigdy wolny — jak żaden ludz­ki zwią­zek, je­że­li ma być ludz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɔ̃ˈɲit͡ʃʲɲɛ, AS: irõńičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironista m., ironistka ż., ironizowanie n., ironiczność ż.

 czas. ironizować

 przym. ironiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyderczo, drwiąco

Wiktionary


ironiczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: iro­nicz­nie


SJP.pl


ironiczność

→ iro­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest iro­nicz­ne; cecha tych, któ­rzy są iro­nicz­ni

Wiktionary

Patrz:

ironiczny

Powiązane:

 rzecz. ironia ż.

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary


ironiczny

żar­to­bli­wy z nutką zło­śli­wo­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy ukry­te szy­der­stwo, drwią­cy pod po­zo­rem cze­goś in­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­cią­gnął sze­ro­ko wargi we wła­ści­wym sobie dziw­nym gry­ma­sie, wy­ra­ża­ją­cym iro­nicz­ną apro­ba­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: irõńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironizowanie n., ironista m., ironistka ż., ironiczność ż.

 czas. ironizować ndk.

 przysł. ironicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kąśliwy, sarkastyczny, zgryźliwy, złośliwy, kpiarski, kpiący, sardoniczny, szyderczy, uszczypliwy, zjadliwy; książk. kostyczny, prześmiewczy

Wiktionary


ironista

osoba drwią­ca, iro­ni­zu­ją­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto czę­sto za­cho­wu­je się iro­nicz­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɔ̃ˈɲista, AS: irõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironizowanie n.

:: fż. ironistka ż.

 czas. ironizować ndk.

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prześmiewca

Wiktionary


ironistka

→ iro­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

ironista

ironizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­po­wia­da­nie się o czymś z iro­nią, z prze­ką­sem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironista m., ironistka ż.

 czas. ironizować

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary


ironizować

wy­po­wia­dać się z iro­nią, sar­kaz­mem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mówić o czymś w spo­sób iro­nicz­ny / z iro­nią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɔ̃ɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: irõńizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironista m., ironistka ż., ironizowanie n.

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary


irpień

Irpiń;
1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. rzeka na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Dnie­pru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ukra­i­nie w ob­wo­dzie ki­jow­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Ir­pie­nią (2.1) ;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. rzeka w Ukra­i­nie, prawy do­pływ Dnie­pru;

Wiktionary

Ir­pień ( Ірпінь, "Irpiń") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie bu­czań­skim; leży w aglo­me­ra­cji ki­jow­skiej; liczy 63 tys. miesz­kań­ców (2024).

Ir­pień leży na lewym brze­gu Ir­pie­nia i pra­wym brze­gu Buczy, na pół­noc­ny za­chód od Ki­jo­wa i na po­łud­nie od Buczy, na pół­noc od któ­rej znaj­du­je się port lot­ni­czy Kijów-Ho­sto­mel. Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Ir­pień, po­ło­żo­na na linii Kijów – Ko­ro­steń – Kowel.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irpieński

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) hist. war. Irpeń

Wiktionary


irpieński

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ir­pie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irpień mrz./ż.

Wiktionary


irpiń

Ir­pień;
1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. rzeka na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Dnie­pru


SJP.pl


irq

skrót od: In­ter­rupt Re­qu­est, w in­for­ma­ty­ce: kanał prze­sy­ła­nia in­for­ma­cji mię­dzy urzą­dze­nia­mi kom­pu­te­ra a jego pro­ce­so­rem


SJP.pl


irracjonalista

osoba my­ślą­ca ir­ra­cjo­nal­nie, nie tłu­ma­czą­ca i nie po­strze­ga­ją­ca w re­al­ny spo­sób


SJP.pl


irracjonalistka

→ ir­ra­cjo­na­li­sta


SJP.pl

Patrz:

irracjonalista

irracjonalistyczny

→ ir­ra­cjo­na­lizm


SJP.pl

Patrz:

irracjonalizm

irracjonalizm

1. kie­ro­wa­nie się czymś po­za­ro­zu­mo­wym, wiarą, in­tu­i­cją, odru­chem itp.;
2. w fi­lo­zo­fii: za­ło­że­nie o nie­moż­no­ści ro­zu­mo­we­go poz­na­nia rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl

Ir­ra­cjo­na­lizm ( ir­ra­tio­na­lis – nie­ro­zu­mo­wy) – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy, że rze­czy­wi­sto­ści nie da się poz­nać w ra­cjo­nal­ny spo­sób, przy­pi­su­ją­cy naj­wyż­szą war­tość po­za­ro­zu­mo­wym środ­kom poz­naw­czym.

Ir­ra­cjo­na­lizm był po­sta­wą ty­po­wą dla ro­man­tyz­mu i mo­der­niz­mu. Henri Berg­son uwa­żał, że czło­wiek ma do dy­spo­zy­cji dwie wła­dze poz­naw­cze: in­te­lekt i in­tu­i­cję, sta­wia­jąc wyżej in­tu­i­cję.

Wikipedia


irracjonalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ir­ra­cjo­nal­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirːat͡sʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ, AS: i•racʹi ̯õnalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. irracjonalny

 rzecz. irracjonalność

Wiktionary


irracjonalność

→ ir­ra­cjo­nal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest ir­ra­cjo­nal­ne

Wiktionary

Ir­ra­cjo­nal­ność (od łac. "ir­ra­tio­na­lis" = nie­ro­zu­mo­wy) – zbiór po­staw, za­cho­wań i sche­ma­tów my­ślo­wych ce­chu­ją­cych się po­za­ro­zu­mo­wym po­dej­ściem do wy­ja­śnia­nia pro­ble­mów, tak prak­tycz­no-ży­cio­wych, jak i np. na­u­ko­wych i fi­lo­zo­ficz­nych.

W uję­ciu świa­to­po­glą­do­wym po­sta­wa cha­rak­te­ry­stycz­na dla ir­ra­cjo­na­liz­mu.

Wikipedia

Patrz:

irracjonalny

Powiązane:

 przym. irracjonalny

 przysł. irracjonalnie

Wiktionary


irracjonalny

nie­ra­cjo­nal­ny, nie­u­za­sad­nio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sprzecz­ny z ro­zu­mem, roz­sąd­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ne­go­wa­no rów­nież moż­li­wość sto­so­wa­nia te­o­rii w od­nie­sie­niu do spraw­ców prze­stępstw ir­ra­cjo­nal­nych, przy­pad­ko­wych i kom­pul­syw­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirːat͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: i•racʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irracjonalizm m., irracjonalność ż.

 przysł. irracjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieracjonalny, bezsensowny, niedorzeczny, niepojęty, niezrozumiały, nielogiczny, nierozsądny

Wiktionary


irradiacja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ir­ra­dia­cja (fi­zy­ka)
  • ir­ra­dia­cja (me­dy­cy­na)
  • ir­ra­dia­cja (przet­wór­stwo żyw­no­ści) − po­tocz­ne okre­śle­nie ra­dia­cyj­ne­go utr­wa­la­nia żyw­no­ści

Wikipedia


irraser

laser ge­ne­ru­ją­cy pod­czer­wień


SJP.pl


irrealis

w gra­ma­ty­ce: jeden z okre­sów wa­run­ko­wych, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w sy­tu­a­cji, gdy mó­wią­cy chce zaz­na­czyć, że wa­ru­nek przez niego wy­ra­żo­ny jest niez­god­ny z rze­czy­wi­sto­ścią, a tym samym i na­stęp­nik się nie speł­nia


SJP.pl


irrealizm

1. brak po­czu­cia rze­czy­wi­sto­ści; odrze­czy­wist­nie­nie;
2. w fi­lo­zo­fii: kon­cep­cja, we­dług któ­rej nie­rze­czy­wi­stość ist­nie­je rów­nie re­al­nie jak rze­czy­wi­stość;
3. w li­te­ra­tu­rze: od­no­sze­nie się do świa­ta ba­śnio­we­go, snów, magii


SJP.pl


irrealny

nie­rze­czy­wi­sty; nie­re­al­ny


SJP.pl


irredenta

1. dą­że­nie nie­pod­le­gło­ścio­we;
2. ruch po­li­tycz­ny we Wło­szech


SJP.pl

Ir­re­den­ta, ir­re­den­tyzm ( ir­re­den­ta – „nie­wyz­wo­lo­na” [zie­mia]) – ruch po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny, dą­żą­cy do po­łą­cze­nia w jeden or­ga­nizm pań­stwo­wy ziem za­miesz­ki­wa­nych przez tę samą grupę et­nicz­ną.

Hi­sto­rycz­nie po­ję­cie to naj­czę­ściej od­no­szo­ne jest do ra­dy­kal­ne­go wło­skie­go ruchu po­li­tycz­ne­go pow­sta­łe­go na prze­ło­mie XIX i XX wieku.

Wikipedia


irredentysta

czło­nek, zwo­len­nik ir­re­den­ty


SJP.pl


irredentystka

→ ir­re­den­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

irredentysta

irredentystyczny

dą­żą­cy do wyz­wo­le­nia na­ro­do­we­go; nie­pod­le­gło­ścio­wy


SJP.pl


irredentyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ir­re­den­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irredentysta m., irredentystka ż.

 przym. irredentystyczny

Wiktionary


irrelewantny

nie­i­stot­ny, nie­po­sia­da­ją­cy uza­sad­nie­nia


SJP.pl


irszany

po­kry­ty irchą (mięk­ką skórą, ro­dza­jem dwu­stron­ne­go zam­szu), opra­wio­ny irchą (np. gąbka ir­sza­na), zro­bio­ny z irchy lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z taką skórą; ir­cho­wy


SJP.pl


irszawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto po­wia­to­we w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim Ukra­i­ny, po­ło­żo­ne u po­łud­nio­wych sto­ków Kar­pat, nad rzecz­ką Ir­szaw­ką;

Wiktionary

Ir­sza­wa (ukr. Іршава, ros. i rus. Иршава, węg. "Ilos­va", czes. i słow. "Iršava", jid. אָרשעווע /Or­sze­we/) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim, w re­jo­nie chu­ściań­skim, sie­dzi­bah­ro­ma­dy Ir­sza­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irszawski

Wiktionary


irszawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ir­sza­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irszawa ż.

Wiktionary


irtyski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ir­ty­szem, do­ty­czą­cy Ir­ty­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­skie i ir­ty­skie zbior­ni­ki oraz za­so­by wodne oma­wia­ne­go ob­sza­ru za­si­la­ją nie tylko tur­bi­ny wielu no­wych ra­dziec­kich elek­trow­ni: tiu­meń­skiej, jer­ma­kow­skiej, pie­tro­pa­włow­skiej, eki­ba­stu­skiej, buch­tar­miń­skiej czy no­wo­sy­bir­skiej, lecz rów­nież za­si­la­ją i za­o­pa­tru­ją w wodę cen­tra prze­my­sło­we za­chod­niej Sy­be­rii oraz waż­niej­sze oś­rod­ki go­spo­dar­cze Ka­zach­sta­nu.

 (1.1) Tak samo u Ostia­ków ir­ty­skich: wios­ną męż­czyź­ni, tam gdzie zaj­mu­ją się ry­bo­łów­stwem, prze­by­wa­ją sami w zbu­do­wa­nych po temu cha­tach, ko­bie­ty po­zo­sta­ją w sta­łych do­mo­stwach, mę­żo­wie od­wie­dza­ją je od czasu do czasu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irtysz mrz.

Wiktionary


irtysz

rzeka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, pół­noc­no-wschod­nim Ka­zach­sta­nie i za­chod­nich Chi­nach, lewy do­pływ Obu;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ir­tysz (ra­kie­ta).

Ir­tysz (ros. Иртыш; kaz. Ертіс, "Jer­tys"; 额尔齐斯河 "É’ěrqísī Hé") – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w pół­noc­no-wschod­nim Ka­zach­sta­nie i w za­chod­nich Chi­nach. Lewy do­pływ Obu.

Dłu­gość – 4248 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 1643 tys. km², śred­ni prze­pływ u uj­ścia – 2830 m³/s. Że­glow­na na od­cin­ku ponad 3600 km. Ob­fi­ta w ryby. Wy­ko­rzy­sty­wa­na do na­wad­nia­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irtyski

Wiktionary


iruś

zdrob­nie­nie od: Ire­ne­usz (imię mę­skie); Irek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Ire­ne­usz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Iru­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrzest­na po­da­ro­wa­ła Iru­sio­wi nowe puzz­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneusz mos., Ireczek mos., Irek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irek, Ireczek

Wiktionary


irving

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David Ir­ving – bry­tyj­ski pi­sarz i pu­bli­cy­sta, autor sze­re­gu ksią­żek o te­ma­ty­ce hi­sto­rycz­nej, jeden z czo­ło­wych ne­ga­cjo­ni­stów.
  • John Ir­ving – ame­ry­kań­ski pi­sarz i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy
  • Was­hing­ton Ir­ving – ame­ry­kań­ski pi­sarz i hi­sto­ryk
  • Ir­ving – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Ir­ving – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Dal­las
  • Ir­ving – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Jack­son
  • Ir­ving (ang. Ir­ving Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Ir­ving (ang. Ir­ving Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Brown
  • Ir­ving (ang. Ir­ving Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Barry
  • Ir­ving (ang. Ir­ving Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Kan­diy­o­hi
  • Ir­ving (ang. Ir­ving Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Faulk
  • Ir­ving (ang. Ir­ving Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Jack­son

Wikipedia


irwingia

okry­to­na­sien­na ro­śli­na tro­pi­kal­na po­sia­da­ją­ca ja­dal­ne owoce i tłu­szcze sto­so­wa­ne przy pro­duk­cji cze­ko­lad i oleju ro­ślin­ne­go


SJP.pl


irwingianin

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy wyz­na­nio­wej za­ło­żo­nej w 1825 roku przez Ed­war­da Ir­vin­ga


SJP.pl


iryd

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ir


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ir i licz­bie ato­mo­wej 77;

Wiktionary

Iryd (Ir, iri­dium) – pier­wia­stek che­micz­ny, metal przej­ścio­wy. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa "iris" oz­na­cza­ją­ce­go tęczę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma iryd?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirɨt, AS: iryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iryda ż., Irydion mos., Iris ż., irydowanie n.

 przym. irydowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ir

Wiktionary


iryda

w mi­to­lo­gii grec­kiej: po­słan­ka bogów (głów­nie Zeusa i Hery) do ludzi, uo­so­bie­nie tęczy; Iris


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. zob. Iris.

 (1.2) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iryda – imię żeń­skie
  • Iryda (Iris) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni i uo­so­bie­nie tęczy, boska po­słan­ka
  • MS Iryda – sta­tek wodny
  • PZL I-22 Iryda – pol­ski sa­mo­lot szkol­no-bo­jo­wy
  • Iry­dion – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Iris – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Irys – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iryda jako bo­gi­ni tęczy roz­pi­na ów cudny łuk sied­mio­barw­ny, co zie­mię łączy z nie­bem.

 (1.2) Jedna z moich ko­le­ża­nek biu­ro­wych ma na imię Iryda.

 (1.2) Irydy imie­ni­ny ob­cho­dzą 5 maja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɨda, AS: iryda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iryd mrz., irydowość ż., iryzacja ż. iryzowanie n., Iris ż., irys mrz./mzw., irysek mrz./mzw., irysowość ż.

:: zdrobn. Irydzia ż., Irydeczka ż., Irydusia ż.

 czas. iryzować ndk.

 przym. Irydzin, Irydowy, Irydeczkowy, Irydusin, Irydusiowy, irydowy, irysowy

 zob. Irydion.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Iris, Irys, Taumantyda

 (1.2) zdrobn. Irydzia, Irydeczka, Irydusia

Wiktionary


irydektomia

oku­li­stycz­ny za­bieg ope­ra­cyj­ny sto­so­wa­ny w le­cze­niu ja­skry, po­le­ga­ją­cy na wy­cię­ciu tę­czów­ki oka przy jego pod­sta­wie


SJP.pl

Iry­dek­to­mia – oku­li­stycz­ny za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na udroż­nie­niu kąta prze­są­cza­nia po­przez przy­pod­staw­ne wy­cię­cie tę­czów­ki oka, sto­so­wa­ny w le­cze­niu ja­skry o zam­knię­tym kącie prze­są­cza­nia.

Wikipedia


irydiany

taki jak w "Iry­dio­nie"


SJP.pl


irydiologia

dział me­dy­cy­ny al­ter­na­tyw­nej zaj­mu­ją­cy się oceną stanu zdro­wia czło­wie­ka za po­mo­cą ana­li­zy tę­czów­ki oka; iry­do­lo­gia, iry­do­dia­gno­sty­ka


SJP.pl


irydion

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iry­dion – imię mę­skie
  • Iry­dion – dra­mat Zyg­mun­ta Kra­siń­skie­go
  • Iry­dion – pol­ska grupa mu­zy­ki toż­sa­mo­ścio­wej i rocka
  • Iryda – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dzia­dek ze stro­ny matki ma na imię Iry­dion.

 (1.1) Iry­dio­no­wie imie­ni­ny ob­cho­dzą 19 kwiet­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɨdʲjɔ̃n, AS: irydʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irydionowa ż., Irydionówna ż., Irydionostwo lm m., Iryda ż., Irydzia ż., Irydeczka ż., Irydusia ż., iryd mrz., irydowość ż., iryzacja ż., iryzowanie n., Iris ż., irys mrz./mzw., irysek mrz./mzw., irysowość ż.

:: zdrobn. Irydionek mos.

 czas. iryzować ndk.

 przym. Irydionowy, Irydionkowy, Irydzin, Irydeczkin, Irydusin, irydowy, irysowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Irydionek

Wiktionary


irydodiagnostyka

dział me­dy­cy­ny al­ter­na­tyw­nej zaj­mu­ją­cy się oceną stanu zdro­wia czło­wie­ka za po­mo­cą ana­li­zy tę­czów­ki oka; iry­dio­lo­gia, iry­do­lo­gia


SJP.pl


irydolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie iry­do­lo­gii


SJP.pl


irydologia

dział me­dy­cy­ny al­ter­na­tyw­nej zaj­mu­ją­cy się oceną stanu zdro­wia czło­wie­ka za po­mo­cą ana­li­zy tę­czów­ki oka; iry­dio­lo­gia, iry­do­dia­gno­sty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział pa­ra­me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się kom­plek­so­wą oceną stanu zdro­wia na pod­sta­wie wy­glą­du tę­czów­ki;

Wiktionary

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Iry­do­lo­gia – dział me­dy­cy­ny al­ter­na­tyw­nej, zaj­mu­ją­cy się kom­plek­so­wą oceną stanu zdro­wia na pod­sta­wie wy­glą­du tę­czów­ki.

Obec­nie iry­do­lo­dzy naj­czę­ściej uży­wa­ją do ba­da­nia cy­fro­wej ka­me­ry iry­do­lo­gicz­nej po­łą­czo­nej z kom­pu­te­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce iry­do­lo­gia roz­wi­nę­ła się do­pie­ro na po­cząt­ku lat 90..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irydolog mos./ż.

 przym. irydologiczny

Wiktionary


irydologiczny

→ iry­do­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

irydologia

irydotomia

iry­do­to­mia la­se­ro­wa - oku­li­stycz­ny za­bieg ope­ra­cyj­ny, po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu tę­czów­ki, sto­so­wa­ny przy jas­krze z wą­skim, za­my­ka­ją­cym się kątem prze­są­cza­nia


SJP.pl


irydowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. re­ak­cja che­micz­na wpro­wa­dze­nia atomu irydu do czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iryd mrz.

 czas. irydować ndk.

 przym. irydowy

Wiktionary


irydowy

→ iryd


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od iryd

Wiktionary

Patrz:

iryd

Wymowa:

IPA: ˌirɨˈdɔvɨ, AS: irydovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iryd mrz., Iryda ż., Irydion mos., Iris ż., irydowanie n.

Wiktionary


irydyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o tru­ją­cych wła­ści­wo­ściach


SJP.pl

Iry­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy na­le­żą­cych do grupy fla­wo­no­i­dów. Jest 7-gli­ko­zy­dem iry­ge­ni­ny. Może być wy­i­zo­lo­wa­na z kilku ga­tun­ków ko­sać­ców, w tym z ko­sać­ca bród­ko­we­go i ("Iris ver­si­co­lor"). Zwią­zek ten jest tok­sycz­ny, stąd też te ro­śli­ny są tru­ją­ce dla ludzi i zwie­rząt. Związ­ku nie na­le­ży myl­nie za­li­czać do grupy iry­do­i­dów.

Wikipedia


irygacja

1. sztucz­ne na­wad­nia­nie pól
2. za­bieg lecz­ni­czy lub hi­gie­nicz­ny po­le­ga­ją­cy na prze­płu­ki­wa­niu jamy ciała (po­chwy, od­byt­ni­cy) cie­płą wodą lub rozt­wo­rem leku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg prze­pro­wa­dza­ny w ce­lach lecz­ni­czych lub hi­gie­nicz­nych po­le­ga­ją­cy na prze­płu­ki­wa­niu jamy ciała (np. po­chwy, od­byt­ni­cy, nosa) rozt­wo­rem leku lub cie­płą wodą;

 (1.2) roln. sztucz­ne na­wad­nia­nie pól;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • iry­ga­cja – sztucz­ne na­wad­nia­nie w rol­nict­wie
  • iry­ga­cja – prze­płu­ki­wa­nie jelit
  • Iry­ga­tor
  • Pola iry­ga­cyj­ne

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. irygator m., irygowanie n.

 czas. irygować ndk.

 przym. irygacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nawadnianie

Wiktionary


irygacyjny

zwią­za­ny z iry­ga­cją


SJP.pl


irygator

przy­rząd me­dycz­ny do prze­płu­ki­wa­nia jam ciała


SJP.pl

Iry­ga­tor – urzą­dze­nie do prze­płu­ki­wa­nia jamy ust­nej, jelit, po­chwy lub in­nych jam ciała przy uży­ciu wody lub rozt­wo­ru leku.

Wikipedia


irygować

1. sztucz­nie na­wad­niać upra­wy rolne;
2. prze­płu­ki­wać jamę ciała w ce­lach lecz­ni­czych lub hi­gie­nicz­nych


SJP.pl


iryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. miesz­ka­niec Ir­lan­dii po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie za­a­ta­ko­wa­ła szy­ku­ją­ce­go się do osta­tecz­nej roz­pra­wy z po­wa­lo­nym Iryj­czy­kiem wroga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ir mos.

:: fż. Iryjka ż.

 przym. iryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ir

Wiktionary


iryjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka Ir­lan­dii po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iryj­ka była wy­pro­sto­wa­na jak trzci­na, smu­kła i wy­trzy­ma­ła..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ir mos.

:: fm. Iryjczyk m.

 przym. iryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irlandka

Wiktionary


iryjski

rzad­ko: zwią­za­ny z Ir­lan­dią; ir­landz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iryj­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Iryj­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z grupy go­i­del­skiej ję­zy­ków cel­tyc­kich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stop­nio­wo wła­dzę Bria­na uz­na­ły nie­mal wszyst­kie ple­mię­e­mio­na iryj­skie, a nawet sze­reg osied­li skan­dy­naw­skich.

 (2.1) Cel­to­wie z Ir­lan­dii uży­wa­li iryj­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ir mos., Iryjczyk mos., Iryjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) irlandzki

Wiktionary


irys

1. by­li­na o wą­skich li­ściach i barw­nych kwia­tach ko­sa­ciec;
2. ro­dzaj cu­kier­ka;
3. od­mia­na ziem­nia­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. pot. ko­sa­ciec, ro­śli­na kwia­to­wa;

 (1.2) bot. kwiat irysa (1.1)

 (1.3) spoż. mlecz­ny cu­kie­rek o kwa­dra­to­wym kształ­cie

 (1.4) po­ligr. druk tę­czo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • irys (ko­sa­ciec) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych
  • Irys (Iris, Iryda) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni i uo­so­bie­nie tęczy, po­słan­ka bogów, po­ko­jów­ka Hery
  • Irys – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski se­rial sen­sa­cyj­ny
  • Irys – obraz Vin­cen­ta van Gogha
  • Irysy – obraz Vin­cen­ta van Gogha
  • Mgła­wi­ca Irys – mgła­wi­ca re­flek­syj­na w gwia­zdo­zbio­rze Ce­fe­u­sza
  • IRYS 2000 – ro­dzi­na pol­skich wozów do­wo­dze­nia
  • Żółty irys – opo­wia­da­nie au­tor­stwa Agat­hy Chri­stie
  • Iris – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈirɨs, AS: irys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. irysek m.

 przym. irysowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosaciec

Wiktionary


irysek

zdrob­nie­nie od: irys


SJP.pl


irysowy

zwią­za­ny z iry­sem


SJP.pl


irytacja

stan roz­draż­nie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan roz­draż­nie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwu­zło­tów­ka wpa­dła do szcze­li­ny mię­dzy kost­ka­mi bru­ko­wy­mi i ku iry­ta­cji chłop­czy­ka nie dała się wy­dłu­bać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɨˈtat͡sʲja, AS: irytacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. irytować

 rzecz. irytowanie n.

 przym. irytujący

Wiktionary


irytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|iry­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɨtɔˈvãɲɛ, AS: irytovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. irytować

 rzecz. irytacja ż.

 przym. irytujący

Wiktionary


irytować

de­ner­wo­wać, draż­nić, gnie­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) draż­nić, de­ner­wo­wać kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny iry­to­wać się

 (2.1) de­ner­wo­wać się, wpa­dać w iry­ta­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej iry­tu­ją mnie roz­pie­szczo­ne, wrze­szczą­ce dzie­cia­ki w au­to­bu­sie.

 (2.1) Adam iry­tu­je się, gdy jego syn pu­szcza gło­śno tech­no w swoim po­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɨˈtɔvat͡ɕ, AS: irytovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irytacja ż., irytowanie n.

 ims. irytujący

 przysł. irytująco

 przym. irytujący

Wiktionary


irytujący

niez­no­śny, wpro­wa­dza­ją­cy w gniew, draż­nią­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. taki, który iry­tu­je; wy­wo­łu­ją­cy roz­draż­nie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­mo­wa z na­stęp­czy­nią Agaty oka­za­ła się iry­tu­ją­ca i nie da­ją­ca na­dziei na wła­ści­we zmia­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irytacja ż., irytowanie n., irytującość ż.

 czas. irytować ndk., poirytować dk.

 przysł. irytująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drażniący, dokuczliwy, frustrujący, niemiły, uciążliwy

Wiktionary


iryzacja

mie­nie­nie się bar­wa­mi tęczy cien­kich warstw róż­nych sub­stan­cji (np. oleju na wo­dzie) pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku in­ter­fe­ren­cji świa­tła bia­łe­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko op­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu tę­czo­wych barw;

Wiktionary

Iry­za­cja, tę­czo­wa­nie, "biol." ubar­wie­nie struk­tu­ral­ne (gr. "Iris" „tęcza”) – zja­wi­sko op­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu tę­czo­wych barw w wy­ni­ku in­ter­fe­ren­cji świa­tła bia­łe­go od­bi­te­go od przez­ro­czy­stych lub pół­przez­ro­czy­stych ciał skła­da­ją­cych się z wielu warstw sub­stan­cji o róż­nych włas­no­ściach op­tycz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Iris ż., Iryda ż., Irydion mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tęczowanie

Wiktionary


iryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|iry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieiryzowanie n., Iris ż., Iryda ż., Irydion mos.

 czas. iryzować ndk.

Wiktionary


iryzować

mie­nić się bar­wa­mi tęczy


SJP.pl


iryzyna

fruk­tan wy­stę­pu­ją­cy w iry­sach


SJP.pl


irzyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Albin F. Irzyk (1917–2018) – ge­ne­rał bry­ga­dy armii ame­ry­kań­skiej, uczest­nik II wojny świa­to­wej i wojny w Wiet­na­mie
  • Da­mian Irzyk (ur. 1978) – pol­ski dy­plo­ma­ta i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Fran­ci­szek Irzyk (1879–1940) – pol­ski prze­my­sło­wiec, wi­ce­pre­zy­dent Lwowa w II Rze­czy­po­spo­li­tej, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej

Wikipedia


irzykowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Irzy­kow­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Karol Irzy­kow­ski – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki i fil­mo­wy, poeta, pro­za­ik, dra­ma­turg, te­o­re­tyk filmu, tłu­macz, sza­chi­sta

Wikipedia


irządzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Irządz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irządze nmos.

:: fż. irządzanka ż.

 przym. irządzki

Wiktionary


irządzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Irządz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irządze nmos.

:: fm. irządzanin m.

 przym. irządzki

Wiktionary


irządze

1. wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Irzą­dze – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Je­miel­no
  • Irzą­dze – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Irzą­dze
  • Irzą­dze – gmina wiej­ska w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim
  • Irzą­dze – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy i ła­dow­nia.
  • Irzą­dze – dawna gro­ma­da w po­wie­cie wło­szczow­skim w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim

Wikipedia


irządzki

→ Irzą­dze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Irządz

Wiktionary

Patrz:

Irządze

Powiązane:

 rzecz. Irządze nmos., irządzanin m., irządzanka ż.

Wiktionary


is

In­tel­li­gen­ce Ser­vi­ce, bry­tyj­ska służ­ba wy­wia­dow­cza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • IS (Iosif Sta­lin) – seria ra­dziec­kich czoł­gów cięż­kich: IS-1, IS-2, IS-3, IS-4, IS-7, IS-8
  • IS – ra­dziec­ki pro­jekt broni an­ty­sa­te­li­tar­nej
  • Pań­stwo Is­lam­skie (ang. Is­la­mic State, IS) – dżi­ha­dy­stycz­na or­ga­ni­za­cja ter­ro­ry­stycz­na, quasi-pań­stwo
  • IS – kod przy­pi­sa­ny Is­lan­dii we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • Lexus IS – sa­mo­chód oso­bo­wy

Wikipedia


isa

In­du­stry Stan­dard Ar­chi­tec­tu­re


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. imię Je­zu­sa Chry­stu­sa w is­la­mie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Isa – arab­skie imię Je­zu­sa
  • Isa – wład­ca tu­rec­ki w la­tach 1402-1403
  • Isa – album mu­zycz­ny nor­we­skie­go ze­spo­łu Ens­la­ved
  • MS „Isa” – pol­ski sta­tek
  • Isa – mia­sto w Ja­po­nii w pre­fek­tu­rze Ka­gos­hi­ma.
  • Isa – ame­ry­kań­ski thril­ler sci-fi z 2014 roku
  • ISA
  • Issa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W is­la­mie Jezus – po arab­sku Isa – po­strze­ga­ny jest jako pro­rok, a nie Syn Boży ani Bóg w jed­nej z trzech po­sta­ci. W Ko­ra­nie wy­mie­nia się go z imie­nia aż 25 razy, sze­ścio­krot­nie zaś na­da­je mu tytuł Me­sjasz (albo Chry­stus – w za­leż­no­ści, któ­rym prze­kła­dem Ko­ra­nu się po­słu­gu­je­my). Mówi się o nim także: Po­sła­niec i Pro­rok, a prze­de wszyst­kim Słowo i Duch Boży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈisa, AS: isa

Wiktionary


isaac

[czy­taj: izaak] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Isaac New­ton – an­giel­ski fizyk, ma­te­ma­tyk, astro­nom;
  • Isaac Isa­acs – au­stra­lij­ski praw­nik i po­li­tyk;
  • Isaac – po­stać z cyklu mang i Anime Ry­ce­rze Zo­dia­ku;
  • Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Ko­mu­ni­ka­cji Wspo­ma­ga­ją­cej i Al­ter­na­tyw­nej - ISAAC;
  • Izaak
  • Op­ha­in-Bois-Se­i­gne­ur-Isaac

Wikipedia


isaak

obce imię mę­skie


SJP.pl

Isaak właśc. Isaak Gu­de­rian (ur. 31 stycz­nia 1995 w Min­den) – nie­miec­ki pio­sen­karz. Re­pre­zen­tant Nie­miec w 68. Kon­kur­sie Pio­sen­ki Eu­ro­wiz­ji (2024).

Wikipedia


isabel

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iza­be­la – imię żeń­skie
  • Isa­bel – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Bar­ber
  • Isa­bel – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Dewey
  • Isa­bel (ang. Isa­bel Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ful­ton
  • Isa­bel (ang. Isa­bel Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ben­son
  • Isa­bel – tytuł płyty szwedz­kie­go ze­spo­łu Ar­ca­na

Wikipedia


isabella

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Isa­bel­la – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Major
  • Isa­bel­la (ang. Isa­bel­la Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Isa­bel­la
  • hrab­stwo Isa­bel­la (ang. Isa­bel­la Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Mi­chi­gan
  • Isa­bel­la (księż­nicz­ka Danii)
  • isa­bel­la – hy­bry­do­wa od­mia­na wi­no­ro­śli
  • Isa­bel­la – album grupy mu­zycz­nej Die Flip­pers, wy­da­ny w roku 2002
  • Isa­bel­la – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Hiuma, w gmi­nie Kõrgessaare
  • Isa­bel­la – kra­ter ude­rze­nio­wy na po­wierzch­ni Wenus

Wikipedia


isabelle

Isa­bel­le – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Pier­ce.

Wikipedia


isagoga

nauka wstęp­na, zwła­szcza do stu­dio­wa­nia Bi­blii; isa­go­gi­ka


SJP.pl


isagogika

nauka wstęp­na, zwła­szcza do stu­dio­wa­nia Bi­blii; isa­go­ga


SJP.pl


isak

naz­wi­sko


SJP.pl


isakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


isakowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Izaak Mi­ko­łaj Isa­ko­wicz
  • Leon Isa­ko­wicz
  • Ta­de­usz Isa­ko­wicz-Za­le­ski

Wikipedia


isakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


isbn

(z an­giel­skie­go: In­ter­na­tio­nal Stan­dard Book Num­ber) mię­dzy­na­ro­do­wy znor­ma­li­zo­wa­ny numer książ­ki


SJP.pl


ischemia

nie­dokr­wie­nie ca­ło­ści lub czę­ści na­rzą­du wsku­tek skur­czu na­czyń krwio­no­śnych


SJP.pl


ischemiczny

→ is­che­mia


SJP.pl

Patrz:

ischemia

ischialgia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. rwa kul­szo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈxʲjalʲɟja, AS: isχʹi ̯alʹǵi ̯a

Wiktionary


ischias

ból nerwu kul­szo­we­go prze­bie­ga­ją­cy od oko­li­cy lędź­wio­wo-krzy­żo­wej do po­ślad­ka oraz koń­czy­ny dol­nej aż do pal­ców stopy; rwa kul­szo­wa


SJP.pl


ischiasowy

przy­miot­nik od: is­chias


SJP.pl


ischuria

cho­ro­bo­we zja­wi­sko od­da­wa­nia moczu drob­ny­mi kro­pla­mi, po­mi­mo ol­brzy­mie­go pę­che­rza wy­peł­nio­ne­go za­le­ga­ją­cym mo­czem; pa­ra­dok­sal­ne od­da­wa­nie moczu


SJP.pl


isdn

skrót od: In­te­gra­ted Ser­vi­ces Di­gi­tal Net­work; sieć te­le­fo­nicz­na opar­ta na tech­no­lo­giach cy­fro­wych


SJP.pl


iser

imię mę­skie


SJP.pl


iset

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w Rosji. lewy do­pływ To­bo­łu; prze­pły­wa przez te­ry­to­rium ob­wo­du swier­dłow­skie­go, kur­gań­skie­go i tiu­meń­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iset – bo­gi­ni egip­ska
  • Iset – żona egip­skie­go fa­ra­o­na Tot­me­sa II
  • Iset – śred­nia córka fa­ra­o­na Amen­ho­te­pa III i kró­lo­wej Teje
  • Iset – żona fa­ra­o­na Ram­ze­sa III i matka Ram­ze­sa VI
  • Iset – rzeka w Rosji
  • Iset – je­zio­ro w Rosji
  • Iset – osied­le typu miej­skie­go w Rosji

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Iset', Isiet'

Wiktionary


isfahan

ro­dzaj ko­bier­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ira­nie, po­ło­żo­ne w oazie na Wy­ży­nie Irań­skiej, u stóp łań­cu­cha gór­skie­go Za­gros;

 (1.2) geogr. adm. ostan w środ­ko­wym Ira­nie, któ­re­go sto­li­cą jest Is­fa­han (1.1);

Wiktionary

Is­fa­han ( ‏اصفهان‎, trans­lit. "Eşfahān", tran­skryp. "Es­fa­han"; hi­sto­rycz­nie także jako "Ispa­han", sta­rop. "Aspadāna", śred­niop. "Spahān") – trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto Iranu, po­ło­żo­ne ok. 340 km na po­łud­nie od Te­he­ra­nu. Sto­li­ca pro­win­cji o tej samej naz­wie. Po­pu­la­cja 1 547 164 miesz­kań­ców (2026).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­he­rań­czy­cy szcze­gól­nie dużo miej­sca poś­wię­ca­ją w swo­ich opo­wie­ściach oby­wa­te­lom Szi­ra­zu i Is­fa­ha­nu. Tych pier­wszych ko­cha­ją tych dru­gich nie­na­wi­dzą. Is­fa­hań­czy­cy mają opi­nię zbyt pew­nych sie­bie, prze­ko­na­nych o swo­jej wyż­szo­ści, nie­zbyt uprzej­mych, za­ko­cha­nych w pie­nią­dzach, wy­jąt­ko­wo ską­pych i kon­ser­wa­tyw­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈfaxãn, AS: isfaχãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. isfahańczyk mos., isfahanka ż., isfahan mrz.

 przym. isfahański

Wiktionary


isfahanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Is­fa­ha­nu; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Isfahan mrz., isfahan mrz.

:: fm. isfahańczyk mos.

 przym. isfahański

Wiktionary


isfahańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Is­fa­ha­nu; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­he­rań­czy­cy szcze­gól­nie dużo miej­sca poś­wię­ca­ją w swo­ich opo­wie­ściach oby­wa­te­lom Szi­ra­zu i Is­fa­ha­nu. Tych pier­wszych ko­cha­ją tych dru­gich nie­na­wi­dzą. Is­fa­hań­czy­cy mają opi­nię zbyt pew­nych sie­bie, prze­ko­na­nych o swo­jej wyż­szo­ści, nie­zbyt uprzej­mych, za­ko­cha­nych w pie­nią­dzach, wy­jąt­ko­wo ską­pych i kon­ser­wa­tyw­nych.

 (1.1) W 1387 r. zbun­to­wa­li się is­fa­hań­czy­cy w Per­sji po­łud­nio­wej. I tym razem bar­ba­rzyń­ski wódz stłu­mił re­be­lię zaś każ­de­mu ze swo­ich wo­jow­ni­ków kazał wró­cić z głową jed­ne­go Persa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Isfahan mrz., isfahan mrz.

:: fż. isfahanka ż.

 przym. isfahański

Wiktionary


isfahański

→ Is­fa­han


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Is­fa­ha­nem, do­ty­czą­cy Is­fa­ha­nu

Wiktionary

Patrz:

Isfahan

Powiązane:

 rzecz. Isfahan mrz., isfahańczyk mos., isfahanka ż., isfahan mrz.

Wiktionary


ishikawa

Is­hi­ka­wa (jap. 石川町 Is­hi­ka­wa-machi) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Fu­kus­hi­ma. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 14 644 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 126,6 os./km².

Wikipedia


ishinomaki

Is­hi­no­ma­ki (jap. 石巻市 Is­hi­no­ma­ki-shi) – mia­sto w Ja­po­nii (pre­fek­tu­ra Miy­a­gi), na wy­spie Hon­siu ("Honshū"), nad Oce­a­nem Spo­koj­nym.

Ma po­wierzch­nię 554,55 km². W 2020 r. miesz­ka­ło w nim 140 151 osób, w 56 624 go­spo­dar­stwach do­mo­wych (w 2010 r. 160 826 osób, w 57 796 go­spo­dar­stwach do­mo­wych).

Wikipedia


isia

zdrob­nie­nie od: We­ro­ni­ka, Mo­ni­ka, Do­mi­ni­ka, Jad­wi­ga, Agniesz­ka (imio­na żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) in­fan­tyl­ne zdrob­nie­nie od imie­nia We­ro­ni­ka

 (1.2) in­fan­tyl­ne zdrob­nie­nie od imie­nia Jad­wi­ga

 (1.3) in­fan­tyl­ne zdrob­nie­nie od imie­nia Agniesz­ka

 (1.4) in­fan­tyl­ne zdrob­nie­nie od imie­nia Do­mi­ni­ka

 (1.5) in­fan­tyl­ne zdrob­nie­nie od imie­nia Mo­ni­ka

 (1.6) in­fan­tyl­ne zdrob­nie­nie od imie­nia Oli­wia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Isia – dzie­cię­ce lub po­u­fa­łe zdrob­nie­nie od imion Jad­wi­ga, Do­mi­ni­ka, Agniesz­ka i We­ro­ni­ka
    • Isia – Agniesz­ka Rad­wań­ska
    • Isia – po­stać li­te­rac­ka z dra­ma­tu We­se­le, wzo­ro­wa­na na Jad­wi­dze Tet­ma­jer-Na­im­skiej
  • Isia (łac.) – ro­dzaj mo­ty­li z po­dro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych
  • Isia (łac.) – ro­dzaj grzy­bów z rzędu Sor­da­ria­les
  • Kry­sty­na Kab­ziń­ska ps. „Isia” – che­micz­ka, uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go, pod­po­rucz­nik Woj­ska Pol­skie­go
  • Jad­wi­ga Po­dry­gał­ło ps. „Isia” – uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go, po­rucz­nik Armii Kra­jo­wej
  • Irena Ku­bic­ka ps. „Isia” – sa­ni­ta­riusz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go, po II woj­nie świa­to­wej za­kon­ni­ca
  • Hanna Ewe­li­na So­ko­łow­ska ps. „Isia” – sa­ni­ta­riusz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go, po II woj­nie świa­to­wej ska­za­na na karę śmier­ci
  • ISIA (ang. In­ter­na­tio­nal Ski In­struc­tors As­so­cia­tion) – Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie In­struk­to­rów Nar­ciar­stwa
  • ISIA (wł. Isti­tu­to su­pe­rio­re per le in­du­strie ar­ti­sti­che) – uni­wer­sy­tec­ki in­sty­tut wzor­nict­wa prze­my­sło­we­go we Wło­szech (w Rzy­mie, Flo­ren­cji, Fa­en­zy i Ur­bi­no)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Monisia ż.

Wiktionary


isis

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = polit. Pań­stwo Is­lam­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Isis Gee (wł. Ta­ma­ra Diane Go­łę­biow­ska) – pse­u­do­nim ame­ry­kań­skiej wo­ka­list­ki
  • Isis Kisch­ka – fran­cu­ski ma­larz
  • Isis – pio­sen­ka Boba Dy­la­na z al­bu­mu De­si­re
  • Isis – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Isis – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 42
  • „Isis” (HMS „Isis”) – okręt Royal Navy
  • Isis (Iset, Iszet, Izyda) – w mi­to­lo­gii egip­skiej bo­gi­ni płod­no­ści i opie­kun­ka ro­dzin
  • Isis (To­y­o­ta Isis) – ja­poń­ski sa­mo­chód kom­pak­to­wy
  • Isis-Sot­his (lub Isis-Sot­his-Hat­hor) – pom­niej­sze bó­stwo egip­skie
  • Isis/Pig De­stro­y­er – mi­nial­bum o cha­rak­te­rze spli­ta wy­da­ny w 2000 roku
  • ISIS – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ataki w Ira­nie po­ka­zu­ją, że ISIS może ude­rzyć w zu­peł­nie prze­ciw­nym kie­run­ku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PI, IS, Daesh

Wiktionary


isk

grupa pszczół zwia­dow­czych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kod ISO 4217 ko­ro­ny is­landz­kiej
  • In­ter­na­tio­nal Scho­ol of Kra­ków
  • In­sty­tut Sa­dow­nict­wa i Kwia­ciar­stwa im. Szcze­pa­na Pie­niąż­ka
  • In­ter­na­tio­na­ler So­zia­li­stis­cher Kampf­bund

Wikipedia


iskander

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) spol­szczo­na arab­ska wer­sja mę­skie­go imie­nia Alek­san­der

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­to­i­da nr 5615 z pasa głów­ne­go aste­ro­id;

 (2.2) wojsk. typ ro­syj­skie­go po­ci­sku ba­li­stycz­ne­go krót­kie­go za­się­gu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iskan­der – imię mę­skie, arab­ska wer­sja imie­nia Alek­san­der
  • 9K720 Iskan­der – ro­syj­ski po­cisk ba­li­stycz­ny
  • (5615) Iskan­der – pla­ne­to­i­da

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Iskandar m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Iskandar

Wiktionary


iskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|iskać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈskãɲɛ, AS: iskãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. iskać

 rzecz. odiskanie n.

Wiktionary


iskać

wy­bie­rać coś, zwła­szcza ro­bact­wo, z wło­sów lub piór


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) usu­wać pa­so­ży­ty ży­ją­ce we wło­sach ludzi lub sier­ści zwie­rząt po­przez wy­szu­ki­wa­nie i ła­pa­nie (wy­sku­by­wa­nie) ich pal­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zoo wi­dzie­li­śmy, jak szym­pan­sy iska­ją się naw­za­jem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiskat͡ɕ, AS: iskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odiskanie n., iskanie n.

Wiktionary


iskiereczka

zdrob­nie­nie od: iskier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: iskier­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌisʲcɛˈrɛt͡ʃka, AS: isʹḱerečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż., iskierka ż.

 czas. iskrzyć

Wiktionary


iskierka

zdrob­nie­nie od: iskra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: iskra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈsʲcɛrka, AS: isʹḱerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż.

:: zdrobn. iskiereczka ż.

 czas. iskrzyć

 przym. iskrowy

Wiktionary


iskierkowy

przy­miot­nik od: iskier­ka


SJP.pl


iskiernik

przy­rząd skła­da­ją­cy się z dwóch od­dzie­lo­nych die­lek­try­kiem diod, mię­dzy któ­ry­mi prze­ska­ku­je iskra


SJP.pl

Iskier­nik – apa­rat elek­trycz­ny (lub część in­ne­go apa­ra­tu) zbu­do­wa­ny z dwóch elek­trod prze­dzie­lo­nych izo­la­to­rem ga­zo­wym lub cie­czo­wym. W takim ukła­dzie przy prze­kro­cze­niu pew­nej war­to­ści na­pię­cia na za­ci­skach tzw. na­pię­cia za­pło­nu re­zy­stan­cja wew­nętrz­na iskier­ni­ka gwał­tow­nie ma­le­je i za­czy­na prze­wo­dzić prąd.

Wikipedia


iskra

roz­ża­rzo­na cząst­ka pło­ną­ce­go ciała, która oder­wa­ła się od ca­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­ża­rzo­na cząst­ka pło­ną­ce­go ciała od­dzie­la­ją­ca się od ca­ło­ści

 (1.2) przen. czło­wiek ruch­li­wy, szyb­ki, zwin­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • roz­ża­rzo­na, czę­sto także pło­ną­ca, nie­wiel­ka część ciała od­dzie­la­ją­ca się od ca­ło­ści
  • iskra elek­trycz­na (wy­ła­do­wa­nie iskro­we)
  • An­drzej Iskra (1946–1991) – pol­ski muzyk
  • An­drzej Iskra (1956–2013) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • „Iskra” – ga­ze­ta ro­syj­skich so­cjal­de­mo­kra­tów (1900–1905)
  • „Iskra” – pismo kon­spi­ra­cyj­ne Kon­fe­de­ra­cji Na­ro­du (1944)
  • PZL TS-11 Iskra – sa­mo­lot
  • SFM M14 Iskra – pro­to­typ pol­skie­go mo­to­cy­kla
  • ORP „Iskra” – 2 ża­glow­ce szkol­ne Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej:
    • ORP „Iskra” (w służ­bie 1928–1977) – szku­ner ga­flo­wy, daw­niej bry­tyj­ski „St. Blanc”, pod­czas II wojny świa­to­wej wy­po­ży­czo­ny Kró­lew­skiej Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej Wiel­kiej Bry­ta­nii (Royal Navy) słu­żył jako okr...
    • ORP „Iskra” (w służ­bie od 1982) – bar­ken­ty­na ga­flo­wo-ber­mudz­ka pro­jek­tu B79/II
  • Iskra – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proch za­pa­lał się od iskry z krzo­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiskra, AS: iskra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skra ż., iskrzenie n., zaiskrzenie n., iskrzyk m., iskrownik m., skrzenie n., iskiernik m.

:: zdrobn. iskierka ż., iskiereczka ż.

 czas. iskrzyć ndk., zaiskrzyć dk., skrzyć się ndk.

 przym. iskrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. skra

Wiktionary


iskrochron

urzą­dze­nie za­bez­pie­cza­ją­ce przed wy­do­by­wa­niem się iskier; odi­skier­nik; odi­skrow­nik


SJP.pl


iskrownik

część in­sta­la­cji za­pło­no­wej sil­ni­ków tło­ko­wych słu­żą­ca do wyt­wa­rza­nia prądu elek­trycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia iskry za­pło­no­wej

Wiktionary

Iskrow­nik – urzą­dze­nie do ge­ne­ro­wa­nia iskier elek­trycz­nych (np. do za­pło­nu w sil­ni­kach).

Iskrow­nik elek­tro­ma­gne­tycz­ny skła­da się z jed­nej lub kilku cewek oraz prze­ry­wa­cza i kon­den­sa­to­ra. Prąd pły­ną­cy w cewce wyt­wa­rza pole ma­gne­tycz­ne. Przer­wa­nie prze­pły­wu prądu po­wo­du­je zanik pola ma­gne­tycz­ne­go, który to wy­wo­łu­je siłę elek­tro­mo­to­rycz­ną in­duk­cji, co daje im­puls wy­so­kie­go na­pię­cia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. iskra ż.

 czas. iskrzyć

Wiktionary


iskrownikowy

przy­miot­nik od: iskrow­nik


SJP.pl


iskrowy

zwią­za­ny z iskrą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy iskry, zwią­za­ny z iskrą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż., iskierka ż.

 czas. iskrzyć

Wiktionary


iskrzasty

1. ża­rzą­cy się, pełen iskier;
2. skrzą­cy się, mi­go­cą­cy


SJP.pl


iskrzycki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Is­krzyc­ki (1842-1910), ad­wo­kat, po­li­tyk
  • An­drzej Is­krzyc­ki (1951-), ho­ke­i­sta
  • Ka­zi­mierz Is­krzyc­ki (1952-), ho­ke­i­sta
  • Mak­sy­mi­lian Is­krzyc­ki (1837-1891), fi­lo­log kla­sycz­ny
  • Ma­te­usz Is­krzyc­ki (1986-), ho­ke­i­sta
  • Ta­de­usz Is­krzyc­ki (1872-1913), ad­wo­kat

Wikipedia


iskrzyczyn

Is­krzy­czyn (niem. "Iskrits­chin" lub "Is­krzits­chin") – wieś so­łec­ka w gmi­nie Dę­bo­wiec w po­wie­cie cie­szyń­skim, w wo­je­wództ­wie ślą­skim. Wieś leży w hi­sto­rycz­nych gra­ni­cach re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 465 ha, licz­ba lud­no­ści 628 (2009), co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 135,05 os./km². Więk­szość te­re­nu wio­ski zaj­mu­ją grun­ty orne (338 ha).

Wikipedia


iskrzyk

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny świet­li­ków


SJP.pl


iskrzynianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Is­krzy­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iskrzynia ż.

:: fż. iskrzynianka ż.

 przym. iskrzyński

Wiktionary


iskrzynianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Is­krzy­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iskrzynia ż.

:: fm. iskrzynianin m.

 przym. iskrzyński

Wiktionary


iskrzyć

1. wy­da­wać z sie­bie iskry, mi­got­li­we bla­ski; bły­szczeć, lśnić;
2. rzad­ko, po­e­tyc­ko: ro­zis­krzać, rozś­wiet­lać;
3. is­krzyć się - lśnić mi­got­li­wym bla­skiem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­rzu­cać z sie­bie iskry

 (1.2) świe­cić lub od­bi­jać świa­tło w spo­sób przy­po­mi­na­ją­cy na­prze­mien­ne ga­śnię­cie i za­pa­la­nie się

 (1.3) o sil­nym uczu­ciu: być od­czu­wa­nym mię­dzy ludź­mi zwią­za­ny­mi ze sobą jakąś sy­tu­a­cją

 (1.4) książk. wy­róż­niać się w bar­dzo po­zy­tyw­ny spo­sób na tle po­dob­nych rze­czy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny is­krzyć się (dk. brak)

 (2.1) wyt­wa­rzać iskry prądu elek­trycz­ne­go

 (2.2) od­bi­ja­jąc świa­tło spra­wiać wra­że­nie na­prze­mien­ne­go ga­śnię­cia i za­pa­la­nia się

 (2.3) być peł­nym cze­goś, co wy­róż­nia dany tekst lub wy­po­wiedź na tle in­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż., iskierka ż., iskiereczka ż., iskrownik m. iskrzenie n.

 czas. zaiskrzyć dk.

 przym. iskrowy, iskrownikowy

Wiktionary


iskrzyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Is­krzy­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iskrzynia ż., iskrzynianin m., iskrzynianka ż.

Wiktionary


iskrzący

→ is­krzyć


SJP.pl

Patrz:

iskrzyć

iskrówka

nie­wiel­ki, prze­no­śny ra­dio­te­le­graf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­no­śna ra­dio­sta­cja do na­da­wa­nia de­pesz te­le­gra­ficz­nych, któ­rej dzia­ła­nie opie­ra­ło się na wy­ko­rzy­sta­niu zja­wi­ska iskry elek­trycz­nej

Wiktionary


isl.

skrót od: is­landz­ki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = is­landz­ki

Wiktionary


islam

re­li­gia ob­ja­wio­na pro­ro­ko­wi Ma­ho­me­to­wi, gło­szą­ca wiarę w jed­ne­go Boga (Al­la­ha), roz­po­wszech­nio­na głów­nie w kra­jach Bli­skie­go Wscho­du, niek­tó­rych kra­jach az­ja­tyc­kich oraz afry­kań­skich; mu­zuł­ma­nizm, ma­ho­me­ta­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na za­ło­żo­na przez Ma­ho­me­ta;

Wiktionary

Nie mylić z: is­la­mizm.

Islam ( ‏الإسلام‎, "al-islām" – "pod­da­nie się woli Boga"), ma­ho­me­ta­nizm – re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na, na po­cząt­ku XXI wieku druga na świe­cie pod wzglę­dem licz­by wyz­naw­ców po chrze­ści­jań­stwie. Za­po­cząt­ko­wał ją pro­rok Ma­ho­met; we­dług is­la­mu to on prze­ka­zał lu­dziom świę­tą księ­gę – Koran, którą mu ob­ja­wił Ar­cha­nioł Ga­briel (arab.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług praw is­la­mu, jeśli ojcem jest mu­zuł­ma­nin, dziec­ko też jest mu­zuł­ma­ni­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈislãm, AS: islãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamizm m., islamista m., islamizacja ż., islamistyka ż., islamistka ż., islamiec mos.

 czas. islamizować ndk.

 przym. islamski, islamistyczny, przedislamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzułmaństwo, muzułmanizm, mahometanizm

Wiktionary


islamabad

sto­li­ca Pa­ki­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Pa­ki­sta­nu;

Wiktionary

Is­la­ma­bad (urdu: "اسلام آباد") – sto­li­ca Pa­ki­sta­nu od 1966 roku, kiedy to zo­sta­ła prze­nie­sio­na z Ka­ra­czi. Po­ło­żo­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści kraju na pła­sko­wy­żu Pot­ho­har. We­dług spisu po­wszech­ne­go z 2017 roku, Is­la­ma­bad jest dzie­wią­tym mia­stem Pa­ki­sta­nu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌislãˈmabat, AS: islãmabat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamabadczyk mos., islamabadka ż.

 przym. islamabadzki

Wiktionary


islamabadczyk

miesz­ka­niec Is­la­ma­ba­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Is­la­ma­ba­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmaˈbaṭt͡ʃɨk, AS: islãmabaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islamabad mrz.

:: fż. islamabadka ż.

 przym. islamabadzki

Wiktionary


islamabadka

miesz­kan­ka Is­la­ma­ba­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Is­la­ma­ba­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmaˈbatka, AS: islãmabatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islamabad mrz.

:: fm. islamabadczyk mos.

 przym. islamabadzki

Wiktionary


islamabadzki

przy­miot­nik od: Is­la­ma­bad


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Is­la­ma­bad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmaˈbat͡sʲci, AS: islãmabacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islamabad mrz., islamabadczyk mos., islamabadka ż.

Wiktionary


islamiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. mu­zuł­ma­nin, wyz­naw­ca is­la­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. muzułmanin, mahometanin; przest. islamista

Wiktionary


islamista

1. ba­dacz, znaw­ca is­la­mu; is­la­mo­log, is­la­moz­naw­ca;
2. zwo­len­nik is­la­miz­mu, ide­o­lo­gii wy­wie­dzio­nej z fun­da­men­ta­liz­mu is­lam­skie­go;
3. wyz­naw­ca is­la­mu; mu­zuł­ma­nin, ma­ho­me­ta­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik is­la­miz­mu

 (1.2) nauk. ba­dacz, znaw­ca is­la­mu

 (1.3) przest. wyz­naw­ca is­la­mu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (ina­czej is­la­moz­naw­ca) to na­u­ko­wiec, orien­ta­li­sta lub re­li­gioz­naw­ca, zaj­mu­ją­cy się is­la­mem, kul­tu­rą lub li­te­ra­tu­rą mu­zuł­mań­ską
  • zwo­len­nik is­la­miz­mu, fun­da­men­ta­liz­mu is­lam­skie­go (dru­gie, nowe zna­cze­nie, naj­praw­do­po­dob­niej po­ja­wi­ło się jako kalka z ję­zy­ka fran­cu­skie­go).
  • ara­bi­sta
  • ara­bi­sty­ka
  • is­la­mi­sty­ka
  • se­mi­ty­sty­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Is­la­mi­ści po­strze­ga­ją swe przy­wią­za­nie do is­la­mu głów­nie jako formę po­li­tycz­nej przy­na­leż­no­ści, czego jako zaz­wy­czaj po­boż­ni mu­zuł­ma­nie nie po­win­ni robić. Wielu is­la­mi­stów robi wra­że­nie, że w ogóle nie są po­boż­ni.

 (1.1) (…) de­cy­den­ci na ogół trak­to­wa­li is­la­mi­stów jako ważne oso­bi­sto­ści i po­ten­cjal­nych so­jusz­ni­ków w walce z ko­mu­niz­mem lub spi­sy­wa­li ich na stra­ty, jako tych, któ­rzy swoje naj­lep­sze lata mają już za sobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãˈmʲista, AS: islãmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamizacja ż., islam m., islamizm m., islamistyka ż., islamizowanie n.

:: fż. islamistka ż.

 czas. islamizować ndk.

 przym. islamistyczny, islamski, przedislamski

 przysł. islamistycznie, islamsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) islamoznawca

 (1.3) muzułmanin; przest. mahometanin; stpol. pogard. bisurmanin

Wiktionary


islamistka

1. ba­dacz­ka, znaw­czy­ni is­la­mu; is­la­mo­loż­ka, is­la­moz­naw­czy­ni;
2. zwo­len­nicz­ka is­la­miz­mu, ide­o­lo­gii wy­wie­dzio­nej z fun­da­men­ta­liz­mu is­lam­skie­go;
3. wyz­naw­czy­ni is­la­mu; mu­zuł­man­ka, ma­ho­me­tan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: is­la­mi­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãˈmʲistka, AS: islãmʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamizacja ż., islam m., islamizm m., islamistyka ż., islamizowanie n.

:: fm. islamista m.

 czas. islamizować ndk.

 przym. islamistyczny, islamski

 przysł. islamistycznie, islamsko

Wiktionary


islamistyczny

→ is­la­mi­sta, → is­la­mi­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy is­la­miz­mu lub is­la­mi­sty, zwią­za­ny z is­la­miz­mem lub is­la­mi­stą

 (1.2) rel. przest. do­ty­czą­cy is­la­mu, opar­ty na is­la­mie

 (1.3) nauk. do­ty­czą­cy is­la­mi­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

islamista, → islamistyka

Wymowa:

IPA: ˌislãmʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: islãmʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamistyka ż., islamista m., islamistka ż., islam m., islamizm m., islamizacja ż.

 przym. islamski

 czas. islamizować ndk.

 przysł. islamicznie

Wiktionary


islamistyka

is­la­moz­naw­stwo;
1. nauka zaj­mu­ją­ca się is­la­mem; is­la­mo­lo­gia;
2. kie­ru­nek stu­diów, któ­re­go przed­mio­tem jest ta nauka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi nad is­la­mem;

Wiktionary

Is­la­mi­sty­ka (ina­czej is­la­moz­naw­stwo) – jedna z dzie­dzin orien­ta­li­sty­ki i jed­no­cze­śnie re­li­gioz­naw­stwa, zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wym ba­da­niem: is­la­mu i ugru­po­wań w ra­mach is­la­mu, spo­łe­czeństw mu­zuł­mań­skich, po­li­ty­ki, ale także li­te­ra­tu­ry, fi­lo­zo­fii i kul­tu­ry mu­zuł­mań­skiej. Jest ści­śle po­wią­za­na z in­ny­mi dzie­dzi­na­mi orien­ta­li­sty­ki, ta­ki­mi jak: ara­bi­sty­ka, tur­ko­lo­gia, afry­ka­ni­sty­ka oraz ira­ni­sty­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌislãˈmʲistɨka, AS: islãmʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m., islamizm m., islamista m., islamistka ż., islamizacja ż., islamizowanie n.

 czas. islamizować

 przym. islamistyczny, islamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamoznawstwo

Wiktionary


islamizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. so­cjol. pro­ces na­rzu­ca­nia is­la­mu albo pod­da­wa­nia się wpły­wom is­la­mu

Wiktionary

Is­la­mi­za­cja – zmia­ny ro­dzi­mych wie­rzeń et­nicz­nych, osia­dłe­go w okre­ślo­nym re­jo­nie ludu, przez islam i kul­tu­rę arab­ską. Is­la­mi­za­cja to­wa­rzy­szy­ła arab­skiej ek­span­sji i pod­bo­jom. Pro­ces ten obej­mo­wał Bli­ski Wschód, Ka­u­kaz, Bał­ka­ny oraz pół­noc­ną, cen­tral­ną i wschod­nią Afry­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Is­la­mi­za­cja na Bał­ka­nach jest skut­kiem róż­nych czyn­ni­ków. Naj­waż­niej­szy­mi są prze­moc ze stro­ny władz os­mań­skich, szan­taż eko­no­micz­ny, wybór ko­niunk­tu­ral­ny oraz pro­pa­gan­da re­li­gij­na.

 (1.1) (…) is­la­mi­za­cja sa­mych Ara­bów trwa­ła ponad 300 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmʲiˈzat͡sʲja, AS: islãmʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m., islamistyka ż., islamista m., islamistka ż., islamizm m., islamizowanie n.

 czas. islamizować

 przym. islamski, islamistyczny, przedislamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamizowanie

Wiktionary


islamizm

1. ide­o­lo­gia po­li­tycz­na wy­wie­dzio­na z fun­da­men­ta­liz­mu is­lam­skie­go;
2. ry­go­ry­stycz­ne prze­strze­ga­nie zasad is­la­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. rel. islam po­li­tycz­ny – dok­try­na po­li­tycz­na opar­ta na is­la­mie, łą­czą­ca re­li­gię z ide­o­lo­gią, w któ­rej Koran uz­na­ny jest za pod­sta­wę prawa i po­li­ty­ki pań­stwa;

 (1.2) przest. rel. islam ogól­nie

Wiktionary

Nie mylić z: Islam.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szu­ka­jąc wy­ja­śnień dla swych kło­po­tów, mu­zuł­ma­nie ob­my­śli­li trzy po­li­tycz­ne od­po­wie­dzi na współ­czes­ne wyz­wa­nia: świec­kość, re­for­mizm i is­la­mizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãmʲism̥, AS: islãmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamista m., islamistka ż., islamizacja ż., islam m., islamistyka ż.

 przym. islamistyczny, islamski

Wiktionary


islamizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|is­la­mi­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmʲizɔˈvãɲɛ, AS: islãmʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. islamizować

 rzecz. islamista mos., islamistka ż., islamistyka ż., islamizacja ż.

 przym. przedislamski

Wiktionary


islamizować

1. pod­da­wać wpły­wom is­la­mu;
2. is­la­mi­zo­wać się - ule­gać wpły­wom is­la­mu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wpro­wa­dzać islam, pod­da­wać coś pod wpły­wy is­la­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) słowo „mo­na­feq” zna­czy do­słow­nie „hi­po­kry­ta; dwu­li­co­wiec; ktoś, kto z po­zo­ru wspie­ra kogoś bądź ja­kieś sta­no­wi­sko, pod­czas gdy w isto­cie jest mu wrogi” i w kul­tu­rze mu­zuł­mań­skiej ma długą tra­dy­cję uży­cia – pier­wot­nie tak okre­śla­ni byli Ara­bo­wie, któ­rzy za życia Ma­ho­me­ta ko­niunk­tu­ral­nie przy­ję­li islam, ale po śmier­ci pro­ro­ka po­wró­ci­li do daw­nych wie­rzeń i trze­ba ich było – siłą – po­now­nie zis­la­mi­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: islãmʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m., islamizacja ż., islamista mos., islamizowanie n., islamistka ż., islamistyka ż.

 przym. islamski, islamistyczny, przedislamski

Wiktionary


islamofaszysta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik is­la­mo­fa­szyz­mu, ra­dy­kal­nej po­sta­ci is­la­mu o wielu ce­chach wspól­nych z fa­szyz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­słyn­niej­szy is­la­mo­fa­szy­sta z Wiel­kiej Bry­ta­nii Anjem Cho­u­da­ry, który dąży do ra­dy­ka­li­za­cji mu­zuł­ma­nów bry­tyj­skich, pla­no­wa­ća­nu­je za­ło­żyć ko­lej­ną or­ga­ni­za­cję po de­le­ga­li­za­cji po­przed­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamofaszyzm m., islamofaszystka ż.

 przym. islamofaszystowski

Wiktionary


islamofaszystowski

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z is­la­mo­fa­szyz­mem, ra­dy­kal­ną po­sta­cią is­la­mu o wielu ce­chach wspól­nych z fa­szyz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamofaszyzm m., islamofaszysta m., islamofaszystka ż.

Wiktionary


islamofaszyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ra­dy­kal­na po­stać is­la­mu o wielu ce­chach wspól­nych z fa­szyz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jej toku zo­sta­ły oba­lo­ne dwa re­żi­my po­dej­rza­ne o wspie­ra­nie ter­ro­ryz­mu, bu­dżet woj­sko­wy USA zbli­żył się już dziś do mak­sy­mal­nych roz­mia­rów zim­no­wo­jen­nych, a „wojna z ter­ro­ryz­mem” przeksz­tał­ci­ła się w jej włas­nym po­ję­ciu w „długą wojnę z is­la­mo­fa­szyz­mem”.

 (1.1) My, lu­dzie Za­cho­du, mo­że­my stać się zwia­stu­na­mi po­dob­nych zmian dla wszyst­kich mu­zuł­ma­nów na świe­cie, nie tylko po­tę­pia­jąc is­la­mo­fa­szyzm, lecz rów­nież nie go­dząc się na od­gry­wa­nie roli is­lam­skich fe­ty­szy­stów, czyli tych, któ­rzy pod­sy­ca­ją mu­zuł­mań­ski kom­pleks niż­szo­ści, po­zo­sta­wia­jąc innym nie­łat­we za­da­nie prze­pro­wa­dze­nia re­form.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmɔˈfaʃɨsm̥, AS: islãmofašysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. islamofaszystowski

 rzecz. islamofaszysta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamski faszyzm

Wiktionary


islamofil

osoba o przy­chyl­nym na­sta­wie­niu do is­la­mu i mu­zuł­ma­nów


SJP.pl


islamofilia

przy­chyl­ny sto­su­nek do is­la­mu i mu­zuł­ma­nów


SJP.pl


islamofilka

ko­bie­ta o przy­chyl­nym na­sta­wie­niu do is­la­mu i mu­zuł­ma­nów


SJP.pl


islamofilski

→ is­la­mo­fil


SJP.pl

Patrz:

islamofil

islamofob

osoba prze­ja­wia­ją­ca silną nie­chęć do is­la­mu i mu­zuł­ma­nów


SJP.pl


islamofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do is­la­mu i mu­zuł­ma­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uprze­dze­nie, nie­chęć, wro­gość w sto­sun­ku do is­la­mu i mu­zuł­ma­nów;

Wiktionary

Is­la­mo­fo­bia – an­ty­spo­łecz­ne uprze­dze­nie i dy­skry­mi­na­cja w sto­sun­ku do is­la­mu i mu­zuł­ma­nów. Po­ję­cie od­no­si się do wszel­kich prze­ja­wów dy­skry­mi­na­cji i roz­po­wszech­nia­nia nie­na­wi­ści.

Okre­śle­nie "is­la­mo­fo­bia" po­cho­dzi od słów: nazwy islam i grec­kie­go słowa "phó­bos" (gr.φόβος) – strach. Ter­min ten uży­wa­ny był już w la­tach 20. XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opo­wia­dam im o wy­bu­chu is­la­mo­fo­bii w Pol­sce, o tym, że stała się po­pu­lar­ną stra­wą umy­sło­wą dla kon­ser­wa­tyw­nej i nawet li­be­ral­nej czę­ści in­te­li­gen­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmɔˈfɔbʲja, AS: islãmofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamofob m., islamofobka ż.

 przym. islamofobiczny

Wiktionary


islamofobiczny

→ is­la­mo­fo­bia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z is­la­mo­fo­bią, wła­ści­wy is­la­mo­fo­bo­wi

Wiktionary

Patrz:

islamofobia

Wymowa:

IPA: ˌislãmɔfɔˈbʲit͡ʃnɨ, AS: islãmofobʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamofobia ż., islamofob m.

Wiktionary


islamofobka

ko­bie­ta prze­ja­wia­ją­ca silną nie­chęć do is­la­mu i mu­zuł­ma­nów


SJP.pl


islamolog

ba­dacz, znaw­ca is­la­mu; is­la­mi­sta, is­la­moz­naw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ba­dacz zaj­mu­ją­cy się is­la­mem

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ba­dacz­ka zaj­mu­ją­ca się is­la­mem

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wło­ska is­la­mo­log – choć z ostroż­no­ścią i scep­ty­cyz­mem od­no­si się do is­la­mu – widzi jed­nak po­trze­bę i sens „dia­lo­gu z mu­zuł­ma­na­mi, któ­rzy po­dzie­la­ją z nami war­to­ści uni­wer­sal­ne, a prze­de wszyst­kim re­spek­to­wa­nie świę­to­ści życia”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamologia ż.

:: fż. islamolożka ż.

 przym. islamologiczny

Wiktionary


islamologia

nauka zaj­mu­ją­ca się is­la­mem; is­la­mo­lo­gia, is­la­moz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka ba­da­ja­ca islam

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamolog mos./ż.

Wiktionary


islamologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy is­la­mo­lo­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamolog mos./ż.

Wiktionary


islamolożka

ba­dacz­ka, znaw­czy­ni is­la­mu; is­la­mist­ka, is­la­moz­naw­czy­ni


SJP.pl


islamoznawca

ba­dacz, znaw­ca is­la­mu; is­la­mi­sta, is­la­mo­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie is­la­moz­naw­stwa / is­la­mi­sty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­traw­ny is­la­moz­naw­ca prze­pro­wa­dził od­czyt o pra­wach zwie­rząt w świe­cie is­lam­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmɔˈznaft͡sa, AS: islãmoznafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamoznawstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamista

Wiktionary


islamoznawczyni

ba­dacz­ka, znaw­czy­ni is­la­mu; is­la­mist­ka, is­la­mo­loż­ka


SJP.pl


islamoznawstwo

is­la­mi­sty­ka;
1. nauka zaj­mu­ją­ca się is­la­mem; is­la­mo­lo­gia;
2. kie­ru­nek stu­diów, któ­re­go przed­mio­tem jest ta nauka


SJP.pl


islamski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z is­la­mem, do­ty­czą­cy is­la­mu

 (1.2) zwią­za­ny z is­la­miz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1981 r. ko­bie­ty w Tu­nez­ji mają zakaz no­sze­nia is­lam­skie­go ubio­ru, włącz­nie z chu­sta­mi, w szko­łach i urzę­dach pań­stwo­wych. (…) Po­li­cja za­trzy­my­wa­ła ko­bie­ty na ulicy i pro­si­ła je o zdję­cie chu­sty; pre­zy­dent opi­sał chu­stę jako "sek­ciar­ski ro­dzaj ubio­ru, który nie­pro­szo­ny przy­szedł do Tu­nez­ji".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãmsʲci, AS: islãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m., islamista m., islamistyka ż., islamizacja m./ż.

 przym. antyislamski, antyislamistyczny, nieislamski, przedislamski

 czas. islamizować, islamizować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mahometański, muzułmański, starop|bisurmański.

 (1.2) islamistyczny

Wiktionary


islamskość

→ is­lam­ski


SJP.pl

Patrz:

islamski

island.

skrót od: is­landz­ki


SJP.pl


islandczyk

oby­wa­tel Is­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści is­landz­kiej, oby­wa­tel Is­lan­dii, miesz­ka­niec Is­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dzie­więt­na­stym wieku Is­land­czy­cy pod­wo­i­li swoje sta­ra­nia w walce o nie­pod­le­głość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãnṭt͡ʃɨk, AS: islãnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islandia ż., islandzki mrz.

:: fż. Islandka ż.

 przym. islandzki

Wiktionary


islandia

1. wyspa na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim;
2. pań­stwo w Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duża wyspa na pół­no­cy At­lan­ty­ku;

 (1.2) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie, ze sto­li­cą w Re­yk­ja­vi­ku, obej­mu­ją­ce Is­lan­dię (1.1) i ota­cza­ją­ce ją mniej­sze wyspy;

 (1.3) geogr. mia­sto w USA, w sta­nie Flo­ry­da;

Wiktionary

Is­lan­dia ( Ísland, wym. []) – pań­stwo wy­spiar­skie w Eu­ro­pie Pół­noc­nej, za­li­cza­ne do kra­jów nor­dyc­kich, po­ło­żo­ne na pół­no­cy Grzbie­tu Śró­dat­lan­tyc­kie­go, na wy­spie Is­lan­dia i kilku mniej­szych wy­spach, m.in. ar­chi­pe­la­gu Vest­man­na­e­y­jar w pół­noc­nej czę­ści Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Sto­li­cą pań­stwa i naj­więk­szym mia­stem jest Reykjavík, w któ­rym miesz­ka około 36% z 404 610 miesz­kań­ców kraju (2024). Is­lan­dia jest kul­tu­ro­wo i po­li­tycz­nie po­wią­za­na z Eu­ro­pą. Ję­zy­kiem urzę­do­wym kraju jest język is­landz­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grzbiet Śró­dat­lan­tyc­ki jest pod­wod­nym łań­cu­chem gór­skim cią­gną­cym się od Is­lan­dii po An­tark­ty­dę.

 (1.2) Is­lan­dia jest wy­spiar­skim kra­jem eu­ro­pej­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãndʲja, AS: islãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islandczyk mos., Islandka ż., islandzki mrz.

 przym. islandzki, antyislandzki, proislandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nieofic. Republika Islandii

Wiktionary


islandka

oby­wa­tel­ka Is­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści is­landz­kiej, oby­wa­tel­ka Is­lan­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãntka, AS: islãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islandia ż., islandzki mrz.

:: fm. Islandczyk mos.

 przym. islandzki

Wiktionary


islandzki

zwią­za­ny z Is­lan­dią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Is­lan­dii lub Is­land­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Is­lan­dii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Is­landz­ki pre­zy­dent wy­lą­do­wał wczo­raj na lot­ni­sku w War­sza­wie.

 (2.1) Na Is­lan­dii mówi się po is­landz­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãnt͡sʲci, AS: islãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islandia ż., Islandczyk m., Islandka ż.

Wiktionary


islandzkojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem is­landz­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem is­landz­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku is­landz­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãnt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: islãnckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


islandzkość

→ is­landz­ki


SJP.pl

Patrz:

islandzki

isma'ilici

sekta mu­zuł­mań­ska ut­wo­rzo­na na prze­ło­mie VIII i IX wieku, bę­dą­ca skraj­nym odła­mem szy­i­tów, uz­na­ją­ca linię sied­miu ima­mów i wie­rzą­ca, że ostat­ni imam nie umarł, lecz po­zo­sta­je w ukry­ciu; is­ma­i­li­ci, iz­ma­i­li­ci, sied­miow­cy


SJP.pl


isma'ilita

czło­nek sekty isma'ili­tów - odła­mu szy­i­tów uz­na­ją­ce­go linię sied­miu ima­mów; is­ma­i­li­ta, iz­ma­i­li­ta, sied­mio­wiec


SJP.pl


ismael

bi­blij­ny syn Abra­ha­ma; Iz­ma­el


SJP.pl


ismaelita

po­to­mek bi­blij­ne­go Is­ma­e­la; Iz­ma­e­li­ta


SJP.pl


ismailia

mia­sto w Egip­cie


SJP.pl

Is­ma­i­lia (arab. الإسماعيلية = "Al-Is­ma­i­li­ja") – mia­sto por­to­we nad Ka­na­łem Su­e­skim oraz nad Je­zio­rem Kro­ko­dy­li i nad Ka­na­łem Is­ma­i­lij­skim w pół­noc­no-wschod­nim Egip­cie. Sto­li­ca mu­ha­fa­zy Is­ma­i­lia.

Za­ło­żo­ne zo­sta­ło w 1863 przez Fer­di­nan­da de Les­sep­sa jako baza przy bu­do­wie Ka­na­łu Su­e­skie­go.

Wikipedia


ismailici

czło­nek sekty isma'ili­tów - odła­mu szy­i­tów uz­na­ją­ce­go linię sied­miu ima­mów; isma'ilita, iz­ma­i­li­ta, sied­mio­wiec


SJP.pl


ismailijski

przy­miot­nik od: Is­ma­i­lia


SJP.pl


ismailita

czło­nek sekty isma'ili­tów - odła­mu szy­i­tów uz­na­ją­ce­go linię sied­miu ima­mów; isma'ilita, iz­ma­i­li­ta, sied­mio­wiec


SJP.pl


ismailitka

szy­it­ka na­le­żą­ca do sekty is­ma­i­li­tów; iz­ma­i­lit­ka


SJP.pl


ismailizm

dok­try­na re­li­gij­na ut­wo­rzo­na na prze­ło­mie VIII i IX wieku, bę­dą­ca skraj­nym odła­mem szy­i­tów, uz­na­ją­ca linię sied­miu ima­mów i za­kła­da­ją­ca, że ostat­ni imam nie umarł, lecz po­zo­sta­je w ukry­ciu; iz­ma­i­lizm


SJP.pl

Is­ma­i­lizm, iz­ma­i­lizm także: sied­miow­cy – ugru­po­wa­nie re­li­gij­ne i po­li­tycz­ne w is­la­mie szy­ic­kim.

Wikipedia


ismelin

nazwa hand­lo­wa leku hi­po­ten­syj­ne­go za­wie­ra­ją­ce­go gu­a­ne­ty­dy­nę


SJP.pl


ismena

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 11 ga­tun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Is­me­na – imię żeń­skie
  • Is­me­na – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych
  • Is­me­na (gr. i łac. Is­me­ne) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z nimf, córka Aso­po­sa
  • Is­me­na (gr. i łac. Is­me­ne) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lew­na te­bań­ska, córka Edypa
  • Is­me­ne – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 190
  • Is­me­nos – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: isˈmɛ̃na, AS: ismẽna

Wiktionary


ismeniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Is­me­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


iso

skrót od: In­ter­na­tio­nal Stan­dar­di­za­tion Or­ga­ni­za­tion - Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Nor­ma­li­za­cyj­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ISO – for­mat za­pi­su da­nych dy­sków op­tycz­nych
  • ISO () – Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Nor­ma­li­za­cyj­na
  • – czu­łość filmu/ma­try­cy apa­ra­tu
  • – ob­ser­wa­to­rium kos­micz­ne na­le­żą­ce do Eu­ro­pej­skiej Agen­cji Kos­micz­nej
  • Iso – wło­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych dzia­ła­ją­cy w la­tach 1938–1974, re­ak­ty­wo­wa­ny w 1993, 2017 i 2020 roku
  • – mię­dzy­na­ro­do­wa olim­pia­da przed­mio­to­wa
  • In­sty­tut Spraw Oby­wa­tel­skich – pol­ska fun­da­cja non-pro­fit, nieg­dyś skrót ISO, obec­nie INSPRO
  • Iso Jor­dan & Starks, 1901 – ro­dzaj ryb ate­ry­noksz­tałt­nych z ro­dzi­ny Iso­ni­dae

Wikipedia


isok

skró­to­wiec

 (1.1) = In­for­ma­tycz­ny Sy­stem Osło­ny Kraju

Wiktionary


isokolon

fi­gu­ra sty­li­stycz­na po­le­ga­ją­ca na bu­do­wie czło­nów zda­nia zło­żo­nych z rów­nej licz­by sylab oraz o takim samym ryt­mie; izo­ko­lon


SJP.pl


isolift

[czy­taj: aj­so­lift] za­bieg kos­me­tycz­ny usu­wa­ją­cy zmarszcz­ki prą­dem elek­trycz­nym


SJP.pl


isoniazid

[czy­taj: izo­niaz-id] or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bar­dzo silny lek prze­ciw­gruź­li­czy w po­sta­ci kry­sta­licz­ne­go, bia­łe­go prosz­ku o gorz­kim za­pa­chu; izo­nia­zyd, hy­dra­zyd kwasu izo­ni­ko­ty­no­we­go


SJP.pl


isp

ang. In­ter­net Ser­vi­ce Pro­vi­der (do­staw­ca in­ter­ne­tu)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ISP (od In­ter­net ser­vi­ce pro­vi­der – do­staw­ca usług in­ter­ne­to­wych) – pod­miot usłu­gu­ją­cy do­sta­wę in­ter­ne­tu
  • In­sty­tut Spraw Pu­blicz­nych – po­za­rzą­do­wy i nie­za­leż­ny oś­ro­dek ba­daw­czo-ana­li­tycz­ny w Pol­sce
  • In-Sy­stem Pro­gram­ming – pro­gra­mo­wa­nie mi­kro­kon­tro­le­rów w ukła­dzie
  • Isp – im­puls wła­ści­wy
  • ISP to kod IATA dla portu lot­ni­cze­go Long Is­land MacArthur w Islip, Nowy Jork, USA

Wikipedia


ispahan

mia­sto w Ira­nie; Is­fa­han


SJP.pl


issa

1. rzeka na Bia­ło­ru­si;
2. pse­u­do­nim Jane Si­ber­ry – ka­na­dyj­skiej wo­ka­list­ki i kom­po­zy­tor­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Issa (Isa­bell Øversveen) – nor­we­ska wo­ka­list­ka i kom­po­zy­tor­ka
  • Issa (Jane Si­ber­ry) – ka­na­dyj­ska wo­ka­list­ka i kom­po­zy­tor­ka
  • Issa – rzeka na Bia­ło­ru­si
  • Issa – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w la­sach w re­jo­nie sło­nim­skim, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, na Bia­ło­ru­si
  • Issa – osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w ob­wo­dzie pen­zeń­skim
  • Issa – rzeka w Mor­do­wii (Rosja)
  • Issa – rzeka w ob­wo­dzie pskow­skim w Rosji
  • ISSA (ang. In­ter­na­tio­nal Sa­i­ling Scho­ols As­so­cia­tion) – Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Szkół Że­glar­skich
  • ISSA (ang. In­ter­na­tio­nal Se­cu­ri­ty Sy­stems As­so­cia­tion) – Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Sy­ste­mów Za­bez­pie­czeń
  • ISSA Pol­ska – sto­wa­rzy­sze­nie pro­mu­ją­ce za­gad­nie­nia bez­piecz­ne­go za­rzą­dza­nia za­so­ba­mi in­for­ma­cyj­ny­mi
  • ISSA (ang. In­ter­na­tio­nal Shan­ty and Se­a­song As­so­cia­tion)
  • ISSA (ang. In­ter­na­tio­nal Ship Sup­pliers As­so­cia­tion) – Mię­dzy­na­ro­do­we Zrze­sze­nie Do­staw­ców Okrę­to­wych

Wikipedia


issachar

Is­sa­char (hebr. יִשָּׂשכָר) – bo­ha­ter bi­blij­ny po­ja­wia­ją­cy się w Sta­rym Te­sta­men­cie w po­cząt­ko­wych księ­gach hi­sto­rycz­nych.

Był synem Ja­ku­ba i Lei, od któ­re­go wy­wo­dzi się jedno z po­ko­leń Iz­ra­e­la. We­dług tra­dy­cji miał dożyć 122 lat.

Wikipedia


issn

skrót od: In­ter­na­tio­nal Stan­dard Se­rial Num­ber - mię­dzy­na­ro­do­wy znor­ma­li­zo­wa­ny numer wy­daw­nict­wa cią­głe­go


SJP.pl


issos

mia­sto sta­ro­żyt­ne w Cy­li­cji


SJP.pl

Issos – sta­ro­żyt­ne mia­sto na wy­brze­żu pół­noc­nej Syrii, na po­gra­ni­czu z Cy­li­cją, nad za­to­ką İskenderun.

W po­bli­żu Issos, w li­sto­pa­dzie 333 r. p.n.e. armia Alek­san­dra Wiel­kie­go od­nio­sła druz­go­cą­ce zwy­cię­stwo nad woj­ska­mi króla per­skie­go Da­riu­sza III Ko­do­ma­nu­sa.

Wikipedia


issykkulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Issyk-kulem, do­ty­czą­cy Issyk-kulu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Issyk-kul mrz.

Wiktionary


istambulski

→ Istam­buł; stam­bul­ski


SJP.pl


istambuł

rzad­szy wa­riant nazwy Stam­buł (naj­więk­sze mia­sto w Tur­cji, w sta­ro­żyt­no­ści Bi­zan­cjum, 324-1453 Kon­stan­ty­no­pol, 1453-1930 nazwy Kon­stan­ty­no­pol i Stam­buł uży­wa­ne za­mien­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Tur­cji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Az­ja­tyc­ka część Istam­bu­łu sta­no­wi sy­pial­nię mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stambuł m., stambułczyk mos., stambułka ż.

 przym. stambulski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stambuł; hist. Konstantynopol, Bizancjum, Carogród, Nowy Rzym

Wiktionary


istebna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w Be­ski­dzie Ślą­skim;

Wiktionary

Isteb­na – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, sie­dzi­ba gminy Isteb­na.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła do gro­ma­dy Isteb­na i była sie­dzi­bą jej władz. W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie biel­skim.

Wieś leży w hi­sto­rycz­nych gra­ni­cach re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 4741 ha, a licz­ba lud­no­ści 5142 osoby, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 108,4 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku je­dzie­my na narty do Isteb­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstɛbna, AS: istebna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istebnianin mos., istebnianka ż.

 przym. istebniański

Wiktionary


istebnianin

miesz­ka­niec Isteb­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Isteb­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istebna ż.

:: fż. istebnianka ż.

 przym. istebniański

Wiktionary


istebnianka

miesz­kan­ka Isteb­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Isteb­nej

Wiktionary

Isteb­nian­ka – potok na Sło­wa­cji, prawy do­pływ rzeki Orawa. Cała jego zlew­nia znaj­du­je się w pa­śmie gór­skim Ma­gu­ra Oraw­ska. Naj­wy­żej po­ło­żo­ne źró­dła ma na po­łud­nio­wych sto­kach wierz­choł­ka Opálené znaj­du­ją­ce­go się w po­łud­nio­wo-za­chod­nim grzbie­cie Minčola. Spły­wa w po­łud­nio­wym kie­run­ku przez za­le­sio­ne ob­sza­ry Ma­gu­ry Oraw­skiej, na­stęp­nie przez bez­le­śne i za­bu­do­wa­ne te­re­ny miej­sco­wo­ści Istebné, w któ­rej ucho­dzi do Orawy. Na­stę­pu­je to na wy­so­ko­ści około 460 m.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Istebna ż.

:: fm. istebnianin m.

 przym. istebniański

Wiktionary


istebniański

przy­miot­nik od: Isteb­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Isteb­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istebna ż., istebnianin m., istebnianka ż.

Wiktionary


istm

ist­mus; pasmo lądu od­dzie­la­ją­ce dwa morza, przes­myk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. geogr. wąski pas lądu po­mię­dzy dwoma mo­rza­mi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istmus, międzymorze, przesmyk

Wiktionary


istmijski

przy­miot­nik od przes­my­ku Istm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ist­mią, do­ty­czą­cy Ist­mii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istmia ż.

Wiktionary


istmus

pasmo lądu od­dzie­la­ją­ce dwa morza; istm


SJP.pl


istniejący

mieć miej­sce w rze­czy­wi­sto­ści; być; trwać; żyć


SJP.pl


istnienie

po­ję­cie me­ta­fi­zycz­ne oz­na­cza­ją­ce fakt bycia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie, trwa­nie, wy­stę­po­wa­nie, eg­zy­sten­cja

 (1.2) wy­o­dręb­nio­na ca­łość, isto­ta, byt

Wiktionary

Ist­nie­nie (łac. "exi­sten­tia") – jedna z naj­bar­dziej fun­da­men­tal­nych (obok po­ję­cia isto­ty – "es­sen­tia") ka­te­go­rii (pojęć) me­ta­fi­zycz­nych.

W fi­lo­zo­fii kla­sycz­nej (ary­sto­te­le­sow­sko-to­mi­stycz­nej) fakt bycia, cze­goś, co okre­śla i spe­cy­fi­ku­je isto­ta, osta­tecz­ne urze­czy­wist­nie­nie isto­ty, spra­wia, że dany byt jest ak­tu­al­ny, nie tylko moż­no­ścio­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­nie kilku dia­lek­tów ję­zy­ka uroz­ma­i­ca ten język i do­da­je mu wa­lo­ru.

 (1.2) Kto ma na su­mie­niu tyle ist­nień?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ, AS: istʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć, zaistnieć

 rzecz. zaistnienie n., istotność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzystencja, życie, żywot

 (1.2) istota, jednostka, byt, organizm, obiekt, ciało

Wiktionary


istnieniowy

→ ist­nie­nie


SJP.pl

Patrz:

istnienie

istnieć

mieć miej­sce w rze­czy­wi­sto­ści; być; trwać; żyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być, wy­stę­po­wać w rze­czy­wi­sto­ści

 (1.2) mat. dawać się okre­ślić bez po­pa­da­nia w sprzecz­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten po­gląd ist­nie­je od dawna.

 (1.1) Tylko Bóg wie, czy ist­nie­je.

 (1.2) Ist­nie­je nie­skoń­cze­nie wiele liczb pier­wszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈistʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: istʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istny mos., istnienie n., istność ż., istota ż., istotka ż., istotność ż., istość ż., iściec m., iścina ż., iścizna ż., przeistoczenie n., uiszczenie n., zaistnienie n., ziszczenie n., iście

 czas. przeistoczać ndk., przeistoczyć dk., uiszczać ndk., uiścić dk., wyistoczyć dk., wyiścić dk., zaistnieć dk., ziszczać ndk., ziścić dk.

 przym. istny, istotny, istotowy, isty, nieistotny, niesamoistny, przeistoczony, przeistotny, samoistny

 przysł. istotnie, iście, niesamoistnie, samoistnie

 partyk. istotnie

 zaim. istny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) być, trwać, egzystować, bytować, prowadzić żywot

Wiktionary


istność

daw­niej: ist­nie­nie, eg­zy­sten­cja; byt, je­ste­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. osoba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈistnɔɕt͡ɕ, AS: istność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary


istny

praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty, istot­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pod­kre­śle­nie, że na­stę­pu­ją­cy po przy­miot­ni­ku „istny” rze­czow­nik jest kwin­te­sen­cją swo­je­go zna­cze­nia

za­i­mek

 (2.1) reg. pozn. ów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) gw-pl|Poz­nań. żart. na­rze­czo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojej, po­my­śla­łam, teraz to się do­pie­ro zacz­nie, bo prze­cież ta baba to istna wa­riat­ka i ja ją znam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈistnɨ, AS: istny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istotność ż.

 przysł. iście

 czas. istnieć, zaistnieć

Wiktionary


isto

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pew­nie, za­pew­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. isty

 przysł. iście

 rzecz. iście

Wiktionary


istoryja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. hi­sto­ria, opo­wia­da­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌistɔˈrɨja, AS: istoryi ̯a

Wiktionary


istota

1. żywy or­ga­nizm, osoba, stwo­rze­nie;
2. to, co jest w czymś za­sad­ni­cze, pod­sta­wo­we; grunt;
3. oso­bo­wość, cha­rak­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stwo­rze­nie, osoba, ży­ją­cy or­ga­nizm, po­stać

 (1.2) cha­rak­ter, ro­dzaj, po­stać cze­goś lub kogoś

 (1.3) coś, co jest za­sad­ni­cze w ja­kiejś spra­wie; pod­sta­wa, sedno danej spra­wy

Wiktionary

Isto­ta, esen­cja, eidos (gr. είδος, es­sen­tia) – w fi­lo­zo­fii isto­ta ma być samym sed­nem rze­czy, ich praw­dzi­wą na­tu­rą, wie­dzą, która wy­da­je się osią­gal­na przy po­głę­bio­nym poz­na­niu świa­ta. W upro­szcze­niu: isto­ta bytu jest tym, co spra­wia, że byt jest taki jaki jest, albo że w ogóle jest.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszą żywą isto­tą w kos­mo­sie po­cho­dzą­cą z Ziemi była musz­ka owo­co­wa.

 (1.1) Było bar­dzo przy­jem­nie tak iść i czuć się małą, bez­bron­ną, po­e­tycz­ną isto­tą, która wy­ma­ga opie­ki i tkli­wo­ści i która nie po­tra­fi przejść pię­ciu me­trów tro­tu­a­ru nie pod­trzy­my­wa­na przez silne mę­skie ramię.

 (1.3) Na czym po­le­ga isto­ta tego sporu?

 (1.3) Na tym po­le­ga isto­ta są­dow­nict­wa w pań­stwie prawa: wy­ro­ki mogą się nie po­do­bać, ale wła­dzy wy­ko­naw­czej nie wolno ich uchy­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstɔta, AS: istota

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaistnieć, istnieć ndk.

 przym. istotny

 przysł. istotnie

 partyk. istotnie

 rzecz. istotność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istnienie, stworzenie

 (1.3) esencja, jądro, kwintesencja, meritum, rdzeń, sedno

Wiktionary


istotka

zdrob­nie­nie od: isto­ta


SJP.pl


istotnie

1. pod­sta­wo­wy, za­sad­ni­czy, zna­czą­cy;
2. rze­czy­wi­sty, praw­dzi­wy, ist­nie­ją­cy


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w zna­czą­cym i/lub znacz­nym stop­niu

par­ty­ku­ła

 (2.1) …pot­wier­dza­ją­ca rację tego, co ktoś wcze­śniej oz­naj­mił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cho­wa­nie chu­li­ga­nów wpły­nę­ło istot­nie na prze­bieg i wynik meczu.

 (2.1) Istot­nie, nie po­wi­nie­neś iść na stud­niów­kę w tak scho­dzo­nym gar­ni­tu­rze, Bart­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstɔtʲɲɛ, AS: istotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istota, istotność

 przym. istotny

 czas. istnieć, zaistnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znacząco, zasadniczo, decydująco, poważnie, w dużym/znacznym stopniu, znacznie

 (2.1) ano, doprawdy, faktycznie, jak najbardziej, naprawdę, naturalnie, nie inaczej, no, no przecież, no tak, no właśnie, oczywiście, owszem, prawda, racja, rzeczywiście, w rzeczy samej, w istocie, właśnie, zaiste, zgadza się, absolutnie tak, absolutnie, niezaprzeczalnie

Wiktionary


istotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: istot­nie


SJP.pl


istotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: istot­ny


SJP.pl


istotność

to, co sta­no­wi isto­tę rze­czy; waż­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co sta­no­wi isto­tę spra­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istnienie n., istota ż., istotka ż., zaistnienie n., istny mos.

 czas. istnieć, zaistnieć

 przym. istny, istotny

 przysł. istotnie

 partyk. istotnie

 zaim. istny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esencja, istota, kwintesencja, meritum, waga, ważkość, ważność, znaczenie

Wiktionary


istotny

1. pod­sta­wo­wy, za­sad­ni­czy, zna­czą­cy;
2. rze­czy­wi­sty, praw­dzi­wy, ist­nie­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest isto­tą cze­goś; jest cha­rak­te­ry­stycz­ny, spe­cy­ficz­ny, ważny

 (1.2) taki, który jest praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest jed­nak zna­mien­ne, że na­ji­stot­niej­sze rze­czy po ła­ci­nie na­pi­sał poeta w pier­wszym okre­sie, a póź­niej utr­wa­lił swą sławę pi­sząc po pol­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstɔtnɨ, AS: istotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istota ż., istotność ż.

 czas. zaistnieć, istnieć ndk.

 przysł. istotnie

 partyk. istotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawowy, główny, zasadniczy, ważny, znaczący, fundamentalny

 (1.2) faktyczny

Wiktionary


istotowy

→ isto­ta


SJP.pl

Patrz:

istota

istość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pew­ność, nie­wąt­pli­wość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­to nie­dziw­na rzecz jest w tych któ­rzy istość a pew­ność praw­dy znają; że się to ci Ewan­ge­li­ko­wie nie tylko jeden z dru­gim ale też i jeden sam z sobą w jed­nym tym Ar­ty­ku­le nie zga­dza.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary


istra

chor­wac­ka od­mia­na wer­mu­tu


SJP.pl

Zo­bacz też: Istra (rzeka).

Istra ( Истра) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, 56 km na za­chód od Mosk­wy. Prawa miej­skie od 1781 r., w la­tach 1781–1930 no­si­ło nazwę Wo­skrie­sieńsk.

Wikipedia


istria

pół­wy­sep w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep w pół­noc­nej czę­ści Morza Adria­tyc­kie­go, po­dzie­lo­ny mię­dzy Chor­wa­cję, Sło­we­nię i Wło­chy;

Wiktionary

Istria (sło­weń. i chorw. "Istra", wł. "Istria") – pół­wy­sep w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, w pół­noc­nej czę­ści Morza Adria­tyc­kie­go. Zde­cy­do­wa­na jego więk­szość na­le­ży do Chor­wa­cji, tylko nie­wiel­ka pół­noc­na część do Sło­we­nii, a naj­bar­dziej na pół­noc wy­su­nię­te mia­stecz­ko Mug­gia do Włoch.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wę­dru­jąc po Istrii nie spo­sób omi­nąć Lim­skie­go Ka­na­łu, cudu na­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istryjczyk mos., Istryjka ż., istriocki mrz.

 przym. istryjski

Wiktionary


istriocki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język istrioc­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istria ż.

 przym. istryjski

Wiktionary


istriockojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem istrioc­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem istrioc­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku istrioc­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: istrʲˈjɔt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: istrʹi ̯ockoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


istrorumuński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Istro­ru­mu­na­mi, do­ty­czą­cy Istro­ru­mu­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język istro­ru­muń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istrorumun mos., Istrorumunka ż.

Wiktionary


istryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Istrii, osoba po­cho­dzą­ca stam­tąd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lud­no­ści wło­skiej za­po­wie­dzia­no pod­nie­sie­nie sub­wen­cji pań­stwo­wej dla miej­sco­we­go szkol­nict­wa, bu­do­wę no­wych dróg ko­le­jo­wych i osu­sze­nie błot w okrę­gu Na­ren­ta. Za tę cenę pię­ciu Dal­ma­tyń­czy­ków, dwaj Istryj­czy­cy i dwaj po­sło­wie z Go­ry­cji (…) wy­ra­zi­ło zgodę na gło­so­wa­nie za no­we­lą wy­bor­czą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istria ż.

:: fż. Istryjka ż.

 przym. istryjski

Wiktionary


istryjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Istrii; ko­bie­ta po­cho­dzą­ca stam­tąd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mniej­szą uwagę zwra­ca­ły na sie­bie licz­ne typy po­łud­nio­wych Sło­wian. Sla­won­ka z dziec­kiem, Dal­mat­ka, Her­co­go­wi­niec, Istryj­ka, Czar­no­gór­ka itd. są to obra­zy, które wy­wie­ra­ły na każ­dym widzu głę­bo­kie wra­że­nie, za­rów­no sta­ran­nem wy­koń­cze­niem najm­niej­szych szcze­gó­łów, jak i nader sym­pa­tycz­ną i żywą cha­rak­te­ry­sty­ką przed­sta­wia­nych typów sic..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istria ż.

:: fm. Istryjczyk mos.

 przym. istryjski

Wiktionary


istryjski

→ Istria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Istrią, do­ty­czą­cy Istrii

Wiktionary

Patrz:

Istria

Przykłady

 (1.1) W wy­bo­rach znacz­ne po­par­cie (około 20%) uzy­sku­je Istryj­ska Par­tia Na­ro­do­wa do­ma­ga­ją­ca się sze­ro­kiej au­to­no­mii dla pół­wy­spu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istria ż., Istryjczyk mos., Istryjka ż., istriocki mrz.

Wiktionary


isty

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. wspom­nia­ny, rze­czo­ny, wia­do­my

 (1.2) stpol. prze­ko­na­ny, nie­po­sia­da­ją­cy wąt­pli­wo­ści

 (1.3) stpol. praw­dzi­wy, nie­wąt­pli­wy, nie­myl­ny, pewny

 (1.4) stpol. głów­ny, pod­sta­wo­wy

 (1.5) daw. pewny, nie­wąt­pli­wy; wią­żą­cy, obo­wią­zu­ją­cy; ści­śle okre­ślo­ny, zde­cy­do­wa­ny, stwier­dzo­ny, nie­za­wod­ny

 (1.6) daw. praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty, oczy­wi­sty, na­tu­ral­ny, nies­fał­szo­wa­ny

 (1.7) daw. pod­kre­śla, po­tę­gu­je cechy (zaz­wy­czaj ujem­ne) za­war­te w rze­czow­ni­ku; ty­po­wy, wie­rut­ny

 (1.8) daw. praw. głów­ny, pod­sta­wo­wy; w po­łą­cze­niu z rze­czow­ni­kiem typu: suma, pie­nią­dze, dług itp. oz­na­cza sumę pie­nięż­ną głów­ną

 (1.9) daw. w po­łą­cze­niu z za­im­kiem wska­zu­ją­cym oz­na­cza: wspom­nia­ny, rze­czo­ny, wia­do­my, wła­śnie ten

 (1.10) gw-pl|War­mia,Spisz. ten sam

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć, zaistnieć

 partyk. isto

Wiktionary


isuzu

marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Isuzu Mo­tors Ltd. (jap. いすゞ自動車株式会社 Isuzu Jidōsha Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha) – ja­poń­skie przed­się­bior­stwo dzia­ła­ją­ce w prze­my­śle mo­to­ry­za­cyj­nym z sie­dzi­bą w Tokio.

Wikipedia


isza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. piąta, ostat­nia mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska w ciągu dnia, od­ma­wia­na nocą;

Wiktionary

Isza – mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska (salat), piąta w ciągu doby, od­ma­wia­na w nocy. Obej­mu­je czte­ry obo­wiąz­ko­we ra­ka­ty (zwrot­ki). Jest od­ma­wia­na w iden­tycz­ny spo­sób, co zuhr lub asr. Jak każda mod­lit­wa sa­la­tu roz­po­czy­na się od oczy­szcze­nia i in­ten­cji. Po tej mod­lit­wie można od­mó­wić mod­lit­wę bła­gal­ną (witr), skła­da­ją­cą się z dwóch ra­ka­tów.

Wikipedia


iszbaal

Isz­ba­al (zm. praw­do­po­dob­nie w 1008 p.n.e.) – po­stać bi­blij­na, król Iz­ra­e­la. Syn i na­stęp­ca Saula.

Cza­sa­mi wy­stę­pu­je jako Isz­bo­szet. Jest to czę­sto spo­ty­ka­na w tek­stach he­braj­skich za­mia­na koń­ców­ki imion za­wie­ra­ją­cych nazwę ka­na­nej­skie­go (po­gań­skie­go) boga Baala na słowo "bo­szet" (hańba).

Wikipedia


iszkariot

Ju­dasz Isz­ka­riot - jeden z apo­sto­łów; Ju­dasz Iska­riot


SJP.pl


iszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


isztar

mi­to­lo­gia ba­bi­loń­sko-asy­ryj­ska: bo­gi­ni mi­ło­ści, płod­no­ści i wojny


SJP.pl

Isz­tar (sum. Inana, asyr. Issar) – w mi­to­lo­gii me­zo­po­tam­skiej bo­gi­ni wojny i mi­ło­ści, z cza­sem głów­na i je­dy­na li­czą­ca się bo­gi­ni pan­te­o­nu me­zo­po­tam­skie­go; jej kult roz­po­wszech­nił się sze­ro­ko na całym ob­sza­rze sta­ro­żyt­ne­go Bli­skie­go Wscho­du – w Syrii i Fe­ni­cji (Asz­tar­te) oraz Ana­to­lii (Sza­usz­ka); w Ba­bi­lo­nii czczo­na głów­nie w Uruk w świą­ty­ni E-ana („Dom nieba”).

Wikipedia


iszutinowcy

czło­nek or­ga­ni­za­cji re­wo­lu­cyj­nej dzia­ła­ją­cej w la­tach 1863-66 w Mosk­wie i Pe­ters­bur­gu, za­ło­żo­nej przez N. Iszu­ti­na i D. Ka­ra­ko­zo­wa; ka­ra­ko­zo­wiec


SJP.pl


iszutinowiec

czło­nek or­ga­ni­za­cji re­wo­lu­cyj­nej dzia­ła­ją­cej w la­tach 1863-66 w Mosk­wie i Pe­ters­bur­gu, za­ło­żo­nej przez N. Iszu­ti­na i D. Ka­ra­ko­zo­wa; ka­ra­ko­zo­wiec


SJP.pl


iszym

rzeka w Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nym Ka­zach­sta­nie i w Rosji za­u­ral­skiej, lewy do­pływ Ir­ty­sza;

 (1.2) geogr. mia­sto w środ­ko­wo-po­łud­nio­wy czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie tiu­meń­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iszym – mia­sto w środ­ko­wo-po­łud­nio­wej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie tiu­meń­skim.
  • Iszym – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej oraz w Ka­zach­sta­nie, do­pływ Ir­ty­szu.
  • Iszym - hi­sto­rycz­na nazwa mia­sta Jesyl w Ka­zach­sta­nie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iszymski

Wiktionary


iszymbaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Basz­ki­rii, w Rosji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu iszym­baj­skie­go;

Wiktionary

Iszym­baj ( Ишимба́й, baszk. Ишембай / "İşembay") – mia­sto w Re­pu­bli­ce Basz­ki­rii, w Rosji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu iszym­baj­skie­go. W 2020 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ły 64 386 osoby. Jeden z naj­star­szych oś­rod­ków wy­do­by­cia ropy naf­to­wej. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ra­fi­ne­ryj­ny, ma­szy­no­wy, środ­ków tran­spor­tu oraz lekki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iszymbajski

Wiktionary


iszymbajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iszym­ba­jem, do­ty­czą­cy Iszym­ba­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iszymbaj mrz.

Wiktionary


iszymski

przy­miot­nik od: Iszym (rzeka w Rosji i w Ka­zach­sta­nie lub mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iszy­mem, do­ty­czą­cy Iszy­mu (mia­sta lub rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iszym mrz.

Wiktionary


it

skrót od: In­for­ma­tion Tech­no­lo­gy


SJP.pl


it.

skrót od: item (z ła­ci­ny: rów­nież, także, tak samo)


SJP.pl


ita

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • obocz­na forma imie­nia Ida
  • Ita (eta) – grec­ka li­te­ra η
  • Itá – pa­rag­waj­skie mia­sto
  • Ita – sto­li­ca ty­tu­lar­na
  • ITA – In­sty­tut Te­o­lo­gii Apo­stol­stwa Uni­wer­sy­te­tu Kar­dy­na­ła Ste­fa­na Wy­szyń­skie­go
  • Ita Air­wa­ys - linia lot­ni­cza

Wikipedia


itacki

zwią­za­ny z Itaką


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Itaką, do­ty­czą­cy Itaki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Itakanin mos., Itaka ż.

Wiktionary


itacyzm

wy­ma­wia­nie sa­mo­gło­ski oz­na­czo­nej li­te­rą grec­ką "eta" jak "i"


SJP.pl

Ita­cyzm (od gr. "eta", „li­te­ra eta”) – pro­ces fo­ne­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na zwę­że­niu dłu­gie­go /E/ ot­war­te­go (oz­na­cza­ne­go w ję­zy­ku grec­kim li­te­rą "eta") i ujed­no­li­ce­niu się jej z sa­mo­gło­ską /I/. W no­wo­grec­kim „η”, „υ”, „ει”, „οι”, „ηι”, „υι" wy­ma­wia­ne są jako „i”. „Hoi pol­loi” wy­ma­wia­ne jest jako „i polli”.

Wikipedia


itajara

ita­ja­ra go­liat - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych


SJP.pl


itaka

oj­czyz­na Ody­se­u­sza, kra­i­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. grec­ka wyspa na Morzu Joń­skim, u za­chod­nich wy­brze­ży Pe­lo­po­ne­zu;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość w Kenii

Wiktionary

Itaka ( Ιθάκη, "Ithákī") – grec­ka wyspa na Morzu Joń­skim, w ar­chi­pe­la­gu Wysp Joń­skich, na za­chód od wy­brze­ży Pe­lo­po­ne­zu, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Pe­lo­po­nez, Gre­cja Za­chod­nia i Wyspy Joń­skie, w re­gio­nie Wyspy Joń­skie, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Itaka, w gmi­nie Itaka. W 2011 roku li­czy­ła 3231 miesz­kań­ców. Głów­ną miej­sco­wo­ścią i por­tem wyspy jest Itaka, zwana rów­nież Wati (1920 miesz­kań­ców), po­ło­żo­na w wą­skiej, głę­bo­kiej za­to­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Itaka była oj­czyz­ną Ody­se­u­sza i Pe­ne­lo­py.

 (1.1) Je­że­li masz wę­dro­wać do Itaki, • ży­czyć sobie wi­nie­neś, by długa była wę­drów­ka, • pełna przy­gód i doś­wiad­czeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈtaka, AS: itaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Itakanin m., Itakanka ż.

 przym. itacki

Wiktionary


itakanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec wyspy Itaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Homer po­wia­da, że Ita­ka­nie szli gro­mad­nie na agorę (…) ro­zu­mie­my, że uda­wa­li się na plac pu­blicz­ny na na­ra­dy.

 (1.1) Z Same dwu­dzie­stu czte­rech; z Za­kin­tu le­śne­go \\ Dwu­dzie­stu masz Acha­jów; do­daj­my do tego \\ Dwu­na­stu Ita­ka­nów, wszyst­ko kwiat mło­dzie­ży

 (1.1) Kłam­li­wszy je­szcze niż Ita­ka­nin Odys, któ­re­go Atene (=Atena) na­zy­wa­ła wsze­la­ko naj­kłam­li­wszym z ludzi (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Itaka ż.

:: fż. Itakanka ż.

 przym. itacki

Wiktionary


itakolumit

pia­sko­wiec bez spo­i­wa ut­wo­rzo­ny z luź­nych ziarn pia­sku kwar­co­we­go


SJP.pl


italczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. miesz­ka­niec Ita­lii – hi­sto­rycz­nej kra­i­ny na Pół­wy­spie Ape­niń­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Am­ba­sa­dor we­nec­ki wy­ku­pił Ital­czy­ków prze­trzy­my­wa­nych przez ka­li­fa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italia ż., italianizm m., Italianiec m., italianiec m., italianistyka ż., italianista m., italianistka ż., italik m.

:: fż. Italka ż.

 przym. italski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Włoch

Wiktionary


italexit

po­tocz­nie: hi­po­te­tycz­ne wyj­ście Włoch z Unii Eu­ro­pej­skiej


SJP.pl


italia

1. nazwa okre­śla­ją­ca po­łud­nio­we (póź­niej także pół­noc­ne) te­re­ny Pół­wy­spu Ape­niń­skie­go w okre­sie sta­ro­żyt­nym;
2. Wło­chy (okre­śle­nie uży­wa­ne jako ozdob­nik sty­li­stycz­ny lub dla uni­knię­cia pow­tó­rzeń)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) książk. poet. geogr. Wło­chy

 (1.2) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na na ob­sza­rze Pół­wy­spu Ape­niń­skie­go;

 (1.3) książk. apo­te­o­za, per­so­ni­fi­ka­cja Włoch lub Wło­chów w pa­trio­tycz­nych ut­wo­rach li­te­rac­kich, dzie­łach sztu­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­ni urlop spę­dzi­li­śmy w sło­necz­nej Ita­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈtalʲja, AS: italʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italik mos., italianizm m., Italianiec m., italianiec m., italianistyka ż., italianista m., italianistka ż., Italczyk m., italik mrz., itlaika ż.

 przym. italski

Wiktionary


italianiec

lek­ce­wa­żą­co o Wło­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. o Wło­chu

Wiktionary

Ita­lia­niec (ros. "Итальянец") – ro­syj­ski dra­mat oby­cza­jo­wy z 2005 roku w re­ży­se­rii An­drie­ja Kraw­czu­ka. Film zo­stał wy­se­lek­cjo­no­wa­ny jako ro­syj­ski kan­dy­dat do na­gro­dy Ame­ry­kań­skiej Aka­de­mii Fil­mo­wej w ka­te­go­rii naj­lep­sze­go filmu nie­an­glo­ję­zycz­ne­go, ale osta­tecz­nie nie uzy­skał no­mi­na­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­kimś ita­liań­com nie chcia­ło się spać i całą noc roz­ra­bia­li pod na­szy­mi okna­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italik mos., Italia ż., italianizm mrz., Italczyk mos.

Wiktionary


italianista

znaw­ca ję­zy­ka, kul­tu­ry i li­te­ra­tu­ry wło­skiej


SJP.pl


italianistka

→ ita­lia­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. jęz. znaw­czy­ni ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry wło­skiej

Wiktionary

Patrz:

italianista

Powiązane:

 rzecz. italianizm mrz., italianistyka ż., Italik mos., Italczyk mos., Italia ż.

 przym. italski

Wiktionary


italianistyczny

→ ita­lia­ni­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

italianistyka

italianistyka

1. nauka o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze wło­skiej;
2. wy­dział lub kie­ru­nek na uni­wer­sy­te­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o kul­tu­rze, sztu­ce i ję­zy­ku ludów za­miesz­ku­ją­cych Pół­wy­sep Ape­niń­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ita­lia­ni­sty­ka to moja pasja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌitalʲjä̃ˈɲistɨka, AS: italʹi ̯ä̃ńistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italik mos., italianista m., italianistka ż., italianizm mrz., Italia ż., Italczyk mos.

 czas. italizować ndk.

 przym. italski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filologia włoska

Wiktionary


italianizacja

pod­da­wa­nie lub ule­ga­nie wpły­wom wło­skim


SJP.pl


italianizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka wło­skie­go;

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Ita­lia­nizm – słowo za­po­ży­czo­ne z ję­zy­ka wło­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌitaˈlʲjä̃ɲism̥, AS: italʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italia ż., Italianiec mos., italianiec mos., italianistyka ż., italianista mos., italianistka ż., italika ż./nmos., italizowanie n.

 przym. italski, italijski

 czas. italizować ndk.

Wiktionary


italianizować

pod­da­wać wpły­wom wło­skim, roz­sze­rzać wpły­wy wło­skie, na­da­wać cze­muś cechy ty­po­wo wło­skie; ita­li­zo­wać


SJP.pl


italiański

→ Ita­lia: ital­ski, ita­lij­ski


SJP.pl


italica

[czy­taj: ita­li­ka] do­ku­men­ty i rę­ko­pi­sy pi­sa­ne w ję­zy­ku wło­skim lub do­ty­czą­ce Włoch; ita­li­ka


SJP.pl

Ita­li­ca – mia­sto za­ło­żo­ne przez rzym­skie­go wodza Scy­pio­na Afry­kań­skie­go jako osada dla we­te­ra­nów dru­giej wojny pu­nic­kiej. Ak­tu­al­nie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne na te­re­nie gminy San­ti­pon­ce, w po­bli­żu Se­wil­li. W Ita­li­ce uro­dził się ce­sarz rzym­ski Tra­jan i wy­cho­wy­wał się usy­no­wio­ny przez Tra­ja­na ce­sarz Ha­drian.

Wikipedia


italijski

→ Ita­lia: ita­liań­ski, ital­ski


SJP.pl


italik

w po­li­gra­fii:
1. po­chy­łe pismo dru­kar­skie; ita­li­ka, kur­sy­wa;
2. czcion­ka ta­kie­go pisma; ita­li­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. czło­nek in­do­e­u­ro­pej­skich ple­mię­e­mion za­miesz­ku­ją­cych w cza­sach sta­ro­żyt­nych Pół­wy­sep Ape­niń­ski (do Ita­li­ków nie za­li­cza się Gre­ków, Galów i Etru­sków);

 (1.2) sta­roż. miesz­ka­niec Ita­lii (w prze­ci­wień­stwie do miesz­kań­ców in­nych ziem albo do sa­me­go mia­sta Rzymu)

Wiktionary

Ita­lik, ita­li­ka – w pol­szczyź­nie po­tocz­nej sy­no­nim kur­sy­wy, czyli każ­dej po­chy­łej od­mia­ny pisma w po­sta­ci czcion­ki lub fontu. W ter­mi­no­lo­gii pro­fe­sjo­nal­nej słowo to jest sto­so­wa­ne dość rzad­ko, bo tylko w swoim pod­sta­wo­wym zna­cze­niu do­ty­czą­cym hi­sto­rii ty­po­gra­fii lub este­ty­ki ty­po­gra­ficz­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Italia ż., italik mrz., italika ż., italianizm m., italianistyka ż., italianista m., italianistka ż., Italczyk mos., italik mrz., Italianiec mos., italianiec mos.

:: fż. Italka ż.

 czas. italizować ndk.

 przym. italski, italijski, italianistyczny

Wiktionary


italika

ita­lik; w po­li­gra­fii:
1. po­chy­łe pismo dru­kar­skie; kur­sy­wa;
2. czcion­ka ta­kie­go pisma


SJP.pl


italiki

w po­li­gra­fii:
1. po­chy­łe pismo dru­kar­skie; ita­li­ka, kur­sy­wa;
2. czcion­ka ta­kie­go pisma; ita­li­ka


SJP.pl


italikowie

ple­mio­na sta­ro­żyt­ne


SJP.pl

Ita­li­ko­wie ( Ita­li­ci) – ple­mio­na in­do­e­u­ro­pej­skie, za­sied­la­ją­ce od po­ło­wy II ty­siąc­le­cia p.n.e. Pół­wy­sep Ape­niń­ski. Ita­li­ko­wie two­rzy­li grupy zróż­ni­co­wa­ne pod wzglę­dem ję­zy­ko­wym i kul­tu­ro­wym: rów­ni­nę u uj­ścia Tybru za­ję­li La­ty­no­wie (stąd ob­szar na­zy­wał się La­cjum), do­li­ny na gór­nym biegu Tybru opa­no­wa­li Um­bro­wie, po­łud­nio­wą Etru­rię Fa­li­sko­wie, na wschód i płd. wschód od La­cjum osia­dły tzw. ple­mio­na sa­bel­skie (m.in. lud Sam­ni­tów), na po­łud­niu Pół­wy­spu Ape­niń­skie­go – Osko­wie, a na Sy­cy­lii Sy­ku­lo­wie.

Wikipedia


italizować

pod­da­wać wpły­wom wło­skim, roz­sze­rzać wpły­wy wło­skie, na­da­wać cze­muś cechy ty­po­wo wło­skie; ita­lia­ni­zo­wać


SJP.pl


italo-albański

Ko­ściół italo-al­bań­ski - bi­sku­pi ko­ściół wschod­ni; Ko­ściół ka­to­lic­ki obrząd­ku bi­zan­tyj­sko-wło­skie­go


SJP.pl


italofil

mi­ło­śnik wszyst­kie­go co wło­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik, mi­ło­śnik tego, co wło­skie, zwią­za­ne z Wło­cha­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌitaˈlɔfʲil, AS: italofʹil

Wiktionary


italofilka

→ ita­lo­fil


SJP.pl

Patrz:

italofil

italofilski

→ ita­lo­fil


SJP.pl

Patrz:

italofil

italogrek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) unita grec­ki osia­dły we Wło­szech po zdo­by­ciu Kon­stan­ty­no­po­la przez Im­pe­rium Os­mań­skie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­sun­ki ita­lo­gre­ków upo­rząd­ko­wa­ła bulla Be­ne­dyk­ta XIV „Etsi pa­sto­ra­lis” z r. 1742.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. italogrecki

Wiktionary


italok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Za­ol­zie. Włoch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ita­lo­ki to kiep­skie wo­jo­ki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. makaroniarz, gw. Śląsk Cieszyński Talijan

Wiktionary


italski

→ Ita­lia: ita­liań­ski, ita­lij­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze sta­ro­żyt­ną Ita­lią, wy­wo­dzą­cy się ze sta­ro­żyt­nej Ita­lii

 (1.2) przest. lub poet. wło­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic nie za­cho­wa­ło się z ital­skie­go ma­lar­stwa szta­lu­go­we­go, cho­ciaż z przy­god­nych i oko­licz­no­ścio­wych in­for­ma­cji au­to­rów sta­ro­żyt­nych wiemy, że tego ro­dza­ju dzie­ła sztu­ki tu ist­nia­ły.

 (1.2) Chri­sto­fo­ri Fabio, mo­za­i­karz ital­ski, żył w dru­giej po­ło­wie w. XVII i pier­wszej w. XVIII.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈtalsʲci, AS: italsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italia ż., italika ż., italianizm m., italianistyka ż., italianista m., italianistka ż., Italik m., Italczyk mos.

 przym. italianistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) włoski

Wiktionary


itamar

Ita­mar – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Naj­młod­szy syn Aa­ro­na. Ita­mar był ka­pła­nem, który na­dzo­ro­wał wy­ko­na­nie Przy­byt­ku. Prze­wo­dził dwóm gru­pom le­wi­tów; był ojcem jed­nej z naj­waż­niej­szych ro­dzin ka­płań­skich. Po­ja­wia się w Księ­dze Wyj­ścia 6,23; 38,21 i w Księ­dze Liczb 3

Wikipedia


itanium

Ita­nium – pro­ce­sor ar­chi­tek­tu­ry IA-64 opra­co­wa­ny przez firmy Hew­lett-Pac­kard i Intel.

Pier­wsza wer­sja Ita­nium (nazwa ko­do­wa: "Mer­ced"), uka­za­ła się w czerw­cu 2001 roku. Pro­ce­sor wy­ko­na­ny był w tech­no­lo­gii 180 nm, tak­to­wa­ny ze­ga­rem 733 lub 800 MHz. Do­stęp­ne były dwie wer­sje: z 2 MB i z 4 MB pa­mię­ci po­dręcz­nej L3. Ceny wa­ha­ły się w gra­ni­cach od 1200 do 4000 USD.

Wikipedia


itd

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = adm. In­spek­cja Tran­spor­tu Dro­go­we­go

Wiktionary

„itd” – pismo stu­denc­kie wy­da­wa­ne przez Zrze­sze­nie Stu­den­tów Pol­skich w la­tach 1961–1990, re­ak­ty­wo­wa­ne w 2005.

Wikipedia


itd.

skrót od: i tak dalej


SJP.pl

skrót

 (1.1) = i tak dalej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwie­rzę­ta: koty, psy itd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿tɛ‿ˈdɛ, AS: i‿te‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etc.

Wiktionary


itede

po­tocz­nie: i tak dalej


SJP.pl


itelmen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) przed­sta­wi­ciel pa­le­o­az­ja­tyc­kie­go ludu, miesz­ka­ją­ce­go w Kraju Kam­czac­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zimą Itel­me­ni miesz­ka­li w zie­mian­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. itelmeński

 fż.: Itelmenka

 rzecz. itelmeński mrz., Itelmenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Kamczadal

Wiktionary


itelmenka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przed­sta­wi­ciel­ka Itel­me­nów, pa­le­o­az­ja­tyc­kie­go ludu, miesz­ka­ją­ce­go w Kraju Kam­czac­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Pani jest Itel­men­ką?

Wiktionary

Powiązane:

 forma męska: Itelmen

 przym. itelmeński

 rzecz. itelmeński mrz.

Wiktionary


itelmeński

język itel­meń­ski - język pa­le­o­az­ja­tyc­ki uży­wa­ny w środ­ko­wej czę­ści Kam­czat­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Itel­me­na­mi, do­ty­czą­cy Itel­me­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język itel­meń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Itelmen mos., Itelmenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamczadalski

Wiktionary


item

z ła­ci­ny: rów­nież, także, tak samo


SJP.pl


itemek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. jakaś rzecz, przed­miot

Wiktionary


itepe

po­tocz­nie: i tym po­dob­ne


SJP.pl


iteracja

1. mat. wie­lo­krot­ne sto­so­wa­nie okre­ślo­nej ope­ra­cji ma­te­ma­tycz­nej, wy­stę­pu­ją­ce m.in. w me­to­dzie ko­lej­nych przy­bli­żeń;
2. muz. pow­ta­rza­nie iden­tycz­ne­go mo­ty­wu me­lo­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. in­form. me­to­da obli­cza­nia po­le­ga­ją­ca na wie­lo­krot­nym pow­ta­rza­niu tego sa­me­go al­go­ryt­mu;

 (1.2) mat. in­form. jed­no­krot­ne pow­tó­rze­nie al­go­ryt­mu (etap li­cze­nia)

 (1.3) jedno z pow­tó­rzeń dzia­ła­nia, al­go­ryt­mu lub pro­ce­su, jeden z eta­pów pow­ta­rzal­ne­go cyklu

 (1.4) wy­sy­ła­nie sy­gna­łu te­le­gra­ficz­ne­go w spo­sób cią­gły

 (1.5) muz. pow­ta­rza­nie tego sa­me­go mo­ty­wu

Wiktionary

Ite­ra­cja (łac. "ite­ra­tio" – pow­ta­rza­nie) – czyn­ność pow­ta­rza­nia tej samej ope­ra­cji w pętli z góry okre­ślo­ną licz­bę razy lub aż do speł­nie­nia okre­ślo­ne­go wa­run­ku.

Czyn­ność ite­ra­cji przed­sta­wia pętla, za­pi­sa­na w po­niż­szym pse­u­do­ko­dzie:

W pier­wszej ite­ra­cji otrzy­mu­je się war­tość i=1, w na­stęp­nej i=2, potem i=3, itd., aż do i=9. Ite­ra­cją jest pow­ta­rza­na tu czyn­ność, czyli zwięk­sza­nie zmien­nej i o jeden (in­kre­men­ta­cja).

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Z każdą ko­lej­ną ite­ra­cją pro­dukt jest coraz bar­dziej za­nie­czy­szczo­ny. W ite­ra­cji pią­tej po­ja­wi­ła się nawet kon­ta­mi­na­cja bio­lo­gicz­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌitɛˈrat͡sʲja, AS: iteracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iterator m.

 czas. iterować ndk.

 przym. iteracyjny, iterowalny

Wiktionary


iteracyjny

→ ite­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

iteracja

iterativum

cza­sow­nik wie­lo­krot­ny, okre­śla­ją­cy czyn­ność czę­sto pow­ta­rza­ną (np. ma­wiać, pi­sy­wać); ite­ra­ti­wum; cza­sow­nik ite­ra­tyw­ny


SJP.pl


iteratiwum

cza­sow­nik wie­lo­krot­ny, okre­śla­ją­cy czyn­ność czę­sto pow­ta­rza­ną (np. ma­wiać, pi­sy­wać); ite­ra­ti­vum; cza­sow­nik ite­ra­tyw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny oz­na­cza­ją­cy czyn­ność lub stan, który pow­ta­rza się, np. „cha­dzać”, „bywać” lub „stwa­rzać”

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iterarywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czasownik iteratywny, czasownik wielokrotny, czasownik frekwentatywny, czasownik częstotliwy; war. iterativum

Wiktionary


iteratywność

czę­stot­li­wość


SJP.pl


iteratywny

cza­sow­nik ite­ra­tyw­ny - cza­sow­nik wie­lo­krot­ny, okre­śla­ją­cy czyn­ność czę­sto pow­ta­rza­ną (np. ma­wiać, pi­sy­wać); ite­ra­ti­wum; ite­ra­ti­vum


SJP.pl


iterb

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Yb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Yb i licz­bie ato­mo­wej 70;

Wiktionary

Iterb (Yb, łac. "yt­ter­bium") – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy lan­ta­now­ców w ukła­dzie okre­so­wym.

Jest to jeden z czte­rech pier­wiast­ków, któ­rych nazwy zo­sta­ły ut­wo­rzo­ne od szwedz­kiej miej­sco­wo­ści Yt­ter­by, są to: erb, itr, iterb i terb. Zo­stał od­kry­ty w 1907 r. nie­za­leż­nie przez Ge­or­ges'a Ur­ba­i­na i Carla Auera von Wels­ba­cha, któ­rzy roz­dzie­li­li (róż­ny­mi me­to­da­mi) "iter­bię", wy­i­zo­lo­wa­ną w 1878 r. przez Jeana Char­les'a Ga­lis­sar­da de Ma­ri­gna­ca na iterb i lutet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma iterb?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈitɛrp, AS: iterp

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iterbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Yb

Wiktionary


iterbit

jeden z mi­ne­ra­łów za­wie­ra­ją­cych itr


SJP.pl


iterbowy

→ iterb


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy iter­bu

Wiktionary

Patrz:

iterb

Powiązane:

 rzecz. iterb m.

Wiktionary


iterować

w ma­te­ma­ty­ce: do­ko­ny­wać ite­ra­cji


SJP.pl


iti

[czy­taj: aj ti AJ] skrót od: In­ter­na­tio­nal Tra­ding and In­vest­ments Hol­dings SA. Lu­xem­bo­urg - hol­ding me­dial­no-roz­ryw­ko­wy


SJP.pl


itihasa

dwa wiel­kie eposy in­dyj­skie: "Ma­hab­ha­ra­ta" i "Ra­ma­ja­na"


SJP.pl


itinerarium

w sta­ro­żyt­nym pi­śmien­nict­wie: prze­wod­nik dla po­dróż­nych lub opis po­dró­ży z prak­tycz­ny­mi wska­zów­ka­mi i za­le­ce­nia­mi; iti­ne­ra­riusz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • iti­ne­ra­rium – ga­tu­nek li­te­rac­ki,
  • Iti­ne­ra­rium – dzie­ło kro­ni­kar­skie Wil­hel­ma z Ru­bruk, pol. „Opis po­dró­ży”

Wikipedia


itinerariusz

w sta­ro­żyt­nym pi­śmien­nict­wie: prze­wod­nik dla po­dróż­nych lub opis po­dró­ży z prak­tycz­ny­mi wska­zów­ka­mi i za­le­ce­nia­mi; iti­ne­ra­rium


SJP.pl


itinerer

upro­szczo­na mapa za­wie­ra­ją­ca je­dy­nie sche­ma­ty skrzy­żo­wań z zaz­na­czo­nym kie­run­kiem trasy


SJP.pl

Iti­ne­rer – ro­dzaj mapy, który za­wie­ra je­dy­nie sche­ma­ty skrzy­żo­wań z zaz­na­czo­nym kie­run­kiem, w któ­rym na­le­ży się udać. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest w raj­dach sa­mo­cho­do­wych, a także w tu­ry­stycz­nych mar­szach na orien­ta­cję.

Wikipedia


itopryd

zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­bu­rzeń ki­ne­ty­ki prze­wo­du po­kar­mo­we­go


SJP.pl


itp.

skrót od: i tym po­dob­ne, i tym po­dob­nie


SJP.pl

skrót

 (1.1) = i temu po­dob­ne, i tym po­dob­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­daw­ko­wa­nie w an­ty­bio­ty­ko­te­ra­pii może pro­wa­dzić do za­chwia­nia rów­no­wa­gi bio­lo­gicz­nej i po­ja­wie­nia się róż­ne­go ro­dza­ju grzy­bic, droż­dżyc itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿tɛ‿ˈpɛ, AS: i‿te‿pe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) itd.

Wiktionary


itr

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Y


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Y i licz­bie ato­mo­wej 39;

Wiktionary

Itr (Y, łac. "yt­trium") – pier­wia­stek che­micz­ny, z grupy me­ta­li przej­ścio­wych w ukła­dzie okre­so­wym.

Do roku 2013 scha­rak­te­ry­zo­wa­ne zo­sta­ły 33 izo­to­py itru o licz­bach ma­so­wych 76–108. Spoś­ród nich trwa­ły jest tylko 89Y, który sta­no­wi 100% na­tu­ral­ne­go skła­du tego pier­wiast­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma itr?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: itr̥, AS: itr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. itrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Y

Wiktionary


itrowy

→ itr


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy itru

Wiktionary

Patrz:

itr

Powiązane:

 rzecz. itr m.

Wiktionary


itt

In­ter­na­tio­nal Te­lep­ho­ne and Te­le­graph Cor­po­ra­tion


SJP.pl


ittaj

Ittaj – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Git­ty­ta, który był przy­wód­cą grupy 600 żoł­nie­rzy fi­li­styń­skich. W na­gro­dę za lo­jal­ność król Dawid uczy­nił go do­wód­cą jed­nej trze­ciej swo­jej armii. Wy­stę­pu­je w 2 Księ­dze Sa­mu­e­la 15; 18

Źró­dło: Słow­nik Po­sta­ci Bi­blij­nych. [do­stęp 2015-12-26].zły zapis daty do­stę­pu

Wikipedia


itu

In­ter­na­tio­nal Te­le­com­mu­ni­ca­tion Union, Mię­dzy­na­ro­do­wy Zwią­zek Te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mię­dzy­na­ro­do­wy Zwią­zek Te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny – In­ter­na­tio­nal Te­le­com­mu­ni­ca­tion Union
  • Itu – mia­sto w Bra­zy­lii

Wikipedia


itunes

[czy­taj: ajt­juns] pro­gram do odt­wa­rza­nia pli­ków audio i wideo


SJP.pl

iTunes – pro­gram odt­wa­rza­ją­cy pliki mul­ti­me­dial­ne, pro­du­ko­wa­ny i dy­stry­bu­o­wa­ny przez Apple Inc.

Wikipedia


iturup

wyspa w Ku­ry­lach


SJP.pl

Itu­rup ( Итуру́п; 択捉島, Eto­ro­fu-tō; ainu: エツ゚ヲロㇷ゚シㇼ, Etu­wo­rop-sir, etu-or-o-p) – naj­więk­sza wyspa w ar­chi­pe­la­gu Ku­ry­li.

Wyspa ma po­wierzch­nię 3 166,64 km², dłu­gość 200 km, sze­ro­kość 7–20 km. Jest to wyspa wul­ka­nicz­na, po­dob­nie jak wszyst­kie wyspy tego łań­cu­cha. Osią­ga wy­so­kość do 1634 m n.p.m. Głów­nym mia­stem wyspy jest Ku­rilsk. Cie­śni­na Friza od­dzie­la Itu­rup od nie­za­miesz­ka­nej wyspy Urup, a Cie­śni­na Ka­ta­rzy­ny od­dzie­la Itu­rup od Ku­na­szy­ru.

Wikipedia


itw

skrót od: in-the-wild, w in­for­ma­ty­ce: lista naj­groź­niej­szych wi­ru­sów kom­pu­te­ro­wych


SJP.pl


ityfalliczny

1. bez­poś­red­nio od­wo­łu­ją­cy się do sfery sek­su­al­nej;
2. jaw­nie na­wią­zu­ją­cy do mę­skie­go or­ga­nu płcio­we­go


SJP.pl


itzamna

w mi­to­lo­gii Majów: naj­wyż­szy bóg


SJP.pl

Itzamná (w ję­zy­ku Majów do­słow­nie „"nie­biań­ska rosa, dom spa­da­ją­cych kro­pli”") – jeden z naj­waż­niej­szych bogów Majów, syn boga-stwo­rzy­cie­la świa­ta Hunab Ku i twór­ca cy­wi­li­za­cji, uwa­ża­ny za boga nieba i słoń­ca, na­zy­wa­ny także "Panem Dnia" lub "Panem Nocy i Nie­bios". Jego mał­żon­ką jest bo­gi­ni Ix­chel.

Wikipedia


iudicium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. daw. ostat­ni etap pracy fi­lo­lo­ga nad tek­stem an­tycz­nym; omó­wie­nie war­stwy este­tycz­nej i ar­ty­stycz­nej dzie­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie iu­di­cium nie jest czę­ścią kry­ty­ki tek­stu, lecz kry­ty­ki li­te­rac­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdʲit͡sʲjũm, AS: i ̯udʹicʹi ̯ũm

Wiktionary


iunctim

łącz­nie, razem; wspól­na część spraw


SJP.pl


iupac

[czy­taj: jupak] skrót an­giel­skie­go: In­ter­na­tio­nal Union of Pure and Ap­plied Che­mi­stry - Mię­dzy­na­ro­do­wa Unia Che­mii Czy­stej i Sto­so­wa­nej, che­micz­na or­ga­ni­za­cja za­ło­żo­na w 1918 r. w Lon­dy­nie, któ­rej celem jest ko­or­dy­na­cja współ­pra­cy na­u­ko­wej che­mi­ków ca­łe­go świa­ta


SJP.pl


iv

licz­ba rzym­ska oz­na­cza­ją­ca "4"


SJP.pl


ivan

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iter Ve­he­mens ad Necem (IVAN) – gra kom­pu­te­ro­wa;
  • Trans­li­te­ra­cja imie­nia mę­skie­go, od­po­wied­ni­ka imie­nia Jan;
  • Iván – wieś i gmina na Wę­grzech, w ko­mi­ta­cie Győr-Moson-So­pron, w po­wie­cie So­pron-Fertőd;
  • Ivan (Ivan José Ma­ca­chy­ba Dias, ur. 1919) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Ivan (Ivan Qu­a­res­ma da Silva, ur. 1997) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • hu­ra­gan Ivan – silny hu­ra­gan, który w 2004 roku prze­szedł przez za­chod­ni At­lan­tyk
  • Ivan i Del­fin

Wikipedia


ivanhoe

Ivan­hoe – po­wieść hi­sto­rycz­na Wal­te­ra Scot­ta wy­da­na w 1820 w Edyn­bur­gu. Uwa­ża­na jest za jedno z jego naj­po­pu­lar­niej­szych dzieł. Wy­róż­nia się na tle jego twór­czo­ści tym, że jako pier­wsza po­dej­mu­je temat an­giel­ski, a nie szkoc­ki.

Akcja po­wie­ści roz­gry­wa się w XII-wiecz­nej An­glii.

Wikipedia


iveco

[czy­taj: iweko] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Iveco S.p.A. (skrót od: In­du­strial Ve­hic­les Cor­po­ra­tion) – wło­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne z sie­dzi­bą w Tu­ry­nie, kon­tro­lo­wa­ne przez kon­cern CNH In­du­strial, spe­cja­li­zu­ją­ce się w pro­duk­cji sa­mo­cho­dów do­staw­czych, cię­ża­ro­wych, woj­sko­wych i sil­ni­ków. Za poś­red­nict­wem na­le­żą­cej do spół­ki Iveco Bus jest rów­nież czo­ło­wym pro­du­cen­tem au­to­bu­sów i pod­wo­zi au­to­bu­so­wych.

Wikipedia


ivory

Zo­bacz też: Ivory (wrest­ler­ka).

Ivory – gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Jura.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 107 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 12 osób/km² (wśród 1786 gmin Fran­che-Comté Ivory pla­su­je się na 636. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 502.).

Wikipedia


iw

skró­to­wiec

 (1.1) = adm. In­spek­cja We­te­ry­na­ryj­na;

Wiktionary


iwa

krzew lub ni­skie drze­wo o sre­brzy­stych ba­ziach (Salix ca­prea), ga­tu­nek wierz­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Salix ca­prea|L.|ref=tak., ga­tu­nek ro­ślin z ro­dzi­ny wierz­bo­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iwa – zdrob­nie­nie od imie­nia Iwona
  • iwa – ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych
  • Iwa – ga­tu­nek wierz­by
  • Iwa – fik­cyj­na wio­ska ninja z mangi i anime Na­ru­to

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈiva, AS: iva

Wiktionary


iwacewicki

→ Iwa­ce­wi­cze (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


iwacewicze

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Iwa­ce­wi­cze (biał. Івацэвічы) – mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu iwa­ce­wic­kie­go, do 1945 w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­le­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu iwa­ce­wic­kie­go i gminy Iwa­ce­wi­cze.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie sło­nim­skim wo­je­wództ­wa no­wo­gródz­kie­go. Dawna po­sia­dłość m.in. Sa­pie­hów, Go­łu­chow­skich i Jun­dził­łów. W la­tach 1920–1935 Iwa­ce­wi­cze były mia­stem w po­wie­cie ko­sow­skim.

Wikipedia


iwan

lek­ce­wa­żą­co o Ro­sja­ni­nie; Iwan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

 (1.2) lek­cew. Ro­sja­nin

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iwan – imię mę­skie, ro­syj­ska wer­sja Jana
  • iwan – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny
  • Iwan – du­chow­ny ka­to­lic­ki, fran­cisz­ka­nin, bi­skup
  • Iwan (? - 1352) – bi­skup prze­my­ski
  • Iwan (?-754) – sy­ryj­sko-pra­wo­sław­ny Pa­triar­cha An­tio­chii
  • „Iwan” (Alak­sandr Iwa­nou) – bia­ło­ru­ski pio­sen­karz
  • Artur Zi­ra­jew­ski ps. Iwan – pol­ski płat­ny mor­der­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iwan ma ładny, czer­wo­ny sa­mo­chód.

 (1.1) Po nie­wo­li ska­za­ny na nowe miej­sce po­by­tu Iwan o mało nie klas­nął w ręce na taką po­u­fa­łość i w mil­cze­niu wska­zał pal­cem pi­ża­mę z pą­so­we­go bar­cha­nu.

 (1.1) Na­ów­czas Iwa­nów, aby nie stra­cić twa­rzy, wy­su­nął tezę, że po­dziem­ne skła­dy, piw­ni­ce i obron­ne ka­za­ma­ty w isto­cie słu­ży­ły jako cele oraz izby tor­tur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈivãn, AS: ivãn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaiwaniać, zaiwanić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Iwaszka

Wiktionary


iwanek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Iwa­nek, pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Jan Iwa­nek, pol­ski po­li­to­log
  • Wi­told Iwa­nek, pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki

Wikipedia


iwaniak

naz­wi­sko


SJP.pl


iwanicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Iwa­nic­ki (ur. 1933) – pol­ski pi­sarz
  • Fran­ci­szek Iwa­nic­ki (1815-1916) – pol­ski du­chow­ny, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy i stycz­nio­wy
  • Józef Iwa­nic­ki (1744-1830) – pro­fe­sor w szko­łach prze­my­skich, po­pu­la­ry­za­tor wie­dzy, en­cy­klo­pe­dy­sta
  • Józef Iwa­nic­ki (1902-1995) – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, pro­fe­sor fi­lo­zo­fii i lo­gi­ki
  • Karol Iwa­nic­ki (1870–1941) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Karol Iwa­nic­ki (1915–2007) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Ka­zi­mierz Iwa­nic­ki (1865-1952) – le­karz woj­sko­wy, puł­kow­nik WP
  • Le­szek Iwa­nic­ki (ur. 1959) – pol­ski pił­karz
  • Ma­ciej Iwa­nic­ki – pod­sta­ro­ści czer­ni­how­ski, cze­śnik czer­ni­how­ski
  • Paweł Iwa­nic­ki (ur. 1970) – pol­ski aktor fil­mo­wy i dub­bin­go­wy
  • Sta­ni­sław Iwa­nic­ki (ur. 1951) – pol­ski praw­nik i po­li­tyk

Wikipedia


iwaniec

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Iwa­niec – pol­ski aktor
  • Eu­ge­niusz Iwa­niec – pol­ski hi­sto­ryk
  • Ha­li­na Iwa­niec – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Hen­ryk Iwa­niec – pol­ski i ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk
  • Ka­zi­mierz Iwa­niec – pol­ski po­li­tyk, związ­ko­wiec
  • Marek Iwa­niec – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Wła­dy­sław Iwa­niec – pol­ski in­ży­nier

Wikipedia


iwanikówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie bo­ho­rod­czań­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Iwa­ni­ków­ka ( Іваниківка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 w re­jo­nie bo­ho­rod­czań­skim).

W II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś w po­wie­cie sta­ni­sła­wow­skim wo­je­wództ­wa sta­ni­sła­wow­skie­go.

W 1944 na­cjo­na­li­ści ukra­iń­scy z OUN-UPA za­mor­do­wa­li tutaj 10 Po­la­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iwanikówecki

Wiktionary


iwaniska

→ Iwa­ni­ska


SJP.pl

}|-

Iwa­ni­ska – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Iwa­ni­ska.

Iwa­ni­ska uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską w 1403 roku, zde­gra­do­wa­ne w 1869 roku, w 2022 odzy­ska­ły prawa miej­skie.

Wikipedia

Patrz:

Iwaniska

iwaniski

→ Iwa­ni­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwa­nisk

Wiktionary

Patrz:

Iwaniska

Powiązane:

 rzecz. Iwaniska nmos., iwaniszczanin m., iwaniszczanka ż.

Wiktionary


iwaniszczanin

miesz­ka­niec Iwa­nisk (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iwa­nisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwaniska nmos.

:: fż. iwaniszczanka ż.

 przym. iwaniski

Wiktionary


iwaniszczanka

miesz­kan­ka Iwa­nisk (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iwa­nisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwaniska nmos.

:: fm. iwaniszczanin m.

 przym. iwaniski

Wiktionary


iwaniuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­ro­ta Bayer (z domu Iwa­niuk) − pol­ska sza­chist­ka
  • Ilja Iwa­niuk − ro­syj­ski lek­ko­at­le­ta
  • Wac­ław Iwa­niuk − pol­ski poeta, tłu­macz, kry­tyk li­te­rac­ki, ese­i­sta
  • Krzysz­tof Iwa­niuk – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, od 1992 roku wójt gminy Te­re­spol

Wikipedia


iwanko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Zo­bacz też: Iwan­ko (wład­ca Do­bru­dży).

Iwan­ko (XII/XIII w.) – uzur­pa­tor buł­gar­ski w 1197 roku, car Buł­ga­rii.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


iwanków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie ki­jow­skim nad rzeką Te­te­rew, sie­dzi­ba władz re­jo­nu iwan­kow­skie­go;

 (1.2) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie bor­szczow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Iwan­ków (ukr. Іванків, "Iwan­kiw") – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie wy­szo­grodz­kim na Ukra­i­nie, leży nad rzeką Te­te­rew. Do 2020 roku sie­dzi­ba władz re­jo­nu iwan­kow­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iwankowski

Wiktionary


iwano-frankiwsk

mia­sto na Ukra­i­nie (daw­niej Iwano-Fran­kowsk, Sta­ni­sła­wów)


SJP.pl

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na za­chod­niej Ukra­i­nie, na przed­gó­rzu Kar­pat, sto­li­ca ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Sta­ni­sła­wów”. Zo­bacz też: inne miej­sco­wo­ści o tej naz­wie.

Iwano-Fran­kiwsk, Sta­ni­sła­wów ( Івано-Франківськ, "Iwano-Fran­kiwśk") – mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny, na przed­gó­rzu Kar­pat, sto­li­ca ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go i sie­dzi­ba re­jo­nu iwa­no­fran­kiw­skie­go. 1 stycz­nia 2022 roku li­czy­ło 238 196 miesz­kań­ców, dla po­rów­na­nia spis po­wszech­ny w 2024 za­no­to­wał ich 227 827.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈva.nɔ ˈfraŋ.kifsk, iˈva.nɔ ˈfran.kifsk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iwanofrankiwski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. a także jako egzonim wariantowy Stanisławów

Wiktionary


iwano-frankowsk

daw­niej: Iwano-Fran­kiwsk (mia­sto na Ukra­i­nie); Sta­ni­sła­wów


SJP.pl


iwanofrankiwski

1. → Iwano-Fran­kiwsk;
2. obwód iwa­no­fran­kiw­ski - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwano-Fran­kiw­ska (mia­sta na Ukra­i­nie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwano-Frankiwsk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stanisławowski, przest. iwanofrankowski

Wiktionary


iwanofrankowski

→ Iwano-Fran­kowsk (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


iwanostwo

Iwan z mał­żon­ką; Iwa­no­wie


SJP.pl


iwanow

naz­wi­sko


SJP.pl

Iwa­now – pier­wsze lub dru­gie (po Smir­now) wśród naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk ro­syj­skich. Wy­stę­pu­je rów­nież poza Rosją w pań­stwach ta­kich jak Ukra­i­na lub Bia­ło­ruś. Jest też jed­nym z czę­ściej spo­ty­ka­nych naz­wisk w Buł­ga­rii. Po­cho­dzi od wschod­niej wer­sji imie­nia włas­ne­go Jan (Iwan).

Wikipedia


iwanowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iwa­no­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, pow. ka­li­skim, gmi­nie Szczyt­ni­ki
  • Iwa­no­wi­ce – gmina wiej­ska
  • Iwa­no­wi­ce – dawna gmina wiej­ska, po­wiat czę­sto­chow­ski, gu­ber­nia piotr­kow­ska
  • Iwa­no­wi­ce – dawna gmina wiej­ska, po­wiat ka­li­ski, woj. poz­nań­skie
  • Iwa­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ka­li­skim
  • Iwa­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mie­chow­skim
  • Iwa­no­wi­ce Duże
  • Iwa­no­wi­ce Dwor­skie
  • Iwa­no­wi­ce Małe
  • Iwa­no­wi­ce-Na­bo­ków
  • Iwa­no­wi­ce Wło­ściań­skie

Wikipedia


iwanowicki

przy­miot­nik od: Iwa­no­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwa­no­wic

 (1.2) do­ty­czą­cy Iwa­no­wic Du­żych

 (1.3) do­ty­czą­cy Iwa­no­wic Wło­ściań­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwanowice nmos., iwanowiczanin m., iwanowiczanka ż.

Wiktionary


iwanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


iwanowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iwa­no­wic

 (1.2) miesz­ka­niec Iwa­no­wic Du­żych

 (1.3) miesz­ka­niec Iwa­no­wic Wło­ściań­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwanowice nmos.

:: fż. iwanowiczanka ż.

 przym. iwanowicki

Wiktionary


iwanowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iwa­no­wic

 (1.2) miesz­kan­ka Iwa­no­wic Du­żych

 (1.3) miesz­kan­ka Iwa­no­wic Wło­ściań­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwanowice nmos.

:: fm. iwanowiczanin m.

 przym. iwanowicki

Wiktionary


iwanowie

naz­wi­sko


SJP.pl


iwanowo

1. mia­sto ob­wo­do­we w Rosji;
2. wieś w Rosji;
3. wieś i gmina w Buł­ga­rii;
4. wieś na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto ob­wo­do­we w Rosji, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny wschód od Mosk­wy;

Wiktionary

Iwa­no­wo ( Иваново, do 1932 "Iwa­no­wo-Woz­nie­sieńsk") – mia­sto ob­wo­do­we w Rosji, na pół­noc­ny wschód od Mosk­wy, nad rzeką Uwodz (do­pływ Klaź­my).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iwanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Iwanowo-Wozniesieńsk

Wiktionary


iwanowski

→ Iwa­no­wo (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Iwa­no­wem, do­ty­czą­cy Iwa­no­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iwa­now­ski – herb szla­chec­ki
  • Chry­zo­gon (Iwa­now­ski) (1875–1938) – bi­skup
  • Dmi­trij Iwa­now­ski (1864–1920) – bo­ta­nik
  • Eu­sta­chy Iwa­now­ski (1813–1903) – hi­sto­ryk
  • Filip Iwa­now­ski (ur. 1985) – pił­karz
  • Jerzy Iwa­now­ski (1878-1965) – dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Jerzy Iwa­now­ski (1907-2008) – hi­po­log i jeź­dziec, major ka­wa­le­rii
  • Ka­zi­mierz Iwa­now­ski (1915–1979) – po­li­tyk i le­śnik, poseł, wi­ce­mi­ni­ster
  • Lech Iwa­now­ski (1917–2009) – le­karz
  • Leon Iwa­now­ski (1869–1934) – ge­ne­rał major
  • Mirko Iwa­now­ski (ur. 1989) – pił­karz
  • Ste­fan Iwa­now­ski (1890–1954) – puł­kow­nik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Iwanowo n.

Wiktionary


iwanowy

naz­wi­sko


SJP.pl


iwasi

ga­tu­nek sar­dy­ny z Pa­cy­fi­ku


SJP.pl


iwaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Iwasz­kie­wicz (1880–1926) – pol­ski woj­sko­wy
  • Anna Iwasz­kie­wicz (1897–1979) – pol­ska pi­sar­ka i tłu­macz­ka
  • Anna Iwasz­kie­wicz (1955–2008) – pol­ska pro­du­cent­ka fil­mo­wa
  • Ar­nold Iwasz­kie­wicz (1915–1988) – pol­ski woj­sko­wy
  • Bar­ba­ra Iwasz­kie­wicz-Bi­li­kie­wicz (1935–2011) – pol­ska le­kar­ka, oku­list­ka
  • Bo­le­sław Iwasz­kie­wicz (1902–1983) – pol­ski ma­te­ma­tyk i po­li­tyk
  • Bo­że­na Iwasz­kie­wicz-Wro­ni­kow­ska (ur. 1950) – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Ed­mund Iwasz­kie­wicz (1891–1945) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ewa Iwasz­kie­wicz (1937–2023) – pol­ska le­kar­ka, oku­list­ka
  • Hre­ho­ry Iwasz­kie­wicz – bojar, klucz­nik wi­teb­ski
  • Ja­nusz Iwasz­kie­wicz (1879–1944) – pol­ski hi­sto­ryk i ar­chi­wi­sta
  • Ja­ro­sław Iwasz­kie­wicz (1894–1980) – pol­ski pi­sarz i poeta

Wikipedia


iwaszkiewiczowski

taki jak u Iwasz­kie­wi­cza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Iwasz­kie­wi­cza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Ja­ro­sła­wa Iwasz­kie­wi­cza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Iwaszkiewiczowski

Wiktionary


iwaszko

naz­wi­sko


SJP.pl


iwańczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Iwań­czak (1950–2025) – pol­ska le­kar­ka, ga­stro­en­te­ro­log i pe­dia­tra
  • Fran­ci­szek Iwań­czak (1935–2021) – pol­ski le­karz, ga­stro­en­te­ro­log i pe­dia­tra
  • Na­ta­lia Niedź­wiec­ka-Iwań­czak – pol­ska so­cjo­loż­ka
  • Woj­ciech Iwań­czak (ur. 1948) – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


iwańczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


iwańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


iwański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Iwań­ski - bo­ha­ter pow­sta­nia w get­cie war­szaw­skim
  • Ja­nusz „Ya­ni­na” Iwań­ski - muzyk
  • Ma­ciej Iwań­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Sta­ni­sław Iwań­ski – lek­ko­at­le­ta, pił­karz
  • Sta­ni­sław Iwań­ski – aktor
  • Zbi­gniew Iwań­ski

Wikipedia


iwczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iwca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiec m.

:: fż. iwczanka ż.

 przym. iwiecki

Wiktionary


iwczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iwca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiec m.

:: fm. iwczanin m.

 przym. iwiecki

Wiktionary


iwdel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji w ob­wo­dzie swier­dłow­skim, po­ło­żo­ne u pod­nó­ża Uralu Pół­noc­ne­go;

Wiktionary

Iwdel ( Ивдель) – mia­sto w Rosji w bez­poś­red­nim pod­po­rząd­ko­wa­niu ob­wo­du swier­dłow­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iwdelski

Wiktionary


iwdelski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iw­de­lem, do­ty­czą­cy Iw­de­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwdel mrz.

Wiktionary


iweta

imię żeń­skie


SJP.pl

Iweta, "Iwet­ta" – imię żeń­skie po­cho­dzą­ce od imie­nia mę­skie­go Iwo, któ­re­go żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest Iwona.

Wikipedia


iwetta

imię żeń­skie


SJP.pl


iwicki

naz­wi­sko


SJP.pl


iwiczeński

→ Iwicz­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwicz­nej

Wiktionary

Patrz:

Iwiczna

Powiązane:

 rzecz. Iwiczna ż., iwicznianin m., iwicznianka ż.

Wiktionary


iwiczna

dziel­ni­ca Pia­secz­na


SJP.pl

Iwicz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Kro­śnie­wi­ce. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Szu­bi­na. Iwicz­na jest gnia­zdem śred­nio­wiecz­ne­go rodu Iwic­kich herbu Ku­sza­ba. Stąd po­cho­dził ka­no­nik oło­mu­niec­ki Jan Iwic­ki z Iwicz­ny, kontr­re­for­ma­tor, zmar­ły 3 grud­nia 1598 roku pi­sarz po­li­tycz­ny i pro­fe­sor prawa na uni­wer­sy­te­cie w In­gol­stadt.

Wikipedia


iwicznianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iwicz­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiczna ż.

:: fż. iwicznianka ż.

 przym. iwiczeński

Wiktionary


iwicznianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iwicz­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiczna ż.

:: fm. iwicznianin m.

 przym. iwiczeński

Wiktionary


iwiec

Iwiec (niem. "Iwitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 598 miesz­kań­ców. Jest drugą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Cek­cyn.

Wikipedia


iwiecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiec m., iwczanin m., iwczanka ż.

Wiktionary


iwierzyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Iwie­rzy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Iwie­rzy­ce. Sie­dzi­ba gminy Iwie­rzy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Iwie­rzy­ce. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


iwierzycki

przy­miot­nik od: Iwie­rzy­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwie­rzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwierzyce nmos., iwierzyczanin m., iwierzyczanka ż.

Wiktionary


iwierzyczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iwie­rzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwierzyce nmos.

:: fż. iwierzyczanka ż.

 przym. iwierzycki

Wiktionary


iwierzyczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iwie­rzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwierzyce nmos.

:: fm. iwierzyczanin m.

 przym. iwierzycki

Wiktionary


iwieński

przy­miot­nik od: Iwno


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwno n., iwnianin m., iwnianka ż.

Wiktionary


iwina

ga­tu­nek wierz­by; iwa


SJP.pl


iwinianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iwin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiny nmos.

:: fż. iwinianka ż.

 przym. iwiński

Wiktionary


iwinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iwin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiny nmos.

:: fm. iwinianin m.

 przym. iwiński

Wiktionary


iwiny

ga­tu­nek wierz­by; iwa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iwiny – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Warta Bo­le­sła­wiec­ka
  • Iwiny – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Siech­ni­ce
  • Iwiny – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Dą­bro­wi­ce
  • Iwiny – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Iwiny, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • Iwiny – zam­knię­ta sta­cja ko­le­jo­wa w Iwi­nach, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim

Wikipedia


iwięcino

Iwię­ci­no (niem.: "Even­tin") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów. W po­bli­żu wsi prze­bie­ga linia ko­le­jo­wa 202 Gdańsk-Star­gard.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2003 r. wieś miała 316 miesz­kań­ców.

Wikipedia


iwiński

przy­miot­nik od: Iwin, Iwiny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwin

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Iwiń­ski (1958–2010) – re­ży­ser, aktor
  • Adam Ta­de­usz Iwiń­ski (1916–1980) – pol­ski ofi­cer, spa­do­chro­niarz
  • An­drzej Iwiń­ski (aktor) (1934–2013) – aktor
  • An­drzej Iwiń­ski (że­glarz) (1946–2020) – że­glarz
  • Ka­zi­mierz Iwiń­ski (1918–2012) – aktor
  • Paweł Iwiń­ski (ur. 1949) – tycz­karz
  • Ta­de­usz Iwiń­ski (ur. 1944) – po­li­tyk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Iwiny nmos., iwinianin m., iwinianka ż.

Wiktionary


iwkowa

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim


SJP.pl

Iw­ko­wa – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Iw­ko­wa.

Wieś kró­lew­ska wiel­ko­rzą­dów kra­kow­skich, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie są­dec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. Re­for­ma ad­mi­ni­stra­cyj­na kraju w 1975 r. zlik­wi­do­wa­ła po­wia­ty, Iw­ko­wa zna­la­zła się w nowo pow­sta­łym wo­je­wództ­wie tar­now­skim. Ko­lej­na re­for­ma ad­mi­ni­stra­cyj­na kraju przy­wró­ci­ła Iw­ko­wą do po­wia­tu brze­skie­go. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Iw­ko­wa i gro­ma­dy Iw­ko­wa.

Wikipedia


iwkowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iw­ko­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwkowa ż.

:: fż. iwkowianka ż.

 przym. iwkowski

Wiktionary


iwkowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iw­ko­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwkowa ż.

:: fm. iwkowianin m.

 przym. iwkowski

Wiktionary


iwkowski

przy­miot­nik od: Iw­ko­wa (wieś)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iw­ko­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwkowa ż., iwkowianin m., iwkowianka ż.

Wiktionary


iwlanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iwli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwla ż.

:: fż. iwlanka ż.

 przym. iwlański

Wiktionary


iwlanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iwli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwla ż.

:: fm. iwlanin m.

 przym. iwlański

Wiktionary


iwlański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwla ż., iwlanin m., iwlanka ż.

Wiktionary


iwnianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iwna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwno n.

:: fż. iwnianka ż.

 przym. iwieński

Wiktionary


iwnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iwna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwno n.

:: fm. iwnianin m.

 przym. iwieński

Wiktionary


iwno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iwno – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko
  • Iwno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Iwno – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­strzyn
  • Iwno – przy­sió­łek w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • Iwno – gro­ma­da
  • Iwno − nie­czyn­na sta­cja ko­le­jo­wa w Iwnie, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim

Wikipedia


iwo

krzew lub ni­skie drze­wo o sre­brzy­stych ba­ziach (Salix ca­prea), ga­tu­nek wierz­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: Iwa

Wiktionary

Iwo, "Iwon" – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go (ewen­tu­al­nie cel­tyc­kie­go). Wy­wo­dzi się naj­praw­do­po­dob­niej z ję­zy­ka staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go "iwa" oz­na­cza­ją­ce­go „drze­wo ci­so­we”, „łuk z ci­so­we­go drew­na” lub "wierz­ba", ewen­tu­al­nie bre­toń­ska (irosz­koc­ka) forma imie­nia Jan bę­dą­ca za­po­ży­cze­niem z ję­zy­ka grec­kie­go od "Ιωάννης".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈivɔ, AS: ivo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Iwa ż.

Wiktionary


iwon

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Iwona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz szef ma na dru­gie Iwon, niby po babce Iwo­nie.

Wiktionary


iwona

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Iwon

Wiktionary

Iwona – imię żeń­skie o po­cho­dze­niu ger­mań­skim bądź cel­tyc­kim, od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Iwo.

Iwona w Pol­sce na­le­ży do imion no­wych, po­ja­wi­ło się w XX wieku i uzy­ska­ło wtedy po­pu­lar­ność: w la­tach 60. 70. i 80. na­da­no je około 180 000 ko­biet. Jest dość po­pu­lar­ne, zaj­mu­jąc w 2025 roku 26. po­zy­cję wśród pier­wszych imion żeń­skich z 227 919 na­da­nia­mi. Imie­niem naj­bar­dziej po­pu­lar­nym po­zo­sta­je Anna z 1068330 na­da­nia­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojcu nie spo­do­bał się nowy chło­pak Iwony, bo nie ustą­pił jej miej­sca w tram­wa­ju.

 (1.1) Nie przej­muj się tak Iwoną, niech je­dzie sama.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈvɔ̃na, AS: ivõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Iwonka ż.

Wiktionary


iwonicki

przy­miot­nik od: Iwo­nicz-Zdrój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iwo­ni­cza

 (1.2) do­ty­czą­cy Iwo­ni­cza-Zdro­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) — Po­wie­trze jest tam prze­sy­co­ne mi­ne­ra­ła­mi, mi­kro­e­le­men­ta­mi oraz jodem, bro­mem i ma­gne­zem — wy­ja­śnia Mał­go­rza­ta Sidor z iwo­nic­kie­go Za­kła­du Przy­rod­ni­czo-Lecz­ni­cze­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔ̃ˈɲit͡sʲci, AS: ivõńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwonicz m., iwoniczanin m., iwoniczanka ż.

Wiktionary


iwonicz

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Iwo­nicz-Zdrój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pot. uz­dro­wi­sko Iwo­nicz-Zdrój

 (1.2) geogr. wieś w gmi­nie Iwo­nicz-Zdrój

Wiktionary

Iwo­nicz (nazwa obocz­na: Iwo­nicz-Wieś) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Iwo­nicz-Zdrój, w po­bli­żu uz­dro­wi­ska Iwo­nicz-Zdrój. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go. Do 1954 ist­nia­ła gmina Iwo­nicz. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Iwo­nicz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈvɔ̃ɲit͡ʃ, AS: ivõńič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iwoniczanin mos., iwoniczanka ż.

 przym. iwonicki

Wiktionary


iwonicz-zdrój

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Iwo­nicz-Zdrój – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Iwo­nicz-Zdrój.

Leży w hi­sto­rycz­nej ziemi sa­noc­kiej. Iwo­nicz-Zdrój to jedno z naj­star­szych pol­skich uz­dro­wisk, znane od 1578.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌivɔ̃ˈɲid͡ʒ‿zdruj, AS: ivõńiǯ‿zdrui ̯

Wiktionary


iwoniczanin

miesz­ka­niec Iwo­ni­cza-Zdro­ju (mia­sta w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iwo­ni­cza

 (1.2) miesz­ka­niec Iwo­ni­cza-Zdro­ju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔ̃ɲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: ivõńičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwonicz m.

:: fż. iwoniczanka ż.

 przym. iwonicki

Wiktionary


iwoniczanka

miesz­kan­ka Iwo­ni­cza-Zdro­ju (mia­sta w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iwo­ni­cza

 (1.2) miesz­kan­ka Iwo­ni­cza-Zdro­ju

Wiktionary

Iwo­ni­czan­ka ("Iwon­ka", "Iwo­nic­ki Potok") – potok, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Lu­ba­tów­ki o dłu­go­ści 12,89 km i po­wierzch­ni zlew­ni 27,5 km².

Potok pły­nie w Be­ski­dzie Ni­skim i na te­re­nie Dołów Ja­siel­sko-Sa­noc­kich. Jego źró­dła znaj­du­ją się na wy­so­ko­ści ok. 570–590 m n.p.m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌivɔ̃ɲiˈt͡ʃãnka, AS: ivõńičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwonicz m.

:: fm. iwoniczanin m.

 przym. iwonicki

Wiktionary


iwoniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Iwony lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


iwonka

zdrob­nie­nie od: Iwona (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Łódź. pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • zdrob­nia­ła forma imie­nia Iwona
  • po­wieść Ju­liu­sza Ger­ma­na pod ty­tu­łem Iwon­ka
  • film pol­ski z 1925 roku pt. Iwon­ka
  • nie­u­koń­czo­ny film pol­ski z 1939 roku pt. Iwon­ka

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) prostytutka

Wiktionary


iwonna

imię żeń­skie


SJP.pl


iwonostwo

Iwon z mał­żon­ką; Iwo­no­wie


SJP.pl


iwonowie

imię mę­skie


SJP.pl


iwonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Iwona lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


iworyjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­ca Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej ofi­cjal­nie okre­śla się mia­nem Iwo­ryj­czy­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔˈrɨjt͡ʃɨk, AS: ivoryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Iworyjka ż.

 przym. iworyjski

Wiktionary


iworyjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔˈrɨjka, AS: ivoryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Iworyjczyk m.

 przym. iworyjski

Wiktionary


iworyjski

do­ty­czą­cy Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Wy­brze­że Kości Sło­nio­wej, wy­wo­dzą­cy się z Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest jeden z naj­bar­dziej po­pu­lar­nych iwo­ryj­skich ku­ror­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔˈrɨjsʲci, AS: ivoryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iworyjczyk mos., Iworyjka ż.

Wiktionary


iwp

skrót od: In­sty­tut Wzor­nict­wa Prze­my­sło­we­go


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) = In­sty­tut Wzor­nict­wa Prze­my­sło­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­ra­mi­kę pro­jek­to­wa­ną w IWP można było po­dzie­lić na kilka ka­te­go­rii, ze wzglę­du na jej funk­cjo­nal­ność.

Wiktionary


iwulski

naz­wi­sko


SJP.pl


ix

licz­ba rzym­ska oz­na­cza­ją­ca "9"


SJP.pl


iz

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Iza­be­la, Iza­bel­la (imio­na żeń­skie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Księ­ga Iza­ja­sza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Księ­ga Iza­ja­sza
  • In­sty­tut Za­chod­ni
  • In­sty­tut Zo­o­tech­ni­ki
  • IZ – pse­u­do­nim mu­zy­ka Is­ra­e­la Kamakawiwoʻole

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌizaˈjaʃa, AS: ḱśẽŋga izai ̯aša

Wiktionary


iza

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Iza­be­la, Iza­bel­la (imio­na żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Iza­be­la;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iza – zdrob­nie­nie imie­nia Iza­be­la
  • Iza – rzeka w pół­noc­nej Ru­mu­nii
  • Iza – mia­sto w Ko­lum­bii
  • Iza (Itza) – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Na­war­ra, w Na­wa­rze
  • Iza – de­biu­tanc­ki album Iza­be­li Tro­ja­now­skiej
  • Iža – wieś i gmina na Sło­wa­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iza wy­ję­ła ka­nap­kę i za­czę­ła ją wci­nać, pa­prząc sobie palce w maśle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiza, AS: iza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabela

Wiktionary


izaak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, jeden z iz­ra­el­skich pa­triar­chów;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Izaak (hebr. יִצְחָק "Jic’chak" – „śmiech”) – pa­triar­cha bi­blij­ny, syn Abra­ha­ma i Sary, oj­ciec Ja­ku­ba i Ezawa.

Dzie­je Iza­a­ka przed­sta­wia Księ­ga Ro­dza­ju. Naj­bar­dziej pa­mięt­nym zda­rze­niem zwią­za­nym z Iza­a­kiem było zło­że­nie go na żą­da­nie Boga Jahwe w ofie­rze przez ojca na górze Moria.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzią­wszy Re­be­kę za żonę, Izaak mi­ło­wał ją, bo była mu po­cie­chą po matce.

 (1.2) Cio­cia Misia ku­pi­ła Iza­a­ko­wi nowy ża­kiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzaːk, AS: iz•ak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Izaakowy

Wiktionary


izaakostwo

Izaak z mał­żon­ką; Iza­a­ko­wie


SJP.pl


izaakowie

naz­wi­sko


SJP.pl


izaakowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Iza­a­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Iza­a­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­gi­nę­ły Iza­a­ko­we syny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izaak m.

Wiktionary


izabela

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Iza­be­la, Iza­bel­la – spol­szcze­nie imie­nia "Isa­bel", tj. albo śred­nio­wiecz­ne­go ok­sy­tań­skie­go, na­stęp­nie roz­po­wszech­nio­ne­go w Hisz­pa­nii i sze­rzej w Eu­ro­pie Za­chod­niej od­po­wied­ni­ka imie­nia Elż­bie­ta, po­cho­dzą­ce­go od he­braj­skie­go אלישבע (Wj 6,23) "eli­sze­wa" („mój Bóg przy­się­gą”), albo po­cho­dzi ono od imie­nia bi­blij­nej kró­lo­wej "Je­za­bel", któ­rej imię oz­na­cza w he­braj­skim „wy­wyż­szo­na przez Baala”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­ciel­ka kon­cep­cjo­ni­stek była damą na dwo­rze kró­lo­wej Iza­be­li Por­tu­gal­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizaˈbɛla, AS: izabela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Izabelka ż., Iza ż., Izka ż., Izunia ż.

 przym. Izabelin, izabeliński, izabelowy, izabelowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Izabella; zdrobn. Izabelka, Iza, Izka, Izunia

Wiktionary


izabelin

stop mie­dzi z man­ga­nem i alu­mi­nium


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iza­be­lin – część wsi Nawra w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża
  • Iza­be­lin – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Sos­no­wi­ca
  • Iza­be­lin – część ko­lo­nii Nowa Że­laz­na w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Da­szy­na
  • Iza­be­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Łódz­ki
  • Iza­be­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Nie­po­ręt
  • Iza­be­lin – część wsi Dę­bo­we Pole w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Sien­no
  • Iza­be­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Ja­ku­bów
  • Iza­be­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży
  • Iza­be­lin – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Iza­be­lin
  • Iza­be­lin – osada wsi Cie­pli­ce w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Ada­mów­ka
  • Iza­be­lin – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Juch­no­wiec Ko­ściel­ny
  • Iza­be­lin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Kle­czew

Wikipedia


izabelinianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iza­be­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabelin m.

:: fż. izabelinianka ż.

 przym. izabeliński

Wiktionary


izabelinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iza­be­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabelin m.

:: fm. izabelinianin m.

 przym. izabeliński

Wiktionary


izabeliny

stop mie­dzi z man­ga­nem i alu­mi­nium


SJP.pl


izabeliński

przy­miot­nik od: Iza­be­lin (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iza­be­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabelin m., izabelinianin m., izabelinianka ż., Izabela ż.

Wiktionary


izabella

imię żeń­skie


SJP.pl


izabelowaty

o maści konia: jas­no­brą­zo­wy o żół­ta­wym od­cie­niu; pa­lo­mi­no


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hipol. o koniu: w ko­lo­rze od zło­to­kre­mo­we­go po cze­ko­la­do­wy, z grzy­wą i ogo­nem ja­śniej­szym, zwy­kle bia­łym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabela ż.

 przym. izabelowy

Wiktionary


izabelowy

prze­sta­rza­le: bru­nat­no­żół­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ma­ją­cy kolor bru­nat­no­żół­ty

 (1.2) przest. o koniu maści bru­nat­no­żół­tej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izabelowość ż., izabelowatość ż., Izabela ż.

 przym. izabelowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bułany

Wiktionary


izafet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. gram. kon­struk­cja skład­nio­wa, wy­stę­pu­ją­ca m.in. w ję­zy­kach se­mic­kich, irań­skich i tur­kij­skich, w któ­rej jeden rze­czow­nik okre­śla­ny jest przez inny rze­czow­nik bądź rza­dziej – przez przy­miot­nik; jej od­po­wied­ni­kiem w ję­zy­ku pol­skim jest zwy­kle rze­czow­nik z przy­daw­ką do­peł­nia­czo­wą lub rze­czow­nik z przy­daw­ką przy­miot­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ję­zy­ku arab­skim pier­wszy człon iza­fe­tu stoi w „sta­tus con­struc­tus”, a więc jest to rze­czow­nik po­zba­wio­ny ja­kie­go­kol­wiek ro­dzaj­ni­ka, okre­ślo­ne­go czy nie­o­kre­ślo­ne­go.

 (1.1) Iza­fet w ję­zy­ku per­skim skła­da się z rze­czow­ni­ków lub rze­czow­ni­ków i przy­miot­ni­ków, a jego wy­kład­ni­kiem jest en­kli­ty­ka „-e” lub „-ye”.

 (1.1) W ję­zy­ku tu­rec­kim ist­nie­ją czte­ry ro­dza­je iza­fe­tu: trzy ro­dzi­me i jeden za­po­ży­czo­ny z ję­zy­ka per­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izafetowy

Wiktionary


izajasz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m., jedno z imion bi­blij­nych;

 (1.2) bibl. po­stać bi­blij­na, jeden z pro­ro­ków sta­ro­te­sta­men­to­wych; me­to­ni­micz­nie rów­nież jego dzie­ło;

Wiktionary

Iza­jasz ( ‏יְשַׁעְיָהוּ‎, "Je­sza­ja­hu", "Yesha'yahu" oz­na­cza­ją­ce­go „Jahwe jest zba­wie­niem”, ur. ok. 765, zm. do 701 p.n.e.) – jeden z naj­więk­szych pro­ro­ków Sta­re­go Te­sta­men­tu. Jego pro­roct­wa przed­sta­wia Księ­ga Iza­ja­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zesz­ło­rocz­ne wa­ka­cje spę­dzi­li­śmy z cio­cią Este­rą i wuj­kiem Iza­ja­szem w Iz­ra­e­lu.

 (1.2) U Iza­ja­sza znaj­dzie­my mowę pro­ro­czą o Arie­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzajaʃ, AS: izai ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Izajaszek mos., Izaj mos., Izajek mos.

 przym. Izajaszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Izajaszek, Izaj, Izajek

Wiktionary


izajaszostwo

Iza­jasz z mał­żon­ką; Iza­ja­szo­wie


SJP.pl


izajaszowie

imię mę­skie


SJP.pl


izajaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Iza­ja­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Iza­ja­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Iza­ja­szo­wym prze­mó­wie­niu istot­nych było kilka wąt­ków.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Iza­ja­szo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Ja­ku­bo­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izajasz mos., Izajaszek mos., Izaj mos., Izajek mos., Izajaszowa ż.

Wiktionary


izak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Izaak

Wiktionary


izali

sta­ro­pol­ski zwrot, zna­czy tyle co: czy


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) daw. słowo roz­po­czy­na­ją­ce zda­nia py­ta­ją­ce, na które py­ta­ją­cy spo­dzie­wa się od­po­wie­dzi „tak” lub „nie”; czy

Wiktionary


izaliby

po­łą­cze­nie daw­nej par­ty­ku­ły "izali" z cząst­ką "-by"


SJP.pl


izaliż

sta­ro­pol­ski zwrot, zna­czy tyle co: czyż


SJP.pl


izalobara

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o jed­na­ko­wej zmia­nie ci­śnie­nia


SJP.pl

Iza­lo­ba­ra (gr.) – linia na mapie sy­nop­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej zmia­nie ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go w cza­sie ten­den­cji ba­rycz­nej. Zwy­kle trwa przez trzy go­dzi­ny.

Wikipedia


izan

w is­la­mie: na­wo­ły­wa­nie przez mu­ez­zi­na do mod­lit­wy


SJP.pl


izanomala

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wych ano­ma­liach kli­ma­tycz­nych


SJP.pl


izara

rzeka w Au­strii i Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Au­strii i Niem­czech, prawy do­pływ Du­na­ju, prze­pły­wa przez Mo­na­chium;

Wiktionary

Izara (niem. "Isar") – rzeka w Au­strii i Niem­czech (Ba­wa­ria), prawy do­pływ Du­na­ju o dłu­go­ści 295 km.

Źró­dła Izary znaj­du­ją się w Schar­nitz w Au­strii, na po­łud­nie od Mit­ten­wald, na wy­so­ko­ści 1160 m n.p.m. W po­cząt­ko­wym biegu rzeka pły­nie wzdłuż gra­ni­cy au­striac­ko-nie­miec­kiej, by na­stęp­nie odbić na pół­noc.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. izarski, nadizarski

Wiktionary


izarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Izarą, do­ty­czą­cy Izary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie tak dawno, bo na po­cząt­ku lat sie­dem­dzie­sią­tych, Bramę Izar­ską ob­ję­to akcją re­no­wa­cji, upięk­sza­nia mia­sta, w związ­ku z przy­go­to­wa­nia­mi do let­nich igrzysk olim­pij­skich 1972 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izara ż.

 przym. nadizarski

Wiktionary


izarytma

linia łą­czą­ca na mapie miej­sca o takim samym na­tę­że­niu w roz­mie­szcze­niu ja­kie­goś zja­wi­ska


SJP.pl


izasław

imię mę­skie


SJP.pl

Iza­sław – imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, nie­no­to­wa­ne w źró­dłach sta­ro­pol­skich. Skła­da się z czło­nów "Iza-" (od "изяти", czyli „wziąć”) i -"sław" („sława”).

Wikipedia


izasławostwo

Iza­sław z mał­żon­ką; Iza­sła­wo­wie


SJP.pl


izasławowie

imię mę­skie


SJP.pl


izasławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Iza­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


izatyna

kry­sta­licz­na sub­stan­cja or­ga­nicz­na uży­wa­na w che­mii oraz w me­dy­cy­nie


SJP.pl


izaura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Iza­u­ra – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go osobę po­cho­dzą­cą z Iza­u­rii (re­gion Azji Mniej­szej). Po­pu­lar­ne w pań­stwach hisz­pań­sko- i por­tu­gal­sko­ję­zycz­nych. Do ję­zy­ka pol­skie­go prze­do­sta­ło się za poś­red­nict­wem po­pu­lar­ne­go w la­tach 80. XX w. bra­zy­lij­skie­go se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go "Nie­wol­ni­ca Isa­u­ra".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matka chcia­ła jej dać na imię Iza­u­ra, ale oj­ciec po­sta­wił na swoim i osta­tecz­nie dali jej na imię Ma­ry­sia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzawra, AS: izau̯ra

Wiktionary


izauria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. sta­ro­żyt­na kra­i­na w po­łud­nio­wej Azji Mniej­szej;

Wiktionary

Iza­u­ria (gr. Ἰσαυρία) – sta­ro­żyt­na kra­i­na w po­łud­nio­wej Azji Mniej­szej. Obec­nie w więk­szo­ści znaj­du­je się w gra­ni­cach tu­rec­kiej pro­win­cji Konya.

Z tej ziemi miał po­cho­dzić ce­sarz Leon III, w rze­czy­wi­sto­ści uro­dzo­ny w Syrii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praw­do­po­dob­nie z Iza­u­rii po­cho­dził im­pe­ra­tor Leon III Iza­u­ryj­czyk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izauryjczyk mos., izauryjski mrz.

 przym. izauryjski

Wiktionary


izauryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. miesz­ka­niec Iza­u­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­sarz Leon Iza­u­ryj­czyk miał czwo­ro dzie­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izauria ż., izauryjski mrz.

 przym. izauryjski

Wiktionary


izauryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iza­u­rią, do­ty­czą­cy Iza­u­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język iza­u­ryj­ski, wy­mar­ły język z po­dro­dzi­ny ana­to­lij­skiej ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izauryjczyk mos., Izauria ż.

Wiktionary


izażem

par­ty­ku­ła

 (1.1) stpol. czyż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzaʒɛ̃m, AS: izažẽm

Wiktionary


izba

1. po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne
2. wyż­szy urząd ad­mi­ni­stra­cji lub jed­nost­ka sa­mo­rzą­du
3. każdy z dwu or­ga­nów, na które dzie­li się par­la­ment w niek­tó­rych pań­stwach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne, pokój

 (1.2) urz. jeden z or­ga­nów par­la­men­tu w niek­tó­rych pań­stwach

 (1.3) urz. wyż­szy urząd ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej

 (1.4) urz. organ zaj­mu­ją­cy się spra­wa­mi ja­kie­goś zrze­sze­nia za­wo­do­we­go, ma­ją­cy na celu jego obro­nę

 (1.5) pot. po­mie­szcze­nie w wiej­skim domu

 (1.6) miar. daw. 40 sztuk

Wiktionary

Izba (w ję­zy­ku sta­ro­pol­skim: istba) – pier­wot­nie nazwa ko­mór­ki, łaźni; nieg­dyś oz­na­cza­ła całą chatę skła­da­ją­cej się z jed­nej izby. Z cza­sem za­czę­to okre­ślać mia­nem izby każde po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne w wiej­skim domu; współ­cze­śnie – po­mie­szcze­nie, które w lo­ka­lu miesz­kal­nym speł­nia zde­fi­nio­wa­ne na po­trze­by GUS wa­run­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Fran­cu­ski par­la­ment skła­da się z dwóch izb.

 (1.3) W chwi­li obec­nej, ze wzglę­du na za­strze­że­nia Mi­ni­stra Skar­bu Pań­stwa, trwa kon­tro­la pro­ce­su pry­wa­ty­za­cji ww. spó­łek, pro­wa­dzo­na przez Naj­wyż­szą Izbę Kon­tro­li oraz De­par­ta­ment Kon­tro­li MSP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈizba, AS: izba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. izbina ż., izdebka ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokój

Wiktionary


izbeczka

zdrob­nie­nie od: izba; izdeb­ka, izbi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: izba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: izˈbɛt͡ʃka, AS: izbečka

Wiktionary


izbica

1. kon­struk­cja chro­nią­ca pod­po­rę mostu lub za­po­rę przed lodem; lo­do­łam;
2. naj­wyż­sza część wieży ko­ściel­nej w ar­chi­tek­tu­rze drew­nia­nej;
3. w daw­nych gro­dach: drew­nia­na skrzy­nia wy­peł­nio­na zie­mią, wcho­dzą­ca w skład wału obron­ne­go;
4. daw­niej: duża izba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. w ar­chi­tek­tu­rze drew­nia­nej naj­wyż­sza, nad­wie­szo­na część wieży ko­ściel­nej z po­mie­szcze­niem na dzwo­ny;

 (1.2) bud. trój­kąt­na kon­struk­cja za­bez­pie­cza­ją­ca fi­la­ry mostu przed zni­szcze­niem przez krę;

 (1.3) hist. ele­ment gro­do­we­go wału obron­ne­go w po­sta­ci drew­nia­nej skrzy­ni wy­peł­nio­nej zie­mią lub ka­mie­nia­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • izbi­ca – kon­struk­cja za­bez­pie­cza­ją­ca pod­po­rę mostu lub za­po­rę przed ni­szczą­cym dzia­ła­niem kry
  • izbi­ca – ele­ment ar­chi­tek­tu­ry
  • Izbi­ca – mia­sto w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Izbi­ca
  • Izbi­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock
  • Izbi­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce
  • Izbi­ca – część wsi We­re­szcze Małe w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec
  • Izbi­ca – część wsi Sady w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów
  • Izbi­ca – gmina
  • Izbi­ca – dawna gro­ma­da
  • Izbi­ca – ko­le­jo­wy przy­sta­nek oso­bo­wy w mie­ście Izbi­ca, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Izbi­ca – szczyt w Kar­ko­no­szach
  • Izbi­ca Ku­jaw­ska, Izbi­ca Ku­jaw­ska (gro­ma­da) (po­wiat kol­ski), Izbi­ca Ku­jaw­ska (gro­ma­da osada) (po­wiat kol­ski)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W XVII wieku do ko­ścio­ła do­bu­do­wa­no wieżę z izbi­cą.

 (1.3) Ob­wa­ro­wa­nia łu­życ­kie­go grodu skła­da­ły się z ogrom­nych drew­nia­nych skrzyń – izbic – usta­wio­nych zwar­tym sze­re­giem i wy­peł­nio­nych zie­mią oraz ka­mie­nia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbica nmos., Izbice nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lodołam

Wiktionary


izbicczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izbic­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbicko n.

:: fż. izbicczanka ż.

 przym. izbicki

Wiktionary


izbicczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izbic­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbicko n.

:: fm. izbicczanin m.

 przym. izbicki

Wiktionary


izbicki

przy­miot­nik od: Izbi­ca Ku­jaw­ska, Izbic­ko, Izbi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Izbi­cy

 (1.2) do­ty­czą­cy Izbi­cy Ku­jaw­skiej

 (1.3) do­ty­czą­cy Izbic­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Izbic­ki (ur. 1975) – pol­ski mu­zy­ko­log, or­ga­ni­sta.
  • Józef Izbic­ki wła­ści­wie Bej­nisz Mi­cha­le­wicz (1876–1928) – pol­ski dzia­łacz Bundu, pe­da­gog i pu­bli­cy­sta ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia.
  • Lech Izbic­ki (1926–2011) – pol­ski le­karz, spe­cja­li­sta or­to­pe­dii.
  • Nor­bert Izbic­ki (1799–1854) – do­wód­ca Le­gio­nu Pol­skie­go w Pie­mon­cie z ra­mie­nia Hotel Lam­bert.
  • Ry­szard Izbic­ki (ur. 1943) – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa lą­do­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1-2) rzecz. Izbica ż., izbiczanin m., izbiczanka ż.

 (1.3) rzecz. Izbicko n., izbicczanin m., izbicczanka ż.

Wiktionary


izbicko

przy­miot­nik od: Izbi­ca Ku­jaw­ska, Izbic­ko, Izbi­ca


SJP.pl

Izbic­ko (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Stu­ben­dorf) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Izbic­ko.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Izbic­ko.

Wikipedia


izbicowy

→ izbi­ca


SJP.pl

Patrz:

izbica

izbiczanin

1. miesz­ka­niec Izbi­cy;
2. miesz­ka­niec Izbi­cy Ku­jaw­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izbi­cy

 (1.2) miesz­ka­niec Izbi­cy Ku­jaw­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbica ż.

:: fż. izbiczanka ż.

 przym. izbicki

Wiktionary


izbiczanka

1. miesz­kan­ka Izbi­cy;
2. miesz­kan­ka Izbi­cy Ku­jaw­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izbi­cy

 (1.2) miesz­kan­ka Izbi­cy Ku­jaw­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbica ż.

:: fm. izbiczanin m.

 przym. izbicki

Wiktionary


izbina

zdrob­nie­nie od: izba; izdeb­ka, izbecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: izba

 (1.2) mała, licha izba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gaź­dzi­na uprząt­nę­ła obie izbi­ny i obej­ście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izdebeczka ż., izdebina ż., izdebka ż., Izdebski mos., Izdebska ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) izdebeczka, izdebina, izdebka, pokoik

Wiktionary


izbowy

przy­miot­nik od: izba


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z izbą, do­ty­czą­cy izby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izbina ż., izdebeczka ż., izdebina ż., izdebka ż., Izdebski mos., Izdebska ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

Wiktionary


izdba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. izba

Wiktionary


izdebczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izde­bek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebki nmos.

:: fż. izdebczanka ż.

 przym. izdebecki

Wiktionary


izdebczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izde­bek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebki nmos.

:: fm. izdebczanin m.

 przym. izdebecki

Wiktionary


izdebecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Izde­bek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebki nmos., izdebczanin m., izdebczanka ż.

Wiktionary


izdebeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: izdeb­ka

 (1.2) rzad. mała, licha izba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kop­ciu­szek zaj­mo­wał ma­leń­ką izde­becz­kę pod scho­da­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izdebina ż., izbina ż., izdebka ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) izdebina, izbina, izdebka, pokoik

Wiktionary


izdebieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Izdeb­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebno n., izdebnianin m., izdebnianka ż.

Wiktionary


izdebina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: izba

 (1.2) rzad. mała, licha izba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­za­li mi spać w nie­wiel­kiej izde­bi­nie pod scho­da­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izdebeczka ż., izbina ż., izdebka ż., Izdebski mos., Izdebska ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) izdebeczka, izbina, izdebka, pokoik

Wiktionary


izdebka

zdrob­nie­nie od: izba; izbi­na, izbecz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka izba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty zaś, gdy chcesz się mod­lić, wejdź do swej izdeb­ki, zam­knij drzwi i módl się do Ojca twego, który jest w ukry­ciu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izbina ż., izdebeczka ż., izdebina ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izbina, izdebeczka, izdebina

Wiktionary


izdebnianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izdeb­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebno n.

:: fż. izdebnianka ż.

 przym. izdebieński

Wiktionary


izdebnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izdeb­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebno n.

:: fm. izdebnianin m.

 przym. izdebieński

Wiktionary


izdebnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Izdeb­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebnik m., izdebniczanin m., izdebniczanka ż.

Wiktionary


izdebniczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izdeb­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebnik m.

:: fż. izdebniczanka ż.

 przym. izdebnicki

Wiktionary


izdebniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izdeb­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebnik m.

:: fm. izdebniczanin m.

 przym. izdebnicki

Wiktionary


izdebnik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Izdeb­nik – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Lanc­ko­ro­na
  • Izdeb­nik – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Gar­wo­lin
  • Izdeb­nik – przy­sió­łek wsi Trzę­sów­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Cmo­las
  • Izdeb­nik – gro­ma­da

Wikipedia


izdebno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Izdeb­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Izdeb­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Ryb­cze­wi­ce
  • Izdeb­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ła­ska­rzew
  • Izdeb­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Sie­ra­ków
  • Izdeb­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Ostro­wi­te
  • Izdeb­no – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Sie­myśl
  • Izdeb­no – gro­ma­da
  • Izdeb­no – nie­czyn­ny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Izdeb­nie, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Izdeb­no Ko­ściel­ne
  • Izdeb­no-Ko­lo­nia

Wikipedia


izdebność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. cecha tego, co po­sia­da izby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izbina ż., izdebeczka ż., izdebina ż., izdebka ż., Izdebski mos., Izdebska ż., Izdebnik mrz., Izdebno n.

 przym. izbowy, izdebny

Wiktionary


izdebski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Izdeb­ski (1925–2008) – żoł­nierz Armii Kra­jo­wej i Na­ro­do­wych Sił Zbroj­nych
  • Bog­dan Izdeb­ski (ur. 1957) – pol­ski aktor dzie­cię­cy
  • Hu­bert Izdeb­ski (ur. 1947) – pol­ski praw­nik, pro­fe­sor nauk praw­nych
  • Jerzy Izdeb­ski (1942–2020) – pol­ski muzyk i wo­ka­li­sta, pre­zen­ter ra­dio­wy, dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy i po­li­tyk
  • Marek Izdeb­ski (ur. 1958) – pol­ski du­chow­ny ewan­ge­lic­ko-re­for­mo­wa­ny, su­pe­rin­ten­dent ge­ne­ral­ny Ko­ścio­ła Ewan­ge­lic­ko-Re­for­mo­wa­ne­go
  • Sła­wo­mir Izdeb­ski (ur. 1971) – pol­ski po­li­tyk, rol­nik, dzia­łacz związ­ko­wy, se­na­tor V ka­den­cji
  • Ste­fan Izdeb­ski (ur. 1949) – pol­ski rze­mieśl­nik, dzia­łacz opo­zy­cji w okre­sie PRL
  • Te­o­fil Izdeb­ski (1804–1854) – pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny
  • Wal­de­mar Mie­czy­sław Izdeb­ski – dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk eko­no­micz­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Wal­de­mar Krzysz­tof Izdeb­ski – dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk tech­nicz­nych, ge­o­de­ta, Głów­ny Ge­o­de­ta Kraju
  • Wła­di­mir Izdeb­ski (1882–1965) – ro­syj­ski rzeź­biarz, ma­larz
  • Zbi­gniew Izdeb­ski (ur. 1956) – pol­ski pe­da­gog i sek­su­o­log, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych

Wikipedia


izdraelski

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. iz­ra­el­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizdraˈɛlsʲci, AS: izdraelsʹḱi

Wiktionary


ize

spój­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. że

Wiktionary

Ize – mia­sto w Ira­nie, w osta­nie Chu­ze­stan. W 2006 roku mia­sto li­czy­ło 103 695 miesz­kań­ców w 20 127 ro­dzi­nach.

Wikipedia


izebel

Ize­bel, Je­za­bel ( Ιεζάβελ z ‏אִיזֶבֶל‎, 'nie­wy­nie­sio­na, nie­ska­la­na, czy­sta') – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, żona Acha­ba, matka Ata­lii, zm. w 843 p.n.e.

Była córką Et­ba­a­la I, króla Sy­do­nu. Po­ślu­bi­ła Acha­ba, króla Iz­ra­e­la. Czci­ła bogów po­go­dy i płod­no­ści: Baala i Asze­rę. Za jej na­mo­wą Achab i zmu­sze­ni przez niego pod­wład­ni przy­ję­li jej re­li­gię.

Wikipedia


izentalpa

linia na wy­kre­sie ter­mo­dy­na­micz­nym przed­sta­wia­ją­ca pro­ces izen­tal­po­wy


SJP.pl


izentalpowy

pro­ces izen­tal­po­wy - pro­ces ter­mo­dy­na­micz­ny, pod­czas któ­re­go en­tal­pia ukła­du nie ulega zmia­nie


SJP.pl


izentropa

wy­kres pro­ce­su izen­tro­po­we­go


SJP.pl


izentropowy

przy­miot­nik od: izen­tro­pa


SJP.pl


izera

rzeka w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Cze­chach, a w gór­nym od­cin­ku także w Pol­sce, prawy do­pływ Łaby;

 (1.2) geogr. szczyt po cze­skiej stro­nie Gór Izer­skich;

Wiktionary

Izera ( Ji­ze­ra, Iser) – rzeka w Cze­chach i na gra­ni­cy w Pol­sce; prawy do­pływ Łaby; dłu­gość 164 km.

Źród­li­sko w Gó­rach Izer­skich two­rzo­ne z wielu drob­nych stru­my­ków wy­pły­wa­ją­cych z po­łud­nio­we­go zbo­cza Smre­ku na wy­so­ko­ści 980 m n.p.m. W gór­nym biegu na Hali Izer­skiej pły­nie na po­łud­nio­wy wschód me­an­dru­ją­cym ko­ry­tem przez długi ciąg tor­fo­wisk wy­so­kich ob­ję­tych ści­słym re­zer­wa­tem przy­ro­dy Tor­fo­wi­ska Do­li­ny Izery w Pol­sce oraz Rašeliniště Izery Cze­chach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Poizerze n.

 przym. izerski, podizerski, poizerski

Wiktionary


izerski

przy­miot­nik od:
1. Izera (rzeka w Cze­chach);
2. Izery (góry w Cze­chach i Pol­sce; Góry Izer­skie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rzeką Izerą, do­ty­czą­cy rzeki Izery

 (1.2) zwią­za­ny z Ize­ra­mi (Gó­ra­mi Izer­ski­mi), do­ty­czą­cy Ize­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izera ż., Izery nmos., Poizerze n.

 przym. podizerski, poizerski

Wiktionary


izery

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pot. Góry Izer­skie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izerski

Wiktionary


izgrzyca

gę­sto­kęp­ko­wa by­li­na z ro­dzi­ny traw, po­spo­li­ta na łą­kach ni­żo­wych i niż­szych te­re­nach gór­skich


SJP.pl

Iz­grzy­ca ("Dant­ho­nia" DC.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je około 20 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Eu­raz­ji oraz na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich. W Pol­sce ro­śnie tylko iz­grzy­ca przy­ziem­na ("Dant­ho­nia de­cum­bens").

Wikipedia


izia

zdrob­nie­nie od: Iza­be­la, Iza­bel­la (imio­na żeń­skie); Izka


SJP.pl


izium

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

Izium ( Ізю́м) – mia­sto we wschod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie char­kow­skim, nad Doń­cem i przy uj­ściu rzek Mo­kre­go i Su­che­go Izium­ca.

Wikipedia


izka

zdrob­nie­nie od: Iza­be­la, Iza­bel­la (imio­na żeń­skie); Izia


SJP.pl


izm

po­tocz­nie, iro­nicz­nie o ter­mi­nie za­koń­czo­nym na "-izm"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. żart. o ter­mi­nie oz­na­cza­ją­cym dok­try­nę, kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny, ar­ty­stycz­ny itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­stał jakąś książ­kę o hi­sto­rii sztu­ki i stu­diu­je te różne izmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ism̥, AS: ism̦

Wiktionary


izmael

bi­blij­ny syn Abra­ha­ma; Is­ma­el


SJP.pl

Iz­ma­el, Is­ma­el (hebr.: יִשְׁמָעֵאל, arab.: إسماعيل), Isma'il – naj­star­szy syn pa­triar­chy Abra­ha­ma i nie­wol­ni­cy jego żony Sary – Egip­cjan­ki Hagar.

Wy­stę­pu­je w Księ­dze Ro­dza­ju Sta­re­go Te­sta­men­tu. W Ko­ra­nie jest przed­sta­wio­ny jako pier­wszy z pro­ro­ków is­la­mu i pra­oj­ciec wszyst­kich Ara­bów.

Wikipedia


izmaelita

prze­no­śnie: od­szcze­pie­niec


SJP.pl


izmailici

sekta mu­zuł­mań­ska ut­wo­rzo­na na prze­ło­mie VIII i IX wieku, bę­dą­ca skraj­nym odła­mem szy­i­tów, uz­na­ją­ca linię sied­miu ima­mów i wie­rzą­ca, że ostat­ni imam nie umarł, lecz po­zo­sta­je w ukry­ciu; is­ma­i­li­ci, isma'ilici, sied­miow­cy


SJP.pl


izmailita

czło­nek sekty isma'ili­tów - odła­mu szy­i­tów uz­na­ją­ce­go linię sied­miu ima­mów; is­ma­i­li­ta, isma'ilita, sied­mio­wiec


SJP.pl


izmailitka

szy­it­ka na­le­żą­ca do sekty is­ma­i­li­tów; is­ma­i­lit­ka


SJP.pl


izmailizm

dok­try­na re­li­gij­na ut­wo­rzo­na na prze­ło­mie VIII i IX wieku, bę­dą­ca skraj­nym odła­mem szy­i­tów, uz­na­ją­ca linię sied­miu ima­mów i za­kła­da­ją­ca, że ostat­ni imam nie umarł, lecz po­zo­sta­je w ukry­ciu; is­ma­i­lizm


SJP.pl


izmaił

Iz­ma­ił ( Ізмаїл, "Iz­ma­jił") – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie ode­skim na brze­gu Kilii.

Wikipedia


izmir

mia­sto w za­chod­niej Tur­cji (daw­niej Smyr­na)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto por­to­we w za­chod­niej Tur­cji nad Za­to­ką Iz­mir­ską;

Wiktionary

Izmir ( İzmir; hist. "Smyr­na", Σμύρνη) – mia­sto por­to­we w za­chod­niej Tur­cji nad Za­to­ką Iz­mir­ską, sto­li­ca pro­win­cji (ilu) Izmir. Trze­cie mia­sto pod wzglę­dem wiel­ko­ści w Tur­cji, li­czą­ce ponad 4,2 mln miesz­kań­ców. Ważny oś­ro­dek hand­lo­wy i prze­my­sło­wy Tur­cji: huta że­la­za, ra­fi­ne­ria ropy naf­to­wej, za­kła­dy ty­to­nio­we, włó­kien­ni­cze i ce­men­to­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze­spół iz­mir­ski, można by okre­ślić, jako przy­kład jed­no­oś­rod­ko­we­go ze­spo­łu miast, któ­re­go nie­wąt­pli­we cen­trum sta­no­wi Izmir, drugi po Stam­bu­le port hand­lo­wy i oś­ro­dek prze­my­sło­wy kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izmirski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Smyrna

Wiktionary


izmirski

przy­miot­nik od: Izmir (mia­sto w Tur­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iz­mi­rem, do­ty­czą­cy Iz­mi­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­spół iz­mir­ski, można by okre­ślić, jako przy­kład jed­no­oś­rod­ko­we­go ze­spo­łu miast, któ­re­go nie­wąt­pli­we cen­trum sta­no­wi Izmir, drugi po Stam­bu­le port hand­lo­wy i oś­ro­dek prze­my­sło­wy kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izmir mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. smyrneński

Wiktionary


izo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy jed­na­ko­wość, rów­ność, np. „izo­ba­ra”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈizɔ, AS: izo

Wiktionary


izoalkohol

roz­ga­łę­zio­na forma al­ko­ho­lu


SJP.pl


izoamplituda

Izo­am­pli­tu­da – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej am­pli­tu­dzie da­ne­go ele­men­tu me­te­o­ro­lo­gicz­ne­go, np. na ma­pach sy­nop­tycz­nych o jed­na­ko­wych am­pli­tu­dach tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza.

Wikipedia


izobar

jądro pier­wiast­ków które mają taką samą licz­bę ma­so­wą, lecz inną licz­bę ato­mo­wą


SJP.pl

Izo­ba­ry – jądra ato­mo­we o rów­nej licz­bie ma­so­wej "A", róż­nią­ce się licz­bą ato­mo­wą "Z". W prak­ty­ce oz­na­cza to, że izo­ba­ra­mi są atomy róż­nych pier­wiast­ków, ma­ją­ce jed­nak tę samą licz­bę nu­kle­o­nów.

Jak dotąd nie zna­le­zio­no dwóch trwa­łych izo­ba­rów o licz­bach ato­mo­wych róż­nią­cych się o 1 (są­sia­du­ją­ce w ukła­dzie okre­so­wym pier­wiast­ków).

Wikipedia


izobara

linia łą­czą­ca na mapie kli­ma­tycz­nej punk­ty o tym samym ci­śnie­niu at­mos­fe­rycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca miej­sca o jed­na­ko­wym ci­śnie­niu at­mos­fe­rycz­nym;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Izo­ba­ra łączy te punk­ty te­re­nu, które o tej samej go­dzi­nie mają to samo ci­śnie­nie at­mos­fe­rycz­ne.

 (1.1) Szcze­gó­ło­wa in­ter­pre­ta­cja i ana­li­zy map izo­bar na lek­cji do­pro­wa­dzi do po­ję­cia grad­jen­tu, jako siły, dzia­ła­ją­cej w kie­run­ku pro­sto­pa­dłym do izo­bar i wpra­wia­ją­cej w ruch po­wie­trze w kie­run­ku izo­ba­ry mniej­szej (…)

 (1.1) Ważną in­for­ma­cję przy ana­li­zie fron­to­wej sta­no­wi wy­stę­po­wa­nie na pew­nych ob­sza­rach sy­ste­ma­tycz­nych za­ła­mań izo­bar.

 (1.1) Prócz tego izo­ba­ry nie mogą prze­ci­nać się, sty­kać lub rozd­wa­jać, po­win­ny być li­nia­mi o ła­god­nie zmie­nia­ją­cej się krzy­wiź­nie.

 (1.1) Po­mi­mo roz­wo­ju za­a­wan­so­wa­nych metod obli­cze­nio­wych i wi­zu­a­li­za­cji trój­wy­mia­ro­wych izo­ba­ry po­zo­sta­ją jed­nym z naj­bar­dziej czy­tel­nych spo­so­bów pre­zen­ta­cji roz­kła­du ci­śnie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈbara, AS: izobara

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izobaryczny

 rzecz. izobar

Wiktionary


izobaryczny

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. me­te­o­rol. za­cho­dzą­cy ze sta­łym ci­śnie­niem; zwią­za­ny ze stałą war­to­ścią ci­śnie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­wra­cal­ny pro­ces izo­ba­rycz­ny przed­sta­wia na wy­kre­sie krzy­wa zwana izo­ba­rą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izobara ż.

Wiktionary


izobata

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o tej samej głę­bo­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej głę­bo­ko­ści;

Wiktionary

Izo­ba­ta – izo­li­nia łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej głę­bo­ko­ści (mie­rzo­nej od po­wierzch­ni) zbior­ni­ków wod­nych. Może od­no­sić się rów­nież do ge­o­lo­gicz­nych po­wierzch­ni struk­tu­ral­nych ta­kich jak strop czy spąg. W hy­dro­lo­gii izo­ba­ta oz­na­cza czę­sto głę­bo­kość do dna zbior­ni­ka wód po­wierzch­nio­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W hy­dro­lo­gii izo­ba­ta oz­na­cza czę­sto głę­bo­kość do dna zbior­ni­ka wód po­wierzch­nio­wych.

 (1.1) Widać to wy­raź­nie na do­kład­nych ma­pach ba­ty­me­trycz­nych, na co wska­zu­je asy­me­tria izo­bat wzglę­dem obu brze­gów.

 (1.1) O nie­prze­cięt­nym roz­kła­dzie głę­bo­ko­ści w tym je­zio­rze świad­czy fakt, że wy­stę­pu­ją­ce w nim dwie stre­fy ob­ję­te izo­ba­tą 1000 m mają 140 i 180 km dłu­go­ści.

 (1.1) Głę­bo­kość jest wi­docz­na po wy­raź­nie ko­li­ście uło­żo­nych izo­ba­tach.

Wiktionary


izobaza

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty po­wierzch­ni Ziemi zmie­nia­ją­ce swoją wy­so­kość nad po­zio­mem morza o jed­na­ko­wą war­tość w tym samym cza­sie


SJP.pl

Izo­ba­za – linia na mapie, łą­czą­ca punk­ty na po­wierzch­ni Ziemi o jed­na­ko­wej zmia­nie wy­so­ko­ści nad po­zio­mem morza w okre­ślo­nym cza­sie, wy­wo­ła­nej przez stałe ruchy lą­dot­wór­cze i gó­rot­wór­cze. W li­te­ra­tu­rze na­u­ko­wej wy­stę­pu­je rów­nież pod nazwą iza­na­ba­za.

Wikipedia


izobronta

linia na mapie łą­czą­ca miej­sca, w któ­rych w tym samym cza­sie sły­chać pier­wszy grzmot nad­cią­ga­ją­cej burzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych jed­no­cze­śnie sły­chać grzmot burzy

Wiktionary

Izo­bron­ta ("izo-" + "bron­te" = grzmot) – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca miej­sca, w któ­rych w tym samym cza­sie sły­chać pier­wszy grzmot nad­cią­ga­ją­cej burzy.

Wikipedia


izobutan

roz­ga­łę­zio­na forma bu­ta­nu


SJP.pl

Izo­bu­tan, 2-me­ty­lo­pro­pan, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­do­rów na­sy­co­nych, izo­mer kon­sty­tu­cyj­ny bu­ta­nu. W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej jest be­zbarw­nym gazem. Na­tu­ral­nie może wy­stę­po­wać m.in. w gazie ziem­nym w ilo­ści do 1%. Jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle pe­tro­che­micz­nym w pro­ce­sach al­ki­lo­wa­nia, w któ­rych re­a­gu­je w obec­no­ści ka­ta­li­za­to­rów (kwasu siar­ko­we­go lub kwasu flu­o­ro­wo­do­ro­we­go) z wę­glo­wo­do­ra­mi nie­na­sy­co­ny­mi (np.

Wikipedia


izobuten

roz­ga­łę­zio­na forma bu­te­nu


SJP.pl


izobutylen

Izo­bu­ty­len, izo­bu­ten – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­do­rów nie­na­sy­co­nych z sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­ne­go al­ke­nów roz­ga­łę­zio­nych. Po­sia­da jedno wią­za­nie pod­wój­ne o dłu­go­ści 1,2907 Å. Jest jed­nym z czte­rech izo­me­rów bu­te­nu. Jest waż­nym su­row­cem w syn­te­zach wiel­ko­to­na­żo­wych.

Wikipedia


izocefalia

w pla­sty­ce: spo­sób kom­po­zy­cji, w któ­rej głowy przed­sta­wia­nych po­sta­ci znaj­du­ją się na tej samej wy­so­ko­ści; izo­ke­fa­lizm, izo­ke­fa­lia


SJP.pl


izocefaliczny

→ izo­ce­fa­lia; izo­ke­fa­licz­ny


SJP.pl


izochimena

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze w porze zi­mo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze w zimie

Wiktionary

Izo­chi­me­na ( "isos" = „równy” + "che­i­mon" = „zima”) – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych śred­nia zi­mo­wa tem­pe­ra­tu­ra osią­gnę­ła taką samą war­tość. Miarą sto­so­wa­ną są jed­nost­ki tem­pe­ra­tu­ry (w za­leż­no­ści od ukła­du jed­no­stek i miar).

Izo­chi­me­ny wraz z izo­te­ra­mi sto­so­wa­ne są głów­nie na ma­pach me­te­o­ro­lo­gicz­nych.

Wikipedia


izochinolina

Izo­chi­no­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych za­wie­ra­ją­cych azot. Izo­chi­no­li­na zbu­do­wa­na jest ze skon­den­so­wa­ne­go pier­ście­nia ben­ze­no­we­go i pi­ry­dy­no­we­go. Struk­tu­ral­ny izo­mer chi­no­li­ny.

Wikipedia


izochora

linia przed­sta­wia­ją­ca na wy­kre­sie pro­ces ter­mo­dy­na­micz­ny, pod­czas któ­re­go układ nie zmie­nia ob­ję­to­ści


SJP.pl


izochroma

w me­to­dzie ela­sto­op­tycz­nej:
a) miej­sce ge­o­me­trycz­ne punk­tów, w któ­rych róż­ni­ce na­prę­żeń głów­nych mo­de­lu ele­men­tu kon­struk­cyj­ne­go mają stałe war­to­ści
b) miej­sce ge­o­me­trycz­ne punk­tów o rów­nych war­to­ściach mak­sy­mal­nych na­prę­żeń stycz­nych


SJP.pl

Izo­chro­ma – w ela­sto­op­ty­ce - prą­żek in­ter­fe­ren­cyj­ny prze­bie­ga­ją­cy przez punk­ty ciała, w któ­rych war­tość na­prę­żeń stycz­nych jest jed­na­ko­wa.

Wikipedia


izochromatyczny

od­no­szą­cy się do zja­wisk op­tycz­nych, w któ­rych barwa świa­tła nie ulega zmia­nie


SJP.pl


izochron

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych ja­kieś zja­wi­sko wy­stę­pu­je jed­no­cze­śnie


SJP.pl


izochrona

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych ja­kieś zja­wi­sko wy­stę­pu­je jed­no­cze­śnie


SJP.pl

Izo­chro­na – linia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych wy­stę­pu­je to samo zja­wi­sko w tym samym cza­sie. In­ny­mi słowy izo­chro­ny wyz­na­cza­ją ob­sza­ry o jed­na­ko­wej osią­gal­no­ści cza­so­wej.

Miarą sto­so­wa­ną są same jed­nost­ki czasu, jak mi­nu­ty, go­dzi­ny, dni. Niż­szy gra­dient izo­chro­nicz­ny wska­zu­je na więk­szą szyb­kość ruchu da­ne­go zja­wi­ska, wyż­szy od­wrot­nie.

Wikipedia


izochronizm

wła­ści­wość ukła­dów drga­ją­cych po­le­ga­ją­ca na za­cho­wy­wa­niu sta­łe­go okre­su drgań nie­za­leż­nie od zmian am­pli­tu­dy


SJP.pl

Izo­chro­nizm (gr. "ἴσος" "równy", "χρόνος" "czas") – wła­ści­wość ukła­du drga­ją­ce­go po­le­ga­ją­ca na nie­za­leż­no­ści okre­su drgań od am­pli­tu­dy. Izo­chro­nicz­ność jest włas­no­ścią li­nio­wych ukła­dów drgań.

Rze­czy­wi­ste ukła­dy drga­ją­ce wy­ko­nu­ją z do­brym przy­bli­że­niem drga­nia har­mo­nicz­ne i po­zo­sta­ją izo­chro­nicz­ne wów­czas, gdy am­pli­tu­da drgań jest sto­sun­ko­wo mała. Dla drgań me­cha­nicz­nych oz­na­cza to np.

Wikipedia


izodrom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ra­kie­ta lub po­cisk ra­kie­to­wy le­cą­cy tym samym kur­sem, co inny obiekt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzɔdrɔ̃m, AS: izodrõm

Wiktionary


izodynama

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o jed­na­ko­wym na­tę­że­niu pola ma­gne­tycz­ne­go Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tym samym na­tę­że­niu pola ma­gne­tycz­ne­go

Wiktionary

Izo­dy­na­ma ("izo-" + "dýnamis" = „siła”) – izo­li­nia bie­gną­ca na mapie wzdłuż miejsc, w któ­rych skła­do­wa po­zio­ma lub pio­no­wa na­tę­że­nia pola ma­gne­tycz­ne­go Ziemi jest jed­na­ko­wa, np. izo­go­na, izo­kli­na.

Wikipedia


izodynamiczny

→ izo­dy­na­mia


SJP.pl

Patrz:

izodynamia

izoelektronowy

w fi­zy­ce, o ato­mach, jo­nach, czą­stecz­kach: po­sia­da­ją­ce taką samą licz­bę i kon­fi­gu­ra­cję elek­tro­nów wa­len­cyj­nych


SJP.pl


izoenzym

każdy z en­zy­mów ka­ta­li­zu­ją­cych tę samą re­ak­cję, lecz róż­nią­cych się pod wzglę­dem bu­do­wy lub wła­ści­wo­ści; izo­zym


SJP.pl


izofena

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych za­cho­dzi to samo zja­wi­sko bio­lo­gicz­ne


SJP.pl


izoflawon

fi­to­hor­mon wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach strącz­ko­wych


SJP.pl


izoflawonowy

→ izo­fla­won


SJP.pl

Patrz:

izoflawon

izofona

linia na mapie oz­na­cza­ją­ca gra­ni­ce wy­stę­po­wa­nia ja­kie­goś zja­wi­ska fo­ne­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) akust. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym po­zio­mie gło­śno­ści dźwię­ku;

 (1.2) jęz. krzy­wa wyz­na­cza­ją­ca gra­ni­cę wy­stą­pie­nia zja­wi­ska fo­ne­tycz­ne­go;

Wiktionary

Izo­fo­na, krzy­wa izo­fo­nicz­na – krzy­wa jed­na­ko­we­go po­zio­mu gło­śno­ści dźwię­ku. Izo­fo­ny są przed­sta­wia­ne w ukła­dzie lo­ga­ryt­micz­nej za­leż­no­ści po­zio­mu na­tę­że­nia dźwię­ku lub po­zio­mu ci­śnie­nia aku­stycz­ne­go od czę­stot­li­wo­ści. Dana krzy­wa izo­fo­nicz­na ma tę samą war­tość, na prze­strze­ni róż­nych czę­stot­li­wo­ści, li­czo­ną w fo­nach, ale różną li­czo­ną w de­cy­be­lach. Wy­ni­ka to z róż­ne­go od­bio­ru czę­stot­li­wo­ści przez ludz­kie ucho.

Wikipedia


izofoniczna

krzy­wa izo­fo­nicz­na - krzy­wa łą­czą­ca na wy­kre­sie punk­ty o jed­na­ko­wym po­zio­mie gło­śno­ści, czę­stot­li­wo­ści i na­tę­że­nia dźwię­ku


SJP.pl


izofota

linia łą­czą­ca na oś­wiet­lo­nej po­wierzch­ni punk­ty o jed­na­ko­wym na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia, wy­ra­żo­nym w fo­tach


SJP.pl


izoftalowy

kwas izof­ta­lo­wy - kwas aro­ma­tycz­ny, izo­mer kwasu fta­lo­we­go


SJP.pl


izogameta

jedna z gamet o takim samym kształ­cie i wy­mia­rze, lecz zróż­ni­co­wa­nych płcio­wo


SJP.pl


izogamia

rozm­na­ża­nie się za poś­red­nict­wem izo­ga­met czyli dwóch gamet zróż­ni­co­wa­nych płcio­wo ale iden­tycz­nych pod wzglę­dem ruch­li­wo­ści i roz­mia­ru


SJP.pl

Izo­ga­mia – typ rozm­na­ża­nia płcio­we­go, gdzie dwie ga­me­ty są iden­tycz­ne pod wzglę­dem kształ­tu i ruch­li­wo­ści, ale róż­nią­ce się bio­che­mią, fiz­jo­lo­gią i ge­ne­tycz­nie. Ga­me­ty oz­na­cza się tu jako „+” i „–”. Wy­stę­pu­je u pier­wot­nia­ków (ameby), jed­no­ko­mór­ko­wych glo­nów, grzy­bów i zie­le­nic.

Wikipedia


izogamma

typ rozm­na­ża­nia płcio­we­go, gdzie dwie ko­mór­ki roz­rod­cze są iden­tycz­ne pod wzglę­dem kształ­tu i ruch­li­wo­ści


SJP.pl


izoglosa

linia na mapie oz­na­cza­ją­ca za­sięg te­ry­to­rial­ny ja­kiejś cechy ję­zy­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. linia na mapie wyz­na­cza­ją­ca za­sięg danej cechy ję­zy­ko­wej

Wiktionary

Izo­glo­sa (z grec­kie­go) – ogól­na nazwa linii na ma­pach w at­la­sach ję­zy­ko­wych.

Izo­glo­sa okre­śla te­ry­to­rial­ny za­sięg wy­stę­po­wa­nia ja­kiejś cechy ję­zy­ko­wej, np. ma­zu­rze­nia w ję­zy­ku pol­skim. Wśród nich można wy­róż­nić: izo­fo­ny, izo­mor­fy i izo­lek­sy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈɡlɔsa, AS: izoglosa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izoglosowy

Wiktionary


izoglosowy

zwią­za­ny z izo­glo­są, linią na mapie oz­na­cza­ją­cą za­sięg te­ry­to­rial­ny ja­kiejś cechy ję­zy­ko­wej, np. mapa izo­glo­so­wa


SJP.pl


izoglukoza

syrop glu­ko­zo­wo-fruk­to­zo­wy, za­mien­nik cukru wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­duk­cji na­po­jów i roz­ma­i­tych ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych


SJP.pl


izogona

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym kie­run­ku wia­tru w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej de­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej;

Wiktionary

Izo­go­na ("izo-" + "gõnía" = „kąt”) – izo­li­nia bie­gną­ca na mapie (ge­o­gra­ficz­nej lub ma­gne­tycz­nej) wzdłuż miejsc o ta­kiej samej war­to­ści de­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej. Szcze­gól­ną od­mia­ną izo­go­ny jest agona – linia łą­czą­ca punk­ty o ze­ro­wej de­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) De­kli­na­cje da­ne­go miej­sca otrzy­mu­je­my przez od­czy­ta­nie licz­by po­da­nej na izo­go­nie po­ło­żo­nej naj­bli­żej szu­ka­nej miej­sco­wo­ści.

 (1.1) Linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o jed­na­ko­wej war­to­ści de­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej na­zy­wa się izo­go­ną (nie mylić z po­łud­ni­kiem ma­gne­tycz­nym), a linia łą­czą­ca punk­ty o de­kli­na­cji rów­nej zeru — agoną.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) izogonalny

Wiktionary


izohalina

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty na morzu o tym samym za­so­le­niu wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym za­so­le­niu;

Wiktionary

Izo­ha­li­na ("izo-" + "háls" = „sól”) – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca punk­ty o takim samym stop­niu za­so­le­nia. Sto­so­wa­na do gra­ficz­ne­go przed­sta­wie­nia po­zio­mów za­so­le­nia je­zior, mórz, oce­a­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­je wiele ro­dza­jów izo­li­nii, a jedną z nich jest izo­ha­li­na.

 (1.1) Nazwa „izo­ha­li­na“ wzbu­dza­ło czę­sto uśmiech na ustach gim­naz­ja­li­stów.

 (1.1) ''Linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o takim samym stop­niu za­so­le­nia wody to izo­ha­li­na.

 (1.1) W ba­se­nie Got­landz­kim ta izo­ha­li­na prze­bie­ga na głę­bo­ko­ści więk­szej niż 100 m. w Ba­se­nie Born­holm­skim pły­ciej.

Wiktionary


izohela

linia na mapie, która łączy punk­ty o jed­na­ko­wej war­to­ści usło­necz­nie­nia w tym samym cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o ta­kich sa­mych war­to­ściach usło­necz­nie­nia

 (1.2) fot. linia łą­czą­ca punk­ty o tej samej gę­sto­ści op­tycz­nej w obra­zie nie­przet­wo­rzo­nym

Wiktionary


izohelia

fo­to­gra­ficz­na tech­ni­ka to­no­roz­dziel­cza, w któ­rej obraz zło­żo­ny jest z plam bieli, sza­ro­ści i czer­ni, bez przejść mię­dzy to­na­mi


SJP.pl

Izo­he­lia – po­zy­ty­wo­wa tech­ni­ka to­no­roz­dziel­cza opra­co­wa­na przez Wi­tol­da Ro­me­ra w 1931, po­le­ga­ją­ca na przet­wo­rze­niu obra­zu po­le­ga­ją­cym na ut­wo­rze­niu w nim w efek­cie koń­co­wym kilku do­wol­nie wy­bra­nych od­cie­ni wy­raź­nie od­dzie­lo­nych od sie­bie jas­no­ścią, od­po­wia­da­ją­cym punk­tom o tej samej gę­sto­ści op­tycz­nej w obra­zie nie­przet­wo­rzo­nym, naz­wa­ny­mi izo­he­la­mi.

Wikipedia


izohieta

linia na mapie kli­ma­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej ilo­ści opa­dów at­mos­fe­rycz­nych w danym cza­sie bądź o jed­na­ko­wych śred­nich opa­dach wie­lo­let­nich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o ta­kich sa­mych war­to­ściach sum opa­dów;

Wiktionary

Izo­hie­ta – izo­li­nia łą­czą­ca punk­ty na mapie kli­ma­tycz­nej o ta­kich sa­mych war­to­ściach sum opa­dów at­mos­fe­rycz­nych w danym okre­sie.

Wy­so­ko­ści opa­dów znane są dla okre­ślo­nych punk­tów – w miej­scach lo­ka­li­za­cji sta­cji opa­do­wych. Je­że­li na mapie, na któ­rej wyz­na­czo­ne są miej­sca po­ło­że­nia sta­cji opa­do­wych zo­sta­ną wpi­sa­ne war­to­ści wy­so­ko­ści opadu i po­łą­czy się od­po­wied­nio punk­ty jed­na­ko­wych opa­dów, uzy­ska­my „war­stwi­ce” ana­lo­gicz­ne do war­stwic wy­so­ko­ści te­re­nu dla map to­po­gra­ficz­nych[[[Pomoc:Przy­pi­sy|po­trzeb­ny przy­pis]]].

Wikipedia


izohipsa

1. linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia; po­zio­mi­ca, war­stwi­ca;
2. linia na mapie po­go­dy łą­czą­ca punk­ty le­żą­ce na jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści danej po­wierzch­ni izo­ba­rycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści nad po­ziom morza lub wzglę­dem in­ne­go przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za po­mo­cą izo­hips można przed­sta­wić na mapie uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu.

 (1.1) Aby w pełni zro­zu­mieć uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu dział­ki, nie­zbęd­na jest ana­li­za izo­hips, czyli krzy­wych linii na mapie łą­czą­cych punk­ty o ta­kiej samej wy­so­ko­ści wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia, naj­czę­ściej nad po­zio­mem morza.

 (1.1) Do­ty­czy to zresz­tą każ­de­go ob­sza­ru wy­dzie­lo­ne­go na pod­sta­wie kry­ter­jum nie hip­so­me­trycz­ne­go, a więc każ­de­go nie ogra­ni­czo­ne­go wspól­ną izo­hip­są.

 (1.1) Przy tej me­to­dzie do wy­ry­so­wa­nia orien­ta­cyj­ne­go ukła­du izo­hips wy­star­czy mieć po­da­ne wy­so­ko­ści nad po­ziom morza kilku bądź kil­ku­na­stu punk­tów od­nie­sie­nia naj­le­piej roz­sia­nych po całej prze­strze­ni ob­ję­tej ana­li­zą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈxʲipsa, AS: izoχʹipsa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poziomica, warstwica

Wiktionary


izohumida

Izo­hu­mi­da ("izo" + "hu­mi­dus" = „wil­got­ny”) – izo­li­nia na mapie kli­ma­tycz­nej lub dia­gra­mie łą­czą­ca punk­ty o ta­kiej samej wil­got­no­ści względ­nej po­wie­trza w tym samym cza­sie. Wyraz ten po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go.

Wikipedia


izohydra

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o jed­na­ko­wym po­zio­mie wód


SJP.pl


izohydria

stały, względ­nie równy po­ziom stę­że­nia jonów wo­do­ro­wych w or­ga­niz­mie


SJP.pl


izojonia

utrzy­my­wa­nie po­szcze­gól­nych jonów w or­ga­niz­mie na sta­łym po­zio­mie


SJP.pl


izokandela

krzy­wa na po­wierzch­ni umy­ślo­nej kuli, w któ­rej środ­ku znaj­du­je się źró­dło świa­tła, łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce kie­run­kom, w któ­rych świa­tłość jest taka sama; także rzut tej pła­szczyz­ny na krzy­wą


SJP.pl


izokefalia

w pla­sty­ce: spo­sób kom­po­zy­cji, w któ­rej głowy przed­sta­wia­nych po­sta­ci znaj­du­ją się na tej samej wy­so­ko­ści; izo­ke­fa­lizm, izo­ce­fa­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ro­dzaj ka­no­nicz­nej kom­po­zy­cji pla­stycz­ny­a­stycz­nej, w któ­rej głowy po­sta­ci znaj­du­ją się w jed­nej linii, na tej samej wy­so­ko­ści;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izokefalizm

Wiktionary


izokefaliczny

→ izo­ke­fa­lia, → izo­ke­fa­lizm; izo­ce­fa­licz­ny


SJP.pl


izokefalizm

w pla­sty­ce: spo­sób kom­po­zy­cji, w któ­rej głowy przed­sta­wia­nych po­sta­ci znaj­du­ją się na tej samej wy­so­ko­ści; izo­ke­fa­lia, izo­ce­fa­lia


SJP.pl

Izo­ke­fa­lizm, izo­ke­fa­lia (gr. "isos" – równy, "ke­fa­le" – głowa), spo­sób kom­po­zy­cji ukła­dów wie­lo­fi­gu­ro­wych sto­so­wa­ny w rzeź­biar­stwie i ma­lar­stwie po­le­ga­ją­cy na tym, że głowy przed­sta­wia­nych po­sta­ci znaj­du­ją się na tej samej wy­so­ko­ści.

Izo­ke­fa­lizm wy­stę­po­wał w an­tycz­nych pła­sko­rzeź­bach (ba­bi­loń­skich, asy­ryj­skich, egip­skich), ar­cha­icz­nej sztu­ce grec­kiej.

Wikipedia


izoklina

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym na­chy­le­niu ma­gne­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej in­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej

Wiktionary

Zo­bacz też: Izo­kli­ny.

Izo­kli­na – izo­li­nia bie­gną­ca na mapie (ge­o­gra­ficz­nej lub ma­gne­tycz­nej) wzdłuż miejsc o ta­kiej samej war­to­ści in­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej.

Wikipedia


izokolon

fi­gu­ra sty­li­stycz­na po­le­ga­ją­ca na bu­do­wie czło­nów zda­nia zło­żo­nych z rów­nej licz­by sylab oraz o takim samym ryt­mie; iso­ko­lon


SJP.pl


izokosma

linia łą­czą­ca te same punk­ty pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tym samym na­tę­że­niu pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go

Wiktionary

Izo­kos­ma ("izo" + "kós­mos" = „świat”) – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca punk­ty o tym samym na­tę­że­niu pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go, czyli pro­mie­nio­wa­nia zło­żo­ne­go, za­rów­no kor­pu­sku­lar­ne­go, jak i elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, do­cie­ra­ją­ce­go do Ziemi z ota­cza­ją­cej ją prze­strze­ni kos­micz­nej.

Wikipedia


izokoszta

krzy­wa jed­na­ko­we­go kosz­tu dwóch czyn­ni­ków wyt­wór­czych (na­kła­dów pracy i ka­pi­ta­łu), jakie mogą być za­an­ga­żo­wa­ne do pro­duk­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. linia obra­zu­ją­ca wszyst­kie kom­bi­na­cje dwóch czyn­ni­ków wyt­wór­czych, któ­rych koszt cał­ko­wi­ty jest taki sam;

Wiktionary

Izo­kosz­ta ("krzy­wa jed­na­ko­we­go kosz­tu") − w mi­kro­e­ko­no­mii pro­sta obra­zu­ją­ca różne kom­bi­na­cje czyn­ni­ków pro­duk­cji, któ­rych koszt cał­ko­wi­ty jest taki sam.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­rzy­stu­jąc izo­kosz­ty i izok­wan­ty można wyz­na­czyć punk­ty styku obu krzy­wych, bę­dą­cy op­ti­ma­mi pro­du­cen­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈkɔʃta, AS: izokošta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywa jednakowego kosztu

Wiktionary


izokrates

(436-338 p.n.e.) mówca grec­ki, uczeń So­kra­te­sa, na­u­czy­ciel mło­dzie­ży, twór­ca te­o­rii kla­sycz­nej prozy at­tyc­kiej


SJP.pl

Izo­kra­tes ( Ἰσοκράτης "Iso­kra­tes"; 436-338 p.n.e.) – mówca grec­ki, na­u­czy­ciel wy­mo­wy, twór­ca te­o­rii kla­sycz­nej prozy at­tyc­kiej. Za­li­cza­ny do ka­no­nu dzie­się­ciu mów­ców. Jego za­słu­gą jest, że do­ko­nał kla­sy­fi­ka­cji prozy at­tyc­kiej, wpro­wa­dza­jąc po­dział na: ję­zy­ki po­e­tyc­kie i ję­zy­ki prozy.

Wikipedia


izokryma

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej naj­niż­szej tem­pe­ra­tu­rze po­wie­trza w zimie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej naj­niż­szej tem­pe­ra­tu­rze w zimie

Wiktionary

Izo­kry­ma ("izo-" + "kry­mós" = „zimno, mróz”) – linia na mapie, łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze po­wie­trza zimy astro­no­micz­nej.

Wikipedia


izokwanta

w te­o­rii pro­duk­cji: krzy­wa wyz­na­cza­ją­ca wszel­kie moż­li­we kom­bi­na­cje czyn­ni­ków pro­duk­cji, które dają tę samą ilość pro­duk­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. linia przed­sta­wia­ją­ca wszyst­kie kom­bi­na­cje dwóch czyn­ni­ków wyt­wór­czych poz­wa­la­ją­ce osią­gnąć dany roz­miar pro­duk­cji;

Wiktionary

Izok­wan­ta (krzy­wa jed­na­ko­we­go pro­duk­tu) to krzy­wa przed­sta­wia­ją­ca wszyst­kie kom­bi­na­cje dwóch czyn­ni­ków wyt­wór­czych poz­wa­la­ją­ce osią­gnąć dany roz­miar pro­duk­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dłu­go­ści wek­to­rów, któ­rych końce wyz­na­cza­ją izok­wan­ty, są pro­por­cjo­nal­ne do ilo­ści pro­duk­tu, czyli do roz­mia­ru pro­duk­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈkfãnta, AS: izokfãnta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywa jednakowego produktu

Wiktionary


izolacja

1. bycie w odo­sob­nie­niu, bycie poza od­dział­wa­niem oto­cze­nia; alie­na­cja, odo­sob­nie­nie, od­se­pa­ro­wa­nie;
2. w psy­cho­lo­gii: me­cha­nizm obron­ny po­le­ga­ją­cy na uni­ka­niu wszel­kiej ak­tyw­no­ści mo­gą­cej wy­wo­łać nie­przy­jem­ne od­czu­cia; alie­no­wa­nie się, izo­lo­wa­nie się;
3. w bio­lo­gii: ogra­ni­cze­nie lub unie­moż­li­wie­nie krzy­żo­wa­nia się ga­tun­ków ro­ślin lub zwie­rząt przez wyt­wo­rze­nie się ba­rie­ry chro­nią­cej;
4. od­dzie­le­nie da­ne­go ciała fi­zycz­ne­go od oto­cze­nia war­stwą spe­cjal­nie przy­sto­so­wa­ne­go ma­te­ria­łu;
5. war­stwa spe­cjal­ne­go ma­te­ria­łu, utrud­nia­ją­ca wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie dwóch ukła­dów, ciał, śro­do­wisk itp.; izo­la­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­dzie­le­nie od oto­cze­nia lub unie­moż­li­wie­nie kon­tak­tu z oto­cze­niem

 (1.2) fiz. war­stwa ma­te­ria­łu o ni­skiej prze­wod­no­ści ciepl­nej chro­nią­ca, ogra­ni­cza­ją­ca do­pływ lub od­pływ cie­pła;

 (1.3) niska prze­wod­ność ciepl­na (cecha izo­la­cji (1.2))

 (1.4) elektr. war­stwa ma­te­ria­łu o ni­skiej prze­wod­no­ści elek­trycz­nej;

Wiktionary

Izo­la­cja – spo­sób za­bez­pie­cze­nia dwóch są­sia­du­ją­cych ukła­dów, ele­men­tów itp. w celu utrud­nie­nia wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Sty­ro­pian ma dobrą izo­la­cję.

 (1.4) Izo­la­cję prze­wo­du wy­ko­na­no z pol­wi­ni­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolator mrz., izolacjonista mos., izolacjonizm mrz., izolatka ż., wyizolowanie n., odizolowanie n.

 czas. izolować ndk., odizolować dk., izolować ndk., zaizolować dk.

 przym. izolacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odosobnienie, separacja

 (1.2) termoizolator

Wiktionary


izolacjonista

zwo­len­nik izo­la­cjo­niz­mu - stra­te­gii w po­li­ty­ce mię­dzy­na­ro­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik izo­la­cjo­niz­mu w po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej

 (1.2) zwo­len­nik izo­lo­wa­nia się od in­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔlat͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: izolacʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolacjonizm m., izolacja ż., izolowanie n., izolatka ż.

:: fż. izolacjonistka ż.

 czas. izolować ndk.

 przym. izolacjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) separatysta

Wiktionary


izolacjonistka

zwo­len­nicz­ka izo­la­cjo­niz­mu - stra­te­gii w po­li­ty­ce mię­dzy­na­ro­do­wej


SJP.pl


izolacjonistyczny

1. taki, który do­ty­czy izo­la­cjo­niz­mu - stra­te­gii w po­li­ty­ce mię­dzy­na­ro­do­wej, np. dok­try­na izo­la­cjo­ni­stycz­na; se­pa­ra­ty­stycz­ny;
2. rzad­ko: taki, który dąży do izo­la­cjo­niz­mu, czyli skłon­no­ści do bycia w odo­sob­nie­niu, poza od­dzia­ły­wa­niem oto­cze­nia; izo­la­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z izo­la­cjo­niz­mem, do­ty­czą­cy izo­la­cjo­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolatka ż., izolacjonizm mrz., izolacjonista mos., izolacjonistka ż.

Wiktionary


izolacjonizm

1. skłon­ność do po­zo­sta­wa­nia poza od­dzia­ły­wa­niem oto­cze­nia; izo­la­cja, alie­na­cja;
2. w po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej: stra­te­gia po­le­ga­ją­ca na odrzu­ce­niu lub oka­za­niu braku za­in­te­re­so­wa­nia przez dany kraj przy­mie­rza­mi mię­dzy­na­ro­do­wy­mi oraz spra­wa­mi in­nych kra­jów, przy jed­no­czes­nym sku­pie­niu się na obro­nie in­te­re­sów i praw na­ro­do­wych; se­pa­ra­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­li­ty­ka da­ne­go pań­stwa po­le­ga­ją­ca na ogra­ni­cze­niu an­ga­żo­wa­nia się w spra­wy za­gra­nicz­ne i sku­pie­niu się na pro­ble­mach wew­nętrz­nych kraju;

 (1.2) ten­den­cja do izo­lo­wa­nia się

Wiktionary

Izo­la­cjo­nizm (ang. "iso­la­tio­nism" z fr. "iso­la­tion" ‘izo­la­cja’ od wł. "iso­la­to" 'od­dzie­lo­ny od wszyst­kie­go, jak wyspa od lądu’ od "isola" ‘wyspa’ z łac. "in­su­la" ‘wyspa’), kie­ru­nek po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej spro­wa­dza­ją­cy się do obro­ny in­te­re­sów i bez­pie­czeń­stwa włas­ne­go pań­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Obie grupy: ży­dow­ska wcze­śniej, rom­ska do cza­sów współ­czes­nych, zaj­mo­wa­ły naj­niż­sze miej­sce w hie­rar­chii spo­łecz­nej, dzie­li­ły wy­raź­ną odręb­ność ję­zy­ko­wą od spo­łecz­no­ści więk­szo­ścio­wych, cha­rak­te­ry­stycz­ny ubiór, wy­ko­ny­wa­ne za­wo­dy oraz izo­la­cjo­nizm: za­rów­no wew­nętrz­ny jak i na­rzu­co­ny przez spo­łe­czeń­stwo więk­szo­ścio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔlaˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: izolacʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolacja ż., izolacjonista m., izolatka ż.

 czas. izolować

 przym. izolacjonistyczny

Wiktionary


izolacyjność

cecha tego, co ma wła­ści­wo­ści izo­la­cyj­ne, czyli takie, które służą do od­dzie­le­nia dwóch ukła­dów, ciał, śro­do­wisk itp., np. izo­la­cyj­ność ciepl­na


SJP.pl


izolacyjny

1. taki, który dąży do izo­la­cji, czyli bycia w odo­sob­nie­niu, poza od­dzia­ły­wa­niem oto­cze­nia; izo­la­cjo­ni­stycz­ny (rzad­ko);
2. taki, który służy do od­dzie­le­nia dwóch ukła­dów, ciał, śro­do­wisk itp.;
3. taki, który do­ty­czy izo­la­cji - me­cha­niz­mu obron­ne­go czło­wie­ka;
4. w bio­lo­gii: taki, który ogra­ni­cza lub unie­moż­li­wia krzy­żo­wa­nie się ga­tun­ków ro­ślin albo zwie­rząt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zdol­ność izo­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolatka ż., izolacja ż.

 czas. izolować ndk.

Wiktionary


izolarz

pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy izo­la­cję; izo­ler


SJP.pl


izolat

1. kul­tu­ra pa­to­ge­nu ro­śli­ny prze­cho­wy­wa­na w ce­lach doś­wiad­czal­nych;
2. zwią­zek za­pa­cho­wy wy­o­dręb­nio­ny z bal­sa­mu, ży­wi­cy lub olej­ku ete­rycz­ne­go;
3. język nie­wy­ka­zu­ją­cy po­kre­wień­stwa z innym ist­nie­ją­cym ję­zy­kiem; język izo­lo­wa­ny;
4. izo­lat biał­ka - pro­dukt wy­so­ko­biał­ko­wy o bar­dzo wy­so­kiej za­war­to­ści pro­te­in


SJP.pl


izolatka

1. w szpi­ta­lach, in­ter­na­tach, żłob­kach itp.: od­dziel­ny pokój, w któ­rym umie­szcza się osoby chore lub po­dej­rza­ne o cho­ro­bę za­kaź­ną; se­pa­rat­ka;
2. w za­kła­dzie kar­nym: cela jed­no­o­so­bo­wa; po­je­dyn­ka, se­pa­rat­ka, kar­cer;
3. prze­no­śnie: ro­dzaj do­dat­ko­wej kary po­le­ga­ją­cej na umie­szcze­niu osa­dzo­ne­go w za­kła­dzie kar­nym w jed­no­o­so­bo­wej celi; kar­cer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­na jed­no­o­so­bo­wa sala dla cho­rych, zwy­kle za­kaź­nie

 (1.2) jed­no­o­so­bo­wa cela w wię­zie­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • izo­la­to­rium, w opie­ce zdro­wot­nej – po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne dla osoby cho­rej za­kaź­nie lub po­dej­rza­nej o cho­ro­bę za­kaź­ną
  • izo­lat­ka (wię­zie­nie) – w wię­zien­nict­wie – jed­no­o­so­bo­wa cela

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na od­dzia­le znaj­du­ją się dwie no­wo­cze­śnie wy­po­sa­żo­ne izo­lat­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈlatka, AS: izolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolacja ż., izolacyjność ż., izolator m., izolarz m., izoler m., izolatorium n., izolacjonizm m., izolacjonista m., izolacjonistka ż.

 przym. izolacyjny, izolacjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) separatka

Wiktionary


izolator

1. war­stwa spe­cjal­ne­go ma­te­ria­łu, utrud­nia­ją­ca wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie dwóch ukła­dów, ciał, śro­do­wisk itp.; izo­la­cja;
2. przed­miot z por­ce­la­ny, szkła lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, który służy do łą­cze­nia i jed­no­cze­śnie izo­lo­wa­nia czę­ści bę­dą­cych wzglę­dem sie­bie pod na­pię­ciem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­te­riał izo­lu­ją­cy

 (1.2) elektr. przed­miot z ma­te­ria­łu nie prze­wo­dzą­ce­go prądu elek­trycz­ne­go, łą­czą­cy a za­ra­zem izo­lu­ją­cy czę­ści urzą­dze­nia bę­dą­ce wzglę­dem sie­bie pod na­pię­ciem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy lub mon­tu­ją­cy izo­la­cję

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Izo­la­tor – film w re­ży­se­rii Chri­stop­her Doyle’a z roku 2008
  • Izo­la­tor elek­trycz­ny (w fi­zy­ce i tech­ni­ce) – die­lek­tryk, ma­te­riał, który nie prze­wo­dzi prądu elek­trycz­ne­go
    • Izo­la­tor elek­trycz­ny (w tech­ni­ce) – ele­ment kon­struk­cyj­ny, który nie prze­wo­dzi prądu elek­trycz­ne­go
    • izo­la­to­ry ener­ge­tycz­ne
  • Izo­la­tor cie­pła
  • Izo­la­tor aku­stycz­ny
  • Izo­la­tor Bo­gu­chwa­ła klub pił­kar­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. izolacja ż., izolatka ż., wyizolowanie n.

 czas. izolować

Wiktionary


izolatorium

w me­dy­cy­nie: szpi­tal sa­na­to­ryj­ny przez­na­czo­ny dla osób cho­rych na cho­ro­bę za­kaź­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bu­dy­nek lub po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do pro­wa­dze­nia izo­la­cji cho­rych na cho­ro­by za­kaź­ne;

Wiktionary

Izo­la­to­rium – zam­knię­ty za­kład lecz­ni­czy, cza­sem też sa­na­to­rium, z przez­na­cze­niem tylko dla cho­rych na jedną z cho­rób za­kaź­nych.

Izo­la­to­ria pow­sta­ją naj­czę­ściej pod­czas epi­de­mii lub pan­de­mii, czę­sto wtedy, kiedy bra­ku­je miejsc w szpi­ta­lach na od­dzia­łach za­kaź­nych. Przy­kła­dem może być epi­de­mia ospy we Wroc­ła­wiu lub pan­de­mia COVID-19.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sa­na­to­rium Uz­dro­wi­sko­wym MSWiA „Orion” w Cie­cho­cin­ku dzia­ła pier­wsze w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim izo­la­to­rium dla osób za­ka­żo­nych ko­ro­na­wi­ru­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolatka ż.

Wiktionary


izolatorowy

→ izo­la­tor


SJP.pl

Patrz:

izolator

izolband

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taśma izo­la­cyj­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk band-zola

Wiktionary


izolda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit­celt. szt. liter. teatr. film. imię bo­ha­ter­ki nie­speł­nio­nej mi­ło­ści ;

 (1.2) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Izol­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go lub ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się naj­praw­do­po­dob­niej z wa­lij­skie­go "Es­sylt" oz­na­cza­ją­ce­go „pię­kna”. We­dług le­gen­dy no­si­ła to imię ir­landz­ka księż­nicz­ka, ko­chan­ka Tri­sta­na, za­rę­czo­na kró­lo­wi Korn­wa­lii Mar­ko­wi. Moż­li­we jed­nak, że imię po­cho­dzi z staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go "isan" „że­la­zo” i "wal­tan" „rzą­dzić, pa­no­wać”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈzɔlda, AS: izolda

Wiktionary


izoldziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Izol­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


izoleksa

dia­lek­to­lo­gia: linia na mapie wyz­na­cza­ją­ca te­ry­to­rial­ny za­sięg wy­stę­po­wa­nia ja­kie­goś wy­ra­zu, naj­czę­ściej gwa­ro­we­go


SJP.pl

Izo­lek­sa (z grec­kie­go "izo" – równy i "lek­sis" – wyraz) – linia wy­ty­czo­na na mapie zgod­nie z gra­ni­cą za­się­gu te­ry­to­rial­ne­go wy­stę­po­wa­nia da­ne­go (któ­re­go do­ty­czy dana izo­lek­sa) wy­ra­zu jako ele­men­tu słow­ni­ko­we­go. Izo­lek­sa prze­bie­ga np. mię­dzy ob­sza­ra­mi z do­mi­nu­ją­cy­mi for­ma­mi "na polu" i "na dwo­rze".

Wikipedia


izoler

pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy izo­la­cję; izo­larz


SJP.pl


izoleucyna

ami­nok­was eg­zo­gen­ny, izo­mer le­u­cy­ny; wy­stę­pu­je w więk­szo­ści bia­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. eg­zo­gen­ny ami­nok­was o roz­ga­łę­zio­nym łań­cu­chu, ważny w me­ta­bo­liz­mie mię­śni, bio­syn­te­zie bia­łek i re­gu­la­cji ener­gii

Wiktionary

Izo­le­u­cy­na, skró­ty: Ile, I – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, izo­mer le­u­cy­ny, ali­fa­tycz­ny ami­nok­was biał­ko­wy, obo­jęt­ny elek­trycz­nie. Na­le­ży do ami­nok­wa­sów eg­zo­gen­nych, czyli nie może być syn­te­ty­zo­wa­ny w or­ga­niz­mie czło­wie­ka i musi być do­star­cza­ny z po­ży­wie­niem. Duże jego ilo­ści znaj­du­ją się w ka­ze­i­nie, he­mo­glo­bi­nie, biał­kach oso­cza krwi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. leucyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót: Ile, symbol: I

Wiktionary


izolinia

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o ta­kich sa­mych war­to­ściach da­ne­go zja­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geod. linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wych war­to­ściach danej cechy;

Wiktionary

Izo­li­nia, iza­ryt­ma (w kar­to­gra­fii), izo­gra­ma (w me­te­o­ro­lo­gii) – krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wych war­to­ściach licz­bo­wych danej cechy. Ter­min ten i po­krew­ne ter­mi­ny po­cho­dzą od ίσος "ísos", „równy” i słowa „linia”, bądź od­po­wied­nich in­nych słów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bez­poś­red­nim oto­cze­niu emi­to­ra prze­bie­ga­ją izo­li­nie stę­żeń kil­ka­krot­nie mniej­szych od progu - nie oz­na­cza to jed­nak cał­ko­wi­te­go kom­for­tu.

 (1.1) (…) gdzie uzy­ska­ne war­to­ści je­zior­no­ści w po­lach pod­sta­wo­wych sta­no­wią o tym, że izo­li­nie prze­kra­cza­ją 70% i są to naj­więk­sze war­to­ści na świe­cie

 (1.1) W niek­tó­rych przy­pad­kach, w celu do­kład­niej­sze­go wyz­na­cza­nia prze­bie­gu izo­li­nii, ele­men­tar­ny pro­sto­kąt siat­ki jest au­to­ma­tycz­nie dzie­lo­ny na trój­ką­ty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izarytma, izograma

Wiktionary


izolowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|izo­lo­wać.

Wiktionary

Izo­lo­wa­nie – me­cha­nizm obron­ny po­le­ga­ją­cy na oder­wa­niu emo­cji od obiek­tów lub sy­tu­a­cji wy­wo­łu­ją­cych te emo­cje. Ta te­o­ria psy­cho­a­na­li­tycz­na zo­sta­ła po raz pier­wszy za­pro­po­no­wa­na przez Zyg­mun­ta Fre­u­da. Choć jest zwią­za­na z wy­par­ciem, wy­róż­nia się na kilka spo­so­bów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. izolacjonista mos., wyizolowanie n., odizolowanie n.

Wiktionary


izolowany

1. nie do­pu­szczać, nie do­pu­ścić do zet­knię­cia z kimś lub z czym;
2. wy­o­dręb­niać, wy­o­dręb­nić jakąś sub­stan­cję, np. gen, wirus z ja­kie­goś pre­pa­ra­tu;
3. od­dzie­lać, od­dzie­lić coś od oto­cze­nia ma­te­ria­łem nie­prze­wo­dzą­cym (np. prądu, cie­pła) lub nie­prze­pu­szcza­ją­cym (np. dźwię­ku);
4. o lu­dziach: izo­lo­wać się - uni­kać, za­prze­stać kon­tak­tu z kimś lub czymś; se­pa­ro­wać się, od­se­pa­ro­wać się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­dzie­lo­ny, odo­sob­nio­ny, od­dzie­lo­ny od ogółu

 (1.2) po­kry­ty izo­la­cją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔlɔˈvãnɨ, AS: izolovãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. izolować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odosobniony

Wiktionary


izolować

1. nie do­pu­szczać, nie do­pu­ścić do zet­knię­cia z kimś lub z czym;
2. wy­o­dręb­niać, wy­o­dręb­nić jakąś sub­stan­cję, np. gen, wirus z ja­kie­goś pre­pa­ra­tu;
3. od­dzie­lać, od­dzie­lić coś od oto­cze­nia ma­te­ria­łem nie­prze­wo­dzą­cym (np. prądu, cie­pła) lub nie­prze­pu­szcza­ją­cym (np. dźwię­ku);
4. o lu­dziach: izo­lo­wać się - uni­kać, za­prze­stać kon­tak­tu z kimś lub czymś; se­pa­ro­wać się, od­se­pa­ro­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­i­zo­lo­wać)

 (1.1) wy­dzie­lać z ca­ło­ści

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­i­zo­lo­wać)

 (2.1) po­kry­wać izo­la­cją

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. odi­zo­lo­wać)

 (3.1) od­dzie­lać od oto­cze­nia, nie do­pu­szczać do zet­knię­cia

 (3.2) być uży­wa­nym jako izo­la­cja

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny izo­lo­wać się (dk. wy­i­zo­lo­wać się)

 (4.1) od­dzie­lać się od cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny izo­lo­wać się (dk. odi­zo­lo­wać się)

 (5.1) od­su­wać się od in­nych, po­zo­sta­wać w odo­sob­nie­niu, trzy­mać się na ubo­czu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odizolować, wyizolować, zaizolować

 rzecz. izolacja ż., izolacjonizm m., izolacjonista m., izolat m., izolator m., odizolowanie n.

 przym. izolowany, izolacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) oddzielać, separować

Wiktionary


izoluksa

linia łą­czą­ca na oś­wiet­lo­nej po­wierzch­ni punk­ty o jed­na­ko­wym na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia, wy­ra­żo­nym w luk­sach


SJP.pl


izomalt

ma­ło­ka­lo­rycz­ny śro­dek sło­dzą­cy


SJP.pl

Izo­malt, E953 – mie­sza­ni­na or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, ni­sko­ka­lo­rycz­ny i nie­po­wo­du­ją­cy próch­ni­cy ma­so­wy śro­dek sło­dzą­cy o ni­skiej hi­gro­sko­pij­no­ści, łatwo kry­sta­li­zu­ją­cy. Daje dobrą kla­row­ność, za­po­bie­ga le­pie­niu się cu­kier­ków oraz umoż­li­wia długi okres prze­cho­wy­wa­nia[].

Wikipedia


izomaltuloza

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, izo­mer sa­cha­ro­zy uży­wa­ny głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym; pa­la­ty­no­za


SJP.pl

Izo­mal­tu­lo­za (pa­la­ty­no­za) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy di­sa­cha­ry­dów, izo­mer sa­cha­ro­zy. Jest sub­stan­cją bez­won­ną, białą lub pra­wie białą, kry­sta­licz­ną. Izo­mal­tu­lo­za znaj­du­je za­sto­so­wa­nie głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym. Cha­rak­te­ry­zu­je się niż­szym od sa­cha­ro­zy in­dek­sem gli­ke­micz­nym, a w pro­ce­sie jej tra­wie­nia ener­gia uwal­nia­na jest w bar­dziej zrów­no­wa­żo­ny spo­sób i przez dłuż­szy czas.

Wikipedia


izomer

każdy ze związ­ków or­ga­nicz­nych ma­ją­cych iden­tycz­ny wzór czą­stecz­ko­wy, lecz różny układ ato­mów w czą­stecz­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. jeden z dwóch lub więk­szej licz­by związ­ków che­micz­nych o tym samym skła­dzie ato­mo­wym, róż­nią­cych się po­łą­cze­nia­mi lub uło­że­niem ato­mów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­czy­ny zróż­ni­co­wa­nia za­pa­chu obu izo­me­rów kar­wo­nu są w ostat­nich la­tach przed­mio­tem oży­wio­nej po­le­mi­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izomeraza ż., izomeria ż.

 przym. izomeryczny

Wiktionary


izomeraza

ka­ta­li­za­tor re­ak­cji przeksz­tał­ceń wew­nątrz­ko­mór­ko­wych


SJP.pl


izomeria

zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia związ­ków o róż­nym roz­mie­szcze­niu ato­mów w czą­stecz­kach przy iden­tycz­nym skła­dzie che­micz­nym i masie czą­stecz­ko­wej


SJP.pl

Izo­me­ria – zja­wi­sko ist­nie­nia róż­nic w bu­do­wie czą­ste­czek o takim samym skła­dzie ato­mo­wym.

W za­leż­no­ści od róż­nic, jakie wy­stę­pu­ją po­mię­dzy izo­me­ra­mi, wy­róż­nia się na­stę­pu­ją­ce ro­dza­je izo­me­rii:

Wikipedia


izomeryzacja

Izo­me­ry­za­cja – re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na przeksz­tał­ca­niu się jed­ne­go izo­me­ru w drugi, na przy­kład izo­me­ry­za­cja kwasu (−)mle­ko­we­go w kwas (+)mle­ko­wy w wy­ni­ku in­wer­sji Wal­de­na. Izo­me­ry­za­cja może sta­no­wić za­rów­no sa­mo­dziel­ną re­ak­cję che­micz­ną, jak i być ubocz­nym, czę­sto nie­po­żą­da­nym, efek­tem innej re­ak­cji che­micz­nej.

Wikipedia


izomeryzować

prze­mie­niać jeden izo­mer związ­ku che­micz­ne­go w inny bez zmia­ny jego masy czą­stecz­ko­wej


SJP.pl


izometr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do kon­tro­li stanu izo­la­cji prze­wo­dów elek­trycz­nych

Wiktionary


izometria

przeksz­tał­ce­nie nie zmie­nia­ją­ce od­le­gło­ści po­mię­dzy punk­ta­mi


SJP.pl

Izo­me­tria (gr. "isos" – równy, "métron" – miara), także przeksz­tał­ce­nie izo­me­trycz­ne – funk­cja za­cho­wu­ją­ca od­le­gło­ści mię­dzy punk­ta­mi prze­strze­ni me­trycz­nej. Jest to więc "izo­mor­fizm izo­me­trycz­ny". W ge­o­me­trii fi­gu­ry, mię­dzy któ­ry­mi ist­nie­je izo­me­tria (są "izo­me­trycz­ne"), na­zy­wa­ne są "przy­sta­ją­cy­mi".

Wikipedia


izometryczny

1. w ma­te­ma­ty­ce: nie zmie­nia­ją­cy od­le­gło­ści mię­dzy punk­ta­mi, np. przeksz­tał­ce­nie izo­me­trycz­ne, rzut izo­me­trycz­ny;
2. ćwi­cze­nia izo­me­trycz­ne - ćwi­cze­nia po­le­ga­ją­ce na na­pi­na­niu mię­śni bez wy­ko­ny­wa­nia ru­chów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. taki, który nie zmie­nia od­le­gło­ści mię­dzy punk­ta­mi

 (1.2) o ćwi­cze­niu, gim­na­sty­ce: taki, który po­le­ga na na­pi­na­niu mię­śni bez wy­ko­ny­wa­nia ru­chów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izometria ż.

Wiktionary


izomorfa

ję­zy­koz­naw­stwo: linia na mapie wyz­na­cza­ją­ca te­ry­to­rial­ny za­sięg wy­stę­po­wa­nia ja­kiejś cechy ję­zy­ko­wej z za­kre­su flek­sji lub sło­wot­wór­stwa


SJP.pl

Izo­mor­fa – w ję­zy­koz­naw­stwie wy­ty­czo­na na mapie linia od­dzie­la­ją­ca od sie­bie te­re­ny, na któ­rych różne mor­fe­my (koń­ców­ki, su­fik­sy lub pre­fik­sy) są uży­wa­ne w tej samej funk­cji.

Przy­kła­do­wo, izo­mor­fa bę­dzie od­dzie­lać na mapie te­re­ny, na któ­rych cza­sow­nik "iść" w try­bie roz­ka­zu­ją­cym licz­by mno­giej przyj­mu­je koń­ców­ki od­po­wied­nio: "-my" i "-wa" "(chodź­my, chodź­wa)".

Wikipedia


izomorficzny

1. w che­mii, mi­ne­ra­lo­gii: rów­no­po­sta­cio­wy;
2. w ma­te­ma­ty­ce: struk­tu­ral­nie iden­tycz­ny, rów­no­waż­ny


SJP.pl


izomorfizm

mat. wła­ści­wość zbio­rów po­le­ga­ją­ca na tym, iż wy­ni­ki od­po­wied­nich dzia­łań na przy­po­rząd­ko­wa­nych sobie ele­men­tach tych zbio­rów są rów­nież sobie przy­po­rząd­ko­wa­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. odw­zo­ro­wa­nie po­mię­dzy dwie­ma prze­strze­nia­mi ma­te­ma­tycz­ny­mi, za­cho­wu­ją­ce wszyst­kie re­la­cje i funk­cje

Wiktionary

Izo­mor­fizm (gr. "isos" – równy, "morp­he" – kształt) – funk­cja wza­jem­nie jed­noz­nacz­na (bi­jek­cja) z jed­ne­go obiek­tu ma­te­ma­tycz­ne­go w drugi, która za­cho­wu­je funk­cje, re­la­cje i wy­róż­nio­ne ele­men­ty.

W przy­pad­ku obiek­tów al­ge­bry uni­wer­sal­nej (ta­kich jak grupy, pier­ście­nie, mo­du­ły itp.) izo­mor­fiz­mem na­zy­wa­my wza­jem­nie jed­noz­nacz­ne odw­zo­ro­wa­nie for­mu­la_1 takie, że for­mu­la_1 i jego od­wrot­ność (ozn. for­mu­la_3) są ho­mo­mor­fiz­ma­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy tymi obiek­ta­mi za­cho­dzi izo­mor­fizm – nie da się ich odróż­nić na pod­sta­wie ich włas­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔ̃ˈmɔrfʲism̥, AS: izõmorfʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfizm m., homomorfizm m., homeomorfizm m., epimorfizm m.

Wiktionary


izonefa

krzy­wa na mapie kli­ma­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce miej­scom, w któ­rych w okre­ślo­nym cza­sie wiel­kość zach­mu­rze­nia była jed­na­ko­wa


SJP.pl

Izo­ne­fa – linia na mapie kli­ma­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym prze­cięt­nym stop­niu zach­mu­rze­nia w okre­ślo­nym cza­sie.

Wikipedia


izoniazyd

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bar­dzo silny lek prze­ciw­gruź­li­czy w po­sta­ci kry­sta­licz­ne­go, bia­łe­go prosz­ku o gorz­kim za­pa­chu; iso­nia­zid, hy­dra­zyd kwasu izo­ni­ko­ty­no­we­go


SJP.pl

Izo­nia­zyd ( iso­nia­zi­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­wszech­nie uży­wa­ny lek prze­ciw­gruź­li­czy, za­li­cza­ny do tzw. leków pier­wsze­go rzutu. Jest sto­so­wa­ny także w le­cze­niu niek­tó­rych in­nych my­ko­bak­te­rioz (cho­rób po­wo­do­wa­nych przez prąt­ki).

Wobec prąt­ków wraż­li­wych izo­nia­zyd jest le­kiem bak­te­rio­bój­czym, wy­ka­zu­ją­cym ak­tyw­ność wobec szyb­ko nam­na­ża­ją­cych się bak­te­rii wew­nątrz ko­mó­rek i poza nimi.

Wikipedia


izonomia

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: ustrój po­li­tycz­ny za­pew­nia­ją­cy oby­wa­te­lom rów­ność wobec prawa, a także prawo do rów­ne­go udzia­łu we wła­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. rów­ność ludzi wobec prawa;

Wiktionary

Izo­no­mia (gr. "ἰσονομία") – ter­min wy­wo­dzą­cy się z prawa sta­ro­żyt­nej Gre­cji oz­na­cza­ją­cy ustrój po­li­tycz­ny za­pew­nia­ją­cy oby­wa­te­lom rów­ność wobec prawa, a także prawo do rów­ne­go udzia­łu we wła­dzy. Obec­nie ter­min ten my­lo­ny jest z rów­no­u­praw­nie­niem. Rów­ność wobec prawa oz­na­cza­ła, iż ogól­nie sfor­mu­ło­wa­ne prawo do­ty­czy wszyst­kich oby­wa­te­li.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌizɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: izõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) równouprawnienie

Wiktionary


izooktan

zwią­zek or­ga­nicz­ny w po­sta­ci be­zbarw­nej cie­czy nie­roz­pu­szczal­nej w wo­dzie i trud­no roz­pu­szczal­nej w al­ko­ho­lu i ete­rze, sto­so­wa­ny w mie­sza­ni­nie z hep­ta­nem jako pa­li­wo wzor­co­we do wyz­na­cza­nia licz­by ok­ta­no­wej


SJP.pl

Izo­ok­tan ("2,2,4-tri­me­ty­lo­pen­tan") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dór na­le­żą­cy do al­ka­nów. Jest to roz­ga­łę­zio­ny izo­mer ok­ta­nu.

Wikipedia


izoopaka

miej­sce ge­o­me­trycz­ne punk­tów o rów­nym współ­czyn­ni­ku po­chła­nia­nia (war­stwy fo­to­gra­ficz­nej)


SJP.pl


izoosmotyczny

iden­tycz­ny jak stę­że­nie os­mo­tycz­ne pły­nów fiz­jo­lo­gicz­nych


SJP.pl


izopatia

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Izo­pa­tia, izo­te­ra­pia – wy­wo­dzą­ca się z ho­me­o­pa­tii dzie­dzi­na me­dy­cy­ny nie­kon­wen­cjo­nal­nej (pse­u­do­na­u­ko­we­go ro­dza­ju me­dy­cy­ny), w któ­rej pre­pa­ra­ty lecz­ni­cze two­rzo­ne są na bazie sub­stan­cji zwią­za­nych z przy­czy­na­mi lub pro­duk­ta­mi cho­ro­by.

Wikipedia


izopatyczny

→ izo­pa­tia


SJP.pl

Patrz:

izopatia

izoperymetr

jedna z figur pła­skich o jed­na­ko­wym ob­wo­dzie


SJP.pl


izopleta

w kar­to­gra­fii: linia jed­na­ko­wych war­to­ści licz­bo­wych wska­zu­ją­ca na­tę­że­nie w roz­mie­szcze­niu ja­kie­goś zja­wi­ska; iza­ryt­ma


SJP.pl

Izo­ple­ta, iza­ryt­ma te­o­re­tycz­na – ogól­na nazwa dla linii na mapie uzy­ska­nej przez po­łą­cze­nie pun­ków o jed­na­ko­wych war­to­ściach. Przed­sta­wia­ją­cej roz­kład zja­wi­ska bez­poś­red­nio, uzy­ska­ny na pod­sta­wie innej wiel­ko­ści lub na in­ter­po­la­cji war­to­ści z ogra­ni­czo­nej licz­by punk­tów re­pre­zen­tu­ją­cych jed­nost­ki prze­strzen­ne (np.

Wikipedia


izopod

sta­wo­nóg wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w wo­dach mor­skich; rów­no­nóg


SJP.pl


izopola

linia na mapie lub wy­kre­sie łą­czą­ca punk­ty o tej samej za­war­to­ści pyłku da­ne­go ga­tun­ku ro­śli­ny w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl


izopren

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny; sub­stan­cja wyj­ścio­wa do otrzy­my­wa­nia syn­te­tycz­ne­go ka­u­czu­ku


SJP.pl

Izo­pren – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy die­nów. Sto­so­wa­ny w prze­my­śle do otrzy­my­wa­nia jed­ne­go ga­tun­ku ka­u­czu­ku syn­te­tycz­ne­go (ko­po­li­me­ru izo­pre­nu i izo­bu­ta­nu).

Wy­stę­pu­je w dwóch ste­re­o­che­micz­nych od­mia­nach – 1,4 cis oraz 1,4 trans, oraz w for­mie dwóch ad­duk­tów (1,2 oraz 3,4). Wy­ni­ka to z ro­dza­ju syn­te­zy (wol­no­rod­ni­ko­wa lub ko­or­dy­na­cyj­na). Izo­pren bar­dzo łatwo ulega fo­to­de­gra­da­cji.

Wikipedia


izoprenoid

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny, na­tu­ral­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, naj­czę­ściej be­zbarw­ny olej o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu; ter­pen


SJP.pl


izoprenowy

→ izo­pren


SJP.pl

Patrz:

izopren

izoproces

pro­ces ter­mo­dy­na­micz­ny prze­bie­ga­ją­cy przy sta­łej war­to­ści ja­kie­go­kol­wiek pa­ra­me­tru stanu


SJP.pl


izopropanol

al­ko­hol dru­go­rzę­do­wy sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik


SJP.pl

Izo­pro­pa­nol, pro­pan-2-ol, al­ko­hol izo­pro­py­lo­wy, IPA – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ko­ho­li ali­fa­tycz­nych. Jest naj­prost­szym al­ko­ho­lem dru­go­rzę­do­wym. Ma jeden izo­mer pod­staw­ni­ko­wy, pro­pan-1-ol.

Wikipedia


izopropylobenzen

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny; kumen


SJP.pl


izorachia

stałe stę­że­nie jonów wo­do­ro­wych


SJP.pl


izorytmia

Izo­ryt­mia (z gr. równy rytm) – tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska, która po­ja­wi­ła się we Fran­cji w XIV wieku. Opi­sa­na jest w trak­ta­cie "Ars nova" Fi­li­pa de Vitry (ok. 1320). Po­le­ga na za­sto­so­wa­niu tzw. "ordo" – pe­rio­dycz­ne­go pow­ta­rza­nia sche­ma­tu ryt­micz­ne­go (czyli tzw. talea) i me­lo­dycz­ne­go (color) lub tylko jed­ne­go z nich. Ryt­mi­kę izo­ryt­micz­ną sta­no­wi­ło 6 modi – sche­ma­tów ryt­micz­nych opar­tych na grec­kich sto­pach me­trycz­nych.

Wikipedia


izosejsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tym samym na­tę­że­niu trzę­sie­nia ziemi

Wiktionary

Izo­sej­sta (gr. "ísos" = równy + "se­i­stós" = wstrzą­śnię­ty) – krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty na po­wierzch­ni ziemi, w któ­rych wy­stą­pi­ło takie samo na­tę­że­nie trzę­sie­nia ziemi.

Gdyby sko­ru­pa ziem­ska była jed­no­rod­na, to izo­sej­sty ukła­da­ły­by się kon­cen­trycz­nie wokół epi­cen­trum trzę­sie­nia ziemi. Nie­jed­no­rod­ność skał sko­ru­py oraz układ usko­ków wy­wo­łu­je za­bu­rze­nia w roz­kła­dzie izo­sejst.

Wikipedia


izosigma

krzy­wa łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce jed­na­ko­wym su­ma­rycz­nym stę­że­niom soli w rozt­wo­rach na wy­kre­sach wie­los­kład­ni­ko­wych, ilu­stru­ją­cych stany rów­no­wag fa­zo­wych w rozt­wo­rach w okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­rze


SJP.pl


izospin

w przy­bli­że­niu za­cho­wa­na wiel­kość fi­zycz­na zwią­za­na z od­dzia­ły­wa­niem elek­tro­sil­nym; spin izo­to­po­wy


SJP.pl

Izo­spin – licz­ba kwan­to­wa, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca cząst­ki kwan­to­we, trans­for­mu­ją­ca się wzglę­dem re­pre­zen­ta­cji grupy SU(2). Iden­tycz­ną grupę trans­for­ma­cji ma zwy­kły spin, stąd wzię­ła się nazwa tej wiel­ko­ści. Izo­spin jest wek­to­rem w pew­nej ab­strak­cyj­nej prze­strze­ni. Tak samo jak w przy­pad­ku zwy­kłe­go spinu, nie jest moż­li­we jed­no­czes­ne zmie­rze­nie wię­cej niż jed­nej skła­do­wej izo­spi­nu, po­da­je się więc tylko jego trze­cią skła­do­wą. Izo­spin zwy­kle oz­na­cza się li­te­rą for­mu­la_1 a jego trze­cią skła­do­wą – for­mu­la_2

Wikipedia


izospinowy

→ izo­spin


SJP.pl

Patrz:

izospin

izostatyczny

→ izo­staz­ja


SJP.pl

Patrz:

izostazja

izostazja

rów­no­wa­ga za­cho­dzą­ca po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi wy­cin­ka­mi sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl

Izo­staz­ja (z gr. "ἴσος" (ísos) - 'równy' i "στάσις" (stásis) - 'za­stój') – stan rów­no­wa­gi po­mię­dzy róż­ny­mi wy­cin­ka­mi sko­ru­py ziem­skiej. Bloki sto­sun­ko­wo sztyw­nej i lek­kiej li­tos­fe­ry „pły­wa­ją” po pla­stycz­nej aste­nos­fe­rze. Na głę­bo­ko­ści okre­śla­nej jako po­ziom wy­rów­na­nia izo­sta­tycz­ne­go ci­śnie­nie hy­dro­sta­tycz­ne (pe­tro­sta­tycz­ne) jest jed­na­ko­we, czyli siła z jaką Zie­mia przy­cią­ga daną część sko­ru­py jest zrów­no­wa­żo­na siłą wy­po­ru Ar­chi­me­de­sa.

Wikipedia


izostenia

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny mó­wią­cy o rów­no­sil­no­ści ar­gu­men­tów za i prze­ciw ja­kie­muś twier­dze­niu


SJP.pl

Izo­ste­nia (gr. "ισοσθενεια") – kon­cep­cja rów­no­sil­no­ści sądów, tj. - rów­no­wa­gi ar­gu­men­tów. Po­gląd obec­ny m.in. w fi­lo­zo­fii sta­ro­żyt­nych so­fi­stów oraz scep­tyc­kiej, wedle któ­re­go każ­de­mu twier­dze­niu można prze­ciw­sta­wić inne twier­dze­nie z nim rów­no­sil­ne. O okre­ślo­nym przed­mio­cie dy­sku­sji można sfor­mu­ło­wać dwa wy­klu­cza­ją­ce się sądy i oba będą po­sia­da­ły taką samą wagę.

Wikipedia


izostera

linia na mapie mor­skiej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej ob­ję­to­ści masy wod­nej, prze­mie­szcza­nej przez prądy mor­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej ob­ję­to­ści wody prze­no­szo­nej przez prądy mor­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • izo­ste­ra ad­sorp­cji
  • izo­ste­ry – grupa związ­ków che­micz­nych
  • izo­ste­ra (fi­zy­ka)
  • izo­ste­ra (me­te­o­ro­lo­gia)

Wikipedia


izostrukturalność

→ izo­struk­tu­ral­ny


SJP.pl

Izo­struk­tu­ral­ność (izo­ty­pia) – wy­stę­po­wa­nie sub­stan­cji o róż­nym skła­dzie che­micz­nym w struk­tu­rze kry­sta­licz­nej tego sa­me­go typu; jest to izo­mor­fizm w sze­ro­kim tego słowa zna­cze­niu.

Jest to też okre­śle­nie po­do­bień­stwa struk­tur na­le­żą­cych do tej samej grupy prze­strzen­nej i wy­ka­zu­ją­cych takie samo ge­o­me­trycz­ne roz­mie­szcze­nie ele­men­tów:

Wikipedia

Patrz:

izostrukturalny

izosylabizm

Izo­sy­la­bizm – ro­dzaj sy­la­biz­mu po­le­ga­ją­cy na wy­stę­po­wa­niu jed­na­ko­wej licz­by sylab we wszyst­kich wer­sach, np. we frasz­ce Marii Jas­no­rzew­skiej-Paw­li­kow­skiej "Mól":

Wikipedia


izosyntagma

linia na mapie wyz­na­cza­ją­ca za­sięg te­ry­to­rial­ny ja­kie­goś skład­nio­we­go zja­wi­ska ję­zy­ko­we­go


SJP.pl


izotacha

linia na prze­kro­ju po­przecz­nym ko­ry­ta ot­war­te­go, np. rzeki, łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej pręd­ko­ści prze­pły­wu wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej pręd­ko­ści wia­tru;

Wiktionary

Izo­ta­cha ("izo-" + "ta­chos" = „pręd­kość”) – izo­li­nia łą­czą­ca punk­ty o ta­kiej samej war­to­ści pręd­ko­ści w danej chwi­li. Linia ta może łą­czyć punk­ty o ta­kiej samej war­to­ści pręd­ko­ści wia­tru, ru­chów wody (hy­dro­i­zo­ta­cha).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­cen­trycz­nie za­my­ka­ją­ce się krzy­we oz­na­cza­ją izo­ta­chy (linie jed­na­ko­wych pręd­ko­ści wia­tru).

 (1.1) Po­ło­że­nie punk­tu w prze­kro­ju wody pły­ną­cej cha­rak­te­ry­zu­ją prócz wy­so­ko­ści nad dnem także od­le­gło­ści od obu brze­gów i one też muszą mieć wpływ na jego pręd­kość wobec tego, że znane wy­kre­sy krzy­wych jed­na­kich pręd­ko­ści (izo­tach) wy­ka­zu­ją pewne po­wi­no­wact­wo z kształ­tem dna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izotachowy

Wiktionary


izotaktyczny

o po­li­me­rze: ma­ją­cy wszyst­kie pod­staw­ni­ki po tej samej stro­nie łań­cu­cha


SJP.pl


izotera

linia na mapie kli­ma­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze po­wie­trza w lecie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze w lecie

Wiktionary

Izo­te­ra ("izo-" + "théros" = „lato”) – linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze po­wie­trza lata astro­no­micz­ne­go.

Wikipedia


izoterma

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej tem­pe­ra­tu­rze w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o tej samej tem­pe­ra­tu­rze;

 (1.2) fiz. za­leż­ność wła­ści­wo­ści ukła­du fi­zycz­ne­go otrzy­ma­na przy sta­łej tem­pe­ra­tu­rze;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • izo­ter­ma – de­fi­ni­cja izo­ter­my
    • izo­ter­ma Lang­mu­i­ra
    • izo­ter­ma BET
    • izo­ter­ma Fre­und­li­cha
  • izo­ter­ma re­ak­cji
  • izo­ter­ma ad­sorp­cji
  • izo­ter­ma sorp­cji
  • izo­ter­ma w me­te­o­ro­lo­gii
  • prze­mia­na izo­ter­micz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mapy ter­mal­ne wy­ko­ny­wa­ne są zaz­wy­czaj jako mapy kre­sko­we. Treść ich sta­no­wią izo­ter­my o za­ło­żo­nych in­ter­wa­łach tem­pe­ra­tu­ry, na­nie­sio­ne na sy­tu­a­cyj­ny ry­su­nek ba­da­ne­go obiek­tu.

 (1.2) Prze­bieg krzy­wej v=f ([A]) przy­po­mi­na kształt jed­nej z oma­wia­nych (…) izo­term ad­sorp­cji - izo­ter­my Lang­mu­i­ra.

 (1.2) Na izo­ter­mach od­po­wia­da­ją­cych coraz wyż­szym tem­pe­ra­tu­rom od­le­głość ta jest coraz mniej­sza, co wska­zu­je na zbli­ża­nie się do sie­bie wła­ści­wo­ści obu faz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈtɛrma, AS: izoterma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izoterminczy

Wiktionary


izotermia

brak zmien­no­ści tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza wraz ze zmia­ną wy­so­ko­ści


SJP.pl

Izo­ter­mia – niez­mien­ność tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza wraz z wy­so­ko­ścią (pio­no­wy gra­dient tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza = 0). Czę­sto bywa sta­nem przej­ścio­wym do in­wer­sji tem­pe­ra­tu­ry.

Wikipedia


izotermiczny

utrzy­mu­ją­cy stałą tem­pe­ra­tu­rę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) utrzy­mu­ją­cy stałą tem­pe­ra­tu­rę

Wiktionary


izotiocyjanian

sole kwasu izo­tio­cy­ja­no­we­go wy­ko­rzy­sty­wa­ne przy sek­wen­cjo­no­wa­niu bia­łek


SJP.pl


izoton

pier­wia­stek, któ­re­go atomy mają jądra o tej samej licz­bie ne­u­tro­nów, lecz o innej ogól­nej licz­bie nu­kle­o­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. każdy z pier­wiast­ków che­micz­nych ma­ją­cy taką samą licz­bę ne­u­tro­nów w ją­drze, lecz różne licz­by pro­to­nów;

Wiktionary


izotonia

iden­tycz­ność stę­że­nia elek­tro­li­tów w rozt­wo­rach


SJP.pl


izotoniczność

→ izo­to­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest izo­to­nicz­ne

Wiktionary

Patrz:

izotoniczny

Powiązane:

 przym. izotoniczny

 przysł. izotonicznie

Wiktionary


izotoniczny

1. uzu­peł­nia­ją­cy nie­do­bór pły­nów i skład­ni­ków mi­ne­ral­nych w or­ga­niz­mie pow­sta­ły pod­czas wy­sił­ku fi­zycz­ne­go, np. napój izo­to­nicz­ny;
2. po­wo­du­ją­cy zmia­nę dłu­go­ści mię­śnia bez zmia­ny jego na­pię­cia, np. skurcz izo­to­nicz­ny;
3. ma­ją­cy iden­tycz­ne ci­śnie­nie z ci­śnie­niem po­rów­ny­wa­nym, np. rozt­wór izo­to­nicz­ny; izo­os­mo­tycz­ny;
4. ma­ją­cy taką samą licz­bę ak­cen­tów, np. wiersz izo­to­nicz­ny; to­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. o takim samym stę­że­niu sub­stan­cji roz­pu­szczo­nych jak w po­rów­ny­wa­nym rozt­wo­rze

 (1.2) sport. ma­ją­cy takie samo, stałe na­pię­cie mię­śnio­we przez cały ruch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozt­wór soli fiz­jo­lo­gicz­nej (0,9%) jest izo­to­nicz­ny w sto­sun­ku do krwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izotonik mrz., izotoniczność ż.

Wiktionary


izotonik

napój o ni­skiej za­war­to­ści cukru, wy­rów­nu­ją­cy po­ziom wody i elek­tro­li­tów w or­ga­niz­mie; napój izo­to­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) napój wy­rów­nu­ją­cy po­ziom wody i elek­tro­li­tów usu­wa­nych z or­ga­niz­mu pod­czas po­ce­nia oraz uzu­peł­nia­ją­cy wi­ta­mi­ny i sole mi­ne­ral­ne, które or­ga­nizm spala pod­czas wy­sił­ku fi­zycz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izotoniczny

Wiktionary


izotop

atom tego sa­me­go pier­wiast­ka róż­nią­cy się ilo­ścią ne­u­tro­nów w ją­drze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. fiz. każda z od­mian tego sa­me­go pier­wiast­ka che­micz­ne­go, która ma jed­na­ko­wą licz­bę pro­to­nów w ato­mach, lecz różne licz­by ne­u­tro­nów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak można mylić izo­to­py z izo­to­na­mi, czy ty do szko­ły nie cho­dzi­łaś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzɔtɔp, AS: izotop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izotopowy

Wiktionary


izotopia

zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia izo­to­pów


SJP.pl


izotopowy

przy­miot­nik od: izo­top


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. zwią­za­ny z izo­to­pa­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izotop mrz.

Wiktionary


izotransplantacja

prze­szcze­pia­nie na­rzą­dów lub tka­nek mię­dzy osob­ni­ka­mi jed­na­ko­wy­mi ge­ne­tycz­nie, np. bliź­nię­ta­mi jed­no­ja­jo­wy­mi


SJP.pl

Izo­tran­splan­ta­cja (gr. ἴσος "isos", "równy") – prze­szcze­pia­nie na­rzą­dów lub tka­nek oso­bie iden­tycz­nej ge­ne­tycz­nie, np. bliź­nię­ciu mo­no­zy­go­tycz­ne­mu, czy po­mię­dzy szcze­pa­mi wsob­ny­mi u zwie­rząt.

Wikipedia


izotron

urzą­dze­nie słu­żą­ce do roz­dzie­la­nia izo­to­pów


SJP.pl

Izo­tron (ang. "iso­tron") – urzą­dze­nie do roz­dzie­la­nia izo­to­pów. Za­sa­da jego dzia­ła­nia po­le­ga na przy­spie­sza­niu jonów ato­mo­wych da­ne­go pier­wiast­ka do po­zio­mu okre­ślo­nej ener­gii przez za­sto­so­wa­nie sil­ne­go pola elek­trycz­ne­go. W wy­ni­ku tego za­bie­gu jony o róż­nych ma­sach roz­pę­dza­ją się do róż­nych pręd­ko­ści, co umoż­li­wia ich roz­dzie­le­nie.

Wikipedia


izotropia

cecha oś­rod­ka po­le­ga­ją­ca na wy­ka­zy­wa­niu przez niego tych sa­mych wła­ści­wo­ści fi­zycz­nych (roz­sze­rzal­ność, twar­dość, łu­pli­wość itp.) we wszyst­kich kie­run­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mech. cecha ma­te­ria­łów po­sia­da­ją­cych jed­na­ko­we wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne we wszyst­kich kie­run­kach w ciele;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­gad­nie­nie pla­stycz­no­śća­stycz­no­ści roz­pa­tru­je się je­dy­nie ma­kro­sko­po­wo, za­kła­da­jąc jed­no­rod­ność i izo­tro­pię be­to­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izotropowy

 rzecz. izotropowość ż.

Wiktionary


izotropowość

cecha ciała lub oś­rod­ka fi­zycz­ne­go, oz­na­cza­ją­ca, że jego wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne są jed­na­ko­we, nie­za­leż­nie od kie­run­ku prze­pro­wa­dza­nej ob­ser­wa­cji lub po­mia­ru


SJP.pl

Izo­tro­po­wość, izo­tro­pia (gr. "isos" 'równy, jed­na­ko­wy'; "tró­pos" 'zwrot, obrót') – nie­za­leż­ność od kie­run­ku, prze­ci­wień­stwo ani­zo­tro­pii.

Wikipedia


izotropowy

ma­ją­cy takie same włas­no­ści we wszyst­kich kie­run­kach, o włas­no­ściach fi­zycz­nych nie­za­leż­nych od kie­run­ku; rów­no­kie­run­ko­wy


SJP.pl


izotyp

okaz po­cho­dzą­cy z tego sa­me­go zbio­ru, co okaz, który po­słu­żył przy opi­sie bo­ta­nicz­nym ro­śli­ny


SJP.pl

Izo­typ (gr. ἴσος „równy” τύπος „wzór, znak, od­cisk”) – ter­min z dzie­dzi­ny no­men­kla­tu­ry bo­ta­nicz­nej: du­blet ho­lo­ty­pu, po­cho­dzą­cy z tego sa­me­go zbio­ru i czę­sto roz­sy­ła­ny do in­nych ziel­ni­ków (nie może być ilu­stra­cją). W no­men­kla­tu­rze zo­o­lo­gicz­nej po­ję­cia izo­ty­pu nie używa się.

Wikipedia


izotypia

two­rze­nie przez różne sub­stan­cje struk­tu­ry kry­sta­licz­nej tego sa­me­go typu


SJP.pl


izowolemia

rów­no­wa­ga pły­nów ustro­jo­wych, wła­ści­wa ob­ję­tość krwi krą­żą­cej w na­czy­niach


SJP.pl


izozym

każdy z en­zy­mów ka­ta­li­zu­ją­cych tę samą re­ak­cję, lecz róż­nią­cych się pod wzglę­dem bu­do­wy lub wła­ści­wo­ści; izo­en­zym


SJP.pl


izrael

1. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Je­ro­zo­li­mie; Pań­stwo Iz­ra­el;
2. imię na­da­ne Ja­ku­bo­wi po jego walce z anio­łem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji, na wschod­nim brze­gu Morza Śró­dziem­ne­go, za­miesz­ka­łe w więk­szo­ści przez Żydów;

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) podn. rel. wyz­naw­cy ju­da­iz­mu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (3.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Iz­ra­el ( ‏יִשְרָאֵל‎ "Jisra’el", ‏إسرائيل‎ "Isrā’īl"), ofi­cjal­nie Pań­stwo Iz­ra­el ( ‏מְדִינַת יִשְרָאֵל‎ "Me­di­nat Jisra’el", ‏دَوْلَةْ إِسْرَائِيل‎ "Daw­lat Isrā’īl") – pań­stwo na Bli­skim Wscho­dzie, po­ło­żo­ne w Azji Za­chod­niej na wschod­nim brze­gu Morza Śró­dziem­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iz­ra­el leży nad Mo­rzem Śró­dziem­nym i Mo­rzem Czer­wo­nym.

 (3.1) Imię twe jest Jakub, ale odtąd nie będą cię zwać Ja­ku­bem, lecz bę­dziesz miał imię Iz­ra­el.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: izˈraɛl, AS: izrael

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izraelitka ż., izraelita mos., Izraelczyk mos., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż., izraelskość ż.

 przym. izraelski, izraelicki, Izraelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Państwo Izrael

Wiktionary


izrael.

skrót od: iz­ra­el­ski


SJP.pl


izraelczyk

miesz­ka­niec Iz­ra­e­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel lub miesz­ka­niec współ­czes­ne­go pań­stwa Iz­ra­el

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wschod­niej czę­ści Je­ro­zo­li­my miesz­ka około 200 tys. Iz­ra­el­czy­ków w kil­ku­na­stu no­wych osied­lach oraz 270 tys. Pa­le­styń­czy­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizraˈɛlt͡ʃɨk, AS: izraelčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izraelita mos., Izrael mrz.

:: fż. Izraelka ż.

 przym. izraelski, izraelicki, Izraelowy

Wiktionary


izraelici

wyz­naw­ca ju­da­iz­mu; żyd


SJP.pl


izraelicki

1. zwią­za­ny z iz­ra­e­li­tą, do­ty­czą­cy iz­ra­e­li­ty
2. zwią­za­ny z Iz­ra­e­li­ta­mi, do­ty­czą­cy Iz­ra­e­li­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ży­dow­ski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izraelski, Izraelowy

 rzecz. Izrael mos./mrz., Izraelczyk mos., izraelita m., izraelitka ż., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) judaistyczny

Wiktionary


izraelita

wyz­naw­ca ju­da­iz­mu; żyd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. rel. wyz­naw­ca ju­da­iz­mu

Wiktionary

Iz­ra­e­li­ta – pol­sko­ję­zycz­ny ty­god­nik ży­dow­ski, wy­da­wa­ny w War­sza­wie w la­tach 1866–1915 (we­dług niek­tó­rych źró­deł 1866–1912).

Był to ty­god­nik o te­ma­ty­ce spo­łecz­no-po­li­tycz­nej, re­li­gij­nej, oś­wia­to­wej i kul­tu­ral­nej, we­dług wy­daw­ców misją pisma było sze­rze­nie oś­wia­ty, po­stu­lo­wa­nie re­for­my tra­dy­cji oraz rów­no­u­praw­nie­nie i in­te­gra­cja Żydów z na­ro­dem pol­skim. Było to naj­dłu­żej wy­da­wa­ne cza­so­pis­mo ży­dow­skie w Pol­sce. Czy­tel­ni­ka­mi cza­so­pis­ma byli w więk­szo­ści za­sy­mi­lo­wa­ni Żydzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­boż­ny iz­ra­e­li­ta w sza­bat idzie do sy­na­go­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izraelicki, izraelski, Izraelowy

 rzecz. Izrael mos./mrz., Izraelczyk mos., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

:: fż. izraelitka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyd

Wiktionary


izraelitka

wyz­naw­czy­ni ju­da­iz­mu; ży­dów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. rel. wyz­naw­czy­ni ju­da­iz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grup­ka iz­ra­e­li­tek mod­li­ła się pod Ścia­ną Pła­czu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izraelicki, izraelski, Izraelowy

 rzecz. Izrael mos./mrz., Izraelczyk mos., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

:: fm. izraelita m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żydówka

Wiktionary


izraelka

miesz­kan­ka Iz­ra­e­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Iz­ra­e­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) chcia­łem opo­wie­dzieć hi­sto­rię dwóch mło­dych ludzi, Pa­le­styń­czy­ka i Iz­ra­el­ki, któ­rzy miesz­ka­ją na Za­chod­nim Brze­gu Jor­da­nu, ona jest żoł­nier­ką, a on żyje w obo­zie dla uchodź­ców (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizraˈɛlka, AS: izraelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izraelita mos., Izrael mrz.

:: fm. Izraelczyk mos.

 przym. izraelski, izraelicki, Izraelowy

Wiktionary


izraelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Iz­ra­e­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jahwe po­bło­go­sła­wił po­tom­stwo Iz­ra­e­lo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izraelski, izraelicki

 rzecz. Izrael mos./mrz., Izraelczyk mos., izraelita m., izraelitka ż., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

Wiktionary


izraelski

zwią­za­ny z Iz­ra­e­lem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Iz­ra­el

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iz­ra­el­ski pre­mier, Ariel Sza­ron, na­ba­wił się obu­stron­ne­go za­pa­le­nia płuc i jest le­czo­ny an­ty­bio­ty­ka­mi […]

 (1.1) Iz­ra­el­ska te­ni­sist­ka wy­gra­ła dziś z Niem­ką pol­skie­go po­cho­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizraˈɛlsʲci, AS: izraelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izraelskość ż., izraelitka ż., izraelita mos., Izrael m., Izraelczyk m., Izraelka ż., Izraelita m., Izraelitka ż.

 przym. izraelicki, Izraelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. izdraelski

Wiktionary


izraelskość

→ iz­ra­el­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. cecha tego, co iz­ra­el­skie; iz­ra­el­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Patrz:

izraelski

Powiązane:

 rzecz. Izrael mos./mrz., izraelitka ż., izraelita mos., Izraelczyk mos., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

 przym. izraelski, izraelicki, Izraelowy

Wiktionary


izumo

1. mia­sto w Ja­po­nii;
2. ja­poń­ski śmi­głow­co­wiec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Izumo – mia­sto w Ja­po­nii
  • Izumo-ta­is­ha – chram shintō
  • Pro­win­cja Izumo – hi­sto­rycz­na pro­win­cja Ja­po­nii
  • „Izumo” – nazwa ja­poń­skich okrę­tów:
    • – ja­poń­ski krą­żow­nik pan­cer­ny typu Izumo
    • „Izumo” – ja­poń­ski współ­czes­ny ni­szczy­ciel śmi­głow­co­wy

Wikipedia


izwiestia

dzien­nik ro­syj­ski; Iz­wie­sti­ja


SJP.pl


izwiestija

dzien­nik ro­syj­ski; Iz­wie­stia


SJP.pl

Iz­wie­sti­ja ( Известия) – ro­syj­ski dzien­nik. Pow­stał po re­wo­lu­cji lu­to­wej w 1917 jako organ Pio­tro­grodz­kiej Rady De­le­ga­tów Ro­bot­ni­czych i Żoł­nier­skich, na­stęp­nie Wsze­chro­syj­skie­go Cen­tral­ne­go Ko­mi­te­tu Wy­ko­naw­cze­go i Rady Naj­wyż­szej ZSRR (do roz­pa­du ZSRR w 1991). Od marca 1918 wy­da­wa­ny w Mosk­wie. Po pry­wa­ty­za­cji w 1992 roku za­cho­wał cha­rak­ter ga­ze­ty ogól­no­na­ro­do­wej, cho­ciaż czy­ta­ją go głów­nie stu­den­ci i lu­dzie z wyż­szym wyksz­tał­ce­niem.

Wikipedia


izyda

w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: sio­stra i żona Ozy­ry­sa, znana ze swych ma­gicz­nych umie­jęt­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) mi­te­gip. sta­ro­e­gip­ska bo­gi­ni płod­no­ści;

Wiktionary

Izyda (egip. Ȝs.t "Aset", Ἶσις "Isis") – w mi­to­lo­gii egip­skiej bo­gi­ni płod­no­ści, opie­kun­ka ro­dzin i do­mo­we­go ogni­ska, pa­tron­ka mał­żeń­stwa i ma­cie­rzyń­stwa. Naj­bar­dziej znana bo­gi­ni egip­ska o cha­rak­te­rze an­tro­po­mor­ficz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na uro­dzi­ny Izyda do­sta­ła kolię.

 (1.2) Ka­płan­ka Izydy zesz­ła na brzeg Nilu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzɨda, AS: izyda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Izys

Wiktionary


izydium

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) sa­dzon­ka uży­wa­ne zwy­kle do uzu­peł­nień mło­dych po­ko­leń drzew i star­szych upraw; wy­ro­stek


SJP.pl


izydor

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Izy­dor – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, ut­wo­rzo­ne przez Gre­ków osia­dłych w sta­ro­żyt­nym Egip­cie po pod­bo­ju Egip­tu przez Alek­san­dra Wiel­kie­go. Grecy ci włą­czy­li do swego pan­te­o­nu bo­gi­nię Izydę jako jedno z głów­nych bóstw.

Izy­dor zo­stał ut­wo­rzo­ny przez po­łą­cze­nie imie­nia bo­gi­ni Izydy oraz gr. "dōron" – „dar” i oz­na­cza „dar Izydy”. Mogło sta­no­wić prze­kład grec­ki imie­nia egip­skie­go lub też zo­stać ut­wo­rzo­ne przez Gre­ków bez­poś­red­nio na grun­cie ję­zy­ka grec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam Izy­do­ro­wi ka­len­darz na 2016 rok.

 (1.1) Świę­ty Izy­dor z Se­wil­li jest pa­tro­nem in­ter­ne­tu i in­ter­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzɨdɔr, AS: izydor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izydora ż.

 przym. izydoriański

Wiktionary


izydora

imię żeń­skie


SJP.pl

Izy­do­ra – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Oz­na­cza „dar Izydy” i po­cho­dzi od imie­nia Izydy, egip­skiej bo­gi­ni.

Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Izy­do­ra z Egip­tu.

Wikipedia


izydorczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Izy­dor­czyk – ge­ne­rał dy­wiz­ji SZ RP, dy­plo­ma­ta
  • Jacek Izy­dor­czyk – ad­wo­kat, wy­kła­dow­ca, am­ba­sa­dor w Ja­po­nii (2017–2019)
  • Jan Izy­dor­czyk – po­li­tyk ko­mu­ni­stycz­ny, am­ba­sa­dor PRL w NRD (1950–1954) i Ru­mu­nii (1955–1956)

Wikipedia


izydorek

zdrob­nie­nie od: Izy­dor (imię mę­skie)


SJP.pl


izydoriański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Izy­do­ra z Se­wil­li, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Izy­do­ra z Se­wil­li lub jego twór­czo­ści, taki jak u Izy­do­ra z Se­wil­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ryt izy­do­riań­ski na­zy­wa­ny też bywa rytem wi­zy­goc­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izydor m.

Wiktionary


izydorostwo

Izy­dor z mał­żon­ką; Izy­do­ro­wie


SJP.pl


izydorowie

imię mę­skie


SJP.pl


izydorowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Izy­do­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


izydorzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Izy­do­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ił

drob­no­ziar­ni­sta, bar­dzo czę­sto spo­ty­ka­na w przy­ro­dzie, skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się głów­nie z mi­ne­ra­łów ila­stych, z do­miesz­ką ły­szczy­ków, pyłu kwar­co­we­go, wo­do­rot­len­ków że­la­za i in­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. drob­no­ziar­ni­sta skała osa­do­wa zbu­do­wa­na głów­nie z mi­ne­ra­łów ila­stych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) lotn. sa­mo­lot marki Il­ju­szyn

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ił – ro­dzaj skały osa­do­wej
  • Ił – Il­ju­szyn, ro­syj­ska (daw­niej ra­dziec­ka) wyt­wór­nia lot­ni­cza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iły wy­ko­rzy­stu­je się w prze­my­śle ce­ra­micz­nym jako su­ro­wiec do pro­duk­cji ce­gieł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iw, AS: iu̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. iłowanie n., iłowiec m.

 czas. iłować ndk.

 przym. ilasty, iłowaty, iłowy

Wiktionary


iława

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Nysa;

 (1.3) geogr. dawna wieś w Pol­sce, od 1925 roku dziel­ni­ca Szpro­ta­wy;

Wiktionary

Iława (niem.) – mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu iław­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Iława jest oś­rod­kiem wy­po­czyn­ko­wym, pa­ra­o­lim­pij­skim i tu­ry­stycz­nym. W lesie pod Iławą znaj­du­ją się dwa oś­rod­ki wcza­so­we Te­le­wiz­ji Pol­skiej (Sar­nó­wek i Tło­ko­wi­sko).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­żą­ca na Dro­dze św. Ja­ku­ba Iława go­ści­ła przysz­łe­go pa­pie­ża.

 (1.2) Wy­jeż­dża­jąc z Iławy, zła­pa­li­śmy kap­cia.

 (1.3) To wła­śnie w Iła­wie ce­sarz Otton III miał spot­kać się z kró­lem Bo­le­sła­wem Chro­brym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈwava, AS: iu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iławianin mos., iławianka ż.

 przym. iławski

Wiktionary


iławcze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie trem­bo­wel­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Iław­cze ( Ілавче, "Iław­cze") – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie tar­no­pol­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go, za­ło­żo­na w 1785 r. W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Iław­cze w po­wie­cie trem­bo­wel­skim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go. Wieś liczy 1575 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iławecki, iławczański

Wiktionary


iławecki

przy­miot­nik od: Iław­ka (rzeka)


SJP.pl


iławianin

miesz­ka­niec Iławy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iławy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Iławy, uro­dzo­na w Iła­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiwaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: iu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iława ż.

:: fż. iławianka ż.

 przym. iławski

Wiktionary


iławianka

miesz­kan­ka Iławy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iławy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Iławy, uro­dzo­na w Iła­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiwaˈvʲjãnka, AS: iu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iława ż.

:: fm. iławianin m.

 przym. iławski

Wiktionary


iławka

1. mia­sto w Rosji; Ba­gra­tio­nowsk;
2. rzeka w Pol­sce;
3. stru­ga, do­pływ Bobru


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iław­ka – rzeka, do­pływ Drwę­cy
  • Iław­ka – stru­ga, do­pływ Bobru
  • Iław­ka (ros. Багратионовск [Ba­gra­tio­nowsk]) – mia­sto w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej
  • Iław­ki
  • Kanał Iław­ski
  • Iława

Wikipedia


iławski

przy­miot­nik od: Iława


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iławą, do­ty­czą­cy Iławy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈwafsʲci, AS: iu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iława ż., iławianin m., iławianka ż.

Wiktionary


iłowa

1. zwią­za­ny z iłem - skałą; ila­sty;
2. zwią­za­ny z iłem - sa­mo­lo­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w Zie­lo­no­gór­skiem;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w Chełm­skiem;

Wiktionary

Zo­bacz też: Iłowa w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Iłowa (pol. hist. "Ilwa", niem. "Hal­bau", Jiłwa) – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Iłowa.

Po­ło­żo­ne na Ni­zi­nie Ślą­sko-Łu­życ­kiej po czę­ści w Kot­li­nie Ża­gań­skiej (317.743) i na Rów­ni­nie Gozd­nic­kiej (317.741), na wy­so­ko­ści 122–125 m n.p.m., wśród Borów Dol­no­ślą­skich, nad Czer­ną Małą, Czer­ną Wiel­ką i Czer­ni­cą. Iłowa leży na po­gra­ni­czu hi­sto­rycz­nych Gór­nych Łużyc i Dol­ne­go Ślą­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈwɔva, AS: iu̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłowo n., Iłów m., iłowianin m., iłowianka ż.

 przym. iłowski

Wiktionary


iłowaty

po­dob­ny wła­ści­wo­ścia­mi lub skła­dem do iłu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. za­wie­ra­ją­cy ił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W war­stwie żwi­rów rzecz­nych można było ob­ser­wo­wać prze­war­stwie­nie pia­sków iło­wa­tych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiwɔˈvatɨ, AS: iu̯ovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ił, iłołupek, iłowanie, iłowiec

 przym. ilasty, iłowy

 czas. iłować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilasty

Wiktionary


iłować

uszczel­niać za po­mo­cą iłu


SJP.pl


iłowcowy

→ iło­wiec


SJP.pl

Patrz:

iłowiec

iłowianin

1. miesz­ka­niec Iłowy (mia­sta w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim);
2. miesz­ka­niec Iłowa (wsi w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iło­wej (w Zie­lo­no­gór­skiem)

 (1.2) miesz­ka­niec Iłowy (w Chełm­skiem)

 (1.3) miesz­ka­niec Iłowa (miej­sco­wo­ści Iłowo)

 (1.4) miesz­ka­niec Iłowa-Osady

 (1.5) miesz­ka­niec Iłowa (miej­sco­wo­ści Iłów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłowa ż., Iłowo n., Iłów m.

:: fż. iłowianka ż.

 przym. iłowski

Wiktionary


iłowianka

1. miesz­kan­ka Iłowy (mia­sta w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim);
2. miesz­kan­ka Iłowa (wsi w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iło­wej (w Zie­lo­no­gór­skiem)

 (1.2) miesz­kan­ka Iłowy (w Chełm­skiem)

 (1.3) miesz­kan­ka Iłowa (miej­sco­wo­ści Iłowo)

 (1.4) miesz­kan­ka Iłowa-Osady

 (1.5) miesz­kan­ka Iłowa (miej­sco­wo­ści Iłów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłowa ż., Iłowo n., Iłów m.

:: fm. iłowianin m.

 przym. iłowski

Wiktionary


iłowiec

ro­dzaj skały osa­do­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • iło­wiec – ro­dzaj skały osa­do­wej
  • Iło­wiec – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów
  • Iło­wiec – część wsi Rudki w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Iło­wiec – gro­ma­da
  • Iło­wiec – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Iło­wiec – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


iłowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty Iło­wiec­ki – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ma­ciej Iło­wiec­ki – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Świę­to­sław Iło­wiec­ki – pol­ski urzęd­nik i sę­dzia

Wikipedia


iłowla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Donu

Wiktionary

Iłow­la ( Иловля) – osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w ob­wo­dzie woł­go­gradz­kim, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu iłow­liń­skie­go. W 2010 li­czy­ło 11 255 miesz­kań­ców.

Wikipedia


iłownica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iłow­ni­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­nie­wo
  • Iłow­ni­ca – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Ja­sie­ni­ca
  • Iłow­ni­ca – gro­ma­da
  • Iłow­ni­ca – rzeka w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim

Wikipedia


iłowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iłowo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie To­pól­ka
  • Iłowo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie
  • Iłowo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie
  • Iłowo – ko­lo­nia wsi Na­wroc­ko w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz
  • Iłowo – gro­ma­da
  • Iłowo – sta­cja ko­le­jo­wa w Iło­wie-Osa­dzie
  • Iłowo – wieś na Bia­ło­ru­si, koło Bud­sła­wia w re­jo­nie mia­dziol­skim
  • Iłowo-Osada, Iłowo-Wieś
  • Iłów

Wikipedia


iłowo-osada

Iłowo-Osada (daw. "Iłowo", niem. "Il­lo­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Wznie­sie­niach Mław­skich, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Iłowo-Osada przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 544 mię­dzy Mławą a Dział­do­wem. Miej­sco­wość leży przy linii ko­le­jo­wej nr 9 War­sza­wa – Gdańsk.

Wikipedia


iłowski

1. → Iłowa;
2. → Iłowo;
3. → Iłowo-Osada;
4. → Iłowo-Wieś;
5. → Iłów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iło­wej (w Zie­lo­no­gór­skiem)

 (1.2) do­ty­czą­cy Iłowy (w Chełm­skiem)

 (1.3) do­ty­czą­cy Iłowa (miej­sco­wo­ści Iłowo)

 (1.4) do­ty­czą­cy Iłowa-Osady

 (1.5) do­ty­czą­cy Iłowa (miej­sco­wo­ści Iłów)

Wiktionary

Patrz:

Iłowa;
2. → Iłowo;
3. → Iłowo-Osada;
4. → Iłowo-Wieś;
5. → Iłów

Powiązane:

 rzecz. Iłowa ż., Iłowo n., Iłów m., iłowianin m., iłowianka ż.

Wiktionary


iłowy

1. zwią­za­ny z iłem - skałą; ila­sty;
2. zwią­za­ny z iłem - sa­mo­lo­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny, zbu­do­wa­ny z iłu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ro­wa­tość grun­tów spo­i­stych wzra­sta ze wzro­stem za­war­to­ści frak­cji iło­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈwɔvɨ, AS: iu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ił, iłołupek, iłowanie, iłowiec

 przym. ilasty, iłowaty

 czas. iłować

Wiktionary


iłołupek

ro­dzaj skały osa­do­wej, po­dob­nej do iłu, tward­szej od niego, skła­da­ją­cej się głów­nie z mi­ne­ra­łów ila­stych, hy­dro­mik, drob­nych ziarn kwar­cu, czę­sto chlo­ry­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. zwię­zła osa­do­wa skała ila­sta wy­ka­zu­ją­ca łup­ko­wa­tość;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iłołupkowy, ilasty, iłowaty, iłowy

Wiktionary


iłukszta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Łotwy, w Se­mi­ga­lii, nad rzeką Iłuksz­tą;

Wiktionary

Iłuksz­ta (łot. "Ilūkste", niem. "Il­luxt", lit. "Alūksta", ros. "Илуксте", spo­ty­ka­na także nazwa "Il­luxt" lub w za­pi­sie al­fa­be­tem ro­syj­skim: "Иллукст"; w ar­cha­icz­nej XIX-w. pol­skiej pi­sow­ni "Ił­łuksz­ta") – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Łotwy, w Se­lo­nii, w no­vad­sie Górna Dźwi­na, w nad rzeką Iłuksz­tą, ok. 4 km od Dźwi­ny. W la­tach 2009–2021 sie­dzi­ba no­vad­su Iłuksz­ta.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iłuksztański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Iłłukszta

Wiktionary


iłycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iły­czem, do­ty­czą­cy Iły­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłycz mrz.

Wiktionary


iłycz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­nej Rosji w Re­pu­bli­ce Komi, prawy do­pływ Pe­czo­ry

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iłycki

Wiktionary


iłów

drob­no­ziar­ni­sta, bar­dzo czę­sto spo­ty­ka­na w przy­ro­dzie, skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się głów­nie z mi­ne­ra­łów ila­stych, z do­miesz­ką ły­szczy­ków, pyłu kwar­co­we­go, wo­do­rot­len­ków że­la­za i in­nych


SJP.pl

Zo­bacz też: Iłów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Iłów – wieś (dawne mia­sto) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 575.

Wikipedia


iłówczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iłów­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłówiec m.

:: fż. iłówczanka ż.

 przym. iłówiecki

Wiktionary


iłówczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iłów­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłówiec m.

:: fm. iłówczanin m.

 przym. iłówiecki

Wiktionary


iłówiecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iłów­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłówiec m., iłówczanin m., iłówczanka ż.

Wiktionary


iłłukszta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. Iłuksz­ta

Wiktionary


iłża

mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, po­wiat ra­dom­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Iłża – mia­sto w Pol­sce le­żą­ce na po­łud­nio­wym krań­cu wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go, w po­wie­cie ra­dom­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Iłża. Po­ło­żo­ne na pół­noc­nym krań­cu Wy­ży­ny Kie­lec­kiej, hi­sto­rycz­nie w Ma­ło­pol­sce, w ziemi ra­dom­skiej.

Na te­re­nie mia­sta i gminy Iłża znaj­du­je się pod­stre­fa Spe­cjal­nej Stre­fy Eko­no­micz­nej Sta­ra­cho­wi­ce, obej­mu­ją­ca ob­szar 9,2 ha.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈiwʒa, AS: iu̯ža

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iłżecki

Wiktionary


iłżanin

miesz­ka­niec Iłży


SJP.pl


iłżanka

miesz­kan­ka Iłży


SJP.pl

Ił­żan­ka – le­wo­brzeż­ny do­pływ Wisły. Ma dłu­gość 77,2 km i po­wierzch­nię zlew­ni 1114 km².

Rzeka pły­nie w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, prze­pły­wa przez, mię­dzy in­ny­mi, Mirów Stary, Iłżę, Ka­za­nów i Cie­pie­lów, a swój po­czą­tek (źró­dło) ma w miej­sco­wo­ści Gą­sa­wy Rzą­do­we, w po­bli­żu cmen­ta­rza w tejże miej­sco­wo­ści[]. W oko­li­cach Iłży rzeka roz­le­wa się, two­rząc układ czte­rech prze­pły­wo­wych je­zior, m.in. Zalew Ił­żec­ki. Do Wisły wpada w oko­li­cach Chot­czy Dol­nej.

Wikipedia


iłżecki

przy­miot­nik od: Iłża


SJP.pl


iński

przy­miot­nik od: Ińsko (mia­sto oraz je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim), Ina (do­pływ Odry)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ińska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩj̃sʲci, AS: ĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ińsko n., ińszczanin mos., ińszczanka ż.

Wiktionary


ińsko

przy­miot­nik od: Ińsko (mia­sto oraz je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim), Ina (do­pływ Odry)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim;

 (1.2) geogr. je­zio­ro w Pol­sce na Po­je­zie­rzu Iń­skim;

Wiktionary

Ińsko (niem. "Nörenberg") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ińsko, nad je­zio­rem Ińsko.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2021 r. mia­sto miało 1810 miesz­kań­ców

Oś­ro­dek tu­ry­stycz­ny w cen­trum Po­je­zie­rza Iń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1719 w Ińsku miesz­ka­ło za­led­wie 298 miesz­kań­ców.

 (1.2) Na jed­nym z brze­gów Ińska wyz­na­czo­no re­zer­wat leśny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩj̃skɔ, AS: ĩĩ ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ińszczanin mos., ińszczanka ż.

 przym. iński

Wiktionary


ińszczanin

miesz­ka­niec Ińska (mia­sta w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ińska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩj̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: ĩĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ińsko n.

:: fż. ińszczanka ż.

 przym. iński

Wiktionary


ińszczanka

miesz­kan­ka Ińska (mia­sta w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ińska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩj̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: ĩĩ ̯ščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ińsko n.

:: fm. ińszczanin mos.

 przym. iński

Wiktionary


iś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. iść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo sie bojem iś po ćmi przez las. → Boję się cho­dzić po ciem­ku przez las.

Wiktionary


iście

do­praw­dy, na­praw­dę; nie­wąt­pli­wie, istot­nie


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) książk. albo podn. na pewno, praw­dzi­wie

rze­czow­nik

 (2.1) rzad. od­cza­sow­ni­ko­wy od|iść.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­cha­now­ski, prze­ciw­nie, prze­ma­wia z głębi serca, ma czę­sto żar iście po­e­tyc­ki, ale ten żar nie może oży­wić każ­de­go ut­wo­ru; czę­sto wy­bu­cha, ale i przy­ga­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiɕt͡ɕɛ, AS: iśće

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 czas. istnieć ndk.

 przym. istny

 zaim. istny

 partyk. isto

 (2.1)

 czas. iść ndk.

Wiktionary


iściec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. wie­rzy­ciel, ten, co ma ro­szcze­nie

 (1.2) stpol. dłuż­nik, ten, na któ­rym ciąży głów­ne zo­bo­wią­za­nie

 (1.3) stpol. winny, ten, który po­peł­nił prze­stęp­stwo

 (1.4) daw. ten, który co komu po­ży­cza, wie­rzy­ciel

 (1.5) daw. ten, który od kogo co po­ży­czył, jest komu co wi­nien, dłuż­nik

 (1.6) daw. ten, który po­peł­nił prze­stęp­stwo, wi­no­waj­ca, poz­wa­ny do sądu, oskar­żo­ny

 (1.7) daw. powód, stro­na wno­szą­ca spra­wę do sądu, oskar­ży­ciel

 (1.8) daw. świa­dek, osoba skła­da­ją­ca zez­na­nia, stwier­dza­ją­ca, poś­wiad­cza­ją­ca co lub bę­dą­ca świad­kiem czego, obec­na przy czym

 (1.9) daw. praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty wła­ści­ciel

 (1.10) daw. wy­ko­naw­ca, eg­ze­ku­tor czego

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) daw. kredytor, daw. pożyczacz, daw. pożyczalnik, daw. pożycznik, daw. pożyczyciel, wierzyciel

 (1.5) daw. debitor, dłużnik, daw. pożycznik

 (1.6) daw. obwinion, daw. obżałowan, daw. pozwaniec, pozwany, winny

 (1.7) daw. aktor, powód

 (1.8) świadek

Wiktionary


iścina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. suma pie­nięż­na głów­na (tj. nie­o­bej­mu­ją­ca do­dat­ko­wych świad­czeń pie­nięż­nych, jak od­set­ki, kary umow­ne itp.) na­leż­na z róż­nych ty­tu­łów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. iścizna

Wiktionary


iścizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. daw. suma pie­nięż­na głów­na (tj. nie­o­bej­mu­ją­ca do­dat­ko­wych świad­czeń pie­nięż­nych, jak od­set­ki, kary umow­ne itp.) na­leż­na z róż­nych ty­tu­łów

 (1.2) daw. suma pie­nięż­na, za­pła­ta

 (1.3) daw. włas­ność sta­no­wią­ca ma­ją­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na targu niez­na­jo­mym to­wa­ru od­by­wa; ceni na poły darmo, a wzią­wszy iściz­nę, mknie precz, prze­lich­ma­ni­wszy swą po­wo­łow­czyz­nę.

 (1.3) Nie o gwałt, ani o mord, ani o tru­ciz­nę. Lecz o trzy kózki idzie, o moją iściz­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. iścina

Wiktionary


iścić

daw­niej:
1. urze­czy­wist­niać coś;
2. spła­cać, ui­szczać;
3. gło­sić, twier­dzić;
4. iścić się - urze­czy­wist­niać się, dziać się


SJP.pl


iśwara

w hin­du­iz­mie: naj­wyż­szy bóg, pan wszechś­wia­ta


SJP.pl

Iś­wa­ra (de­wa­na­ga­ri ईश्वर trl. Īśvara, Iś oz­na­cza „pa­no­wa­nie”) – w hin­du­iz­mie, Naj­wyż­szy Bóg oso­bo­wy, Pan bądź rząd­ca wszechś­wia­ta, jed­nak nie Stwór­ca. Za­rzą­dza for­ma­mi zja­wi­sko­wy­mi i pa­nu­je nad du­sza­mi.

Wikipedia


iść

1. kro­czyć, stą­pać, cho­dzić
2. wstę­po­wać gdzieś, uda­wać się, kie­ro­wać się
3. dziać się, od­by­wać się
4. funk­cjo­no­wać, dzia­łać
5. po­wo­dzić się, wieść się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pójść)

 (1.1) po­ru­szać się, zmie­niać swoje po­ło­że­nie za po­mo­cą nóg, nie tra­cąc przy tym ani na chwi­lę kon­tak­tu z po­dło­żem

 (1.2) uda­wać się w ja­kimś kie­run­ku lub celem wy­ko­na­nia ja­kiejś czyn­no­ści, część drogi po­ko­nu­jąc pie­szo

 (1.3) przen. wy­do­by­wać się

 (1.4) o ma­szy­nach i urzą­dze­niach funk­cjo­no­wać

 (1.5) upły­wać, mijać

 (1.6) idzie, szło ra­dzić sobie

 (1.7) o in­sta­la­cji, prze­wo­dzie znaj­do­wać się, być po­ło­żo­nym

 (1.8) być przez­na­czo­nym do cze­goś

 (1.9) na­stę­po­wać w cza­sie

 (1.10) idzie, szło łódź. można, można było

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było bar­dzo przy­jem­nie tak iść i czuć się małą, bez­bron­ną, po­e­tycz­ną isto­tą, która wy­ma­ga opie­ki i tkli­wo­ści i która nie po­tra­fi przejść pię­ciu me­trów tro­tu­a­ru nie pod­trzy­my­wa­na przez silne mę­skie ramię.

 (1.2) Już je­steś zdro­wy i mo­żesz iść do pracy.

 (1.3) Łzy idą jej z oczu.

 (1.4) Sil­nik idzie bar­dzo gło­śno.

 (1.5) Ale ten czas wolno idzie!

 (1.6) Jak ci idzie?

 (1.7) Tędy idzie rura z gazem, a tam ście­ki.

 (1.10) U niego to szło za­ro­bić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iɕt͡ɕ, AS: iść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iście n.

 czas. pójść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wydobywać się, wydostawać się

Wiktionary


iż

spój­nik rów­no­waż­ny: że


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) ofic. że

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iż – rzeka w Rosji (w Ud­mur­cji i Ta­tar­sta­nie), do­pływ Kamy
  • Iż – rzeka w Rosji (w ob­wo­dzie ki­row­skim), do­pływ Piżmy
  • Iž – chor­wac­ka wyspa na Adria­ty­ku
  • IŻ – marka mo­to­cy­kli pro­du­ko­wa­nych przez Iż­masz
  • IŻ – marka sa­mo­cho­dów pro­du­ko­wa­nych przez IżAwto
  • IŻ - marka broni strze­lec­kiej pro­du­ko­wa­nej przez Iżew­skij Mie­cha­ni­cze­skij Zawod
  • IŻ – marka ma­gne­to­fo­nów pro­du­ko­wa­nych przez Iżew­ski Mo­to­za­wod

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) "An­tro­po­lo­dzy mają prawo twier­dzić, że przy­czy­ni­li się do za­cho­wa­nia kul­tu­ro­we­go dzie­dzict­wa spo­łe­czeństw, które ba­da­li, […]. Lecz praw­dą jest rów­nież, iż mieli oni swój udział, cza­sem tylko poś­red­ni, w utrzy­my­wa­niu struk­tur wła­dzy re­pre­zen­to­wa­nych przez sy­stem ko­lo­nial­ny".

 (1.1) Powód nie wy­ka­zał, iż co­kol­wiek go łą­czy­ło z poz­wa­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iʃ, AS: iš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) że

Wiktionary


iżby

spój­nik; łączy ze zda­niem na­drzęd­nym zda­nie po­drzęd­ne


SJP.pl


iże

daw­niej: że (w funk­cji spój­ni­ka)


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) przest. iż, że

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzyk obyd­wu ry­ba­ków stał się obłą­ka­ny i głupi, gdy wi­dzie­li, iże giną.

 (1.1) Oto­czy­li wodza Fry­cza kołem że­laz­nym i na mie­cze ob­na­żo­ne przy­się­gli, iże z placu tego boju nie ujdą.

Wiktionary


iżewsk

sto­li­ca Ud­mur­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Ud­mur­cji, po­ło­żo­na nad rzeką Iż, do­pły­wem Kamy;

Wiktionary

Iżewsk ( Ижевск, Ижкap) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Ud­mur­cji, po­ło­żo­ne nad rzeką Iż, do­pły­wem Kamy. W la­tach 1984–1987 no­si­ło nazwę Usti­now (ros. Устинов). Licz­ba lud­no­ści w 2020: 648,1 tys. Znacz­ny oś­ro­dek prze­my­sło­wy: prze­mysł zbro­je­nio­wy (prod. m.in. au­to­ma­tów Ka­łasz­ni­ko­wa i po­ci­sków ra­kie­to­wych), pro­duk­cja środ­ków tran­spor­tu, ma­szyn (za­kła­dy Iż­masz, IżAwto, Baj­kał), hut­nict­wo że­la­za, prze­mysł lekki, ważny węzeł ko­le­jo­wy, lot­ni­sko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z mapy, którą Tian ro­zło­żył na ko­la­nach i stu­dio­wał w mi­got­li­wym świet­le pa­le­ni­ska, wy­ni­ka­ło, że uje­cha­li z sie­dem­dzie­siąt ki­lo­me­trów i że przez naj­bliż­sze dwie­ście ki­lo­me­trów nie ma moż­li­wo­ści zmia­ny trasy. Trze­ba je­chać na Agryz i Iżewsk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iż mrz.

 przym. iżewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Ustinow (1985-1987)

Wiktionary


iżewski

przy­miot­nik od: Iżewsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iżew­skiem, do­ty­czą­cy Iżew­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iżewsk mrz., Iż mrz.

Wiktionary


iżma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka pły­ną­ca w Rosji przez te­ry­to­rium Re­pu­bli­ki Komi, lewy do­pływ Pe­czo­ry;

Wiktionary

Iżma (ros. Ижма) – rzeka pły­ną­ca w Rosji przez te­ry­to­rium Re­pu­bli­ki Komi. Jej źró­dła znaj­du­ją się na Wy­ży­nie Lem’jun­skiej na za­chód od Tro­ic­ko-Pie­czor­ska. Jej dłu­gość wy­no­si 531 km, prze­pły­wa przez Uchtę. Wpada do Pe­czo­ry na wy­so­ko­ści wsi Ust'-Iżma (Усть-Ижма).

Wikipedia


iżora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Newy;

Wiktionary

Iżora (ros. Ижора, fiń. "In­ke­re­en­jo­ki") – rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Newy. Dłu­gość rzeki wy­no­si 76 km, a po­wierzch­nia zlew­ni 1000 km².

Źró­dła rzeki znaj­du­ją się w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Skwo­ri­cy, na pół­noc­ny za­chód od Gat­czy­ny. Pły­nie przez rejon gat­czyń­ski i tos­nień­ski ob­wo­du le­nin­gradz­kie­go, a na­stęp­nie w gra­ni­cach Pe­ters­bur­ga przez re­jo­ny koł­piń­ski i pusz­kiń­ski. Ucho­dzi do Newy w miej­sco­wo­ści Ust´-Iżora. Inne miej­sco­wo­ści le­żą­ce nad Iżorą to Koł­pi­no oraz Kom­mu­nar.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. iżorski mrz., Iżorowie lm m.

 przym. iżorski

Wiktionary


iżorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iżo­ra­mi lub Iżorą, do­ty­czą­cy Iżo­rów lub Iżory

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język iżor­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iżorowie lm m., Iżora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ingryjski

Wiktionary


iżycki

naz­wi­sko


SJP.pl


iżykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


j

1. spół­gło­ska;
2. trzy­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. trzy­na­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

Wiktionary

J j

J (mi­nu­sku­ła: j) ("jot", "jota") – dzie­sią­ta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, trzy­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. Pier­wot­nie była je­dy­nie wa­rian­tem gra­ficz­nym li­te­ry I. W pi­sow­ni pol­skiej J służy głów­nie do za­pi­su pół­sa­mo­gło­ski przed­niej /j/ (nie­sy­la­bicz­ne­go i). W al­fa­be­cie ła­ciń­skim J wy­stę­pu­je od XII w., w pol­skim wy­stę­pu­je od XVII w..

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 30px

* pol­ski język mi­go­wy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|J.}}

źró­dła.

== j (język afry­ka­ner­ski.) ==

or­to­gra­fie.

 od­po­wied­nik arab­ski: ي

wy­mo­wa.

 IPA|j.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) j, mi­nu­sku­ła dzie­sią­tej li­te­ry al­fa­be­tu afry­ka­ner­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔt, AS: i ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|J.}}

źródła.

== j (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ي

wymowa.

 IPA|j.

znaczenia.

litera

 (1.1) j, minuskuła dziesiątej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: J; nazwa litery: jee

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|J.}}

źródła.

== j (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ي

wymowa.

 IPA|j.

znaczenia.

litera

 (1.1) j, minuskuła dziesiątej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: J; nazwa litery: jee

Wiktionary


j.

skrót od:
1. język; jęz.;
2. je­zio­ro; jez.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = je­zio­ro

Wiktionary

J., wła­ści­wie Jay Noel Yu­en­ger (ur. 26 grud­nia 1966 w Chi­ca­go) – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta. Współ­pra­co­wał mię­dzy in­ny­mi z in­du­strial­me­ta­lo­wą grupą "White Zom­bie", z którą był no­mi­no­wa­ny do na­gro­dy Gram­my.

Wikipedia

Powiązane:

 zob. jezioro.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jez.

Wiktionary


j.a.

skrót

 (1.1) = astr. jed­nost­ka astro­no­micz­na;

 (1.2) = jed­nost­ka ar­chi­wal­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jed­nost­ka astro­no­micz­na
  • jed­nost­ka ar­chi­wal­na

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) AU

Wiktionary


j.m.

skrót od: jed­nost­ka miary; jm


SJP.pl


ja

za­i­mek oso­bo­wy


SJP.pl

za­i­mek oso­bo­wy

 (1.1) pier­wsza osoba licz­by po­je­dyn­czej

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) jaźń, je­ste­stwo

 (2.2) psych. świa­do­mość włas­nej oso­bo­wo­ści, my­śle­nia, poz­na­wa­nia

par­ty­ku­ła

 (3.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski, War­mia, Za­ol­zie, Byd­goszcz. tak (od­po­wiedź twier­dzą­ca)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • W psy­cho­lo­gii to świa­do­mość włas­nej oso­bo­wo­ści, my­śle­nia, poz­na­wa­nia.
  • ja ide­al­ne
  • W czyn­ni­ko­wej te­o­rii oso­bo­wo­ści Ra­y­mon­da Cat­tel­la to jeden z sen­ty­men­tów, odz­wier­cied­lo­ny w mniej­szym lub więk­szym stop­niu przez po­sta­wy.
  • W psy­cho­a­na­li­zie – w wą­skim ro­zu­mie­niu – ego, w sze­ro­kim ro­zu­mie­niu – cały apa­rat psy­chicz­ny czło­wie­ka:
    • su­pe­re­go – „ja ide­al­ne” i „ja po­win­no­ścio­we”
    • ego – „ja re­al­ne”
    • id
  • W te­o­rii sztucz­nej in­te­li­gen­cji oz­na­cza głów­ny tryb pro­ce­su.
  • jaźń
  • jaźń w fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej
  • Ope­ra­ción Ja-Já - pro­gram sa­ty­rycz­ny na­da­wa­ny w ar­gen­tyń­skiej te­le­wiz­ji w la­tach 60. XX w.
  • Я – ja, li­te­ra w cy­ry­li­cy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja droga, ja cię ko­cham.

 (2.1) „Stra­ci­łam włas­ne ja!” – krzy­cza­ła pio­sen­kar­ka ze sceny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ja, AS: i ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ego, moja osoba

Wiktionary


jabalpur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych In­diach, na wy­ży­nie Dekan;

Wiktionary

Ja­bal­pur (hindi जबलपुर, "Dźa­bal­pur"; hist. "Jub­bul­po­re") – mia­sto w środ­ko­wych In­diach, w sta­nie Mad­hya Pra­desh, na wy­ży­nie Dekan, w do­li­nie rzeki Nar­ba­da. W 2011 roku li­czy­ło ok. 1,1 mln miesz­kań­ców.

Duży węzeł ko­le­jo­wy i dro­go­wy a także oś­ro­dek prze­my­sło­wy z fa­bry­ką broni, za­kła­da­mi prze­my­słu spo­żyw­cze­go, ba­weł­nia­ne­go, szklar­skie­go, ce­men­to­we­go. W mie­ście dzia­ła uni­wer­sy­tet (od 1983 im. Rani Dur­ga­va­ti) i wyż­sza szko­ła rol­ni­cza. Na obrze­żach znaj­du­je się lot­ni­sko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1864 roku Ja­bal­pur otrzy­mał prawa miej­skie.

 (1.1) Na obrze­żach Ja­bal­pu­ru znaj­du­je się lot­ni­sko.

Wiktionary


jabco

żar­to­bli­wie: jabł­ko


SJP.pl


jabcok

po­tocz­nie: wino wy­ra­bia­ne z ja­błek; ja­błecz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wino jabł­ko­we

 (1.2) pot. kom­pu­ter firmy Apple Inc.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­siek kupił jab­co­ka.

 (1.2) Wi­dzia­łem jab­co­ki w skle­pie kom­pu­te­ro­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjapt͡sɔk, AS: i ̯apcok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n., jabłecznik m., jabłoń ż., jabol m.

 przym. jabłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabol, alpaga, bełt, wino marki wino

Wiktionary


jabczok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cuk. ja­błecz­nik

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. spoż. jab­cok

Wiktionary


jabko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, księ­stwo ło­wic­kie. spoż. jabł­ko

 (1.2) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ko­la­no

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk płónka

Wiktionary


jablonec

1. Ja­blo­nec nad Nysą - mia­sto w Cze­chach;
2. Ja­blo­nec nad Ji­ze­rou - mia­sto w Cze­chach


SJP.pl


jablonecki

przy­miot­nik od: Ja­blo­nec


SJP.pl


jabol

po­tocz­nie: tanie, kiep­skie wino; al­pa­ga, móz­go­trzep, bełt, pryta, siara, wiń­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. tanie, bar­dzo ni­skiej ja­ko­ści wino owo­co­we, zwy­kle wyt­wa­rza­ne z ja­błek;

Wiktionary

Zo­bacz też: "Wino marki wino" – sin­gel K.A.S.Y.

Jabol (także: "al­pa­ga", "bełt", "jab­cok"," mam­rot", "pryta", "siara", "wino marki wino", "wino pa­ty­kiem pi­sa­ne," "żur" i in.) – po­tocz­ne okre­śle­nie ta­nie­go wina owo­co­we­go ni­skiej ja­ko­ści, naj­czę­ściej jabł­ko­we­go lub wi­śnio­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zło­ży­li­śmy się na ja­bo­la i oba­li­li­śmy go w parku.

 (1.1) Jabol, bo tak po­wszech­nie na­zy­wa­no wino pro­du­ko­wa­ne ze sfer­men­to­wa­nych ja­błek i spi­ry­tu­su z ziem­nia­ków, był ulu­bio­nym na­po­jem ca­łych rzesz pi­ja­ków. Jego nie­wąt­pli­wą i naj­waż­niej­szą za­le­tę sta­no­wi­ła niska cena, bo o wa­lo­rach sma­ko­wych le­piej było nie mówić. Li­tro­wa bu­tel­ka kosz­to­wa­ła nieco mniej niż dwa piwa poz­nań­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjabɔl, AS: i ̯abol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłecznik m., jabłko n., jabcok mrz./mzw.

 przym. jabolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabcok, jabłcok, jabłuszko, jubel, alpaga, awanturka, barbolec, bełt / bełd, berberucha, brejza, burak, ćmaga, gracioł, kapuśnik, korbolak, kwaśniczki, lewaś, maliniak, patyk, premier, pryta, siara, sikacz, zbełt, żur

Wiktionary


jabolowy

→ jabol


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ja­bo­lem, do­ty­czą­cy ja­bo­la

Wiktionary

Patrz:

jabol

Przykłady

 (1.1) To wino ma jakiś ja­bo­lo­wy pos­mak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabol mrz.

Wiktionary


jabrząd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ka­zi­mierz,Wą­wol­ni­ca. to­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabrzędzie n.

Wiktionary


jaby

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. tylko

 (1.2) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. cho­ciaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ozeńdź­ta sie lu­dzie, jaby dozór niech osta­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aby, jyno

 (1.2) aby, chocioz, choć

Wiktionary


jabłcok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zob. jabol.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zło­ży­li­śmy się na jabł­co­ka i oba­li­li­śmy go w parku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjap.w̥t͡sɔk, AS: i ̯a.pu̯̦cok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jabłeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. jabol.

Wiktionary


jabłczan

zjo­ni­zo­wa­na forma kwasu jabł­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu jabł­ko­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jabłczanowy

Wiktionary


jabłczanka

zupa z ja­błek


SJP.pl


jabłczanowy

→ jabł­czan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z jabł­cza­na­mi

Wiktionary

Patrz:

jabłczan

Przykłady

 (1.1) Po­nad­to enzym jabł­cza­no­wy wy­ka­zu­je wy­so­ką ak­tyw­ność pod­czas kilku minut nie­dot­le­nie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłczan m.

Wiktionary


jabłczany

przy­miot­nik od: jabł­ko; ja­błecz­ny, jabł­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jabł­ka­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od jabł­czan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pach­nia­ło ku­rzem, wo­skiem i kwa­śną, jabł­cza­ną wonią za­kon­ser­wo­wa­ne­go drew­na.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jabłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłeczny, jabłkowy

Wiktionary


jabłecki

naz­wi­sko


SJP.pl


jabłecznik

1. cia­sto z jabł­ka­mi;
2. napój ni­sko­al­ko­ho­lo­wy o słod­ko-kwa­śnym smaku, prze­fer­men­to­wa­ny sok z doj­rza­łych ja­błek; cydr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cuk. kulin. cia­sto z jabł­ka­mi

 (1.2) enol. słabe wino z ja­błek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­błecz­nik – słod­ki wy­piek, pla­cek z jabł­ka­mi
  • ja­błecz­nik – napój al­ko­ho­lo­wy z soku jabł­ko­we­go
  • „Ja­błecz­nik” – re­zer­wat przy­ro­dy w wo­je­wództ­wie łódz­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia upie­kła dzi­siaj pysz­ny ja­błecz­nik.

 (1.2) Dla ochło­dy pi­li­śmy ja­błecz­nik, któ­rym czę­sto­wał wujek Sta­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jabˈwɛt͡ʃʲɲik, AS: i ̯abu̯ečʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n., jabłoń ż., jabol mrz., jabcok mrz.

 przym. jabłeczny, jabłkowy, jabłoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szarlotka, gw. Śląsk Cieszyński jabczok

 (1.2) cydr, gw. Śląsk Cieszyński jabczok

Wiktionary


jabłeczny

przy­miot­nik od: jabł­ko; jabł­cza­ny, jabł­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ja­błek (owo­ców)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z ja­błek, z do­dat­kiem ja­błek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy­wo­zi­łem daw­niej pulpę ja­błecz­ną, ale zre­zy­gno­wa­łem - mówi Flo­rian Za­wie­ja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n., jabłuszko n., jabłoń ż., jabłonka ż., jabłecznik m., jabol m., jabłcok

 przym. jabłkowy, jabłoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłkowy, jabłczany

Wiktionary


jabłka

owoc ja­bło­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ciem­niej­sze, owal­ne pla­ma­a­my wy­stę­pu­ją­ce naj­czę­ściej w siwej, a rza­dziej w bu­ła­nej i gnia­dej maści konia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: jabł­ko

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zo­ba­czy­łem ko­le­gę, który krad­nie jabł­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjapw̥ka, AS: i ̯apu̯̦ka

Wiktionary


jabłko

owoc ja­bło­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. owoc ja­bło­ni

 (1.2) przed­miot w kształ­cie jabł­ka (1.1) lub je przy­po­mi­na­ją­cy

 (1.3) złota kula z krzy­żem, sym­bol wła­dzy kró­lew­skiej;

 (1.4) pot. rzep­ka w ko­la­nie

 (1.5) pot. anat. wy­sta­ją­ca grdy­ka u męż­czyzn, jabł­ko Adama

 (1.6) zob. jabł­ka. – pla­ma­a­my w maści konia

 (1.7) spoż. owoc gra­na­tow­ca

 (1.8) daw. spoż. ziem­niak

Wiktionary

Jabł­ko – ja­dal­ny, ku­li­sty owoc drzew z ro­dza­ju ja­błoń "Malus". Jabł­ka od­mian upraw­nych o mie­szań­co­wym po­cho­dze­niu, uz­na­wa­nych za ga­tu­nek ja­błoń do­mo­wa "Malus do­me­sti­ca", są istot­nym ko­mer­cyj­nie owo­cem o so­czy­stym i chrup­kim miąż­szu. Są spo­ży­wa­ne na su­ro­wo, a także po obrób­ce ku­li­nar­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­praw­dą jest, że jedno jabł­ko wie­czo­rem za­stą­pi umy­cie zębów.

 (1.3) Króla po­cho­wa­no w ko­ro­nie i z jabł­kiem w dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjap.w̥kɔ|ˈjap.kɔ, AS: i ̯a.pu̯̦ko|i ̯a.pko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłoń ż., jabłonka ż., jabłecznik m., jabłczanka ż., jabol m., jabcok m., jabłkowity mzw.

:: zdrobn. jabłuszko n.

 przym. jabłkowy, jabłeczny, jabłoniowy, jabłkowaty, jabłkowity

 przysł. jabłkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk jabko, płónka, stpol. jabło

 (1.5) jabłko Adama

 (1.8) bałaban, bulba, gajda, gajdak, grul, harcak, knul, pątak, perka, ziemiak, jabłko ziemne

Wiktionary


jabłkomat

au­to­mat do sprze­da­ży ja­błek lub in­nych owo­ców i przet­wo­rów owo­co­wych


SJP.pl


jabłkowaty

ku­li­sty, po­dob­ny kształ­tem do jabł­ka


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem jabł­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n.

Wiktionary


jabłkowe

przy­miot­nik od: jabł­ko


SJP.pl


jabłkowiec

kwie­ciak jabł­ko­wiec - po­spo­li­ty chrząszcz z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych, któ­re­go larwy żywia się prę­ci­ka­mi i słup­ka­mi kwia­tów


SJP.pl


jabłkowity

o koniu: ma­ją­cy maść siwą z ciem­niej­szy­mi, owal­ny­mi pla­ma­mi, głów­nie na za­dzie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o koniu: ma­ją­cy siwą maść z ciem­niej­szy­mi okrą­gły­mi pla­ma­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. jabł­ko­wi­ty (1.1) koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do naj­częst­szych uma­szczeń per­sze­ro­nów za­li­cza się siwe, jabł­ko­wi­te i kare.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n.

 przym. jabłkowy

Wiktionary


jabłkowo

przy­słó­wek

 (1.1) tak jak jabł­ka

Wiktionary

Jabł­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ki­siel pach­niał jabł­ko­wo i już nie mo­gli­śmy się do­cze­kać, żeby wy­stygł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko mrz.

 przym. jabłkowy

Wiktionary


jabłkowy

przy­miot­nik od: jabł­ko


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z ja­błek, za­wie­ra­ją­cy jabł­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z jabł­ka­mi, od­no­szą­cy się do ja­błek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak świe­żut­ka bułka z jabł­ko­wym na­dzie­niem, którą za­ku­pi­łem w cu­kier­ni u bar­dzo uprzej­mej ek­spe­dient­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: japˈkɔvɨ|japw̥ˈkɔvɨ, AS: i ̯apkovy|i ̯apu̯̦kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłkowity mzw., jabłko n., jabłuszko n., jabłoń ż., jabłonka ż., jabłecznik m., jabol m., jabcok

 przym. jabłoniowy, jabłeczny, jabłczany, jabłkowity

 przysł. jabłkowo

Wiktionary


jabłkóweczka

motyl z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych, groź­ny szkod­nik ja­bło­ni, jego gą­sie­ni­ce po­wo­du­ją ro­ba­czy­wie­nie owo­ców


SJP.pl


jabłkówka

1. cia­sto prze­ło­żo­ne mar­mo­la­dą z ja­błek
2. motyl z ro­dzi­ny zwó­jek, szkod­nik drzew owo­co­wych


SJP.pl


jabło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) może stpol., także. gw-pl|Ko­ziel (po­wiat kie­lec­ki),Dą­bro­wa Tar­now­ska,Gar­wo­liń­skie,Ko­niń­skie,Opol­skie,Oles­no,Kol­bu­szo­wa,Sie­radz­kie,Łę­czyc­kie,Śrem­skie. ekspr. jabł­ko

 (1.2) gw-pl|Tar­now­skie Góry. ziem­niak

Wiktionary


jabłonczanin

miesz­ka­niec Ja­błon­ki (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jabłonczanka

miesz­kan­ka Ja­błon­ki (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jabłonecki

przy­miot­nik od: Ja­błon­ka


SJP.pl


jabłoneczka

zdrob­nie­nie od: ja­błon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ja­błon­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjabwɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: i ̯abu̯õnečka

Wiktionary


jabłoneński

przy­miot­nik od: Ja­błon­na, Ja­błon­na Lacka; ja­błoń­ski


SJP.pl


jabłoniak

pry­szcza­rek ja­bło­niak - ga­tu­nek mu­chów­ki, któ­rej larwy że­ru­ją na ja­bło­niach


SJP.pl


jabłonianin

miesz­ka­niec Ja­błon­ny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jabłonianka

miesz­kan­ka Ja­błon­ny (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jabłonica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, pod­le­ga­ją­ca ra­dzie miej­skiej Ja­rem­cza;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­bło­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Wie­nia­wa
  • Ja­bło­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Sko­ły­szyn
  • Ja­bło­ni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Szy­dłów
  • Ja­bło­ni­ca – rzeka, do­pływ Sza­ba­sów­ki w do­rze­czu Wisły
  • Ja­bło­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie nad­wór­niań­skim
  • Ja­bło­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie wier­cho­wiń­skim
  • Ja­bło­ni­ca – dawna gmina
  • Ja­bło­ni­ca Pol­ska
  • Ja­bło­ni­ca Ruska
  • Niska Ja­bło­ni­ca

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jabłonicki

Wiktionary


jabłoniowy

przy­miot­nik od: ja­błoń (np. sad ja­bło­nio­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ja­bło­ni

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści ja­bło­ni

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią ja­bło­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjabwɔ̃ˈɲɔvɨ, AS: i ̯abu̯õńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłoń, jabłko, jabłonka, jabłecznik, jabłuszko, jabol

 przym. jabłkowy, jabłeczny

Wiktionary


jabłonka

zdrob­nie­nie od: ja­błoń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ja­błoń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­błon­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce
  • Ja­błon­ka – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Trzciel
  • Ja­błon­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Ja­błon­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Ja­błon­ka
  • Ja­błon­ka – część wsi Ja­błon­na w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Wy­śmie­rzy­ce
  • Ja­błon­ka – wieś w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Bra­ni­ce
  • Ja­błon­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Dyd­nia
  • Ja­błon­ka – ko­lo­nia wsi Kro­jan­ty w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Ja­błon­ka – część wsi Ko­tar­szyn w woj. Świę­to­krzy­skim, w pow. Ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów
  • Ja­błon­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca
  • Ja­błon­ka – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Ja­błon­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Dźwie­rzu­ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ją­ce ob­gry­zły młode ja­błon­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłoń ż., jabłko n.

 przym. jabłeczny, jabłkowy, jabłoniowy

Wiktionary


jabłonkowanie

w ję­zy­koz­naw­stwie: spły­nię­cie się w mowie spół­gło­sek dzią­sło­wych z pa­la­tal­ny­mi w poś­red­ni sze­reg, np. śzćze­kaćz – szcze­kać; sia­ka­nie


SJP.pl

Ja­błon­ko­wa­nie (szia­ka­nie, sia­ka­nie) – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na po­mie­sza­niu lub spły­nię­ciu się spół­gło­sek dzią­sło­wych (szu­mią­cych: tj. sz, cz, ż, dż) z pa­la­tal­ny­mi (ci­szą­ce: tj. ś, ć, ź, dź) w poś­red­ni sze­reg – tj. śz, ćz, źż, dźż, np. "śzćze­kaćz" – "szcze­kać" i "ście­kać", "śzare śzano", "ćzar­ne ćzie­le".

Wikipedia


jabłonkowianin

miesz­ka­niec Ja­błon­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ja­błon­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­szał­ka witał na rynku tłum ja­błon­ko­wian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jabłonków m.

:: fż. jabłonkowianka ż.

 przym. jabłonkowski

Wiktionary


jabłonkowianka

miesz­kan­ka Ja­błon­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ja­błon­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On­drasz za­ko­chał się w ta­kiej jed­nej ja­błon­ko­wian­ce o ciem­nych oczach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jabłonków m.

:: fm. jabłonkowianin m.

 przym. jabłonkowski

Wiktionary


jabłonkowski

→ Ja­błon­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ja­błon­ko­wa, zwią­za­ny z Ja­błon­ko­wem

Wiktionary

Patrz:

Jabłonków

Przykłady

 (1.1) Czego je­szcze bra­ku­je na ja­błon­kow­skim rynku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jabłonków m., jabłonkowianin mos., jabłonkowianka ż.

Wiktionary


jabłonkowy

przy­miot­nik od: ja­błon­ka (np. ja­błon­ko­wa szkół­ka)


SJP.pl


jabłonków

mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­nich Cze­chach na Za­ol­ziu;

Wiktionary

Ja­błon­ków (cz. "Ja­blun­kov", niem. "Ja­blun­kau") – mia­sto w Cze­chach, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w po­wie­cie Fry­dek-Mi­stek. Leży w re­gio­nie Ślą­ska Cie­szyń­skie­go, na tzw. Za­ol­ziu, kilka ki­lo­me­trów od gra­ni­cy z Pol­ską i jest naj­bar­dziej wy­su­nię­tym na wschód mia­stem w Cze­chach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­je­cha­li­śmy na ro­we­rach aż do Ja­błon­ko­wa po cze­skiej stro­nie.

 (1.1) W Ja­błon­ko­wie miesz­ka wielu Po­la­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłonkowianin m., jabłonkowianka ż.

 przym. jabłonkowski

Wiktionary


jabłonna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa sze­re­gu wsi w Pol­sce;

 (1.2) geogr. nazwa sze­re­gu gmin w Pol­sce;

 (1.3) geogr. wznie­sie­nie w Gó­rach Świę­to­krzy­skich;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­błon­na – część mia­sta Ot­wock
  • Ja­błon­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Da­szy­na
  • Ja­błon­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Ja­błon­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Wy­śmie­rzy­ce
  • Ja­błon­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Ja­błon­na
  • Ja­błon­na – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Ru­si­nów
  • Ja­błon­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Przy­tyk
  • Ja­błon­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Gręb­ków
  • Ja­błon­na – część wsi Gli­nik w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Wie­lo­po­le Skrzyń­skie
  • Ja­błon­na – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Ja­błon­na – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Brody
  • Ja­błon­na – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jabłoneński, jabłoński, jabłonowski

 rzecz. jabłonianin mos., jabłonianka ż.

Wiktionary


jabłonowianin

miesz­ka­niec Ja­bło­no­wa Po­mor­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jabłonowianka

miesz­kan­ka Ja­bło­no­wa Po­mor­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jabłonowiec

ogło­dek ja­bło­no­wiec - kor­nik z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Eu­ro­pie i pół­noc­nej Azji


SJP.pl

Ja­bło­no­wiec – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. An­to­nie­go w Ży­czy­nie.

Wikipedia


jabłonowo

nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­bło­no­wo – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Wy­so­kie
  • Ja­bło­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la
  • Ja­bło­no­wo – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Czer­ni­ce Bo­ro­we
  • Ja­bło­no­wo – część wsi Je­gli­niec w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Kras­no­pol
  • Ja­bło­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Pło­śni­ca
  • Ja­bło­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Ko­wa­le Olec­kie
  • Ja­bło­no­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Dą­brów­no
  • Ja­bło­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Sie­ra­ków
  • Ja­bło­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Uj­ście
  • Ja­bło­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • Ja­bło­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Mi­ro­sła­wiec
  • Ja­bło­no­wo – gro­ma­da w po­wie­cie brod­nic­kim

Wikipedia


jabłonowski

przy­miot­nik od: Ja­bło­no­wo, Ja­bło­no­wo Po­mor­skie


SJP.pl

Ja­bło­now­ski – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


jabłonów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le typu miej­skie­go w re­jo­nie ko­sow­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go Ukra­i­ny, na Po­ku­ciu;

 (1.2) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie hu­sia­tyń­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­bło­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Cho­cia­nów
  • Ja­bło­nów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca
  • Ja­bło­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Ja­bło­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Po­licz­na
  • Ja­bło­nów – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim
  • Ja­bło­nów – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim w re­jo­nie ha­lic­kim
  • Ja­bło­nów – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie sam­bor­skim
  • Ja­bło­nów – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie hu­sia­tyń­skim
  • Ja­bło­nów – hro­ma­da te­ry­to­rial­na w re­jo­nie ko­sow­skim ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­ski
  • Ja­bło­nów – dawna gmina
  • Ja­bło­nów (rów­nież Ja­bło­no­wo) – była wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie mo­stow­skim, nieg­dyś sie­dzi­ba ma­jąt­ku Ja­bło­now­skich, obej­mu­ją­ce­go wsie Szcze­czy­ce, Ku­czy­ce i Ułazy

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jabłonowski

Wiktionary


jabłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­bło­wo – wieś ko­ciew­ska w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski
  • Ja­bło­wo – osada leśna ko­ciew­ska w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski
  • Ja­bło­wo – gro­ma­da
  • Ja­bło­wo – je­zio­ro na Ko­cie­wiu, po­ło­żo­ne w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski (po­wiat sta­ro­gardz­ki, wo­je­wództ­wo po­mor­skie)
  • Ja­bło­wo – bocz­ni­ca szla­ko­wa i przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ja­bło­wie, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w Pol­sce

Wikipedia


jabłoń

drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, któ­re­go owo­ca­mi są jabł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ogrod. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Malus|Mill.|ref=tak., drze­wo, na któ­rym rosną jabł­ka;

Wiktionary

Ja­błoń ("Malus" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia ok. 25, 32 do 55 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je stre­fę kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na pół­ku­li pół­noc­nej. W Pol­sce wy­stę­pu­je dziko tylko jeden ga­tu­nek ro­dzi­my – ja­błoń dzika "Malus syl­ve­stris", zwana też płon­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta ja­błoń rodzi pysz­ne owoce.

 (1.1) Nasze ja­bło­nie za­a­ta­ko­wa­ła pleśń.

 (1.1) Dziew­czy­na wplo­tła kwiat ja­bło­ni w swoje dłu­gie czar­ne włosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjabwɔ̃ɲ, AS: i ̯abu̯õń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n., jabłecznik m.

:: zdrobn. jabłonka ż.

 przym. jabłkowy, jabłoniowy, jabłeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłonka; lud. płonka

Wiktionary


jabłoński

1. przy­miot­nik od: Ja­błon­na, Ja­błon­na Lacka; ja­bło­neń­ski;
2. przy­miot­nik od: Ja­błoń


SJP.pl

Ja­błoń­ski (forma żeń­ska: Ja­błoń­ska, w licz­bie mno­giej: Ja­błoń­scy) – pol­skie naz­wi­sko, które nosi ponad 50 ty­się­cy osób. Pier­wsza wzm. w 1400 r. od nazw miej­sco­wych Ja­błon­na, Ja­bło­nie (kilka wsi).

Wikipedia


jabłuszko

zdrob­nie­nie od: jabł­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od jabł­ko

 (1.2) pot. żart. sprzęt kom­pu­te­ro­wy marki Apple

 (1.3) nie­wiel­ki pla­sti­ko­wy przy­rząd do zjeż­dża­nia po śnie­gu kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy jabł­ko lub ło­pat­kę

 (1.4) uczn. ocena bar­dzo dobra

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Na oślej łącz­ce było kilku po­cząt­ku­ją­cych nar­cia­rzy i dzie­ci zjeż­dża­ją­ce na ja­błusz­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jabˈwuʃkɔ, AS: i ̯abu̯uško

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jabłko.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dupolot, ślizgacz

Wiktionary


jabłówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­błów­ko – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ła­bi­szyn
  • Ja­błów­ko – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Bo­bo­wo

Wikipedia


jacak

naz­wi­sko


SJP.pl


jacaranda

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; pa­li­san­dro­we drze­wo, ca­biu­na, dal­ber­gia


SJP.pl


jacek

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Zo­bacz też: Jacek (ujed­noz­nacz­nie­nie).

, Ja­cen­ty – imię mę­skie grec­kie­go po­cho­dze­nia (gr. Ὑάκινθος "Hy­a­kint­hos", hia­cynt), od zla­ty­ni­zo­wa­nej formy imie­nia Hia­cynt (łac. "Hy­a­cint­hus").

We­dług mi­to­lo­gii imię to nosił Hia­cynt (Hy­a­kin­tos), syn Amy­kla­sa i Dio­me­de.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jacek i wy­ko­nu­ję w Gre­cji okna na stat­ki.

 (1.1) Na ko­niec, jakby śle­pym chciał ude­rzyć cio­sem, / Za­sło­nił oczy ręką i rzekł moc­nym gło­sem: / „Jam jest Jacek So­pli­ca…”

 (1.1) Czy mamą Jacka jest pani Na­gór­ska?

 (1.1) Jac­ko­wi nic nie wy­cho­dzi­ło tak jak po­win­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjat͡sɛk, AS: i ̯acek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jackowa ż., Jackówna ż., Jackostwo lm m., Jacusiowa ż., Jacusiówna ż., Jacentowa ż., Jackowski m., Jackowska ż., Hiacynt m., Hiacynta ż., Hiacyntowa ż., Hiacyntówna ż., hiacynt m., hiacyncik m., hiacyntowiec m., Jacki nmos.

:: war. Jacenty m.

:: zdrobn. Jacuś m.

 przym. Jackowy, Jacusiowy, Hiacyntowy, Jacentowy, hiacyntowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Jacenty; zdrobn. Jacuś

Wiktionary


jacentostwo

Ja­cen­ty z mał­żon­ką; Ja­cen­to­wie


SJP.pl


jacentowie

Ja­cen­ty z mał­żon­ką; Ja­cen­to­stwo


SJP.pl


jacentowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­cen­te­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jacenty

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jacek mos., Jacuś mos., hiacynt mrz.

 przym. Jackowy, hiacyntowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Jacek

Wiktionary


jacentów

Ja­cen­ty z mał­żon­ką; Ja­cen­to­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­cen­tów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Ra­do­szy­ce
  • Ja­cen­tów – przy­sió­łek wsi Sa­do­wie w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Sa­do­wie
  • Ja­cen­tów – gro­ma­da

Wikipedia


jacewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Ja­ce­wicz (ur. 1956) – ro­syj­ski lek­ko­at­le­ta
  • Józef Ja­ce­wicz (1926–1975) – ge­ne­rał bry­ga­dy, pilot LWP
  • Olga Biel­ska, właśc. Skir­gieł­ło-Ja­ce­wicz (1922–1996) – pol­ska ak­tor­ka.
  • Onu­fry Ja­ce­wicz (1800–1836) – pol­ski ge­ne­rał;

Wikipedia


jach

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Jach (1894-1944) – pol­ski lot­nik woj­sko­wy
  • Ja­ro­sław Jach (ur. 1994) – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Jach (ur. 1951) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


jacha

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. zob. jasne.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) -Przyj­dziesz dziś na uro­dzi­ny do Janka? / -No jacha!

Wiktionary


jachanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ja­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jachać ndk.

Wiktionary


jachać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. je­chać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaxat͡ɕ, AS: i ̯aχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jachanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jać

Wiktionary


jachcice

byd­go­skie osied­le po­ło­żo­ne na pół­noc­no-wschod­nim krań­cu mia­sta, nad lewym brze­giem Brdy


SJP.pl

Jach­ci­ce (niem: "Jachs­chirz" – 1879, "Jadgschütz" – 1860) – byd­go­ska jed­nost­ka ur­ba­ni­stycz­na (osied­le) po­ło­żo­na w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści mia­sta, nad lewym brze­giem Brdy. Pół­noc­na gra­ni­ca Jach­cic sta­no­wi gra­ni­cę mia­sta Byd­go­szczy.

Wikipedia


jachcik

zdrob­nie­nie od: jacht


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. tu­ryst. żegl. mały jacht

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jacht mrz.

Wiktionary


jachiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jachimczak

naz­wi­sko


SJP.pl


jachimczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


jachimowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian Ja­chi­mo­wicz (1906-1999) – pol­ski poeta, tłu­macz i ma­larz.
  • Hry­ho­rij Ja­chy­mo­wycz,
  • Rafał Ja­chi­mo­wicz,
  • Wła­dy­sław Ka­zi­mierz Ja­chi­mo­wicz
  • Woj­ciech Ja­chi­mo­wicz
  • Ja­chi­mow­ski
  • Achim

Wikipedia


jachimowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Ja­chi­mow­ski (1938–2014) – pol­ski poeta, pro­za­ik, autor sztuk sce­nicz­nych.
  • Jakub Ja­chi­mow­ski CM (1724–1789) – bi­bli­sta.
  • Ka­zi­mierz Ja­chi­mow­ski – pol­ski wła­ści­ciel ziem­ski.
  • Ta­de­usz Ju­lian Ja­chi­mow­ski ps. „Bi­sku­po­wicz”, „Bud­wicz” (1892–1944) – ksiądz, dzie­kan Woj­ska Pol­skie­go, dok­tor fi­lo­zo­fii, ma­gi­ster te­o­lo­gii, tajny szam­be­lan Jego Świą­to­bli­wo­ści, ka­no­nik ho­no­ro­wy kiele...
  • Wła­dy­sław Ju­lian Ja­chi­mow­ski (1826–1908) – pol­ski du­chow­ny, dzie­kan tym­cza­so­wy w Bu­cza­czu.
  • Talar ja­chi­mow­ski

Wikipedia


jachowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jachowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ciej Ja­chow­ski
  • (11743) Ja­chow­ski

Wikipedia


jachranka

Ja­chran­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock.

Wikipedia


jacht

1. lekki sta­tek ża­glo­wy;
2. po­tocz­nie: luk­su­so­wa łódź


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. tu­ryst. żegl. lekki sta­tek o na­pę­dzie ża­glo­wym lub mo­to­ro­wym słu­żą­cy do re­kre­a­cji, tu­ry­sty­ki, upra­wia­nia spor­tu;

Wiktionary

Jacht – jed­nost­ka pły­wa­ją­ca o na­pę­dzie ża­glo­wym lub mo­to­ro­wym, w za­leż­no­ści od kon­struk­cji i wy­po­sa­że­nia przez­na­czo­na naj­czę­ściej do celów re­kre­a­cyj­nych lub tu­ry­stycz­nych. Jach­ty bu­do­wa­ne i wy­ko­rzy­sty­wa­ne są także do upra­wia­nia spor­tu, do celów szko­le­nio­wych, re­pre­zen­ta­cyj­nych lub wy­cho­wa­nia mor­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacht wpły­nął do za­to­ki.

 (1.1) Tutaj, w se­zo­nie let­nim, za­wsze stoi na kot­wi­cy parę pry­wat­nych jach­tów i łodzi ry­ba­ków, ło­wią­cych w przy­brzeż­nych wo­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaxt, AS: i ̯aχt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jachting mrz.

:: zdrobn. jachcik mrz.

 przym. jachtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żaglówka

Wiktionary


jachting

pły­wa­nie na ło­dziach i stat­kach ża­glo­wych oraz de­skach z ża­glem; że­glar­stwo, yach­ting


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) yach­ting, że­glar­stwo

Wiktionary

Zo­bacz też: cza­so­pis­mo Jach­ting.

Jach­ting (ang. "yach­ting") – że­glo­wa­nie za poś­red­nict­wem jach­tu. Sze­rzej jest to sztu­ka ste­ro­wa­nia ło­dzią i wy­ko­rzy­sty­wa­nia siły wia­tru za po­mo­cą żagli dla celów spor­to­wych lub re­kre­a­cyj­no-tu­ry­stycz­nych.

Po­tocz­nie okre­śla się tą nazwą że­glo­wa­nie od portu do portu, w porze dzien­nej przy ład­nej po­go­dzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjaxtʲĩŋk, AS: i ̯aχtʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jacht mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) yachting, żeglarstwo

Wiktionary


jachtingowy

przy­miot­nik od: jach­ting


SJP.pl


jachtklub

klub gro­ma­dzą­cy fa­scy­na­tów że­glar­stwa; yacht-club, yacht club


SJP.pl


jachtklubowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jacht­klu­bem, do­ty­czą­cy jacht­klu­bu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jachtklub mrz.

Wiktionary


jachtostop

forma po­dró­żo­wa­nia po­le­ga­ją­ca na ko­rzy­sta­niu z jach­tów w za­mian za dar­mo­wą pomoc na po­kła­dzie


SJP.pl


jachtostopowicz

osoba po­dró­żu­ją­ca jach­ta­mi w za­mian za dar­mo­wą pomoc na po­kła­dzie


SJP.pl


jachtostopowiczka

ko­bie­ta po­dró­żu­ją­ca jach­tem w za­mian za wy­ko­ny­wa­nie drob­nych prac na po­kła­dzie


SJP.pl


jachtowy

przy­miot­nik od: jacht (np. sport jach­to­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy jach­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jacht m.

Wiktionary


jachym

naz­wi­sko


SJP.pl


jachymiak

naz­wi­sko


SJP.pl


jachymów

naz­wi­sko


SJP.pl


jacica

po­tocz­nie: owad po­dob­ny do ważki, ży­ją­cy do kilku dni w po­bli­żu wód słod­kich; jętka, efe­me­ry­da


SJP.pl


jack

[czy­taj: dżek] wtycz­ka w for­mie bolca; wtyk kon­cen­trycz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jack (wtycz­ka)
  • lazy jack
  • black jack – gra kar­cia­na
  • JACK – pro­fe­sjo­nal­ny ser­wer dźwię­ku dla sy­ste­mów Linux i MacOS X
  • Jack – film, ame­ry­kań­ska tra­gi­ko­me­dia z 1996 roku
  • Jac

Wikipedia


jackfruit

[czy­taj: dżak­frut] owoc chle­bow­ca róż­no­list­ne­go (drze­wa bo­chen­ko­we­go); dżak­frut


SJP.pl


jackiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jackowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


jackowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jackowie

po­pu­lar­na wśród Po­la­ków nazwa dziel­ni­cy w Chi­ca­go w USA (an­giel­ska nazwa: Avon­da­le)


SJP.pl


jackowo

po­pu­lar­na wśród Po­la­ków nazwa dziel­ni­cy w Chi­ca­go w USA (an­giel­ska nazwa: Avon­da­le)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. pot. nie­o­fi­cjal­na nazwa dziel­ni­cy Chi­ca­go Avon­da­le, w któ­rej chęt­nie osied­la­li się imi­gran­ci z Pol­ski;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wia­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Czer­ni­ko­wo;

 (1.3) geogr. osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Cho­cze­wo;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jac­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Czer­ni­ko­wo
  • Jac­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Cho­cze­wo
  • Jac­ko­wo – pol­ska nazwa dziel­ni­cy Avon­da­le w Chi­ca­go
  • Jac­ko­wo Dolne, Jac­ko­wo Dwor­skie, Jac­ko­wo Górne, Jac­ko­wo Wło­ściań­skie, Jac­ków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jat͡sˈkɔvɔ, AS: i ̯ackovo

Wiktionary


jackowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Fe­do­ro­wicz-Jac­kow­ski (zm. 1945) – pol­ski urzęd­nik
  • Adam Jac­kow­ski (1945–2018) – pol­ski spe­cja­li­sta dy­na­mi­ki ciała sta­łe­go i ma­te­ria­łoz­naw­stwa
  • Alek­san­der Jac­kow­ski (1869–1949) – ad­wo­kat, eko­no­mi­sta, dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny, sę­dzia Try­bu­na­łu Stanu, rek­tor Wyż­szej Szko­ły Hand­lo­wej w War­sza­wie, se­na­tor I ka­den­cji w II RP z ra­mie­nia Zwi...
  • Alek­san­der Jac­kow­ski (1920–2017) – pol­ski an­tro­po­log kul­tu­ry, et­no­graf, kry­tyk sztu­ki
  • An­to­ni Jac­kow­ski (ur. 1935) – pol­ski ge­o­graf
  • Bo­gu­sław L. Jac­kow­ski (ur. 1950) – pol­ski in­for­ma­tyk, wy­daw­ca, muzyk nie­za­wo­do­wy
  • Cze­sław Jac­kow­ski (1931–2006) – pol­ski dy­plo­ma­ta, puł­kow­nik Służ­by Bez­pie­czeń­stwa
  • Grze­gorz, właśc. Ga­wriłł Ju­lia­no­wicz Jac­kow­ski (1866–1932) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Hen­ryk Jac­kow­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Jakub Jac­kow­ski (XV w.) – ka­no­nik, pra­łat
  • Jan Maria Jac­kow­ski (ur. 1958) – pol­ski po­li­tyk, pi­sarz, dzien­ni­karz, hi­sto­ryk, dok­tor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, poseł na Sejm
  • Ja­nusz Jac­kow­ski (ur. 1930) – pol­ski tre­ner lek­ko­at­le­tycz­ny, wy­kła­dow­ca AWF w Poz­na­niu

Wikipedia


jackowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jacka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Jacka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Jac­ko­wym polu buj­nie rosną chwa­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jat͡sˈkɔvɨ, AS: i ̯ackovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jacek mos., Jacenty mos., Jacuś mos., Hiacynt mos., Hiacynta ż., hiacynt mrz., jacynt m.

 przym. przest. gwara. Jacusiowy; hiacyntowy, jacyntowy

Wiktionary


jackpot

[czy­taj: dżek­pot] głów­na wy­gra­na pie­nięż­na, np. w ma­szy­nach wrzu­to­wych


SJP.pl

Zo­bacz też: Jack­pot (album).

Jack­pot – jed­nost­ka osad­ni­cza w hrab­stwie Elko w sta­nie Ne­va­da tuż przy gra­ni­cy z Idaho. Leży przy dro­dze kra­jo­wej U.S. Route 93. Mia­sto swą po­pu­lar­ność zaw­dzię­cza ka­sy­nom, które od­wie­dza­ne są przez miesz­kań­ców po­bli­skich sta­nów, w któ­rych ha­zard był lub jest za­bro­nio­ny.

Wikipedia


jackpotting

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kra­dzież pie­nię­dzy z ban­ko­ma­tu przy wy­ko­rzy­sta­niu zło­śli­we­go opro­gra­mo­wa­nia lub po­przez fi­zycz­ne pod­pię­cie się do złą­cza ser­wi­so­we­go i zmu­sze­nie mo­du­łu wy­pła­ty go­tów­ki do wy­pła­ce­nia pie­nię­dzy

Wiktionary


jackson

[czy­taj: DŻEKson] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jack­son – pro­du­cent gitar elek­trycz­nych
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ala­ba­ma
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ge­or­gia
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ken­tuc­ky
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Lu­iz­ja­na
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Maine
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mi­chi­gan
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Mis­so­u­ri
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­si­si­pi
  • Jack­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Min­ne­so­ta

Wikipedia


jacksonville

mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Jack­son­vil­le – mia­sto por­to­we w ame­ry­kań­skim sta­nie Flo­ry­da, sie­dzi­ba hrab­stwa Duval, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. We­dług spisu w 2020 roku li­czy­ło 950 tys. miesz­kań­ców, co czy­ni­ło je 12. co do wiel­ko­ści mia­stem USA. Ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Jack­son­vil­le z ponad 1,7 mln miesz­kań­ców jest 4. co do wiel­ko­ści ob­sza­rem me­tro­po­li­tal­nym Flo­ry­dy.

Wikipedia


jacksoński

→ Jack­son [czy­taj: dżek­soń­ski]


SJP.pl


jacob

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacob City – mia­sto
  • Irène Jacob – fran­cu­ska ak­tor­ka
  • Max Jacob – fran­cu­ski poeta
  • Sint Jacob
  • St. Jacob

Wikipedia


jacobs

[czy­taj: ja­kops] nie­miec­ka marka kawy


SJP.pl

Ja­cobs – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ash­land.

Wikipedia


jacobsen

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­ders Ja­cob­sen, nor­we­ski sko­czek nar­ciar­ski, zwy­cięz­ca Tur­nie­ju Czte­rech Skocz­ni
  • Arne Ja­cob­sen, duń­ski ar­chi­tekt i pro­jek­tant
  • Astrid Ja­cob­sen, nor­we­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska, 3-krot­na me­da­list­ka mi­strzostw świa­ta.
  • Chri­stian Ja­cob­sen, pił­karz z Wysp Ow­czych
  • Jens Peter Ja­cob­sen, duń­ski pi­sarz, poeta i bio­log
  • Lars Ja­cob­sen, duń­ski pił­karz
  • Ro­bert Ja­cob­sen, duń­ski rzeź­biarz
  • Rógvi Ja­cob­sen, pił­karz z Wysp Ow­czych

Wikipedia


jacobson

[czy­taj: ja­kob­son] naz­wi­sko


SJP.pl


jacqueline

[czy­taj: dża­klyn] imię żeń­skie


SJP.pl


jacquemart

[czy­taj: żakeMAR] ja­qu­e­mart;
1. me­cha­nizm ze­ga­ro­wy w po­sta­ci fi­gu­ry ludz­kiej wy­bi­ja­ją­cej go­dzi­ny;
2. za­baw­ka dzie­cię­ca w po­sta­ci dwóch fi­gu­rek ludz­kich ude­rza­ją­cych na zmia­nę, naj­czę­ściej młot­kiem, w znaj­du­ją­ce się mię­dzy nimi ko­wa­dło


SJP.pl


jacquerie

fran­cu­ska nazwa ża­kie­rii, pow­sta­nia chłop­skie­go we Fran­cji w roku 1358


SJP.pl


jacques

[czy­taj: żak] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jac­qu­es Peaks
  • Jac­qu­es – fran­cu­skie imię mę­skie
  • Jac­qu­es’ Wein-Depot – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo
  • Cho­co­la­te­rie Jac­qu­es
  • Saint-Jac­qu­es

Wikipedia


jacusiowie

Jacuś z mał­żon­ką


SJP.pl


jacusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­cu­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jacuzzi

[czy­taj: dża­kuz-i] ja­kuz­zi;
1. duża wanna z sy­ste­mem na­po­wie­trza­nia wody i ma­sa­ży wod­nych
2. ką­piel w ta­kiej wan­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. med. wanna lub mały basen ką­pie­lo­wy z urzą­dze­niem two­rzą­cym wiry lub bą­bel­ki;

 (1.2) re­lak­su­ją­ca ką­piel w ja­cuz­zi (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­trze­bu­ję re­lak­su, chyba wejdę na kwa­drans do ja­cuz­zi.

 (1.2) Mam ocho­tę na go­dzin­ne ja­cuz­zi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʒaˈkuzʲi, AS: ǯakuzʹi

Wiktionary


jacuś

zdrob­nie­nie od: Jacek (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrob­nia­ła forma mę­skie­go imie­nia Jacek

 (1.2) zdrob­nia­ła forma mę­skie­go imie­nia Ja­cen­ty

Wiktionary

Jacuś, właśc. Jacek Pala (ur. 3 lipca 2002) – pol­ski raper, pio­sen­karz i pro­du­cent mu­zycz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój młod­szy brat Jacuś po­szedł w tym roku do szko­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjat͡suɕ, AS: i ̯acuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jacek m., Jacenty m., Hiacynt m., Hiacynta ż., hiacynt m., jacynt m.

 przym. Jackowy, Jacusiowy, hiacyntowy

Wiktionary


jacykiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jacynkt

rze­czow­nik

 (1.1) stpol. hia­cynt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjat͡sɨ̃ŋkt, AS: i ̯acỹŋkt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiacynt

 przym. hiacyntowy

Wiktionary


jaczejka

daw­niej w ZSRR: pod­sta­wo­wa ko­mór­ka par­tii ko­mu­ni­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. naj­niż­sza ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­na par­tii ko­mu­ni­stycz­nej

 (1.2) mała grupa ludzi dzia­ła­ją­ca w ra­mach więk­szej, zaz­wy­czaj taj­nej lub ide­o­lo­gicz­nej or­ga­ni­za­cji

Wiktionary


jaczemir

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ja­cze­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów: "Jacze-" („zna­ko­mit­szy, moc­niej­szy”) i "-mir" („pokój, spo­kój, dobro”). Mogło ono oz­na­czać: „ten, kto przy­no­si lep­szy pokój”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz­cie Ja­cze­mi­ro­wi, żeby przy­szedł o ósmej.

 (1.1) Żona Ja­cze­mi­ra hand­lu­je raj­sto­pa­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaczemirowa ż., Jaczemirówna ż., Jaczemirostwo lm m.

:: fż. Jaczemira ż.

:: zdrobn. Jaczemireczek m., Jaczemirek m., Jaczemiruś m., Jaczemiś m.

Wiktionary


jaczemira

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ja­cze­mir

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz­cie Ja­cze­mi­rze, żeby przysz­ła o ósmej.

 (1.1) Ja­cze­mi­ra hand­lu­je raj­sto­pa­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Jaczemir m.

:: zdrobn. Jaczemirka ż., Jaczemisia ż.

Wiktionary


jaczewoj

imię mę­skie


SJP.pl

Ja­cze­woj – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Jacze-" („zna­ko­mit­szy, moc­niej­szy”) i "-woj" („wo­jow­nik”). Ma ono cha­rak­ter ży­czą­cy i oz­na­cza „ten, który bę­dzie wo­jow­ni­kiem świet­niej­szym niż inni”.

Wikipedia


jaczewski

naz­wi­sko pol­skie, m.in. Ta­de­usz Fran­ci­szek Ja­czew­ski (1899-1974) - zo­o­log, po­dróż­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­czew­ski – pol­skie naz­wi­sko; na po­cząt­ku lat 90. XX wieku ogó­łem w Pol­sce miesz­ka­ło około 1200 osób o tym naz­wi­sku.
  • An­drzej Ja­czew­ski (ur. 1929-2020) – pol­ski pe­dia­tra, sek­su­o­log i pe­da­gog, spe­cja­li­sta me­dy­cy­ny szkol­nej
  • Art­hur Louis Arthurovič de Ja­czew­ski – bo­ta­nik ro­syj­ski
  • Fran­ci­szek Ja­czew­ski herbu Le­li­wa (1832–1918) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, rek­tor Wyż­sze­go Se­mi­na­rium Du­chow­ne­go w Lu­bli­nie, bi­skup lu­bel­ski, ad­mi­ni­stra­tor die­cez­ji pod­la­skiej
  • Ka­zi­mierz Ja­czew­ski (1862–1934) – le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny i kul­tu­ral­ny, bi­blio­te­karz
  • Le­o­nard Ja­czew­ski (1858–1916) – pol­ski ge­o­log, po­dróż­nik i ba­dacz Sy­be­rii
  • Ta­de­usz Ja­czew­ski (1899–1974) – pol­ski pro­fe­sor zo­o­lo­gii
  • Zbi­gniew Ja­czew­ski (1928-2006) – pol­ski pro­fe­sor fiz­jo­lo­gii je­le­nia szla­chet­ne­go i żubra eu­ro­pej­skie­go

Wikipedia


jaczy

→ jak (ssak)


SJP.pl


jaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


jaczów

Ja­czów (niem. "Frie­dens­ha­gen", do 1937 r. "Jätschau") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gło­gow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wa.

Wikipedia


jad

1. tru­ją­ca wy­dzie­li­na niek­tó­rych zwie­rząt, ro­ślin czy bak­te­rii;
2. prze­no­śnie: zło­śli­wość, uszczy­pli­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. tok­sy­kol. zool. sub­stan­cja po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go, ro­ślin­ne­go lub bak­te­ryj­ne­go ma­ją­ca wła­ści­wo­ści tok­sycz­ne dla in­ne­go or­ga­niz­mu;

 (1.2) książk. przen. nie­chęć, zło­śli­wość

Wiktionary

Jad – sil­nie tok­sycz­na wy­dzie­li­na niek­tó­rych zwie­rząt, wyt­wa­rza­na przez nie w celu od­stra­sza­nia, pa­ra­li­żo­wa­nia lub uśmier­ca­nia in­nych zwie­rząt. Ja­da­mi by­wa­ją też na­zy­wa­ne tok­sy­ny wyt­wa­rza­ne przez drob­no­u­stro­je (na przy­kład jad trupi) i ro­śli­ny.

Do zwie­rząt pro­du­ku­ją­cych jad mię­dzy in­ny­mi na­le­żą niek­tó­re węże, osy, pszczo­ły, pa­ją­ki i skor­pio­ny. Pro­du­ko­wa­ny jest zaz­wy­czaj przez spe­cjal­ne gru­czo­ły i wpro­wa­dza­ny do ciała prze­ciw­ni­ka lub ofia­ry za po­mo­cą zębów i kol­ców ja­do­wych lub żądeł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jad tego węża jest wy­jąt­ko­wo silny.

 (1.2) Źle się czuję w pracy, odkąd pra­cu­je z nami Ja­dzia. Dość mam tego jej jadu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jat, AS: i ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadowitość ż., jadownik mos.

 przym. jadowity, jadowy

 przysł. jadowicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toksyna

Wiktionary


jadaczka

po­tocz­nie: usta; dziób, gęba, japa, morda, ryj, pysk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gęba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­ni­ka nie ma już w ja­dacz­ce smocz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalnia ż., jadalność ż.

 czas. jadać, jeść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. posp. pysk, morda, ryj; neutr. usta

Wiktionary


jadalnia

1. pokój przez­na­czo­ny do spo­ży­wa­nia po­sił­ków; pokój sto­ło­wy;
2. kom­plet mebli skła­da­ją­cych się na wy­po­sa­że­nie po­ko­ju sto­ło­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do spo­ży­wa­nia w nim po­sił­ków

 (1.2) kom­plet mebli znaj­du­ją­cych się w ja­dal­ni (1.1)

Wiktionary

Ja­dal­nia, in. pokój sto­ło­wy – po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do spo­ży­wa­nia po­sił­ków. Obec­nie jest zaz­wy­czaj zlo­ka­li­zo­wa­na w po­bli­żu kuch­ni w celu ułat­wie­nia ser­wo­wa­nia po­sił­ków, jed­nak­że od śred­nio­wie­cza znaj­do­wa­ła się nie­raz w znacz­nej od­le­gło­ści, nawet na róż­nych pię­trach. Ume­blo­wa­nie hi­sto­rycz­nych ja­dal­ni skła­da­ło się z du­że­go stołu ja­dal­nia­ne­go, krze­seł oraz nie­kie­dy kre­den­su lub dre­su­a­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­waż­niej­szym me­blem w ja­dal­ni jest stół.

 (1.2) Ile kosz­to­wa­ła was ta dę­bo­wa ja­dal­nia?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdalʲɲa, AS: i ̯adalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalny mrz., jadło n., jadaczka ż., jadanie n., jedzenie n., jedzonko n., zjedzenie n., wyjedzenie n., podjedzenie n., jadalność ż.

 czas. jeść, jadać, podjadać, zjadać, najeść się, wyjadać, zajadać

 przym. jadalniany, jadalniowy, jadalny, najedzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jadalny

Wiktionary


jadalniany

przy­miot­nik od: ja­dal­nia; ja­dal­nio­wy


SJP.pl


jadalniowy

przy­miot­nik od: ja­dal­nia; ja­dal­nia­ny


SJP.pl


jadalność

→ ja­dal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ja­dal­ne

Wiktionary

Patrz:

jadalny

Powiązane:

 rzecz. niedojedzenie n., niedojadanie n., jedzenie n., jadło n., zjedzenie n., jadalnia ż., jadaczka ż., jedzonko n., podjadanie n., podjedzenie n., jadalny mrz.

 czas. jeść ndk., jadać ndk., zjeść n., podjadać ndk., podjeść dk.

 przym. jadalny, jedzeniowy

 przysł. jadalnie

Wiktionary


jadalny

na­da­ją­cy się do je­dze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­da­ją­cy się do je­dze­nia; taki, któ­rym nie można się otruć

 (1.2) pot. cał­kiem smacz­ny

 (1.3) przez­na­czo­ny do po­sił­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pokój, w któ­rym się spo­ży­wa po­sił­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­ro­wi­ki prze­waż­nie są ja­dal­ne, choć niek­tó­re tylko raz.

 (1.3) Wsta­wszy bar­dzo rano, posz­li­śmy do sali ja­dal­nej, gdzie oj­ciec Ste­fan, brat Oskar i inni mi­sjo­na­rze zgro­ma­dzi­li się, by zjeść z nami ostat­nie śnia­da­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdalnɨ, AS: i ̯adalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadło n., jadalnia ż., jedzenie n., jeść n., jadanie n., jadalność ż., niejadalność ż.

 czas. jadać ndk., jeść ndk., zjeść dk.

 przym. jadalniany, jadalniowy, jedzeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jadalnia

Wiktionary


jadamczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


jadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdãɲɛ, AS: i ̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jadać

 rzecz. jadalnia ż., jadło n., jadalny mrz.

 przym. jadalny

Wiktionary


jadać

jeść co jakiś czas, o po­dob­nej porze, w tym samym miej­scu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) jeść coś re­gu­lar­nie albo wiele razy np. w tym samym miej­scu, to samo lub o tej samej porze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daw­niej w Wiel­kim Po­ście ja­da­no żur ze śle­dziem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjadat͡ɕ, AS: i ̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadanie n., jadalny mrz., jadalność ż., jadalnia ż., jadło n., jadaczka ż., jedzenie n., zjadanie n., zjedzenie n., podjadanie n., podjedzenie n., wyjadanie n., wyjedzenie n., podjadek m., jedzonko n.

 czas. zajadać, jeść, objadać ndk., objeść dk., podjadać ndk., podjeść dk., wyjadać ndk., wyjeść dk., zjadać ndk., zjeść dk.

 przym. jadalny, jedzeniowy

Wiktionary


jadczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Czwór­nóg-Jad­czak (1947–2015) – pol­ska li­te­ra­tu­roz­naw­czy­ni
  • Do­ro­ta Jad­czak – pol­ska in­ży­nier, pro­fe­sor nauk rol­ni­czych
  • Ro­bert Jad­czak (ur. 1970) – pol­ski pił­karz
  • Ry­szard Jad­czak (1951–1998) – pol­ski fi­lo­zof
  • Szy­mon Jad­czak (ur. 1980) – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


jadczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


jadeit

mi­ne­rał z grupy pi­rok­se­nów, krze­mian sodu i glinu; ża­de­it


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miner. mi­ne­rał w róż­nych od­cie­niach zie­le­ni, rza­dziej biały, po­łys­kli­wy, uży­wa­ny w ju­bi­ler­stwie;

Wiktionary

Ja­de­it – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów łań­cu­cho­wych, za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Mi­ne­rał na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Wraz z egi­ry­nem i om­fa­cy­tem two­rzy sze­reg ja­de­i­tu.

Nazwa po­cho­dzi od wy­ko­na­nych z ja­de­i­tu amu­le­tów no­szo­nych przez hisz­pań­skich konk­wi­sta­do­rów w celu ochro­ny przed do­le­gli­wo­ścia­mi ze stro­ny nerek. Na­zy­wa­li je "pie­dra de ijada" (ka­mień lędź­wio­wy) albo "pie­dra de los riñones" (ka­mień ner­ko­wy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Beata ma prze­pię­kny na­szyj­nik z ja­de­i­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdɛjit, AS: i ̯adei ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jadeitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astrydyt, chloromelanit, żadeit

Wiktionary


jadeitowy

→ ja­de­it


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jubil. zro­bio­ny z ja­de­i­tu

 (1.2) o ko­lo­rze ja­de­i­tu

Wiktionary

Patrz:

jadeit

Przykłady

 (1.1) Patrz, jaka ślicz­na bran­so­let­ka ja­de­i­to­wa!

 (1.2) Pomnę na ten ja­de­i­to­wy od­cień liści z jej obra­zu, istna magia!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadeit mrz.

Wiktionary


jadnak

naz­wi­sko


SJP.pl


jadowianin

miesz­ka­niec Ja­do­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jadowianka

miesz­kan­ka Ja­do­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jadowicie

przy­słó­wek

 (1.1) tru­ją­co

 (1.2) zjad­li­wie, na­past­li­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Od­po­wie­dzia­ła mu ja­do­wi­cie, bo nie cier­pia­ła go ser­decz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadowitość ż., jadownik mos.

 przym. jadowity, jadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zjadliwie, zgryźliwie, pogardliwie, uszczypliwie

Wiktionary


jadowiciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ja­do­wi­cie


SJP.pl


jadowitość

→ ja­do­wi­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ja­do­wi­te; cecha tych, któ­rzy są ja­do­wi­ci

Wiktionary

Patrz:

jadowity

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadownik mos.

 przym. jadowity, jadowy

 przysł. jadowicie

Wiktionary


jadowitszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ja­do­wi­ty


SJP.pl


jadowity

1. za­wie­ra­ją­cy w sobie jad, tru­ciz­nę;
2. w prze­no­śni: zło­śli­wy, do­kucz­li­wy, wrogi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy jad

 (1.2) przen. zło­śli­wy, wrogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wąż ten na­le­ży do niez­wy­kle ja­do­wi­tych.

 (1.2) Nie­raz doś­wiad­cza­li­śmy jej ja­do­wi­te­go ję­zy­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadowitość ż., jadownik mos.

 przym. jadowy

 przysł. jadowicie

Wiktionary


jadownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. za­kli­nacz węży, tru­ci­ciel, cza­row­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdɔvʲɲik, AS: i ̯adovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadowitość ż.

 przym. jadowy, jadowity

 przysł. jadowicie

Wiktionary


jadowniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­dow­ni­ki – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Brze­sko
  • Ja­dow­ni­ki – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów
  • Ja­dow­ni­ki – gro­ma­da w po­wie­cie brze­skim
  • Ja­dow­ni­ki – gro­ma­da w po­wie­cie żniń­skim
  • Ja­dow­ni­ki – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ja­dow­ni­kach Ry­cer­skich, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Ja­dow­ni­ki Biel­skie
  • Ja­dow­ni­ki Mokre
  • Ja­dow­ni­ki Ry­cer­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjadɔvʲˈɲici, AS: i ̯adovʹńiḱi

Wiktionary


jadowski

przy­miot­nik od: Jadów


SJP.pl


jadowy

→ jad, np. kolec ja­do­wy, zęby ja­do­we


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jadem, do­ty­czą­cy jadu; wy­dzie­la­ją­cy jad; spo­wo­do­wa­ny jadem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­ją­ki pa­ra­li­żu­ją ofia­ry jadem z gru­czo­łów ja­do­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadownik mos., jadowitość ż.

 przym. jadowity

 przysł. jadowicie

Wiktionary


jadro

środ­ko­wa część sieci do chwy­ta­nia zwie­rzy­ny; mat­nia


SJP.pl

Jadro – rzeka w Dal­ma­cji w Chor­wa­cji. Prze­pły­wa przez mia­sto Solin. Dłu­gość rzeki Jadro wy­no­si tylko 4,3 km. Mimo tego, że jest tak krót­ką rzeką, jest bar­dzo ob­fi­tym źró­dłem wody dla miast znaj­du­ją­cych się w po­bli­żu: Spli­tu, Tro­gi­ru, Kašteli. Miesz­kań­cy So­li­nu na­zy­wa­ją po­tocz­nie rzekę Jadro „So­lin­ska rika”. Po­wierzch­nię do­rze­cza sza­cu­je się na 300 km².

Wikipedia


jadwiga

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. jeden z kra­te­rów na po­wierzch­ni Wenus;

Wiktionary

– imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, germ. "Had­wig" lub "Hed­wig", zło­żo­ne z ele­men­tów "Hadu-" i "-wig", które oba oz­na­cza­ją „walka”. W Pol­sce imię to zo­sta­ło za­no­to­wa­ne po raz pier­wszy w 1208 roku, w for­mach "Hed­wi­ga" i "Ed­wi­ga"; in­ny­mi po­ja­wia­ją­cy­mi się for­ma­mi ro­dzi­my­mi były "Had­wi­ga", "Ad­wi­ga", "Jed­wi­ga" i – naj­póź­niej (1379) – Jad­wi­ga. Uważa się, że imię to po­ja­wi­ło się w Pol­sce wraz z mał­żeń­stwem Hen­ry­ka I Bro­da­te­go ze św. Jad­wi­gą Ślą­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jad­wi­ga i stu­diu­ję pie­lę­gniar­stwo na Uni­wer­sy­te­cie Ja­giel­loń­skim w Kra­ko­wie.

 (1.1) 16 paź­dzier­ni­ka przy­pa­da­ją imie­ni­ny Jad­wi­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈvʲiɡa, AS: i ̯advʹiga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigów mrz., Jadwigowo n., Jadwisin mrz., Jadwichnia ż., Jadwiżyn mrz.

:: zdrobn. Jadzia ż., Jadźka ż., Jadwinia ż., Jadwisia ż.

 przym. jadwiżański, jadwiżankowy

:: przest. gwara. Jadwiżyn, Jadwigowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Hyjdla, Hajdla; zdrobn. Jadzia, Jadźka, Jadwinia, Jadwisia

Wiktionary


jadwigowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do Jad­wi­gi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok Jad­wi­go­wej chaty ro­śnie stara gru­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadvʲiˈɡɔvɨ, AS: i ̯advʹigovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiżyn m., Jadzia ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż.

 przym. jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary


jadwigów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jad­wi­gów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki
  • Jad­wi­gów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Prom­na
  • Jad­wi­gów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Błę­dów
  • Jad­wi­gów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Gąbin
  • Jad­wi­gów – przy­sió­łek wsi Mie­czy­sła­wów, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Tar­łów
  • Jad­wi­gów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Mo­sko­rzew
  • Jad­wi­gów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Wartą

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jadˈvʲiɡuf, AS: i ̯advʹiguf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiżyn m., Jadzia ż., Jadwinia ż., Jadwisia ż., Jadźka ż., jadwigowianin m., jadwigowianka ż.

 przym. Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary


jadwinia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Jad­wi­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku Jad­wi­nia skoń­czy­ła dwa­dzie­ścia wio­sen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈvʲĩɲa, AS: i ̯advʹĩńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiga ż., Jadwisia ż., Jadzia ż., Jadźka ż., Jadwiżyn m.

 przym. Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jadwisia ż., Jadzia ż.

Wiktionary


jadwisia

zdrob­nie­nie od: Jad­wi­ga (imię żeń­skie); Jad­wiś­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Jad­wi­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sądzę, że Jad­wi­si ten ka­pe­lu­sik z piór­kiem zu­peł­nie nie pa­su­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈvʲiɕa, AS: i ̯advʹiśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiga ż., Jadzia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż., Jadwiżyn m.

 przym. Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jadzia ż., Jadwinia ż.

Wiktionary


jadwisin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jad­wi­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jad­wi­sin – część mia­sta Bło­nie
  • Jad­wi­sin – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Za­grod­no
  • Jad­wi­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Jad­wi­sin – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Pia­ski
  • Jad­wi­sin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce
  • Jad­wi­sin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock
  • Jad­wi­sin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Sab­nie
  • Jad­wi­sin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Stra­chów­ka
  • Jad­wi­sin – część wsi Ba­li­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Gnoj­no
  • Jad­wi­sin – ko­lo­nia wsi Pod­le­sie w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Tu­czę­py
  • Jad­wi­sin – część wsi Ciesz­ko­wy w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Czar­no­cin
  • Jad­wi­sin – osied­le mia­sta War­sza­wa

Wikipedia


jadwisiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jad­wi­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jadwiśka

zdrob­nie­nie od: Jad­wi­ga (imię żeń­skie); Jad­wi­sia


SJP.pl


jadwiżanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Jad­wi­gi od Nie­po­ka­la­nej Bo­ga­ro­dzi­cy Dzie­wi­cy Maryi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni żeń­skie­go za­ko­nu Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­tej Jad­wi­gi;

 (1.2) człon­ki­ni żeń­skie­go za­ko­nu Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­tej Jad­wi­gi Kró­lo­wej Słu­żeb­nic Chry­stu­sa Obec­ne­go;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadvʲiˈʒãnka, AS: i ̯advʹižãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiżanka ż., Jadwiga ż., Jadwiżyn m., Jadwigów mrz., Jadwinia ż., Jadwisia ż., Jadzia ż., Jadźka ż.

 przym. jadwiżański, Jadwigowy, jadwiżankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jadwiżanka wawelska

Wiktionary


jadwiżanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Jad­wi­gi od Nie­po­ka­la­nej Bo­ga­ro­dzi­cy Dzie­wi­cy Maryi


SJP.pl

Jad­wi­żan­ki, Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­tej Jad­wi­gi ("Con­gre­ga­tio So­ro­rum Sanc­te Hed­vigs") – zgro­ma­dze­nie za­kon­ne za­ło­żo­ne przez księ­dza Ro­ber­ta Spi­ske­go w 1859 r.

Wikipedia


jadwiżankowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jad­wi­żan­ką, do­ty­czą­cy jad­wi­żan­ki

 (1.2) zwią­za­ny z Jad­wi­żan­ką, do­ty­czą­cy Jad­wi­żan­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadvʲiʒãŋˈkɔvɨ, AS: i ̯advʹižãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiżyn m., Jadzia ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż.

 przym. jadwiżański, Jadwigowy

Wiktionary


jadwiżański

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­ko­nem jad­wi­ża­nek, do­ty­czą­cy za­ko­nu jad­wi­ża­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadvʲiˈʒãj̃sʲci, AS: i ̯advʹižãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiżyn m., Jadzia ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż.

 przym. Jadwigowy, jadwiżankowy

Wiktionary


jadwiżyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jad­wi­gi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jadzia

zdrob­nie­nie od: Jad­wi­ga (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Jad­wi­ga

Wiktionary

Ja­dzia – pol­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na (ko­me­dia po­my­łek) z 1936 roku w re­ży­se­rii Mie­czy­sła­wa Kra­wi­cza, zre­a­li­zo­wa­na na pod­sta­wie sce­na­riu­sza Ka­ro­la Ja­ros­se­go i Ema­nu­e­la Szlech­te­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] a pa­nien­ki wy­glą­da­ją wprost wspa­nia­le: i Pola, i Ma­ry­sia, i Stel­la, i Wanda, i Sta­sia, i druga Ma­ry­sia, i Dzid­ka, i Zosia, i wszę­do­byl­ska Ja­dzia […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäd͡ʑa, AS: i ̯äʒ́a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiga ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż., Jadwiżyn m.

 przym. Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jadwisia, Jadwinia

Wiktionary


jadzica

za­tru­cie or­ga­niz­mu przez krą­żą­ce we krwi jady (prze­waż­nie bak­te­ryj­ne); tok­se­mia


SJP.pl


jadziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jadzi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jadzić

w gwa­rze kra­kow­skiej: ja­dzić się - ro­pieć; ją­trzyć się


SJP.pl


jadów

1. tru­ją­ca wy­dzie­li­na niek­tó­rych zwie­rząt, ro­ślin czy bak­te­rii;
2. prze­no­śnie: zło­śli­wość, uszczy­pli­wość


SJP.pl

}|-

Jadów (jid. יאַדאָוו, ros. "Ядув") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, sie­dzi­ba gminy Jadów.

Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Osow­ni­ca, nie­wiel­ka rzeka do­rze­cza Bugu, do­pływ Liwca. Przez mia­sto prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 636.

Wikipedia


jadło

prze­sta­rza­łe: po­karm, żyw­ność, po­ży­wie­nie, je­dze­nie; stra­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. po­karm

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. n. lp. przesz. od: jeść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znam jedną re­sta­u­ra­cję ze swoj­skim ja­dłem tuż obok dwor­ca w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjadwɔ, AS: i ̯adu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalny mrz., jedzenie n., jadalnia ż., jadanie n., jeść n., jadalność ż.

 czas. jadać ndk., jeść ndk.

 przym. jadalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedzenie

Wiktionary


jadłobus

sa­mo­chód, w któ­rym przy­rzą­dza i sprze­da­je się go­rą­ce prze­ką­ski; food truck, ja­dło­wóz


SJP.pl


jadłodajnia

lokal, w któ­rym można spo­żyć po­si­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. miej­sce, w któ­rym daje się po­sił­ki, czę­sto tanie lub dar­mo­we

Wiktionary

Ja­dło­daj­nia – lokal ga­stro­no­micz­ny (sta­cjo­nar­ny lub ru­cho­my), w któ­rym można zjeść po­si­łek, naj­czę­ściej ta­niej i szyb­ciej niż w re­sta­u­ra­cji, przy czym wybór po­traw jest bar­dziej ogra­ni­czo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaf i nie­bie­skie mleko lecą we wszyst­kie stro­ny do wtóru okrzy­ków za­sko­czo­nych gości ja­dło­daj­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadwɔˈdajɲa, AS: i ̯adu̯odai ̯ńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garkuchnia; daw. traktiernia

Wiktionary


jadłodzielnia

miej­sce dzie­le­nia się żyw­no­ścią z oso­ba­mi po­trze­bu­ją­cy­mi


SJP.pl

Ja­dło­dziel­nia – punkt słu­żą­cy do nie­od­płat­nej wy­mia­ny żyw­no­ści po­mię­dzy użyt­kow­ni­ka­mi w ra­mach fo­ods­ha­rin­gu.

Wikipedia


jadłospis

1. spis po­traw przy­go­to­wa­nych w lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym wraz z cen­ni­kiem;
2. po­tra­wy skła­da­ją­ce się na co­dzien­ny po­si­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. menu.

 (1.2) zob. dieta.

Wiktionary

Ja­dło­spis, także menu, karta dań – ar­ku­sze pa­pie­ru, lub ta­bli­ca, na któ­rych umie­szczo­no listę po­traw do­stęp­nych w danym za­kła­dzie ga­stro­no­micz­nym. Oprócz nazw dań ja­dło­spis może za­wie­rać ich ceny i listę skład­ni­ków po­tra­wy. Ja­dło­spi­sy po­sia­da­ją m.in. re­sta­u­ra­cje, bary, ka­wiar­nie, wa­go­ny re­sta­u­ra­cyj­ne, linie lot­ni­cze na da­le­kich tra­sach. Obec­nie ja­dło­spi­sy wy­stę­pu­ją także w wer­sji elek­tro­nicz­nej – pu­bli­ko­wa­ne w in­ter­ne­cie bądź jako apli­ka­cje na smart­fo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obo­wią­zu­je tzw. de­ka­dów­ka, która gwa­ran­tu­je, że w ciągu 10 dni w ja­dło­spi­sie nie pow­tó­rzy się żadne danie.

 (1.1) Na drzwiach sto­łów­ki wi­siał dzi­siej­szy ja­dło­spis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈwɔspʲis, AS: i ̯adu̯ospʹis

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jadłospisowy

Wiktionary


jadłospisowy

przy­miot­nik od: ja­dło­spis


SJP.pl


jadłoszyn

drze­wo (lub krzew) z ro­dzi­ny mi­mo­zo­wa­tych, o drob­nych kwia­tach ze­bra­nych w grona, ros­ną­ce w kra­jach tro­pi­kal­nych, głów­nie w Ame­ry­ce


SJP.pl

Ja­dło­szyn ("Pro­so­pis" L.) – ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (po­dro­dzi­na bre­zyl­ko­we, daw­niej w mi­mo­zo­wych). Obej­mu­je 44 ga­tun­ki. W więk­szo­ści rosną one w Nowym Świe­cie – na ob­sza­rze od Sta­nów Zjed­no­czo­nych na pół­no­cy po Pa­ta­go­nię na po­łud­niu, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w Ar­gen­ty­nie.

Wikipedia


jadłowstręt

odra­za do je­dze­nia; cho­ro­bli­wy brak ape­ty­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. cho­ro­bli­wa nie­chęć do je­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­dyn­cze przy­pad­ki ja­dłow­strę­tu psy­chicz­ne­go mogą wy­stę­po­wać w róż­nym wieku, ale naj­czę­ściej po­ja­wia­ją się u dziew­cząt w okre­sie pok­wi­ta­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈwɔfstrɛ̃nt, AS: i ̯adu̯ofstrẽnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anoreksja

Wiktionary


jadłowóz

sa­mo­chód, w któ­rym przy­rzą­dza i sprze­da­je się go­rą­ce prze­ką­ski; ja­dło­bus, food truck


SJP.pl


jadźka

zdrob­nie­nie od: Jad­wi­ga (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Jad­wi­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marta to znana plot­kar­ka, to ona roz­pe­pla­ła wszyst­kim o pro­ble­mach mał­żeń­skich Jadź­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjät͡ɕka, AS: i ̯äćka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwigów mrz., Jadwigowo n., Jadwisin mrz., Jadwichnia ż., Jadwiżyn mrz., Jadzia ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż.

 przym. Jadwiżyn, Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary


jadźurweda

jedna z Wed, skła­da­ją­ca się prze­de wszyst­kim z opi­sów for­muł ofiar­nych, mantr re­cy­to­wa­nych przez ka­pła­nów w cza­sie ofia­ry; Ja­dżur­we­da


SJP.pl

Ja­dźur­we­da (de­wa­na­ga­ri यजुर्वेद) – jedna z czte­rech san­hit (zbio­rów) wcho­dzą­cych w skład Wed; skła­da się z for­muł li­tur­gicz­nych ("ja­dźus") róż­nej dłu­go­ści, które wy­po­wia­dał cicho w cza­sie ofia­ry we­dyj­skiej "adh­war­ju" (ka­płan, wy­ko­nu­ją­cy wszel­kie czyn­no­ści ma­nu­al­ne w ra­mach ofia­ry we­dyj­skiej).

Wikipedia


jadźwing

czło­nek wy­mar­łe­go ludu bał­tyc­kie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go Jać­wież; Jać­więg; Jać­wing


SJP.pl


jadźwingowie

wy­mar­ły dziś lud za­miesz­ku­ją­cy nieg­dyś zie­mie pru­sko-li­tew­skie; Jać­win­go­wie


SJP.pl


jadźńa

w hin­du­iz­mie: kult opar­ty na ry­tu­a­łach na­ka­za­nych przez Wedy; jadż­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. skrót|wed.|we­dyj­ski|we­dyj­ski. ry­tu­ał ofiar­ny;

Wiktionary

Jadź­ńa, jadż­nia (de­wa­na­ga­ri यज्ञ, trl. yajñá) – do­słow­nie "ofia­ra"; ry­tu­ał ofiar­ny w tra­dy­cji we­dyj­skiej hin­du­iz­mu. Wedle nauk hin­du­i­stycz­nych, Jaźń czy Dusza (Pu­ru­sza, Atman) ma na­tu­rę ofiar­ni­ka i ofia­ry, stąd po­gląd, że ktoś kto urze­czy­wist­nia duszę, Jaźń jest za­wsze skłon­nym i do wy­peł­nia­nia ofiar­nych ry­tu­a­łów czy ce­re­mo­nii i do wew­nętrz­nej ofia­ry z włas­ne­go życia dla wyż­szych du­cho­wych czy re­li­gij­nych celów.

Wikipedia


jadżnia

w hin­du­iz­mie: kult opar­ty na ry­tu­a­łach na­ka­za­nych przez Wedy; jadź­ńa


SJP.pl


jadżurweda

jedna z Wed, skła­da­ją­ca się prze­de wszyst­kim z opi­sów for­muł ofiar­nych, mantr re­cy­to­wa­nych przez ka­pła­nów w cza­sie ofia­ry; Ja­dźur­we­da


SJP.pl


jafa

dziel­ni­ca Tel Awiwu; Jaffa


SJP.pl

Jafa, Jafo ( ‏יָפוֹ‎ "Yafo"; ‏يافا‎, "Yāfā", ang. "Jaffa") – dziel­ni­ca Tel Awiwu-Jafy, do 1949 roku osob­ne mia­sto.

Wikipedia


jafet

po­stać bi­blij­na, brat Chama i Sema, syn Noego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać sta­ro­te­sta­men­to­wa, jeden z synów Noego;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Jafet (hebr. יֶפֶת/יָפֶת) – we­dług bi­blij­nej Księ­gi Ro­dza­ju jeden z trzech synów Noego, brat Sema i Chama, sym­bo­licz­ny przo­dek In­do­e­u­ro­pej­czy­ków lub sze­rzej, ludów Pół­no­cy.

Jafet był naj­praw­do­po­dob­niej naj­star­szym synem Noego i przod­kiem ras żół­tej i bia­łej. Jego sy­na­mi byli: Gomer, Magog, Jawan, Me­szech, Tubal, Tiras i Madaj.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A gdy Noe miał pięć­set lat, uro­dzi­li mu się: Sem, Cham i Jafet.

Wiktionary


jafetycki

ję­zy­ki ja­fe­tyc­kie - ję­zy­ki ka­u­ka­skich grup lud­no­ścio­wych


SJP.pl


jaffa

dziel­ni­ca Tel Awiwu; Jafa


SJP.pl


jafski

przy­miot­nik od: Jafa (Jaffa; dziel­ni­ca Tel Awiwu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Jafą, do­ty­czą­cy Jafy (daw­niej mia­sta, dziś czę­ści Tel Awiwu-Jafy)

Wiktionary


jaga

w gwa­rze ka­szub­skiej: ko­bie­ta py­ska­ta; zwy­kle w po­łą­cze­niu: baba-jaga (baba jaga) - brzyd­ka, stara ko­bie­ta; stra­szy­dło, cza­row­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. mit. zob. baba-jaga.

 (1.2) daw. ro­dzaj szuby

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Baba Jaga – po­stać z wie­rzeń sło­wiań­skich
  • Baba Jaga – utwór mu­zycz­ny
  • Jaga – po­stać z ko­mik­sów Kajko i Ko­kosz
  • Jaga Jaz­zist – ze­spół mu­zycz­ny
  • Jaga – przy­do­mek pol­skie­go klubu pił­kar­skie­go Ja­giel­lo­nia Bia­ły­stok
  • Jaga – zgru­bie­nie imie­nia Jad­wi­ga

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjaɡa, AS: i ̯aga

Wiktionary


jagata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gwara. imię|pol­ski|ż. Agata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zbie­rał je upał, ci­chość i ten pła­kli­wy, nie­u­sta­ją­cy głos Ja­ga­ty, mod­lą­cej się przy umar­łym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Agata ż., Jaga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaga; war. Agata

Wiktionary


jagański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ja­ga­na­mi, do­ty­czą­cy Ja­ga­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ja­gań­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaganie lm m.

Wiktionary


jagger

naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Mick Jag­ger [czy­taj: mik dże­ger], an­giel­ski muzyk roc­ko­wy, so­li­sta ze­spo­łu Rol­ling Sto­nes


SJP.pl


jaggery

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. nie­ra­fi­no­wa­ny cu­kier pal­mo­wy o żół­tej bar­wie pro­du­ko­wa­ny tra­dy­cyj­nie w In­diach

Wiktionary


jagieliński

naz­wi­sko


SJP.pl


jagiellon

czło­nek dy­na­stii kró­lew­skiej za­po­cząt­ko­wa­nej przez Wła­dy­sła­wa Ja­gieł­łę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. tylko w lm. Ja­giel­lo­no­wie → dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Pol­sce od XIV do XVI w., za­po­cząt­ko­wa­na przez Wła­dy­sła­wa II Ja­gieł­łę, wy­ga­sła wraz ze śmier­cią Zyg­mun­ta II Au­gu­sta;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Ja­giel­lo­nów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­giel­lo­no­wie na­le­że­li do naj­po­tęż­niej­szych ro­dzin mo­nar­szych w Eu­ro­pie, a ich czasy były okre­sem świet­no­ści po­li­tycz­nej, kul­tu­ral­nej i go­spo­dar­czej daw­nej Pol­ski.

 (1.1) Anna Ja­giel­lon­ka, sio­stra Zyg­mun­ta II Au­gu­sta i żona Ste­fa­na Ba­to­re­go, ucho­dzi za ostat­nią przed­sta­wi­ciel­kę rodu Ja­giel­lo­nów w Pol­sce.

 (1.1) Za kon­ty­nu­a­to­rów Ja­giel­lo­nów można uznać pol­ską linię dy­na­stii Wazów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈɟɛlːɔ̃n, AS: i ̯äǵe•lõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiełło mos., Jagiellończyk mos., jagiellońskość ż.

:: fż. Jagiellonka ż.

 przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagiellonia

klub spor­to­wy, np. Ja­giel­lo­nia Bia­ły­stok


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­giel­lo­nia Tu­szyn –pol­ski klub spor­to­wy.
  • Ja­giel­lo­nia Bia­ły­stok – pol­ski klub spor­to­wy.
  • MOSP Ja­giel­lo­nia Bia­ły­stok – Miej­ski Oś­ro­dek Szko­le­nia Pił­kar­skie­go Ja­giel­lo­nia Bia­ły­stok.
  • Ja­giel­lo­nia (jacht) – jacht spor­to­wy.
  • Ja­giel­lo­nia (kor­po­ra­cja) – przed­wo­jen­na kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka.
  • Ja­giel­lo­nia Var­mien­sis – współ­czes­na kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka.
  • Ja­giel­lo­nia – Unia Ja­giel­loń­ska, po­pu­lar­na w dy­skur­sie hi­sto­rycz­no-pu­bli­cy­stycz­nym nazwa idei po­li­tycz­nej Mię­dzy­mo­rza.

Wikipedia


jagiellonka

1. Ka­ta­rzy­na Ja­giel­lon­ka (1526-1583), kró­lo­wa Szwe­cji;
2. Anna Ja­giel­lon­ka (1523-1596), kró­lo­wa Pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. przed­sta­wi­ciel­ka dy­na­stii Ja­giel­lo­nów

 (1.2) pot. Bi­blio­te­ka Ja­giel­loń­ska w Kra­ko­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna Ja­giel­lon­ka, sio­stra Zyg­mun­ta II Au­gu­sta i żona Ste­fa­na Ba­to­re­go, ucho­dzi za ostat­nią przed­sta­wi­ciel­kę rodu Ja­giel­lo­nów w Pol­sce.

 (1.2) Sta­ro­dru­ki (…) zo­sta­ły skra­dzio­ne z Bi­blio­te­ki Ja­giel­loń­skiej. Dy­rek­cja Ja­giel­lon­ki od kilku mie­się­cy nie może do­li­czyć się, ile ukra­dzio­no jej ksią­żek.

 (1.2) Bi­blio­te­ka Ja­giel­loń­ska, po­pu­lar­nie zwana Ja­giel­lon­ką, jest jedną z naj­star­szych i naj­więk­szych bi­blio­tek w Pol­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiełło mos., Jagiellończyk mos., jagiellońskość ż.

:: fm. Jagiellon mos.

 przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński, jagiełłowy

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Biblioteka Jagiellońska

Wiktionary


jagiellonowie

dy­na­stia pa­nu­ją­ca w pań­stwie pol­skim od XIV do XVI w.


SJP.pl

Ja­giel­lo­no­wie – gałąź dy­na­stii Gie­dy­mi­no­wi­czów, wy­wo­dzą­ca się od Wła­dy­sła­wa II Ja­gieł­ły, wiel­kie­go księ­cia li­tew­skie­go i króla Pol­ski. Jej przed­sta­wi­cie­le pa­no­wa­li w Pol­sce w la­tach 1386–1572, w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim w la­tach 1377–1401 i 1440–1572, w Cze­chach w la­tach 1471–1526 oraz na Wę­grzech i w Chor­wa­cji w la­tach 1440–1444 i 1490–1526.

Wikipedia


jagiellończyk

1. Alek­san­der J. (1461-1506), wiel­ki ksią­żę li­tew­ski, król Pol­ski;
2. Fry­de­ryk J. (1468-1503), kar­dy­nał, pry­mas Pol­ski;
3. Ka­zi­mierz IV J. (1427-1492), wiel­ki ksią­żę li­tew­ski, król pol­ski;
4. Wła­dy­sław II J. (1456-1516), król Czech, Wę­gier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Ja­giel­lo­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mocy po­sta­no­wie­nia Ja­giel­loń­czy­ka Żmudź miała być trak­to­wa­na na równi z wo­je­wództ­wa­mi wi­leń­skim i troc­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiełło m., Jagiellon m., jagiellońskość ż.

:: fż. Jagiellonka ż.

 przym. jagielloński

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagielloński

zwią­za­ny z Ja­giel­lo­na­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ja­gieł­łą lub wy­wo­dzą­cą się od niego dy­na­stią, do­ty­czą­cy Ja­gieł­ły lub wy­wo­dzą­cej się od niego dy­na­stii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor po­le­cił książ­kę o dobie ja­giel­loń­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagiellońskość ż., Jagiełło m., Jagiellon mos., Jagiellonka ż., Jagiellończyk mos.

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagiellońsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ja­giel­loń­ski, po ja­giel­loń­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiellon mos., Jagiellonka ż., Jagiellończyk mos., jagiellońskość ż., Jagiełło mos.

 przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński

Wiktionary


jagiellońskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ja­giel­loń­skie; ja­giel­loń­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiellon mos., Jagiellonka ż., Jagiellończyk mos., Jagiełło mos.

 przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński, jagiełłowy

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagielnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś, a daw­niej mia­stecz­ko na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w re­jo­nie czort­kow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­giel­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Prze­wor­no
  • Ja­giel­ni­ca – część wsi Przez­wo­dy w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Ja­giel­ni­ca – potok, do­pływ Kan­to­rów­ki
  • Ja­giel­ni­ca – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim
  • Ja­giel­ni­ca Stara – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim
  • Ja­giel­ni­ca – dawna gmina z sie­dzi­bą w Ja­giel­ni­cy
  • Ja­giel­ni­ca – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Na­gó­rzan­ka, w re­jo­nie czort­kow­skim, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim
  • Ja­giel­nik, Ja­giel­no

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jagielnicki

Wiktionary


jagielnik

ma­szy­na mły­nar­ska do oczy­szcza­nia zia­ren prosa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­giel­nik – osada wsi Świę­ty Woj­ciech w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Ja­giel­nik – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Bar­wi­ce
  • Ja­giel­nik - urzą­dze­nie uży­wa­ne w mły­nar­stwie do oczy­szcza­nia ziarn prosa
  • Ja­giel­ni­ca, Ja­giel­no

Wikipedia


jagieloński

naz­wi­sko


SJP.pl


jagielski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­sta­zy Ja­giel­ski (ur. 1825 -?) – ofi­cer, do­wód­ca od­dzia­łu w pow­sta­niu stycz­nio­wym w 1863 r., dzia­łacz or­ga­ni­za­cji na­ro­do­wych.
  • Jake Ja­giel­ski – jeden z głów­nych bo­ha­te­rów se­ria­lu Po­go­da na mi­łość.
  • Jan Ja­giel­ski (ur. 13 paź­dzier­ni­ka 1937 w To­ru­niu) – dzia­łacz spo­łecz­ny i autor pu­bli­ka­cji na temat śla­dów hi­sto­rycz­nej obec­no­ści Żydów w Pol­sce.
  • Mie­czy­sław Ja­giel­ski (ur. 12 stycz­nia 1924 w Ko­ło­myi, zm. 27/28 lu­te­go 1997) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny, eko­no­mi­sta.
  • Sta­ni­sław Ja­giel­ski (1823–1884) – ofi­cer, do­wód­ca ba­ta­lio­nu II w pow­sta­niu stycz­nio­wym w 1863 r.
  • Woj­ciech Ja­giel­ski (ur. 1963 w Zduń­skiej Woli) – dzien­ni­karz ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­ny, spe­cja­li­zu­ją­cy się w pro­wa­dze­niu in­te­rak­tyw­nych pro­gra­mów mu­zycz­nych i talk-show, w la­tach osiem­dzie­sią­tych współ­za­łoż...
  • Woj­ciech Ja­giel­ski (ur. 12 wrze­śnia 1960) – pol­ski dzien­ni­karz, ko­re­spon­dent, pu­bli­cy­sta Ga­ze­ty Wy­bor­czej i pi­sarz.

Wikipedia


jagienka

zdrob­nie­nie od: Agniesz­ka (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Jagna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­czem zwró­cił się do Ja­gien­ki i mó­wiąc jej: „ty“ z po­le­ce­nia Zycha, za­py­tał: — A ty któ­re­go wo­lisz?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagna ż., Jaga ż., Jagula ż., Jagusia ż.

 przym. Jagienkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaga, Jagula, Jagusia

Wiktionary


jagienkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ja­gien­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zych z chę­cią po­ka­zy­wał swoje bo­gact­wa, mó­wiąc co chwi­la, że to Ja­gien­ko­we go­spo­da­ro­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagna ż., Jaga ż., Jagienka ż., Jagula ż., Jagusia ż.

Wiktionary


jagier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. Eger (mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich Wę­grzech)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pi­su źró­dło­we­go wy­mie­nia­ją­ce­go Ostrzy­hom i Ja­gier jako gra­ni­ce Pol­ski, nie na­le­ży oczy­wi­ście ro­zu­mieć do­słow­nie w ten spo­sób, że gra­ni­ca bie­gła przez te grody. Ostrzy­hom leżał po po­łud­nio­wej stro­nie Du­na­ju, a gra­ni­ca do­cho­dzi­ła »ad litus Da­nu­bii«. I przez Ja­gier nie bie­gła gra­ni­ca, a tylko krań­cem ob­sza­ru, w któ­re­go ra­mach leżał Ja­gier jako głów­ny oś­ro­dek.

 (1.1) Dal­sza gra­ni­ca Sło­wa­czyz­ny, od Ostrzy­ho­mia na wschód, jest w kro­ni­ce wę­gier­sko-pol­skiej rów­nież w przy­bli­że­niu okre­ślo­na. Wio­dła ona w kie­run­ku mia­sta Ja­gier: to zna­czy praw­do­po­dob­nie na­prze­ciw Wy­szeh­ra­du, opu­szcza­jąc Dunaj, zwra­ca­ła na pół­noc (…) i okrą­ża­jąc No­woh­rad zwra­ca­ła się znów na wschód (…), omi­ja­jąc gród Ja­gier.

 (1.1) W samej rze­czy Waców leży w od­le­gło­ści 100 km na po­łud­nio­wy za­chód od Jagru (w linii po­wietrz­nej), a więc bar­dzo zbli­żo­nej do tej, którą po­da­je Idri­si (80 mil sy­cy­lij­skich), zwła­szcza je­że­li uwz­ględ­ni­my za­wi­łość drogi.

 (1.1) Na­resz­cie są do­nie­sie­nia z Jagru (Erlau), iż i w tamtejszéj oko­li­cy zbio­ry wy­pa­dły tak licho, że led­wie dwa ziar­na tam mają sic..

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jagierski

Wiktionary


jagierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ja­grem, do­ty­czą­cy Jagru (współcz. Eger)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz przy pier­wszem star­ciu pierz­chły od­dzia­ły bi­sku­pa wa­ra­dyń­skie­go, Fran­ka bana, bi­sku­pa ja­gier­skie­go, krzy­żow­ców i Wo­ło­chów; ucie­ka­no w kie­run­ku Ga­la­ty, bi­skup ja­gier­ski ku War­nie sic..

 (1.1) Do ta­kie­go star­cia przysz­ło teraz w Mezököwesd, gdzie przysz­ło do bójki. Wy­stą­pi­ło tam trzech kan­dy­da­tów. Jeden z nich, ka­no­nik ja­gier­ski ks. Ipo­lyi, ra­czył swo­ich stron­ni­ków winem od dnia 1. do 8. bm., w sku­tek czego, gdy się ci na jar­mar­ku zet­knę­li ze stron­ni­ka­mi in­ne­go kan­dy­da­ta, pow­sta­ła walka, w któ­rej sześć­dzie­siąt trzy osób po­ka­le­czo­nych zo­sta­ło sic..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagier mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. egerski

Wiktionary


jagieła

naz­wi­sko


SJP.pl


jagiełka

zdrob­nie­nie od: jagła (drob­na grud­ka bę­dą­ca ob­ja­wem cho­ro­by oczu ja­gli­cy)


SJP.pl


jagiełło

naz­wi­sko, np. Wła­dy­sław II Ja­gieł­ło (ok. 1351-1434), wiel­ki ksią­żę li­tew­ski, król Pol­ski; Eu­ge­niusz Ja­gieł­ło (1873-1947), dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny; Mi­chał Ja­gieł­ło (ur. 1941), pi­sarz, al­pi­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię króla Pol­ski i wiel­kie­go księ­cia Litwy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­gieł­ło (imię)
  • Wła­dy­sław II Ja­gieł­ło
  • Wła­dy­sław Ja­gieł­ło
  • Wal­ter Ja­gieł­ło vel Li'l Wally vel Mały Wła­dzio
  • Agniesz­ka Ja­gieł­ło
  • An­drzej Ja­gieł­ło po­li­tyk
  • Bo­gu­sław Ja­gieł­ło
  • Ed­mund Ja­gieł­ło
  • Eu­ge­niusz Ja­gieł­ło
  • Ja­ro­sław Ja­gieł­ło po­li­tyk
  • Jerzy Ja­gieł­ło (po­rucz­nik)
  • Kon­stan­ty Ja­gieł­ło

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­le­ga jest au­to­rem kilku pu­bli­ka­cji o Ja­giel­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈɟɛwːɔ, AS: i ̯äǵe•u̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagiellońskość ż., Jagiellon mos., Jagiellończyk mos., Jagiellonka ż.

 przym. jagielloński

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagiełłowy

taki jak u Ja­gieł­ły, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ja­gieł­ły


SJP.pl


jaglanka

po­tocz­nie:
1. kasza ja­gla­na;
2. gęsta zupa lub deser z kaszy ja­gla­nej


SJP.pl


jaglankowy

→ ja­glan­ka


SJP.pl

Patrz:

jaglanka

jaglany

zro­bio­ny z obłu­ska­nych i oczy­szczo­nych zia­ren prosa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z jagłą, otłu­czo­nym, obłu­ska­nym ziar­nem prosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz do­pie­ro odez­wał się gbu­ro­wa­ty mruk wa­rzą­cy ja­gla­ne krupy nad ogni­skiem.

 (1.1) Zwró­ci­wszy się do ko­mi­na, na­la­ła dwie miski ja­gla­ne­go krup­ni­ku ze skwar­ka­mi

 (1.1) Jedzą także ko­ni­nę i ro­dzaj wło­skiej po­len­ty z mąki ku­ku­ru­zia­nej [ku­ku­ry­dza­nej] lub ja­gla­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagła ż.

Wiktionary


jaglica

wi­ru­so­we za­pa­le­nie spo­jó­wek; tra­cho­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wi­ru­so­we za­pa­le­nie spo­jó­wek lub ca­łe­go oka;

Wiktionary

Ja­gli­ca (łac. "tra­cho­ma", sy­no­ni­my: "egip­skie za­pa­le­nie spo­jó­wek", "przew­le­kłe pę­che­rzy­ko­we za­pa­le­nie ro­gów­ki") – przew­le­kłe za­pa­le­nie ro­gów­ki i spo­jó­wek wy­wo­ła­ne przez se­ro­ty­py A, B, Ba i C "Chla­my­dia tra­cho­ma­tis".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdyby wszę­dzie była czy­sta woda w ob­fi­to­ści, mi­lio­ny nie cho­ro­wa­ły­by na ja­gli­cę, cho­ro­bę, która ośle­pia, a którą naj­łat­wiej po­ko­nać czy­sto­ścią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jagliczy

 rzecz. jagła ż.

Wiktionary


jagmin

naz­wi­sko


SJP.pl


jagna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) zdrobn. Agniesz­ka

 (1.3) zdrobn. Jad­wi­ga

 (1.4) zdrobn. Agata

Wiktionary

– imię żeń­skie, we­dług róż­nych ba­da­czy sta­no­wią­ce usa­mo­dziel­nio­ne zdrob­nie­nie imie­nia: Agniesz­ka("→" "Ja­gnisz­ka" "→ Jagna"), bądź Jad­wi­ga ("→ Jaga → Jagna") albo Agata ("→ Ja­ga­ta → Jagna").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­ro­li­na posz­ła z Jagną doić krowy.

 (1.2) Wi­dzie­li­śmy Jagnę w bi­blio­te­ce.

 (1.3) Na­ta­lis spo­ty­ka się z Jagną przed skle­pem ju­bi­le­ra.

 (1.4) Czar­no­skó­rej Ja­gnie wy­pa­dła z ręki zie­lo­na szmin­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagula ż., Agnisia ż., Jagienka ż., Agnieszka ż.

 przym. Jagienkowy

Wiktionary


jagniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jagniątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: ja­gnię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: ja­gnię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­gro­dzie pasło się małe ja­gniąt­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäɟˈɲɔ̃ntkɔ, AS: i ̯äǵńõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagnię n., jagnięcina ż.

 przym. jagnięcy

 czas. jagnić się

Wiktionary


jagniątków

dziel­ni­ca Je­le­niej Góry


SJP.pl

Ja­gniąt­ków (do 1945 niem. "Agne­ten­dorf"; 1945–1946 "Agniesz­ków") – część mia­sta Je­le­nia Góra (do 1954 wieś, 1954–1976 część osied­la typu miej­skie­go, a na­stęp­nie mia­sta So­bie­szów, 1976–1997 część mia­sta Pie­cho­wi­ce) o za­bu­do­wie ty­po­wej dla pod­gór­skich pen­sjo­na­tów. Pro­wa­dzi stąd wiele szla­ków w Kar­ko­no­sze, za­rów­no pie­szych, jak i ro­we­ro­wych.

Wikipedia


jagnić

o owcy: ro­dzić ja­gnię, ja­gnię­ta


SJP.pl


jagnię

młode owcy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młode owcy;

Wiktionary

Ja­gnię – młoda owca przed osią­gnię­ciem doj­rza­ło­ści płcio­wej w wieku kilku mie­się­cy do jed­ne­go roku (za­leż­nie od rasy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na oł­ta­rzu ca­ło­pal­nym ofia­ro­wa­no ty­siąc byków, ty­siąc ba­ra­nów i ty­siąc ja­gniąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɟɲɛ, AS: i ̯äǵńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagnięcina ż.

:: zdrobn. jagniątko n.

 przym. jagnięcy

 czas. jagnić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jagniątko, owieczka, owczę

Wiktionary


jagnięcina

mięso z ja­gniąt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso ja­gnię­ce (z mło­dej owcy)

 (1.2) kulin. po­tra­wa z ja­gnię­ci­ny (1.1)

Wiktionary

Ja­gnię­ci­na – ba­ra­ni­na po­zy­ska­na z ja­gnię­cia od 6 do 12 mie­sią­ca życia. Od­dziel­nym ro­dza­jem ja­gnię­ci­ny, ucho­dzą­ca za najs­macz­niej­sze, jest mięso ja­gniąt, które nie ukoń­czy­ły 6 ty­god­nia życia i były kar­mio­ne wy­łącz­nie mle­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama ku­pi­ła ki­lo­gram ja­gnię­ci­ny.

 (1.2) Dziś na obiad bę­dzie ja­gnię­ci­na z wa­rzy­wa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈt͡ɕĩna, AS: i ̯äǵńė̃ńćĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagniak m., jagnię n., jagniątko n., jagniąteczko n.

 czas. jagnić się

 przym. jagnięcy

Wiktionary


jagnięcy

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ja­gnię­cia; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ja­gnię­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­cho­dzi tu, pod­li­zu­je się, a to jest wilk w ja­gnię­cej skó­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäɟˈɲɛ̃nt͡sɨ, AS: i ̯äǵńẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagnię n., jagniątko n., jagnięcina ż.

 czas. jagnić się

Wiktionary


jagnięta

młode owcy


SJP.pl


jagnobijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny Ja­gnob­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ja­gnob­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ja­gno­bij­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagnob mrz., Jagnobczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jagnobi, jagnobiński, jagnobski, nowosogdyjski

Wiktionary


jago

w gwa­rze ka­szub­skiej: ko­bie­ta py­ska­ta; zwy­kle w po­łą­cze­niu: baba-jaga (baba jaga) - brzyd­ka, stara ko­bie­ta; stra­szy­dło, cza­row­ni­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jago – nu­na­tak
  • Bar­ba­ra Jago – bry­tyj­ska au­tro­ka
  • Jago – po­stać fik­cyj­na
  • JAGO – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo
  • Jago Au­to­mo­ti­ve – bry­tyj­ski pro­du­cent sa­mo­cho­do­wy
  • Jago Jeep – bry­tyj­ski sa­mo­chód te­re­no­wy
  • Jago Sa­mu­ri – bry­tyj­ski sa­mo­chód re­kre­a­cyj­ny
  • Iago
  • Sint Jago
  • Yago

Wikipedia


jagoda

1. owoc wielu ro­ślin;
2. czar­na ja­go­da - krze­win­ka o czar­nych owo­cach, bo­rów­kach; owoc tej ro­śli­ny;
3. wil­cza ja­go­da - ro­śli­na o tru­ją­cych owo­cach, wy­ko­rzy­sty­wa­na w lecz­nict­wie z uwagi na wy­stę­po­wa­nie atro­pi­ny w li­ściach; po­krzyk;
4. po­e­tyc­ko: po­li­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. owoc mię­si­sty za­wie­ra­ją­cy wew­nątrz na­sio­na;

 (1.2) bot. pot. czar­na ja­go­da

 (1.3) kulin. owoc czar­nej ja­go­dy

 (1.4) poet. przest. po­li­czek, zwła­szcza dziew­czę­cy

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. po­ziom­ka

 (1.6) gw-pl|Du­kiel. dzika cze­re­śnia (drze­wo i owoc)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­go­da – mię­si­sty owoc za­wie­ra­ją­cy wew­nątrz na­sio­na
  • ja­go­da po­zor­na – owoc zbu­do­wa­ny z mię­si­ste­go, ja­dal­ne­go dna kwia­to­we­go, na któ­rym roz­mie­szczo­ne są licz­ne, nie­wiel­kie suche na­sio­na – nie­łup­ki
  • ja­go­da – po­tocz­na nazwa owocu z ro­dza­ju bo­rów­ka czar­na
  • Ja­go­da – imię żeń­skie
  • Gien­rich Ja­go­da – lu­do­wy ko­mi­sarz spraw wew­nętrz­nych NKWD w la­tach 1934-1936
  • Ja­go­da – pol­ska pio­sen­kar­ka mu­zy­ki disco polo
  • Ja­go­da - pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Ja­go­da – szczyt w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich
  • Ja­go­da – wzgó­rze w Be­ski­dach Za­chod­nich
  • Ja­go­da – opu­szczo­na osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa
  • Ja­go­da – wieś w Buł­ga­rii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dem jagód są po­mi­dor, cy­try­na, po­ma­rań­cza, po­rzecz­ka, agrest, wi­no­rośl i bo­rów­ka.

 (1.3) Lubię jeść ja­go­dy z bitą śmie­ta­ną.

 (1.4) Miecz­nik po­ru­szył się gwał­tow­nie i prze­bódł go rozs­ro­żo­ny­mi oczy­ma; na ja­go­dy wy­stą­pi­ły mu czer­wo­ne pla­ma­a­my (…)

 (1.4) Na ja­go­dach miał takie same mocne ru­mień­ce, takie same dłu­gie włosy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈɡɔda, AS: i ̯agoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagodzianka ż., jagodnik m., jagodowiec m., Jagoda ż., Jagodzin m., Jagodno n., Jagodna ż., jagodzisko n.

:: zdrobn. jagódka ż.

 przym. jagodowy, jagodny

Wiktionary


jagodlin

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych; ka­nan­ga


SJP.pl

Ja­god­lin ("Ca­nan­ga" (DC.) Hook. f. & Thom­son) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych ("An­no­na­ce­ae"). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w kli­ma­cie rów­ni­ko­wym na ob­sza­rze od Azji po Au­stra­lię. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "C. odo­ra­ta" (Lam.) Hook.f. & Thom­son.

Wikipedia


jagodnica

cho­ro­ba wy­stę­pu­ją­ca zwła­szcza w kra­jach podz­wrot­ni­ko­wych, ob­ja­wia­ją­ca się guz­ko­wa­tą wy­syp­ką na całym ciele, wy­wo­ły­wa­na przez kręt­ki


SJP.pl

Ja­god­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Leśna Pod­la­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Leśna Pod­la­ska. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 103 miesz­kań­ców.

Wikipedia


jagodnik

1. ob­szar po­ro­sły krze­wa­mi czar­nej ja­go­dy;
2. plan­ta­cja czar­nych jagód; 2. sok lub wino z czar­nych jagód; 4. ro­dzaj ro­ślin z rzędu goź­dzi­kow­ców; mi­ło­wój, wyć­wi­klin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­ra­myt­hia mon­tium|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­god­ni­ków;

 (1.2) ornit. no­wog­wi­nej­ski ptak z ga­tun­ku ja­god­nik (1.1)

 (1.3) ornit. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­ser do­me­sti­cus|ref=tak., wró­bel zwy­czaj­ny (wró­bel do­mo­wy)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. pot. ob­szar po­ro­śnię­ty ja­go­da­mi, np. bo­rów­ką czar­ną lub bo­rów­ką brusz­ni­cą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­god­nik – ga­tu­nek no­wog­wi­nej­skie­go ptaka z ro­dzi­ny ja­god­ni­ków
  • po­tocz­na nazwa wró­bla do­mo­we­go
  • Ja­god­nik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Ja­god­nik – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Cmo­las
  • Ja­god­nik – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Mi­le­je­wo
  • Ja­god­nik – wznie­sie­nie na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Ja­god­nik – gro­ma­da
  • Ja­god­nik – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Mo­kro­nog-Tre­bel­no
  • Ja­god­nik – osada w ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim w Rosji

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jagódka ż., jagoda ż., jagódka ż., jagodzianka ż., jagodowiec m., Jagoda ż., Jagodzin m., Jagodno n., Jagodna ż., jagodzisko n., Jagodnik m., jagodniki nmos.

 przym. jagodowy, jagodny

 przysł. jagodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jagodzisko

Wiktionary


jagodno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­god­no – część mia­sta Wroc­ław, w de­le­ga­tu­rze Wroc­ław-Krzy­ki
  • Ja­god­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Lud­win
  • Ja­god­no – przy­sió­łek w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Przy­tyk
  • Ja­god­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie El­bląg
  • Ja­god­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­strzyn
  • Ja­god­no – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii za­grzeb­skiej, w mie­ście Ve­li­ka Go­ri­ca
  • Ja­god­no – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie tu­rzy­skim
  • Ja­go­do­wo – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Płow­diw, w gmi­nie Ro­do­pi
  • Ja­god­na
  • Ja­god­ne

Wikipedia


jagodny

daw­niej: ja­go­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ja­go­do­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagodnik mzw./mrz., jagoda ż., jagodzianka ż.

 przym. jagodowy

Wiktionary


jagodobranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbie­ra­nie jagód

Wiktionary


jagododajny

do­star­cza­ją­cy jagód, ro­dzą­cy ja­go­dy


SJP.pl


jagodowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z ja­go­da­mi

Wiktionary

Ja­go­do­wiec, so­ple­niec ("Uvu­la­ria") – ro­dzaj wie­lo­let­nich, ziem­no­pącz­ko­wych ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny zi­mo­wi­to­wa­tych, obej­mu­ją­cy 5 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w środ­ko­wej i wschod­niej Ka­na­dzie oraz środ­ko­wych i wschod­nich Sta­nach Zjed­no­czo­nych. W na­tu­rze rosną w la­sach i za­ro­ślach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jagodnik mzw./mrz., jagoda ż.

Wiktionary


jagodowisko

miej­sce w lesie, gdzie rosną ja­go­dy; ja­go­dzi­sko


SJP.pl


jagodowo

przy­miot­nik od: ja­go­da (np. zupa ja­go­do­wa)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­go­do­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Osiel­sko
  • Ja­go­do­wo – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Osiel­sko
  • Ja­go­do­wo – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce
  • Ja­go­do­wo – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Mon­ta­na, w gmi­nie Ber­ko­wi­ca
  • Ja­go­do­wo – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Płow­diw, w gmi­nie Ro­do­pi

Wikipedia


jagodowy

przy­miot­nik od: ja­go­da (np. zupa ja­go­do­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy czar­nych jagód (krza­ków i owo­ców); rza­dziej jagód w zna­cze­niu ogól­nym

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z jagód, z do­dat­kiem jagód

 (1.3) ma­ją­cy kolor doj­rza­łe­go owocu ja­go­dy, ciem­ny fio­le­to­wy z do­dat­kiem czer­wie­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaɡɔˈdɔvɨ, AS: i ̯agodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagódka ż., jagodzianka ż., Jagoda ż., Jagódka ż./mos.

 przym. jagodziany

Wiktionary


jagody

1. owoc wielu ro­ślin;
2. czar­na ja­go­da - krze­win­ka o czar­nych owo­cach, bo­rów­kach; owoc tej ro­śli­ny;
3. wil­cza ja­go­da - ro­śli­na o tru­ją­cych owo­cach, wy­ko­rzy­sty­wa­na w lecz­nict­wie z uwagi na wy­stę­po­wa­nie atro­pi­ny w li­ściach; po­krzyk;
4. po­e­tyc­ko: po­li­czek


SJP.pl


jagodziak

plus­knia ja­go­dziak - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych


SJP.pl


jagodzian

drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych, upra­wia­ne w In­do­nez­ji i Ame­ry­ce Środ­ko­wej; ram­bu­tan


SJP.pl


jagodzianka

1. zupa ja­go­do­wa
2. słod­ka bułka na­dzie­wa­na czar­ny­mi ja­go­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa ja­go­do­wa

 (1.2) kulin. droż­dżów­ka na­dzie­wa­na ja­go­da­mi

 (1.3) pot. żart. de­na­tu­rat

 (1.4) pot. przen. przy­droż­na pro­sty­tut­ka, sto­ją­ca przy dro­dze w lesie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­go­dzian­ka – droż­dżów­ka z ja­go­da­mi
  • ja­go­dzian­ka – na­lew­ka z jagód
  • Ja­go­dzian­ka – rzeka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cie­płe, sierp­nio­we dni go­tu­ję dzie­ciom ja­go­dzian­kę na obiad.

 (1.2) Do pracy, na dru­gie śnia­da­nie, wzią­łem dwie ja­go­dzian­ki i prec­la.

 (1.3) Za ro­giem ja­kieś me­ne­le raczą się ja­go­dzian­ką pod sal­ce­son.

 (1.4) Ku­pu­je nowe ubra­nia i kos­me­ty­ki, w tym mocno czer­wo­ną szmin­kę. Sty­li­zu­je się na jakąś "ja­go­dzian­kę", a wia­do­mo, że czer­wo­ne usta za­wsze dzia­ła­ją sil­nie na męż­czyzn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaɡɔˈd͡ʑãnka, AS: i ̯agoʒ́ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagodzina ż., jagoda ż., jagódka ż., jagodka ż., jagódeczka ż., Jagoda ż., Jagódka ż., jagodnik m., jagodowisko n., jagodówka ż., jagodzisko n., jagodziny nmos., Jagodzianka ż.

 przym. jagodowy, jagodny, jagodziany

 przym. jagodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pot. jagodzianka na kościach, nalewka na kościach, dynks, dykta, denatka

 (1.4) tirówka

Wiktionary


jagodziankowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ja­go­dzian­ki

Wiktionary


jagodzica

za­kaź­na cho­ro­ba tro­pi­kal­na o prze­bie­gu po­dob­nym do kiły; fram­bez­ja, fram­bo­ez­ja, ma­li­ni­ca


SJP.pl


jagodzin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie ki­jow­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­go­dzin – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Wę­gli­niec
  • Ja­go­dzin – gro­ma­da
  • Ja­go­dzin – mia­sto w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie ja­go­dziń­skim
  • Ja­go­dzin – dawna wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie lu­bo­mel­skim
    • Do­ro­husk-Ja­go­dzin – pol­sko-ukra­iń­skie dro­go­we przej­ście gra­nicz­ne w po­bli­żu daw­nej wsi Ja­go­dzin
    • Do­ro­husk-Ja­go­dzin – pol­sko-ukra­iń­skie ko­le­jo­we przej­ście gra­nicz­ne w po­bli­żu daw­nej wsi Ja­go­dzin
  • Ja­go­dzin – zam­knię­ty przy­sta­nek oso­bo­wy w Ja­go­dzi­nie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈɡɔ.d͡ʑin

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jagodziński

 rzecz. jagodnik mzw./mrz., jagoda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Jagotyn

Wiktionary


jagodzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vac­ci­nium myr­til­lus|L.|ref=tak., ga­tu­nek krze­win­ki z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż., jagódka ż., jagodowiec mrz.

 przym. jagodowy, jagodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borówka czarna, borówka czernica, czarna jagoda, czernica, borownik, jagoda, jagoda leśna

Wiktionary


jagodziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­go­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Ja­go­dzi­ny (niem. "Ketz­wal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Dą­brów­no.

Wikipedia


jagodzisko

1. miej­sce w lesie, gdzie rosną ja­go­dy; ja­go­do­wi­sko;
2. zgru­bie­nie od: ja­go­da


SJP.pl


jagodziński

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ja­go­dzi­nem, do­ty­czą­cy Ja­go­dzi­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­go­dziń­ski (ur. 1953), pol­ski pia­ni­sta jaz­zo­wy
  • An­drzej Ja­go­dziń­ski (ur. 1954), dzien­ni­karz, tłu­macz, pu­bli­cy­sta
  • Apo­li­na­ry Ja­go­dziń­ski (1889–19??), puł­kow­nik żan­dar­me­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Hen­ryk Ja­go­dziń­ski (1925–2002), wio­ślarz, olim­pij­czyk
  • Hen­ryk Ja­go­dziń­ski (1928–2000), sa­ty­ryk, afo­ry­sta, dzien­ni­karz
  • Hen­ryk Ja­go­dziń­ski (ur. 1940), poseł na Sejm PRL
  • Hen­ryk Ja­go­dziń­ski (ur. 1969), pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, dy­plo­ma­ta wa­ty­kań­ski
  • Marek Ja­go­dziń­ski (ur. 1953), pol­ski ar­che­o­log
  • Ta­de­usz Ja­go­dziń­ski (1962–2013), pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, tłu­macz
  • Te­o­fil Ja­go­dziń­ski (1833–1907), pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, ka­no­nik war­szaw­ski
  • To­masz Ja­go­dziń­ski (ur. 1958), pol­ski se­na­tor
  • Wac­ław Ja­go­dziń­ski (1938–2012), pol­ski po­li­tyk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jagodzin mrz.

Wiktionary


jagodówka

na­lew­ka na czar­nych ja­go­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na ja­go­dach

 (1.2) pot. bu­tel­ka za­wie­ra­ją­ca ja­go­dów­kę (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nalej mi tro­chę tej ja­go­dów­ki.

 (1.2) W barku stoją dwie ja­go­dów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż.

 przym. jagodowy

Wiktionary


jaguar

ga­tu­nek pan­te­ry, ro­dzaj lam­par­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. dra­pież­ny ssak z ga­tun­ku ja­gu­ar ame­ry­kań­ski, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pant­he­ra onca|ref=tak.;

 (1.2) mot. sa­mo­chód bry­tyj­skiej marki Ja­gu­ar;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był­że­by to ja­gu­ar lub oce­lot, zwie­rzę­ta dzi­kie i okrut­ne jak lam­part albo pan­te­ra?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈɡuwar, AS: i ̯aguu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jaguarowy, jaguarzy

Wiktionary


jaguarowy

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ja­gu­a­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaguar mzw.

 przym. jaguarzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaguarzy

Wiktionary


jaguarundi

ga­tu­nek ssaka dra­pież­ne­go z po­dro­dzi­ny kotów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Puma ya­go­u­a­ro­un­di|Ge­of­froy Saint-Hi­la­i­re|ref=tak., ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy od Pa­rag­wa­ju aż po po­łud­nio­wo-wschod­nią część Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

 (1.2) zool. kot z ga­tun­ku ja­gu­a­run­di (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ja­dło­spi­su ja­gu­a­run­di na­le­żą m.in. pan­cer­ni­ki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaguarundi amerykański

 (1.2) jaguarundi amerykański

Wiktionary


jaguarzy

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ja­gu­a­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma stwo­rze­nia, które przetr­wa­ło­by za­cisk ja­gu­a­rzych szczęk – jest on dwa razy sil­niej­szy niż uścisk pa­szczy lwa.

 (1.1) Na szczę­ście sie­dzia­łem na skó­rze ja­gu­a­rzej, ina­czej upadł­bym na zie­mię.

 (1.1) (…) po­stać ja­gu­a­ra od­gry­wa­ła na­drzęd­ną rolę w spo­łecz­no-re­li­gij­nym świa­to­po­glą­dzie tego ludu, o czym upew­nia nas po­wszech­na do­mi­na­cja ja­gu­a­rze­go mo­ty­wu w ol­mec­kiej sztu­ce (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaguar mzw.

 przym. jaguarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaguarowy

Wiktionary


jagucki

naz­wi­sko


SJP.pl


jagula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. po­u­fa­ła forma imie­nia Jagna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez długi czas Zbysz­ko sły­szał tylko od­głos po­ca­łun­ków i dwa wy­ra­zy: „Ta­tu­lo! Ja­gu­la! Ta­tu­lo! Ja­gu­la!“ i je­szcze się obej­mo­wa­li za szyję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagna ż., Jaga ż., Jagienka ż., Jagusia ż.

 przym. Jagienkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Jaga, Jagienka, Jagusia

Wiktionary


jagunia

zdrob­nie­nie od: Jad­wi­ga, Agniesz­ka (imio­na żeń­skie)


SJP.pl


jaguniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­gu­ni lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jagusia

zdrob­nie­nie od: Jad­wi­ga, Agniesz­ka (imio­na żeń­skie); Ja­guś­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., forma imie­nia Agniesz­ka

 (1.2) imię|pol­ski|ż., forma imie­nia Jad­wi­ga

Wiktionary

Ja­gu­sia, „Mo­bi­le Ja­gu­sia” – fon­tan­na na­le­żą­ca do ca­łe­go ze­spo­łu rzeźb ple­ne­ro­wych, po­ło­żo­nych we Wroc­ła­wiu przed za­kła­da­mi Hut­men S.A. przy ulicy Gra­bi­szyń­skiej 241. Na kom­po­zy­cję bu­dow­li skła­da się basen, w obrę­bie któ­re­go umie­szczo­no fi­gu­rę wy­ko­na­ną z mie­dzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na chod­ni­ku stała Ja­gu­sia roz­pro­mie­nio­na ra­do­ścią i szczę­ściem.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Agnieszka ż., Aga ż., Jagnieszka ż., Agusia ż., Jaga ż.

 (1.2)

 rzecz. Jadwiga ż., Jadwinia ż., Jaga ż., Jadwisia ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż.

Wiktionary


jagusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


jagusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­gu­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jaguś

naz­wi­sko


SJP.pl


jaguśka

zdrob­nie­nie od: Jad­wi­ga, Agniesz­ka (imio­na żeń­skie); Ja­gu­sia


SJP.pl


jagwynt

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ad­went

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jadwynt

Wiktionary


jagódeczka

zdrob­nie­nie od: ja­gód­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ja­gód­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaɡuˈdɛt͡ʃka, AS: i ̯agudečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagódka ż., jagodzianka ż.

 przym. jagodowy

Wiktionary


jagódka

zdrob­nie­nie od: ja­go­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ja­go­da

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­go­da – stru­ga, do­pływ Sanu
  • Ja­gód­ka – stru­ga, do­pływ Za­le­wu Wi­śla­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcia­ło się Zosi ja­gó­dek, / kupić ich za co nie miała, / Jaś ich miał pełen ogró­dek, / ale go pro­sić nie śmia­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż., Jagoda ż., Jagódka ż.

:: zdrobn. jagódeczka ż.

 przym. jagodowy

Wiktionary


jagła

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. grud­ka wy­stę­pu­ją­ca jako objaw ja­gli­cy;
2. daw­niej: kasza ja­gla­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kulin. kasza ja­gla­na

 (1.2) med. grud­ka ja­glicz­na, na­rośl przy­po­mi­na­ją­ca kaszę

 (1.3) reg. dendr. sosna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­siem miski tłu­stej jagły, / By se chu­dziel­ce pod­ja­dły!

 (1.1) Uży­wa­jąc mąki ra­zo­wej z psze­ni­cy, gryki czy ja­gieł, mo­że­my spo­rzą­dzić ma­ka­ro­ny o róż­nych sma­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaglanka ż., jaglica ż.

:: zdrobn. jagiełka ż.

 rzecz. jaglotto n.

 przym. jaglany

Wiktionary


jagłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jahorłycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ja­hor­ły­kiem, do­ty­czą­cy Ja­hor­ły­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jahorłyk mrz.

Wiktionary


jahwe

imię Boga wy­stę­pu­ją­ce w Bi­blii; Je­ho­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. Bóg w ju­da­iz­mie i chrze­ści­jań­stwie, sa­kral­ne imię Boga;

Wiktionary

Jahwe (lub Je­ho­wa, ‏יהוה‎, JHWH) – Bóg czczo­ny w ju­da­iz­mie i chrze­ści­jań­stwie, uwa­ża­ny za Isto­tę Naj­wyż­szą, poj­mo­wa­ny na spo­sób mo­no­te­i­stycz­ny.

Przy­najm­niej do cza­sów Moj­że­sza (ok. XIII wiek p.n.e.), któ­re­mu we­dług Bi­blii imię to miało zo­stać ob­ja­wio­ne, He­braj­czy­cy od­da­wa­li mu cześć je­dy­nie na spo­sób mo­no­la­trii – czcząc jedno bó­stwo, lecz nie prze­cząc ist­nie­niu in­nych bóstw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako przy­kład może tu słu­żyć król Sa­lo­mon: od­da­wał on wpraw­dzie cześć boską Jahwe, ale jed­no­cze­śnie kazał usta­wić w Je­ro­zo­li­mie po­sąż­ki boż­ków ka­na­nej­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaxfɛ, AS: i ̯aχfe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jehowa m., jehowita m., jehowitka ż., jahwizm m., jahwista m., jahwistka ż.

 przym. jehowicki, jahwistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jehowa

Wiktionary


jahwista

zwo­len­nik tra­dy­cji jah­wi­stycz­nej pow­sta­nia Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl


jahwistka

→ jah­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

jahwista

jahwistyczny

→ jah­wizm, → jah­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

jahwizm, → jahwista

jahwizm

kult Jahwe, pier­wsza re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rel. hist. kult Jahwe, pier­wsza re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na w sta­ro­żyt­nym Iz­ra­e­lu i Judei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jahwe m., Jehowa m., jehowita m., jehowitka ż., jahwista m., jahwistka ż.

 przym. jehowicki, jahwistyczny

Wiktionary


jaj

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: jajo

Wiktionary


jaja

jajca; po­tocz­nie:
1. figle, żarty;
2. niez­wy­kła, szo­ku­ją­ca sy­tu­a­cja;
3. mę­skie ge­ni­ta­lia; klej­no­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. anat. mę­skie na­rzą­dy płcio­we – mosz­na i jądra

 (1.2) pot. kpina z kogoś lub cze­goś

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) plu­ral|jajo.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jaja – film, fran­cu­ska czar­na ko­me­dia z 1974 roku w re­ży­se­rii Ber­tran­da Blie­ra
  • Jaja – zlik­wi­do­wa­ny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy na Bia­ło­ru­si
  • Jaja – osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w ob­wo­dzie ke­me­row­skim
  • Jaja – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ke­me­row­skim i tom­skim
  • Jaja – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp No­wo­sy­be­ryj­skich, w po­bli­żu wysp Stoł­bo­wej i Biel­kow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo nie­przy­jem­nie jest do­stać piłką te­ni­so­wą w jaja.

 (1.2) To są nor­mal­ne jaja, cze­kam drugi ty­dzień na list wy­sła­ny z War­sza­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäja, AS: i ̯äi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajecznik mrz., jajcarnia ż., jajo n., jajko n., jajeczko n., jajówa ż.

 przym. jajeczny, jajcarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) moszna, jądra; pot. wory

 (1.2) kpina, żart, drwina, naigrywanie się

Wiktionary


jajangmyeon

rze­czow­nik

 (1.1) kulin. ko­re­ań­skie danie, ma­ka­ron z pastą so­jo­wą i mię­sem

Wiktionary

Ja­jang­my­e­on (Han­gul: 자장면 lub 짜장면) – danie kuch­ni ko­re­ań­skiej; skła­da się z ma­ka­ro­nu z sosem, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest pasta "chun­jang" z czar­nej fa­sol­ki so­jo­wej, ka­wał­ki wie­przo­wi­ny oraz wa­rzy­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈd͡ʒãŋɡmʲjɔ̃n, AS: čaǯãŋgmʹi ̯õn

Wiktionary


jajarz

1. we­so­łek; dow­ci­pas, jaj­carz;
2. osoba sprze­da­ją­ca jajka; jaj­czarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. pro­du­cent jaj fir­mo­wych

 (1.2) slang. wspi­nacz. czło­wiek, który po­peł­nia błędy pod­czas wspi­nacz­ki

 (1.3) pot. żar­tow­niś, ka­wa­larz

 (1.4) czło­wiek krad­ną­cy jaja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjaʃ, AS: i ̯äi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajecznik mrz., jajo n., jajeczko n., jajcarnia ż., jajówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) jajcarz

Wiktionary


jajca

jajo; po­tocz­nie:
1. jajko ptact­wa do­mo­we­go;
2. mę­skie jądro, rza­dziej jądro byka, konia itp.;
3. zu­peł­nie nic; guzik


SJP.pl


jajcara

→ jaj­carz; jaj­car­ka, ka­wa­lar­ka, fi­glar­ka


SJP.pl


jajcarka

→ jaj­carz; jaj­ca­ra, ka­wa­lar­ka, fi­glar­ka


SJP.pl


jajcarnia

1. firma pro­du­ku­ją­ca i sprze­da­ją­ca jaja; jaj­czar­nia;
2. po­tocz­nie: przy­rząd ku­chen­ny do cię­cia jaj;
3. po­tocz­nie: stro­je­nie żar­tów;
4. żar­to­bli­wie: ja­jecz­ni­ca, por­cja ja­jecz­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żarty, wy­głu­py

 (1.2) żart. kra­jal­ni­ca do jajek

 (1.3) pot. żart. ja­jecz­ni­ca

 (1.4) miej­sce gdzie pro­du­ku­je i sprze­da­je się jajka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) w szu­fla­dzie, w któ­rej mama za­wsze trzy­ma­ła tak zwane ar­ty­ku­ły me­ta­lo­we, a wśród nich ich ulu­bio­ną za­baw­kę z dzie­ciń­stwa, jaj­car­nię, uspraw­nia­ją­cą pro­ces kro­je­nia jajek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäjˈt͡sarʲɲa, AS: i ̯äi ̯carʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajo n., jajko n., jajco n., jaja nmos., jajarz m., jajcarz m., jajco n., jajówa ż.

 przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

 przysł. jajowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) jajecznica, jajówa

Wiktionary


jajcarski

dow­cip­ny, żar­to­bli­wy


SJP.pl


jajcarskość

→ jaj­car­ski


SJP.pl

Patrz:

jajcarski

jajcarstwo

po­tocz­nie: ro­bie­nie innym żar­tów, kpie­nie; dow­cip­ko­wa­nie


SJP.pl


jajcarz

we­so­łek; dow­ci­pas; ja­jarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żar­tow­niś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarstwo n., jajczarka ż., jajcarnia ż.

 przym. jajowy

Wiktionary


jajce

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. jajko

Wiktionary

Jajce – mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie środ­ko­wo­bo­śniac­kim, sie­dzi­ba gminy Jajce. Leży nad rzeką Vrbas. W 2013 roku li­czy­ło 7172 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Chor­wa­ci.

Na prze­ło­mie XIV i XV wieku ksią­żę chor­wac­ko-bo­śniac­ki Hrvo­je Vukčić Hrva­ti­nić zbu­do­wał w Jaj­cach zamek, który z cza­sem stał się sie­dzi­bą kró­lów bo­śniac­kich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjäjt͡sɛ, AS: i ̯äi ̯ce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaje, jajko

Wiktionary


jajco

jajo; po­tocz­nie:
1. jajko ptact­wa do­mo­we­go;
2. mę­skie jądro, rza­dziej jądro byka, konia itp.;
3. zu­peł­nie nic; guzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. pot. jajko

wy­krzy­knik

 (2.1) posp. grub. nie­u­przej­ma od­po­wiedź na py­ta­nie „co?”, nie­nio­są­ca ze sobą żad­nej tre­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile ona tych jajec wbiła do tej ja­jecz­ni­cy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjt͡sɔ, AS: i ̯äi ̯co

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jajcarski, jajeczny, jajowy

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajcarnia ż., jajeczko n., jajeczniki nmos., jajo n., jajówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajo, jajko, jajeczko; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie wajco

Wiktionary


jajczany

zwią­za­ny z ja­ja­mi pta­ków do­mo­wych; ja­jecz­ny, jaj­ko­wy, ja­jo­wy


SJP.pl


jajczarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się sprze­da­żą jaj

 (1.2) po­jem­nik do prze­cho­wy­wa­nia jaj

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajo n., jajko n., jajeczko n., jajco n., jajnik m., jajeczkowanie n., jajczarstwo n., jajcarz m., jajcarka ż., jajcarnia ż., jajecznica ż., jajowatość ż., jajeczność ż., jajecznik m., jajówa ż., jajówka ż., Jajeczkowicze nmos.

:: fm. jajczarz m.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowy, jajkowy, jajowaty, jajeczny, jajeczkowy, jajeczkowaty, jajczarski, jajcarski, jajecznicowy, jajnikowy, bezjajeczny

 przysł. jajowato

Wiktionary


jajczarnia

firma pro­du­ku­ją­ca i sprze­da­ją­ca jaja; jaj­car­nia


SJP.pl


jajczarski

do­ty­czą­cy pro­duk­cji jaj, hand­lu ja­ja­mi


SJP.pl


jajczarstwo

gałąź go­spo­dar­ki rol­nej zaj­mu­ją­ca się przy­go­to­wy­wa­niem, kon­ser­wa­cją i skła­do­wa­niem jaj oraz wy­cho­wem kur; prze­mysł jaj­czar­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. ho­dow­la dro­biu na jaja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajo n., jajko n., jajco n., jajeczko n., jajcarz m., jacarka ż., jajeczkowanie n., jajecznica ż., jajówa ż., jajowatość ż., jajczarz m., jajczarka ż., jajnik m.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajczarski, jajowaty, jajkowy, jajowy, jajcarski, jajeczny, bezjajeczny, jajnikowy

 przysł. jajcarsko

Wiktionary


jajczarz

osoba sprze­da­ją­ca jajka; ja­jarz


SJP.pl


jaje

daw­niej: jajo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. zob. jajo.

Wiktionary

Jaje ( Яя; Яя) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Druja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej za­wie­si­ny na­le­ży wbić jedno jaje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjɛ, AS: i ̯äi ̯e

Wiktionary


jajeczko

zdrob­nie­nie od: jajko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: jajko

 (1.2) małe jajko

 (1.3) med. żeń­ska ko­mór­ka roz­rod­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Są ga­tun­ki, które wie­czo­rem roz­po­czy­na­ją bu­do­wę ko­ko­nu, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ce­go od­wró­co­ny kie­li­szek do ko­nia­ku. Wew­nątrz jest on po­dzie­lo­ny na dwie ko­mo­ry. W ko­mo­rze głów­nej mie­ści się czter­dzie­ści, cza­sem sześć­dzie­siąt ja­je­czek. Praca nad bu­do­wą ko­ko­nu i skła­da­nie ja­je­czek trwa całą noc.

 (1.3) Z grub­sza rzecz bio­rąc, tech­ni­ka klo­no­wa­nia po­le­ga na po­bra­niu ko­mó­rek od osoby do­ro­słej, na­stęp­nie stwo­rze­niu em­brio­na i wszcze­pie­niu jego ko­mó­rek do ja­jecz­ka po­bra­ne­go od ko­bie­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajko n., jajo n., jajco n., jajówa ż., jajecznica ż., jajarz m., jajeczkowanie n., jaja nmos., jajeczniki nmos.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowy, jajowaty, jajeczny, jajeczkowy, jajcarski

Wiktionary


jajeczkowanie

u ko­biet, samic: uwol­nie­nie ko­mór­ki ja­jo­wej z jaj­ni­ka; owu­la­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. wy­stę­pu­ją­ce okre­so­wo wy­da­la­nie doj­rza­łe­go jaja z jaj­ni­ka do ja­jo­wo­du;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäjɛt͡ʃkɔˈvãɲɛ, AS: i ̯äi ̯ečkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajeczko n., jajo n., jajówa ż.

 czas. jajeczkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owulacja

Wiktionary


jajeczkować

prze­cho­dzić (przejść) owu­la­cję; owu­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) fizj. uwal­niać z jaj­ni­ka doj­rza­łą, go­to­wą do za­płod­nie­nia ko­mór­kę ja­jo­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajeczko n., jajeczkowanie n., jajo n., jajówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieć owulację

Wiktionary


jajeczkowy

→ ja­jecz­ko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ja­jecz­kiem, do­ty­czą­cy ja­jecz­ka

Wiktionary

Patrz:

jajeczko

Powiązane:

 rzecz. jajeczko n., jajczarka ż.

Wiktionary


jajecznica

po­tra­wa z ro­zbeł­ta­nych i przys­ma­żo­nych jajek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. sma­żo­na po­tra­wa z wy­mie­sza­nych jajek;

Wiktionary

Ja­jecz­ni­ca – po­tra­wa z roz­mą­co­nych, us­ma­żo­nych na pa­tel­ni jajek. Jest do­me­ną pro­stej kuch­ni, po­nie­waż nie wy­ma­ga umie­jęt­no­ści ku­li­nar­nych ani tech­ni­ki. Ja­jecz­ni­ca ma długą hi­sto­rię, prze­wi­ja się w dzie­jach, wy­stę­pu­je w pol­skiej tra­dy­cji, wie­lo­krot­nie przy­ta­cza­no ją w li­te­ra­tu­rze, a obec­nie jest rów­nież ele­men­tem życia spo­łecz­ne­go na pu­blicz­nie or­ga­ni­zo­wa­nych fe­sty­nach, za­ba­wach i spot­ka­niach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śnia­da­nie zwy­kle jem ja­jecz­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäjɛt͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: i ̯äi ̯ečʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajeczko n., jajo n., jajówa ż., jajeczniki nmos.

 przym. jajeczny, jajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. jajówa; pot. żart. jajcarnia; reg. śl. jajeczniki, smażonka, smażylnica, wajecznica

Wiktionary


jajeczniczka

zdrob­nie­nie od: ja­jecz­ni­ca


SJP.pl


jajecznik

1. po­tocz­nie: ajer­ko­niak - do­mo­wy li­kier ja­jecz­ny;
2. cia­sto z żół­tek jaj;
3. daw­niej: omlet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. pot. ajer­ko­niak

 (1.2) kulin. daw. cia­sto droż­dzo­we na ja­jach

 (1.3) kulin. daw. tra­dy­cyj­ne cia­sto wy­pie­ka­ne na Wiel­ka­noc z żół­tek oraz mąki pszen­nej; omlet

 (1.4) ele­ment za­sta­wy sto­ło­wej słu­żą­cy do po­da­wa­nia ugo­to­wa­nych jaj, w któ­rym to umie­szcza się je w okrą­głym za­głę­bie­niu;

Wiktionary

Zo­bacz też: ajer­ko­niak.

Ja­jecz­nik – ele­ment za­sta­wy sto­ło­wej słu­żą­cy do po­da­wa­nia jajek ugo­to­wa­nych na mięk­ko lub na twar­do. Może za­wie­rać od jed­ne­go do kil­ku­na­stu wgłę­bień na jajka. Ja­jecz­nik w kształ­cie ma­łe­go kie­lisz­ka, przez­na­czo­ny do po­da­wa­nia i je­dze­nia jajka na mięk­ko (utrzy­mu­ją­cy jajko w po­zy­cji pio­no­wej), na­zy­wa­ny jest kie­lisz­kiem do jajek lub kie­lisz­kiem na jajko. Inna spo­ty­ka­na nazwa: pod­staw­ka do jajek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) A w do­mach zac­nych, ary­sto­kra­tycz­nych o bo­ga­tych mie­szczań­skich tra­dy­cjach, w Wiel­ką So­bo­tę, krzą­ta­li się księ­ża, ma­cha­jąc kro­pi­dła­mi: świę­ci­li po do­mach jaja pi­sa­ne, szyn­ki, kieł­ba­sy, ja­jecz­ni­ki, ma­zur­ki i pla­ce­kac­ki róż­ne­go ro­dza­ju (…)

 (1.4) Skle­py z ce­ra­mi­ką ofe­ru­ją nam także ja­jecz­ni­ki w róż­nych kształ­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajo n., jaja nmos., jajcarnia ż., jajarz mos., jajco n., jajówa ż., jajecznica ż., jajnik mrz., jajeczkowanie n., jajko n., jajeczko n.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

 przysł. jajowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adwokat

 (1.4) kieliszek do jajek, podstawka do jajek, kieliszek na jajko

Wiktionary


jajeczniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. ja­jecz­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajecznica ż., jajeczko n., jajo n., jajco n., jajówa ż.

 przym. jajeczny

Wiktionary


jajeczny

1. zwią­za­ny z ja­ja­mi pta­ków do­mo­wych; jaj­cza­ny, jaj­ko­wy, ja­jo­wy;
2. po­tocz­nie: dow­cip­ny, żar­to­bli­wy; jaj­car­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­wie­ra jajka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈjɛt͡ʃnɨ, AS: i ̯äi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajo n., jajko n., jajco n., jajeczko n., jajecznica ż., jajcarnia ż., jaja nmos., jajówa ż., jajeczniki nmos.

 przym. jajowaty, jajkowy, jajowy

Wiktionary


jajko

żeń­ska ko­mór­ka ja­jo­wa niek­tó­rych zwie­rząt, skła­da­ją­ca się z biał­ka i żółt­ka w sko­rup­ce, uży­wa­na jako pro­dukt spo­żyw­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: jajo

 (1.2) ornit. ptasi za­ro­dek w wa­pien­nej osłon­ce

 (1.3) spoż. kulin. jajko (1.2) uży­wa­ne jako pro­dukt spo­żyw­czy;

 (1.4) in­form. jądro sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W so­bo­tę za­wsze od­by­wał się tam targ rolny, na któ­rym swoje to­wa­ry sprze­da­wa­li rol­ni­cy z pod­poz­nań­skich wio­sek. Za­moż­niej­si bam­brzy przy­jeż­dża­li tu swo­i­mi wo­za­mi, które na­tych­miast za­mie­nia­ły się w stra­ga­ny na ko­łach, ofe­ru­ją­ce miesz­kań­com mia­sta drób, jajka, wa­rzy­wa i pyry w wor­kach albo w mniej­szych ilo­ściach na wym­bor­ki.

 (1.3) Do bisz­kop­tu po­trzeb­nych bę­dzie pięć jajek.

 (1.4) Skom­pi­lo­wa­łem sobie nowe jajko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjkɔ, AS: i ̯äi ̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajo n., jajcarnia ż., jaja nmos., jajeczko n., jajówa ż.

 przym. jajowaty, jajeczny, jajkowy, jajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jajo; stpol. jajce; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie wajco

 (1.4) jądro

Wiktionary


jajkowaty

po­dob­ny kształ­tem do jajka


SJP.pl


jajkowy

przy­miot­nik od: jajko


SJP.pl


jajnik

żeń­ski gru­czoł roz­rod­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. żeń­ski gru­czoł płcio­wy;

Wiktionary

Jaj­nik ( ova­rium) – go­na­da wy­stę­pu­ją­ca u samic więk­szo­ści zwie­rząt (z wy­jąt­kiem gąbek).

Zwy­kle pa­rzy­sty na­rząd, wy­stę­pu­ją­cy u samic, od­po­wied­nik roz­wo­jo­wy jąder. U doj­rza­łej ko­bie­ty ma kształt spła­szczo­nej elip­so­i­dy o wiel­ko­ści 5×3×1 cm i masie od 6 do 8 gra­mów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta ma dwa jaj­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjɲik, AS: i ̯äi ̯ńik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jajo.

Wiktionary


jajnikowy

przy­miot­nik od: jaj­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jaj­ni­kiem, do­ty­czą­cy jaj­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajnik m., jajczarstwo n., jajczarka ż.

Wiktionary


jajo

1. jajko pta­ków do­mo­wych wy­ko­rzy­sty­wa­ne do przy­go­to­wy­wa­nia po­traw;
2. żeń­ska ko­mór­ka roz­rod­cza, ko­mór­ka ja­jo­wa;
3. po­tocz­nie: przed­miot o owal­nym kształ­cie;
4. po­tocz­nie: jądro mę­skie; jajco


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. doj­rza­ła ko­mór­ka roz­rod­cza żeń­ska zwie­rząt i czło­wie­ka;

 (1.2) spoż. jajo (1.1) dro­biu uży­wa­ne przez ludzi jako po­ży­wie­nie;

 (1.3) zob. jaja.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­mór­ka ja­jo­wa
  • jajo (bio­lo­gia)
  • jajo (grzy­by)
  • jajko (ku­li­na­ria)
  • Jajo – skała w Ska­mie­nia­łym Mie­ście w Cięż­ko­wi­cach
  • jajko w kul­tu­rze
  • jaja Fabergé
  • jądro (ana­to­mia)
  • Jaja ze stali
  • Jaja (wyspa)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jajo za­wie­ra su­row­ce odżyw­cze poz­wa­la­ją­ce na roz­wój za­rod­ka bez do­stę­pu do or­ga­niz­mu ma­cie­rzy­ste­go.

 (1.2) Jaja jako bo­ga­te źró­dło sub­stan­cji odżyw­czych są pod­sta­wą wielu po­traw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjɔ, AS: i ̯äi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaja nmos., jajcarnia ż., jajarz mos., jajco n., jajówa ż., jajecznica ż., jajnik mrz., jajecznik mrz., jajeczkowanie n.

:: zdrobn. jajko n., jajeczko n.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

 przysł. jajowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komórka jajowa, gameta

 (1.2) jajko

Wiktionary


jajobójczy

za­bi­ja­ją­cy jaja, ni­szczą­cy jaja


SJP.pl


jajochlebek

pro­ste danie z chle­ba za­pie­ka­ne­go lub sma­żo­ne­go z jaj­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żart. spoż. kulin. tost fran­cu­ski, naj­czę­ściej wy­ko­na­ny przy uży­ciu zwy­kłe­go chle­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­cham ja­joch­leb­ki na śnia­da­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäjɔ'xlɛbɛk

Wiktionary


jajognioty

po­tocz­nie: ob­ci­słe spod­nie mę­skie; ja­jo­ści­ski


SJP.pl


jajogłowa

po­gard­li­wie o in­te­lek­tu­a­list­ce


SJP.pl


jajogłowy

taki, któ­re­go głowa przy­po­mi­na kształ­tem jajo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ja­jo­wa­tą, owal­ną głowę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) żart. lub iron. in­te­li­gent, in­te­lek­tu­a­li­sta;

Wiktionary

Ja­jo­gło­wy ( egg­he­ad) – obec­nie żar­to­bli­we, cho­ciaż pier­wot­nie pe­jo­ra­tyw­ne i po­gard­li­we okre­śle­nie in­te­lek­tu­a­li­sty.

W XX wieku jedną z naj­bar­dziej zna­nych kam­pa­nii prze­ciw­ko „ja­jo­gło­wym” było ame­ry­kań­skie tzw. „po­lo­wa­nie na cza­row­ni­ce” w dobie mac­car­tyz­mu. We­dług wspie­ra­ją­ce­go tę kam­pa­nię Brom­fiel­da (1952) ja­jo­gło­wy był „dok­try­nal­nym zwo­len­ni­kiem środ­ko­wo-eu­ro­pej­skie­go so­cja­liz­mu, któ­re­mu prze­ciw­sta­wia­ją się grec­ko-fran­cu­sko-ame­ry­kań­skie idee de­mo­kra­cji i li­be­ra­liz­mu”.

Wikipedia

Synonimy:

 (2.1) pejor. publ. wykształciuch; pejor. lekcew. inteligencik; neutr. inteligent, intelektualista

Wiktionary


jajomat

au­to­mat słu­żą­cy do sprze­da­ży jaj


SJP.pl


jajonośny

zno­szą­cy jaja; zno­szą­cy dużo jaj


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zno­szą­cy jaja

 (1.2) zno­szą­cy sporo jaj

 (1.3) zool. utrzy­mu­ją­cy oocyt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajorodny

Wiktionary


jajorodność

forma roz­wo­ju zwie­rząt, wy­stę­pu­je po­wszech­nie u wszyst­kich grup z wy­jąt­kiem ssa­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ja­jo­rod­ne

Wiktionary

Ja­jo­rod­ność – naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­na forma roz­ro­du płcio­we­go zwie­rząt, po­le­ga­ją­ca na roz­wo­ju za­rod­ko­wym w jaju wy­da­lo­nym z or­ga­niz­mu matki przed za­płod­nie­niem (u pła­zów, ryb oraz niż­szych bez­krę­gow­ców) lub tuż po za­płod­nie­niu (u pta­ków, owa­dów i niek­tó­rych gadów).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jajorodny

 przysł. jajorodnie

Wiktionary


jajorodny

skła­da­ją­cy jaja, z któ­rych wy­klu­wa się po­tom­stwo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zool. odz­na­cza­ją­cy się roz­wo­jem za­rod­ko­wym w jaju poza or­ga­niz­mem matki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­dzie­li­ście, że ste­kow­ce są ja­jo­rod­ny­mi ssa­ka­mi?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajorodność ż.

Wiktionary


jajoryb

ho­dow­la­na od­mia­na zło­te­go ka­ra­sia


SJP.pl


jajos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) lud. reg. bo­cian czar­ny

Wiktionary


jajowar

przy­rząd ku­chen­ny do go­to­wa­nia jajek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do go­to­wa­nia jaj

Wiktionary

Ja­jo­war – urzą­dze­nie elek­trycz­ne słu­żą­ce do go­to­wa­nia jajek. Kon­struk­cja skła­da się z płyty grzew­czej (z owal­ny­mi miej­sca­mi na jajka) i przy­kryw­ki w kształ­cie ko­pu­ły (zro­bio­nej zaz­wy­czaj z me­ta­lu lub przez­ro­czy­ste­go pla­sti­ku). Bar­dziej za­a­wan­so­wa­ne mo­de­le poz­wa­la­ją na wy­bie­ra­nie po­zio­mu ugo­to­wa­nia jajka (można zaz­wy­czaj wy­bie­rać po­mię­dzy trze­ma po­zio­ma­mi: na twar­do, na pół­mięk­ko i na mięk­ko) oraz po­sia­da­ją dźwię­ko­wy sy­gnał in­for­mu­ją­cy o za­koń­cze­niu pro­ce­su go­to­wa­nia.

Wikipedia


jajowaty

owal­ny, po­dob­ny kształ­tem do jaja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy pta­sie jajo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­ście niek­tó­rych ro­ślin mają ja­jo­wa­ty kształt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäjɔˈvatɨ, AS: i ̯äi ̯ovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajo n., jajcarnia ż., jajko n., jajeczko n., jajówa ż.

 przym. jajeczny, jajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owalny

Wiktionary


jajownik

or­na­ment cią­gły, rzeź­bio­ny lub ma­lo­wa­ny, skła­da­ją­cy się ze sty­li­zo­wa­nych liści na prze­mian szer­szych, ja­jo­wa­tych i wą­skich, lan­ce­to­wa­tych; ki­ma­tion joń­ski


SJP.pl


jajownikowy

przy­miot­nik od: ja­jow­nik


SJP.pl


jajowodowy

przy­miot­nik od: ja­jo­wód


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z ja­jo­wo­dem, do­ty­czą­cy ja­jo­wo­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajowód mrz.

Wiktionary


jajowy

przy­miot­nik od: jajo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jajem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈjɔvɨ, AS: i ̯äi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajówa ż., jajecznik mrz., jajeczko n., jajczarstwo n., jajczarka ż., jajcarnia ż., jajcarz mos., jajco n., jajecznica ż., jajko n., jajo n.

 przym. jajczany, jajeczny, jajkowy, jajowaty

 wykrz. jajco

Wiktionary


jajowód

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. prze­wód o dłu­go­ści ok. 10-12 cm, który bie­gnie od rogu ma­ci­cy, do­cho­dząc do jaj­ni­ka;

Wiktionary

Ja­jo­wód (łac. "tuba ute­ri­na", "ovi­duc­tus", "sal­pinx") – prze­wód o dłu­go­ści ok. 10-12 cm (u czło­wie­ka; u suk wy­no­si 6–9 cm, u loch 15–30 cm, u krów 25–28 cm, a u kla­czy 25–30 cm), który bie­gnie od rogu ma­ci­cy, do­cho­dząc do jaj­ni­ka. Ko­niec ja­jo­wo­du w są­siedzt­wie jaj­ni­ka ma kształt lejka z wy­pust­ka­mi zwa­ny­mi strzęp­ka­mi ja­jo­wo­du; strzęp­ki ułat­wia­ją wpro­wa­dza­nie ko­mór­ki ja­jo­wej do świa­tła ja­jo­wo­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U ko­biet za­pa­le­nie cewki mo­czo­wej i szyj­ki ma­ci­cy może roz­prze­strze­nić się na ja­jo­wo­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈjɔvut, AS: i ̯äi ̯ovut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jajowodowy

Wiktionary


jajościski

po­tocz­nie: ob­ci­słe spod­nie mę­skie; ja­jo­gnio­ty


SJP.pl


jajożer

nie­ja­do­wi­ty wąż z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych


SJP.pl

Ja­jo­żer ("Da­sy­pel­tis sca­bra") – wąż z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych.

Wikipedia


jajożyworodność

rozm­na­ża­nie się przez skła­da­nie jaja z cał­ko­wi­cie roz­wi­nię­tym i go­to­wym do sa­mo­dziel­ne­go życia osob­ni­kiem lub przez ro­dze­nie ży­we­go po­tom­stwa, które wy­do­sta­ło się z jaja bez­poś­red­nio przed opu­szcze­niem or­ga­niz­mu matki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ja­jo­ży­wo­rod­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jajożyworodny

 przysł. jajożyworodnie

Wiktionary


jajożyworodny

ce­chu­ją­cy się ja­jo­ży­wo­rod­no­ścią


SJP.pl


jajszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


jajwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Kraju Perm­skim, lewy do­pływ Kamy

Wiktionary

Jajwa ( Яйва) – osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w Kraju Perm­skim, w re­jo­nie alek­san­drow­skim. W 2010 li­czy­ło 10 325 miesz­kań­ców.

Wikipedia


jajówa

po­tocz­nie: ja­jecz­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gwara. ja­jecz­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­jó­wa z tu­zi­na jaj to danie dla praw­dzi­we­go fa­ce­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajczarstwo n., jajo n., jaja nmos., jajcarnia ż., jajarz m., jajco n., jajko n., jajeczko n., jajecznica ż., jajnik m., jajecznik m., jajeczkowanie n., jajeczniki nmos.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

 przysł. jajowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajecznica

Wiktionary


jajówka

po­tocz­nie:
1. ja­jecz­ni­ca; jaj­car­nia;
2. ad­wo­kat, ajer­ko­niak; ja­jecz­nik


SJP.pl


jak

duży, ro­ga­ty ssak o bru­nat­no­czar­nych wło­sach, za­miesz­ku­ją­cy środ­ko­wą Azję, ho­do­wa­ny jako zwie­rzę po­cią­go­we i jucz­ne


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) …uży­wa­ny w py­ta­niach o spo­sób lub stan

 (1.2) …uży­wa­ny w em­fa­tycz­nych wy­po­wie­dziach nt. spo­so­bu lub stanu

 (1.3) …uży­wa­ny w zda­niach za­leż­nych w zna­cze­niu: jeśli, je­że­li

 (1.4) …uży­wa­ny do wpro­wa­dza­nia oz­naj­mu­ją­cych zdań po­drzęd­nych na ten temat

spój­nik

 (2.1) …łą­czą­cy zda­nia wtrą­co­ne

 (2.2) …łą­czą­cy wy­mie­nia­ne ele­men­ty

 (2.3) …wpro­wa­dza­ją­cy po­rów­na­nie

 (2.4) …wy­łą­cza­ją­cy z za­prze­czo­ne­go zda­nia dany ele­ment

 (2.5) gwara. …uży­wa­ny przy po­rów­na­niach w zna­cze­niu: niż

przy­i­mek

 (3.1) …wpro­wa­dza­ją­cy po­rów­na­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (4.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos grun­niens|ref=tak., ssak z ro­dzi­ny pu­sto­roż­ców;

 (4.2) lotn. sa­mo­lot marki Jak (Ja­kow­lew)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak się masz?

 (1.2) Pies wył, i to jak!

 (1.3) Jak nie chcesz pra­co­wać, to nie do­sta­niesz za­pła­ty.

 (1.4) Gdy­byś oglą­dał ten film, zo­ba­czył­byś, jak wy­jąt­ko­wa jest jego fa­bu­ła.

 (2.1) Niek­tó­re na­po­je, jak kawa, mogą uza­leż­niać.

 (2.2) Ro­zu­miem nor­we­ski jak i szwedz­ki.

 (2.3) Pa­trzy­łam na niego jak na kom­plet­ne­go idio­tę.

 (2.4) Nie po­zo­sta­ło nam nic in­ne­go, jak tylko za­cząć.

 (2.5) Jacek jest wyż­szy jak Ada.

 (3.1) Wy­so­ki jak brzo­za, a głupi jak koza.

 (4.1) Udo­mo­wio­ne jaki są zwie­rzę­ta­mi jucz­ny­mi, poza tym dają mleko i wełnę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jak, AS: i ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2)

:: przysł. jakoś, jakkolwiek

:: zaim. jako, jaki, jakiś, jakikolwiek, jakkolwiek

:: przyim. jako

:: sp. jakkolwiek, jako

:: partyk. jakoś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. jakóż

 (1.3) jeśli, jeżeli, skoro

 (2.2) zarówno, również, i

 (2.3) niczym

 (2.4) tylko

 (3.1) niczym, niby

 (4.1) wół tybetański

Wiktionary


jak.

skrót od: ja­kuc­ki


SJP.pl


jaka

ro­dzaj okry­cia wierzch­nie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kaf­tan

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. wierzch­nie okry­cie

forma za­im­ka.

 (2.1) zob. jaki.

Wiktionary

Jaka lub Jacz­ka (z nie­miec­kie­go "Jacke") − ina­czej zwana ko­szul­ką − na­rzu­ta na zbro­ję ry­cer­ską, naj­czę­ściej bez rę­ka­wów, w bar­wach i z her­bem ro­do­wym no­szą­ce­go ją ry­ce­rza. W Pol­sce nazwa ta przy­ję­ła się pod ko­niec XIV wieku wraz z ugrun­to­wa­niem się i rozk­wi­tem stanu ry­cer­skie­go. W ję­zy­ku sta­ro­fran­cu­skim od­po­wied­ni­kiem "jaki" była "ja­qu­ee", póź­niej "ja­qu­et", z arab­skie­go "szak", z czego po kil­ku­set la­tach wy­o­dręb­ni­ła się nazwa ele­ganc­kie­go mę­skie­go stro­ju wyj­ścio­we­go, "ża­kie­tu".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjaka, AS: i ̯aka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaczka ż.

Wiktionary


jakacki

naz­wi­sko


SJP.pl


jakby

1. par­ty­ku­ła osła­bia­ją­ca do­słow­ność wy­ra­zu, wy­ra­że­nia, do któ­re­go się od­no­si; niby;
2. po­tocz­nie: spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne wa­run­ko­we; gdyby


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) …oz­na­cza­ją­ca, że wy­ra­żo­ny w zda­niu po­gląd może nie jest praw­dzi­wy, ale jest bli­ski praw­dy

spój­nik

 (2.1) …okre­śla­ją­cy sy­tu­a­cję, która mo­gła­by mieć miej­sce, bio­rąc pod uwagę resz­tę wy­po­wie­dzi, ale tak na­praw­dę jest nie­praw­dzi­wa

 (2.2) pot. oz­na­cza­ją­cy, że wa­ru­nek wy­stę­pu­ją­cy w zda­niu po­drzęd­nym może się speł­nić

 (2.3) pot. oz­na­cza­ją­cy, że wa­ru­nek wy­stę­pu­ją­cy w zda­niu po­drzęd­nym nie zo­stał speł­nio­ny w przesz­ło­ści, a zda­rze­nie w zda­niu na­drzęd­nym nie mogło i nie może na­stą­pić

 (2.4) pot. oz­na­cza­ją­cy, że wa­ru­nek wy­stę­pu­ją­cy w zda­niu po­drzęd­nym jest z za­ło­że­nia nie­praw­dzi­wy, a zda­rze­nie w zda­niu na­drzęd­nym ma cha­rak­ter hi­po­te­tycz­ny

 (2.5) pot. oz­na­cza­ją­cy, że speł­nie­nie wa­run­ku wy­stę­pu­ją­ce­go w zda­niu po­drzęd­nym jest za­leż­ne od czy­jejś woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Okła­ma­łeś go? – No… tak jakby.

 (1.1) Na ko­niec, jakby śle­pym chciał ude­rzyć cio­sem, / Za­sło­nił oczy ręką i rzekł moc­nym gło­sem: / „Jam jest Jacek So­pli­ca…”

 (1.1) Czy­ta­jąc tę książ­kę, doz­na­łem jakby ol­śnie­nia.

 (2.1) Oczy miał pod­krą­żo­ne, jakby całą noc nie spał.

 (2.2) By­ło­by bar­dzo miło, jakby oddz­wo­nił.

 (2.2) Daj znać, jak­byś zna­lazł tę płytę.

 (2.3) Jak­bym była cię nie ostrze­gła, wy­lą­do­wał­byś w szpi­ta­lu.

 (2.4) Jak­byś była bo­ga­ta, nie oże­nił­bym się z tobą.

 (2.5) Jakby po­pra­wić błędy in­ter­punk­cyj­ne w ar­ty­ku­le, na­da­wał­by się do pu­bli­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaɡbɨ, AS: i ̯agby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejako, poniekąd

 (2.1) jak gdyby, tak jak gdyby

 (2.2-5) gdyby, jeśliby

Wiktionary


jakczal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. hist. ro­dzaj lo­dow­ni o stoż­ko­wa­tym kształ­cie bu­do­wa­nej w sta­ro­żyt­nej Per­sji

Wiktionary


jaki

1. za­i­mek przy­miot­ny;
2. po­tocz­nie: bli­żej niez­na­ny, ja­ki­kol­wiek;
3. po­tocz­nie: około, mniej wię­cej;
4. po­tocz­nie: jak bar­dzo (uży­wa­ne na po­cząt­ku zdań wy­krzy­kni­ko­wych)


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) …słu­żą­cy do py­ta­nia o cechę wy­ra­żo­ną zwy­kle w przy­miot­ni­ku

 (1.2) …słu­żą­cy do roz­po­czy­na­nia zdań po­drzęd­nych do­ty­czą­cych cechy

 (1.3) …słu­żą­cy do roz­po­czy­na­nia pytań o spre­cy­zo­wa­nie ele­men­tu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|jak.

Wiktionary

Jaki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Wą­sosz.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie wą­so­skim ziemi wi­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Jaka jest żona Krzysz­to­fa? — Ona jest bar­dzo ładna.

 (1.1) — Jaki dziś jest dzień? — So­bo­ta.

 (1.2) Nie wiem, jaka jutro bę­dzie po­go­da.

 (1.3) Jaki jest wasz sa­mo­chód? Ten czer­wo­ny?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäci, AS: i ̯äḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jak

 przym. jakiś, jakikolwiek

 przyim. jako

 zaim. jak, jakiś, jakikolwiek, jako

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) który

Wiktionary


jakikolwiek

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny; byle jaki, obo­jęt­nie jaki


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) do­wol­ny, nie­o­kre­ślo­ny, wszyst­ko jedno jaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sia­dłem pod drzwia­mi na wa­liz­ce, wy­ja­ło­wio­ny z ja­kich­kol­wiek po­my­słów.

 (1.1) Dieta ro­ślin­na jest po­zy­tyw­nie sko­re­lo­wa­na z niż­szym ry­zy­kiem cu­krzy­cy, nad­ci­śnie­nia, cho­rób serca, udaru i śmier­ci z ja­kiej­kol­wiek przy­czy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäciˈkɔlvʲjɛk, AS: i ̯äḱikolvʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jaki

Wiktionary


jakimczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


jakimiak

naz­wi­sko


SJP.pl


jakimiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


jakimowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ja­ki­mo­wicz (herb szla­chec­ki).

Ja­ki­mo­wicz – naz­wi­sko pol­skie. Naj­wię­cej osób no­szą­cych to naz­wi­sko za­miesz­ku­je: Bia­ły­stok, Gdańsk, Wroc­ław, Świe­bo­dzin, Jawor, Opole i Białą Pod­la­ską. W Pol­sce nosi je 1305 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza ro­dzi­na od XIX wieku pie­czę­tu­je się Ja­ki­mo­wi­czem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakimów m., Jakimowo n., Jakimowce nmos., Jakimowice nmos.

Wiktionary


jakimowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ja­ki­mow­ski lub Ja­ki­mov­ski – pol­skie i ma­ce­doń­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


jakir

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jakir (Bo­śnia i Her­ce­go­wi­na)
  • Jakir (Iz­ra­el)

Wikipedia


jakisikej

za­i­mek przy­miot­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jakiś

Wiktionary


jakiś

okre­śle­nie cze­goś niez­na­ne­go, osła­bie­nie jego zna­cze­nia


SJP.pl

za­i­mek przy­miot­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) bli­żej nie­o­kre­ślo­ny, bli­żej niez­na­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj przez całe mia­sto łaził za mną jakiś facet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäciɕ, AS: i ̯äḱiś

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jakoś

 zaim. jakoś, jaki

 partyk. jakoś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewien, nieokreślony, reg. śl. kierysikej, reg. śl. kierysi, gw. Śląsk Cieszyński jakisikej

Wiktionary


jakiż

za­i­mek "jaki" wzmo­cio­ny par­ty­ku­łą "-ż"


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) wzmoc­nio­ny za­i­mek jaki w py­ta­niach i zda­niach wy­krzy­kni­ko­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale Dem­biń­ski, ka­to­lik, po­boż­ny, ja­kież mu­siał zdła­wić w sobie odru­chy, żeby wy­brać pań­stwo dia­bła speł­nia­ją­ce pro­roct­wo Do­sto­jew­skie­go w le­gen­dzie o Wiel­kim ink­wi­zy­to­rze! [zob. ros. Le­gen­da o Ve­li­kom ink­vi­zi­to­re F. M. Do­sto­ev­sko­go (Ro­za­nov)]

 (1.1) Jakiż tu temat jest du­ma­nia warty, / gdy wokół nuda, nędza[,] i głu­po­ta, / w któ­rych masz resz­ty do­ko­nać ży­wo­ta?

Wiktionary


jakkolwiek

1. spój­nik zna­czą­cy tyle, co: cho­ciaż, mimo że
2. za­i­mek zna­czą­cy tyle, co: jakoś, byle jak


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) obo­jęt­nie jak, nie ważne jak, w do­wol­ny spo­sób

za­i­mek

 (2.1) co­kol­wiek się zda­rzy (w zda­niu po­drzęd­nym) i tak się wy­da­rzy (zda­nie na­drzęd­ne)

spój­nik

 (3.1) cho­ciaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogę po­ma­lo­wać ten pokój jak­kol­wiek. To nie ja będę w nim miesz­kał.

 (2.1) Mam tak silne karty, że jak­kol­wiek byś za­grał, wy­gry­wam.

 (3.1) […] ale, jak­kol­wiek da­le­ka krew­na, He­le­na czuła, że po mie­czu pły­nie w jej ży­łach tro­chę krwi tego świet­ne­go rodu.

 (3.1) Je­ste­śmy już na kilka ty­się­cy stóp nad po­zio­mem morza, jak­kol­wiek pra­wie nig­dzie nie można do­strzec, żeby po­ciąg szedł pod górę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jakˈːɔlvʲjɛk, AS: i ̯a•kolvʹi ̯ek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowolnie, jak bądź

 (2.1) bez względu, niezależnie

 (3.1) chociaż

Wiktionary


jakla

luźny kaf­tan bę­dą­cy czę­ścią re­gio­nal­ne­go stro­ju ślą­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. kraw. luźny kaf­tan no­szo­ny na Ślą­sku

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kraw. bluz­ka, ża­kiet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciot­ka Or­den­so­wa, w jakli za­pię­tej na sze­reg gu­zicz­ków, w fał­dzi­stej kiec­ce i błę­kit­nym far­tu­chu z na­pier­śni­kiem, po­chy­la się nad sto­łem nad pła­ski­mi pla­ce­kac­ka­mi cia­sta; dło­nie ma bły­szczą­ce od tłu­szczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakla, AS: i ̯akla

Wiktionary


jaklewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ro­li­na Ja­kle­wicz (ur. 1979) – pol­ska ma­lar­ka, ku­ra­tor­ka, wy­kła­dow­czy­ni
  • Ka­zi­mierz Ja­kle­wicz (1907 -1982) – woj­sko­wy, ob­ser­wa­tor, na­wi­ga­tor w Dy­wiz­jo­nie 305
  • Ka­zi­mierz Ja­kle­wicz (1952 -) – ge­ne­rał bry­ga­dy, rek­tor WSO we Wroc­ła­wiu

Wikipedia


jakmiarz

przy­słó­wek

 (1.1) stpol. cał­kiem, po pro­stu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakmʲjaʃ, AS: i ̯akmʹi ̯aš

Wiktionary


jako

1. przy­i­mek peł­nią­cy różne funk­cje w zda­niu;
2. spój­nik peł­nią­cy różne funk­cje w zda­niu


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) uży­wa­ny do okre­śla­nia roli, sta­no­wi­ska, zna­cze­nia itp., które spra­wu­je pod­miot

spój­nik

 (2.1) przest. jak

za­i­mek

 (3.1) przest. jak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od lipca pra­cu­ję jako kie­row­ca pre­zy­den­ta.

 (2.1) Ar­ty­le­ryi ru­skiej cią­gną się sze­re­gi, / Pro­sto, długo, da­le­ko, jako morza brze­gi

 (3.1) Jako ślu­bo­wa­łem, tak zro­bię!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakɔ, AS: i ̯ako

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jak, jaki, jakóż

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jak

Wiktionary


jakobian

wyz­nacz­nik ma­cie­rzy Ja­co­bie­go (ma­cie­rzy kwa­dra­to­wej o n ko­lum­nach i n wier­szach)


SJP.pl


jakobici

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ko­bi­ci – stron­ni­cy króla Ja­ku­ba.
  • Ja­ko­bi­ci – wyz­naw­cy ko­ścio­ła ja­ko­bic­kie­go.
  • Ja­ko­bi­ni – le­wi­co­wy klub po­li­tycz­ny dzia­ła­ją­cy w re­wo­lu­cyj­nej Fran­cji

Wikipedia


jakobicki

od­no­szą­cy się do ja­ko­bi­na lub ja­ko­bi­niz­mu, wła­ści­wy ja­ko­bi­nom; ja­ko­biń­ski


SJP.pl


jakobin

1. czło­nek naj­bar­dziej ra­dy­kal­ne­go ugru­po­wa­nia w cza­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej;
2. prze­sta­rza­łe: ra­dy­kal­ny zwo­len­nik re­wo­lu­cji i metod re­wo­lu­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. w cza­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej: czło­nek le­wi­co­we­go klubu po­li­tycz­ne­go dą­żą­ce­go do ra­dy­kal­nych zmian i wpro­wa­dze­nia re­pu­bli­ki;

 (1.2) polit. przen. ra­dy­kał po­li­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakobinizm mrz.

 przym. jakobiński

Wiktionary


jakobina

1. czło­nek naj­bar­dziej ra­dy­kal­ne­go ugru­po­wa­nia w cza­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej;
2. prze­sta­rza­łe: ra­dy­kal­ny zwo­len­nik re­wo­lu­cji i metod re­wo­lu­cyj­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­ko­bi­na – al­ka­lo­id pi­ro­li­zy­dy­no­wy
  • Ja­ko­bi­na, Ja­ku­bi­na – imię żeń­skie

Wikipedia


jakobinizm

1. ra­dy­kal­ny kie­ru­nek w okre­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, ak­cep­tu­ją­cy re­wo­lu­cyj­ny ter­ror;
2. prze­sta­rza­łe: skraj­nie le­wi­co­we i ra­dy­kal­ne po­glą­dy po­li­tycz­ne;
3. spo­sób dzia­ła­nia wła­ści­wy ja­ko­bi­nom


SJP.pl

Ja­ko­bi­nizm (fr. "ja­co­bi­nis­me", od łac. "Ja­co­bus – Jakub") – skraj­nie le­wi­co­wy kie­ru­nek po­li­tycz­no-spo­łecz­ny (ide­o­lo­gicz­ny); nazwa po­cho­dzi od fran­cu­skich ja­ko­bi­nów, tzn. człon­ków klubu po­li­tycz­ne­go dzia­ła­ją­ce­go w okre­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej.

Wikipedia


jakobinka

ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych o szorst­kich li­ściach, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Płn. i Mek­sy­ku; cynia; cynka


SJP.pl


jakobita

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wier­ny jed­ne­go z dwóch ko­ścio­łów wschod­nich tj. Sy­ryj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go lub Sy­ryj­skie­go Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go

 (1.2) hist. zwo­len­nik pod­no­szo­nej w XVII i XVIII wieku spra­wy osa­dze­nia Stu­ar­tów na tro­nie An­glii i Szko­cji;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jakobicki

Wiktionary


jakobitka

→ ja­ko­bi­ta


SJP.pl

Patrz:

jakobita

jakobiński

do­ty­czą­cy ja­ko­bi­niz­mu, ja­ko­bi­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ja­ko­bi­na­mi, do­ty­czą­cy ja­ko­bi­nów lub ja­ko­bi­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakobin mos., jakobinizm mrz.

Wiktionary


jakobson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­kob­son (herb szla­chec­ki)
  • Au­gust Ja­kob­son
  • Carl Ro­bert Ja­kob­son
  • Edu­ard Ma­gnus Ja­kob­son
  • Roman Ja­kob­son

Wikipedia


jakoby

1. spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nia po­drzęd­ne, wy­ra­ża­ją­ce wa­ha­nie, po­wąt­pie­wa­nie
2. par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca po­wąt­pie­wa­nie co do praw­do­mów­no­ści kogoś


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) łą­czą­cy zda­nie na­drzęd­ne ze zda­niem po­drzęd­nym i rów­nież po­da­ją­cy w wąt­pli­wość treść, o któ­rej jest mowa w przy­łą­cza­nym zda­niu

par­ty­ku­ła

 (2.1) in­for­mu­ją­ca, że mó­wią­cy przy­ta­cza cudzy sąd i po­da­je w wąt­pli­wość jego praw­dzi­wość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­miec w żywe oczy prze­czy, ja­ko­by Mazur pru­ski mówił po pol­sku.

 (2.1) In­ko­wie byli ja­ko­by naj­po­tęż­niej­szym ple­mię­e­mie­niem in­diań­skim obu Ame­ryk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) że

 (2.1) niby, podobno, rzekomo

Wiktionary


jakoniuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty Ja­ko­niuk-Ja­ro­sze­wicz (1891–1984) – pol­ski mi­sjo­narz, ewan­ge­li­sta, pre­kur­sor i pio­nier Ko­ścio­ła Chry­stu­so­we­go w Pol­sce
  • Kon­stan­ty Ja­ko­niuk – pol­ski dzia­łacz ewan­ge­li­kal­ny, czło­nek Pre­zy­dium Zjed­no­czo­ne­go Ko­ścio­ła Ewan­ge­licz­ne­go w Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej
  • Nikon Ja­ko­niuk (zm. w lub przed. 1984) – pol­ski dzia­łacz ewan­ge­li­kal­ny okre­su PRL-u
  • Piotr Ja­ko­niuk (1945–2017) – pol­ski na­u­ko­wiec, le­karz, mi­kro­bio­log, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk me­dycz­nych
  • Ja­ni­na Mo­niusz­ko-Ja­ko­niuk (1943–2018) – pol­ska le­kar­ka, far­ma­ko­log i tok­sy­ko­log, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, pro­fe­sor nauk me­dycz­nych

Wikipedia


jakosik

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jakoś

par­ty­ku­ła

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jakoś

Wiktionary


jakosz

naz­wi­sko


SJP.pl


jakowicki

naz­wi­sko


SJP.pl


jakowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jakowlew

Ja­kow­lew (ros. ОАО «Опытно-конструкторское бюро им. А. С. Яковлева») – ro­syj­skie (daw­niej ra­dziec­kie) lot­ni­cze biuro kon­struk­cyj­ne i przed­się­bior­stwo prze­my­słu lot­ni­cze­go. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1934 roku przez Alek­san­dra Ja­kow­le­wa. W przed­się­bior­stwie opra­co­wa­no wiele typów sa­mo­lo­tów o bar­dzo róż­nych za­sto­so­wa­niach – od ma­łych sa­mo­lo­tów szkol­nych do odrzu­tow­ców pa­sa­żer­skich. W biu­rze skon­stru­o­wa­no ponad 200 typów sa­mo­lo­tów, 100 z nich wesz­ło do se­ryj­nej pro­duk­cji.

Wikipedia


jakowy

daw­niej: jaki


SJP.pl


jakowyś

daw­niej: jakiś


SJP.pl

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) przest. jakiś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myśl nie­spo­koj­na szpe­ra­ła cie­ka­wie w dal­szych moich obro­tach i lubo byłem prześ­wiad­czo­nym, iż po to wie­zio­ny byłem, aże­bym w wnętrz­no­ściach ziemi krusz­ce kopał, prze­cież głos ja­ko­wyś wew­nętrz­ny pow­ta­rzał nie­kie­dy, iż przyj­dzie czas taki, w któ­rym się to za­koń­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈkɔvɨɕ, AS: i ̯akovyś

Wiktionary


jakoś

w jakiś spo­sób


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) w pe­wien, nie do końca okre­ślo­ny, spo­sób

 (1.2) z nie­wia­do­me­go po­wo­du

par­ty­ku­ła

 (2.1) mniej wię­cej, około

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam mapy mia­sta, ale myślę, że jakoś tra­fię do ho­te­lu.

 (1.2) Jakoś nie mogę się prze­ko­nać do je­dze­nia chle­ba ra­zo­we­go.

 (2.1) — Ile pie­nię­dzy po­trze­bu­jesz? — Nie wiem, tak jakoś 100, może 150 zło­tych.

 (2.1) Przyj­dzie­my do cie­bie jakoś o 17:00.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakɔɕ, AS: i ̯akoś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jakiś, niejakoś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejakoś, gw. Śląsk Cieszyński jakosik

 (2.1) coś, gdzieś, mniej więcej, około, gw. Śląsk Cieszyński jakosik

Wiktionary


jakościowiec

pra­cow­nik firmy zaj­mu­ją­cy się za­pew­nie­niem ja­ko­ści pro­duk­cji lub usług, zwy­kle w ra­mach stan­da­ry­zo­wa­ne­go sy­ste­mu za­rzą­dza­nia ja­ko­ścią


SJP.pl


jakościowo

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem ja­ko­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakość ż.

 przym. jakościowy

Wiktionary


jakościowy

do­ty­czą­cy ja­ko­ści, zwią­za­ny z ja­ko­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do ja­ko­ści, zwią­za­ny z ja­ko­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) dobry, cenny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Post ja­ko­ścio­wy do­ty­czy tego co jemy, post ilo­ścio­wy – ile jemy.

 (2.1) Pro­duk­ty bar­dziej ja­ko­ścio­we prze­cho­wu­je­my w tyl­nej czę­ści ma­ga­zy­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakość ż.

 przysł. jakościowo

Wiktionary


jakośtobędzizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. liter. po­sta­wa hoł­du­ją­ca po­wie­dze­niu „jakoś to bę­dzie”, ko­ja­rzo­na z pe­jo­ra­tyw­ną cechą na­ro­do­wą Po­la­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U nas jak zwy­kle ja­koś­to­bę­dzizm, brak ubez­pie­czeń od za­la­nia, a potem płacz do ka­me­ry: panie pre­mie­rze, jak żyć.

Wiktionary


jakość

pe­wien sto­pień do­sko­na­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) war­tość, ro­dzaj, stan cze­goś; za­le­ty przed­mio­tu świad­czą­ce o jego uży­tecz­no­ści, war­to­ści, po­rząd­nym wy­ko­na­niu

Wiktionary

Ja­kość (gr. "po­io­tes", łac. "qu­a­li­tas") – po­ję­cie fi­lo­zo­ficz­ne zde­fi­nio­wa­ne przez Pla­to­na jako „pe­wien sto­pień do­sko­na­ło­ści”. Nazwę ła­ciń­ską, która za­cho­wa­ła się w ję­zy­kach ro­mań­skich ut­wo­rzył Cy­ce­ron tłu­ma­cząc ter­min grec­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Da­chów­ki na­szej firmy to wy­ro­by naj­wyż­szej ja­ko­ści, dla­te­go przyz­na­je­my na nie 10 lat gwa­ran­cji.

 (1.1) Nie ku­pi­łem tych krze­seł, bo nie od­po­wia­da­ła mi ja­kość ich wy­koń­cze­nia. Wła­ści­wie uwa­żam te za­o­krą­glo­ne opar­cia za wy­jąt­ko­wo ki­czo­wa­te.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakɔɕt͡ɕ, AS: i ̯akość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakościowanie n.

 czas. jakościować ndk.

 przym. jakościowy

 przysł. jakościowo

Wiktionary


jakoż

spój­nik wy­stę­pu­ją­cy na po­cząt­ku zda­nia na­wią­zu­ją­ce­go do zda­nia po­przed­nie­go; dla­te­go też; i rze­czy­wi­ście


SJP.pl


jakożby

spój­nik "jakoż" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


jaksa

imię mę­skie


SJP.pl


jaksice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jak­si­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
    • Jak­si­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w po­wyż­szej miej­sco­wo­ści
  • Jak­si­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów
  • Jak­si­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­szy­ce
  • Jak­si­ce – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Jak­si­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim
  • Jak­si­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mie­chow­skim
  • Jak­si­ce – dawna gmina
  • Jaksa

Wikipedia


jaksza

duch opie­kuń­czy w wie­rze­niach lu­do­wych Indii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­tind. duch re­pre­zen­tu­ją­cy siły przy­ro­dy, strze­gą­cy bo­gactw;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakʃa, AS: i ̯akša

Wiktionary


jaksztag

Jaksz­tag – na ża­glow­cu z oża­glo­wa­niem re­jo­wym me­ta­lo­wy pręt przy­mo­co­wa­ny wzdłuż rei w jej gór­nej czę­ści. Sto­so­wa­ne są zwy­kle dwa jaksz­ta­gi. Jeden jest no­śni­kiem żagla (do jaksz­ta­gu jest przy­mo­co­wa­ny górny lik żagla), z dru­gie­go zwi­sa­ją pod­wiesz­ki (szel­ki), na końcu któ­rych znaj­du­je się perta, przy czym bez­poś­red­nio do jaksz­ta­gu może być przy­mo­co­wa­ny ostat­ni frag­ment perty, tzw.

Wikipedia


jaktorowianin

miesz­ka­niec Jak­to­ro­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jaktorowianka

miesz­kan­ka Jak­to­ro­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jaktorowski

przy­miot­nik od: Jak­to­rów


SJP.pl


jaktorów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;

Wiktionary

Jak­to­rów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Jak­to­rów.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Jak­to­rów oraz pa­ra­fii Świę­tej Ro­dzi­ny na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Ży­rar­dów die­cez­ji ło­wic­kiej. Nazwa miej­sco­wo­ści po­cho­dzi od imie­nia Jak­tor – daw­ne­go spol­szcze­nia Hek­to­ra.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jaktorowski

Wiktionary


jakub

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, jeden z iz­ra­el­skich pa­triar­chów;

 (1.2) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jakub – imię
  • Jakub – bi­blij­ny pa­triar­cha, syn Iza­a­ka
  • Jakub – pa­triar­cha Kon­stan­ty­no­po­la 1679–1682, 1685–1686, 1687–1688
  • Jakub – imię dwóch apo­sto­łów Je­zu­sa (dla odróż­nie­nia na­da­no im przy­dom­ki Jakub Apo­stoł „Więk­szy” i „Mniej­szy”)
  • Jakub – brat (przy­rod­ni, stry­jecz­ny lub ro­dzo­ny) Je­zu­sa Chry­stu­sa, pier­wszy prze­ło­żo­ny („bi­skup”) Ko­ścio­ła je­ro­zo­lim­skie­go, przed­sta­wi­ciel grupy ju­de­o­chrze­ści­jań­skiej, mę­czen­nik
  • Jakub al-Man­sur – kalif Ma­ro­ka
  • Jakub – ce­sarz Etio­pii
  • Jakub (Ja­co­bus Hu­ber­tus An­to­nius Ak­kers­dijk, 1914–1991) – bi­skup Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go poza gra­ni­ca­mi Rosji, a na­stęp­nie Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • Jakub (Jac­qu­es Elias El Kho­u­ry) – bi­skup pra­wo­sław­ne­go Pa­triar­cha­tu An­tio­cheń­skie­go
  • Jakub (Ioan An­to­no­vi­ci, 1856-1931) – ru­muń­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Jakub (Jacob Barc­lay) – du­chow­ny Ro­syj­skiej Cerk­wi Sta­ro­pra­wo­sław­ne
  • Jakub (zm. 1359) – bi­skup cheł­miń­ski, ka­no­nik cheł­miń­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy zaś wró­cił i zo­stał sam jeden, ktoś zma­gał się z nim aż do wscho­du ju­trzen­ki, a wi­dząc, że nie może go po­ko­nać, dot­knął jego stawu bio­dro­we­go i wy­wich­nął Ja­ku­bo­wi ten staw pod­czas zma­ga­nia się z nim.

 (1.2) Mam na imię Jakub i je­stem kie­row­cą z No­we­go Sącza.

 (1.2) Od 2000 roku naj­czę­ściej na­da­wa­nym imie­niem mę­skim w Pol­sce jest Jakub.

 (1.2) Ja­ku­ba znam je­szcze z pod­sta­wów­ki, ale jego żonę poz­na­łem póź­niej.

 (1.2) Po­sze­dłem z Ja­ku­bem do we­so­łe­go mia­stecz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakup, AS: i ̯akup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakubowa ż., Jakubczyna ż., Jakubówna ż., Jakubostwo lm m., Jakubczyk mos./ż., Jakubczykowa ż., Jakubczykówna ż., Jakubiak mos./ż., Jakubiakowa ż., Jakubiakówna ż., Jakubski mos., Jakubska ż., Jakubowski mos., Jakubowska ż., Jakubowicz mos./ż., Jakubowiczowa ż., Jakubowiczówna ż., Jakubów mrz., Jakubowskie n., jakubka ż., jakubówka ż., jakubowskość ż., Jakubowo n.

:: zdrobn. Jakubek mos., Kuba mos., Kubuś mos.

 przym. jakubowy, jakubowski, jakubski

:: przest. gwara. Jakubowy, Jakubkowy, Kubowy, Kubusiowy

 przysł. jakubowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Izrael

 (1.2) zdrobn. Jakubek, Kuba, Kubuś

Wiktionary


jakubas

naz­wi­sko


SJP.pl


jakubaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


jakubczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­kub­czak – pol­skie naz­wi­sko
  • An­drzej Ja­kub­czak – żoł­nierz Armii Im­pe­rium Ro­syj­skie­go
  • Ma­rian Ja­kub­czak – pol­ski po­li­tyk
  • We­ro­ni­ka Ja­kub­czak – pol­ska praw­nik
  • Hie­ro­nim Ja­kub­czak – pol­ski spe­cja­li­sta bu­do­wy i ek­splo­a­ta­cji ma­szyn
  • Anna Ja­kub­czak – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Lud­mi­ła Ja­kub­czak – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Ry­szard Ja­kub­czak – puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


jakubczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ja­kub­czyk – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Da­niel Ja­kub­czyk – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Sta­ni­sław Ja­kub­czyk – pol­ski ma­larz, rzeź­biarz, fil­mo­wiec oraz li­te­rat
  • Ta­de­usz Ja­kub­czyk – pol­ski pił­karz
  • Zyg­munt Ja­kub­czyk – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm

Wikipedia


jakubecki

naz­wi­sko


SJP.pl


jakubek

linka z gru­by­mi wę­zła­mi umie­szczo­ny­mi w rów­nych od­stę­pach, słu­żą­ca zwy­kle do wspi­na­nia się z łodzi na sta­tek


SJP.pl


jakubiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­ku­biak (ur. 1951) – pol­ski elek­tro­nik, pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • An­drzej Ja­ku­biak (ur. 1959) – prze­wod­ni­czą­cy Ko­mi­sji Na­dzo­ru Fi­nan­so­we­go
  • Bo­gu­mił Ja­ku­biak (ur. 1946) – pol­ski me­te­o­ro­log
  • Bo­le­sław Ja­ku­biak (1891–1940) – pod­puł­kow­nik łącz­no­ści Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Elż­bie­ta Ja­ku­biak (ur. 1966) – pol­ska po­li­tyk
  • Lech Ja­ku­biak (1923–2019) – pol­ski ma­larz i ar­chi­tekt, pier­wow­zór po­sta­ci głów­ne­go bo­ha­te­ra po­wie­ści Lesio
  • Marek Ja­ku­biak (ur. 1959) – pol­ski po­li­tyk i przed­się­bior­ca, wła­ści­ciel Bro­wa­rów Re­gio­nal­nych Ja­ku­biak
  • Marek Ja­ku­biak (ur. 1977) – pol­ski hi­sto­ryk, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny
  • Ma­te­usz Ja­ku­biak (ur. 1989) – pol­ski fut­sa­li­sta i pił­karz
  • Paweł Ja­ku­biak (ur. 1974) – pol­ski ho­ke­i­sta na tra­wie, olim­pij­czyk
  • Ta­de­usz Adam Ja­ku­biak (1950-1996) – pier­wszy pre­zes Zjed­no­cze­nia Kur­ko­wych Bractw Strze­lec­kich RP
  • To­masz Ja­ku­biak (ur. 1978) – pol­ski że­glarz, olim­pij­czyk

Wikipedia


jakubiec

naz­wi­sko


SJP.pl


jakubik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­driej Ja­ku­bik (ur. 1950) – ro­syj­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka, a wcze­śniej na­past­ni­ka, re­pre­zen­tant ZSRR, tre­ner pił­kar­ski.
  • An­drzej Ja­ku­bik (1938–2021) – pol­ski psy­cho­log i psy­chia­tra prof. dr hab., wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki.
  • Ar­ka­diusz Ja­ku­bik (ur. 1969) – pol­ski aktor fil­mo­wy, dub­bin­go­wy, te­a­tral­ny, gło­so­wy i te­le­wi­zyj­ny, lek­tor, re­ży­ser i sce­na­rzy­sta te­a­tral­ny, a także pio­sen­karz i wo­ka­li­sta.
  • Da­mian Ja­ku­bik (ur. 1990) – pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji pra­we­go obroń­cy.
  • Mi­chał Ja­ku­bik (1914–1966) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go.
  • Krzysz­tof Ja­ku­bik (1951–2018) – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz i me­da­lier.
  • Krzysz­tof Ja­ku­bik (ur. 1982) – pol­ski sę­dzia pił­kar­ski

Wikipedia


jakubiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


jakubka

linka z gru­by­mi wę­zła­mi umie­szczo­ny­mi w rów­nych od­stę­pach, słu­żą­ca zwy­kle do wspi­na­nia się z łodzi na sta­tek


SJP.pl

Ja­kub­ka – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Przy­ko­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


jakubkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­kub­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jakubostwo

Jakub z mał­żon­ką; Ja­ku­bo­wie


SJP.pl


jakubowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ku­bo­wi­ce – część mia­sta Ku­do­wa-Zdrój
  • Ja­ku­bo­wi­ce – nie­ist­nie­ją­ca wieś na ob­sza­rze Sie­mia­no­wic Ślą­skich
  • Ja­ku­bo­wi­ce – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • Ja­ku­bo­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie An­no­pol
  • Ja­ku­bo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Ja­ku­bo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Bra­ni­ce
  • Ja­ku­bo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Pa­wło­wicz­ki
  • Ja­ku­bo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Ja­ku­bo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Ja­ku­bo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Nie­mod­lin
  • Ja­ku­bo­wi­ce – część wsi Budy w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Fał­ków
  • Ja­ku­bo­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów

Wikipedia


jakubowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Ja­ku­bo­wicz (1920–1997), pre­zes kra­kow­skiej gminy ży­dow­skiej w la­tach 1979–1997
  • Ewa Ja­ku­bo­wicz (ur. 1990), ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na
  • Izaak Ja­ku­bo­wicz (zm. 1653), pre­zes ka­zi­mier­skiej gminy ży­dow­skiej
  • Józef Ja­ku­bo­wicz (ur. 1925), oca­lo­ny z Ho­lo­ca­u­stu, autor wspom­nień
  • Karol Ja­ku­bo­wicz – pol­ski po­li­to­log, pu­bli­cy­sta i me­dioz­naw­ca
  • Ma­ciej Ja­ku­bo­wicz (1911–1979), pre­zes kra­kow­skiej gminy ży­dow­skiej w la­tach 1945–1979
  • Mar­ty­na Ja­ku­bo­wicz (ur. 1955), wo­ka­list­ka, gi­ta­rzyst­ka i kom­po­zy­tor­ka
  • Moj­żesz Ja­ku­bo­wicz (1919–2003), dzia­łacz spo­łecz­no­ści ży­dow­skiej w Dzier­żo­nio­wie
  • Na­dież­da Ja­ku­bo­wicz (ur. 1954), bia­ło­ru­ska lek­ko­at­let­ka
  • Pa­wieł Ja­ku­bo­wicz (ur. 1946), ra­dziec­ki i bia­ło­ru­ski dzien­ni­karz
  • Rafał Ja­ku­bo­wicz (ur. 1974), ar­ty­sta
  • Raj­mund Ja­ku­bo­wicz (1931–2004), aktor

Wikipedia


jakubowie

Jakub z mał­żon­ką; Ja­ku­bo­stwo


SJP.pl


jakubowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ku­bo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Wiel­ka
  • Ja­ku­bo­wo – część wsi Za­mar­te w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Ka­mień Kra­jeń­ski
  • Ja­ku­bo­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Lnia­no
  • Ja­ku­bo­wo – część wsi Żu­ra­win w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Mo­cho­wo
  • Ja­ku­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w Lu­to­cin
  • Ja­ku­bo­wo – osada w woj. pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, w gmi­nie Du­bi­cze Cer­kiew­ne
  • Ja­ku­bo­wo – osada w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Ja­ku­bo­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty
  • Ja­ku­bo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki
  • Ja­ku­bo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Dą­brów­no
  • Ja­ku­bo­wo – część wsi Po­ła­je­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Po­ła­je­wo
  • Ja­ku­bo­wo – część wsi Ka­ta­rzy­na w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Prze­decz

Wikipedia


jakubowski

przy­miot­nik od: Ja­ku­bo­wo, Ja­ku­bów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ku­bow­ski – pol­ski herb ba­ro­now­ski
  • Ja­ku­bow­ski – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Agata Ja­ku­bow­ska (ur. 1972) – pol­ska kry­tyk i hi­sto­ryk sztu­ki, ku­ra­tor wy­staw, fe­mi­nist­ka
  • Alek­san­dra Ja­ku­bow­ska (ur. 1954) – pol­ska po­li­tyk
  • An­ge­li­ka Ja­ku­bow­ska (ur. 1989) – pol­ska mo­del­ka, Miss Po­lo­nia 2008
  • Anna Ja­ku­bow­ska (ur. 1875, zm. 1948) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka i or­ga­ni­za­tor­ka szkol­nict­wa
  • Anna Ja­ku­bow­ska (ur. 1988) – pol­ska sza­chist­ka
  • Anna Ja­ku­bow­ska (ur. 1927) – pol­ska dzia­łacz­ka kom­ba­tanc­ka i spo­łecz­no­ścio­wa, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Ge­no­we­fa Ja­ku­bow­ska-Fi­jał­kow­ska (ur. 1946) – pol­ska po­et­ka
  • Jad­wi­ga Ja­ku­bow­ska (ur. 1905, zm. 2001) – pol­ska tech­no­log żyw­no­ści i ży­wie­nia
  • Kry­sty­na Ja­ku­bow­ska (ur. 1942) – pol­ska siat­kar­ka
  • Róża Li­piec-Ja­ku­bow­ska (ur. ?, zm. 1942) – pol­ska pe­da­gog, wy­cho­waw­czy­ni w Domu Sie­rot Ja­nu­sza Kor­cza­ka w get­cie war­szaw­skim

Wikipedia


jakubowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­ku­ba lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ja­ku­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Ja­ku­bo­wym domem rosną pię­kne ro­zło­ży­ste kasz­ta­ny.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Ja­ku­bo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Ma­cie­jo­wym polem z dru­giej.

 (1.1) Ja­ku­bo­wi sy­no­wie wy­ro­śli na do­rod­nych męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakub mos., Jakubek mos., Kuba mos., Kubuś mos., Jakubowa ż., Jakubski mos., Jakubska ż., Jakubowski mos., Jakubowska ż., Jakubowicz mos./ż., Jakubów mrz., Jakubowskie n., jakubówka ż.

 przym. Jakubkowy, Kubowy, Kubusiowy, jakubowy, jakubowski

Wiktionary


jakubski

naz­wi­sko


SJP.pl


jakubów

Jakub z mał­żon­ką; Ja­ku­bo­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ku­bów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Rad­wa­ni­ce
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Cie­pło­wo­dy
  • Ja­ku­bów – część wsi Kiki w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Ko­wie­sy
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­boch­nia
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stara Błot­ni­ca
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Błę­dów
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Go­szczyn
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Ja­ku­bów
  • Ja­ku­bów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Przy­su­cha

Wikipedia


jakubówka

od­mia­na gru­szy zwy­czaj­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ku­bów­ka – rzeka w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, le­wo­stron­ny do­pływ rzeki San­cy­gniów­ka
  • Ja­ku­bów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie No­wod­wór
  • Ja­ku­bów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Lip­sko
  • Ja­ku­bów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Wy­śmie­rzy­ce
  • Ja­ku­bów­ka – osied­le w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim
  • Ja­ku­bów­ka (ob. Ja­kiw­ka) – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim
  • Ja­ku­bów­ka – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim
  • Ja­ku­bów­ka – wieś w ob­wo­dzie win­nic­kim
  • Ja­ku­bo­wo

Wikipedia


jakucczanin

miesz­ka­niec Ja­kuc­ka


SJP.pl


jakucczanka

miesz­kan­ka Ja­kuc­ka


SJP.pl


jakuci

lud za­miesz­ku­ją­cy głów­nie Ja­ku­cję; Sacha


SJP.pl

Ja­ku­ci ( Саха "Sacha", l.mn. Сахалар "Sa­cha­lar") – naród tu­rec­ki za­miesz­ku­ją­cy ro­syj­ską Ja­ku­cję w środ­ko­wej Sy­be­rii. Naj­wię­cej spoś­ród nich miesz­ka w re­la­tyw­nie gęsto za­lud­nio­nych do­li­nach środ­ko­wej Leny oraz Ał­da­nu i Wi­lu­ju. Niek­tó­rzy przed­sta­wi­cie­le tego na­ro­du żyją też na te­re­nach po­ło­żo­nych bar­dziej na pół­noc, i jak­kol­wiek ob­sza­ry te zaj­mu­ją po­wierzch­nię więk­szą niż do­li­ny rzecz­ne, licz­ba lud­no­ści z racji trud­nych wa­run­ków kli­ma­tycz­nych jest nie­wiel­ka.

Wikipedia


jakucja

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, po­ło­żo­na we wschod­niej Sy­be­rii, naj­więk­sza pod wzglę­dem po­wierzch­ni, (ponad 3 mi­lio­ny km²), jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­na na świe­cie;

Wiktionary

Ja­ku­cja (Re­pu­bli­ka Sacha, daw­niej także: "Re­pu­bli­ka Ja­kuc­ka"; Республика Саха, Якутия, Саха Өрөспүүбүлүкэтэ) – re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej (od roku 2000), po­ło­żo­na w Da­le­kows­chod­nim Okrę­gu Fe­de­ral­nym, ge­o­gra­ficz­nie sta­no­wi wschod­nią część Sy­be­rii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ja­ku­cji, w wiecz­nej marz­ło­ci zna­le­zio­no zam­ro­żo­ne ma­mu­ciąt­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈkut͡sʲja, AS: i ̯akucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakucki mrz., Jakut mos., Jakutka ż., Jakuck mrz.

 przym. jakucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Sacha, Republika Jakucka

Wiktionary


jakuck

mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Sy­be­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w pół­noc­no-wschod­niej Sy­be­rii, sto­li­ca Ja­ku­cji;

Wiktionary

Ja­kuck ( Якутск "Ja­kutsk", Дьокуускай "D´oku­u­skaj") – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w pół­noc­no-wschod­niej Sy­be­rii, po­ło­żo­ne na lewym brze­gu Leny. Jest sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem Ja­ku­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ja­kuc­ku znaj­du­je się mu­ze­um ma­mu­tów.

 (1.1) Epo­pe­ja roz­po­czę­ła się zimą 1941 roku w ła­grze pod Ja­kuc­kiem, w samym sercu Sy­be­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakut͡sk, AS: i ̯akuck

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakucki mrz., Jakucja ż., Jakut mos., Jakutka ż.

 przym. jakucki

Wiktionary


jakucki

przy­miot­nik od: Ja­ku­cja, Ja­kuck


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ja­ku­cją lub Ja­ku­ta­mi, do­ty­czą­cy Ja­ku­cji lub Ja­ku­tów

 (1.2) zwią­za­ny z Ja­kuc­kiem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ja­kuc­ki;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈkut͡sʲci, AS: i ̯akucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakucja ż., Jakut mos., Jakutka ż., Jakuck mrz.

Wiktionary


jakunin

naz­wi­sko


SJP.pl


jakuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jakuszyce

Ja­ku­szy­ce (krót­ko po 1945 r. "Ja­ku­szec", "Ja­kobst­hal") – naj­wy­żej po­ło­żo­na dziel­ni­ca Szklar­skiej Po­rę­by po­ło­żo­na kilka ki­lo­me­trów od cen­trum miej­sco­wo­ści, 800 m od gra­ni­cy pol­sko-cze­skiej. Przed przy­stą­pie­niem Pol­ski do ukła­du z Schen­gen ist­nia­ło tu przej­ście gra­nicz­ne dro­go­we i ma­łe­go ruchu gra­nicz­ne­go Ja­ku­szy­ce – Har­ra­chov oraz na szla­ku tu­ry­stycz­nym Po­la­na Ja­ku­szyc­ka – Har­ra­chov.

Wikipedia


jakut

miesz­ka­niec Ja­ku­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści ja­kuc­kiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pier­wszych dni mo­je­go po­by­tu w Ja­ku­cji moją uwagę zwró­cił bar­dzo spe­cy­ficz­ny i niez­wy­kle ser­decz­ny sto­su­nek jej rdzen­nych miesz­kań­ców do Pol­ski i Po­la­ków. Wpływ na po­strze­ga­nie Po­la­ków przez Ja­ku­tów i Ewen­ków miały nie­wąt­pli­wie kil­ku­set­let­nie kon­tak­ty z pol­ski­mi ze­słań­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakut, AS: i ̯akut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakucja ż., Jakuck mrz.

:: fż. Jakutka ż.

 przym. jakucki

Wiktionary


jakutka

miesz­kan­ka Ja­ku­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści ja­kuc­kiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakucja ż., Jakuck mrz.

:: fm. Jakut mos.

 przym. jakucki

Wiktionary


jakutowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jakuza

czło­nek ya­ku­zy (mafii ja­poń­skiej); ya­ku­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek mafii ja­poń­skiej;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) mafia ja­poń­ska

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Po­li­cja dor­wa­ła bossa ja­ku­zy w jed­nym z kasyn w Jo­ko­ha­mie.

Wiktionary


jakuzzi

[czy­taj: dża­kuz-i] rzad­ko: duża wanna z sy­ste­mem na­po­wie­trza­nia wody i ma­sa­ży wod­nych; ja­cuz­zi


SJP.pl


jakób

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. Jakub

Wiktionary


jakóbczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aneta Ja­kób­czak
  • Marek Ja­kób­czak
  • Roman Ja­kób­czak

Wikipedia


jakóbczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Ja­kób­czyk – pol­ski ko­szy­karz
  • Wi­told Ja­kób­czyk – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


jakóbek

naz­wi­sko


SJP.pl


jakóbiak

naz­wi­sko


SJP.pl


jakóbiec

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­kó­biec – pol­ski trę­bacz
  • Ju­liusz Ja­kó­biec – pol­ski zo­o­tech­nik
  • Ma­rian Ja­kó­biec – pol­ski pi­sarz, li­te­ra­tu­roz­naw­ca, hi­sto­ryk li­te­ra­tur sło­wiań­skich
  • Wie­sław Ja­kó­biec – pol­ski eko­no­mi­sta

Wikipedia


jakóbik

naz­wi­sko


SJP.pl


jakóbowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jakóż

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jakże, jak

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jako

 przyim. jako

Wiktionary


jakże

wzmoc­nio­ne "jak"


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) …uży­wa­ny do za­py­ta­nia o spo­sób wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści

 (1.2) …pod­kre­śla­ją­cy na­tę­że­nie cze­goś

 (1.3) …wpro­wa­dza­ją­cy obu­rze­nie

 (1.4) …py­ta­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakże go do tego na­mó­wić?

 (1.2) Jakże byłem głupi!

 (1.3) Jakże mo­głeś to zro­bić?

 (1.4) Jakże tam pań­ski pokój?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaɡʒɛ, AS: i ̯agže

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jak, gw. Górny Śląsk jakóż

 (1.2) a jak

 (1.3) jakżeś; gw. Śląsk Cieszyński kież

Wiktionary


jakżeby

'jakże' w po­łą­cze­niu z cząst­ką form trybu wa­run­ko­we­go 'by'


SJP.pl


jakżeż

wzmoc­nio­ne "jakże", głów­nie w funk­cjach py­taj­nych i ek­spre­syw­nych


SJP.pl


jal

[czy­taj: dżal lub jal] skrót od: Japan Air Lines - Ja­poń­skie linie lot­ni­cze


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Ju­go­sło­wiań­ska Armia Lu­do­wa

Wiktionary

Jal – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Lea.

Wikipedia


jalapa

by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych; wilec prze­czy­szcza­ją­cy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­la­pa – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie In­dia­na
  • Ja­la­pa – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Ten­nes­see
  • Ja­la­pa – mia­sto w Gwa­te­ma­li
  • Ja­la­pa – de­par­ta­ment w Gwa­te­ma­li
  • Ja­la­pa – mia­sto w Mek­sy­ku, w sta­nie Ta­ba­sco
  • Ja­la­pa – gmina w Mek­sy­ku, w sta­nie Ta­ba­sco
  • Ja­la­pa – miej­sco­wość w Mek­sy­ku, w sta­nie Ka­li­for­nia Dolna
  • Ja­la­pa En­ri­qu­es – mia­sto w Mek­sy­ku
  • Ja­la­pa – mia­sto w Ni­ka­ra­gui
  • Ja­la­pa – vil­la­ge de­ve­lop­ment com­mit­tee we wschod­niej czę­ści Ne­pa­lu

Wikipedia


jalapeño

[czy­taj: cha­la­pe­nio] bar­dzo ostra, zie­lo­na pa­prycz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. kulin. ro­dzaj ostrej pa­prycz­ki;

Wiktionary

Jalapeño (wym. //) – kul­ty­war pa­pry­ki rocz­nej ("Cap­si­cum an­nu­um"), za­li­cza­na do grupy tzw. pa­pryk chili. Ma nie­wiel­kie owoce, a ich ostrość sza­co­wa­na jest na 3-8 ty­się­cy SHU. Doj­rza­łe owoce osią­ga­ją roz­miar od 5 do 9 cm i mają zie­lo­ną albo rza­dziej czer­wo­ną barwę.

Wikipedia


jalatunda

mia­sto w In­do­nez­ji


SJP.pl


jale

[czy­taj: jale, rza­dziej jejl]
1. au­to­ma­tycz­ny zamek do drzwi o pła­skim klu­czu; yale
2. ta­niec hisz­pań­ski o umiar­ko­wa­nym tem­pie


SJP.pl


jalu

rzeka w Korei Pół­noc­nej


SJP.pl

Jalu, także: Amnok (chiń. upr. 鸭绿江; pi­ny­in "Yālù Jiāng", wym. ; kor. 압록강, "Amnok-gang") – rzeka we wschod­niej Azji, two­rzą­ca za­chod­nią część gra­ni­cy po­mię­dzy Chi­na­mi a Koreą Pół­noc­ną. Źró­dła rzeki znaj­du­ją się w Gó­rach Wschod­nio­man­dżur­skich, a jej uj­ście na Za­to­ce Za­chod­nio­ko­re­ań­skiej na Morzu Żół­tym, po­mię­dzy chiń­skim mia­stem Dan­dong a ko­re­ań­skim Sinŭiju. Dłu­gość rzeki wy­no­si około 800 km, po­wierzch­nia do­rze­cza – 31 750 km². Znaj­du­je się na niej kilka elek­trow­ni wod­nych.

Wikipedia


jam

[czy­taj: dżem] prze­sta­rza­le: dżem (ro­dzaj kon­fi­tur o ga­la­re­to­wa­tej kon­sy­sten­cji przy­rzą­dza­nych przez go­to­wa­nie świe­żych owo­ców z do­dat­kiem cukru i pek­ty­ny)


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) …ja z koń­ców­ką cza­sow­ni­ko­wą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przest. zob. dżem.

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od jama

forma za­im­ka.

 (4.1) gw-pl|War­mia. im, C. od oni, one

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jam – sin­gel Mi­cha­e­la Jack­so­na z al­bu­mu Dan­ge­ro­us
  • Jam – album ze­spo­łu Dom o Zie­lo­nych Pro­gach
  • Jam (bóg)
  • jam ses­sion
  • jam rock – styl w mu­zy­ce roc­ko­wej
  • jam (in­for­ma­ty­ka)
  • Jam El Mar – muzyk z ze­spo­łu Jam & Spoon
  • The Jam – bry­tyj­ska grupa mu­zycz­na
  • Jam – dawna nazwa ze­spo­łu Dżem
  • Jam (Ям) – kil­ka­na­ście wsi w Rosji (por. Jam Za­pol­ski)
    • Jam – wieś w wo­ło­scie Po­że­rie­wic­ka­ja re­jo­nu die­do­wicz­skie­go w ob­wo­dzie pskow­skim
  • Jam – osied­le ży­dow­skie w Sa­mo­rzą­dzie Re­gio­nu Chof Aza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jam jest Pan, Bóg twój, który cię wy­wiódł z ziemi egip­skiej, z domu nie­wo­li.

 (1.1) Ja je­stem Dawid, jam jest pa­sterz – / Bła­gal­ną wiodę pieśń, / byś się zmi­ło­wać chciał nad Pia­stem, / byś żniwo zwo­lił zwieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãm, AS: i ̯ãm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etymn|ja|-m.

 (2.1) etym|ang|jam. → dżem

uwagi.

tłumaczenia.

 (4.1) zobtłum|im.

źródła.

== jam (język albański.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q8748 (sqi)-Arianit-jam.wav.

znaczenia.

czasownik

 (1.1) być

odmiana.

 (1.1) teraźn.: unë jam – ti je – ai është – ne jemi – ju jeni – ata janë; przeszł.: unë isha – ti ishe – ai ishte – ne ishim – ju ishit – ata ishin

przykłady.

 (1.1) Ku është ai? → Gdzie on jest?

składnia.

kolokacje.

 (1.1) jam dakort → zgadzam się

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etymn|ja|-m.

 (2.1) etym|ang|jam. → dżem

uwagi.

tłumaczenia.

 (4.1) zobtłum|im.

źródła.

== jam (język albański.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q8748 (sqi)-Arianit-jam.wav.

znaczenia.

czasownik

 (1.1) być

odmiana.

 (1.1) teraźn.: unë jam – ti je – ai është – ne jemi – ju jeni – ata janë; przeszł.: unë isha – ti ishe – ai ishte – ne ishim – ju ishit – ata ishin

przykłady.

 (1.1) Ku është ai? → Gdzie on jest?

składnia.

kolokacje.

 (1.1) jam dakort → zgadzam się

synonimy.

Wiktionary


jama

1. kry­jów­ka (w ziemi), nora, le­go­wi­sko;
2. dół, wgłę­bie­nie grun­tu;
3. wy­peł­nio­na pły­nem prze­strzeń mię­dzy ścia­ną ciała a na­rzą­da­mi wew­nętrz­ny­mi u zwie­rząt i czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wgłę­bie­nie w ziemi

 (1.2) zool. schro­nie­nie zwie­rząt wy­ko­pa­ne w ziemi

 (1.3) łow. pu­łap­ka na wilki wy­ko­pa­na w ziemi

 (1.4) biol. wolna prze­strzeń w or­ga­niz­mach wy­ście­ła­na błoną;

 (1.5) med. uby­tek w na­rzą­dach wew­nętrz­nych wsku­tek mart­wi­cy tka­nek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jama
  • Jama – przy­sió­łek wsi Prze­wóz w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Cisek
  • Jama – część wsi Hłud­no w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Noz­drzec
  • Jama – część wsi Mesz­na w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wil­ko­wi­ce
  • Jama – ko­lo­nia wsi Pod­le­sie w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Tu­czę­py
  • Jama (prze­łęcz) – prze­łęcz w Gor­cach
  • Jama – wieś w gmi­nie miej­skiej Kranj
  • Jama – wieś w gmi­nie miej­skiej Novo Mesto
  • Jama – mia­sto w pro­win­cji Manabí
  • Jama – kan­ton w pro­win­cji Manabí
  • Jama – bó­stwo hin­du­i­stycz­ne, lo­ka­pa­la kie­run­ku po­łud­nio­we­go
  • Jama – król świa­ta głod­nych du­chów

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Pod­nie­bie­nie two­rzy prze­gro­dę mię­dzy ja­ma­mi no­so­wą a ustną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãma, AS: i ̯ãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik m., jamniczek m., jamistość ż.

:: zdrobn. jamka ż.

 przym. jamisty, jamowy, jamny, jamalny, jamniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziura, dołek, zagłębienie

 (1.2) nora

 (1.3) wilczy dół, wilczodół

Wiktionary


jamajcki

bar­dzo rzad­ko: ja­maj­ski (przy­miot­nik od: Ja­maj­ka)


SJP.pl


jamajczyk

1. oby­wa­tel Ja­maj­ki (kraju);
2. miesz­ka­niec Ja­maj­ki (wyspy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ja­maj­ki

Wiktionary

Ja­maj­czyk ("Lo­xi­pas­ser ano­xant­hus") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych (Thra­u­pi­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Lo­xi­pas­ser. Wy­stę­pu­je en­de­micz­nie na Ja­maj­ce. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jãˈmajt͡ʃɨk, AS: i ̯ãmai ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jamajka ż.

 przym. jamajski

Wiktionary


jamajka

ga­tu­nek rumu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj rumu

Wiktionary

Ja­maj­ka ( Ja­ma­i­ca) – wyspa i pań­stwo na Morzu Ka­ra­ib­skim w ar­chi­pe­la­gu Wiel­kich An­ty­li, po­ło­żo­ne na po­łud­nie od Kuby i na za­chód od Haiti.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bos­man po­czę­sto­wał nas ja­maj­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãˈmajka, AS: i ̯ãmai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jamajski

Wiktionary


jamajski

przy­miot­nik od: Ja­maj­ka; ja­majc­ki (bar­dzo rzad­ko)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ja­maj­ka

 (1.2) od­no­szą­cy się do wyspy Ja­maj­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãˈmajsʲci, AS: i ̯ãmai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jamajczyk mos., Jamajka ż., jamajka ż.

Wiktionary


jamalski

→ Jamał


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ja­ma­łem, do­ty­czą­cy Ja­ma­łu

Wiktionary

Patrz:

Jamał

Powiązane:

 rzecz. Jamał mrz.

Wiktionary


jamał

Jamał, Pół­wy­sep Ja­mal­ski (ros. Ямал, z nien. Ja – zie­mia, mał – ko­niec) – pół­wy­sep w pół­noc­no-za­chod­niej Sy­be­rii, w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji.

Leży nad Mo­rzem Kar­skim, po­mię­dzy Za­to­ką Baj­da­rac­ką i Za­to­ką Obską (uj­ście Obu). Pół­wy­sep leży w stre­fie ark­tycz­nej, na pół­noc od koła pod­bie­gu­no­we­go pół­noc­ne­go.

Wikipedia


jamb

w me­try­ce an­tycz­nej: stopa wier­szo­wa zło­żo­na z dwu gło­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. w wer­sy­fi­ka­cji an­tycz­nej: stopa, miara wier­szo­wa zło­żo­na z sy­la­by krót­kiej i dłu­giej;

 (1.2) jęz. w ję­zy­ku pol­skim: stopa zło­żo­na z sy­la­by nie­ak­cen­to­wa­nej i ak­cen­to­wa­nej

 (1.3) liter. wiersz pi­sa­ny jam­bem (1.1) lub jam­bem (1.2)

 (1.4) liter. wiersz o bu­do­wie nie­jam­bicz­nej, na­wią­zu­ją­cy do tra­dy­cji grec­kiej, o sa­ty­rycz­nej lub żar­to­bli­wej tre­ści

Wiktionary

Jamb (gr. ἴαμβος – íambos) w me­try­ce ilo­cza­so­wej to stopa me­trycz­na zło­żo­na z dwóch sylab – krót­kiej i dłu­giej, o po­sta­ci:

W wier­szach pol­skich od­po­wied­ni­kiem jest sek­wen­cja dwóch sylab: nie­ak­cen­to­wa­nej i ak­cen­to­wa­nej. W ję­zy­ku pol­skim bar­dzo nie­wie­le wy­ra­zów to na­tu­ral­ne jamby (np. "aha), więc stopa ta jest zwy­kle two­rzo­na jako ze­strój z pro­kli­ty­ką (np. "do snu) lub dzię­ki od­po­wied­nie­mu łą­cze­niu wy­ra­zów w szyku zda­nia, jak w pier­wszym wer­sie " Mo­na­cho­ma­chii" Kra­sic­kie­go:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jãmp, AS: i ̯ãmp

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jambiczny

Wiktionary


jambalaya

kre­ol­ska po­tra­wa z wa­rzyw oraz ryżu


SJP.pl

Jam­ba­la­ya – po­tra­wa kre­ol­ska, skła­da­ją­ca się głów­nie z ryżu, z do­dat­kiem ce­bu­li, czosn­ku, pa­pry­ki i po­mi­do­rów.

Jej do­kład­ny skład za­le­ży od po­cho­dze­nia prze­pi­su. Wy­stę­pu­je w bar­dzo wielu wer­sjach.

Jam­ba­la­ya jest to ra­czej ro­dzaj przy­go­to­wy­wa­nia ryżu z do­dat­ka­mi, niż kon­kret­ny prze­pis, gdyż tra­dy­cyj­ne skład­ni­ki róż­nią się w za­leż­no­ści od tego, co było ak­tu­al­nie do­stęp­ne na targu, w go­spo­dar­stwie, zo­sta­ło wy­ło­wio­ne z wody lub też upo­lo­wa­ne.

Wikipedia


jambiczny

przy­miot­nik od: jamb


SJP.pl


jambografia

szy­der­cze, zło­śli­we ut­wo­ry po­e­tyc­kie; jamby


SJP.pl


jamboree

[czy­taj: dżem­bo­ri]
1. mię­dzy­na­ro­do­we spot­ka­nie mu­zy­ków;
2. mię­dzy­na­ro­do­wy zlot ska­u­tów


SJP.pl

Jam­bo­ree, Jambo – ter­min od­no­szą­cy się do mię­dzy­na­ro­do­wych zlo­tów ska­u­to­wych, sto­so­wa­ny od 1920.

Wikipedia


jambos

owoc eg­zo­tycz­ny; jabł­ko wodne; cza­pet­ka wod­ni­sta


SJP.pl


jambroży

imię mę­skie


SJP.pl


jamburg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Kin­gi­sepp (nazwa ofi­cjal­na do 1922 roku);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jam­burg – dawna nazwa mia­sta Kin­gi­siepp w Esto­nii
  • Jam­burg – osied­le w Ja­mal­sko-Nie­niec­kim Okrę­ge Au­to­no­micz­nym w Rosji
    • miej­sco­wość ob­słu­gu­je port lot­ni­czy Jam­burg

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jamburski

Wiktionary


jamburski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Jam­bur­giem, do­ty­czą­cy Jam­bur­ga (współcz. Kin­gi­sepp)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jamburg mrz.

Wiktionary


jambłusznik

ni­skie drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; drze­wo goź­dzi­ko­we, goź­dzi­ko­wiec, eu­ge­nia, eu­gen­ka


SJP.pl


jameczka

zdrob­nie­nie od: jamka


SJP.pl


james

[czy­taj: dżejms] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • James – rzeka w sta­nie Wir­gi­nia
  • James – rzeka w sta­nach Da­ko­ta Pół­noc­na i Da­ko­ta Po­łud­nio­wa
  • – rzeka w sta­nie Mis­so­u­ri
  • – rzeka w sta­nie Tek­sas
  • Gmina James (ang. James Towns­hip) w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Scott
  • Gmina James (ang. James Towns­hip) w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Pot­ta­wat­ta­mie
  • Gmina James (ang. James Towns­hip) w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Sa­gi­naw
  • James – gmina w pro­win­cji On­ta­rio, w dy­stryk­cie Ti­mi­ska­ming
  • James – rzeka w pro­win­cji Al­ber­ta
  • James – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • James – mi­nial­bum Pho­e­be Ryan z 2017 roku
  • „James” – utwór Carly Simon po­cho­dzą­cy z wy­da­ne­go w 1980 roku al­bu­mu Come Up­sta­irs

Wikipedia


jamesonit

[czy­taj: dżem­so­nit] ciem­no­sza­ry, me­ta­licz­ny mi­ne­rał z grupy siar­ko­so­li; dżem­so­nit


SJP.pl

Ja­me­so­nit – mi­ne­rał z klasy siarcz­ków.

Wikipedia


jamestown

[czy­taj: dżejm­stałn]
1. wyspa w USA; Ja­me­stown Is­land;
2. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i gmin w USA:
3. sto­li­ca Świę­tej He­le­ny, te­ry­to­rium za­leż­ne­go od Wiel­kiej Bry­ta­nii;
4. mia­sto w Au­stra­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Wy­spie Świę­tej He­le­ny, sto­li­ca bry­tyj­skie­go te­ry­to­rium za­mor­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­me­stown) – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Ja­me­stown – mia­sto w sta­nie Wir­gi­nia, pier­wsza stała osada an­giel­skich ko­lo­ni­za­to­rów w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, na te­re­nie dzi­siej­sze­go stanu Wir­gi­nia
  • Ja­me­stown – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Tu­o­lum­ne
  • Ja­me­stown – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Bo­ul­der
  • Ja­me­stown – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Boone
  • Ja­me­stown – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Cloud
  • Ja­me­stown – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Rus­sell
  • Ja­me­stown – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Bien­vil­le
  • Ja­me­stown – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Mo­ni­te­au
  • Ja­me­stown – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Cha­u­ta­u­qua
  • Ja­me­stown – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Gu­il­ford
  • Ja­me­stown – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Stuts­man

Wikipedia


jamie

[czy­taj: dżem] prze­sta­rza­le: dżem (ro­dzaj kon­fi­tur o ga­la­re­to­wa­tej kon­sy­sten­cji przy­rzą­dza­nych przez go­to­wa­nie świe­żych owo­ców z do­dat­kiem cukru i pek­ty­ny)


SJP.pl


jamielnik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­miel­nik – osada leśna wsi Wólka Ró­żań­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sto­czek Łu­kow­ski.
  • Ja­miel­nik – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Lidz­bark
  • Ja­miel­nik – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Nowe Mia­sto Lu­baw­skie
  • Ja­miel­nik – sta­cja ko­le­jo­wa w Ja­miel­ni­ku, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Ja­miel­nik-Ko­lo­nia

Wikipedia


jamieński

do­ty­czą­cy Jamna, zwią­za­ny z Jam­nem (z je­zio­rem Jamno)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Jamno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãˈmʲjɛ̇̃j̃sʲci, AS: i ̯ãmʹi ̯ė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jamno

Wiktionary


jamiołkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jamiroquai

Ja­mi­ro­qu­ai – an­giel­ski ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 1992 w Lon­dy­nie.

Wikipedia


jamistość

cecha ma­te­ria­łu, w któ­rym ist­nie­ją przer­wy mię­dzy two­rzą­cy­mi go cząst­ka­mi


SJP.pl


jamisty

po­kry­ty ja­ma­mi, ma­ją­cy kształt jamy, two­rzą­cy jamy


SJP.pl


jamka

1. zdrob­nie­nie od: jama;
2. za­głę­bie­nie w bło­nie ko­mór­ko­wej, się­ga­ją­ce do błony pier­wot­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Jamka-Ko­per­ski – pol­ski ofi­cer
  • Ja­ro­sław Jamka – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Sta­ni­sław Jamka – pol­ski ofi­cer
  • Ru­dolf Jamka – pol­ski ar­che­o­log
  • Nowa Jamka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Stara Jamka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim

Wikipedia


jamkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy jamkę


SJP.pl


jammer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. urzą­dze­nie do za­głu­sza­nia sy­gna­łów ra­dio­wych GPS, GSM, ra­da­rów po­li­cyj­nych, sy­gna­łów zdal­ne­go ste­ro­wa­nia itp.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zagłuszarka, zagłuszacz, bloker

Wiktionary


jamnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kynol. suka rasy jam­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jam­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ka­mion­ka Wiel­ka
  • Jam­ni­ca – część mia­sta Nowy Sącz, w woj. ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mia­sto Nowy Sącz, w gmi­nie mia­sto Nowy Sącz
  • Jam­ni­ca – część wsi Trzę­sów­ka, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Cmo­las
  • Jam­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. tar­no­brze­skim, w gmi­nie Grę­bów
  • Jam­ni­ca – chor­wac­ki pro­du­cent wody mi­ne­ral­nej i na­po­jów ga­zo­wa­nych
  • Jam­ni­ca – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim, w re­jo­nie mo­hy­lew­skim, w siel­so­wie­cie Wien­da­raż
  • Jam­ni­ca – dawna osada na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Doł­hi­nów.
  • Jam­ni­ca – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Pre­val­je
  • Jam­ni­ca – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go
    • Jam­ni­ca – hro­ma­da te­ry­to­rial­na w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­ski ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim
    • Jam­ni­ca – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Jam­ni­ca, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, na Ukra­i­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dałem na­szej jam­ni­cy kaszy z mię­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jama ż., jamniczek m.

:: fm. jamnik m.

:: zdrobn. jamniczka ż.

 przym. jamniczy

Wiktionary


jamniczek

zdrob­nie­nie od: jam­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: jam­nik

 (1.2) mały jam­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W prze­dzia­le sie­dzia­ła star­sza pani z jam­nicz­kiem oraz drze­mią­cy bar­czy­sty mło­dzik w gra­na­to­wej czap­ce z dasz­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik mzw., jama ż.

:: fż. jamniczka ż.

 przym. jamnikowaty, jamniczy, jamnikowy

 przysł. jamnikowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jamnik

Wiktionary


jamniczka

sa­mi­ca jam­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kynol. suka jam­ni­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) D. lp. od: jam­ni­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prze­dzia­le sie­dzia­ła star­sza pani z jam­nicz­ką oraz drze­mią­cy bar­czy­sty mło­dzik w gra­na­to­wej czap­ce z dasz­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamniczek mzw.

:: fm. jamnik mzw.

 przym. jamnikowaty, jamniczy, jamnikowy

 przysł. jamnikowato

Wiktionary


jamniczy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do jam­ni­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy jam­ni­ka, okre­śla­ją­cy jam­ni­ka, uży­wa­ny przy jam­ni­ku

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla jam­ni­ka, ma­ją­cy cechy jam­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Mamy na traw­ni­ku jam­ni­cze nory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jama ż., jamnica ż., jamniczek m., jamniczka ż., jamnik m.

 przysł. jamnikowato

 przym. jamnikowaty, jamnikowy

Wiktionary


jamnik

pies my­śliw­ski uży­wa­ny do tro­pie­nia zwie­rząt kry­ją­cych się w no­rach, po­pu­lar­ny rów­nież jako pies po­ko­jo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów o ni­skim wzro­ście, dłu­gim tu­ło­wiu i krót­kich no­gach;

 (1.2) kynol. pies rasy jam­nik (1.1)

 (1.3) pot. rzecz długa i niska

Wiktionary

Jam­nik – jedna z ras psów po­cho­dzą­ca z Nie­miec. Nie­miec­ka nazwa jam­ni­ka " Dachs­hund" oz­na­cza w do­słow­nym tłu­ma­cze­niu "bor­su­czy pies", ety­mo­lo­gia nazwy zwią­za­na jest z jego zbli­żo­ną do bor­su­ków bu­do­wą oraz wy­ko­rzy­sty­wa­niem tej rasy do po­lo­wa­nia na zwie­rzę­ta ry­ją­ce nory. Pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gło­śno szcze­ka­ją­cy jam­nik bywa nie­uf­ny wobec ob­cych.

 (1.1) W ogóle rasy typu pe­kiń­czyk czy rat­le­rek odesz­ły w za­pom­nie­nie, mamy za to mi­nia­tu­ry jam­ni­ka (to już obłęd, żeby z cze­goś tak ma­łe­go robić je­szcze ek­strakt), bok­se­ra, ter­rie­ra.

 (1.2) Na wy­cie­racz­ce za­łat­wił się jam­nik na­szych są­sia­dów.

 (1.2) Jego żona, która rów­nież od czasu do czasu w za­stęp­stwie wy­pro­wa­dza­ła jam­ni­ka, miała dla męża nie­skoń­czo­ną cier­pli­wość, wpa­so­wa­ła się w jego życie na ta­kiej samej za­sa­dzie, jak to­wa­rzysz­ki ma­ry­na­rzy muszą za­ak­cep­to­wać okre­sy wie­lo­mie­sięcz­nej ro­złą­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãmʲɲik, AS: i ̯ãmʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jama ż.

:: fż. jamnica ż., jamniczka ż.

:: zdrobn. jamniczek m.

 przym. jamniczy, jamnikowaty, jamnikowy

 przysł. jamnikowato

Wiktionary


jamnikowato

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. tak jak jam­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blon­dyn­ka trzy­ma­ła na ko­la­nach jam­ni­ko­wa­to wy­glą­da­ją­ce­go pie­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik mzw., jamniczek mzw., jamniczka ż.

 przym. jamniczy, jamnikowaty, jamnikowy

Wiktionary


jamnikowaty

po­dob­ny do jam­ni­ka (taksa); tak­so­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy jam­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ci­na przy­pro­wa­dzi­ła małe jam­ni­ko­wa­te psi­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik mzw., jamniczek mzw., jamniczka ż.

 przym. jamniczy, jamnikowy

 przysł. jamnikowato

Wiktionary


jamnikowiec

po­tocz­nie: długi blok miesz­kal­ny


SJP.pl


jamnikowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) kynol. na­le­żą­cy do jam­ni­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) kynol. do­ty­czą­cy jam­ni­ka, okre­śla­ją­cy jam­ni­ka, uży­wa­ny przy jam­ni­ku

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) kynol. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla jam­ni­ka, ma­ją­cy cechy jam­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik mzw., jamniczek mzw., jamniczka ż.

 przym. jamniczy, jamnikowaty

 przysł. jamnikowato

Wiktionary


jamno

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Jamno – je­zio­ro przy­brzeż­ne na Wy­brze­żu Ko­sza­liń­skim, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Miel­no, od­cię­te mie­rze­ją od Morza Bał­tyc­kie­go.

Wikipedia


jamochłon

bez­krę­go­wiec wodny o pry­mi­tyw­nej bu­do­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. bez­krę­go­we zwie­rzę ży­ją­ce w wo­dzie, zbu­do­wa­ne z dwóch warstw ko­mó­rek, po­sia­da­ją­ce naj­prost­szy układ po­kar­mo­wy - jamę chło­ną­co-tra­wią­cą

Wiktionary


jamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) elek­tron. pot. za­kłó­ca­nie łącz­no­ści elek­tro­nicz­nej, w szcze­gól­no­ści WiFi

Wiktionary


jamowy

przy­miot­nik od: jama


SJP.pl


jamraj

na­ziem­ny ssak z rzędu tor­ba­czy, za­miesz­ku­ją­cy Au­stra­lię, Tas­ma­nię i Nową Gwi­neę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­ra­me­le­morp­hia|Ameg­hi­no|ref=tak., nie­wiel­ki tor­bacz za­miesz­ku­ją­cy Au­stra­lię i Nową Gwi­neę;

Wiktionary

Jam­raj ("Pe­ra­me­les") – ro­dzaj nie­wiel­kich ssa­ków z po­dro­dzi­ny jam­ra­jów (Pe­ra­me­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny jam­ra­jo­wa­tych (Pe­ra­me­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z wy­glą­du jam­raj przy­po­mi­na szczu­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãmraj, AS: i ̯ãmrai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamraje nmos., jamrajowate nmos.

Wiktionary


jamraje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­ra­me­le­morp­hia|Ameg­hi­no|ref=tak., rząd ssa­ków z na­drzę­du au­stra­lo­tor­bo­wych;

 (1.2) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­ra­me­li­nae|J.E. Gray|ref=tak., po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny jam­ra­jo­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|jam­raj.

Wiktionary

Jam­ra­je (Pe­ra­me­li­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny jam­ra­jo­wa­tych (Pe­ra­me­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uszy jam­ra­jów są sprę­ży­ście wy­pro­sto­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamraj mzw., jamrajowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jamrajokształtne

Wiktionary


jamrajokształtne

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­ra­me­le­morp­hia|Ameg­hi­no|ref=tak., rząd ssa­ków z na­drzę­du au­stra­lo­tor­bo­wych;

Wiktionary

Jam­ra­joksz­tałt­ne, jam­ra­je (Pe­ra­me­le­morp­hia) – rząd ssa­ków z na­drzę­du au­stra­lo­tor­bo­wych (Au­stra­li­delp­hia) obej­mu­ją­cy nie­wiel­kie ga­tun­ki o wy­dłu­żo­nym pysku, dłu­gim ogo­nie oraz z dru­gim pal­cem stopy zro­śnię­tym z trze­cim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mor­fo­lo­gią jam­ra­joksz­tałt­ne przy­wo­dzą na myśl na­le­żą­ce do ło­ży­skow­ców gry­zo­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jamraje

Wiktionary


jamrajowate

o ce­chach jam­ra­jo­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­ra­me­li­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na tor­ba­czy z rzędu jam­ra­joksz­tałt­nych;

Wiktionary

Jam­ra­jo­wa­te, bor­su­ki wor­ko­wa­te (Pe­ra­me­li­dae) – ro­dzi­na tor­ba­czy z rzędu jam­ra­joksz­tałt­nych (Pe­ra­me­le­morp­hia). Obej­mu­je ga­tun­ki zwie­rząt wszyst­ko­żer­nych, za­miesz­ku­ją­cych różne śro­do­wi­ska (od pu­styn­nych po wil­got­ne) Au­stra­lii i Nowej Gwi­nei. Formy ko­pal­ne znane są od mio­ce­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­stę­pu­ją­ce na Nowej Gwi­nei jam­ra­jo­wa­te za­miesz­ku­ją lasy de­szczo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamraj mzw., jamraje nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. borsuki workowate

Wiktionary


jamrajowaty

o ce­chach jam­ra­jo­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


SJP.pl


jamrozik

naz­wi­sko


SJP.pl


jamrożek

naz­wi­sko


SJP.pl


jamróz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Jam­róz – pol­ski praw­nik i po­li­to­log
  • Anna Jam­róz – pol­ska mo­del­ka
  • Bar­tło­miej Jam­róz – pol­ski pił­karz
  • Do­ro­ta Jam­róz – pol­ska pił­kar­ka
  • Ka­ta­rzy­na Jam­róz – pol­ska ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Win­cen­ty Jam­róz – pol­ski dzia­łacz ruchu lu­do­we­go

Wikipedia


jams

1. pnąca ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny po­chrzy­no­wa­tych; po­chrzyn, ignam;
2. jams chiń­ski - wschod­nio­az­ja­tyc­ki ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny po­chrzy­no­wa­tych; po­chrzyn chiń­ski, chiń­ski ziem­niak


SJP.pl


jamszczyk

daw­niej: fur­man po­wo­żą­cy brycz­ką


SJP.pl


jamthund

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kynol. rasa psa z grupy szpi­ców my­śliw­skich po­cho­dzą­ca z re­gio­nu Jämtland w Szwe­cji;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãmtxũnt, AS: i ̯ãmtχũnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwedzki elkhund

Wiktionary


jamuna

rzeka w In­diach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­mu­na – ben­gal­ska nazwa Brah­ma­pu­try
  • Ja­mu­na – rzeka w In­diach
  • Ja­mu­na (Ilam)

Wikipedia


jamusukro

sto­li­ca Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej;

Wiktionary

Ja­mu­su­kro (fr. "Ya­mo­us­so­u­kro") – sto­li­ca kon­sty­tu­cyj­na Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej (od 1983). W 2014 roku li­czy­ło 310 000 miesz­kań­ców. Bur­mi­strzem mia­sta jest Ko­u­a­cou Gnrangbé.

W Ja­mu­su­kro uro­dził się pier­wszy pre­zy­dent Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej Félix Houphouët-Bo­i­gny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjãmuˈsukrɔ, AS: i ̯ãmusukro

Wiktionary


jamusukryjczyk

miesz­ka­niec Ja­mu­su­kra (sto­li­cy Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej)


SJP.pl


jamusukryjka

miesz­kan­ka Ja­mu­su­kra (sto­li­cy Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej)


SJP.pl


jamusukryjski

→ Ja­mu­su­kro


SJP.pl

Patrz:

Jamusukro

jan

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

( Ἰωάννης od hebr. rdze­nia ‏יחנ‎ – łaska) – imię mę­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go. Po he­braj­sku יוחנן ("Jo­ha­nan") oz­na­cza „Jahwe jest ła­ska­wy”. We­dług Ewan­ge­lii imię to nosił pro­rok Jan Chrzci­ciel oraz apo­stoł Jan Ewan­ge­li­sta. Zo­sta­ło ono prze­ję­te naj­pierw do greki, a potem do ła­ci­ny. Roz­po­wszech­ni­ło się we wszyst­kich kra­jach chrze­ści­jań­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan Ko­wal­ski to okre­śle­nie na sta­ty­stycz­ne­go Po­la­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãn, AS: i ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janowa ż., Janówna ż., Janostwo lm m., Jasiowa ż., Janinka ż., Janka ż., Jasia ż., Janów mrz., Janowo mrz., Janówek m., Janówko n., Joasia ż., Joaśka ż., Asia ż., Aśka ż.

:: zdrobn. Janek mos., Janeczek mos., Janko mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jasio mos., Jaśko mos.

:: fż. Janina ż., Joanna ż.

 przym. janowski, jański

:: przest. gwara. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Janek, Janeczek, Janko, Jaś, Jasiek, Jasio, Jaśko

Wiktionary


jana

rzeka w Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w pół­noc­nej Rosji, w Ja­ku­cji, pow­sta­je na Pła­sko­wy­żu Jań­skim z po­łą­cze­nia dwóch rzek, ucho­dzi do Za­to­ki Jań­skiej Morza Łap­tie­wów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Jan

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jana – rzeka w pół­noc­nej Rosji, w Ja­ku­cji
  • Jana – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie miej­skim Sofii
  • Jana – imię żeń­skie (Jo­an­na, Ja­ni­na)
  • Jana – sin­gel ze­spo­łu Kil­ling Joke z al­bu­mu Pan­de­mo­nium

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nury pa­cy­ficz­ne gnia­zdu­ją w Azji od ni­zin­ne­go biegu rzeki Jany do Pół­wy­spu Czu­koc­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãna, AS: i ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jański

Wiktionary


janas

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Janas (ur. 1944) – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny i sa­mo­rzą­do­wy, che­mik
  • Bar­ba­ra Gęb­czak-Janas (ur. 1976) − pol­ska ma­lar­ka
  • Bar­ba­ra Janas-Dudek (ur. 1976) − pol­ska po­et­ka i ani­ma­tor­ka kul­tu­ry
  • Pa­tryk Janas (ur. 1989) – pol­ski aktor
  • Paweł Janas (ur. 1953) − pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Paweł Janas (ur. 1976) – pol­ski ma­larz
  • Piotr Janas (ur. 1970) − pol­ski ma­larz
  • Sta­ni­sław Janas (ur. 1953) − pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz związ­ko­wy
  • Ste­fan Janas (1876–1920) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny, spo­łecz­ny i kul­tu­ral­ny
  • Wac­ław Janas (1939–2014) − pol­ski dy­plo­ma­ta i dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Win­cen­ty Janas (1891–1919) − pol­ski na­u­czy­ciel i dzia­łacz na­ro­do­wy
  • Zbi­gniew Janas (ur. 1953) − pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz opo­zy­cji w PRL

Wikipedia


janasik

naz­wi­sko


SJP.pl


janasz

naz­wi­sko


SJP.pl


janaszek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Ja­na­szek (1947–1998) – pol­ski le­karz i spo­łecz­nik.
  • Wac­ław Ja­na­szek (1903–1944) – pol­ski in­ży­nier.
  • Zbi­gniew Ja­na­szek (1913–1983) – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go.

Wikipedia


jancarz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Jan­carz – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, dzia­łacz opo­zy­cji w PRL
  • Ed­ward Jan­carz – pol­ski żuż­lo­wiec

Wikipedia


jancewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jancykryst

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. an­ty­chryst, dia­beł

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rel. be­zboż­nik, nie­wie­rzą­cy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ancykryst

 (1.2) gw. Górny Śląsk ancykryst

Wiktionary


janczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan­czak – pol­skie naz­wi­sko.
  • Pa­u­li­na Jan­czak – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­no-mu­si­ca­lo­wa, wo­ka­list­ka,
  • Krzysz­tof Alek­san­der Jan­czak – pol­ski kom­po­zy­tor,
  • Jan Ja­nu­a­ry Jan­czak – pol­ski ar­ty­sta pla­styk, ma­larz i pe­da­gog,
  • Krzysz­tof Jan­czak – aktor,
  • Krzysz­tof Jan­czak – siat­karz,
  • Krzysz­tof Alek­san­der Jan­czak – kom­po­zy­tor,
  • Krzysz­tof Jan­czak – ko­men­dant SG,
  • Ju­lian Jan­czak – pol­ski hi­sto­ryk, wy­kła­dow­ca Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go,
  • Ju­lian Jan­czak – pol­ski hi­sto­ryk, wy­kła­dow­ca Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go,
  • Jerzy Jan­czak – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy, sa­mo­rzą­do­wiec,
  • Leon Jan­czak – pol­ski po­li­tyk,

Wikipedia


janczar

żoł­nierz do­bo­ro­wej pie­cho­ty tu­rec­kiej, two­rzo­nej z por­wa­nych brań­ców chrze­ści­jań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz daw­nej re­gu­lar­nej, do­bo­ro­wej pie­cho­ty tu­rec­kiej, two­rzo­nej po­cząt­ko­wo z mło­dych chrze­ści­jań­skich brań­ców zmu­szo­nych do przy­ję­cia is­la­mu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jan­cza­rzy – pie­cho­ta tu­rec­ka
  • jan­czar­ka – strzel­ba
  • jan­cza­ry – dzwo­necz­ki przy koń­skiej uprzę­ży
  • Ta­de­usz Jan­czar (1926–1997) – pol­ski aktor
  • Krzysz­tof Jan­czar (ur. 1950) – pol­ski aktor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciem­ny las twoim pła­szczem, a jan­cza­ry stra­chu • Twój tur­ban z chmur haf­tu­ją bły­ska­wic po­to­ki.

 (1.1) Naj­głów­niej­szą zaś rze­czą było, że jan­cza­ro­wie do­ma­ga­li się wojny i że nie śmia­no opie­rać się ich woli.

 (1.1) Nie od ciosu pie­rza­stej strza­ły jan­cza­ra ję­knął tak głu­cho het­mań­ski syn, lecz za­trząsł się wszy­stek od pol­skiej strza­ły nie­o­myl­nej, co serce prze­szy­ła bo­le­ścią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janczarka ż.

 przym. janczarski

Wiktionary


janczarek

dawna strzel­ba tu­rec­ka


SJP.pl


janczarka

dawna strzel­ba tu­rec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. strzel­ba tu­rec­ka o dłu­giej lufie i krót­kiej za­krzy­wio­nej kol­bie, czę­sto bar­dzo ozdob­na, uży­wa­na głów­nie przez os­mań­skich jan­cza­rów, także w XVII-wiecz­nej Pol­sce ;

Wiktionary

Jan­czar­ka – lekka strzel­ba tu­rec­ka z długą lufą, od dru­giej po­ło­wy XVII wieku bę­dą­ca na wy­po­sa­że­niu od­dzia­łów jan­cza­rów (stąd nazwa), gdzie za­stą­pi­ła po­przed­nio uży­wa­ne łuki. W Pol­sce uży­wa­na w XVII–XVIII wieku, zwła­szcza przez for­ma­cje ko­zac­kie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan­cza­ro­wie (…) słu­ży­li pie­szo uz­bro­je­ni w strzel­by, zwane w Pol­sce jan­czar­ka­mi, krót­kie sza­ble, kor­de­las i pi­sto­let za pasem.

 (1.1) Z pro­mów za­czę­ły grzmieć jan­czar­ki, któ­rym dra­go­nia hu­knę­ła w od­po­wiedź z ban­do­le­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janczar mos.

 przym. janczarski

Wiktionary


janczarki

dzwon­ki przy uprzę­ży; jan­cza­ry


SJP.pl


janczarski

przy­miot­nik od: jan­czar


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z jan­cza­ra­mi, do­ty­czą­cy jan­cza­rów

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do jan­cza­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbiją znowu ostro­gi w boki koń­skie i sko­czą w jan­czar­skie gę­stwi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janczar mos., janczaryn mos., janczaria ż., janczarstwo n., janczarka ż., janczarycha ż., janczaryczka ż.

Wiktionary


janczary

dzwon­ki przy uprzę­ży; jan­czar­ki


SJP.pl

Jan­cza­ry – ro­dzaj in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go z grupy idio­fo­nów, w po­sta­ci nie­wiel­kich dzwo­necz­ków. Kla­sycz­ny spo­sób ich uży­cia po­le­ga na przy­wią­za­niu ich do uprzę­ży koń­skiej, skut­kiem czego za­przęg bie­gnąc wy­wo­łu­je cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk w rytm koń­skich kro­ków.

Wikipedia


janczewice

Jan­cze­wi­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la. Zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1838 r.

Wieś kró­lew­ska Jan­cze­wi­ce po­ło­żo­na była w 1580 roku w po­wie­cie war­szaw­skim ziemi war­szaw­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


janczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan­cze­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie San­tok
  • Jan­cze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Jed­wab­ne
  • Jan­cze­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Wizna
  • Jan­cze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie go­rzow­skim
  • Jan­cze­wo – gro­ma­da w po­wie­cie łom­żyń­skim
  • Jan­cze­wo – dawna nazwa wsi Ją­cze­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bielsk.

Wikipedia


janczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Jan­czew­ski – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


janczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dmy­tro Jan­czuk (ur. 1992) – ukra­iń­ski ka­ja­karz
  • Dmy­tro Jan­czuk (ur. 2000) – ukra­iń­ski siat­karz
  • (Olek­sandr) „Ołeś” (Spy­ry­do­no­wicz) Jan­czuk, (ur. 1956) – ukra­iń­ski re­ży­ser, pro­du­cent i aktor
  • Pawło (Ser­hi­jo­wicz) Jan­czuk, (ur. 1986) – ukra­iń­ski pił­karz
  • Jań­czuk

Wikipedia


janczura

naz­wi­sko


SJP.pl


janczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dawid Jan­czyk (ur. 1987) – pol­ski pił­karz
  • Neil Jan­czyk (ur. 1983) – szkoc­ki pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka
  • Ołek­sa Iwa­no­wycz Jan­czyk (1931-1973) – za­kar­pac­ki ukra­iń­ski pi­sarz, poeta
  • Ta­de­usz Jan­czyk (ur. 1904) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Wie­sław Jan­czyk (ur. 1964) – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jań­czyk

Wikipedia


janczykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


janda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anton Janda – au­striac­ki pił­karz
  • Jakub Janda – cze­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Jo­hann Janda – nie­miec­ki rzeź­biarz
  • Kry­sty­na Janda – pol­ska ak­tor­ka
  • Paweł Janda – pol­ski sę­dzia
  • Janda – miej­sco­wość w Af­ga­ni­sta­nie
  • Janda – część mia­sta Nowa Sa­rzy­na, w Pol­sce, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­żaj­skim, w gmi­nie Nowa Sa­rzy­na
  • Bo­że­na Janda-Dębek – pol­ska psy­cho­log
  • František Janda-Suk – cze­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


janduła

naz­wi­sko


SJP.pl


jane

[czy­taj: dżejn] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Jane – nie­miec­ka grupa roc­ko­wa ak­tyw­na w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych i osiem­dzie­sią­tych XX wieku gra­ją­ca w stylu kos­micz­ne­go rocka. Grupa ma­ją­ce pro­gre­syw­ne za­pę­dy, wy­raź­nie wzo­ro­wa­ła się na brzmie­niu Pink Floyd. Naj­moc­niej­szym punk­tem grupy była me­lo­dyj­na gi­ta­ra Kla­u­sa Hessa.

Wikipedia


janecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Ja­nec­ki (ur. 1956) – in­ży­nier
  • Ja­nusz Ja­nec­ki (1937-2008) – ar­chi­tekt kra­jo­bra­zu
  • Ma­rian Ja­nec­ki (ur. 1963) – sa­mo­rzą­do­wiec
  • Sta­ni­sław Ja­nec­ki (ur. 1955) – dzien­ni­karz
  • Wła­dy­sław Ja­nec­ki (ur. 1934) – po­li­tyk

Wikipedia


janeczek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Jan

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ne­czek – pol­skie naz­wi­sko
  • osoby no­szą­ce naz­wi­sko Ja­ne­czek:
    • Lon­gin Ja­ne­czek − pod­puł­kow­nik Woj­ska Pol­skie­go, pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
    • Jerzy Ja­ne­czek − pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
    • Bar­tosz Ja­ne­czek − pol­ski siat­karz
    • Paweł Ja­ne­czek − po­rucz­nik Biura Ochro­ny Rządu, zgi­nął w Smo­leń­sku w 2010
    • Zbi­gniew Ja­ne­czek − pol­ski gra­fik, wy­daw­ca
    • Ja­nusz Ja­ne­czek − pol­ski ge­o­log-mi­ne­ra­log
    • An­drzej Ja­ne­czek − pol­ski pił­karz
    • Sta­ni­sław Ja­ne­czek − pol­ski far­ma­ce­u­ta, po­li­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Ja­ne­czek nie do­tarł do pracy.

 (1.1) Po­wiedz Ja­necz­ko­wi, żeby na­niósł węgla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan m., Jaś m., Jasiek m., Janko m., Jaśko m., Janek mos.

 przym. Janeczkowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaś, Jasiek, Jaśko

Wiktionary


janeczka

zdrob­nie­nie od: Ja­ni­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ja­ni­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ja­ne­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łam ta­kie­go stor­czy­ka u pani Ja­necz­ki w Żywcu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., Janina ż.

 przym. Janowy, Janeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Janka, Janinka

Wiktionary


janeczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ja­necz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś sprze­dał Ja­necz­ko­wą pi­szczał­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janeczek mos., Janeczka ż.

Wiktionary


janek

zdrob­nie­nie od: Jan (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Jan

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Janka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślicz­ne córki na­u­czy­cie­la śpie­wa­ły do wtóru oj­cow­skim skrzyp­kom. Star­szej, Pe­la­gii, prze­lot­nej sym­pa­tii (bo czo­ło­wą adre­sat­ką „tęs­knot” gim­naz­ja­li­stów była panna Olim­pia Drwę­ska, o iście olim­pij­skiej uro­dzie), wpi­sał 19-letni Janek w imion­nik dwa wier­sze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

 (1.1) In­try­ga Janka miała opła­ka­ne skut­ki.

 (1.1) Panie Janku, pro­szę na­pra­wić faks! Znów za­ciął się pa­pier.

 (1.1) Jan­ko­wi się nie prze­le­wa; oszczę­dza pra­wie na wszyst­kim i za każ­dym razem kon­tro­lu­je swoje wy­dat­ki.

 (1.1) Anka z Jan­kiem kom­pro­mi­to­wa­li się przy swo­ich zna­jo­mych.

 (1.1) Jan­ko­wi nieź­le się po­wo­dzi, ostat­nio kupił nową willę z ba­se­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãnɛk, AS: i ̯ãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janostwo mos., janusz mos., Janusz mos., Jan, Jaś, Jasiek, Janko, Janeczek

 przym. Jankowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaś, Jasiek, Janeczek

Wiktionary


janerka

naz­wi­sko


SJP.pl


janez

sło­weń­skie imię mę­skie


SJP.pl


jang

w chiń­skiej fi­lo­zo­fii: męski, po­zy­tyw­ny pier­wia­stek w przy­ro­dzie, łą­czą­cy się i współ­dzia­ła­ją­cy ze swym prze­ci­wień­stwem - jin; yang


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jang – mia­sto
  • Jang – gaun wikas sa­mi­ti
  • Jang – część atolu Ma­lo­e­lap
  • Jang Ba­ha­dur Rana – ne­pal­ski po­li­tyk
  • Jang Dae-il – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pił­karz
  • Jang Dong-gun – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski aktor
  • Jang Gy­e­ong-mu – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski za­pa­śnik
  • Jang Hye-suk – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ska siat­kar­ka
  • Jang Hyun-soo – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pił­karz
  • Jang Hyun-sung – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski aktor
  • Jang Hyung-seok – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pił­karz
  • Jang I-hyeon – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski za­pa­śnik

Wikipedia


jangcy

rzeka w Chi­nach, naj­dłuż­sza w Azji; Nie­bie­ska Rzeka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. naj­dłuż­sza rzeka Chin i Azji;

Wiktionary

Jang­cy, także: Rzeka Błę­kit­na ("Yang­zi Jiang", ; chiń. upr. 扬子江; chiń. trad. 揚子江; pi­ny­in "Yángzǐ Jiāng", "Chang Jiang" ; chiń. upr. 长江; chiń. trad. 長江; pi­ny­in "Cháng Jiāng"; dosł. „długa rzeka”) – rzeka w Chi­nach, naj­dłuż­sza w Azji i trze­cia po Ama­zon­ce i Nilu pod wzglę­dem dłu­go­ści na Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy Szang­haj leży nad Jang­cy?

Wiktionary


jangczuanozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny sin­rap­to­rów


SJP.pl

Jang­czu­a­no­za­ur ("Yang­chu­a­no­sa­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny sin­rap­to­rów, umie­szcza­nej w na­dro­dzi­nie al­lo­za­u­ro­i­dów. Wy­róż­nia się 2 lub 3 ga­tun­ki, mie­rzą­ce 8 i 7 m dłu­go­ści, przez pe­wien czas w ro­dza­ju tym umie­szcza­no je­szcze ga­tu­nek za­li­cza­ny obec­nie do po­krew­ne­go sin­rap­to­ra.

Wikipedia


jangryst

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. pozn. agrest

Wiktionary


jangtsekiang

daw­niej: Jang­cy (rzeka w Chi­nach)


SJP.pl


janiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­niak − pol­ski praw­nik
  • Ar­ka­diusz Ja­niak − pol­ski lek­ko­at­le­ta, sprin­ter
  • Cla­u­de Ja­niak − szwaj­car­ski po­li­tyk, poseł
  • Ed­ward Ja­niak − rzym­sko­ka­to­lic­ki bi­skup
  • Jan Alek­san­der Ja­niak - pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, poseł
  • Ka­mi­la Ja­niak − pol­ska po­et­ka i wo­ka­list­ka
  • Ka­ro­li­na Ma­li­now­ska-Ja­niak − pol­ska mo­del­ka i ak­tor­ka
  • Ka­zi­mierz Ja­niak − pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, poseł na Sejm
  • Ka­zi­mierz Ja­niak − pol­ski lek­ko­at­le­ta płot­karz
  • Marek Ja­niak − pol­ski ar­chi­tekt, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, ar­ty­sta mul­ti­me­dial­ny
  • Marek Krzysz­tof Ja­niak − pol­ski ra­dio­bio­log
  • Oli­vier Ja­niak (właśc. Piotr Mi­chał Ja­niak) − pol­ski dzien­ni­karz, pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny, kon­fe­ran­sjer, model

Wikipedia


janice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ni­ce – dziel­ni­ca Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go
  • RON Pod­miej­ska (RON Ja­ni­ce) – Ra­dio­wy Oś­ro­dek Na­daw­czy Ja­ni­ce
  • Ja­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Lu­bo­mierz
  • Ja­ni­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Da­szy­na
  • Ja­ni­ce – wieś na Sło­wa­cji po­ło­żo­na w kraju bań­sko­by­strzyc­kim, w po­wie­cie Ry­maw­ska So­bo­ta
  • Ja­ni­ca

Wikipedia


janicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ja­nic­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • An­drzej Ja­nic­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Cze­sław Ja­nic­ki (1926–2012) – po­li­tyk, mi­ni­ster w rzą­dzie Ta­de­u­sza Ma­zo­wiec­kie­go
  • Jagna Ja­nic­ka (ur. 1959) – pol­ska ko­stiu­mo­graf i sce­no­graf­ka
  • Ja­ro­sław Ja­nic­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Jerzy Ja­nic­ki (1928–2007) – pi­sarz, re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Ka­zi­mierz Ja­nic­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Kle­mens Ja­nic­ki (1516–1543) − poeta okre­su odro­dze­nia
  • Kon­stan­ty Ja­nic­ki (1876–1932) − zo­o­log, pa­ra­zy­to­log, cy­to­log
  • Le­sław i Wac­ław Ja­nic­cy (1944-) - pol­scy ak­to­rzy te­a­tral­ni i fil­mo­wi
  • Ma­ciej Ja­nic­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Ma­te­usz Ja­nic­ki (ur. 1983) – aktor

Wikipedia


janiczar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. jan­czar.

Wiktionary


janiczek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. świa­teł­ko ro­bacz­ka świę­to­jań­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­ka­diusz Ja­ni­czek (* 1974, Opole), pol­ski aktor te­a­tral­ny i -fil­mo­wy
  • Roman Wik­tor Ja­ni­czek (1949, Bytom – 2008), pol­ski na­u­ko­wiec, pro­fe­sor
  • Sta­ni­sław Ja­ni­czek (1921–2010) – pol­ski che­mik.

Wikipedia


janie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jać ndk.

Wiktionary


janiec

naz­wi­sko


SJP.pl


janik

naz­wi­sko


SJP.pl

Janik – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Kunów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


janikowianin

miesz­ka­niec Ja­ni­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


janikowianka

miesz­kan­ka Ja­ni­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


janikowo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ja­ni­ko­wo (niem. "Amsee") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim. W la­tach 1975–1998 ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. Sie­dzi­ba gminy Ja­ni­ko­wo.

Leży na po­gra­ni­czu trzech pol­skich re­gio­nów et­nicz­no-kul­tu­ro­wych: Kujaw, Wiel­ko­pol­ski oraz Pałuk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjä̃ɲiˈkɔvɔ, AS: i ̯ä̃ńikovo

Wiktionary


janikowski

przy­miot­nik od: Ja­ni­ko­wo, Ja­ni­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­ni­kow­ski – pol­ski le­karz, pro­fe­sor chi­rur­gii
  • Da­mian Ja­ni­kow­ski – pol­ski za­pa­śnik
  • Hen­ryk Ja­ni­kow­ski – pol­ski pił­karz
  • Jan Ja­ni­kow­ski – pol­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta
  • Ja­ro­sław Ja­ni­kow­ski – pol­ski aktor i tan­cerz
  • Jerzy Ja­ni­kow­ski – pol­ski szpa­dzi­sta
  • Le­o­pold Ja­ni­kow­ski – pol­ski et­no­graf
  • Mie­czy­sław Ja­ni­kow­ski – pol­ski ma­larz
  • Ry­szard Ja­ni­kow­ski – pol­ski ka­ska­der
  • Ry­szard Ja­ni­kow­ski – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Se­ba­stian Ja­ni­kow­ski – pol­ski fo­ot­bo­li­sta
  • Te­o­fil Mi­ko­łaj Alek­san­der Ja­ni­kow­ski – pol­ski ku­piec

Wikipedia


janikulski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z rzym­skim wzgó­rzem Ja­ni­ku­lum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wieść o bli­skim nie­bez­pie­czeń­stwie, Na­za­riusz wy­pro­wa­dził wszyst­kich ukry­tym przej­ściem do furt­ki ogro­do­wej, a na­stęp­nie do opu­szczo­nych ka­mie­nio­ło­mów, od­le­głych o kil­ka­set kro­ków od bramy Ja­ni­kul­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janikulum n.

Wiktionary


janikulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wzgó­rze w obrę­bie Rzymu, na pra­wym brze­gu Tybru, jako znaj­du­ją­ce się poza sta­ro­żyt­ny­mi mu­ra­mi nie jest za­li­cza­ne do hi­sto­rycz­nych sied­miu wzgórz;

Wiktionary

Ja­ni­ku­lum (wł. "Gia­ni­co­lo", łac. "Ia­ni­cu­lum") – wzgó­rze w obrę­bie Rzymu, sto­li­cy Włoch, na pra­wym brze­gu Tybru. Na jego szczy­cie stoi pom­nik Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go. Mimo że jest jed­nym z naj­wyż­szych w gra­ni­cach dzi­siej­sze­go Rzymu, nie jest za­li­cza­ny do hi­sto­rycz­nych sied­miu wzgórz; leży bo­wiem na za­chód od Tybru i poza mu­ra­mi sta­ro­żyt­ne­go mia­sta.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. janikulski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Janikuł

Wiktionary


janikuł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. geogr. zob. Ja­ni­ku­lum.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klasz­tor św. Onu­fre­go leży za Ty­brem, na Ja­ni­ku­le nad bramą San Spi­ri­to, stary, zbu­do­wa­ny był w XV wieku uwsp..

 (1.1) Por­se­na w pier­wszym sztur­mie od­par­ty, przed­sięw­zię­cie siłą do­by­cia mia­sta, na oblę­że­nie od­mie­ni­wszy, ob­sa­dził żoł­nie­rzem Ja­ni­kuł, całe zaś woj­sko nad Ty­brem roz­cią­gnął.

Wiktionary


janina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. kra­ter na po­wierzch­ni Wenus;

Wiktionary

– żeń­ska forma imie­nia Jan za­po­ży­czo­na z ję­zy­ka cze­skie­go. W śred­nio­wie­czu uży­wa­no w Pol­sce także formy Janna, Jana.

Ja­ni­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 12 czerw­ca, 24 czerw­ca, także 29 sierp­nia.

Wedle da­nych re­je­stru PESEL imię Ja­ni­na (jako pier­wsze) we­dług stanu na 22 stycz­nia 2025 w Pol­sce nosi 207 669 ko­biet. Było wów­czas na 33. miej­scu pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­ma­wia­ły­śmy z Ja­ni­ną o nowej za­sta­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jä̃ˈɲĩna, AS: i ̯ä̃ńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janka ż., Janeczka ż., Janinka ż.

:: fm. Jan mos.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Janka, Janeczka, Janinka

Wiktionary


janinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ja­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem Ja­nin­ce pier­ścio­nek z cyr­ko­nią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., Janina ż., Janka ż.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Janina, Janka, Janeczka

Wiktionary


janiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Janki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


janinów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ni­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Ja­ni­nów – osada leśna w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Ja­ni­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy
  • Ja­ni­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ro­ki­ci­ny
  • Ja­ni­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki
  • Ja­ni­nów – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Rud­ni­ki
  • Ja­ni­nów – znie­sio­na część wsi Mą­ko­szyn w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Ja­ni­nów – sta­cja ko­le­jo­wa w Mły­nach, w wo­je­wództ­wie opol­skim

Wikipedia


janion

naz­wi­sko


SJP.pl


janisz

naz­wi­sko


SJP.pl


janiszek

naz­wi­sko


SJP.pl


janiszew

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ni­szew – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Strzel­ce
  • Ja­ni­szew – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Za­krzew
  • Ja­ni­szew – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Bru­dzew

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku lat miesz­kam w Ja­ni­sze­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jä̃ˈɲiʃɛf, AS: i ̯ä̃ńišef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janiszewiak m.

 przym. janiszewski

Wiktionary


janiszewice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ja­ni­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Zduń­ska Wola.

W la­tach 1954–1968 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ja­ni­sze­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Zduń­ska Wola, będąc po­cząt­ko­wo tym­cza­so­wą jej sie­dzi­bą. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


janiszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ni­sze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Chrost­ko­wo
  • Ja­ni­sze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Ja­ni­sze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. tczew­skim, w gmi­nie Pel­plin
  • Ja­ni­sze­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Sork­wi­ty
  • Ja­ni­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec
  • Ja­ni­sze­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec
  • Ja­ni­sze­wo – nie­ist­nie­ją­ca obec­nie osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów

Wikipedia


janiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ja­ni­szew­ski (forma żeń­ska Ja­ni­szew­ska, licz­ba mnoga Ja­ni­szew­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Nosi je około 15 059 osób. Naj­wię­cej osób o tym naz­wi­sku miesz­ka na te­re­nie War­sza­wy.

Na po­cząt­ku lat 90.XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 15 267 osób.

Wikipedia


janiszki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nisz­ki − wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Ka­mien­ny Łuh
  • Ja­nisz­ki – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Wisz­niew
  • Ja­nisz­ki – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Bil­dziu­gi
  • Ja­nisz­ki (okręg sza­wel­ski)
  • Ja­nisz­ki (okręg uciań­ski)
  • Ja­nisz­ki (okręg wi­leń­ski)
  • Ja­nisz­ki – dawny za­ścia­nek w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Twe­recz
  • Ja­nisz­ki – dawny za­ścia­nek w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim
  • Ja­nisz­ki – dawna gmina wiej­ska na Ko­wień­szczyź­nie
  • Ja­nisz­ki – dawna gmina wiej­ska na wi­leń­szczyź­nie
  • Ja­nisz­ki – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Ja­nisz­ki, w re­jo­nie ja­ni­skim, w okrę­gu sza­wel­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. janiski

Wiktionary


janisław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ja­ni­sław – imię mę­skie, bę­dą­ce ne­o­lo­giz­mem ut­wo­rzo­nym po­przez do­da­nie do imie­nia Jan ty­po­wej dla imion sło­wiań­skich koń­ców­ki "-sław".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jä̃ˈɲiswaf, AS: i ̯ä̃ńisu̯af

Wiktionary


janisławice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ni­sła­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Głu­chów
  • Ja­ni­sła­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie So­śnie
  • Ja­ni­sła­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


janisławicki

przy­miot­nik od: Ja­ni­sła­wi­ce


SJP.pl


janisławostwo

Ja­ni­sław z mał­żon­ką; Ja­ni­sła­wo­wie


SJP.pl


janisławowie

Ja­ni­sław z mał­żon­ką; Ja­ni­sła­wo­stwo


SJP.pl


janisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­ni­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


janiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


janka

zdrob­nie­nie od: Ja­ni­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ja­ni­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Janek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Janka – se­rial te­le­wi­zyj­ny dla dzie­ci oraz jego wer­sja fil­mo­wa
  • Janka – forma zdrob­nia­ła od imie­nia żeń­skie­go Ja­ni­na
  • Janka – rzeka w Pol­sce, prawy do­pływ Wie­rzy­cy
  • Janka – rzeka na Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Dzis­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na gło­wie Janki było mnó­stwo rze­czy: bie­ga­ła na wy­kła­dy, pra­co­wa­ła i opie­ko­wa­ła się chorą są­siad­ką.

 (1.1) Janka wie­dzia­ła, do czego to wszyst­ko zmie­rza, więc zbyt do serca nie brała drwin Meli ani pe­dan­tycz­nych in­for­ma­cji re­ży­se­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãŋka, AS: i ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janinka ż., Jasiek mos., Jan mos., Janina ż., Janostwo mos. lm.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Janina

Wiktionary


janke

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bogna Janke – pol­ska dzien­ni­kar­ka i przed­się­bior­ca
  • Frie­drich Janke – nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta
  • Gu­stav Janke – nie­miec­ki ko­larz to­ro­wy
  • Igor Janke – pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta i ko­men­ta­tor po­li­tycz­ny
  • Ja­nusz Janke – pol­ski urzęd­nik i dy­plo­ma­ta
  • Ru­dolf Janke – nie­miec­ki bu­dow­ni­czy or­ga­nów
  • Sta­ni­sław Janke – pol­ski poeta, pro­za­ik, tłu­macz, kry­tyk li­te­rac­ki, pu­bli­cy­sta

Wikipedia


jankes

lek­ce­wa­żą­co lub żar­to­bli­wie: oby­wa­tel USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. albo żart. Ame­ry­ka­nin

 (1.2) hist. miesz­ka­niec pół­noc­nej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Jan­kes ( Yan­kee) – po­sia­da­ją­ce wiele zna­czeń okre­śle­nie Ame­ry­ka­ni­na. Cza­sa­mi ma ono za­bar­wie­nie ne­ga­tyw­ne i głów­nie od­no­si się do osób z pół­noc­nej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­la­cy współ­pra­co­wa­li z jan­ke­sa­mi nie tylko w Iraku.

 (1.2) Przy­stę­pu­jąc do walki z jan­ke­sa­mi, Po­łud­nie nie mogło li­czyć na nasze wspar­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jankes mos.

:: fż. jankeska ż.

 przym. jankeski

 przysł. jankesko

Wiktionary


jankesi

lek­ce­wa­żą­co lub żar­to­bli­wie: oby­wa­tel USA


SJP.pl


jankeska

lek­ce­wa­żą­co lub żar­to­bli­wie: oby­wa­tel­ka USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. albo żart. Ame­ry­kan­ka (oby­wa­tel­ka USA)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na gra­ni­cy prze­słu­chi­wa­ła mnie ruda jan­ke­ska z sand­wi­chem w dłoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jankes mos., Jankeska ż.

:: fm. jankes mos.

 przym. jankeski

 przysł. jankesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Amerykanka

Wiktionary


jankeski

1. przy­miot­nik do: jan­kes
2. przy­miot­nik od: Jan­kes


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jan­ke­sa­mi, do­ty­czą­cy jan­ke­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Któ­re­goś dnia woj­ska jan­ke­skie będą mu­sia­ły opu­ścić Irak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jankeska ż., jankes mos., Jankes mos., Jankeska ż.

 przysł. jankesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amerykański

Wiktionary


jankesko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób jan­ke­ski, po jan­ke­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jankes mos., Jankes mos., jankeska ż., Jankeska ż.

 przym. jankeski

Wiktionary


jankiel

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Jan­kiel – jeden z bo­ha­te­rów eposu "Pan Ta­de­usz" Adama Mic­kie­wi­cza, "Żyd stary i po­wszech­nie znany z pocz­ci­wo­ści", karcz­marz.

Dzier­żaw­ca dwóch karczm (aren­darz) w do­brach So­pli­ców. Był wiel­kim pol­skim pa­trio­tą i bez­błęd­nie mówił po pol­sku. Znał dzie­siąt­ki na­ro­do­wych pie­śni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed Jan­kie­lem tłu­mi­li dawne swe urazy, / Ger­wa­zy groź­ny ręką, ję­zy­kiem Pro­ta­zy.

Wiktionary


jankielowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jan­kie­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Jan­kie­wicz – dok­tor praw, sę­dzia grodz­ki w Sam­bo­rze
  • Irena Jan­kie­wicz – pol­ska na­u­czy­ciel­ka, po­słan­ka
  • Jakub Jan­kie­wicz – pol­ski aktor dzie­cię­cy i dub­bin­go­wy
  • Jan Jan­kie­wicz – dwu­krot­ny wi­ce­mistrz świa­ta w ko­lar­stwie szo­so­wym
  • Jerzy Jan­kie­wicz – pol­ski pilot
  • Karol Jan­kie­wicz – pol­ski aktor dub­bin­go­wy, te­a­tral­ny oraz te­le­wi­zyj­ny
  • Le­szek Jan­kie­wicz – pro­fe­sor i spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fiz­jo­lo­gii ro­ślin ogrod­ni­czych
  • Ma­rian Jan­kie­wicz – pol­ski pilot
  • Paweł Jan­kie­wicz – pol­ski po­li­tyk, praw­nik i dzia­łacz związ­ko­wy
  • Ry­szard Jan­kie­wicz – le­karz, spe­cja­li­sta chi­rur­gii ogól­nej
  • Wik­tor Jan­kie­wicz – pol­ski praw­nik

Wikipedia


janko

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrob­nie­nie od Jan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­ha­te­rem Sien­kie­wi­czow­skiej no­we­li jest cho­ro­wi­ty chło­piec Janko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan m., Jaś m., Jasiek m., Janeczek m., Jaśko m., Janek mos., Jasio mos., Janusz mos.

 przym. Jankowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaś, Jasiek, Jaśko, Janeczek

Wiktionary


jankowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Jan­ko­wiak-Maik (ur. 1984) – pol­ska hi­sto­rycz­ka, edu­ka­tor­ka i re­dak­tor­ka ser­wi­sów hi­sto­rycz­nych
  • Bar­ba­ra Jan­ko­wiak – pol­ska psy­cho­loż­ka
  • Bła­żej Jan­ko­wiak (ur. 1988) – pol­ski re­ży­ser, ope­ra­tor, pro­du­cent i mon­ta­ży­sta
  • Ja­nusz Jan­ko­wiak (ur. 1957) – pol­ski eko­no­mi­sta i pu­bli­cy­sta
  • Józef Jan­ko­wiak (1904–1984) – pol­ski le­karz, bal­ne­o­log
  • Lidia Kup­czyń­ska-Jan­ko­wiak (ur. 1949) – pol­ska ar­tyst­ka zaj­mu­ją­ca się ce­ra­mi­ką oraz wzor­nict­wem
  • Lud­wik Jan­ko­wiak (1912–1991) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Mi­ro­sław Jan­ko­wiak (ur. 1979) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca i kul­tu­roz­naw­ca
  • Pe­la­gia Jan­ko­wiak-Zię­tek (1888–1985) – uczest­nicz­ka straj­ku dzie­ci wrze­siń­skich
  • Prze­my­sław Jan­ko­wiak (ur. 1988) – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny, kom­po­zy­tor, gra­fik, in­ży­nier dźwię­ku i wy­daw­ca
  • Roman Jan­ko­wiak (ur. 1936) – pol­ski in­ży­nier bu­dow­la­ny, spe­cja­li­zu­ją­cy się w kon­struk­cjach me­ta­lo­wych i żel­be­to­wych
  • San­dra Jan­ko­wiak (ur. 1996) – pol­ska że­glar­ka

Wikipedia


jankowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu wsi lub ich czę­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Łasin
  • Jan­ko­wi­ce – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Jeżów
  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kro­śnie­wi­ce
  • Jan­ko­wi­ce – osada w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kro­śnie­wi­ce
  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ła­dzi­ce
  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Ba­bi­ce
  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­szy­ce
  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Pi­li­cą
  • Jan­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy Jan­ko­wic już od­da­li głosy.

 (1.1) Bo­gusz prze­no­co­wał w Jan­ko­wi­cach u swo­jej chrzest­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jankowiczanin mos., jankowiczanka ż.

 przym. jankowicki

Wiktionary


jankowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Jan­ko­wic, zwią­za­ny z Jan­ko­wi­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pła­ci­łam za prąd i gaz na jan­ko­wic­kiej pocz­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jankowice lm nm., jankowiczanin mos., jankowiczanka ż.

Wiktionary


jankowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jankowie

zdrob­nie­nie od: Jan (imię mę­skie)


SJP.pl


jankowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Pa­kość
  • Jan­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Lipno
  • Jan­ko­wo – część wsi Dę­bo­gó­ra w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Jan­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Czer­won­ka
  • Jan­ko­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Rych­li­ki
  • Jan­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Jan­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Świąt­ki
  • Jan­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Wiel­bark
  • Jan­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska
  • Jan­ko­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec
  • Jan­ko­wo – część mia­sta Draw­sko Po­mor­skie w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Jan­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie

Wikipedia


jankowski

naz­wi­sko, np. Hen­ryk Jan­kow­ski (1936-2010), pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, pra­łat


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Jan­kow­ski (1943–2024) – pol­ski le­karz, pe­dia­tra
  • Agata Jan­kow­ska (ur. 1975) – pol­ska pły­wacz­ka
  • Agniesz­ka Jan­kow­ska – pol­ska le­śnicz­ka
  • Agniesz­ka Jan­kow­ska-Ma­rzec – pol­ska hi­sto­rycz­ka sztu­ki
  • Al­do­na Jan­kow­ska (ur. 1964) – pol­ska ak­tor­ka i stand-uper­ka
  • Alek­san­der Jan­kow­ski (1920–1994) – pol­ski woj­sko­wy
  • Alek­san­der Jan­kow­ski (ur. 1994) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Alek­san­dra Jan­kow­ska (ur. 1974) – pol­ska po­li­tycz­ka, urzęd­nicz­ka i me­ne­dżer­ka
  • Aloj­zy Jan­kow­ski (1891–1941) – pol­ski na­u­czy­ciel i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • An­drzej Jan­kow­ski (ur. 1967) – pol­ski pił­karz
  • Anna Jan­kow­ska-Kłap­kow­ska (1925–2004) – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Anna Jan­kow­ska (ur. 1987) – pol­ska wio­ślar­ka

Wikipedia


jankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Janka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Janka

Wiktionary

Jan­ko­wy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kę­piń­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ktoś sprze­dał Jan­ko­we skrzyp­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janko mos., Janek mos.

 przym. Janowy

Wiktionary


janocha

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ja­no­cha – pol­ski woj­sko­wy
  • Alina Ja­no­cha – dok­tor ha­bi­li­to­wa­na w dzie­dzi­nie nauk rol­ni­czych
  • An­drzej Ja­no­cha – ka­pu­cyn, rzeź­biarz, ma­larz, kaz­no­dzie­ja
  • Anna Ja­no­cha – pol­ska ak­tor­ka
  • Hen­ryk Ja­no­cha – pol­ski ar­che­o­log
  • Mi­chał Ja­no­cha – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Mi­chał Ja­no­cha – pol­ski kom­po­zy­tor, dy­ry­gent i pe­da­gog
  • Ry­szard Ja­no­cha – pol­ski praw­nik
  • Sta­ni­sław Ja­no­cha – pol­ski woj­sko­wy
  • Wi­told Ja­no­cha – pol­ski du­chow­ny
  • Ja­no­chy

Wikipedia


janomamski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) etn. zwią­za­ny z Ja­no­ma­ma­mi, do­ty­czą­cy Ja­no­ma­mów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janomamowie lm m.

Wiktionary


janopawlizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) iron. bli­ska kul­to­wi po­sta­wa bez­kry­tycz­ne­go uwiel­bie­nia po­sta­ci Jana Pawła II

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odjaniepawlać ndk.

Wiktionary


janosik

po­tocz­nie:
a) szla­chet­ny zbój­nik;
b) czło­wiek wie­rzą­cy w szla­chet­ność ludzi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Juraj Jánošík – zbój­nik sło­wac­ki
  • Ja­no­sik (1921) – cze­cho­sło­wac­ki film niemy
  • Jánošík (1935) – cze­cho­sło­wac­ki film bio­gra­ficz­ny
  • Ja­no­sik (1963) – dwu­czę­ścio­wy film cze­cho­sło­wac­ki; re­ży­se­ria: Paľo Bie­lik, Jánošík: František Kuch­ta.
  • Ja­no­sik (1973) – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny; re­ży­se­ria: Jerzy Pas­sen­dor­fer, Ja­no­sik: Marek Pe­re­pecz­ko
  • Ja­no­sik (1974) – pol­ski film fa­bu­lar­ny; re­ży­se­ria: Jerzy Pas­sen­dor­fer, Ja­no­sik: Marek Pe­re­pecz­ko
  • Ja­no­sik. Praw­dzi­wa hi­sto­ria (Jánošík. Pravdivá hi­stó­ria) (2009) – pol­sko-cze­sko-sło­wac­ki film fa­bu­lar­ny; re­ży­se­ria: Kasia Ada­mik i Agniesz­ka Hol­land, Ja­no­sik: Václav Jiráček
  • Ja­no­sik. Praw­dzi­wa hi­sto­ria (Jánošík. Pravdivá hi­stó­ria) (2011) – pol­sko-cze­sko-sło­wac­ki se­rial te­le­wi­zyj­ny; re­ży­se­ria: Kasia Ada­mik i Agniesz­ka Hol­land, Ja­no­sik: Vac­lav Ji­ra­cek
  • Ja­no­sik (2013) – pol­sko-sło­wac­ki se­rial ani­mo­wa­ny dla dzie­ci
  • SY Ja­no­sik – pol­ski jacht re­ga­to­wo-tu­ry­stycz­ny, za­gi­nio­ny w 1975 r.
  • Ja­no­sik – pro­gram do elek­tro­nicz­ne­go prze­ka­zu do­ku­men­tów do Za­kła­du Ubez­pie­czeń Spo­łecz­nych
  • Medal Ja­no­si­ka – medal na­da­wa­ny par­ty­zan­tom z okre­su II wojny świa­to­wej za udział w wal­kach o wyz­wo­le­nie Cze­cho­sło­wa­cji

Wikipedia


janosikowe

wpła­ta środ­ków pie­nięż­nych do bu­dże­tu pań­stwa do­ko­ny­wa­na przez jed­nost­ki sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go, któ­rych do­cho­dy po­dat­ko­we prze­kro­czy­ły li­mi­ty wyz­na­czo­ne przez od­po­wied­nią usta­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) publ. obo­wiąz­ko­wa wpła­ta do bu­dże­tu pań­stwa, ui­szcza­na przez naj­bo­gat­sze sa­mo­rzą­dy na rzecz po­zo­sta­łych;

Wiktionary

Ja­no­si­ko­we (nazwa nie­for­mal­na) − wpła­ta do bu­dże­tu pań­stwa do­ko­ny­wa­na na pod­sta­wie uchy­lo­nej usta­wy z dnia 13 li­sto­pa­da 2003 r. o do­cho­dach jed­no­stek sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go () przez jed­nost­ki sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go, któ­rych do­cho­dy z po­dat­ków prze­kra­cza­ją wskaź­ni­ki okre­ślo­ne w tej usta­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2011 r. pow­stał ko­mi­tet ini­cja­ty­wy usta­wo­daw­czej, który za­pro­po­no­wał zmia­nę za­sa­dy na­li­cza­nia ja­no­si­ko­we­go, czyli no­we­li­za­cję usta­wy o do­cho­dach jed­no­stek sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjãnɔɕiˈkɔvɛ, AS: i ̯ãnośikove

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janosik mos., Janosik mos.

 przym. janosikowy, Janosikowy

 przysł. janosikowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podatek janosikowy

Wiktionary


janosikowy

1. → ja­no­sik;
2. po­da­tek ja­no­si­ko­wy - da­ni­na wy­pła­ca­na bied­niej­szym oś­rod­kom przez bo­gat­sze oś­rod­ki; ja­no­si­ko­we


SJP.pl


janostwo

Jan z mał­żon­ką; Ja­no­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) Jan wraz z żoną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dek już jest, Ha­lin­ka też. Cze­ka­my je­szcze tylko na Ja­no­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan m., Janina ż., Janek m., Janka ż.

 przym. Janowy

Wiktionary


janosz

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


janoszek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Ja­no­szek – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Na­ta­lia Ja­no­szek – pol­ska uczest­nicz­ka te­le­wi­zyj­nych pro­gra­mów roz­ryw­ko­wych
  • Ja­no­sik
  • Ja­nosz­ka
  • Ja­no­szy­ce

Wikipedia


janoszka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nosz­ka (potok) - potok we wsi Ka­mesz­ni­ca, do­pływ Soły w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Ja­nosz­ka (Be­skid Mały) - szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Ja­nosz­ka (Pasmo Ja­ło­wiec­kie) - szczyt w Pa­śmie Ja­ło­wiec­kim (w Be­ski­dzie Ma­kow­skim, lub Ży­wiec­kim, w za­leż­no­ści od re­gio­na­li­za­cji)

Wikipedia


janota

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edu­ard Ja­no­ta (1952, Opava – 2011)
  • Eu­ge­niusz Ja­no­ta
  • Jo­lan­ta Ja­no­ta
  • Mi­chał Ja­no­ta (* 1990, Gubin)
  • Wła­dy­sław Roman Ja­no­ta Bzow­ski
  • Zyg­munt Ja­no­ta
  • Ju­liusz Ja­not­ha
  • Na­ta­lia Ja­not­ha
  • Ste­fan Ja­not­ta

Wikipedia


janowczanin

miesz­ka­niec Ja­now­ca (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


janowczanka

miesz­kan­ka Ja­now­ca (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


janowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


janowianin

miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści: Ja­no­wo, Janów, Janów Lu­bel­ski, Janów Pod­la­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści: Ja­no­wo, Janów, Janów Lu­bel­ski lub Janów Pod­la­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janowo n., Janów m.

:: fż. janowianka ż.

 przym. janowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. janowiak

Wiktionary


janowianka

miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści: Ja­no­wo, Janów, Janów Lu­bel­ski, Janów Pod­la­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści: Ja­no­wo, Janów, Janów Lu­bel­ski lub Janów Pod­la­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janowo n., Janów m.

:: fm. janowianin m.

 przym. janowski

Wiktionary


janowice

wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Ruja
  • Ja­no­wi­ce – część wsi Jesz­ko­wi­ce w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Czer­ni­ca
  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­ba­nie
  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec
  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Meł­giew
  • Ja­no­wi­ce – przy­sió­łek wsi Lutol w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Lub­sko
  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Pią­tek
  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Nie­bo­rów
  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Pa­bia­ni­ce
  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Jo­dłow­nik
  • Ja­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Sła­bo­szów

Wikipedia


janowicki

przy­miot­nik od: Ja­no­wi­ce Wiel­kie


SJP.pl


janowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alak­siej Ja­no­wicz – bia­ło­ru­ski agro­nom, ko­mu­ni­stycz­ny dzia­łacz par­tyj­ny i po­li­tyk
  • Jacek Ja­no­wicz – pol­ski ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy, dzien­ni­karz, li­te­rat, kom­po­zy­tor
  • Jan Ja­no­wicz – le­karz
  • Jerzy Ja­no­wicz – pol­ski te­ni­si­sta
  • So­krat Ja­no­wicz – pol­ski pi­sarz na­ro­do­wo­ści bia­ło­ru­skiej

Wikipedia


janowiczanin

miesz­ka­niec Ja­no­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


janowiczanka

miesz­kan­ka Ja­no­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


janowie

imię mę­skie


SJP.pl


janowiec

1. niski krzew z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych;
2. włó­kno uży­wa­ne do wy­ro­bu tka­nin, sieci, wor­ków, itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ge­ni­sta|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin o żół­tych kwia­tach, z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­no­wiec – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych
  • Ja­no­wiec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Bardo
  • Ja­no­wiec (Ja­no­wiec nad Wisłą) – wieś gmin­na w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, sie­dzi­ba gminy Ja­no­wiec
  • Ja­no­wiec – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Ba­bi­most
  • Ja­no­wiec – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Ma­ło­mi­ce
  • Ja­no­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Biała
  • Ja­no­wiec – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Ra­do­myśl Wiel­ki
  • Ja­no­wiec – osada w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Czar­ne
  • Ja­no­wiec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bisz­ty­nek
  • Ja­no­wiec – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce
  • Ja­no­wiec – gmina w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim
  • Ja­no­wiec – gro­ma­da w po­wie­cie pu­ław­skim

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) janowczyk

Wiktionary


janowiecki

przy­miot­nik od: Ja­no­wiec, Ja­no­wiec Ko­ściel­ny, Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski


SJP.pl


janowo

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. osied­le Byd­go­szczy;
3. dziel­ni­ca Rumi;
4. wieś na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­no­wo – część mia­sta Byd­goszcz
  • Ja­no­wo – część mia­sta Rumia
  • Ja­no­wo – wieś w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Wią­zów
  • Ja­no­wo – wieś w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Wa­ga­niec
  • Ja­no­wo – wieś w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Świe­dzieb­nia
  • Ja­no­wo – wieś w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Cheł­miń­ska
  • Ja­no­wo – część wsi Nowy Dwór w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Ja­no­wo – wieś w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ra­dzyń Cheł­miń­ski
  • Ja­no­wo – wieś w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Kikół
  • Ja­no­wo – część wsi Pad­nie­wo w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Ja­no­wo – osada w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Mro­cza
  • Ja­no­wo – wieś w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią

Wikipedia


janowski

przy­miot­nik od: Ja­no­wo, Janów, Janów Lu­bel­ski, Janów Pod­la­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Ja­no­wo

 (1.2) od Janów

 (1.3) od Janów Lu­bel­ski

 (1.4) od Janów Pod­la­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ja­now­ski (ur. 1866, zm. 1944) – pol­ski po­dróż­nik i kra­joz­naw­ca, współ­za­ło­ży­ciel Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Kra­joz­naw­cze­go
  • An­drzej Ja­now­ski (ur. 1935, zm. 2020) – pol­ski pe­da­gog, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Dawid Ja­now­ski (ur. 1868, zm. 1927) – pol­ski sza­chi­sta
  • Ga­briel Ja­now­ski (ur. 1947) – pol­ski po­li­tyk lu­do­wy, poseł na Sejm RP
  • Hen­ryk Ja­now­ski (ur. 1951) – pol­ski bok­ser
  • Jan Ja­now­ski (ur. 1928, zm. 1998) – pol­ski in­ży­nier me­ta­lurg, rek­tor AGH, poseł na Sejm RP, wi­ce­pre­zes Rady Mi­ni­strów, mi­ni­ster-kie­row­nik Urzę­du Po­stę­pu Tech­nicz­ne­go i Wdro­żeń w rzą­dzie Ta­de­u­sza Mazow...
  • Ja­nusz Ja­now­ski (ur. 1965) – pol­ski ma­larz, dok­tor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Ja­ro­sław Ja­now­ski (ur. 1943, zm. 2016) – pol­ski kon­struk­tor lot­ni­czy
  • Ja­ro­sław Ja­now­ski (ur. 1967) – pol­ski wio­ślarz
  • Józef Ka­je­tan Ja­now­ski (ur. 1832, zm. 1914) – pol­ski ar­chi­tekt, se­kre­tarz stanu Rządu Na­ro­do­we­go w pow­sta­niu stycz­nio­wym
  • Jurij Ja­now­ski (ur. 1902, zm. 1954) – ukra­iń­ski poeta i pro­za­ik
  • Lud­wik Ja­now­ski (ur. 1878, zm. 1921) – hi­sto­ryk kul­tu­ry i oś­wia­ty

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Janów mrz., Jan mos., janowianin mos., janowianka ż.

 przym. Janowy

Wiktionary


janowy

taki jak u Jana, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Jana


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Jana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­pu­szcza się, że roz­dział ten po­cho­dzi od kogoś z kręgu Ja­no­we­go, po­nie­waż sze­reg ele­men­tów wska­zu­je na łącz­ność z całą Ewan­ge­lią.

 (1.1) Przed Ja­no­wą cha­łu­pą rosną stare lipy.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Ma­cie­jo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Ja­no­wym polem z dru­giej.

 (1.1) Ja­no­wi sy­no­wie wy­ro­śli na do­rod­nych męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janostwo mos., Janeczka ż., Jan mos., Janek mos., Janeczek mos., Janko mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jasio mos., Jaśko mos., Janina ż., Janinka ż., Janka ż., Jasia ż., Joanna ż., Joasia, Joaśka ż., Asia ż., Aśka ż., Janów mrz., Janowo mrz.

 przym. Jankowy, Jasiowy, Jaśkowy, janowski

Wiktionary


janoś

naz­wi­sko


SJP.pl


jans

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jans – gmina
  • Beat Jans – szwaj­car­ski po­li­tyk
  • Ed­ward Jans – ka­na­dyj­ski strze­lec
  • La­u­rent Jans – luk­sem­bur­ski pił­karz
  • Paul Jans – ni­der­landz­ki pił­karz
  • Pe­trus Jo­sep­hus Jans – ni­der­landz­ki bi­skup
  • Ge­ert­gen tot Sint Jans
  • Sint-Jans

Wikipedia


jansen

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cor­ne­lius Jan­sen – te­o­log, twór­ca jan­se­niz­mu, bi­skup Ypres
  • Dan Jan­sen – ame­ry­kań­ski łyż­wiarz szyb­ki
  • Floor Jan­sen – ho­len­der­ska wo­ka­list­ka
  • Ja­ni­ne Jan­sen – ho­len­der­ska skrzy­pacz­ka
  • Mar­cell Jan­sen – nie­miec­ki pił­karz
  • Mark Jan­sen – ho­len­der­ski muzyk
  • Mo­ni­que Jan­sen – ho­len­der­ska dy­sko­bol­ka
  • Ro­nald Jan­sen – ho­len­der­ski ho­ke­i­sta na tra­wie
  • Rose Jan­sen – ho­len­der­ska wio­ślar­ka
  • Theo Jan­sen – ho­len­der­ski na­u­ko­wiec i ar­ty­sta
  • Tor­sten Jan­sen – nie­miec­ki pił­karz ręcz­ny
  • Wim Jan­sen – ho­len­der­ski pił­karz oraz tre­ner pił­kar­ski

Wikipedia


jansenista

zwo­len­nik jan­se­niz­mu


SJP.pl


jansenistka

→ jan­se­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

jansenista

jansenistyczny

do­ty­czą­cy jan­se­niz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z jan­se­niz­mem albo jan­se­ni­stą, do­ty­czą­cy jan­se­niz­mu albo jan­se­ni­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jansenizm mrz., jansenista mos., jansenistka ż.

Wiktionary


jansenizm

po­tę­pia­ny przez pa­pie­ży re­for­ma­tor­ski prąd fi­lo­zo­ficz­ny w ka­to­li­cyz­mie fran­cu­skim (XVII-XVIII wiek)


SJP.pl

Jan­se­nizm – ruch te­o­lo­gicz­no-du­cho­wy za­po­cząt­ko­wa­ny przez bi­sku­pa Ypres, Cor­ne­liu­sa Jan­se­na (1585–1638), któ­re­go dzie­ło "Au­gu­sti­nus" stało się pod­sta­wą tej nauki. Roz­wój jan­se­niz­mu przy­padł na prze­łom XVII i XVIII wieku. Zy­skał on znacz­ne uz­na­nie we Fran­cji i w Ni­der­lan­dach sta­jąc się przy­czy­ną kry­zy­su Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w tych pań­stwach.

Wikipedia


janson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David Jan­son – aktor bry­tyj­ski
  • Horst Jan­son – nie­miec­ki aktor
  • Lacy Jan­son – ame­ry­kań­ska tycz­kar­ka
  • Ro­bert Jan­son – pol­ski muzyk, lider ze­spo­łu Va­rius Manx
  • La Cha­pel­le-Jan­son – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • Jans­son
  • Jan­sen

Wikipedia


jansson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bengt Jans­son – szwedz­ki żuż­lo­wiec
  • Börje Jans­son – szwedz­ki sza­chi­sta
  • Eugène Jans­son – szwedz­ki ma­larz
  • Hen­rik Jans­son – szwedz­ki snow­bo­ar­dzi­sta
  • Jan Jans­son – szwedz­ki pił­karz
  • Lars Jans­son – fiń­ski pi­sarz i ry­sow­nik
  • Lars Jans­son – szwedz­ki żuż­lo­wiec
  • Pon­tus Jans­son – szwedz­ki pił­karz
  • Tommy Jans­son – szwedz­ki żuż­lo­wiec
  • Tove Jans­son – fiń­ska pi­sar­ka szwedz­ko­ję­zycz­na, ma­lar­ka
  • Ulrik Jans­son – szwedz­ki pił­karz
  • Vik­tor Jans­son – fiń­ski rzeź­biarz

Wikipedia


jantar

ko­pal­na ży­wi­ca drzew igla­stych z trze­cio­rzę­du; bursz­tyn, suk­cy­nit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. bursz­tyn

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jan­tar – dawna nazwa bursz­ty­nu
  • Jan­tar – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna
  • Jan­tar-Le­śni­czów­ka – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Ste­gna
  • Jan­tar – gro­ma­da
  • Jan­tar – wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek oso­bo­wy w Jan­ta­rze, w gmi­nie Ste­gna
  • Jan­tar – ro­dzi­na pol­skich szy­bow­ców
  • Jan­tar – naj­star­szy pły­wa­ją­cy sta­tek pa­sa­żer­ski w Pol­sce
  • Jan­tar – ka­ta­ma­ran pa­sa­żer­ski typu KP-2 Ko­ło­brze­skiej Że­glu­gi Pa­sa­żer­skiej
  • „Jan­tar” – dawny ty­god­nik dla mło­dzie­ży, wy­da­wa­ny w Szcze­ci­nie
  • Jan­tar – sta­dion pił­kar­ski w Rosji, w Mosk­wie
  • Cen­trum Hand­lo­we Jan­tar w Słup­sku
  • Anna Jan­tar – pio­sen­kar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szedł do roz­ko­pu­ją­cych ła­wi­ce pia­sko­we i bro­dzą­cych wśród mie­lizn, żeby na bryłę bla­de­go jan­ta­ru na­tra­fić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãntar, AS: i ̯ãntar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jantarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bursztyn

Wiktionary


jantarowy

przy­miot­nik od: jan­tar


SJP.pl


jantek

gwa­ro­we zdrob­nie­nie od: An­to­ni (imię mę­skie)


SJP.pl


jantosia

zdrob­nie­nie od: An­to­ni­na; Jan­toś­ka


SJP.pl


jantośka

zdrob­nie­nie od: An­to­ni­na; Jan­to­sia


SJP.pl


jantuś

zdrob­nie­nie od: An­to­ni (imię mę­skie)


SJP.pl


januar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. sty­czeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãˈnuwar, AS: i ̯ãnuu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. January m.

Wiktionary


januaria

imię żeń­skie


SJP.pl

Ja­nu­a­ria – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ja­nu­a­ry. Ist­nie­ją dwie świę­te o tym imie­niu.

Ja­nu­a­ria imie­ni­ny ob­cho­dzi: 2 marca i 17 lipca.

Wikipedia


januariusz

imię mę­skie


SJP.pl

Ja­nu­a­riusz – mę­skie imię po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, obocz­na forma imie­nia Ja­nu­a­ry.

Ja­nu­a­riusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 19 stycz­nia i 19 wrze­śnia.

Wikipedia


januarostwo

Ja­nu­a­ry z mał­żon­ką; Ja­nu­a­ro­wie


SJP.pl


januarowie

Ja­nu­a­ry z mał­żon­ką; Ja­nu­a­ro­stwo


SJP.pl


january

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ja­nu­a­ry – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od imie­nia boga Ja­nu­sa, jed­nak pier­wot­nie oz­na­cza­ło chłop­ca, który uro­dził się w stycz­niu (po ła­ci­nie "men­sis Ia­nu­a­rius").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjãnuˈwarɨ, AS: i ̯ãnuu̯ary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. januar mrz.

Wiktionary


januchowski

naz­wi­sko


SJP.pl


januchta

naz­wi­sko


SJP.pl

Ja­nuch­ta – przy­sió­łek wsi Kuź­ni­ca w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim w po­wie­cie przy­su­skim w gmi­nie Przy­su­cha.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Te­re­sy od Dzie­ciąt­ka Jezus w Ru­skim Bro­dzie.

Wikipedia


janukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


janukowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


janukowycz

naz­wi­sko


SJP.pl


janus

bó­stwo rzym­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit. sta­ro­i­tal­ski bóg o dwóch twa­rzach;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. jeden z księ­ży­ców Sa­tur­na;

Wiktionary

Janus – jedno z naj­waż­niej­szych bóstw sta­ro­i­tal­skich czczo­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie. Był bo­giem wszel­kich po­cząt­ków, a także opie­ku­nem drzwi, bram, przejść i mo­stów, pa­tro­nem umów i ukła­dów so­jusz­ni­czych.

Od niego po­cho­dzi ła­ciń­ska nazwa mie­sią­ca stycz­nia ("Ia­nu­a­rius"). W póź­niej­szych przed­sta­wie­niach ale­go­rycz­nych (re­ne­sans, barok) uo­sa­biał zimę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy mo­dłach i ofia­rach Westę wy­mie­nia­no za­wsze na ostat­nim miej­scu, a Ja­nu­sa za­wsze na pier­wszym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãnus, AS: i ̯ãnus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janusz m.

 przym. Janusowy, janusowy, Januszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) Saturn X

Wiktionary


janusowy

dwuz­nacz­ny; dwu­li­co­wy; za­gad­ko­wy


SJP.pl


janusz

Ja­nusz; po­gard­li­wie:
1. osoba o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Po­la­kom, np. duży brzuch, czę­ste na­rze­ka­nie, za­mi­ło­wa­nie do al­ko­ho­lu;
2. osoba nie­kom­pe­tent­na w danej dzie­dzi­nie; laik, dy­le­tant, ama­tor;
3. osoba za­wist­na, prze­sąd­nie skąpa; burak, ce­bu­lak, ce­bu­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. pejor. o oso­bie nie­kom­pe­tent­nej, niez­na­ją­cej się na rze­czy

 (1.2) slang. pejor. o ste­re­o­ty­po­wym Po­la­ku;

Wiktionary

– imię mę­skie ut­wo­rzo­ne na grun­cie ję­zy­ka pol­skie­go od imie­nia Jan; pier­wot­nie była to forma zdrob­nia­ła, ale od bar­dzo dawna wy­stę­pu­je jako sa­mo­dziel­ne imię, być może nawet od XII wieku (naj­star­sze za­pi­sy po­cho­dzą z lat 1145 i 1178). Re­gio­nal­nie do dziś two­rzy się od imie­nia "Jan" zdrob­nie­nie "Ja­nusz".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten koleś to nie­zły ja­nusz, od­ku­rza­czem chciał pos­przą­tać roz­la­ną wodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãnuʃ, AS: i ̯ãnuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. januszostwo n., Janusz mos., Jan mos., Janek mos., Jaś mos.

:: zdrobn. Januszek mos.

 przym. januszowy, Januszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. dyletant, laik, profan

Wiktionary


januszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


januszek

zdrob­nie­nie od: Ja­nusz (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: Ja­nusz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ja­nu­szek – pol­ski lut­nik
  • Zbi­gniew Ja­nu­szek – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy, eko­no­mi­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­nu­szek tłukł matkę ile wle­zie.

 (1.1) Inka za­ło­ży­ła Ja­nusz­ko­wi dwie różne skar­pe­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janusz mos., janusz mos.

 przym. Januszowy

Wiktionary


januszeria

ja­nu­szo­stwo; po­gard­li­wie:
1. spo­sób bycia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osoby o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Po­la­kom;
2. ogół ludzi za­cho­wu­ją­cych się w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osoby o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Po­la­kom


SJP.pl


januszerka

po­tocz­nie: pry­mi­tyw­ne, nie­pro­fe­sjo­nal­ne za­cho­wa­nia lub tan­det­ne roz­wią­za­nia; cwa­niact­wo, by­le­ja­kość


SJP.pl


januszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­nu­sze­wicz – prof. dr hab. med., pol­ski in­ter­ni­sta, spe­cja­li­sta w za­kre­sie hi­per­ten­sjo­lo­gii, kie­row­nik Kli­ni­ki Nad­ci­śnie­nia Tęt­ni­cze­go In­sty­tu­tu Kar­dio­lo­gii w War­sza­wie
  • Au­gu­styn Ja­nu­sze­wicz (1930-2011) – bi­skup ka­to­lic­ki
  • Ja­ro­sław Ja­nu­sze­wicz (ur. 1973) – muzyk, kom­po­zy­tor, aktor, autor mu­zy­ki do fil­mów i spek­ta­kli te­a­tral­nych
  • Jerzy Ja­nu­sze­wicz (1934–1992) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Paweł Ja­nu­sze­wicz (ur. 1952) – prof. dr hab. med., pol­ski pe­dia­tra, wie­lo­let­ni dy­rek­tor Cen­trum Zdro­wia Dziec­ka w War­sza­wie
  • Wło­dzi­mierz Ja­nu­sze­wicz (ur. 1927) – prof. dr hab. med., pol­ski in­ter­ni­sta, wie­lo­let­ni kie­row­nik Ka­te­dry i Kli­ni­ki Cho­rób Wew­nętrz­nych i Nad­ci­śnie­nia Tęt­ni­cze­go Aka­de­mii Me­dycz­nej w War­sza­wie

Wikipedia


januszewo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nu­sze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża
  • Ja­nu­sze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo
  • Ja­nu­sze­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Susz
  • Ja­nu­sze­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec
  • Ja­nu­sze­wo – część wsi Kuź­ni­ca Zbą­ska, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce
  • Ja­nu­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian
  • Ja­nu­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Ja­nu­sze­wo – obec­nie część agro­mia­stecz­ka Kró­lew­szczyz­na w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie dok­szyc­kim, w siel­so­wie­cie Kró­lew­szczyz­na
  • Ja­nu­sze­wo – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Knia­hi­nin
  • Ja­nu­sze­wo
  • Ja­nu­sze­wo – miej­sco­wość w Rosji w ob­wo­dzie li­piec­kim
  • Ja­nu­szew

Wikipedia


januszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


januszex

po­tocz­nie: firma dzia­ła­ją­ca nie­pro­fe­sjo­nal­nie, ofe­ru­ją­ca tanie, ni­skiej ja­ko­ści usłu­gi i źle trak­tu­ją­ca pra­cow­ni­ków


SJP.pl


januszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Ja­nusz­kie­wicz (1803-1857) – pol­ski poeta
  • Alek­san­der Ja­nusz­kie­wicz (1872-1955) – pol­ski le­karz
  • Eu­sta­chy Ja­nusz­kie­wicz (1805-1874) – pol­ski pi­sarz
  • Mar­cin Ja­nusz­kie­wicz (1987–) – pol­ski aktor
  • Ni­ko­łaj Ja­nusz­kie­wicz (1868-1918) – ro­syj­ski ge­ne­rał

Wikipedia


januszko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­nusz­ko
  • Le­o­nard Ja­nusz­ko
  • Ma­ciej Ja­nusz­ko
  • Na­ta­lia Ja­nusz­ko
  • Ta­de­usz Ja­nusz­ko

Wikipedia


januszkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Ja­nusz­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Zdzie­szo­wi­ce
  • Ja­nusz­ko­wi­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Brzo­stek
  • Ja­nusz­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Tu­czę­py
  • Ja­nusz­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ko­ziel­skim
  • Ja­nusz­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ole­śnic­kim

Wikipedia


januszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Wiel­ka
  • Ja­nusz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin
  • Ja­nusz­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Ja­nusz­ko­wo – gro­ma­da
  • Ja­nusz­ko­wo – dawna osada w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim, w siel­so­wie­cie Soły.

Wikipedia


januszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­nusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


januszostwo

ja­nu­sze­ria; po­gard­li­wie:
1. spo­sób bycia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osoby o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Po­la­kom;
2. ogół ludzi za­cho­wu­ją­cych się w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osoby o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Po­la­kom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) Ja­nusz z żoną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janusz mos./ż.

Wiktionary


januszowaty

po­gard­li­wie: ma­ją­cy ste­re­o­ty­po­we, ne­ga­tyw­ne cechy przy­pi­sy­wa­ne Po­la­kom; ja­nu­szo­wy, ja­nu­szow­ski


SJP.pl


januszować

po­gard­li­wie: za­cho­wy­wać się jak osoba o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Po­la­kom


SJP.pl


januszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nu­szo­wi­ce – przy­sió­łek wsi Wo­ja­nów po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce
  • Ja­nu­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki
  • Ja­nu­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Zie­lon­ki
  • Ja­nu­szo­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Gnoj­no
  • Ja­nu­szo­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szy­ce

Wikipedia


januszowie

Ja­nusz z mał­żon­ką; Ja­nu­szo­stwo


SJP.pl


januszowski

po­gard­li­wie: ma­ją­cy ste­re­o­ty­po­we, ne­ga­tyw­ne cechy przy­pi­sy­wa­ne Po­la­kom; ja­nu­szo­wy, ja­nu­szo­wa­ty


SJP.pl


januszowy

po­gard­li­wie: ma­ją­cy ste­re­o­ty­po­we, ne­ga­tyw­ne cechy przy­pi­sy­wa­ne Po­la­kom; ja­nu­szo­wa­ty, ja­nu­szow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ja­nu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Ja­nu­szo­wym polu latoś zboże obro­dzi­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janusz m., Januszek m., janusz mos., Janus mos./mrz.

Wiktionary


janów

1. wieś w Pol­sce;
2. mia­sto na Lit­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie

 (1.2) geogr. mia­sto w Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Janów – mia­sto w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Janów 
  • Janów – część mia­sta Ka­to­wi­ce
  • Janów – część mia­sta Konin
  • Janów – część mia­sta Łódź
  • Janów Miej­ski-Ćmok – część mia­sta My­sło­wi­ce
  • Janów – wieś w pow. chełm­skim, w gmi­nie Chełm
  • Janów – znie­sio­na osada leśna w pow. chełm­skim, w gmi­nie Chełm
  • Janów – wieś w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Gar­bów 
  • Janów – wieś w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Pu­ła­wy 
  • Janów – wieś w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów
  • Janów – część wsi Wola Wią­zo­wa w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Ru­siec 
  • Janów – wieś w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów 

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., janowianin m., janowianka ż.

 przym. janowski, Janowy

Wiktionary


janówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nó­wek (dawn. Góry) – część mia­sta Łódź
  • Ja­nó­wek – część mia­sta Mod­li­bo­rzy­ce
  • Ja­nó­wek – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Ur­sy­nów
  • Ja­nó­wek – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Jeżów Su­dec­ki
  • Ja­nó­wek – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Jor­da­nów Ślą­ski
  • Ja­nó­wek – część wsi Ur­szu­lin w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie No­wod­wór
  • Ja­nó­wek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Meł­giew
  • Ja­nó­wek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Pia­ski
  • Ja­nó­wek – osada wsi Za­bieł­łów w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • Ja­nó­wek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Pią­tek
  • Ja­nó­wek – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Nie­bo­rów
  • Ja­nó­wek – część wsi Ka­ro­li­na w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów

Wikipedia


jao

lud za­miesz­ku­ją­cy po­łud­nio­we Chiny i pół­noc­ne In­do­chi­ny; Miao; Meosi


SJP.pl


jap.

skrót od: ja­poń­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


japa

po­tocz­nie: twarz, usta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. dziu­ra

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. jama ustna

 (1.3) wulg. twarz, gęba, fa­cja­ta, morda, pysk, buzia

wy­krzy­knik

 (2.1) grub. zam­knij się!, stul pysk!

Wiktionary


japandi

[czy­taj: dża­pan­di] styl wnę­trzar­ski łą­czą­cy mi­ni­ma­lizm ja­poń­ski z przy­tul­no­ścią skan­dy­naw­skie­go de­si­gnu


SJP.pl


japienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|japić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. japić

Wiktionary


japiszon

po­gard­li­wie o yup­pim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. osoba młoda, zwy­kle z du­że­go mia­sta, na­sta­wio­na na ka­rie­rę, pie­nią­dze i wi­ze­ru­nek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) yuppie

Wiktionary


japiszonka

→ ja­pi­szon


SJP.pl

Patrz:

japiszon

japić

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. dziu­ra­wić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japienie n.

Wiktionary


japok

ssak z ro­dzi­ny dy­del­fo­wa­tych, za­li­cza­ny do tor­ba­czy; płet­wo­nóg wor­ko­wa­ty, dy­delf wodny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chi­ro­nec­tes mi­ni­mus|Zim­mer­mann|ref=tak., ame­ry­kań­ski tor­bacz o ziem­no-wod­nym try­bie życia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Palce tyl­nych koń­czyn ja­po­ków są po­łą­czo­ne błoną pław­ną.

Wiktionary


japoneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Ja­pon­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., japonka ż., japoński m., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japonizacja ż., japonizowanie n.

 czas. japonizować

 przym. japoński, japonistyczny, japonizacyjny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japonia

pań­stwo w Azji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;

Wiktionary

Ja­po­nia (jap. 日本 Nihon lub Nip­pon; właśc. 日本国 "Nip­pon-koku" lub "Nihon-koku", czyli "Pań­stwo Ja­poń­skie") – pań­stwo wy­spiar­skie po­ło­żo­ne na wą­skim łań­cu­chu wysp na za­chod­nim Pa­cy­fi­ku, u wschod­nich wy­brze­ży Azji, o dłu­go­ści 3,3 tys. km, ze sto­li­cą w Tokio.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­lu­tą Ja­po­nii jest jen.

 (1.1) Od dziec­ka chcia­łem je­chać do Ja­po­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃ɲja, AS: i ̯apõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., japonka ż., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japońskość ż., japońszczyzna ż., japoński m., japonizacja ż., japonizowanie n., Japoneczka ż.

 czas. japonizować ndk.

 przym. japoński, japonistyczny

 przysł. po japońsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kraj Kwitnącej Wiśni, Kraj Wschodzącego Słońca, Nippon; śląski Japůńijo

Wiktionary


japoniec

lek­ce­wa­żą­co: Ja­poń­czyk; Ja­po­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. obraź. Ja­poń­czyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. mot. sa­mo­chód oso­bo­wy ja­poń­skiej pro­duk­cji

 (2.2) pot. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ras­sius gi­be­lio|ref=tak., karaś sre­brzy­sty

 (2.3) pot. kulin. ro­dzaj cia­sta z ma­kiem i jabł­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ja­poń­ce to jed­nak mają nas­ra­ne pod ko­pu­łą!

 (2.2) W cza­sie tarła sa­mi­ce ja­poń­ców wy­ko­rzy­stu­ją samce in­nych ryb kar­pio­wa­tych, by te po­le­wa­ły swoim na­sie­niem ich ikrę.

 (2.3) Ja­po­niec to nie­dro­gie cia­sto, które dzię­ki wy­ko­rzy­sta­niu ja­błek ma wil­got­ną i de­li­kat­ną kon­sy­sten­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃ɲɛt͡s, AS: i ̯apõńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japoniec m., Japonia ż., Japończyk m., japończyk m., Japonka ż., japonka ż., Japoneczka ż., japonizm m., japoński m., japońszczyzna ż., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizacja ż., japonizowanie n.

 czas. japonizować

 przym. japoński, japonistyczny, japonizacyjny

 przysł. po japońsku

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) japończyk

 (2.2) japończyk

 (2.3) makowiec japoński

Wiktionary


japonista

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ja­po­ni­sty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. osoba zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo ję­zy­kiem ja­poń­skim oraz kul­tu­rą i li­te­ra­tu­rą Ja­po­nii

 (1.2) na­u­czy­ciel ję­zy­ka ja­poń­skie­go

 (1.3) pot. stu­dent lub ab­sol­went ja­po­ni­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., japonistyka ż.

:: fż. japonistka ż.

 czas. japonizować ndk.

 przym. japoński, japonistyczny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japonistka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ja­po­ni­sty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: ja­po­ni­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjapɔ̃ˈɲistka, AS: i ̯apõńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japonistyka ż., Japonia ż., Japończyk m., japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., Japoneczka ż., japonka ż., japonizm m., japoński m., japonizacja ż., japonizowanie n.

:: fm. japonista m.

 czas. japonizować

 przym. japonistyczny, japoński, japonizacyjny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japonistyczny

→ ja­po­ni­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ja­po­ni­sty­ką, do­ty­czą­cy ja­po­ni­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

japonistyka

Przykłady

 (1.1) Za­pra­sza­my na Drugi Ogól­no­pol­ski Kon­gres Ja­po­ni­stycz­ny do Ka­to­wic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizacja ż., japoński mrz., japonizm mrz., Japoneczka ż., Japonia ż., Japoniec mos., Japonka ż., Japończyk mos., japoniec mos./mzw.

 przym. japoński

Wiktionary


japonistyka

stu­dia nad ję­zy­kiem i li­te­ra­tu­rą ja­poń­ską; fi­lo­lo­gia ja­poń­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. nauka o kul­tu­rze, sztu­ce i ję­zy­ku ludów za­miesz­ku­ją­cych Ja­po­nię;

 (1.2) pot. wy­dział lub kie­ru­nek na uczel­ni obej­mu­ją­cy stu­dia w za­kre­sie ja­po­ni­sty­ki (1.1)

Wiktionary

Ja­po­ni­sty­ka, ina­czej ja­po­no­lo­gia – w sze­ro­kim ro­zu­mie­niu ogół dzie­dzin na­u­ko­wych hu­ma­ni­stycz­nych i spo­łecz­no-eko­no­micz­nych, ma­ją­cych za obiekt badań to, co wiąże się z Ja­po­nią: język ja­poń­ski, kul­tu­rę, hi­sto­rię, sy­ste­my re­li­gij­ne i fi­lo­zo­ficz­ne, li­te­ra­tu­rę, a także go­spo­dar­kę, po­li­ty­kę, spo­łe­czeń­stwo ja­poń­skie itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­sar­ka stu­dio­wa­ła w Kra­ko­wie ja­po­ni­sty­kę.

 (1.2) Poz­na­li się na wy­dzia­le ja­po­ni­sty­ki w Rzy­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japonista m., japonistka ż., Japonia ż., japoński mrz., japonizm mrz., Japoneczka ż., Japoniec mos., Japonka ż., Japończyk mos., japoniec mos./mzw.

 przym. japonistyczny, japoński

Wiktionary


japonizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzu­ca­nie lub przys­wa­ja­nie kul­tu­ry ja­poń­skiej i ję­zy­ka ja­poń­skie­go

 (1.2) na­da­wa­nie cze­muś ja­poń­skie­go cha­rak­te­ru lub wła­ści­wo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., japonizm m., Japoneczka ż., japoński mrz., Japoniec mos., Japonka ż., Japończyk mos., japoniec mos./mzw.

 przym. japonistyczny, japoński

Wiktionary


japonizm

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz lub jego forma fo­ne­tycz­na prze­ję­te z ję­zy­ka ja­poń­skie­go bądź na tym ję­zy­ku wzo­ro­wa­ne; za­po­ży­cze­nie ja­poń­skie;
2. ele­ment ty­po­wy dla Ja­po­nii, zwła­szcza dla sztu­ki ja­poń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa za­po­ży­czo­na z ję­zy­ka ja­poń­skie­go;

 (1.2) szt. sty­li­stycz­ne na­wią­za­nie do sztu­ki ja­poń­skiej, wpły­wy i in­spi­ra­cje

Wiktionary

Ja­po­niz­my – wy­ra­zy bądź zwro­ty za­po­ży­czo­ne z ję­zy­ka ja­poń­skie­go, ewen­tu­al­nie wzo­ro­wa­ne na tym ję­zy­ku.

Ja­po­niz­my to okre­śle­nia zwią­za­ne z kul­tu­rą ja­poń­ską. W ję­zy­ku pol­skim wy­ra­za­mi za­po­ży­czo­ny­mi i nie­ma­ją­cy­mi pol­skie­go od­po­wied­ni­ka są m.in.: ai­ki­do, bon­sai, dżudo, dżu­dżit­su, ha­ra­ki­ri, ike­ba­na, ka­ra­o­ke, ka­ra­te, ori­ga­mi, sake, sep­pu­ku, sio­gun, sumo, torii i wiele in­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃ɲism̥, AS: i ̯apõńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk mos., Japonka ż., japonistyka ż., japonista mos., japonistka ż., japońszczyzna ż., japońskość ż., japonologia ż., Japoniec mos., japoniec mos., japonka ż., japonki nmos., japoński mrz., japonizowanie n., Japoneczka ż., japonizacja ż.

 przym. japoński, japonistyczny

Wiktionary


japonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ja­po­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk mos., japończyk mrz., Japoniec mos., japoniec mos./mzw., Japonka ż., japonka ż., Japoneczka ż., japonistyka ż., japonista mos., japonistka ż., japonizm mrz., japoński mrz., japonizacja ż.

 czas. japonizować ndk.

 przym. japoński, japonistyczny

Wiktionary


japonizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zja­po­ni­zo­wać)

 (1.1) kult. pro­mo­wać lub na­rzu­cać kul­tu­rę ja­poń­ską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japoniec mzw./mos., Japończyk mos., Japonka ż., Japoniec mos., Japonia ż., Japoneczka ż.

Wiktionary


japonka

1. ręcz­ny dwu­ko­ło­wy wózek do prze­wo­zu cie­kłe­go be­to­nu, pia­sku itp.;
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) san­da­łek no­szo­ny na bosą stopę, zwy­kle pla­sti­ko­wy lub gu­mo­wy, trzy­ma­ją­cy się na dwóch pa­skach prze­cho­dzą­cych mię­dzy pa­lu­chem a są­sied­nim pal­cem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kla­pek z pa­skiem po­mię­dzy dużym pal­cem a pal­cem obok;

 (1.2) bud. dwu­ko­ło­wy wózek ręcz­ny z prze­chyl­ną skrzy­nią słu­żą­cy do prze­wo­że­nia be­to­nu, pia­sku itp.

 (1.3) kulin. cia­sto z ma­kiem, bitą śmie­ta­ną i jabł­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem naj­chęt­niej cha­dzam w ja­pon­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃nka, AS: i ̯apõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japońskość ż., japońszczyzna ż., japoński m., japonizacja ż., japonizowanie n., Japoneczka ż.

 czas. japonizować

 przym. japoński, japonistyczny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japonki

1. ręcz­ny dwu­ko­ło­wy wózek do prze­wo­zu cie­kłe­go be­to­nu, pia­sku itp.;
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) san­da­łek no­szo­ny na bosą stopę, zwy­kle pla­sti­ko­wy lub gu­mo­wy, trzy­ma­ją­cy się na dwóch pa­skach prze­cho­dzą­cych mię­dzy pa­lu­chem a są­sied­nim pal­cem


SJP.pl

Ja­pon­ki – ro­dzaj obu­wia, lek­kie san­da­ły lub klap­ki przy­trzy­my­wa­ne na sto­pie dwoma ela­stycz­ny­mi pa­ska­mi łą­czą­cy­mi się z przo­du i wspól­nie mo­co­wa­ny­mi do po­desz­wy obu­wia po­mię­dzy pa­lu­chem a pal­cem dru­gim. Ich końce są przyt­wier­dzo­ne do tyl­nej czę­ści po­desz­wy w ten spo­sób, że paski two­rzą kształt li­te­ry „Y”.

Wikipedia


japonolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ja­po­no­lo­gii


SJP.pl


japonologia

stu­dia nad ję­zy­kiem i li­te­ra­tu­rą ja­poń­ską


SJP.pl


japończyk

po­tocz­nie: po­jazd pro­duk­cji ja­poń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. środ. sa­mo­chód pro­duk­cji ja­poń­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod maską auta znaj­du­je się no­wo­czes­na – jak na „ja­poń­czy­ka” przy­sta­ło – szes­na­sto­za­wo­ro­wa jed­nost­ka ben­zy­no­wa o po­jem­no­ści 1800 ccm.

 (1.1) Nasz me­cha­nik nie ma do­bre­go zda­nia o ja­poń­czy­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japończyk mos., japoniec mzw./mos.

Wiktionary


japoński

zwią­za­ny z Ja­po­nią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy lub od­no­szą­cy się do Ja­po­nii lub Ja­poń­czy­ków

 (1.2) od­no­szą­cy się do ję­zy­ka ja­poń­skie­go (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język uży­wa­ny w Ja­po­nii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­poń­skie sa­mo­cho­dy mają kie­row­ni­cę po pra­wej lub po lewej stro­nie.

 (2.1) Znam za­led­wie kilka słów po ja­poń­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃j̃sʲci, AS: i ̯apõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., japończyk m., Japonka ż., japonka ż., japonizm m., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizacja ż., japonizowanie n., Japoneczka ż., japońskość ż., japońszczyzna ż.

 czas. japonizować

 przym. japonistyczny, japonizacyjny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem ja­poń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ja­poń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ja­poń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: i ̯apõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japońskojęzyczność ż.

Wiktionary


japońskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Ja­po­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. cecha tego, co ja­poń­skie; ja­poń­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ja­poń­sko­ści parku za­de­cy­do­wał dobór drzew i krze­wów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., japonizm mrz., japoński mrz., japonka ż.

 przym. japoński

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japońszczyzna

to, co jest ja­poń­skie, po­cho­dzi z Ja­po­nii lub na­śla­du­je wzory ja­poń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. kul­tu­ra ja­poń­ska, język ja­poń­ski; ogół tego, co ja­poń­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., japonizm m., japoniec mos./mzw.

 czas. japonizować ndk.

 przym. japoński

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japs

młody, pnący się w górę, przed­sta­wi­ciel wol­ne­go za­wo­du; yup­pie; yuppi; yum­pie


SJP.pl


japydowie

sta­ro­żyt­ny lud ili­ryj­ski, pod­bi­ty przez Rzy­mian w 128 r. p.n.e.


SJP.pl


japygowie

grupa ludów za­miesz­ku­ją­cych w sta­ro­żyt­no­ści po­łud­nio­wo-wschod­nią Ita­lię


SJP.pl


jaquemart

[czy­taj: żakeMAR] jac­qu­e­mart;
1. me­cha­nizm ze­ga­ro­wy w po­sta­ci fi­gu­ry ludz­kiej wy­bi­ja­ją­cej go­dzi­ny;
2. za­baw­ka dzie­cię­ca w po­sta­ci dwóch fi­gu­rek ludz­kich ude­rza­ją­cych na zmia­nę, naj­czę­ściej młot­kiem, w znaj­du­ją­ce się mię­dzy nimi ko­wa­dło


SJP.pl


jar

do­li­na, wąwóz, parów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wy­dłu­żo­na do­li­na o wą­skim dnie i stro­mych zbo­czach, pow­sta­ła naj­czę­ściej w wy­ni­ku ero­zyj­ne­go dzia­ła­nia wody, rza­dziej po­przez ak­tyw­ność osu­wisk;

 (1.2) daw. wios­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jar – forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu w po­sta­ci wy­dłu­żo­ne­go za­głę­bie­nia o wą­skim dnie i stro­mych zbo­czach
  • JAR – Joint Avia­tion Re­qu­i­re­ments – eu­ro­pej­skie prze­pi­sy lot­ni­cze
  • JAR – for­mat pliku ar­chi­wum prze­cho­wu­ją­ce­go bi­blio­te­ki w ję­zy­ku Java
  • JAR – for­mat kom­pre­sji da­nych oraz pro­gram do kom­pre­sji i de­kom­pre­sji tego typu pli­ków
  • Jar – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • Jar – osied­le w Ud­mur­cji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu jar­skie­go
  • Jar – osied­le w ob­wo­dzie swier­dłow­skim, w re­jo­nie ta­lic­kim
  • Jar – wieś w Ud­mur­cji, w re­jo­nie jar­skim
  • Jar – wieś w ob­wo­dzie tiu­meń­skim, w re­jo­nie ja­łu­to­row­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pły­ną­cy potok ut­wo­rzył głę­bo­ki jar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jar, AS: i ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanion

Wiktionary


jara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara wię­zien­na te­ścio­wa

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) zob. jary.

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: jarać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jara – je­zio­ro
  • Jara – miej­sco­wość
  • Jara – miej­sco­wość (pla­ats) w stre­fie Jara/Seroe Ale­jan­dro, w re­gio­nie Sa­va­ne­ta, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • Jara/Seroe Ale­jan­dro – stre­fa (zone) w re­gio­nie Sa­va­ne­ta, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • Jara – miej­sco­wość
  • Jara – miej­sco­wość
  • La Jara – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Al­bi­no Jara – pa­rag­waj­ski po­li­tyk
  • Audra Plepytė-Jara – li­tew­ska dy­plo­mat­ka
  • Fran­co Jara – ar­gen­tyń­ski pił­karz
  • Gon­za­lo Jara – chi­lij­ski pił­karz
  • Krzysz­tof Ma­gal­la­nes Jara – mek­sy­kań­ski te­o­log

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjara, AS: i ̯ara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara więzienna jarecka

Wiktionary


jaracz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­racz – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Ro­goź­no
  • Ja­racz – część wsi Śmi­ło­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Ka­czo­ry
  • Bar­ba­ra Ja­racz (ur. 1977) – pol­ska sza­chist­ka
  • Jacek Ja­racz (ur. 1966) – pol­ski su­mi­ta
  • Jan Ja­racz (ur. 1954) – pol­ski le­karz, psy­chia­tra
  • Paweł Ja­racz (ur. 1975) – pol­ski sza­chi­sta
  • Ste­fan Ja­racz (1883–1945) – pol­ski aktor
  • The­o­do­re Ja­racz (1925–2010) – ame­ry­kań­ski dzia­łacz re­li­gij­ny, czło­nek Ciała Kie­row­ni­cze­go Świad­ków Je­ho­wy

Wikipedia


jaraczek

naz­wi­sko


SJP.pl


jaraczewianin

miesz­ka­niec Ja­ra­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jaraczewianka

miesz­kan­ka Ja­ra­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jaraczewo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. osada w Pol­sce


SJP.pl

Ja­ra­cze­wo – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ja­ra­cze­wo.

Wikipedia


jaraczewski

przy­miot­nik od: Ja­ra­cze­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ja­ra­czew­ski − pol­ski woj­sko­wy
  • An­drzej Ja­ra­czew­ski − pol­ski ma­ry­narz
  • Ed­mund Ja­ra­czew­ski − pol­ski espe­ran­ty­sta, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Krzysz­tof Ja­ra­czew­ski − pol­ski ar­chi­tekt
  • Leon Ja­ra­czew­ski − pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


jaranga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. tra­dy­cyj­ne miesz­ka­nie Czuk­czów i in­nych ludów ko­czow­ni­czych pół­noc­no-wschod­niej Sy­be­rii, na­miot w kształ­cie ścię­te­go stoż­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dró­żu­jąc po Czu­kot­ce, naj­dal­szych pe­ry­fe­riach Rosji, od­wie­dzi­łem miesz­ka­ją­ce­go w ja­ran­dze po­desz­łe­go wie­kiem pa­ste­rza re­ni­fe­rów.

Wiktionary


jaranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jarać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrãɲɛ, AS: i ̯arãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jarać

 przym. najarany

Wiktionary


jaranowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jarać

po­tocz­nie:
1. palić pa­pie­ro­sa;
2. jarać się - palić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. palić, kop­cić (pa­pie­ro­sy)

 (1.2) pot. pod­nie­cać, po­do­bać się bar­dzo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny jarać się

 (2.1) pot. palić się

 (2.2) pot. ek­scy­to­wać się

 (2.3) pot. śmiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On od dawna jara szlu­gi?

 (1.2) Ta muza mnie jara.

 (2.3) Z czego się ja­rasz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarat͡ɕ, AS: i ̯arać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zajarać dk., zjarać dk., jarzyć ndk.

 przym. jary, najarany, zjarany

 rzecz. jaranie n.

Wiktionary


jarczak

naz­wi­sko


SJP.pl


jarczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jarczowski

przy­miot­nik od: Jar­czów


SJP.pl


jarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­le­na Jar­czyk (ur. 1936), pol­ska po­li­tyk
  • Hen­ryk Jar­czyk (1889–1949), uczest­nik pow­stań ślą­skich i pow­sta­nia wiel­ko­pol­skie­go, ko­mi­sarz ple­bi­scy­to­wy, le­karz
  • Jan Jar­czyk (1947–2014), pol­ski muzyk jaz­zo­wy, pia­ni­sta i kom­po­zy­tor
  • Ma­xi­mi­lian Mi­cha­el Jar­czyk (1906–1988), pol­ski dy­ry­gent
  • Ro­bert Jar­czyk (ur. 1958), nie­miec­ki aktor te­le­wi­zyj­ny
  • Ro­bert Jar­czyk (1886–1951), uczest­nik pow­stań ślą­skich, poseł na Sejm RP (1930–1935), brat Hen­ry­ka
  • Sła­wo­mir Jar­czyk (ur. 1980), pol­ski pił­karz

Wikipedia


jarczysko

rzad­ko: ścier­ni­sko po zbożu sia­nym na wios­nę


SJP.pl


jarczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Jar­czyń­ski (forma żeń­ska Jar­czyń­ska; licz­ba mnoga Jar­czyń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Nosi je około 1396 osób. Naj­wię­cej osób o tym naz­wi­sku miesz­ka na te­re­nie War­sza­wy i Poz­na­nia. Jar­czyń­scy na­le­żą do her­bow­nych uży­wa­ją­cych herbu Poraj.

Wikipedia


jarczów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Jar­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Jar­czów, na ob­sza­rze Rów­ni­ny Beł­skiej.

Jar­czów uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1755 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1867 roku.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Jar­czów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wikipedia


jard

an­glo­sa­ska jed­nost­ka dłu­go­ści, równa trzem sto­pom, czyli 0,9144 m; yard


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bry­tyj­ska i ame­ry­kań­ska miara dłu­go­ści, równa trzem sto­pom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

Wiktionary

Jard (yd) (Yard) – an­glo­sa­ska jed­nost­ka dłu­go­ści. Jed­nost­ka pod­sta­wo­wa an­giel­skie­go i ame­ry­kań­skie­go ukła­du miar. Jest on równy trzem sto­pom lub 36 calom, jego dłu­gość w jed­nost­kach SI różni się w za­leż­no­ści od ukła­du. Naj­po­wszech­niej uży­wa­nym jar­dem jest jard mię­dzy­na­ro­do­wy, mie­rzą­cy do­kład­nie 0,9144 metra.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) yard

Wiktionary


jardang

pu­styn­na forma uksz­tał­to­wa­nia po­wierzch­ni Ziemi, zwy­kle w for­mie stro­me­go wznie­sie­nia


SJP.pl

Jar­dang – forma uksz­tał­to­wa­nia po­wierzch­ni Ziemi wy­stę­pu­ją­ca na pu­styn­nych ob­sza­rach na całym świe­cie; ostry grzbiet od­dzie­la­ją­cy bru­zdy ko­ra­zyj­ne. Głów­ną rolę w jego two­rze­niu od­gry­wa­ją pro­ce­sy ko­raz­ji i de­fla­cji.

Wikipedia


jardowy

→ jard


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z jar­dem, wy­ra­żo­ny w jar­dach

Wiktionary

Patrz:

jard

Powiązane:

 rzecz. jard mrz.

Wiktionary


jarecka

w slan­gu: matka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara wię­zien­na matka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Ja­rec­ka (ur. 1965) – wio­lon­cze­list­ka i pe­da­gog
  • Gu­sta­wa Ja­rec­ka (1908-1943) – po­wie­ścio­pi­sar­ka
  • Kry­sty­na Broll-Ja­rec­ka (ur. 1927) – po­et­ka, ra­dio­wiec

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈrɛt͡ska, AS: i ̯arecka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara więzienna jara

Wiktionary


jarecki

w slan­gu: oj­ciec


SJP.pl

Ja­rec­ki, wła­ści­wie Ja­ro­sław Kubów (ur. 1982 w Opolu) – pol­ski raper i wo­ka­li­sta, czło­nek ze­spo­łu mu­zycz­ne­go "Kul­tór­wa". Od 2003 r. pro­wa­dzi so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną. La­u­re­at na­gro­dy im. Anny Jan­tar na 43. Kra­jo­wym Fe­sti­wa­lu Pol­skiej Pio­sen­ki.

Ja­rec­ki jest wo­ka­li­stą i współ­za­ło­ży­cie­lem pow­sta­łe­go w 1998 roku ze­spo­łu mu­zycz­ne­go "Kul­tór­wa".

Wikipedia


jareczek

zdrob­nie­nie od: Ja­ro­sław (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Ja­ro­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książ­ki pana Ja­recz­ka leżą na re­ga­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosław m., Jarek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaruś, Jarek

Wiktionary


jarek

1. zboże jare
2. młoda owca; jar­li­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od jar (wąska do­li­na)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jed­nem miej­scu wśród gę­stwi­ny, kiedy się tak wle­cze­my niby ście­ży­ną, ale fał­szy­wą, przysz­li­śmy nad wąski jarek, w środ­ku któ­re­go rzecz­ka pły­nę­ła, […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jar m.

Wiktionary


jarema

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ja­re­ma – (‏יִרְמְיָהוּ‎ Yirməyāhū) – imię mę­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go. Wy­wo­dzi się od słów he­braj­skich "Jirme-jahu" oz­na­cza­ją­cych „Jahwe, pod­nieś z upad­ku”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako przy­ja­ciel­ską pro­wo­ka­cję ofia­ro­wał mi wów­czas Ja­re­ma w Bag­da­dzie pię­kną ka­se­tę z far­ba­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃ma, AS: i ̯arẽma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeremiada ż.

Wiktionary


jaremcze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. ukra­iń­skie mia­sto na pra­wach re­jo­nu, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim nad rzeką Prut;

Wiktionary

Ja­rem­cze (ukr. Яремче) – mia­sto na Ukra­i­nie, na pra­wach re­jo­nu, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, nad rzeką Prut, 66 km od Iwano-Fran­kiw­ska, 525 m n.p.m., 8044 miesz­kań­ców (2020), dla po­rów­na­nia spis po­wszech­ny w 2001 za­no­to­wał ich 7543.

Mia­sto jest obec­nie głów­nym ukra­iń­skim oś­rod­kiem wy­po­czyn­ko­wo-spor­to­wym Kar­pat Wschod­nich. W Ja­rem­czu swoją sie­dzi­bę mają wła­dze Kar­pac­kie­go Parku Na­ro­do­we­go. Mia­sto part­ner­skie Na­my­sło­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jaremczański, jaremecki

Wiktionary


jaremek

naz­wi­sko


SJP.pl


jaremostwo

Ja­re­ma z mał­żon­ką; Ja­re­mo­wie


SJP.pl


jaremowie

Ja­re­ma z mał­żon­ką; Ja­re­mo­stwo


SJP.pl


jaremowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Je­re­mie­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jaren

sto­li­ca Nauru


SJP.pl

Jaren – cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne nor­we­skiej gminy Gran w okrę­gu Inn­lan­det. Wraz z Brand­bu two­rzy ob­szar miej­ski li­czą­cy 4323 miesz­kań­ców.

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Jaren.

Wikipedia


jarenka

miesz­kan­ka Ja­re­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ya­re­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃nka, AS: i ̯arẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Yaren mrz.

:: fm. jareńczyk mos.

 przym. jareński

Wiktionary


jareńczyk

miesz­ka­niec Ja­re­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ya­re­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯arẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Yaren

:: fż. jarenka ż.

 przym. jareński

Wiktionary


jareński

→ Jaren (sto­li­ca Nauru)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Yaren

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃j̃sʲci, AS: i ̯arẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jareńczyk m., jarenka ż., Yaren

Wiktionary


jarganki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. muz. har­mo­nij­ka ustna

Wiktionary


jargon

mi­ne­rał, przej­rzy­sta od­mia­na krze­mia­nu cyr­ko­nu ce­nio­na w ju­bi­ler­stwie, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w ska­łach mag­mo­wych i osa­do­wych


SJP.pl


jarka

1. zboże jare
2. młoda owca; jar­li­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. okre­śle­nie sa­mi­cy ja­gnię­cia

 (1.2) zboże jare owca, która nie ro­dzi­ła

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. owca albo ja­łów­ka, która po raz pier­wszy ma młode

Wiktionary

Jarka – rzeka III rzędu, górny od­ci­nek Goł­da­py o dłu­go­ści 32,4 km, prze­pły­wa­ją­ca przez Po­je­zie­rze Za­chod­nio­su­wal­skie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjarka, AS: i ̯arka

Wiktionary


jarkend-daria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w za­chod­nich Chi­nach, źró­dło­wy od­ci­nek rzeki Tarym;

Wiktionary

Jar­kend-daria (chiń. upr. 叶尔羌河; chiń. trad. 葉爾羌河; pi­ny­in "Yè’ěrqiāng Hé"; ‏يەكەن دەرياسى‎; "Yar­kant därya") – rzeka w za­chod­nich Chi­nach, źró­dło­wy od­ci­nek rzeki Tarym. Jej źró­dła znaj­du­ją się w gó­rach Ka­ra­ko­rum, głów­nym do­pły­wem jest Kasz­gar. Dłu­gość rzeki wy­no­si ok. 1000 km, a po­wierzch­nia jej do­rze­cza to 80 tys. km². Wy­ko­rzy­sty­wa­na do iry­ga­cji.

Wikipedia


jarkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jarkowice

Jar­ko­wi­ce (przed 1945 niem. "Herms­dorf städt. bei Lie­bau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Lu­baw­ka.

Wikipedia


jarkowie

naz­wi­sko


SJP.pl


jarkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jarka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jarl

daw­niej:
1. wład­ca pro­win­cji i na­miest­nik kró­lew­ski w śred­nio­wiecz­nej Skan­dy­na­wii, od­po­wie­dzial­ny za pobór po­dat­ków, utrzy­ma­nie po­rząd­ku i obro­nę te­ry­to­rium w swoim re­gio­nie;
2. przy­wód­ca dru­ży­ny wi­kin­gów na wy­pra­wach


SJP.pl

Jarl (star­nord. "iarl") – śred­nio­wiecz­ny tytuł na­da­wa­ny skan­dy­naw­skim wo­dzom lub po­wier­ni­kom króla. Uży­wa­li go rów­nież nie­za­leż­ni wład­cy mniej­szych te­ry­to­riów. Pier­wot­nie słowo jarl oz­na­cza­ło czło­wie­ka moż­ne­go, po­tęż­ne­go lub wy­so­ko po­sta­wio­ne­go. Póź­niej sym­bo­li­zo­wa­ło na­miest­ni­ka kró­lew­skie­go lub za­rząd­cę pro­win­cji. Tytuł był znany w całej Skan­dy­na­wii, ale naj­czę­ściej uży­wa­no go w Nor­we­gii i na Or­ka­dach. W An­glii od słowa "jarl" wy­wo­dzi się tytuł earl.

Wikipedia


jarlica

młoda owca; jarka


SJP.pl


jarliczka

zdrob­nie­nie od: jar­li­ca


SJP.pl


jarmarczek

zdrob­nie­nie od: jar­mark


SJP.pl


jarmarcznik

daw­niej: osoba sprze­da­ją­ca lub ku­pu­ją­ca coś, by­wa­ją­ca na jar­mar­kach


SJP.pl


jarmarczność

→ jar­marcz­ny


SJP.pl

Patrz:

jarmarczny

jarmarczny

jar­mar­ko­wy;
1. → jar­mark;
2. świad­czą­cy o braku gustu, tan­det­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy jar­mar­ku

 (1.2) pot. po­gard. wie­śniac­ki

 (1.3) pot. tan­det­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to wto­rek, dzień jar­marcz­ny

 (1.3) Ar­cha­icz­ne, żeby nie po­wie­dzieć jar­marcz­ne, z przo­du za dużo nać­ka­ne, z tyłu - nu­me­ry po­chy­łe, spra­wia­ją­ce wra­że­nie krzy­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmark mrz.

Wiktionary


jarmarczyć

hand­lo­wać na jar­mar­ku; jar­mar­ko­wać


SJP.pl


jarmark

miej­sce, w któ­rym od­by­wa się re­gu­lar­nie sprze­daż i kupno to­wa­rów; targ


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. ro­dzaj targu o zna­cze­niu po­nad­lo­kal­nym, sta­no­wią­ce­go miej­sce wol­nej wy­mia­ny to­wa­rów hand­lu da­le­ko­sięż­ne­go;

Wiktionary

Jar­mark (niem. "Jahr­markt" – "targ do­rocz­ny") – ro­dzaj targu śred­nio­wiecz­ne­go o zna­cze­niu po­nad­lo­kal­nym, bę­dą­ce­go cen­trum wy­mia­ny to­wa­rów hand­lu da­le­ko­sięż­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupię sobie ka­pe­lusz na jar­mar­ku w Ja­ro­sła­wiu.

 (1.1) Po­tocz­nie nazwa targ i jar­mark uży­wa­na jest za­mien­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarmark, AS: i ̯armark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmarkowicz m., jarmarcznik m., jarmarczność ż., Jarmarkowszczyzna ż.

:: zdrobn. jarmarczek m.

 czas. jarmarczyć ndk., jarmarkować ndk.

 przym. jarmarczny, jarmarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) targ, bazar, targowisko, rynek, giełda

Wiktionary


jarmarkować

daw­niej: hand­lo­wać na jar­mar­ku; jar­mar­czyć


SJP.pl


jarmarkowy

jar­marcz­ny;
1. → jar­mark;
2. świad­czą­cy o braku gustu, tan­det­ny


SJP.pl


jarmica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. jarz­mo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmo n.

Wiktionary


jarmo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. jarz­mo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmica ż.

Wiktionary


jarmolić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) reg-pl|Lu­bel­szczyz­na wschod­nia, Lu­bel­szczyz­na za­chod­nia. gw-pl|po­gra­ni­cze Ma­zo­wsza,Bo­gu­cin,Ła­bu­nie,Ka­szu­by po­łud­nio­we. robić hałas, ha­ła­so­wać

 (1.2) reg-pl|Lu­bel­szczyz­na wschod­nia, Lu­bel­szczyz­na za­chod­nia. na­rze­kać nie­przer­wa­nie

 (1.4) gw-pl|Kar­tu­zy,Wej­he­ro­wo. czo­chrać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny jar­mo­lić się

 (2.1) gw-pl|Kra­śnik. tur­ko­tać

 (2.2) gw-pl|Wej­he­ro­wo. gry­ma­sić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W moim sa­mo­cho­dzie coś jar­mo­li z pra­wej stro­ny sil­ni­ka na wol­nych obro­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmolenie n., jarmolicha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hałasować, jazgoczyć, wyć, skowyć

Wiktionary


jarmołkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jarmołowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jarmuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Bli­skim Wscho­dzie, do­pływ Jor­da­nu, rzeka gra­nicz­na mię­dzy Syrią i Jor­da­nią oraz Iz­ra­e­lem i Jor­da­nią;

Wiktionary

Jar­muk (arab. نهر اليرموك "Nahr Al-Jar­muk", hebr. נהר הירמוך "Nehar HaJarmukh", gr. "Hie­ro­max") – rzeka na Bli­skim Wscho­dzie, do­pływ Jor­da­nu, rzeka gra­nicz­na mię­dzy Syrią i Jor­da­nią oraz Iz­ra­e­lem i Jor­da­nią. Na pół­noc­nym brze­gu rzeki Jar­muk znaj­du­ją się Wzgó­rza Golan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pół­noc­nym brze­gu rzeki Jar­muk znaj­du­ją się Wzgó­rza Golan.

Wiktionary


jarmuziewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jarmuła

naz­wi­sko


SJP.pl


jarmułka

tra­dy­cyj­ne ży­dow­skie na­kry­cie głowy; kipa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okrą­gła cza­pecz­ka bez dasz­ka, okry­wa­ją­ca tylko czu­bek głowy, no­szo­na głów­nie przez Żydów;

Wiktionary

Jar­muł­ka (mycka, kipa) – mała, płyt­ka cza­pecz­ka ści­śle przy­le­ga­ją­ca do czub­ka głowy, wy­ko­ny­wa­na naj­czę­ściej z sukna lub ada­masz­ku. W XVI-XVII wieku po­pu­lar­nie no­szo­na przez uczo­nych, du­cho­wień­stwo i ludzi star­szych. W kon­tek­ście ry­tu­al­nym wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie przez Żydów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była to broda siwa i siwe włosy, do­by­wa­ją­ce się spod jar­muł­ki ak­sa­mit­nej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mycka, kipa, kapel

Wiktionary


jarmuż

od­mia­na ka­pu­sty bez­gło­wej o ja­dal­nych li­ściach po ugo­to­wa­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca ole­ra­cea|var=sa­bel­li­ca|L.|ref=tak., od­mia­na bo­ta­nicz­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej o mocno po­mar­szczo­nych li­ściach;

 (1.2) kulin. reg. po­tra­wa z ro­ślin ka­pu­sto­wa­tych

 (1.3) bot. reg. ko­mo­sa

Wiktionary

Jar­muż ("Bras­si­ca ole­ra­cea" L. var. "sa­bel­li­ca" L.) – od­mia­na bo­ta­nicz­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej. Jest to ro­śli­na dwu­let­nia na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Jest to jedna z naj­star­szych od­mian użyt­ko­wych tego ga­tun­ku. W sta­ro­żyt­no­ści upra­wia­na była jako ro­śli­na ozdob­na i ja­dal­na. Znana jest wy­łącz­nie z upra­wy, nie wy­stę­pu­je na sta­no­wi­skach na­tu­ral­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jar­muż jest do­sko­na­łym źró­dłem że­la­za.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarmuʃ, AS: i ̯armuš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarmużowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) reg. faćka, jarmucha, jarmuska, jarmużka

Wiktionary


jarmużek

naz­wi­sko


SJP.pl


jarmużowy

→ jar­muż


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od jar­muż

Wiktionary

Patrz:

jarmuż

Wymowa:

IPA: ˌjarmuˈʒɔvɨ, AS: i ̯armužovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmuż

Wiktionary


jarnatowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jar­na­to­wem, do­ty­czą­cy Jar­na­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarnatów m.

Wiktionary


jarnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


jarniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jarnik

jar­nik so­lan­ko­wy - ro­śli­na z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych


SJP.pl

Jar­nik ("Sa­mo­lus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych. Obej­mu­je 12–14 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie na sło­nych mo­kra­dłach w re­jo­nie wy­brze­ży na pół­ku­li po­łud­nio­wej; w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i w po­łud­nio­wej Afry­ce, poza tym w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Pół­noc­nej (3 ga­tun­ki) oraz w Eu­raz­ji, w któ­rej roz­prze­strze­nio­ny jest jeden ga­tu­nek – jar­nik so­lan­ko­wy, bę­dą­cy także je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju we flo­rze pol­skiej.

Wikipedia


jarnołtów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jar­noł­tów (wo­je­wództ­wo opol­skie) – wieś
  • Jar­noł­tów (Wroc­ław) – część Wroc­ła­wia

Wikipedia


jarnołtówek

Jar­noł­tó­wek (daw. "Ja­ran­to­wi­ce", Ar­nolds­dorf, Ar­nol­to­vi­ce) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Głu­cho­ła­zy. Hi­sto­rycz­nie leży na Dol­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest w Gó­rach Opaw­skich. Prze­pły­wa przez nią rzeka Złoty Potok.

Wikipedia


jarnuszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Jar­nusz­kie­wicz – pol­ski woj­sko­wy
  • Jerzy Jar­nusz­kie­wicz – pol­ski rzeź­biarz
  • Jerzy Jar­nusz­kie­wicz – pol­ski in­ży­nier rol­nik, har­cerz
  • Mar­cin Jar­nusz­kie­wicz – pol­ski sce­no­graf i re­ży­ser

Wikipedia


jaro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Wy­so­ka,Isteb­na,Ja­wo­rzyn­ka,Wisła,Spisz,Czaca. wios­na

przy­słó­wek

 (2.1) w spo­sób jary, jasno

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pedro Jaro – hisz­pań­ski pił­karz
  • Sonny Boy Jaro – fi­li­piń­ski bok­ser

Wikipedia


jarochna

imię żeń­skie


SJP.pl


jarochniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­roch­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jarocin

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ja­ro­cin – mia­sto w środ­ko­wo-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu ja­ro­ciń­skie­go i gminy Ja­ro­cin.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2021 mia­sto li­czy­ło 26 410 miesz­kań­ców i zaj­mu­je po­wierzch­nię 22 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To kon­cert w Ja­ro­ci­nie w 1985 albo 1986 r. zde­cy­do­wał o tym, że pow­stał ze­spół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɔt͡ɕĩn, AS: i ̯aroćĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarocinianin m., jarocinianka ż.

 przym. jarociński

Wiktionary


jarocinianin

miesz­ka­niec Ja­ro­ci­na


SJP.pl


jarocinianka

miesz­kan­ka Ja­ro­ci­na


SJP.pl


jarociński

przy­miot­nik od: Ja­ro­cin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ja­ro­ci­na, zwią­za­ny z Ja­ro­ci­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród 18 no­wych za­ka­żo­nych ko­ro­na­wi­ru­sem w Wiel­ko­pol­sce sie­dem osób po­cho­dzi z po­wia­tu kę­piń­skie­go, który jest głów­nym ogni­skiem epi­de­mii w re­gio­nie, trzy z po­wia­tu ka­li­skie­go, po jed­nym z pil­skie­go, śrem­skie­go, ja­ro­ciń­skie­go, ostrze­szow­skie­go i tu­rec­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarocin m., jarocinianin m., jarocinianka ż.

Wiktionary


jarocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­liks Paweł Ja­roc­ki (1790–1865) – pol­ski zo­o­log
  • Fe­liks Ja­roc­ki (1824–1900) – pol­ski praw­nik, bur­mistrz Tar­no­wa
  • Jerzy Ja­roc­ki (1929–2012) – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny, pe­da­gog, tłu­macz
  • Sta­ni­sław Ja­roc­ki (1871–1944) – pol­ski ma­larz, pe­da­gog i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Wła­dy­sław Ja­roc­ki (1879–1965) – pol­ski ma­larz
  • Zenon Ja­roc­ki (1930–1963) – pol­ski aktor i re­ży­ser te­a­trów lal­ko­wych
  • Ewa Ja­roc­ka (ur. 1980) – pol­ska po­et­ka
  • Irena Ja­roc­ka (1946–2012) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Ma­rio­la Ja­roc­ka – pol­ska pi­sar­ka, au­tor­ka ksią­żek dla dzie­ci i mło­dzie­ży

Wikipedia


jarodzki

naz­wi­sko


SJP.pl


jarogniew

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­gniew – sta­ro­pol­skie imię mę­skie
  • Ja­ro­gniew – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Go­ści­no
  • Ja­ro­gniew – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej w Ja­ro­gnie­wie
  • Ja­ro­gnie­wie

Wikipedia


jarogniewa

imię żeń­skie


SJP.pl

Ja­ro­gnie­wa – nie­no­to­wa­ny w źró­dłach sta­ro­pol­skich żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ja­ro­gniew. Zna­cze­nie imie­nia: "po­ryw­cza w gnie­wie". Pa­tro­nem tego imie­nia w Ko­ście­le ka­to­lic­kim jest bł. Ja­ro­gniew Woj­cie­chow­ski, któ­re­go wspom­nie­nie ob­cho­dzi­my 12 czerw­ca. Męski od­po­wied­nik tego imie­nia to Ja­ro­gniew.

Wikipedia


jarogniewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­gnie­wi­ce – osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Zie­lo­nej Góry
  • Ja­ro­gnie­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń
  • Ja­ro­gnie­wi­ce – nie­czyn­na sta­cja ko­le­jo­wa w Zie­lo­nej Górze, w dziel­ni­cy Ja­ro­gnie­wi­ce

Wikipedia


jarogniewiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­ro­gnie­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jarogniewostwo

Ja­ro­gniew z mał­żon­ką; Ja­ro­gnie­wo­wie


SJP.pl


jarogniewowie

imię mę­skie


SJP.pl


jarogniewowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­ro­gnie­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jaromin

naz­wi­sko


SJP.pl

Ja­ro­min (nazwa obocz­na: War­ci­sław) – część mia­sta Trze­bia­to­wa, po­ło­żo­na we wschod­nim ob­sza­rze mia­sta, ok. 0,5 km na za­chód od Sek­wan­ki.

Znaj­du­je się tu gmin­ny dom po­mo­cy spo­łecz­nej.

Ja­ro­min znaj­du­je się przy tra­sie linii Nad­mor­skiej Kolei Wą­sko­to­ro­wej Trze­bia­tów – Broj­ce – Gry­fi­ce (obec­nie za­wie­szo­nej).

Wikipedia


jaromir

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ja­ro­mir, Ja­ro­miar, Je­ro­miar, Je­ro­mier – mę­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go. Skła­da się z czło­nów "Jaro" („su­ro­wy, ostry”) i "mir" („pokój”).

W sta­ro­pol­skich do­ku­men­tach wy­stę­pu­je od 1287 roku; jest rów­nież po­pu­lar­ne w wielu ję­zy­kach sło­wiań­skich (zwła­szcza cze­skim, sło­wac­kim, serb­skim i chor­wac­kim). Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem tego imie­nia jest Ja­ro­mi­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz mały Ja­ro­mir jest bar­dzo ra­dos­nym nie­mow­lę­ciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɔ̃mʲir, AS: i ̯arõmʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaromiar m., Jeromiar m., Jeromier m., Jaromierki nmos.

:: zdrobn. Jaromirek m.

:: fż. Jaromira ż.

 przym. Jaromirowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaromiar, Jeromiar, Jeromier

Wiktionary


jaromira

imię żeń­skie


SJP.pl

Ja­ro­mi­ra – nie­no­to­wa­ny w źró­dłach sta­ro­pol­skich żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ja­ro­mir.

Imię rzad­ko na­da­wa­ne. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 23 ko­bie­ty o imie­niu Ja­ro­mi­ra na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia


jaromirostwo

Ja­ro­mir z mał­żon­ką; Ja­ro­mi­ro­wie


SJP.pl


jaromirowie

imię mę­skie


SJP.pl


jaromirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­ro­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jaromirzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­ro­mi­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jaromił

imię mę­skie


SJP.pl


jaromiłostwo

Ja­ro­mił z mał­żon­ką; Ja­ro­mi­ło­wie


SJP.pl


jaromiłowie

imię mę­skie


SJP.pl


jaromiłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­ro­mi­ła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jaropełk

imię mę­skie


SJP.pl

Ja­ro­pełk – imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, ru­skie, nie­no­to­wa­ne w źró­dłach sta­ro­pol­skich.

Ja­ro­pełk imie­ni­ny ob­cho­dzi 21 li­sto­pa­da.

Wikipedia


jaros

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Jaros
  • Irena Jaros
  • Ja­ro­sław Jaros
  • Mar­cin Jaros
  • Mi­chał Jaros
  • Paweł Jaros
  • Sta­ni­sław Jaros
  • Tony Jaros
  • Ur­szu­la Jaros
  • Wi­told Jaros

Wikipedia


jarosiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jarosik

naz­wi­sko


SJP.pl


jarosiński

naz­wi­sko


SJP.pl


jaroslav

cze­skie, sło­wac­kie albo ro­syj­skie imię mę­skie


SJP.pl

Ja­ros­lav – wieś i gmina w Cze­chach, w po­wie­cie Par­du­bi­ce, w kraju par­du­bic­kim.

1 stycz­nia 2017 gminę za­miesz­ki­wa­ły 234 osoby, a ich śred­ni wiek wy­no­sił 40,1 roku.

Wikipedia


jarosyt

mi­ne­rał, za­sa­do­wy siar­czan po­ta­su, sodu i że­la­za; ja­ro­zyt


SJP.pl

Ja­ro­syt – mi­ne­rał, za­sa­do­wy uwod­nio­ny siar­czan po­ta­su i że­la­za o wzo­rze KFe3+3(OH)6(SO4)2. Ten mi­ne­rał siar­cza­no­wy pow­sta­je w zło­żach rud po­przez ut­le­nia­nie siarcz­ków że­la­za. Ja­ro­syt jest czę­sto wyt­wa­rza­ny jako pro­dukt ubocz­ny pod­czas oczy­szcza­nia i ra­fi­na­cji cynku, a także wy­stę­pu­je w kwa­śnych od­pły­wach wód ko­pal­nia­nych.

Wikipedia


jarosz

czło­wiek nie­je­dzą­cy mięsa, we­ge­ta­ria­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba nie je­dzą­ca po­traw mięs­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­rosz – osoba nie­je­dzą­ca mięsa, we­ge­ta­ria­nin
  • Alek­san­dra Ja­rosz (ur. 1989) – pol­ska bry­dżyst­ka
  • Da­riusz Ja­rosz (ur. 1959) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Elż­bie­ta Ja­rosz (ur. 1971) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Filip Ja­rosz (ur. 1988) – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Jacek Ja­rosz (1942-2009) – pol­ski aktor
  • Jakub Ja­rosz (ur. 1987) – pol­ski siat­karz
  • Jan Ja­rosz (1877-1944) – pol­ski pa­le­on­to­log
  • Ja­nusz Ja­rosz (1916-1993) – pol­ski in­ży­nier rol­nik, ofi­cer WP i AK
  • Jerzy Ja­rosz (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Łu­kasz Ja­rosz (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ma­ciej Ja­rosz (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zrób coś bez­mięs­ne­go, bo Anka z Tom­kiem są ja­ro­sza­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarɔʃ, AS: i ̯aroš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarskość ż., jare n., Jaroszówka ż., Jaroszów m.

:: fż. jaroszka ż.

 przym. jarski, jary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wegetarianin

Wiktionary


jaroszek

→ ja­rosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dia­be­łek

Wiktionary

Ja­ro­szek – demon polny wy­stę­pu­ją­cy na Ślą­sku.

Ja­ro­szek po­ka­zu­je się na błot­ni­stych po­lach ma­miąc ludzi pod po­sta­cią ku­ro­pat­wy, ba­żan­ta lub za­ją­ca. Próba zła­pa­nia ja­rosz­ka może się skoń­czyć uto­nię­ciem w bło­cie, ale jeśli uda się go zła­pać, wten­czas prze­o­bra­ża się on w de­mo­na do­mo­we­go, który staje się po­moc­ni­kiem w spra­wach do­mo­wych.

Wikipedia

Patrz:

jarosz

jaroszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian­na Ja­ro­sze­wicz – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Agniesz­ka Ja­ro­sze­wicz – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Al­fred Ja­ro­sze­wicz – ofi­cer wy­wia­du II RP, agent wy­wia­du so­wiec­kie­go, po­li­tyk PRL
  • Alina Ja­ro­sze­wicz – pol­ska dzia­łacz­ka spo­łecz­na i oś­wia­to­wa na Bia­ło­ru­si
  • An­drzej Ja­ro­sze­wicz – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • An­drzej J. Ja­ro­sze­wicz – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • An­to­ni Ja­ro­sze­wicz – pol­ski fi­nan­si­sta, prze­my­sło­wiec, jeden z naj­bo­gat­szych Po­la­ków okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go
  • Bog­dan Ja­ro­sze­wicz – pol­ski bio­log
  • Ed­ward Ja­ro­sze­wicz – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i związ­ko­wiec, pre­zy­dent Le­gni­cy
  • Flo­rian Ja­ro­sze­wicz – fran­cisz­ka­nin-re­for­mat, ha­gio­graf i te­o­log
  • Hen­ryk Ja­ro­sze­wicz – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca
  • Jan Ja­ro­sze­wicz – pol­ski ar­chi­tekt

Wikipedia


jaroszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ja­ro­szew­ski (1875–1920) – puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • An­drzej Ja­ro­szew­ski (1938–2003) – pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy
  • Grze­gorz Ja­ro­szew­ski (ur. 1955) – pol­ski ko­larz
  • Jerzy (Ja­ro­szew­ski) (1872–1923) – bi­skup
  • Ka­zi­mierz Ja­ro­szew­ski (1882–po 1964) – pol­ski po­li­tyk, pre­zy­dent Tar­no­wa
  • Piotr Ja­ro­szew­ski (ur. 1966) – pol­ski te­ni­si­sta, pa­ra­o­lim­pij­czyk
  • Sta­ni­sław Ja­ro­szew­ski (XVII w.) – cho­rą­ży za­kro­czym­ski
  • Szy­mon Ja­ro­szew­ski (1890–1942) – puł­kow­nik po­żar­nict­wa
  • Ta­de­usz Ste­fan Ja­ro­szew­ski (1931–2000) – hi­sto­ryk sztu­ki
  • Ta­de­usz M. Ja­ro­szew­ski (1930–1988) – pol­ski fi­lo­zof
  • Woj­ciech Ja­ro­szew­ski (1935–1993) – pol­ski ge­o­log

Wikipedia


jaroszka

→ ja­rosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. zob. we­ge­ta­rian­ka.

Wiktionary

Patrz:

jarosz

Wymowa:

IPA: jaˈrɔʃka, AS: i ̯aroška

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarski

 rzecz. jarosz m.

Wiktionary


jaroszostwo

prze­sta­rza­le: we­ge­ta­ria­nizm; jar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. spo­sób odży­wia­nia się cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się nie­je­dze­niem mięsa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarosz mos.

Wiktionary


jaroszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wickm, w gm. Wa­do­wi­ce
  • Ja­ro­szo­wi­ce – dziel­ni­ca Ty­chów (od 1973)
  • gro­ma­da Ja­ro­szo­wi­ce

Wikipedia


jaroszowiec

Ja­ro­szo­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Klu­cze. Wieś prze­my­sło­wa z XIX w. po­ło­żo­na nie­da­le­ko Ol­ku­sza.

Wikipedia


jaroszuk

naz­wi­sko


SJP.pl


jaroszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­ro­szyń­ski
  • Cze­sław Ja­ro­szyń­ski
  • Józef Ja­ro­szyń­ski
  • Karol Ja­ro­szyń­ski
  • Krzysz­tof Ja­ro­szyń­ski
  • Ma­rian Ja­ro­szyń­ski
  • Ma­u­ry­cy Ja­ro­szyń­ski
  • Paweł Ja­ro­szyń­ski
  • Piotr Ja­ro­szyń­ski
  • Za­cha­riasz Ja­ro­szyń­ski

Wikipedia


jaroszówka

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, słyn­na ze wzglę­du na dużą stad­ni­nę koni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­szów­ka – część mia­sta Bo­gu­chwa­ła
  • Ja­ro­szów­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów
  • Ja­ro­szów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Ja­ro­szów­ka – przy­sió­łek wsi Myst­ków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ka­mion­ka Wiel­ka
  • Ja­ro­szów­ka – część wsi Skawa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Raba Wyżna
  • Ja­ro­szów­ka – część wsi Hu­ci­sko w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa
  • Ja­ro­szów­ka – część wsi Dą­brów­ka Szcze­pa­now­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Ple­śna
  • Ja­ro­szów­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Ja­ro­szów­ka – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Wa­sil­ków
  • Ja­ro­szów­ka – ko­lo­nia w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Dwi­ko­zy
  • Ja­ro­szów­ka – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie dzier­żyń­skim
  • Ja­ro­szów­ka – wieś w ob­wo­dzie czer­ka­skim

Wikipedia


jarosław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. nazwa mia­sta oraz dwóch miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

 (2.2) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w Rosji, po­ło­żo­ne nad górną Wołgą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­sław – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim
  • Ja­ro­sław – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Uda­nin
  • Ja­ro­sław – część mia­sta Jó­ze­fów, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie mia­sto Jó­ze­fów
  • Ja­ro­sław – część wsi Wólka Ła­ma­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­żaj­skim, w gmi­nie Ku­ry­łów­ka
  • Ja­ro­sław – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec
  • Ja­ro­sław – imię sło­wiań­skie
  • Ja­ro­sław – mia­sto w Rosji
  • Ja­ro­sław – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim
  • Ja­ro­sław – sta­cja ko­le­jo­wa w Ja­ro­sła­wiu w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim
  • Ja­ro­sław – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Ja­ro­sławl-Gław­nyj – sta­cja ko­le­jo­wa w Ja­ro­sła­wiu w Rosji
  • JKS 1909 Ja­ro­sław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsia­dły­śmy z Ja­ro­sła­wem do gon­do­li.

 (2.1) W dobie jó­ze­fi­niz­mu za­gar­nię­to klasz­tor pa­nien be­ne­dyk­ty­nek w Ja­ro­sła­wiu.

 (2.2) Lud­mi­ła po­cho­dzi­ła z Ja­ro­sła­wia i świet­nie mó­wi­ła po pol­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɔswaf, AS: i ̯arosu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosławowa ż., Jarosławówna ż., Jarosławostwo lm m., Jarkowa ż., Jarkówna ż., Jareczkowa ż., Jareczkówna ż., jarosławianin m., jarosławianka ż., Jarosławski m., Jarosławska ż.

:: zdrobn. Jareczek m., Jarek m., Jaruś m.

:: zgrub. Jaras m.

:: fż. Jarosława ż.

 przym. Jarosławowy, jarosławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Jaruś, Jareczek

Wiktionary


jarosława

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Ja­ro­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Jaro-" ("go­rą­ca", a także "gniew­na, sroga, su­ro­wa") i "-sława" ("sława"). W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XIII wieku jako Ja­ro­sła­wa (1265) i Je­ro­sła­wa (1409).

Mę­skie od­po­wied­ni­ki: Ja­ro­sław, Je­ro­sław, Ji­ro­sław.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jarosław mos./mrz.

Wiktionary


jarosławianin

miesz­ka­niec Ja­ro­sła­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ja­ro­sła­wia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjarɔswaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: i ̯arosu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosław mrz./mos.

:: fż. jarosławianka ż.

 przym. jarosławski

Wiktionary


jarosławianka

miesz­kan­ka Ja­ro­sła­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ja­ro­sła­wia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjarɔswaˈvʲjãnka, AS: i ̯arosu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosław m.

:: fm. jarosławianin mos.

 przym. jarosławski

Wiktionary


jarosławiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­sła­wiec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ucha­nie
  • Ja­ro­sła­wiec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sitno
  • Ja­ro­sła­wiec – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­mor­ni­ki
  • Ja­ro­sła­wiec – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Ja­ro­sła­wiec – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no
  • Ja­ro­sła­wiec – gro­ma­da w po­wie­cie hru­bie­szow­skim
  • Ja­ro­sła­wiec – gro­ma­da w po­wie­cie za­moj­skim
  • Ja­ro­sła­wiec – dawna gmina
  • Ja­ro­sław
  • Nowy Ja­ro­sław
  • Stary Ja­ro­sław
  • Ja­ro­sła­wi­ce

Wikipedia


jarosławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­ro­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jarosławostwo

Ja­ro­sław z mał­żon­ką; Ja­ro­sła­wo­wie


SJP.pl


jarosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


jarosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­ro­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jarosławski

przy­miot­nik od: Ja­ro­sław (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ja­ro­sła­wia, zwią­za­ny z Ja­ro­sła­wiem (mia­stem w Pol­sce)

 (1.2) od­no­szą­cy się do Ja­ro­sła­wia, zwią­za­ny z Ja­ro­sła­wiem (mia­stem w Rosji)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­ta­łem o tym w ja­ro­sław­skiej ga­ze­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosław mrz., jarosławianin mos., jarosławianka ż.

Wiktionary


jarota

naz­wi­sko


SJP.pl


jaroty

naz­wi­sko


SJP.pl

Ja­ro­ty (warm. "Jon­dorf", Jo­men­dorf) – dawna wieś, a obec­nie naj­więk­sze pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców osied­le (jed­nost­ka po­moc­ni­cza gminy) Olsz­ty­na, sta­no­wią­ce część ofi­cjal­ne­go po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go mia­sta. Osied­le pow­sta­ło w 1987 roku, gdy teren wsi Ja­ro­ty zo­stał włą­czo­ny w gra­ni­ce ad­mi­ni­stra­cyj­ne mia­sta. Osied­lu ad­mi­ni­stra­cyj­nie pod­le­ga Skar­bów­ka Posz­ma­nów­ka (Posz­ma­nów­ka).

Wikipedia


jarować

przy­spie­szać kwit­nie­nie ro­ślin ozi­mych po­przez dzia­ła­nie ni­ski­mi tem­pe­ra­tu­ra­mi; ja­ro­wi­zo­wać


SJP.pl


jarowit

bó­stwo sło­wiań­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. po­łab­ski bóg wojny czczo­ny w Wo­ło­go­szczy i Ho­bo­li­nie;

Wiktionary

Ja­ro­wit (lub Je­ro­wit) – po­łab­ski bóg wojny, czczo­ny w Wo­ło­go­szczy (Czrez­pie­nia­nie) oraz Ho­bo­li­nie (Ho­bo­la­nie; współ­cze­śnie Ha­vel­berg). Źró­dła po­da­ją tylko krót­ki opis kultu; jego głów­na świą­ty­nia znaj­do­wa­ła się w Wo­ło­go­szczy, gdzie prze­cho­wy­wa­no na­le­żą­cą do tego boga złotą tar­czę. Przez jed­ne­go z chrze­ści­jań­skich mni­chów utoż­sa­mio­ny z rzym­skim Mar­sem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kle­ryk zaś imie­niem Dy­tryk, który ich wy­prze­dza­jąc do­szedł do drzwi samej świą­ty­ni, nie wie­dząc, gdzie­by za­wró­cić, od­waż­nie wpadł do świą­ty­ni, a wi­dząc na ścia­nie złotą tar­czę poś­wię­co­ną bogu Ja­ro­wi­to­wi, który był bo­giem wojny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jary, Jarowitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. Jerowit

Wiktionary


jarowizacja

pro­ces po­bu­dza­ją­cy lub przy­spie­sza­ją­cy kwit­nie­nie ro­ślin na sku­tek dzia­ła­nia ni­skich tem­pe­ra­tur; ja­ry­za­cja; wer­na­li­za­cja


SJP.pl

Ja­ro­wi­za­cja, ja­ry­za­cja, wer­na­li­za­cja – pro­ce­sy bio­che­micz­ne za­cho­dzą­ce pod wpły­wem ni­skich tem­pe­ra­tur u ro­ślin ozi­mych i wie­lo­let­nich, wpły­wa­ją­ce na ich zak­wi­ta­nie. Ro­śli­ny te bez okre­su chło­du mogą roz­wi­jać się tylko we­ge­ta­tyw­nie, w ogóle nie two­rząc kwia­tów. Do­pie­ro okres chło­dów po­wo­du­je przej­ście ro­śli­ny w fazę ge­ne­ra­tyw­ną. Dłu­gość nie­zbęd­ne­go do in­duk­cji kwit­nie­nia okre­su wer­na­li­za­cji za­le­ży od ga­tun­ku ro­śli­ny. Tem­pe­ra­tu­ra okre­su chło­du to naj­czę­ściej 0-10 °C.

Wikipedia


jarowizacyjny

zwią­za­ny z ja­ro­wi­za­cją


SJP.pl


jarowy

przy­miot­nik od: jar


SJP.pl


jarozyt

mi­ne­rał, za­sa­do­wy siar­czan po­ta­su, sodu i że­la­za; ja­ro­syt


SJP.pl


jaroń

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Jaroń (1932-1984) – pol­ski szer­mierz, szpa­dzi­sta
  • Ha­li­na Pa­włow­ska-Jaroń – pol­ska lo­go­ped­ka, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Pe­da­go­gicz­ne­go w Kra­ko­wie
  • Jan Ni­ko­dem Jaroń (1881-1922) – pol­ski poeta i dra­ma­to­pi­sarz, pow­sta­niec ślą­ski
  • Ja­nusz Jaroń (1907-1960) – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Jerzy Jaroń (1917-1991) – pol­ski ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go i Po­li­tech­ni­ki Wroc­ław­skiej, dzie­kan Wy­dzia­łu Elek­tro­ni­ki PW (1978-1981)
  • Józef Jaroń (1933-2023) – pol­ski fi­lo­zof i etyk, pro­fe­sor m.in. Aka­de­mii Pod­la­skiej
  • Lilla Jaroń (ur. 1963) – pol­ska urzęd­nicz­ka sa­mo­rzą­do­wa, na­u­czy­ciel­ka
  • Ste­fan Ko­wal­ski (Jaroń-Ko­wal­ski, ps. Ja­roc­ki, Jaroń, 1915-1979) – pod­po­rucz­nik Armii Kra­jo­wej

Wikipedia


jaroński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Ja­roń­ski – pol­ski praw­nik i tłu­macz
  • Fe­liks Ja­roń­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny, fi­lo­zof, te­o­log
  • Fe­liks Ja­roń­ski – pol­ski pia­ni­sta, kom­po­zy­tor
  • Mie­czy­sław Ja­roń­ski – pol­ski wir­tu­oz skrzy­piec i pe­da­gog
  • Sta­ni­sław An­to­ni Alek­san­der Ja­roń­ski – pol­ski wio­lon­cze­li­sta i śpie­wak ope­ro­wy
  • To­masz Ja­roń­ski – pol­ski dzien­ni­karz spor­to­wy i ko­men­ta­tor te­le­wi­zyj­ny
  • Wik­tor Ja­roń­ski – pol­ski praw­nik, po­li­tyk

Wikipedia


jarre

[czy­taj: ża:r] naz­wi­sko, m.in. Jean-Mi­chel Jarre - słyn­ny fran­cu­ski twór­ca mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jean Mi­chel Jarre
  • Ma­u­ri­ce Jarre
  • Kevin Jarre
  • (4422) Jarre

Wikipedia


jarrett

[dża­ret] naz­wi­sko


SJP.pl


jarry

Jarry – sta­cja metra w Mon­tre­a­lu, na linii po­ma­rań­czo­wa. Ob­słu­gi­wa­na przez Société de tran­sport de Montréal (STM). Znaj­du­je się w dziel­ni­cy Vil­le­ray–Saint-Mi­chel–Parc-Ex­ten­sion.

Wikipedia


jarski

do­ty­czą­cy we­ge­ta­ria­niz­mu, we­ge­ta­ria­nów; we­ge­ta­riań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o po­kar­mie, daniu: bez­mięs­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarsʲci, AS: i ̯arsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż., jarosz m., jaroszka ż., jarzynowa ż., jarskość ż.

 przym. jarzynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wegetariański, bezmięsny

Wiktionary


jarskość

cecha bez­mięs­nych po­traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jar­skie; cecha tych, któ­rzy są jar­scy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarosz m., Jarosz m./ż.

 przym. jarski

 przysł. jarsko

Wiktionary


jarstwo

prze­sta­rza­le: we­ge­ta­ria­nizm; ja­ro­szo­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. spo­sób odży­wia­nia się cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się nie­je­dze­niem mięsa

Wiktionary


jaruga

1. głę­bo­ki błot­ni­sty jar, wąwóz
2. nisko po­ło­żo­na i gęsto za­ro­sła część lasu, trud­na do prze­by­cia; gąszcz; gę­stwi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. błot­ni­ste to­pie­li­sko

 (1.2) przest. gę­stwi­na leśna

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­po­go­da

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ru­ga – fik­cyj­na rzeka w uni­wer­sum wiedź­mi­na, stwo­rzo­nym przez An­drze­ja Sap­kow­skie­go
  • Ja­ru­ga – potok, do­pływ Sanu
  • Ja­ru­ga – skała w Do­li­nie Bo­le­cho­wic­kiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Ja­ru­ga – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ko­re­lic­kim
  • Ja­ru­ga – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim
  • Ja­ru­ga – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie mo­hy­low­skim
  • Ja­ru­ga – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie dzie­sią­tym, w gmi­nie Bo­san­sko Gra­ho­vo
  • Ali­cja Ja­ru­ga
  • Iza­be­la Ja­ru­ga-No­wac­ka
  • Zenon Ja­ru­ga
  • – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy, od 1984 r. osia­dły w Niem­czech
  • Ja­ru­gi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za nie­jed­nym drze­wem, w nie­jed­nej ja­ru­dze le­śnej na­kry­tej śnie­giem czy­ha­ła cicha fur­tecz­ka i je­szcze cich­szy zjazd do krysz­ta­łów.

Wiktionary


jaruna

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. sło­wiań­skie bó­stwo płod­no­ści i wios­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaryło, Jaryła

Wiktionary


jaruszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jaruzelski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ja­ru­zel­ska (1931–2017) – pol­ska ger­ma­nist­ka, pier­wsza dama Pol­ski
  • Jad­wi­ga Ja­ru­zel­ska (ur. 1954) – pol­ska ge­ne­tycz­ka
  • Jerzy Ja­ru­zel­ski (1931–2019) – pol­ski hi­sto­ryk i dzien­ni­karz
  • Ksa­we­ry Ja­ru­zel­ski (1882–1930) – pol­ski zie­mia­nin, woj­sko­wy i po­li­tyk
  • Mo­ni­ka Ja­ru­zel­ska (ur. 1963) – pol­ska pu­bli­cyst­ka i dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa
  • Wac­ław Ja­ru­zel­ski (ok. 1660–1706) – pol­ski szlach­cic, woj­sko­wy, urzęd­nik pań­stwo­wy, poseł na Sejm
  • Woj­ciech Ja­ru­zel­ski (zm. 1788) – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Woj­ciech Ja­ru­zel­ski (1923–2014) – pol­ski woj­sko­wy i po­li­tyk
  • Zbi­gniew Ja­ru­zel­ski (1900–1941) – pol­ski zie­mia­nin i woj­sko­wy

Wikipedia


jaruzelszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. hist. okres spra­wo­wa­nia wła­dzy przez gen. Woj­cie­cha Ja­ru­zel­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „W la­tach ja­ru­zel­szczyz­ny stra­ci­li­śmy ocho­tę na ja­kie­kol­wiek dzia­ła­nie w po­now­nie uza­leż­nio­nym od władz Stron­nict­wie” – ko­men­tu­je potem Nowak.

Wiktionary


jaruś

zdrob­nie­nie od: Ja­ro­sław (imię mę­skie); Jarek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Ja­ro­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam Ja­ru­sio­wi nowy wózek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarek m., Jarosław mrz./mos.

 przym. Jarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jarek, Jareczek

Wiktionary


jary

1. siany na wios­nę; wio­sen­ny; te­go­rocz­ny;
2. daw­niej: krzep­ki, dziar­ski (dziś tylko w wy­ra­że­niu: stary, ale jary - krzep­ki, dziar­ski (mimo po­desz­łe­go wieku))


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. wy­sie­wa­ny na wios­nę

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przest. krzep­ki, mocny, silny, tęgi

 (2.2) przest. jasny, ja­skra­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) M., B. i W. lm. od: jar

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jary – wieś w woj. dol­no­ślą­skim
  • Jary – osied­le w Byd­go­szczy
  • Jary – osied­le w War­sza­wie
  • Ri­chard Jary – ukra­iń­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny i woj­sko­wy
  • Zdzi­sław Jary – pol­ski ge­o­graf
  • Mi­cha­el Jary – pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny kom­po­zy­to­ra, dy­ry­gent, twór­cy mu­zy­ki fil­mo­wej i roz­ryw­ko­wej Ma­xi­mi­lia­na Mi­cha­e­la Jar­czy­ka
  • Jar (ge­o­gra­fia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owies jest zbo­żem jarym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż., Jarowit m., Jaryło m., jarowizacja ż., jarosz m.

 przym. jarzenny

 czas. jarać

Wiktionary


jaryczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jaryszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ry­szów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Ja­sień
  • Ja­ry­szów – wieś w woj. opol­skim, w pow. strze­lec­kim, w gmi­nie Ujazd
  • Ja­ry­szów – dawna gmina
  • Ja­ry­szów – wieś w re­jo­nie mo­hy­low­skim ob­wo­du win­nic­kie­go na Po­do­lu.

Wikipedia


jaryzacja

pro­ces po­bu­dza­ją­cy lub przy­spie­sza­ją­cy kwit­nie­nie ro­ślin na sku­tek dzia­ła­nia ni­skich tem­pe­ra­tur; ja­ro­wi­za­cja; wer­na­li­za­cja


SJP.pl


jaryła

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. sło­wiań­skie bó­stwo płod­no­ści i wios­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaryło, Jaruna

Wiktionary


jaryło

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. sło­wiań­skie bó­stwo płod­no­ści i wios­ny;

Wiktionary

Ja­ry­ło, Ja­ry­ła, Ja­ru­na – we­dług et­no­gra­fów per­so­ni­fi­ka­cja jed­ne­go z wio­sen­nych świąt w lu­do­wym ka­len­da­rzu ro­syj­skim; lub sło­wiań­skie bó­stwo płod­no­ści i wios­ny, poś­wiad­czo­ne je­dy­nie w no­wo­żyt­nym fol­klo­rze Sło­wian wschod­nich i po­łud­nio­wych i czczo­ne współ­cze­śnie przez ne­o­po­gan.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaruna, Jaryła

Wiktionary


jarzec

gwa­ro­wo: jęcz­mień jary


SJP.pl


jarzembowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Georg Ja­rzem­bow­ski (ur. 1947) – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Ja­nusz Ja­rzem­bow­ski (1933-1961) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Ry­szard Ja­rzem­bow­ski (ur. 1945) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


jarzemko

1. zdrob­nie­nie od: jarz­mo;
2. przy­rząd do po­mia­ru śred­ni­cy drzew; fita, klupa, śred­ni­co­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) małe jarz­mo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzmo n., ujarzmianie n.

Wiktionary


jarzemny

do­ty­czą­cy jarz­ma, za­przę­ga­ny w jarz­mo, cho­dzą­cy w jarz­mie; jarz­mo­wy


SJP.pl


jarzenie

świe­ce­nie ma­te­ria­łu pod wpły­wem czyn­ni­ka wzbu­dza­ją­ce­go in­ne­go niż ener­gia ciepl­na, np. pro­mie­nio­wa­nia, re­ak­cji che­micz­nej; lu­mi­ne­scen­cja


SJP.pl


jarzeniowy

zwią­za­ny z ja­rze­niem, świe­ce­niem, np. lampa ja­rze­nio­wa, świa­tło ja­rze­nio­we


SJP.pl


jarzeniówa

zgru­bie­nie od: ja­rze­niów­ka


SJP.pl


jarzeniówka

po­tocz­nie: lampa ja­rze­nio­wa


SJP.pl


jarzenny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. przym. od: ja­rzy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­rzen­ny siew wszel­kie­go zboża im najw­cze­śniej za­sie­je, tym też naj­lep­szy bywa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż.

 przym. jary

Wiktionary


jarzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roln. zboże jare

Wiktionary


jarzmia

krzew z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych


SJP.pl


jarzmianka

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych


SJP.pl

Jarz­mian­ka ("Astran­tia" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych ("Apia­ce­ae") li­czą­cy 10 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie środ­ko­wej, wschod­niej i po­łud­nio­wej (5 ga­tun­ków) oraz w re­jo­nie Ka­u­ka­zu i Tur­cji. Je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem we flo­rze Pol­ski jest jarz­mian­ka więk­sza "A. major". Jarz­mian­ki za­sied­la­ją lasy i for­ma­cje tra­wia­ste na te­re­nach ska­li­stych. Są to ro­śli­ny dłu­go­wiecz­ne i roz­ra­sta­ją­ce się w duże ko­lo­nie.

Wikipedia


jarzmo

1. uży­wa­ny daw­niej drew­nia­ny za­prząg dla bydła ro­bo­cze­go;
2. cię­żar, brze­mię, nie­wo­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. drew­nia­na uprząż za­kła­da­na zwie­rzę­ciu po­cią­go­we­mu na kark, szyję, czoło lub rogi;

 (1.2) przen. coś co znie­wa­la i zmu­sza do po­no­sze­nia cię­ża­rów

 (1.3) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce spi­na­niu, zwie­ra­niu cze­goś

 (1.4) geogr. przest. prze­łęcz gór­ska

 (1.5) żegl. wzmoc­nio­na część ka­dłu­ba ża­glow­ca, w któ­rej mo­co­wa­ny jest maszt;

 (1.6) przest. jarz­mo wołów: para wołów po­cią­go­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jarz­mo (uprząż)
  • jarz­mo (elek­tro­tech­ni­ka)
  • jarz­mo (do po­mia­rów włas­no­ści ma­gne­tycz­nych)
  • jarz­mo (sym­bol)
  • jarz­mo mo­sto­we
  • jarz­mo masz­tu
  • me­cha­nizm jarz­mo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woły cho­dzą w jarz­mie.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarz­mo na wspa­nia­łą szyję, / sam Efra­i­ma za­przę­gnę, / orać bę­dzie Juda, / Jakub zaś bę­dzie bro­no­wał.

 (1.2) Wyz­wól­my się spod jarz­ma nie­wo­li!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaʒmɔ, AS: i ̯ažmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujarzmienie n., ujarzmianie n., jarzmiciel mos.

:: zdrobn. jarzemko n.

 czas. ujarzmiać ndk., ujarzmić dk.

 przym. jarzmowy, jarzemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński jarmo

 (1.2) ciężar, brzemię, niewola

 (1.3) klamra

Wiktionary


jarzmowy

przy­miot­nik od: jarz­mo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy jarz­ma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzmo n., ujarzmianie n.

Wiktionary


jarznik

ele­ment lampy wy­ła­dow­czej, w któ­rym na­stę­pu­je wy­ła­do­wa­nie elek­trycz­ne


SJP.pl

Jarz­nik – ele­ment lampy wy­ła­dow­czej, w któ­rym na­stę­pu­je wy­ła­do­wa­nie elek­trycz­ne. Wy­ko­na­ny jest w po­sta­ci rurki ze szkła lub przez­ro­czy­stej ce­ra­mi­ki. Wew­nątrz znaj­du­ją się gazy i me­ta­le bę­dą­ce czyn­ni­ka­mi świę­cą­cy­mi. W jarz­ni­ku za­to­pio­ne są elek­tro­dy, po­mię­dzy któ­ry­mi na­stę­pu­je wy­ła­do­wa­nie.

Wikipedia


jarzychna

jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach; kor­cho­rus, juta


SJP.pl


jarzyna

ja­rzyn­ka;
1. ro­śli­na ziel­na, któ­rej czę­ści uży­wa­ne są jako po­ży­wie­nie; wa­rzy­wo, zie­le­ni­na;
2. ja­dal­na część ro­śli­ny wa­rzyw­nej; wa­rzy­wo;
3. po­tra­wa przy­go­to­wa­na z wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wa­rzy­wo

 (1.2) kulin. danie z ja­rzyn (1.1)

 (1.3) daw. na­sio­na ja­rzyn (1.1)

 (1.4) daw. roln. zboże jare

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­rzy­na – czę­ści ro­ślin oko­po­wych, które mogą być spo­ży­wa­ne w sta­nie su­ro­wym i wy­ra­sta­ją pod­czas jed­ne­go okre­su we­ge­ta­cyj­ne­go.
    • ja­rzy­na – wło­szczyz­na
  • Grze­gorz Ja­rzy­na – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny i te­le­wi­zyj­ny
  • Fran­ci­szek Ja­rzy­na (1911–1999) – dzien­ni­karz i dzia­łacz spo­łecz­no-kul­tu­ral­ny
  • Ja­rzy­na – pse­u­do­nim ko­szy­kar­ki Ma­rze­ny Głaszcz
  • ro­śli­ny jare
  • je­ży­na – ro­śli­na z ja­dal­ny­mi owo­ca­mi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, jak można jeść tylko ja­rzy­ny!

 (1.1) Nawet wtedy, gdy ogól­ne wa­run­ki na­tu­ral­ne, prze­my­sło­we i hand­lo­we zo­sta­ją speł­nio­ne, można upra­wę ja­rzyn pol­nych po­le­cić tylko w tym wy­pad­ku, gdy jest ona pro­wa­dzo­na umiar­ko­wa­nie i jeśli do ho­dow­li wy­bie­ra się takie ro­dza­je i ga­tun­ki, któ­rych zbio­ry nie przy­pa­da­ją rów­no­cze­śnie i to wtedy, kiedy rynek jest nimi prze­peł­nio­ny.

 (1.4) Grun­ta po­ja­ło­wia­ły, spu­sto­sza­ły lasy / I w polu tego roku zu­peł­nie chy­bi­ło; / Po ni­zi­nach wy­mo­kło, na wzgór­kach spa­li­ło; / Siana i źdźbła nie bę­dzie, toż samo z ja­rzy­ną; / Cie­szy­łem się przy­najm­niej co­kol­wiek oź­mi­ną, / Alić się do­wia­du­ję z li­stów eko­no­ma, / Że i te nie omłot­ne, sama tylko słoma (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈʒɨ̃na, AS: i ̯ažỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarzynowy, jarski, jarzenny, jary

 rzecz. jarzynowa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jarzynka

Wiktionary


jarzyniak

po­tocz­nie:
1. nożyk do obie­ra­nia wa­rzyw;
2. sklep lub stra­gan z wa­rzy­wa­mi; ja­rzy­no­wy, wa­rzyw­niak, wa­rzyw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. sklep z ja­rzy­na­mi

 (1.2) pot. nóż do kro­je­nia wa­rzyw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyj­mę młodą dziew­czy­nę do ja­rzy­nia­ka.

 (1.2) Noże le­ża­ły w szu­fla­dzie naj­więk­sze­go stołu. Ogrom­ne, ni­czym rzeź­ni­cze, nic mu po ta­kich, zę­ba­te do kro­je­nia chle­ba i zu­peł­nie nie­przy­dat­ne ja­rzy­nia­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzynowa ż., jarzynka ż.

 przym. jarzynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warzywniak, zieleniak

Wiktionary


jarzyniarka

1. me­cha­nicz­na obie­racz­ka do wa­rzyw;
2. ko­bie­ta sprze­da­ją­ca lub upra­wia­ją­ca wa­rzy­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­cha­nicz­na lub elek­trycz­na obie­racz­ka do ja­rzyn

Wiktionary


jarzyniarski

przy­miot­nik od: ja­rzy­ny


SJP.pl


jarzynka

ja­rzy­na;
1. ro­śli­na ziel­na, któ­rej czę­ści uży­wa­ne są jako po­ży­wie­nie; wa­rzy­wo, zie­le­ni­na;
2. ja­dal­na część ro­śli­ny wa­rzyw­nej; wa­rzy­wo;
3. po­tra­wa przy­go­to­wa­na z wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ja­rzy­na

 (1.2) go­to­wy ze­staw wa­rzyw do przy­go­to­wa­nia zupy sprze­da­wa­ny w pęcz­kach

 (1.3) przy­pra­wa ze sprosz­ko­wa­nych, su­szo­nych wa­rzyw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈʒɨ̃nka, AS: i ̯ažỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyniak m., jarzynówka ż., jarzynowa ż.

 przym. jarzynowy

Wiktionary


jarzynowa

po­tocz­nie: zupa ja­rzy­no­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. zupa z ja­rzyn, naj­czę­ściej róż­nych

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: ja­rzy­no­wy

Wiktionary

Patrz:

jarzyna

Przykłady

 (1.1) Mama zmu­si­ła Jasia, żeby zjadł je­szcze tro­chę ja­rzy­no­wej, mimo że wcale nie miał ocho­ty.

 (2.1) Weź sobie je­szcze tro­chę sa­łat­ki ja­rzy­no­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż., jarzynka ż., jarzynówka ż., jarzyniak m.

 przym. jarzynowy, jarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa jarzynowa, zupa warzywna, pot. jarzynówka

Wiktionary


jarzynowo-mięsny

ja­rzy­no­wy i mięs­ny


SJP.pl


jarzynowy

→ ja­rzy­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­rzy­wa­mi, do­ty­czą­cy wa­rzyw

 (1.2) kulin. przy­rzą­dzo­ny z wa­rzyw

 (1.3) daw. zwią­za­ny z ja­rzy­na­mi, do­ty­czą­cy ja­rzyn w ich pier­wot­nym zna­cze­niu

Wiktionary

Patrz:

jarzyna

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż., jarzynka ż., jarzynowa ż., jarzynówka ż., jarzyniak m.

 przym. jarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warzywny

 (1.2) warzywny

Wiktionary


jarzynówka

1. błyszcz­ka ja­rzy­nów­ka - motyl z ro­dzi­ny sówek, któ­re­go gą­sie­ni­ce żywią się liść­mi ro­ślin wa­rzyw­nych; błyszcz­ka gamma;
2. po­tocz­nie: zupa ja­rzy­no­wa


SJP.pl


jarzyć

1. po­tocz­nie: ro­zu­mieć, poj­mo­wać; kumać, czaić;
2. daw­niej: za­pa­lać, roz­pa­lać ogień;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: palić pa­pie­ro­sa;
4. ja­rzyć się:
a) ża­rząc się, świe­cić sła­bym bla­skiem;
b) bły­szczeć w jas­nym świet­le;
c) mie­nić się wie­lo­ma ja­skra­wy­mi bar­wa­mi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zja­rzyć, za­ja­rzyć)

 (1.1) pot. ro­zu­mieć, wie­dzieć, co ktoś miał na myśli

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Pod­ha­le. roz­pa­lać, palić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ja­rzyć się (dk. za­ja­rzyć się)

 (3.1) świe­cić słabo

 (3.2) książk. bły­szczeć się w jas­nym oś­wiet­le­niu

 (3.3) książk. wy­glą­dać ja­skra­wo na tle oto­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel­ka chyba z dzie­sięć razy mu to tłu­ma­czy­ła, ale on nadal nie ja­rzył, o co cho­dzi.

 (3.1) Lampy elek­trycz­ne ja­rzy­ły się bar­dzo słabo, nie oś­wiet­la­jąc wy­star­cza­ją­co baru. Nie miały zresz­tą czego oś­wiet­lać.

 (3.2) Na zdję­ciach ko­lo­ro­wych go­to­we amu­le­ty i ta­liz­ma­ny ja­rzy­ły się ko­lo­ra­mi peł­ny­mi i wie­lo­barw­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaʒɨt͡ɕ, AS: i ̯ažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzenie m.

 czas. jarać, zjarzyć dk., zajarzyć dk., zajarzyć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czaić, obczajać, kapować, kumać, pojmować, rozumieć, trybić

 (3.1) świecić, żarzyć się

 (3.2) świecić, błyszczeć się, lśnić, lśnić się, pałać, połyskiwać, szklić się, mienić się

Wiktionary


jarzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


jarzómbek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bot. młoda ja­rzę­bi­na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarzómbkowy

Wiktionary


jarzómbkowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ją­cy kolor owocu ja­rzę­bi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzómbek m.

Wiktionary


jarząb

1. drze­wo lub wy­so­ki krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych o naj­czę­ściej bia­łych kwia­tach i ku­li­stych, po­ma­rań­czo­wych owo­cach;
2. ja­rząb mącz­ny - ga­tu­nek krze­wu lub drze­wa z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; mą­ki­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ja­rzą­bek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sor­bus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych lub krze­wia­stych z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (2.2) bot. drze­wo lub krzew z ro­dza­ju ja­rząb (2.1)

 (2.3) drew­no ja­rzę­bu (2.2)

Wiktionary

Ja­rząb ("Sor­bus" L.) – ro­dzaj drzew i krze­wów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych ("Ro­sa­ce­ae"). Na­le­ży do niego około 80–100 ga­tun­ków di­plo­i­dal­nych oraz co najm­niej 170 tak­so­nów po­cho­dze­nia mie­szań­co­we­go, zwy­kle po­li­plo­i­dal­nych. Sy­ste­ma­ty­ka ro­dza­ju jest trud­na i w niek­tó­rych uję­ciach bywa on roz­dzie­la­ny na kilka ro­dza­jów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ptasz­nik zła­pał dwa młode ja­rzę­by i po­szedł z nimi na targ do mia­stecz­ka.

 (2.2) Młode li­ście ja­rzę­bów cha­rak­te­ry­zu­ją się sre­brzy­stym za­bar­wie­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. jarząbek mzw.

:: przym. jarząbkowy

 (2.1)

:: przym. jarząbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarząbek

Wiktionary


jarząbek

1. ptak łowny z ro­dzi­ny głusz­co­wa­tych, za­miesz­ku­je gęste stare drze­wo­sta­ny;
2. mięso z tego ptaka;
3. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; ja­rząb po­spo­li­ty, ja­rzę­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ga­tu­nek nie­wiel­kie­go eu­raz­ja­tyc­kie­go grze­bią­ce­go ptaka łow­ne­go (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Te­tra­stes bo­na­sia|Lin­na­e­us|ref=tak.), z rzędu ku­ra­ków, za­miesz­ku­ją­ce­go gęste sta­ro­drze­wy;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku ja­rząb­ków (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kra­jo­wą po­pu­la­cję ja­rząb­ków sza­cu­je się na ok. 80 ty­się­cy sztuk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈʒɔ̃mbɛk, AS: i ̯ažõmbek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarząbkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarząbek zwyczajny

 (1.2) jarząbek zwyczajny

Wiktionary


jarząbkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­rząb­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty
  • Ja­rząb­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. pszczyń­skim, w gmi­nie Pa­wło­wi­ce

Wikipedia


jarząbkowy

przy­miot­nik od: ja­rzą­bek


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ja­rząb­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy ja­rząb­ka, okre­śla­ją­cy ja­rząb­ka, uży­wa­ny przy ja­rząb­ku

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ja­rząb­ka, ma­ją­cy cechy ja­rząb­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarząbek mzw.

Wiktionary


jarząbowy

→ ja­rząb


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ja­rzę­bu

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści ja­rzę­bu

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią ja­rzę­bu

Wiktionary

Patrz:

jarząb

Wymowa:

IPA: ˌjaʒɔ̃mˈbɔvɨ, AS: i ̯ažõmbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarząb

Wiktionary


jarzący

ja­rzą­cy się - taki, który się jarzy


SJP.pl


jarzębatka

ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych, w Pol­sce nie­licz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cur­ru­ca ni­so­ria|Bech­ste­in|ref=tak., ga­tu­nek nie­du­że­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych;

Wiktionary

Ja­rzę­bat­ka, po­krzew­ka ja­rzę­ba­ta, ga­jów­ka ja­rzę­ba­ta ("Cur­ru­ca ni­so­ria") – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny po­krze­wek (Syl­vii­dae).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gajówka jarzębata, pokrzewka jarzębata

Wiktionary


jarzębaty

na­kra­pia­ny na czar­no lub na brą­zo­wo, pstro­ka­ty; ja­rzę­bia­ty


SJP.pl


jarzębiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: ja­rzę­biak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pi­ły­śmy z bra­tów­ką po trzy kie­lisz­ki ja­rzę­biacz­ku i tro­chę się wsta­wi­ły­śmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaʒɛ̃mˈbʲjat͡ʃɛk, AS: i ̯ažẽmbʹi ̯aček

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jarzębiak.

Wiktionary


jarzębiak

1. wy­traw­na wódka z owo­ców ja­rzę­bi­ny;
2. do­mo­wa na­lew­ka ja­rzę­bi­no­wa; ja­rzę­bi­nów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wódka o zło­to­po­ma­rań­czo­wym ko­lo­rze i wy­traw­nym smaku, pro­du­ko­wa­na z owo­ców ja­rzę­bi­ny

 (1.2) kulin. zob. ja­rzę­bi­nów­ka.

Wiktionary

Ja­rzę­biak – wódka owo­co­wa ze­sta­wio­na z na­le­wu ja­rzę­bi­no­we­go z do­dat­kiem de­sty­la­tów owo­co­wych i de­sty­la­tu win­ne­go oraz na­tu­ral­ne­go kar­me­lu. Napój ma barwę jas­no­brą­zo­wą, nie­kie­dy wy­stę­pu­je lekka opa­li­za­cja lub osad. Wódkę spo­ży­wa się lekko schło­dzo­ną (16–18 °C) jako ape­ri­tif, do mięs ciem­nych i dzi­czyz­ny, lub po po­sił­ku na lep­sze tra­wie­nie. Do­stęp­na w bu­tel­kach o po­jem­no­ści 0,5 l.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈʒɛ̃mbʲjak, AS: i ̯ažẽmbʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzębina ż., jarzębinówka ż., jarząb m.

:: zdrobn. jarzębiaczek m.

 przym. jarzębinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jarzębinówka

Wiktionary


jarzębiaty

na­kra­pia­ny na czar­no lub na brą­zo­wo, pstro­ka­ty; ja­rzę­ba­ty


SJP.pl


jarzębina

1. drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce w Eu­raz­ji; chęt­nie sa­dzo­ne w par­kach i ogro­dach ze wzglę­du na ozdob­ne czer­wo­ne owoce;
2. owoc tego drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. ro­dzaj drze­wa o ma­łych, czer­wo­nych owo­cach;

 (1.2) owoc ja­rzę­bi­ny (1.1)

 (1.3) drew­no ja­rzę­bi­ny (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­rzę­bi­na:
    • ja­rząb po­spo­li­ty (ja­rząb zwy­czaj­ny), Sor­bus au­cu­pa­ria – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych
    • owoc ja­rzę­bu
  • Ja­rzę­bi­na – część wsi Gro­dzi­sko, w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno
  • Ja­rzę­bi­na – wieś w Pol­sce, w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Ry­je­wo
  • Ja­rzę­bi­na (Ja­ra­bi­na) – miej­sco­wość na Sło­wa­cji
  • Ja­rzę­bi­na – ze­spół śpie­wa­czy z Ko­cu­dzy
  • ja­rząb – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dalej rosły lipy i klony, gdzie­nieg­dzie wzno­si­ła się sa­mot­na ja­rzę­bi­na albo stara brzo­za.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna, AS: i ̯ažẽmbʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarząb m., jarzębiak m.

:: zdrobn. jarzębinka ż.

 przym. jarzębinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarząb, reg. śl. skoruszyna

 (1.2) reg. śl. skoruszyna

Wiktionary


jarzębinka

zdrob­nia­le o ja­rzę­bi­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­rzę­bin­ka – skała wspi­nacz­ko­wa na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Ja­rzę­bin­ka – wznie­sie­nie na Wy­so­czyź­nie El­blą­skiej

Wikipedia


jarzębinowy

przy­miot­nik od: ja­rzę­bi­na (np. ja­rzę­bi­no­wy za­gaj­nik, ja­rzę­bi­no­we ko­ra­le)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ja­rzę­bi­ny (drzew i owo­ców)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z ja­rzę­bi­ny, z do­dat­kiem ja­rzę­bi­ny

 (1.3) ko­lo­ru owo­ców ja­rzę­bi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzębina ż., jarzębinka ż., jarzębiak m., jarzębinówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pomarańczowoczerwony

Wiktionary


jarzębinówka

do­mo­wa na­lew­ka z owo­ców ja­rzę­bi­ny; ja­rzę­biak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. do­mo­wa na­lew­ka przy­rzą­dza­na z owo­ców ja­rzę­bi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­rzę­bi­nów­ka to nie­zbyt słod­ka na­lew­ka o in­ten­syw­nym smaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaʒɛ̃mbʲĩˈnufka, AS: i ̯ažẽmbʹĩnufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzębina ż., jarzębinka ż., jarzębiak m.

 przym. jarzębinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarzębiak

Wiktionary


jarzębiński

naz­wi­sko


SJP.pl


jarzębolistny

o li­ściach po­dob­nych do liści ja­rzę­bi­ny; taw­li­na ja­rzę­bo­list­na - ozdob­ny krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


SJP.pl


jarzębowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Ja­rzę­bow­ski (1897–1964) – pol­ski ksiądz, hi­sto­ryk, poeta
  • Ta­de­usz Ja­rzę­bow­ski (1927–2005) – pol­ski astro­nom
  • To­masz Ja­rzę­bow­ski (ur. 1978) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


jarzębski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ja­rzęb­ski
  • Alek­san­der Ja­rzęb­ski
  • Irena Garz­tec­ka-Ja­rzęb­ska
  • Jerzy Ja­rzęb­ski
  • Józef Ja­rzęb­ski
  • Le­cho­sław Ja­rzęb­ski
  • Maria Ja­rzęb­ska
  • Paweł Ja­rzęb­ski
  • Ste­fan Ja­rzęb­ski
  • Zdzi­sław Ja­rzęb­ski

Wikipedia


jarłyk

pi­sem­ne roz­po­rzą­dze­nie wład­ców tu­rec­kich i ta­tar­skich, głów­nie cha­nów Zło­tej Ordy i cha­nów krym­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. adm. de­kret wład­cy mon­gol­skie­go lub ta­tar­skie­go, który za­wie­ra roz­ka­zy dla ksią­żąt pod­bi­tych te­re­nów bądź akt da­ro­wiz­ny

Wiktionary

Jar­łyk ( ярлык z jarl-ek) – pismo dy­plo­ma­tycz­ne; pi­sem­ne roz­po­rzą­dze­nie lub przy­wi­lej dla wład­ców pod­bi­tych ziem wy­da­wa­ne przez wład­ców mon­gol­skich.

Na pod­le­ga­ją­cej Zło­tej Or­dzie Rusi jar­łyk był for­mal­nym pot­wier­dze­niem od­da­nia we wła­da­nie ksią­żę­tom ru­skim ich ziemi. Jar­ły­ki pi­sa­no prze­waż­nie w ję­zy­ku uj­gur­skim, póź­niej w ję­zy­ku arab­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księ­stwa ru­skie jako pier­wsze w Eu­ro­pie pos­ma­ko­wa­ły ta­tar­skiej sztu­ki walki i niez­wy­kłe­go spo­so­bu rzą­dze­nia. Rządy te były nie­o­bli­czal­ne, okrut­ne, a o pa­no­wa­niu de­cy­do­wał jar­łyk, po który pod­le­gły ksią­żę ruski mu­siał jeź­dzić do sto­li­cy chana.

Wiktionary


jasak

da­ni­na w na­tu­rze ścią­ga­na od ludów Po­woł­ża i Sy­be­rii przez miej­sco­wych ksią­żąt, od XVII wieku przez urzęd­ni­ków car­skich


SJP.pl

Jasak ( ясак) – ro­dzaj da­ni­ny po­bie­ra­nej dla Im­pe­rium Ro­syj­skie­go w na­tu­rze (w fu­trach i skó­rach) od rdzen­nej lud­no­ści Sy­be­rii i Kam­czat­ki.

Wikipedia


jasek

naz­wi­sko


SJP.pl


jaser

imię mę­skie


SJP.pl


jasełka

szop­ka;
1. wi­do­wi­sko sce­nicz­ne lub ku­kieł­ko­we zwią­za­ne te­ma­tycz­nie z Bożym Na­ro­dze­niem;
2. kom­po­zy­cja fi­gu­ral­na przed­sta­wia­ją­ca na­ro­dze­nie Chry­stu­sa, wy­sta­wia­na w ko­ście­le w okre­sie świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia; żłó­bek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wi­do­wi­sko o Bożym Na­ro­dze­niu wzo­ro­wa­ne na śred­nio­wiecz­nych mi­ste­riach fran­cisz­kań­skich;

 (1.2) fi­gur­ki przed­sta­wia­ją­ce po­sta­cie zwią­za­ne z na­ro­dze­niem Chry­stu­sa, usta­wia­ne w ko­ścio­łach

Wiktionary

Ja­seł­ka – wi­do­wi­ska o Bożym Na­ro­dze­niu wzo­ro­wa­ne na śred­nio­wiecz­nych mi­ste­riach fran­cisz­kań­skich. Ich nazwa wy­wo­dzi się od sta­ro­pol­skie­go słowa "jasło" oz­na­cza­ją­ce­go żłób, jed­nak nie w for­mie li­te­go ko­ry­ta, a ażu­ro­wej kon­struk­cji z dra­bin­ka­mi, w którą kła­dzie się zwie­rzę­tom paszę w po­sta­ci trawy lub siana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci ze szko­ły pod­sta­wo­wej za­pre­zen­to­wa­ły ro­dzi­com ja­seł­ka bo­żo­na­ro­dze­nio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈsɛwka, AS: i ̯aseu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasełkowy

Wiktionary


jasełkowość

ja­seł­ko­wy cha­rak­ter cze­goś


SJP.pl


jasełkowy

przy­miot­nik od: ja­seł­ka (np. dra­mat ja­seł­ko­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ja­seł­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasełka nmos.

Wiktionary


jasia

1. mała po­dusz­ka pod głowę; ja­siek;
2. od­mia­na fa­so­li o bia­łym ziar­nie; ja­siek;
3. ziar­na tej fa­so­li; ja­siek;
4. żar­to­bli­wie: głupi jaś - za­strzyk osza­ła­mia­ją­cy lub uśmie­rza­ją­cy ból


SJP.pl


jasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


jasiakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jasicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ja­sic­ki – pol­ski poeta, pro­za­ik, pu­bli­cy­sta, wy­daw­ca, ani­ma­tor kul­tu­ry i sztu­ki
  • Bro­ni­sław Ja­sic­ki – pol­ski an­tro­po­log
  • Zbi­gniew Ja­sic­ki – pol­ski spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie sieci i ukła­dów elek­tro­e­ner­ge­tycz­nych

Wikipedia


jasiczek

naz­wi­sko


SJP.pl


jasiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


jasieczek

zdrob­nie­nie od: ja­siek


SJP.pl


jasiek

jaś;
1. mała po­dusz­ka pod głowę
2. od­mia­na fa­so­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mała po­dusz­ka, zwy­kle pod głowę

 (1.2) ogrod. od­mia­na fa­so­li o dużym, bia­łym ziar­nie

 (1.3) spoż. ziar­na jaśka (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɕɛk, AS: i ̯äśek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasiek m., Jaś m., Jasia ż., jaś m.

 przym. Jasiowy, Jaśkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poduszeczka; rzad. jaś

 (1.2) jaś

Wiktionary


jasielski

przy­miot­nik od: Jasło


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Jasła, zwią­za­ny z Ja­słem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­ła­my tutaj ze­spo­ło­wo, bo wię­cej udaje się w ten spo­sób osią­gnąć dla każ­dej ziemi: ja­siel­skiej, kro­śnień­skiej, prze­my­skiej czy ja­ro­sław­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈɕɛlsʲci, AS: i ̯äśelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasło n., jaślanin mos., jaślanka ż.

Wiktionary


jasienianin

miesz­ka­niec Ja­sie­nia


SJP.pl


jasienianka

miesz­kan­ka Ja­sie­nia


SJP.pl

Ja­sie­nian­ka ("Woj­na­rów­ka", "Ja­sien­na") – potok, lewy do­pływ Bia­łej o dłu­go­ści 13,35 km.

Źró­dła po­to­ku znaj­du­ją się na wy­so­ko­ści około 490 m n.p.m. w miej­sco­wo­ści Ja­sien­na. Spły­wa przez tę miej­sco­wość w po­łud­nio­wo-wschod­nim kie­run­ku. W są­sied­niej miej­sco­wo­ści Ko­rzen­na przyj­mu­je swój naj­więk­szy do­pływ – potok Spól­nik. Od tego miej­sca zmie­nia kie­ru­nek na bar­dziej wschod­ni i pły­nie przez miej­sco­wość Woj­na­ro­wa, gdzie ucho­dzi do Bia­łej na wy­so­ko­ści 282 m.

Wikipedia


jasienica

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­sie­ni­ca – ro­dzaj po­ro­stów
  • Ja­sie­ni­ca – część mia­sta Po­li­ce
  • Ja­sie­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce
  • Ja­sie­ni­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Du­bien­ka
  • Ja­sie­ni­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Brody
  • Ja­sie­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie My­śle­ni­ce
  • Ja­sie­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Ja­sie­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Tłuszcz
  • Ja­sie­ni­ca – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Ja­sie­ni­ca
  • Ja­sie­ni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Ło­niów
  • Ja­sie­ni­ca – część wsi Dę­bo­strów w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, w gmi­nie Po­li­ce
  • Ja­sie­ni­ca – część wsi Wień­ko­wo w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, w gmi­nie Po­li­ce

Wikipedia


jasienicki

przy­miot­nik od: Ja­sie­ni­ca, Ja­sie­ni­ca Dolna, Ja­sie­ni­ca Ro­siel­na


SJP.pl


jasieniczanin

miesz­ka­niec Ja­sie­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jasieniczanka

miesz­kan­ka Ja­sie­ni­cy (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


jasieniec

ro­śli­na z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych o błę­kit­nych lub bia­łych kwia­tach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­sie­niec – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych
  • Ja­sie­niec – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Pu­cha­czów
  • Ja­sie­niec – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Trzciel
  • Ja­sie­niec – osada leśna wsi Ja­sie­niec w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Trzciel
  • Ja­sie­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Ja­sie­niec
  • Ja­sie­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gło­wa­czów
  • Ja­sie­niec – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc
  • Ja­sie­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Rybno
  • Ja­sie­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie So­mian­ka
  • Ja­sie­niec – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Pi­li­ca
  • Ja­sie­niec – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Słu­pia
  • Ja­sie­niec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Kru­klan­ki

Wikipedia


jasieniecki

przy­miot­nik od: Ja­sie­niec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Mi­chał Woyna Ja­sie­niec­ki – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Jan Woyna Ja­sie­niec­ki – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Kon­stan­ty Alek­san­der Woyna Ja­sie­niec­ki – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm

Wikipedia


jasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ja­sie­wicz – pol­ski bo­ta­nik, pro­fe­sor zwy­czaj­ny, wie­lo­let­ni dy­rek­tor In­sty­tu­tu Bo­ta­ni­ki Pol­skiej Aka­de­mii Nauk
  • Jad­wi­ga Ja­sie­wicz – pol­ska po­lo­nist­ka, na­u­czy­ciel­ka, har­cer­ka Sza­rych Sze­re­gów; matka Ja­ro­sła­wa Ka­czyń­skie­go i Lecha Ka­czyń­skie­go
  • Ka­zi­mierz Ja­sie­wicz – pol­ski lek­ko­at­le­ta, spe­cja­li­zu­ją­cy się w bie­gach sprin­ter­skich
  • Krzysz­tof Ja­sie­wicz – pol­ski hi­sto­ryk, po­li­to­log, eko­no­mi­sta, pra­cow­nik na­u­ko­wy In­sty­tu­tu Stu­diów Po­li­tycz­nych PAN
  • Eu­ge­niusz Ja­sie­wicz – pod­puł­kow­nik ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Krzy­ża Srebr­ne­go Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Ewa Ja­sie­wicz – bry­tyj­ska dzien­ni­kar­ka pol­skie­go po­cho­dze­nia, dzia­łacz­ka na rzecz obro­ny praw czło­wie­ka
  • Hi­po­lit Ja­sie­wicz – pol­ski pilot, sier­żant WP, uczest­nik I wojny świa­to­wej oraz wojny pol­sko-bol­sze­wic­kiej
  • Jerzy Ja­sie­wicz – major ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Ro­mu­ald Ja­sie­wicz – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa wod­ne­go
  • Sta­ni­sław Ja­sie­wicz – pol­ski ar­che­o­log, mu­ze­o­log, kon­ser­wa­tor za­byt­ków i rzeź­biarz, uczest­nik misji ar­che­o­lo­gicz­nych w Egip­cie, Syrii i Su­da­nie
  • Win­cen­ty Ja­sie­wicz – puł­kow­nik ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Zbi­gniew Ja­sie­wicz – pol­ski et­no­log

Wikipedia


jasień

gwa­ro­wo o je­sio­nie; ja­sion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­sień – mia­sto,
  • Ja­sień – część mia­sta Gdańsk,
  • Ja­sień – część mia­sta Ustrzy­ki Dolne,
  • Ja­sień – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Tłu­cho­wo,
  • Ja­sień – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim, w gmi­nie Rogów,
  • Ja­sień – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­bie­le Wiel­kie,
  • Ja­sień – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Głu­chów,
  • Ja­sień – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­boch­nia,
  • Ja­sień – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Osja­ków,
  • Ja­sień – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Brze­sko,
  • Ja­sień – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie Repki,
  • Ja­sień – przy­sió­łek wsi Czar­na Sę­dzi­szow­ska w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Sę­dzi­szów Ma­ło­pol­ski,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce posz­li spać, ale już leżąc, za­czę­li się na­ra­dzać i je­szcze raz roz­wa­żać spra­wę przy­ja­zdu do Ja­sie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɕɛ̇̃ɲ, AS: i ̯äśė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasieński

Wiktionary


jasieńczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­sień­czyk – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Ja­sień­czyk – szczyt Be­ski­du Wy­spo­we­go
  • Ja­sień­czyk – przy­sió­łek wsi Przer­wan­ki w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Po­zez­drze

Wikipedia


jasieńko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ja­sień­ko – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa
  • Ste­fan Ja­sień­ko – pol­ski in­ży­nier che­mik

Wikipedia


jasieński

przy­miot­nik od: Ja­sień


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ja­sień­ska (1838–1911) – pol­ska pe­da­gog, wła­ści­ciel­ka pen­sji dla dziew­cząt
  • Bal­ta­zar Ja­sień­ski – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Bruno Ja­sień­ski (1901–1938) – pol­ski poeta
  • Fe­liks Ja­sień­ski (1861–1929) – pol­ski kry­tyk i ko­lek­cjo­ner sztu­ki
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Ja­sień­ski (1741–?) – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Jerzy Ja­sień­ski (1913–2008) – pol­ski pia­ni­sta, kry­tyk i dzia­łacz mu­zycz­ny
  • Ksa­we­ry Ja­sień­ski (ur. 1931) – pol­ski spi­ker te­le­wi­zyj­ny i ra­dio­wy
  • Lud­wik Ja­sień­ski (ur. 1800–?) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, do­mi­ni­ka­nin
  • Mi­ko­łaj Woj­cie­cho­wicz Ja­sień­ski (zm. przed 5 lu­te­go 1600) – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mi­ko­łaj Ja­sień­ski (1732–1827) – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Paweł Ja­sień­ski – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Paweł Ja­sień­ski – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia


jasik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jasik – wieś w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w mie­ście Sa­ra­je­wo Wschod­nie, w gmi­nie Pale
  • Jasik – wieś w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Prnja­vor
  • Jasik – wieś w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w mie­ście Sa­ra­je­wo Wschod­nie, w gmi­nie So­ko­lac
  • Jasik – wieś w żu­pa­nii po­żedz­ko-sla­woń­skiej, w gmi­nie Čaglin

Wikipedia


jasin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jasi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jasin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin
  • Jasin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz
  • Jasin – dawna nazwa wsi Ja­sień w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń
  • Jasin – dziel­ni­ca mia­sta Niem­cza w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie dzier­żo­niow­skim
  • Jasin – dawny fol­wark w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Mi­ko­ła­je­wo
  • Szejk Ahmed Jas­sin (czyt. jasin) – lider Ha­ma­su

Wikipedia


jasina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie ra­chow­skim ob­wo­du za­kar­pac­kie­go nad Czar­ną Cisą;

Wiktionary

Ja­si­na ( Ясіня, "Ja­si­nia", Kőrösmező, Fra­sin, ‏יאַסין‎ "Jasin") – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim, w re­jo­nie ra­chow­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jasiński

Wiktionary


jasiniec

Zo­bacz też: Ja­si­niec (wo­je­wództ­wo ku­jaw­sko-po­mor­skie).

Ja­si­niec (do 1945 "Jo­han­nes­hof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie go­rzow­skim, w gmi­nie Bog­da­niec. We­dług da­nych z 2012 r. li­czy­ła 76 miesz­kań­ców. Miej­sco­wość zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1773 r. w ra­mach ko­lo­ni­za­cji fry­de­ry­cjań­skiej – za­go­spo­da­ro­wa­nia tzw. łęgów war­ciań­skich. Od 1945 r. leży w gra­ni­cach Pol­ski.

Wikipedia


jasiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jasi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Ja­si­ny (nazwa obocz­na: Ko­lo­nia Ko­ma­rów, nazwa hi­sto­rycz­na: Ja­si­no, Ja­śnie­wi­ce) – część wsi Ko­ma­ro­wo w Pol­sce, po­ło­żo­nej w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów.

Osada za­ło­żo­na w 2 poł. XVIII w., znaj­do­wał się tu cmen­tarz ewan­ge­lic­ki.

Wikipedia


jasio

zdrob­nie­nie od: Jan (imię mę­skie); Jaś, Ja­siek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Jan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bruno po­je­chał z Ja­siem na narty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jaśko mos., Janko mos.

 przym. Jasiowy, Janowy

Wiktionary


jasion

re­gio­nal­nie: je­sion; ja­sień


SJP.pl

Ja­sion – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Nie­po­ka­la­ne­go Serca NMP w Ma­cho­rach.

Wikipedia


jasionek

naz­wi­sko


SJP.pl


jasionka

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­sion­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Par­czew
  • Ja­sion­ka – część wsi Skór­ka w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Pa­rzę­czew
  • Ja­sion­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Ja­sion­ka – przy­sió­łek wsi Krzy­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Sę­ko­wa
  • Ja­sion­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Zbu­czyn
  • Ja­sion­ka – część wsi Bliz­ne w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Ja­sie­ni­ca Ro­siel­na
  • Ja­sion­ka – część wsi Krząt­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Maj­dan Kró­lew­ski
  • Ja­sion­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla
  • Ja­sion­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Trze­bow­ni­sko
  • Ja­sion­ka – część wsi Krze­wa­ta w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Ol­szów­ka
  • Ja­sion­ka – prawy do­pływ Bed­nar­ki
  • Ja­sion­ka – prawy do­pływ Bo­brzy

Wikipedia


jasionowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­sio­now­ski – pol­ski praw­nik, dzia­łacz stu­denc­ki i dy­plo­ma­ta
  • Hu­bert Ja­sio­now­ski – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • Igna­cy Ja­sio­now­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, urzęd­nik i le­śnik
  • Mak­sy­mi­lian Ja­sio­now­ski – pol­ski pi­sarz lu­do­wy, dzia­łacz spo­łecz­ny i na­ro­do­wy, pu­bli­cy­sta

Wikipedia


jasionowy

→ ja­sion (prze­sta­rza­le); je­sio­no­wy


SJP.pl


jasionów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie brodz­kim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­sio­nów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Trze­biel
  • Ja­sio­nów – przy­sió­łek wsi Ol­szów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna
  • Ja­sio­nów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Ha­czów
  • Ja­sio­nów – część wsi Huta Po­rę­by w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Noz­drzec
  • Ja­sio­nów – gro­ma­da
  • Ja­sio­nów – wieś w re­jo­nie brodz­kim ob­wo­du lwow­skie­go.
  • Ja­sio­nów – dawna gmina
  • Ja­sio­no­wo

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jasionowski

Wiktionary


jasionówecki

przy­miot­nik od: Ja­sio­nów­ka


SJP.pl


jasionówka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­sio­nów­ka – część mia­sta Dą­bro­wa Bia­ło­stoc­ka
  • Ja­sio­nów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Ja­sio­nów­ka
  • Ja­sio­nów­ka – gmina wiej­ska
  • Ja­sio­nów­ka – dawna gro­ma­da

Wikipedia


jasiowie

Jaś z mał­żon­ką; Jasio z mał­żon­ką


SJP.pl


jasiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Jasia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś ukradł Ja­sio­we­go gó­ra­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasio mos., Jaśko mos., Jaś mos., jasiek mrz.

 przym. Jaśkowy, Janowy

Wiktionary


jasiołda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Bia­ło­ru­si, lewy do­pływ Pry­pe­ci;

Wiktionary

Ja­sioł­da – rzeka na Bia­ło­ru­si, lewy do­pływ Pry­pe­ci.

Ma dłu­gość 242 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 5430 km².

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Jesiołda

Wiktionary


jasir

imię mę­skie


SJP.pl


jasiukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ja­siu­kie­wicz – bia­ło­ru­ski wio­ślarz
  • Jan Ja­siu­kie­wicz – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Sta­ni­sław Ja­siu­kie­wicz – pol­ski aktor
  • Zbi­gniew Ja­siu­kie­wicz – pol­ski siat­karz oraz lek­ko­at­le­ta, olim­pij­czyk

Wikipedia


jasiulewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jasiunia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ja­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­proś Ja­siu­nię, żeby tu przysz­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈɕü̃ɲa, AS: i ̯äśü̃ńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jasia, Janka, Janeczka, Jaśka

Wiktionary


jasiyń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dendr. je­sion

Wiktionary


jasiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ja­siń­ski (zm. 1862) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Albin Ja­siń­ski (1880–1940) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Alek­san­der Ja­siń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Alek­san­dra Ja­siń­ska-Kania (ur. 1932) – pol­ska so­cjo­log
  • An­drzej Ja­siń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Anie­la Ja­siń­ska (1919–2006) – pi­sar­ka, dzien­ni­kar­ka ra­dio­wa
  • An­to­ni Ja­siń­ski (1927–2006) – ge­ne­rał broni Woj­ska Pol­skie­go
  • Fe­liks Ja­siń­ski (1856–1899) – in­ży­nier, jeden z pio­nie­rów te­o­rii sprę­ży­sto­ści
  • Grze­gorz Ja­siń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Hen­ryk Ja­siń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Igna­cy Ja­siń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jakub Ja­siń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


jaski

przy­miot­nik od: Jassy (mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Ru­mu­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Jas­sa­mi, do­ty­czą­cy Jass, po­cho­dzą­cy z Jass

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jaski – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Jaski – osada leśna w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Jaski – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Mońki
  • Jaski – część wsi Li­po­wa, w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Li­po­wa
  • Jaski – przy­sta­nek oso­bo­wy we wsi Jaski, w po­wie­cie ra­dzyń­skim, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jassy nmos.

Wiktionary


jaskier

ro­dzaj z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych obej­mu­ją­cy ponad 400 ga­tun­ków, w Pol­sce ro­śnie kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków, m.in. ja­skier pło­mień­czyk czy ja­skier polny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ra­nun­cu­lus|ref=tak., li­czą­cy około 400 ga­tun­ków ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ja­skier (1.1)

Wiktionary

Ja­skier ("Ra­nun­cu­lus" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych. Ro­dzaj liczy we­dług róż­nych baz tak­so­no­micz­nych od ok. 300 do ponad 1,6 tys. w sze­ro­kim uję­ciu zwe­ry­fi­ko­wa­nych ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na całej kuli ziem­skiej z wy­jąt­kiem ob­sza­rów ni­zin­nych w stre­fie tro­pi­kal­nej i An­tark­ty­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nasze ja­skry zwię­dły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasʲcɛr, AS: i ̯asʹḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskrowate nmos., jaskrowce nmos.

 przysł. jaskrawo

Wiktionary


jaskiernia

naz­wi­sko


SJP.pl


jaskinia

próż­nia, pust­ka w skale lub sy­stem ta­kich próż­ni do­stęp­nych dla czło­wie­ka, pow­sta­łych w spo­sób na­tu­ral­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­tu­ral­na pusta prze­strzeń w skale, a ści­śle taka o roz­mia­rach umoż­li­wia­ją­cych pe­ne­tra­cję przez czło­wie­ka;

 (1.2) przen. miej­sce nie­le­gal­nych lub wy­stęp­nych zgro­ma­dzeń

Wiktionary

Ja­ski­nia – po­dziem­na pust­ka cał­ko­wi­cie lub w dużym stop­niu ogra­ni­czo­na skałą ma­cie­rzy­stą. Może być po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go lub sztucz­nie wyt­wo­rzo­na. W spe­le­o­lo­gii za ja­ski­nię uważa się pust­kę, któ­rej wy­mia­ry umoż­li­wia­ją wej­ście i przej­ście osoby do­ro­słej (około 50 cm śred­ni­cy), w hy­dro­ge­o­lo­gii pust­kę, któ­rej wy­mia­ry umoż­li­wia­ją ruch tur­bu­lent­ny wody (śred­ni­ca więk­sza niż 5–15 mm).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skle­pie­nie ja­ski­ni po­kry­wa­ły gęsto sta­lak­ty­ty.

 (1.2) Las Vegas uważa się za naj­więk­szą ja­ski­nię ha­zar­du na świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈsʲcĩɲa, AS: i ̯asʹḱĩńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskiniowiec m., jaskiniec m.

 przym. jaskiniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczara, grota

Wiktionary


jaskiniowiec

czło­wiek za­miesz­ku­ją­cy ja­ski­nie w epoce przed­hi­sto­rycz­nej; czło­wiek pier­wot­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. czło­wiek ja­ski­nio­wy, wczes­ny czło­wiek za­miesz­ku­ją­cy w ja­ski­niach;

 (1.2) książk. przen. czło­wiek nie­wy­cho­wa­ny, za­cho­wu­ją­cy się w spo­sób pro­stac­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯asʹḱĩńovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskinia ż.

 przym. jaskiniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) troglodyta

 (1.2) bamber, burak, barbarzyńca, burek, cham, chamidło, chamisko, chamskie nasienie, chamuś, gbur, gburzysko, grubianin, kałmuk, nieokrzesaniec, ordynus, parobas, plebejusz, prostak, prymityw, troglodyta, żłób, gw. Lwów ćmok

Wiktionary


jaskiniowy

przy­miot­nik od: ja­ski­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­miesz­ku­ją­cy ja­ski­nię, zwią­za­ny z ja­ski­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskinia ż., jaskiniowiec m.

Wiktionary


jaskinioznawstwo

dział ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą i po­cho­dze­niem ja­skiń; spe­le­o­lo­gia


SJP.pl


jaskolica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. glist­nik ja­skół­cze ziele

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskɔˈlʲit͡sa, AS: i ̯askolʹica

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) jaskółka

Wiktionary


jaskot

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­skot – pol­ski pił­karz
  • Ka­zi­mierz Ja­skot – pol­ski pe­da­gog
  • Nor­bert Ja­skot – pol­ski szer­mierz, olim­pij­czyk
  • Woj­ciech Ja­skot – pol­ski urzęd­nik, dy­plo­ma­ta

Wikipedia


jaskowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jaskołd

naz­wi­sko


SJP.pl


jaskołka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­run­do|Lin­na­e­us|ref=tak., ja­skół­ka

Wiktionary


jaskra

przew­le­kłe scho­rze­nie oka spo­wo­do­wa­ne wzmo­żo­nym ci­śnie­niem śród­gał­ko­wym; gla­u­ko­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przew­le­kłe scho­rze­nie oka spo­wo­do­wa­ne wzmo­żo­nym ci­śnie­niem śród­gał­ko­wym;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: ja­skier

Wiktionary

Ja­skra (łac. "gla­u­co­ma") – grupa cho­rób oczu pro­wa­dzą­cych do po­stę­pu­ją­ce­go, nie­od­wra­cal­ne­go usz­ko­dze­nia nerwu wzro­ko­we­go (ne­u­ro­pa­tii ja­skro­wej) i w kon­sek­wen­cji do cha­rak­te­ry­stycz­nych ubyt­ków w polu wi­dze­nia.

Naj­waż­niej­szym mo­dy­fi­ko­wal­nym czyn­ni­kiem ry­zy­ka pro­gre­sji ja­skry jest pod­wyż­szo­ne ci­śnie­nie wew­nątrz­gał­ko­we (IOP), jed­nak ja­skra może roz­wi­jać się także przy war­to­ściach IOP mie­szczą­cych się w za­kre­sie uz­na­wa­nym za pra­wi­dło­wy (tzw. ja­skra nor­mal­ne­go ci­śnie­nia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­skra może po­wo­do­wać ostre bóle i po­gar­szać wi­dze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jaskrawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glaukoma

Wiktionary


jaskrawiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ja­skra­wo


SJP.pl


jaskrawizna

wła­ści­wość tego, co jest prze­sad­nie ja­skra­we; także sama ta rzecz


SJP.pl


jaskrawić

ja­skra­wić się - od­bi­jać się ja­skra­wo od tła


SJP.pl


jaskrawo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) dając in­ten­syw­ny, jasny kolor

 (1.2) rażąc w oczy

 (1.3) w spo­sób bar­dzo oczy­wi­sty; mocno uwy­dat­nia­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Potem trze­ci sze­reg — bud zie­lo­nych, czer­wo­nych i żół­tych, gdzie przy wej­ściu ja­śnia­ły pot­wor­ne ma­lo­wi­dła, a na dachu uka­zy­wa­li się ja­skra­wo odzia­ni pa­ja­ce, albo ol­brzy­mie lalki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskier mrz., jaskra ż., jaskrawizna ż., jaskrawościomierz mrz., jaskrawość ż., jaskrzyca ż., jaskrzyn mrz.

 czas. jaskrawić się ndk., jaskrawieć ndk., przejaskrawiać ndk.

 przym. jaskrawy

 przysł. jaskrawie

 przedr. jaskrawo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przest. jaskrawie

 (1.3) dobitnie, wyraziście

Wiktionary


jaskrawobiały

biały o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ciem­ne kształ­ty na tle ja­skra­wo­bia­łej ścia­ny do­brze wy­glą­da­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔˈbʲjawɨ, AS: i ̯askravobʹi ̯au̯y

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śnieżnobiały

Wiktionary


jaskrawoczerwony

czer­wo­ny o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czer­wo­ny o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go ja­skra­wo­czer­wo­ne mo­ty­wy tak was chwy­ta­ją za serca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: i ̯askravočervõny

Wiktionary


jaskrawofioletowy

fio­le­to­wy o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fio­le­to­wy o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żele flu­o­re­scen­cyj­ne – świe­cą na skó­rze i wło­sach, prze­de wszyst­kim w świet­le ul­tra­fio­le­to­wym. Do­stęp­ne w dwóch ko­lo­rach: ja­skra­wo­żół­tym i ja­skra­wo­fio­le­to­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: i ̯askravofʹi ̯oletovy

Wiktionary


jaskrawoniebieski

nie­bie­ski o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­bie­ski o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: i ̯askravõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary


jaskrawopomarańczowy

po­ma­rań­czo­wy o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ma­rań­czo­wy o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: i ̯askravopõmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary


jaskrawordzawy

rdza­wy o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rdza­wy o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔrˈd͡zavɨ, AS: i ̯askravorʒavy

Wiktionary


jaskraworudy

rudy o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rudy o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W drzwiach w to­wa­rzy­stwie po­li­cjant­ki staje ko­bie­ta o ja­skra­wo­ru­dych wło­sach zwią­za­nych gumką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔˈrudɨ, AS: i ̯askravorudy

Wiktionary


jaskraworóżowy

ró­żo­wy o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ró­żo­wy o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To mu­sia­ło wy­glą­dać okrop­nie, jar­marcz­ny, czer­wo­ny zna­czek w czar­ne krop­ki na ja­skra­wo­ró­żo­wym swe­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔruˈʒɔvɨ, AS: i ̯askravoružovy

Wiktionary


jaskrawozielony

zie­lo­ny o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zie­lo­ny o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oglą­da­ły­śmy dziś takie ja­skra­wo­zie­lo­ne ciusz­ki, ale nie było nic cie­ka­we­go.

 (1.1) W okre­sie go­do­wym do­ro­słe samce mają tur­ku­so­wo­nie­bie­skie pod­gard­le, a kolor ich grzbie­tu staje się bar­dziej ja­skra­wo­zie­lo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: i ̯askravoźelõny

Wiktionary


jaskrawościomierz

mier­nik ja­skra­wo­ści barw po­wierzch­ni, np. tka­nin, ścian, ekra­nów te­le­wi­zo­rów, wyś­wiet­la­czy LCD, itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru lu­mi­nan­cji po­wierzch­ni, które emi­tu­ją lub od­bi­ja­ją świa­tło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔɕˈt͡ɕɔ̃mʲjɛʃ, AS: i ̯askravośćõmʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jaskrawość.

Wiktionary


jaskrawość

→ ja­skra­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przy­miot­ni­ko­wy od|ja­skra­wy.

Wiktionary

Patrz:

jaskrawy

Powiązane:

 przym. jaskrawy

 przysł. jaskrawo

Wiktionary


jaskrawożółty

żółty o ja­skra­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żółty o in­ten­syw­nym, jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy sły­szę tę mu­zy­kę, przed ocza­mi mam fe­e­rię ja­skra­wo­żół­tych re­flek­to­rów na kon­cer­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔˈʒuwtɨ, AS: i ̯askravožuu̯ty

Wiktionary


jaskrawszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ja­skra­wy


SJP.pl


jaskrawy

1. o ko­lo­rze: jasny i bar­dzo in­ten­syw­ny, np. ja­skra­wa biel; ostry, ra­żą­cy, żywy, wście­kły, krzy­kli­wy;
2. ma­ją­cy jasny i bar­dzo in­ten­syw­ny kolor, np. ja­skra­wy gar­ni­tur;
3. o świet­le, bla­sku: ra­żą­cy oczy, np. ja­skra­we oś­wiet­le­nie;
4. świe­cą­cy moc­nym i ra­żą­cym w oczy świa­tłem, np. ja­skra­wa ża­rów­ka;
5. bar­dzo wy­raź­ny, oczy­wi­sty, np. ja­skra­we kłam­stwo; do­bit­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o ko­lo­rze: in­ten­syw­ny

 (1.2) o przed­mio­cie: ma­ją­cy in­ten­syw­ny kolor

 (1.3) o świet­le: mocno świe­cą­cy, ra­żą­cy oczy

 (1.4) przen. bar­dzo wy­raź­ny, do­bit­ny; skraj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Pła­ski krą­żek ziemi przy­kry­je mlecz­ny, mgiel­ny klosz. Świa­tło bę­dzie ja­skra­we i do­sko­na­le roz­pro­szo­ne.

 (1.4) Prze­ci­wień­stwo mię­dzy Le­ib­ni­zem a Spi­no­zą jest ja­skra­we, cho­ciaż obyd­waj są ra­cjo­na­li­sta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jasˈkravɨ, AS: i ̯askravy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskrawość ż.

 przysł. jaskrawo

Wiktionary


jaskrowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, pra­wie wy­łącz­nie ziel­nych, obej­mu­ją­ca około 2000 ga­tun­ków za­miesz­ku­ją­cych głów­nie ob­sza­ry umiar­ko­wa­ne pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ra­nun­cu­la­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu ja­skrow­ców;

Wiktionary

Ja­skro­wa­te ("Ra­nun­cu­la­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu ja­skrow­ców ("Ra­nun­cu­la­les"). Liczy ok. 60 ro­dza­jów i ok. 2,5 ty­sią­ca ga­tun­ków (w Pol­sce ok. 75 ga­tun­ków). Wy­stę­pu­ją one głów­nie w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym i chłod­nym na pół­ku­li pół­noc­nej, czę­sto w gó­rach, sto­sun­ko­wo rzad­ko w stre­fie rów­ni­ko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obrę­bie ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych wy­róż­nia się pięć po­dro­dzin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskier mrz., jaskrowce lm. nmos.

Wiktionary


jaskrowaty

o ce­chach ja­skro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


jaskrowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych obej­mu­ją­cy ponad 4400 ga­tun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ra­nun­cu­la­les|Du­mort.|ref=tak., rząd ro­ślin na­le­żą­cy do klasy okry­to­na­sien­nych;

Wiktionary

Ja­skrow­ce ("Ra­nun­cu­la­les" Du­mort.) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Sta­no­wi grupę sio­strza­ną dla wszyst­kich po­zo­sta­łych dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych. Prze­waż­nie są to ro­śli­ny ziel­ne, rza­dziej drze­wa i krze­wy (w drew­nie za­wsze obec­ne są na­czy­nia). Na­le­ży tu (we­dług APweb) 7 ro­dzin za­wie­ra­ją­cych 199 ro­dza­jów z 4445 ga­tun­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Knieć błot­ną za­li­cza się do ja­skrow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskier mrz., jaskrowate lm. nmos.

Wiktionary


jaskrowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


jaskrowy

1. przy­miot­nik od: ja­skier;
2. przy­miot­nik od: ja­skra


SJP.pl


jaskrzyca

1. daw­niej: ja­skra, groź­na cho­ro­ba oczu
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych


SJP.pl


jaskrzyn

ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych


SJP.pl

Jas­krzyn, szczęst­ka ("Fe­li­cia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je ok. 85–87 ga­tun­ków. Więk­szość wy­stę­pu­je w po­łud­nio­wej Afry­ce (zwła­szcza w Kraju Przy­ląd­ko­wym), nie­licz­ne się­ga­ją na pół­noc do środ­ko­wej Afry­ki, a jeden ro­śnie także na Pół­wy­spie Arab­skim.

Wikipedia


jaskulski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Ja­skul­ski (ur. 1962) – pol­ski pił­karz
  • Fran­ci­szek Jerzy Ja­skul­ski (1913–1947) – pol­ski żoł­nierz
  • Lud­wik Ja­skul­ski (1934–2013) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Ma­ciej Ja­skul­ski (ur. 1986) – pol­ski in­ży­nier pro­ce­so­wy
  • Pa­tryk Ja­skul­ski (ur. 1990) – pol­ski po­li­tyk
  • Wal­de­mar Ja­skul­ski (ur. 1967) – pol­ski pił­karz
  • Ja­skól­ski

Wikipedia


jaskuła

naz­wi­sko


SJP.pl


jaskólak

ga­tu­nek du­że­go ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl

Ja­skó­lak ("Ela­no­i­des for­fi­ca­tus") – ga­tu­nek du­że­go ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Ela­no­i­des. Wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej – od po­łud­nio­wo-wschod­nich wy­brze­ży Sta­nów Zjed­no­czo­nych i pół­noc­ne­go Mek­sy­ku po pół­noc­ną Ar­gen­ty­nę. Pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie po­pu­la­cje mi­gru­ją na zi­mo­wi­ska do Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


jaskólnik

przed­sta­wi­ciel po­dro­dzi­ny pta­ków z ro­dzi­ny ja­skół­ko­wa­tych


SJP.pl


jaskólniki

po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ja­skół­ko­wa­tych


SJP.pl

Ja­skól­ni­ki (Pse­u­do­che­li­do­ni­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ja­skół­ko­wa­tych (Hi­run­di­ni­dae).

Wikipedia


jaskólski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jakub Ja­skól­ski (zm. 1942) – urzęd­nik
  • Jakub Ja­skól­ski (ur. 1989) – ho­ke­i­sta
  • Jan Ja­skól­ski (ur. 1939) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Lu­cjan Ja­skól­ski (1930–2022) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy, wi­ce­mi­ni­ster hand­lu wew­nętrz­ne­go i usług
  • Łu­kasz Ja­skól­ski (ur. 1777) – żoł­nierz, uczest­nik wojen na­po­le­oń­skich i pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go
  • Ma­riusz Ja­skól­ski (ur. 1952) – pol­ski che­mik
  • Ma­riusz Sta­ni­sław Ja­skól­ski (zm. 1683) – dy­plo­ma­ta, po­li­tyk, woj­sko­wy.
  • Mi­chał Ja­skól­ski – pol­ski praw­nik, hi­sto­ryk dok­tryn po­li­tycz­nych i praw­nych
  • Sta­ni­sław Ja­skól­ski (ur. 1931, zm. 2018) – pol­ski in­for­ma­tyk
  • Wła­dy­sław Ja­skól­ski – major woj­ska pol­skie­go
  • Woj­ciech Ja­skól­ski – to­wa­rzysz pan­cer­ny, puł­kow­nik pie­cho­ty wojsk ko­ron­nych, sta­ro­sta stu­liń­ski i krze­mień­czuc­ki
  • Ja­skól­skiit – mi­ne­rał z grupy siar­ko­so­li naz­wa­ny w 1984 na cześć pol­skie­go mi­ne­ra­lo­ga Sta­ni­sła­wa Ja­skól­skie­go.

Wikipedia


jaskóła

naz­wi­sko


SJP.pl


jaskółczak

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ja­skół­ko­wa­tych


SJP.pl


jaskółczy

1. zwią­za­ny z ja­skół­ką, do­ty­czą­cy ja­skół­ki;
2. ja­skół­cze ziele - tru­ją­cy chwast o żół­tych kwia­tach; glist­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ja­skół­ki; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ja­skół­ki (o ptaku)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈskuwt͡ʃɨ, AS: i ̯askuu̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskółka ż., jaskółeczka ż.

Wiktionary


jaskółczątko

młode ja­skół­ki; ja­skół­czę


SJP.pl


jaskółczę

młode ja­skół­ki; ja­skół­cząt­ko


SJP.pl


jaskółeczka

zdrob­nie­nie od: ja­skół­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ja­skół­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Małe ja­skó­łecz­ki ot­wie­ra­ły ra­do­śnie swe dziób­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskuˈwɛt͡ʃka, AS: i ̯askuu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskółka ż., Jaskólski m., Jaskólska ż.

 przym. jaskółczy

Wiktionary


jaskółka

nie­wiel­ki ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny ja­skół­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­run­do|ref=tak., owa­do­żer­ny ptak o dłu­gich i ostro za­koń­czo­nych skrzy­dłach i ogo­nie;

 (1.2) daw. ar­chit. naj­wyż­szy bal­kon w te­a­trze;

 (1.3) daw. męski ża­kiet o po­łach przy­po­mi­na­ją­cych ogon ja­skół­ki (1.1)

 (1.4) prób­ny eg­zem­plarz ja­kie­goś wy­daw­nict­wa

 (1.5) sport. jedna z figur akro­ba­cyj­nych m.in. w jeź­dzie fi­gu­ro­wej na lo­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kilku ty­god­ni mę­czył do­mow­ni­ków nie­u­stan­nym do­py­ty­wa­niem: czy ja­skół­ki już przy­le­cia­ły, czy aka­cja roz­wi­nę­ła się; czy bez zak­witł?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈskuwka, AS: i ̯askuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskółeczka ż.

 przym. jaskółczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński lasztówka; gw. Górny Śląsk jaskołka

 (1.2) paradyz

 (1.3) żakiet; gw. Górny Śląsk szaket, szakiet

Wiktionary


jaskółkowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

Ja­skół­ko­wa­te (Hi­run­di­ni­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), do któ­rej na­le­ży około 90 ga­tun­ków.

Wikipedia


jaskółkowaty

o ce­chach ja­skół­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


jaskółkowy

przy­miot­nik od: ja­skół­ka


SJP.pl


jasmon

nie­na­sy­co­ny keton, be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu ja­śmi­nu wy­stę­pu­ją­ca w niek­tó­rych ro­ślin­nych olej­kach ete­rycz­nych, otrzy­my­wa­na także syn­te­tycz­nie, uży­wa­na w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym


SJP.pl

Jas­mon – na­tu­ral­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uzy­ski­wa­ny z oleju z kwia­tów ja­śmi­nu. Kolor od be­zbarw­ne­go do bla­de­go żół­te­go; ciecz ma woń ja­śmi­nu. Jas­mon może wy­stę­po­wać w dwóch izo­me­rycz­nych for­mach róż­nią­cych się ge­o­me­trią wokół pod­wój­ne­go wią­za­nia łań­cu­cha pen­te­ny­lu: "cis"-jas­mon i "trans"-jas­mon. Na­tu­ral­ny ek­strakt za­wie­ra tylko formę cis, przy czym ma­te­riał syn­te­tycz­ny jest czę­sto mie­sza­ni­ną za­wie­ra­ją­cą obie formy z prze­wa­gą formy cis.

Wikipedia


jasmonowy

przy­miot­nik od: jas­mon


SJP.pl


jasmundzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jas­mun­dem, do­ty­czą­cy Jas­mun­du (pół­wy­spu na wy­spie Rugii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasmund m.

Wiktionary


jasnawy

tro­chę jasny, nie­zu­peł­nie jasny


SJP.pl


jasne

po­tocz­nie: por­cja (kufel) jas­ne­go piwa


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy apro­ba­tę, pot­wier­dze­nie wcze­śniej­szej wy­po­wie­dzi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) por­cja jas­ne­go piwa

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) M., B. i W. lp. n. i lm. nmos. od: jasny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jasne – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie brze­żań­skim
  • Jasne – osied­le w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie czer­ni­wec­kim
  • Jasne – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ho­szczań­skim
  • Jasne – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie lu­bo­mel­skim
  • Jasne – osied­le na Ukra­i­nie, w Au­to­no­micz­nej Re­pu­bli­ce Krymu
  • Jasne – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no
  • Jasne – re­zer­wat przy­ro­dy na te­re­nie Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Po­je­zie­rza Iław­skie­go
  • Jasne Pole

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No jasne, że na was po­cze­ka­my!

 (2.1) Kel­ner, jedno jasne z na­le­wa­ka, pro­szę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż.

 czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

 przym. jaśniutki, jasny

 przysł. jasno

 temsłow. jasno-

Wiktionary


jasno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z dużą ilo­ścią świa­tła

 (1.2) w jas­nym od­cie­niu

 (1.3) książk. w spo­sób zro­zu­mia­ły, oczy­wi­sty

 (1.4) książk. w spo­sób zde­cy­do­wa­ny, sta­now­czy

 (1.5) książk. bez­tro­sko, po­god­nie, ra­do­śnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy się obu­dzi­ła, na dwo­rze było już zu­peł­nie jasno.

 (1.2) Czemu tak jasno się ma­lu­jesz? Wcale nie widać, że masz ma­ki­jaż.

 (1.3) Do­pie­ro brat jasno wy­tłu­ma­czył mu to za­da­nie.

 (1.4) Po­sta­wi­ła spra­wę jasno: albo wódka, albo ona.

 (1.5) Odkąd zna­lazł pracę, jasno pa­trzył w przysz­łość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasnɔ, AS: i ̯asno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż., jaśnienie n., objaśnianie n., objaśnienie n., wyjaśnianie n., wyjaśnienie n., rozjaśnianie n., rozjaśnienie n., Jasna ż., jasne n.

 czas. jaśnieć ndk., objaśniać ndk., objaśnić dk., wyjaśniać ndk., wyjaśnić dk., rozjaśnić dk.

 przym. jasny, jaśniutki

 przysł. jaśnie

 temsłow. jasno-

 wykrz. jasne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) prosto, wyraźnie, przejrzyście, zrozumiale

 (1.5) pogodnie

Wiktionary


jasno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na jasny od­cień lub małą in­ten­syw­ność okre­ślo­nej barwy

 (1.2) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na jasną barwę tego, co na­zy­wa drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasnɔ, AS: i ̯asno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż., jasne n.

 czas. jaśnieć

 przym. jasny

 przysł. jasno

 wykrz. jasne

Wiktionary


jasnoamarantowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor ama­ran­to­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary


jasnobeżowy

be­żo­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) be­żo­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pół go­dzi­ny póź­niej obej­mu­ją nas mięk­kie, po­kry­te jas­no­be­żo­wą, per­fo­ro­wa­ną skórą fo­te­le le­xu­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbɛˈʒɔvɨ, AS: i ̯asnobežovy

Wiktionary


jasnobiały

lśnią­co biały


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) lśnią­cej bia­ło­ści, lśnią­co biały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈbʲjawɨ, AS: i ̯asnobʹi ̯au̯y

Wiktionary


jasnoblond

o ko­lo­rze wło­sów: bar­dzo jasny


SJP.pl


jasnobrewy

ma­ją­cy jasne brwi


SJP.pl


jasnobrunatny

bru­nat­ny o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bru­nat­ny o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pącz­ki nie są zwy­kłym sma­ko­ły­kiem. Jas­no­bru­nat­ne, ku­li­ste z ja­śniej­szą obrącz­ką, de­li­kat­ne, na­dzia­ne kon­fi­tu­rą z róży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbrũˈnatnɨ, AS: i ̯asnobrũnatny

Wiktionary


jasnobrązowy

brą­zo­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kolor brą­zo­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrzy­dła przed­nie samca są szare z wi­docz­ny­mi bia­ło­sza­ry­mi punk­ta­mi na całej po­wierzch­ni i za­o­krą­glo­nym wierz­choł­ku. Ich strzę­pi­na i użył­ko­wa­nie są nieco ciem­niej­sze w prze­ci­wień­stwie do tyl­nych po­dłuż­nych, jas­no­brą­zo­wych, ma­to­wych skrzy­deł o ja­śniej­szej strzę­pi­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: i ̯asnobrõũ̯zovy

Wiktionary


jasnobursztynowy

bursz­ty­no­wy o jas­nym od­cie­niu; bla­do­bursz­ty­no­wy


SJP.pl


jasnobułany

o koniu: bu­ła­ny o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnobłękitny

błę­kit­ny o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor błę­kit­ny o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: i ̯asnobu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary


jasnoczerwony

czer­wo­ny o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w ko­lo­rze czer­wo­nym o nie­zbyt in­ten­syw­nym na­sy­ce­niu / od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tamta jas­no­czer­wo­na bluz­ka po­do­ba­ła mi się bar­dziej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: i ̯asnočervõny

Wiktionary


jasnoczułki

ko­ło­wa­tek jas­no­czuł­ki - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny na­stecz­ni­ków


SJP.pl


jasnodzioby

wrona jas­no­dzio­ba - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych


SJP.pl


jasnofioletowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem jas­no­fio­le­to­wej barwy; w jas­no­fio­le­to­wym ko­lo­rze, od­cie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasnofioletowy

Wiktionary


jasnofioletowy

fio­le­to­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor fio­le­to­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mie­szaj jas­no­fio­le­to­we­go barw­ni­ka z tym rozt­wo­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: i ̯asnofʹi ̯oletovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jasnofioletowo

Wiktionary


jasnofiołkowy

fioł­ko­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnogniady

o koniu: gnia­dy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnogranatowy

gra­na­to­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnogrodzki

pe­jo­ra­tyw­nie: zwią­za­ny ze śro­do­wi­skiem po­stę­po­wym, pro­gre­syw­nym, li­be­ral­nym


SJP.pl


jasnogród

pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie po­stę­pow­ców, prze­ciw­ni­ków po­glą­dów tra­dy­cjo­na­li­stycz­nych


SJP.pl


jasnogórski

przy­miot­nik od: Jasna Góra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jasną Górą, do­ty­czą­cy Jas­nej Góry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­na piel­grzym­ka do­tar­ła dziś do jas­no­gór­skie­go sank­tu­a­rium.

 (1.1) Cała wieś wy­bie­ra­ła wczo­raj jas­no­gór­skie­go soł­ty­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasna Góra ż., jasnogórzanin m., jasnogórzanka ż.

Wiktionary


jasnogłowy

ma­ją­cy jasne włosy na gło­wie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma głowę w jas­nym ko­lo­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈɡwɔvɨ, AS: i ̯asnogu̯ovy

Wiktionary


jasnokasztanowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor kasz­ta­no­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na twoim miej­scu po­cią­gnę­ła­bym tę półkę jas­no­kasz­ta­no­wą bejcą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔkaʃtãˈnɔvɨ, AS: i ̯asnokaštãnovy

Wiktionary


jasnokawowy

ka­wo­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ka­wo­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dru­gim pię­trze The­o­dor ot­wo­rzył klu­czem drzwi i na­resz­cie zo­ba­czy­ła świa­tło. A w nim duży kwa­dra­to­wy pokój z po­dło­gą z czer­wo­no ma­lo­wa­nych desek, ró­żo­wą ta­pe­tą w amor­ki i pie­cem z jas­no­ka­wo­wych kafli w rogu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔkaˈvɔvɨ, AS: i ̯asnokavovy

Wiktionary


jasnokomórkowy

rak jas­no­ko­mór­ko­wy - naj­częst­szy typ raka nerki


SJP.pl


jasnokremowy

kre­mo­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kre­mo­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔkrɛ̃ˈmɔvɨ, AS: i ̯asnokrẽmovy

Wiktionary


jasnolawendowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) la­wen­do­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary


jasnolazurowy

la­zu­ro­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnolicy

prze­sta­rza­łe: ma­ją­cy jasne lica, jasną twarz; nie­o­pa­lo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) poet. taki, który ma jasną twarz

Wiktionary


jasnolila

lila o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnoliliowy

li­lio­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­lio­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔlʲiˈlʲjɔvɨ, AS: i ̯asnolʹilʹi ̯ovy

Wiktionary


jasnomalinowy

ma­li­no­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnomyszaty

o maści konia: my­sza­ty o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnoniebieski

nie­bie­ski o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor nie­bie­ski o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lo­dów­ce stała jas­no­nie­bie­ska pusz­ka na­po­ju ener­ge­tycz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: i ̯asnõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary


jasnonogi

bo­recz­nik jas­no­no­gi - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny bo­recz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


jasnoochrowy

ochro­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnooki

ma­ją­cy oczy ko­lo­ru jas­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy jasne oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spoj­rzał na bladą, jas­no­o­ką, naj­zu­peł­niej nie­wło­ską twarz szew­ca…

 (1.1) Wtedy jas­no­o­ki, młody ofi­cer wy­cią­gnął z ka­bu­ry pi­sto­let i strze­lił kilka razy w sufit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈːci, AS: i ̯asn•oḱi

Wiktionary


jasnopis

na­rzę­dzie on­li­ne do oceny i upro­szcze­nia tek­stów w ję­zy­ku pol­skim


SJP.pl


jasnopomarańczowy

po­ma­rań­czo­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy młoda man­da­ryn­ka jest jas­no­po­ma­rań­czo­wa, czy zie­lon­ka­wa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: i ̯asnopõmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary


jasnopopielaty

po­pie­la­ty o bar­dzo bla­dym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­pie­la­ty o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dzień jej skóra sta­wa­ła się czer­wo­na­wo­brą­zo­wa, a w nocy jas­no­po­pie­la­ta.

 (1.1) Spod­nie jas­no­po­pie­la­te, sze­ro­kie, brud­ne i po­mię­te, buty ja­skra­wo­żół­te i skar­pet­ki ko­lo­ro­we prze­sad­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: i ̯asnopopʹi ̯elaty

Wiktionary


jasnopurpurowy

pur­pu­ro­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnopłowy

płowy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnorudy

rudy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rudy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot ty­gry­si do­cho­dzi do 95 cm dłu­go­ści. Fu­ter­ko jas­no­ru­de, na bo­kach tu­ło­wia i koń­czy­nach rzędy czar­nych pla­ma­am, jak u lam­par­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈrudɨ, AS: i ̯asnorudy

Wiktionary


jasnorzewska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 4114;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jas­no­rzew­ska po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary


jasnorzewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jasnoróżowobeżowy

ró­żo­wo­be­żo­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnoróżowy

ró­żo­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor ró­żo­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔruˈʒɔvɨ, AS: i ̯asnoružovy

Wiktionary


jasnosiny

siny o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnoskrzydły

si­ko­ra jas­nos­krzy­dła - pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski ga­tu­nek si­ko­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma skrzy­dła w jas­nym ko­lo­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈskʃɨdwɨ, AS: i ̯asnoskšydu̯y

Wiktionary


jasnoskóry

ma­ją­cy jasną skórę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o jas­nej skó­rze, kar­na­cji

Wiktionary


jasnoszarawy

nieco szary o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sza­ra­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʃaˈravɨ, AS: i ̯asnošaravy

Wiktionary


jasnoszary

szary o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w ko­lo­rze sza­rym o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈʃarɨ, AS: i ̯asnošary

Wiktionary


jasnosłomkowy

słom­ko­wy o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl


jasnota

po­spo­li­ty chwast ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w zie­lar­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­mium|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju jas­no­ta (1.1)

 (1.3) jas­ność, jaśń, ist­ność jasna, coś jas­ne­go

Wiktionary

Jas­no­ta ("La­mium" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Na­le­ży do niego w za­leż­no­ści od uję­cia, w tym sta­tu­su tak­so­nów mie­szań­co­wych, od 16 do 30, 40 a nawet 50 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go w Eu­ro­pie, Azji i pół­noc­nej Afry­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jasˈnɔta, AS: i ̯asnota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnotowate nmos., jaśnienie n., pojaśnienie n., jasne n., jasnotowce nmos.

 czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

 przym. jasny, jaśniutki, rzad. jasnowaty

 przysł. jasnotowy, jasno

 temsłow. jasno-

 wykrz. jasne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. głucha pokrzywa, martwa pokrzywa, medunka, midunka

Wiktionary


jasnotowate

o ce­chach jas­no­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­mia­ce­ae|ref=tak. (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­bia­tae|ref=tak.), ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych na­le­żą­ca do rzędu jas­no­tow­ców;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lp. n. i lm. nmos. od: jas­no­to­wa­ty

Wiktionary

Jas­no­to­wa­te, war­go­we ("La­mia­ce­ae", "La­bia­tae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców ("La­mia­les" Brom­he­ad). Na­le­ży do niej ponad 7,2 ty­sią­ca ga­tun­ków re­pre­zen­tu­ją­cych 236 ro­dza­jów. Wy­stę­pu­ją na całym świe­cie z wy­jąt­kiem oko­lic oko­ło­bie­gu­no­wych. Mają kilka cen­trów zróż­ni­co­wa­nia, przy czym naj­bar­dziej cha­rak­te­ry­stycz­ne są dla ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­je­ra­nek na­le­ży do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔtɔˈvatɛ, AS: i ̯asnotovate

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasnotowaty

 rzecz. jasnota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wargowe

Wiktionary


jasnotowaty

o ce­chach jas­no­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnotowate nmos.

Wiktionary


jasnotowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu astro­wych; war­gow­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­mia­les|Brom­he­ad|ref=tak., rząd ro­ślin na­le­żą­cy do kladu astro­wych;

Wiktionary

Jas­no­tow­ce, war­gow­ce ("La­mia­les") – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu astro­wych (ang. "aste­rids") czy też sze­ro­ko uj­mo­wa­ne­go na­drzę­du astro­po­dob­nych "Aste­ra­nae". Ro­śli­ny tu za­li­cza­ne wy­e­wo­lu­o­wa­ły około 97 mi­lio­nów lat temu. Na­le­ży tu 12,5% współ­czes­nych ga­tun­ków dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych (ang.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jas­no­tę białą za­li­cza­my do jas­no­tow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnota ż., jasnotowe lm. nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wargowce

Wiktionary


jasnotowe

1. → jas­no­ta;
2. o ce­chach jas­no­to­wych (pod­kla­sa ro­ślin okry­to­na­sien­nych)


SJP.pl

Jas­no­to­we (La­mii­dae Takht. ex Re­ve­al, 1993) - pod­kla­sa ro­ślin na­le­żą­cych do klasy Ro­sop­si­da. Liczy ponad 40 000 ga­tun­ków zgru­po­wa­nych w 53 ro­dzi­nach.

Wikipedia


jasnotowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu astro­wych; war­go­wiec


SJP.pl


jasnotowy

1. → jas­no­ta;
2. o ce­chach jas­no­to­wych (pod­kla­sa ro­ślin okry­to­na­sien­nych)


SJP.pl


jasnoturkusowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor tur­ku­so­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary


jasnowidz

czło­wiek ma­ją­cy zdol­ność prze­po­wia­da­nia przysz­ło­ści; jas­no­wi­dzą­cy, pro­rok, wróż­bi­ta, wróż­biarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ezot. czło­wiek, któ­re­mu przy­pi­su­je się zdol­ność po­zaz­my­sło­we­go prze­wi­dy­wa­nia przysz­ło­ści lub poz­na­wa­nia zja­wisk nie­moż­li­wych do po­strze­ga­nia zmy­sła­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A skąd do cho­le­ry ja mam wie­dzieć, prze­cież nie je­stem jas­no­wi­dzem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jasˈnɔvʲit͡s, AS: i ̯asnovʹic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnowidzący mos., jasnowidząca ż., jasnowidztwo n., jasnowidzenie n.

:: fż. jasnowidzka ż.

 przym. jasnowidny, jasnowidzący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasnowidzący

Wiktionary


jasnowidzenie

zdol­ność prze­po­wia­da­nia przysz­ło­ści; jas­no­widzt­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. zdol­ność po­zaz­my­sło­we­go prze­wi­dy­wa­nia przysz­ło­ści lub poz­na­wa­nia zja­wisk nie­moż­li­wych do po­strze­ga­nia zmy­sła­mi

Wiktionary

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą na­u­ko­wą.

Jas­no­wi­dze­nie – zdol­ność umoż­li­wia­ją­ca po­strze­ga­nie osób, zja­wisk i przed­mio­tów w cza­sie i prze­strze­ni bez udzia­łu per­cep­cji zmy­sło­wej. Nie jest znany ani jeden wia­ry­god­ny ek­spe­ry­ment na­u­ko­wy, który do­wo­dził­by ist­nie­nia tego zja­wi­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opat­ka ob­da­rzo­na była da­ra­mi jas­no­wi­dze­nia i pro­roct­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnowidzka ż., jasnowidz mos., jasnowidzący mos., jasnowidząca ż., jasnowidztwo

 przym. jasnowidny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasnowidztwo

Wiktionary


jasnowidzka

→ jas­no­widz; wróż­biar­ka, wróż­bit­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. ko­bie­ta, któ­rej przy­pi­su­je się zdol­ność po­zaz­my­sło­we­go prze­wi­dy­wa­nia przysz­ło­ści lub poz­na­wa­nia zja­wisk nie­moż­li­wych do po­strze­ga­nia zmy­sła­mi

 (1.2) ko­bie­ta ofe­ru­ją­ca usłu­gi w za­kre­sie jas­no­widzt­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jako doś­wiad­czo­na i uzdol­nio­na jas­no­widz­ka Stel­la ofe­ro­wa­ła także te­le­fo­nicz­ne sta­wia­nie ta­ro­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈvʲit͡ska, AS: i ̯asnovʹicka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnowidztwo n., jasnowidzenie n.

:: fm. jasnowidz ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieszczka

 (1.2) wróżbitka, wróżka

Wiktionary


jasnowidztwo

zdol­ność prze­po­wia­da­nia przysz­ło­ści; jas­no­wi­dze­nie


SJP.pl


jasnowidząca

ko­bie­ta ma­ją­ca zdol­ność jas­no­wi­dze­nia


SJP.pl


jasnowidzący

taki, który widzi rze­czy z prze­ni­kli­wo­ścią jas­no­wi­dza


SJP.pl


jasnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jasnowąsy

ma­ją­cy jasne wąsy


SJP.pl


jasnowłosy

ma­ją­cy jasne włosy; sło­mia­no­wło­sy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jasne włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna z ko­biet - jas­no­wło­sa - le­ża­ła nie­ru­cho­mo, na­to­miast dwie po­zo­sta­łe - ciem­no­wło­sa i ruda - wy­ko­ny­wa­ły sze­reg czyn­no­ści, które świad­czy­ły o ich naj­wyż­szych umie­jęt­no­ściach w za­kre­sie ars aman­di.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈvwɔsɨ, AS: i ̯asnovu̯osy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blond, płowy

Wiktionary


jasnozielonożółty

zie­lo­no­żół­ty o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zie­lo­no­żół­ty o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʑɛlɔ̃nɔˈʒuwtɨ, AS: i ̯asnoźelõnožuu̯ty

Wiktionary


jasnozielony

zie­lo­ny z jas­nym od­cie­niem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor zie­lo­ny o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko ten jeden eg­zem­plarz miał taki jas­no­zie­lo­ny kufer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: i ̯asnoźelõny

Wiktionary


jasnozłocisty

zło­ci­sty o jas­nym od­cie­niu; jas­no­zło­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­ci­sty o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wino lek­kie jas­no­zło­ci­ste o de­li­kat­nym bu­kie­cie, naj­lep­sze jako młode, po rocz­nym lub dwu­let­nim sta­rze­niu w bu­tel­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔzwɔˈt͡ɕistɨ, AS: i ̯asnozu̯oćisty

Wiktionary


jasnozłoty

złoty o jas­nym od­cie­niu; jas­no­zło­ci­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) złoty o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rond­lu roz­grzać oliwę, pods­ma­żyć ce­bu­lę i ziem­nia­ki na jas­no­zło­ty kolor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈzwɔtɨ, AS: i ̯asnozu̯oty

Wiktionary


jasnośmietankowy

śmie­tan­ko­wy o jas­nym od­cie­niu; jas­no­kre­mo­wy


SJP.pl


jasność

1. świa­tło wy­sy­ła­ne przez na­tu­ral­ne lub sztucz­ne źró­dło, blask tego źró­dła świa­tła;
2. na­tę­że­nie, in­ten­syw­ność tego świa­tłą lub oś­wiet­le­nia;
3. mała in­ten­syw­ność barwy cze­goś; bia­łość, bla­dość;
4. prze­no­śnie: po­go­da ducha, ot­war­tość, szcze­rość; życz­li­wość, op­ty­mizm;
5. o gło­sie, dźwię­ku; wy­raź­ne brzmie­nie, brak szme­rów; czy­stość, dźwięcz­ność;
6. jed­noz­nacz­ność i wy­ra­zi­stość w spo­so­bie wy­ra­ża­nia się;
7. przej­rzy­stość, przy­stęp­ność cze­goś, pro­sto­ta; zro­zu­mia­łość, kla­row­ność, łat­wość;
8. w astro­no­mii: na­tę­że­nie oś­wiet­le­nia pła­szczyz­ny pro­sto­pa­dłej do kie­run­ku pro­mie­nio­wa­nia da­ne­go obiek­tu astro­no­micz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest jasne

 (1.2) świa­tło wy­sy­ła­ne przez źró­dło świa­tła

 (1.3) de­li­kat­ny, słabo na­sy­co­ny od­cień

 (1.4) przej­rzy­stość, zro­zu­mia­łość i kla­row­ność

 (1.5) czy­stość, dźwięcz­ność głosu

 (1.6) astr. ilość ener­gii świetl­nej wy­sy­ła­nej przez ciało nie­bie­skie w jed­nost­ce czasu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jas­ność w astro­no­mii – dziel­ność pro­mie­nio­wa­nia, moc pro­mie­nio­wa­nia
  • jas­ność w este­ty­ce – blask (cla­ri­tas), jeden z kla­sycz­nych czyn­ni­ków pię­kna
  • jas­ność w me­to­do­lo­gii – po­ję­cie łą­czo­ne z po­ję­ciem wy­raź­no­ści
  • lu­mi­nan­cja – wiel­kość fo­to­me­trycz­na bę­dą­ca miarą na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia
  • Jas­ność – tytuł pier­wsze­go pol­skie­go prze­kła­du po­wie­ści Shi­ning Step­he­na Kinga, obec­nie bar­dziej zna­nej pod ty­tu­łem Lśnie­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W celu zwięk­sze­nia jas­no­ści ko­lo­ru, można do danej farby dolać tro­chę bia­łej.

 (1.4) Jeśli ktoś lo­gicz­nie myśli, to z re­gu­ły ce­chu­je go jas­ność wy­po­wie­dzi.

 (1.6) Na­le­ży roz­róż­nić po­ję­cia ob­ser­wo­wa­nej jas­no­ści gwia­zdy i jas­no­ści ab­so­lut­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯asność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnota ż., jasne n.

 czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

 przym. jasny, jaśniutki

 przysł. jasno

 temsłow. jasno-

 wykrz. jasne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) blask, lśnienie, naświetlenie

 (1.3) bladość

 (1.4) logiczność, ścisłość, dokładność, precyzyjność, niedwuznaczność

Wiktionary


jasnożółtawy

nieco żółty o jas­nym od­cie­niu; bla­do­żół­ta­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żół­ta­wy o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʒuwˈtavɨ, AS: i ̯asnožuu̯tavy

Wiktionary


jasnożółty

żółty o jas­nym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor żółty o jas­nym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie miała je­szcze tylko jas­no­żół­te­go ręcz­ni­ka do na­czyń, resz­ta sprzę­tów ku­chen­nych była na miej­scu i roz­pa­ko­wa­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈʒuwtɨ, AS: i ̯asnožuu̯ty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. paliowy

Wiktionary


jasny

1. pełen świa­tła, taki, któ­re­go nie prze­sła­nia­ją chmu­ry, mgły, dymy itp.; widny, sło­necz­ny, bezch­mur­ny, czy­sty;
2. taki, który daje jasne świa­tło, ośle­pia bla­skiem;
3. blady, zbli­żo­ny ko­lo­rem do bia­łe­go; przej­rzy­sty;
4. prze­no­śnie: taki, który świad­czy o czy­jejś po­go­dzie ducha, wy­ra­ża we­so­łość, szcze­rość, ot­war­tość, życz­li­wość; ra­dos­ny, po­god­ny;
5. prze­no­śnie: taki, który po­zba­wio­ne jest trosk; po­zy­tyw­ny, szczę­śli­wy, po­myśl­ny, ra­dos­ny;
6. zro­zu­mia­ły, nie­bu­dzą­cy wąt­pli­wo­ści, pro­sty;
7. o gło­sie: taki, który ma wy­so­ką, czy­stą barwę


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pełen świa­tła, słoń­ca, nie za­ciem­nio­ny

 (1.2) emi­tu­ją­cy jasne (1.1) świa­tło

 (1.3) o ko­lo­rze: mało in­ten­syw­ny

 (1.4) o przed­mio­tach: ma­ją­cy mało in­ten­syw­ny kolor

 (1.5) o wło­sach: blond

 (1.6) za­ry­so­wu­ją­cy się na bia­ła­wo na ciem­niej­szym tle

 (1.7) po­dob­ny do ko­lo­ru bia­łe­go

 (1.8) pot. zro­zu­mia­ły, pro­sty, oczy­wi­sty

 (1.9) pot. wy­ra­ża­ją­cy się zro­zu­mia­le

 (1.10) przen. bły­skot­li­wy

 (1.11) przen. świad­czą­cy o po­go­dzie ducha, we­so­ły

 (1.12) przen. bez­tro­ski, szczę­śli­wy

 (1.13) o gło­sie: dźwięcz­ny, ma­ją­cy wy­so­ką i czy­stą barwę

 (1.14) fot. o obiek­ty­wie: ma­ją­cy duży mak­sy­mal­ny otwór przy­sło­ny, prze­pu­szcza­ją­cy wiele świa­tła

 (1.15) daw. wy­so­ko po­sta­wio­ny w hie­rar­chii spo­łecz­nej

 (1.16) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. nie­bie­ski, sza­fi­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokój był bar­dzo jasny i przy­tul­ny.

 (1.3) Twoja bluz­ka ma jasny kolor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasnɨ, AS: i ̯asny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż., jasne n.

 czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

 przym. jaśniutki

 przysł. jasno

 temsłow. jasno-

 wykrz. jasne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świetlisty, świetlany, promienny, promienisty

 (1.8) klarowny, ścisły, logiczny, ewidentny, bez wątpliwości, oczywisty

Wiktionary


jason

[czy­taj: dżej­son] za­gra­nicz­ne imię mę­skie


SJP.pl

Jason, wła­ści­wie John Arne Sæterøy (ur. 16 maja 1965 w Molde) – nor­we­ski autor ko­mik­sów za­li­cza­ny do nurtu ko­mik­su al­ter­na­tyw­ne­go.

Roz­po­czął ka­rie­rę w wieku 15 lat pu­bli­ku­jąc pier­wszą prace w nor­we­skim ma­ga­zy­nie "KonK". Od 1987 roku uczył się na Aka­de­mii Sztuk Pię­knych w Oslo, a na­stęp­nie kon­ty­nu­o­wał edu­ka­cję w Pań­stwo­wej Szko­le Sztu­ki i Prze­my­słu.

Wikipedia


jaspers

JASPERS (Joint As­si­stan­ce to Sup­port Pro­jects In Eu­ro­pe­an Re­gions, pol. "Wspól­na Pomoc we Wspie­ra­niu Pro­jek­tów dla Eu­ro­pej­skich Re­gio­nów") – jest to ini­cja­ty­wa ma­ją­ca na celu uspraw­nie­nie przy­go­to­wa­nia pro­jek­tów ubie­ga­ją­cych się o fi­nan­so­wa­nie z unij­nych fun­du­szy i pomoc pań­stwom człon­kow­skim w wy­ko­rzy­sta­niu do­ta­cji UE szyb­ciej i w bar­dziej efek­tyw­ny spo­sób.

Wikipedia


jaspis

skała kwar­co­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. skała osa­do­wa, skła­da­ją­ca się głów­nie z chal­ce­do­nu i kwar­cu (w róż­nych pro­por­cjach), mo­gą­ca przy­bie­rać barwy: czer­wo­ną, żółtą, brą­zo­wą lub zie­lo­ną;

 (1.2) jubil. osz­li­fo­wa­ny ka­mień z ja­spi­su (1.1)

Wiktionary

Ja­spis – ka­mień ozdob­ny, osa­do­wa, mi­kro­kry­sta­licz­na skała krze­mion­ko­wa zło­żo­na głów­nie z chal­ce­do­nu, kwar­cu i związ­ków że­la­za.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Beata ma prze­pię­kny na­szyj­nik z ja­spi­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaspʲis, AS: i ̯aspʹis

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jaspisowy

Wiktionary


jaspisowy

przy­miot­nik od: ja­spis


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ja­spi­su

 (1.2) zro­bio­ny z ja­spi­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaspis mrz.

Wiktionary


jass

styl w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej, łą­czą­cy ele­men­ty współ­czes­nej mu­zy­ki im­pro­wi­zo­wa­nej, jazzu, punk rocka i folku; yass


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jass – gra kar­cia­na po­pu­lar­na w Szwaj­ca­rii
  • yass – styl mu­zycz­ny
  • Jass – bry­tyj­ski se­rial fa­bu­lar­ny

Wikipedia


jassowy

→ jass (yass); yas­so­wy


SJP.pl


jassy

styl w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej, łą­czą­cy ele­men­ty współ­czes­nej mu­zy­ki im­pro­wi­zo­wa­nej, jazzu, punk rocka i folku; yass


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Ru­mu­nii, w hi­sto­rycz­nej Moł­da­wii;

 (1.2) geogr. adm. okręg w pół­noc­no-wschod­niej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Jassy ( Iași) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Ru­mu­nii, w hi­sto­rycz­nej Moł­da­wii, nad rzeką Bah­lui w do­rze­czu Prutu, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny okrę­gu Jassy. W 2021 roku li­czy­ło ok. 272 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­mień z Coşauţi jest sze­ro­ko znany i ce­nio­ny w Moł­da­wii – po­słu­żył do wznie­sie­nia for­te­cy w po­bli­skich So­ro­kach, cerk­wi Trzech Hie­rar­chów w Jas­sach czy ki­szy­niow­skie­go Łuku Trium­fal­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jaski

Wiktionary


jastarnia

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim;

Wiktionary

Ja­star­nia (kaszb. "Jastarniô", niem. "Put­zi­ger He­i­ster­nest") – mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim. Leży na Mie­rzei Hel­skiej. Jest sie­dzi­ba gminy Ja­star­nia,

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Ku­rort nad­mor­ski z pię­cio­ma let­ni­mi ką­pie­li­ska­mi mor­ski­mi, por­tem mor­skim i trze­ma przy­sta­nia­mi mor­ski­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku po­je­cha­li­śmy do Ja­star­ni na urlop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈstarʲɲa, AS: i ̯astarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jastarniański

 rzecz. jastarnianin mos., jastarnianka ż.

Wiktionary


jastarnianin

miesz­ka­niec Ja­star­ni


SJP.pl


jastarnianka

miesz­kan­ka Ja­star­ni


SJP.pl


jastarniański

przy­miot­nik od: Ja­star­nia


SJP.pl


jastkowice

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim


SJP.pl

Jast­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Pysz­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Jast­ko­wi­ce. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


jastkowicki

→ Jast­ko­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Jastkowice

jastkowski

przy­miot­nik od: Jast­ków


SJP.pl


jastków

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jast­ków – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków
  • Jast­ków – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Ćmie­lów
  • Jast­ków – gmina
  • Jast­ków – gro­ma­da
  • Jast­ków – gmina wiej­ska
  • Pa­ra­fia Jast­ków

Wikipedia


jastorfski

kul­tu­ra ja­storf­ska - kul­tu­ra ar­che­o­lo­gicz­na wczes­nej epoki że­la­za


SJP.pl


jastrowianin

miesz­ka­niec Ja­stro­wia


SJP.pl


jastrowianka

miesz­kan­ka Ja­stro­wia


SJP.pl


jastrowie

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Ja­stro­wie ( Ja­strow) – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ja­stro­wie.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2016 mia­sto li­czy­ło 8671 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈstrɔvʲjɛ, AS: i ̯astrovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jastrowski

 rzecz. jastrowianin, jastrowianka

Wiktionary


jastrowski

przy­miot­nik od: Ja­stro­wie


SJP.pl


jastrun

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych; zło­cień wła­ści­wy, mar­ge­ryt­ka;
2. ro­śli­na ozdob­na wy­ho­do­wa­na ze zło­cie­nia wła­ści­we­go i ga­tun­ku Chry­sant­he­mum ma­xi­mum; zło­cień wiel­ki, ja­struń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­u­cant­he­mum|Mill.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych po­sia­da­ją­cych kwia­to­stan w for­mie ko­szycz­ka bia­łe­go z brze­gu, o żół­tym środ­ku;

Wiktionary

Ja­strun ("Le­u­cant­he­mum" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny astro­wa­tych. Na­le­ży do niego 48 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w całej Eu­ro­pie i w pół­noc­nej Azji (na po­łud­niu po Uzbe­ki­stan i Iran). Naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są na ob­sza­rach gór­skich. Poza pier­wot­nym za­się­giem ro­śli­ny te rosną roz­prze­strze­nio­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) margerytka, war. jastruń

Wiktionary


jastruń

ro­śli­na ozdob­na wy­ho­do­wa­na ze zło­cie­nia wła­ści­we­go i ga­tun­ku Chry­sant­he­mum ma­xi­mum; zło­cień wiel­ki, ja­strun


SJP.pl


jastrych

bez­spo­i­no­wa po­sadz­ka lub pod­kład pod po­sadz­kę


SJP.pl


jastrychowy

przy­miot­nik od: ja­strych


SJP.pl


jastrzembski

naz­wi­sko


SJP.pl


jastrząb

duży ptak dra­pież­ny o sza­ro­bru­nat­nym upie­rze­niu i za­krzy­wio­nym dzio­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. duży ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych;

 (1.2) ornit. ja­strząb zwy­czaj­ny;

 (1.3) daw. przen. ro­dzaj ar­ma­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­strzę­bie – po­dro­dzi­na pta­ków ro­dzi­ny z ja­strzę­bio­wa­tych
    • ja­strząb zwy­czaj­ny – ga­tu­nek ptaka dra­pież­ne­go z tej ro­dzi­ny
  • ORP „Ja­strząb” – nazwa no­szo­na przez trzy pol­skie okrę­ty: okręt pod­wod­ny i dwa tra­łow­ce.
    • ORP „Ja­strząb” – okręt pod­wod­ny ame­ry­kań­skie­go typu S, w PMW w la­tach 1941-1942
    • ORP „Ja­strząb” – tra­ło­wiec ra­dziec­kie­go typu MT
    • ORP „Ja­strząb” – tra­ło­wiec pol­skie­go typu 206F
  • Ja­strząb (krą­żow­nik mo­to­ro­wy) (ros. Моторный крейсер „Ястреб”) – ro­syj­ski okręt wo­jen­ny
  • Ja­strząb – pol­ska nazwa dla sa­mo­lo­tów F-16 w bar­wach pol­skich
  • IS-4 Ja­strząb – pol­ski szy­bo­wiec akro­ba­cyj­ny
  • PZL.50 Ja­strząb – pol­ski sa­mo­lot
  • PZL.53 Ja­strząb II – pro­to­typ pol­skie­go sa­mo­lo­tu
  • Ja­strząb – mia­sto w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Ja­strząb

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cza­sem, nisko nad gło­wa­mi, pło­sząc ptaki, wśród nich wa­ta­hy ja­strzę­bi, prze­le­ci jedno- lub dwu­sil­ni­ko­wy sa­mo­lot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasṭʃɔ̃mp, AS: i ̯asṭšõmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrzębie nmos., jastrzębnik mos., jastrzębiowate nmos.

 przym. jastrzębi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jastrząb zwyczajny, jastrząb gołębiarz, pot. gołębiarz, reg. kastruba, reg-pl|Kresy|karszun, korszun., białystok. szulak

Wiktionary


jastrząbek

1. zdrob­nie­nie od: ja­strząb;
2. młody ja­strząb


SJP.pl


jastrzębcowaty

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy ja­strzę­biec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrzębiec

Wiktionary


jastrzębi

przy­miot­nik od: ja­strząb


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ja­strzę­biem, do­ty­czą­cy ja­strzę­bia

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ja­strzę­bia

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ja­strzę­bia, taki jak u ja­strzę­bia

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D. lm. od: ja­strząb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈsṭʃɛ̃mbʲi, AS: i ̯asṭšẽmbʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrząb m., jastrzębnik m., jastrzębiowate nmos., jastrzębie nmos.

Wiktionary


jastrzębia

duży ptak dra­pież­ny o sza­ro­bru­nat­nym upie­rze­niu i za­krzy­wio­nym dzio­bie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Góra
  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Opo­rów
  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ło­wicz
  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Cięż­ko­wi­ce
  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Lanc­ko­ro­na
  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin
  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Mo­giel­ni­ca
  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ja­strzę­bia
  • Ja­strzę­bia – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. skar­ży­skim, w gmi­nie Bli­żyn
  • Ja­strzę­bia – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim
  • Ja­strzę­bia – gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­skim, w la­tach 1954–1959

Wikipedia


jastrzębiak

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl


jastrzębianin

miesz­ka­niec Ja­strzę­bia, Ja­strzę­bi lub Ja­strzę­bia-Zdro­ju


SJP.pl


jastrzębianka

miesz­kan­ka Ja­strzę­bia, Ja­strzę­bi lub Ja­strzę­bia-Zdro­ju


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­strzę­bian­ka – potok, do­pływ Bia­łej
  • Ja­strzę­bian­ka – potok, do­pływ Le­bie­dzian­ki
  • Ja­strzę­bian­ka – potok, do­pływ Szot­ków­ki

Wikipedia


jastrzębiaty

1. ma­ją­cy barw­nie prąż­ko­wa­ne pióra;
2. daw­niej: po­dob­ny do ja­strzę­bia


SJP.pl


jastrzębica

1. sa­mi­ca ja­strzę­bia;
2. niedź­wie­dziów­ka ja­strzę­bi­ca - ga­tu­nek mo­ty­la


SJP.pl

Ja­strzę­bi­ca (ukr. Яструбичі, "Ja­stru­by­czi"), Ja­strzę­bi­cze – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie szep­tyc­kim. Wieś liczy 1191 miesz­kań­ców.

Znaj­du­je się tu za­byt­ko­wa cer­kiew drew­nia­na św. Mi­cha­ła z 1759 roku.

Wikipedia


jastrzębie

duży ptak dra­pież­ny o sza­ro­bru­nat­nym upie­rze­niu i za­krzy­wio­nym dzio­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ac­ci­pi­tri­nae|Vi­gors|ref=tak., po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ja­strząb

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­strzę­bie (Ac­ci­pi­tri­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych
  • Ja­strzę­bie – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka
  • Ja­strzę­bie – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Osiel­sko
  • Ja­strzę­bie – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Lipno
  • Ja­strzę­bie – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Drzy­cim
  • Ja­strzę­bie – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Łu­ko­wi­ca
  • Ja­strzę­bie – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Pia­secz­no
  • Ja­strzę­bie – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • Ja­strzę­bie – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Osiecz­na
  • Ja­strzę­bie – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Rud­nik
  • Ja­strzę­bie – gro­ma­da w po­wie­cie brod­nic­kim
  • Ja­strzę­bie – gro­ma­da w po­wie­cie lip­now­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­lu­ją­ce ja­strzę­bie ata­ku­ją znie­nac­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrząb mzw., jastrzębnik mos., jastrzębiowate nmos.

 przym. jastrzębi

Wiktionary


jastrzębie-zdrój

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Ja­strzę­bie-Zdrój (śl. Ja­strzym­bie-Zdrōj, Bad Königsdorff-Ja­strzemb) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa ślą­skie­go. We­dług da­nych Głów­ne­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go z 2024 roku, mia­sto było za­miesz­ki­wa­ne przez 82 301 osoby, a jego po­wierzch­nia wy­no­si­ła 88,62 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­strzę­bie-Zdrój do­sta­ło prawa miej­skie w 1963 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasṭʃɛ̃mˈbʲjɛ‿zdruj, AS: i ̯asṭšẽmbʹi ̯e‿zdrui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jastrzębski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Jastrzębie

Wiktionary


jastrzębiec

by­li­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), o li­ściach na ogół ze­bra­nych w przy­ziem­ną ro­ze­tę i kwia­to­sta­nach typu ko­szycz­ka, ros­ną­ca na su­chych łą­kach, pa­stwi­skach i w wid­nych la­sach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­strzę­biec – herb szla­chec­ki
  • ja­strzę­biec (Ge­ra­no­spi­za ca­e­ru­le­scens) – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych
  • ja­strzę­biec (Hie­ra­cium) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych
  • Ja­strzę­biec – część wsi Jugów w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda
  • Ja­strzę­biec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Więc­bork
  • Ja­strzę­biec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Bo­nie­wo
  • Ja­strzę­biec – przy­sió­łek wsi Wola Uchań­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ucha­nie
  • Ja­strzę­biec – osada leśna w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Ja­strzę­biec – część wsi Beł­dów-Krzy­wa Wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Łódz­ki
  • Ja­strzę­biec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la
  • Ja­strzę­biec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Czer­ni­ce Bo­ro­we
  • Ja­strzę­biec – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­żaj­skim, w gmi­nie Ku­ry­łów­ka

Wikipedia


jastrzębiogórski

przy­miot­nik od: Ja­strzę­bia Góra


SJP.pl


jastrzębiowate

ro­dzi­na pta­ków dra­pież­nych z rzędu szpo­nia­stych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ac­ci­pi­tri­dae|Vi­gors|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu szpo­nia­stych;

Wiktionary

Ja­strzę­bio­wa­te (Ac­ci­pi­tri­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu szpo­nia­stych (Ac­ci­pi­tri­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych za­li­cza się: ka­niu­ki, or­ło­sę­py oraz ja­strzę­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrząb mzw., jastrzębie nmos.

 przym. jastrzębi

Wiktionary


jastrzębiowaty

o ce­chach ja­strzę­bio­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


jastrzębiowe

rząd pta­ków; dra­pież­ne, szpo­nia­ste


SJP.pl


jastrzębiowy

1. → ja­strząb; ja­strzę­bi;
2. o ce­chach ja­strzę­bio­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


jastrzębnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ktoś, kto po­lu­je z ja­strzę­biem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­strzęb­nik – daw­niej: osoba zaj­mu­ją­ca się tre­su­rą je­strzę­bi
  • Ja­strzęb­nik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Piel­grzym­ka
  • Ja­strzęb­nik – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie San­tok
  • Ja­strzęb­nik – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Żabia Wola
  • Ja­strzęb­nik – potok, do­pływ Skawy
  • Ja­strzęb­nik – potok, do­pływ By­strzy­cy Dusz­nic­kiej
  • Ja­strzęb­nik – skała na wzgó­rzu Łysak na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Ja­strzęb­nik – wznie­sie­nie w Gó­rach Ka­mien­nych
  • Ja­strzęb­ni­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈsṭʃɛ̃mbʲɲik, AS: i ̯asṭšẽmbʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrząb m., jastrzębie nmos.

 przym. jastrzębi

Wiktionary


jastrzębowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ko­zow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­strzę­bo­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­meszn
  • Ja­strzę­bo­wo – wieś w re­jo­nie tar­no­pol­skim[1] ob­wo­du tar­no­pol­skie­go
  • Ja­strzę­bo­wo – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie tar­no­pol­skim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jastrzębowski

Wiktionary


jastrzębowski

naz­wi­sko


SJP.pl


jastrzębski

przy­miot­nik od: Ja­strząb, Ja­strzę­bia, Ja­strzę­bie-Zdrój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ja­strzę­bia

Wiktionary

Ja­strzęb­ski (f. Ja­strzęb­ska) – naz­wi­sko uży­wa­ne m.in. w Pol­sce.

Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku no­si­ło je w Pol­sce 19156 peł­no­let­nich osób. Naj­wię­cej w daw­nym woj. war­szaw­skim (2211 osób), sied­lec­kim (1875 osób), ka­to­wic­kim (952 osoby) i łom­żyń­skim (948 osób).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jasˈtʂɛmp.ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jastrzębie m., Jastrzębie-Zdrój m., jastrzębianin m., jastrzębianka ż.

Wiktionary


jasudowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jasyr

1. nie­wo­la u Tur­ków lub Ta­ta­rów;
2. lud­ność wzię­ta w jasyr w znacz. 1


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. nie­wo­la u Ta­ta­rów lub Tur­ków

Wiktionary

Jasyr, jas­syr – ter­min pol­ski, ukra­iń­ski i ruski oz­na­cza­ją­cy nie­wo­lę tu­rec­ką lub ta­tar­ską. Okre­śle­nie to po­cho­dzić ma z ję­zy­ka tu­rec­kie­go ("esir" – je­niec) lub arab­skie­go ("asir" – zwią­za­ny, poj­ma­ny).

Ta­ta­rzy w czam­bu­le do­ko­ny­wa­li czę­stych za­go­nów na Ukra­i­nę, Po­do­le i Wołyń, upro­wa­dza­jąc w ły­kach poj­ma­ną szlach­tę i chło­pów.

Wikipedia


jaszcz

dawny wóz słu­żą­cy do prze­wo­że­nia amu­ni­cji ar­ty­le­ryj­skiej; ja­szczyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. jed­no­o­sio­wy po­jazd ar­ty­le­ryj­ski, uży­wa­ny zwła­szcza w ar­ty­le­rii kon­nej, przez­na­czo­ny głów­nie do prze­wo­że­nia amu­ni­cji

Wiktionary

Zo­bacz też: Jaszcz w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Jaszcz – jed­no­o­sio­wy po­jazd słu­żą­cy, prze­de wszyst­kim w ar­ty­le­rii kon­nej, do prze­wo­że­nia amu­ni­cji ar­ty­le­ryj­skiej.

Jaszcz był pod­cze­pia­ny do przod­ka. Przy lżej­szych dzia­łach nie sto­so­wa­no odręb­ne­go ja­szcza.

Wikipedia


jaszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


jaszczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jaz­go­tać, wrze­szczeć

Wiktionary


jaszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


jaszczur

po­tocz­nie: wy­mar­ły gad z ery me­zo­zo­icz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­le­ont. wy­mar­ły gad ogo­nia­sty z me­zo­zo­i­ku

 (1.2) pot. duża ja­szczur­ka

 (1.3) herp. płaz ogo­nia­sty

 (1.4) rzem. skóra uży­wa­na w ka­let­nict­wie do wy­ro­bu ga­lan­te­rii

 (1.5) daw. po­chwa sza­bli ob­cią­gnię­ta skórą zwie­rzę­cą, także ga­dzią

 (1.6) przest. med. pry­szczy­ca

Wiktionary

Ja­szczur (oryg. fr. "La peau de cha­grin") – po­wieść Ho­no­riu­sza Bal­za­ka wy­da­na po raz pier­wszy w sierp­niu 1831. Na­pi­sa­na przed stwo­rze­niem ogól­ne­go planu cyklu "Ko­me­dia ludz­ka", zo­sta­ła na­stęp­nie umie­szczo­na w jej czę­ści za­ty­tu­ło­wa­nej "Stu­dia fi­lo­zo­ficz­ne". Akcja ut­wo­ru roz­gry­wa się w cza­sach współ­czes­nych au­to­ro­wi, bez­poś­red­nio po re­wo­lu­cji lip­co­wej i wstą­pie­niu na tron Lud­wi­ka Fi­li­pa I.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pocz­ta Pol­ska wy­da­ła zna­czek z ja­szczu­rem ko­pal­nym.

 (1.2) Ale ja­szczu­ry nie po­le­ga­ją na wzro­ku, a głów­nie na węchu – po­tra­fią wy­czuć mart­we lub zra­nio­ne zwie­rzę w pro­mie­niu 10 ki­lo­me­trów!

 (1.4) Kupię żonie to­reb­kę z ja­szczu­ru na targu w Je­ro­zo­li­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaszczur mos./ż., Jaszczurówka ż., Jaszczury lm nm.

 przym. jaszczurczy, jaszczurowy, jaszczurowaty

 przysł. jaszczurczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) szagryn

Wiktionary


jaszczurczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­le­żą­cy do ja­szczur­ki, wła­ści­wy ja­szczur­ce

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. pełen złych skłon­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Krwa­wym wzro­kiem wkoło to­czył czło­wiek z ja­szczur­czy­mi oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaʃˈt͡ʃurt͡ʃɨ, AS: i ̯aščurčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaszczurkowate nmos., jaszczurka ż., jaszczur m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. jaszczurzy

Wiktionary


jaszczureczka

zdrob­nie­nie od: ja­szczur­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ja­szczur­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaʃt͡ʃuˈrɛt͡ʃka, AS: i ̯aščurečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaszczurkowate nmos., jaszczurka ż.

Wiktionary


jaszczurka

nie­wiel­ki gad o wy­dłu­żo­nym ciele po­kry­tym łu­ska­mi i dłu­gim, re­ge­ne­ru­ją­cym się ogo­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. czwo­ro­noż­ny lub bez­no­gi gad o wy­dłu­żo­nym ciele, oczach uz­bro­jo­nych w po­wie­ki i moc­nych szczę­kach;

 (1.2) pot. zło­śli­wa ko­bie­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­szczur­ka (La­cer­ti­lia, daw­niej Sa­u­ria) – gad
  • Ja­szczur­ka – rzeka w Bia­ło­wie­skim Parku Na­ro­do­wym
  • Ja­szczur­ka – gwia­zdo­zbiór
  • ja­szczur­ka – w od­lew­nict­wie na­rzę­dzie for­mier­skie
  • Ja­szczur­ka – de­biu­tanc­ki album Pati Yang
  • „Ja­szczur­ka” – sin­gel Pati Yang
  • „Ja­szczur­ka” – pol­ska kon­spi­ra­cyj­na or­ga­ni­za­cja dzia­ła­ją­ca w la­tach 1941–1945
  • M53/59 Praga „Je­ster­ka” (Ja­szczur­ka) – pod­wój­nie sprzę­żo­ne sa­mo­bież­ne dzia­ło prze­ciw­lot­ni­cze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­licz­niej wy­stę­pu­ją­cą w Pol­sce ja­szczur­ką jest zwin­ka.

 (1.2) Za­sta­na­wia­łam się, kto za tym stoi, ale to prze­cież oczy­wi­ste – to Iwona, ta ja­szczur­ka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaʃˈt͡ʃurka, AS: i ̯aščurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaszczurówka ż.

:: zdrobn. jaszczureczka ż.

:: zgrub. jaszczur mzw.

 przym. jaszczurczy, jaszczurzy

Wiktionary


jaszczurkojad

ja­szczur­ko­jad ciem­no­gło­wy - ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych


SJP.pl


jaszczurkowate

ro­dzi­na gadów łu­sko­skó­rych, obej­mu­ją­ca kilka ty­się­cy ga­tun­ków, ży­ją­cych nie­o­mal na całym świe­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­cer­ti­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych;

Wiktionary

Ja­szczur­ko­wa­te, ja­szczur­ki wła­ści­we (La­cer­ti­dae) – ro­dzi­na ja­szczu­rek z in­fra­rzę­du Scin­co­morp­ha w rzę­dzie łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta). Obej­mu­je ponad 370 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poza ja­szczur­ką ży­wo­rod­ną wszyst­kie ja­szczur­ko­wa­te są ja­jo­rod­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaszczur mzw., jaszczurka ż., jaszczureczka ż., Jaszczurówka ż.

 przym. jaszczurczy, jaszczurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaszczurki właściwe

Wiktionary


jaszczurkowaty

1. o ce­chach ja­szczur­ko­wa­tych (ro­dzi­na gadów);
2. po­dob­ny wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem do ja­szczur­ki


SJP.pl


jaszczurkołap

ga­tu­nek afry­kań­skie­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych; owa­do­żer mały, ja­strząb sa­wan­no­wy


SJP.pl

Ja­szczur­ko­łap, owa­do­żer mały, ja­strząb sa­wan­no­wy ("Ka­u­pi­fal­co mo­no­gram­mi­cus") – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae). Mały ptak dra­pież­ny wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


jaszczurnik

1. ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych;
2. ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ja­szczur­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­szczur­nik (Gamp­so­nyx swa­in­so­nii) – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae)
  • ja­szczur­nik (Sy­no­dus sy­no­dus) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ja­szczur­ni­ko­wa­tych (Sy­no­don­ti­dae)

Wikipedia


jaszczurnikowate

Ja­szczur­ni­ko­wa­te (Sy­no­don­ti­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych ryb skrze­loksz­tałt­nych (Au­lo­pi­for­mes). Z po­wo­du po­do­bień­stwa kształ­tu głowy i pyska do ja­szczu­rek okre­śla­ne są też nazwą "ryby-ja­szczur­ki". Niek­tó­re ga­tun­ki są po­ła­wia­ne go­spo­dar­czo.

Wikipedia


jaszczurowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem ja­szczu­ra


SJP.pl


jaszczurowy

→ ja­szczur; ja­szczu­rzy


SJP.pl


jaszczurzy

→ ja­szczur; ja­szczu­ro­wy


SJP.pl


jaszczurówka

wy­cin­ka ja­szczu­rów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny wy­cin­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­szczu­rów­ka – dziel­ni­ca Za­ko­pa­ne­go
  • Ja­szczu­rów­ka – potok, do­pływ Skawy
  • Ja­szczu­rów­ka – szczyt na Po­gó­rzu Wi­śnic­kim

Wikipedia


jaszczyk

dawny wóz słu­żą­cy do prze­wo­że­nia amu­ni­cji ar­ty­le­ryj­skiej; jaszcz


SJP.pl


jaszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


jaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jaszkowo

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, z naj­więk­szym w Eu­ro­pie oś­rod­kiem jeź­dziec­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jasz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sośno
  • Jasz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl
  • Jasz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Brod­ni­ca

Wikipedia


jaszkowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jasz­ko­wą, do­ty­czą­cy Jasz­ko­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaszkowa ż.

Wiktionary


jaszmak

tra­dy­cyj­na część ubio­ru ko­biet mu­zuł­mań­skich; czar­czaf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część tra­dy­cyj­ne­go mu­zuł­mań­skie­go ubio­ru ko­bie­ce­go, która okry­wa twarz i szyję, je­dy­nie z ot­wo­ra­mi na oczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwef, czarczaf

Wiktionary


jaszowiec

dziel­ni­ca Ustro­nia


SJP.pl


jaszuński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ja­szun, zwią­za­ny z Ja­szu­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocną po­zy­cję na rynku kra­jo­wym ja­szuń­ski za­kład zdo­był od po­cząt­ku swego za­ło­że­nia w 1959 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaszuny nmos., jaszunianin m., jaszunianka ż.

Wiktionary


jasło

1. ro­dzaj pa­śni­ka dla zwie­rzy­ny
2. krata bądź siat­ka, przez którą prze­pu­szcza się wodę pod­czas wy­bie­ra­nia ryb ze stawu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim;

Wiktionary

– mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu ja­siel­skie­go, po­ło­żo­ne w obrę­bie Dołów Ja­siel­sko-Sa­noc­kich. Znaj­du­je się ono na wy­so­ko­ści od 225 do 380 m n.p.m. w miej­scu po­łą­cze­nia trzech rzek: Wi­sło­ki, Ropy oraz Ja­sioł­ki. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2024 r. Jasło li­czy­ło 32 378 miesz­kań­ców i miało po­wierzch­nię 36,52 km². Pa­tro­nem mia­sta jest św. An­to­ni z Padwy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tym do­ku­men­tem nadał król mia­stecz­ku Jasłu prawo nie­miec­kie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaswɔ, AS: i ̯asu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaślanin mos., jaślanka ż., Jasiołka ż.

 przym. jasielski

Wiktionary


jata

w gór­nict­wie:
1. szopa na rudę
2. przy­bu­dów­ka na urzą­dze­nia wiert­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) górn. szopa na rudę

 (1.2) górn. przy­bu­dów­ka na urzą­dze­nia wiert­ni­cze

 (1.4) stpol. kram

 (1.5) stpol. na­miot

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jata – osada leśna w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Jata – część wsi Sta­niąt­ki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Nie­po­ło­mi­ce
  • Jata – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Je­żo­we
  • Jata – część wsi Galów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow.bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Jata – gro­ma­da
  • ob­szar Na­tu­ra 2000 Jata
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Jata

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjata, AS: i ̯ata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3-5) jatka

Wiktionary


jatagan

broń siecz­na uży­wa­na od XVI wieku przez Tur­ków, Ara­bów i Per­sów


SJP.pl

Ja­ta­gan – ty­po­wa dla niek­tó­rych kra­jów is­la­mu (np. Tur­cji) jed­no­siecz­na broń biała śred­niej dłu­go­ści (ok. 70 cm), o pod­wój­nej krzy­wiź­nie ostrza i cha­rak­te­ry­stycz­nej rę­ko­je­ści. Jest dłuż­sza od kin­dża­łu, ale krót­sza od sza­bli.

Głow­nia ja­ta­ga­nu jest lekko sier­po­wa­ta, przy szty­chu od­gię­ta do tyłu z wy­dat­nym tyl­cem.

Wikipedia


jatczak

naz­wi­sko


SJP.pl


jatka

1. sklep mięs­ny;
2. rzeź­nia;
3. daw­niej: ubój;
4. prze­no­śnie: krwa­wa bójka, rzeź, ma­sa­kra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sklep z mię­sem, zwła­szcza pry­mi­tyw­ny

 (1.2) przen. bójka za­koń­czo­na krwa­wo

 (1.3) daw. pro­wi­zo­rycz­ny bu­dy­nek

Wiktionary

Jatka – miej­sce, w któ­rym daw­niej sprze­da­wa­no mięso z uboju lub miej­sce ta­kie­go uboju (rzeź­nia).

Jatki pow­sta­wa­ły od końca XII wieku wraz z wyksz­tał­ce­niem się spe­cja­li­za­cji hand­lo­wej. Były to kramy rzeź­ni­cze zwane z ła­ci­ny "ma­cel­lum" lub "mensa car­ni­fiu­cium" (ława rzeź­ni­cza).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za Lesz­kiem jest Kra­ków zdol­ny do wszel­kich bi­ja­tyk lub jatek; za Miesz­ka poz­nań­skie ry­cer­stwo da sobie ob­ciąć po­da­tek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjatka, AS: i ̯atka

Wiktionary


jatren

che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny sto­so­wa­ny w le­cze­niu czer­won­ki; ya­tren


SJP.pl


jatrochemia

dawny kie­ru­nek w che­mii, we­dług któ­re­go głów­nym za­da­niem che­mii jest pre­pa­ro­wa­nie leków i wy­ja­śnia­nie pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w or­ga­niz­mie ludz­kim; che­mia le­kar­ska, che­mia­tria


SJP.pl

Ja­tro­che­mia (gr. "ia­trós" – le­karz, "che­mia"), che­mia­tria, al­che­mia le­kar­ska – kie­ru­nek pa­nu­ją­cy w al­che­mii od XVI do XVIII wieku, mó­wią­cy, że głów­nym za­da­niem che­mii jest od­kry­wa­nie no­wych leków. Czo­ło­wym pro­pa­ga­to­rem ja­tro­che­mii był Pa­ra­cel­sus. Wpro­wa­dził on do lecz­nict­wa al­ko­hol, sole ar­se­nu, mie­dzi, oło­wiu i sre­bra oraz opra­co­wał re­gu­ły daw­ko­wa­nia leków. Pol­skim przed­sta­wi­cie­lem ja­tro­che­mii był, wzo­ru­ją­cy się na Pa­ra­cel­su­sie, Jakub Bar­ner.

Wikipedia


jatrochemik

przed­sta­wi­ciel daw­ne­go kie­run­ku w che­mii, we­dług któ­re­go głów­nym za­da­niem che­mii jest pre­pa­ro­wa­nie leków i wy­ja­śnia­nie pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w or­ga­niz­mie ludz­kim


SJP.pl


jatrofa

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych


SJP.pl

Ja­tro­fa, ja­tro­pa ("Ja­trop­ha" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 175 ga­tun­ków. Więk­szość z nich ro­śnie na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich – od po­łud­nio­wej czę­ści USA po­przez Ame­ry­kę Środ­ko­wą po Po­łud­nio­wą. Około 70 ga­tun­ków ro­śnie dziko w Afry­ce.

Wikipedia


jatrofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. pa­nicz­ny lęk przed le­ka­rza­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjatrɔˈfɔbʲja, AS: i ̯atrofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jatrogeniczny

Wiktionary


jatrogeneza

wy­stą­pie­nie lub na­si­le­nie się u pa­cjen­ta okre­ślo­nych ob­ja­wów cho­ro­bo­wych na sku­tek po­stę­po­wa­nia le­ka­rza


SJP.pl


jatrogenia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o wpły­wie le­ka­rza i jego dzia­łań na pa­cjen­ta

Wiktionary

Ja­tro­ge­nia (gr. ἰατρός "ia­tros – le­karz," γένεσις "ge­ne­sis – po­cho­dze­nie, ge­ne­za") – od­dzia­ły­wa­nie le­ka­rza (lub in­ne­go per­so­ne­lu me­dycz­ne­go) na pa­cjen­ta. Okre­śle­nia „ja­tro­ge­nia”, „ja­tro­gen­ny” zwy­kle są sto­so­wa­ne w kon­tek­ście ne­ga­tyw­nych na­stępstw dzia­łań per­so­ne­lu me­dycz­ne­go, choć po­ję­cie to za­wie­ra w sobie wszyst­kie na­stęp­stwa zwią­za­ne z prze­bie­giem le­cze­nia (w tym po­zy­tyw­ne), a na­stęp­stwa nie­ko­rzyst­ne okre­śla się mia­nem „ja­tro­pa­to­ge­nii”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jatrogeniczny

Wiktionary


jatrogeniczny

taki, któ­re­go przy­czy­ną było le­cze­nie, bę­dą­cy na­stęp­stwem le­cze­nia; ja­tro­gen­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy na­stęp­stwem dzia­łal­no­ści le­ka­rza lub per­so­ne­lu me­dycz­ne­go; taki, któ­re­go przy­czy­ną było le­cze­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjatrɔɡɛ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: i ̯atrogẽńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jatrofobia ż., jatrogenia ż.

 przym. jatrogenny

 przysł. jatrogenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jatrogenny

Wiktionary


jatrogenny

bę­dą­cy na­stęp­stwem le­cze­nia; taki, któ­re­go przy­czy­ną było le­cze­nie; ja­tro­ge­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. bę­dą­cy szkod­li­wym, nie­ko­rzyst­nym na­stęp­stwem le­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ba­da­nie ma na celu wy­kry­cie ja­tro­gen­nych skut­ków na­du­ży­wa­nia leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjatrɔˈɡɛ̃nːɨ, AS: i ̯atrogẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jatrogeniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jatrogeniczny

Wiktionary


jatutów

Ja­tu­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość. Leży na wschod­nim skra­ju gminy, nad rzeką Ła­buń­ką, w obrę­bie Pa­do­łu Za­moj­skie­go.

Do 11 paź­dzier­ni­ka 1973 w gmi­nie Ła­bu­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wikipedia


jaunde

sto­li­ca Ka­me­ru­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ka­me­ru­nu;

Wiktionary

Ja­un­de (ang. "Ya­o­un­de", fr. "Yaoundé") – sto­li­ca i dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Ka­me­ru­nu – lud­ność: 1,9 mln (2019). Sto­li­ca de­par­ta­men­tu Mfo­un­di. Po­ło­żo­ne na wy­ży­nie w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Ka­me­ru­nu, na wy­so­ko­ści 730 m n.p.m.

Ja­un­de zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1888 przez nie­miec­kich hand­la­rzy ko­ścią sło­nio­wą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jawnˈdɛ, AS: i ̯au̯nde

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaundejczyk mos., jaundejka ż.

 przym. jaundejski

Wiktionary


jaundejczyk

miesz­ka­niec Ja­un­de, sto­li­cy Ka­me­ru­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ja­un­de

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jawnˈdɛjt͡ʃɨk, AS: i ̯au̯ndei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaunde n.

:: fż. jaundejka ż.

 przym. jaundejski

Wiktionary


jaundejka

miesz­kan­ka Ja­un­de (sto­li­cy Ka­me­ru­nu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ja­un­de

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jawnˈdɛjka, AS: i ̯au̯ndei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaunde n.

:: fm. jaundejczyk mos.

 przym. jaundejski

Wiktionary


jaundejski

przy­miot­nik od: Ja­un­de (sto­li­ca Ka­me­ru­nu)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ja­un­de

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jawnˈdɛjsʲci, AS: i ̯au̯ndei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaunde n., jaundejczyk mos., jaundejka ż.

Wiktionary


java

[czy­taj: dżawa] język pro­gra­mo­wa­nia obiek­to­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. po­pu­lar­ny obiek­to­wy język pro­gra­mo­wa­nia;

Wiktionary

Java – obiek­to­wy, opar­ty na kla­sach, sta­tycz­nie i sil­nie ty­po­wa­ny język pro­gra­mo­wa­nia ogól­ne­go za­sto­so­wa­nia, wspie­ra­ją­cy pro­gra­mo­wa­nie współ­bież­ne. Pod­sta­wą ję­zy­ka jest model obiek­to­wy, jed­nak jego ko­lej­ne wer­sje wpro­wa­dzi­ły rów­nież me­cha­niz­my umoż­li­wia­ją­ce sto­so­wa­nie ele­men­tów pro­gra­mo­wa­nia funk­cyj­ne­go, w szcze­gól­no­ści wy­ra­że­nia lamb­da, re­fe­ren­cje do metod i in­ter­fej­sy funk­cyj­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kod wy­ni­ko­wy kom­pi­la­to­ra Javy ma po­stać kodu dla ma­szy­ny wir­tu­al­nej.

Wiktionary


javascript

[czy­taj: dża­wa­skript] obiek­to­wy język pro­gra­mo­wa­nia skryp­tów na stro­nach www


SJP.pl

JavaScript, w skró­cie JS – skryp­to­wy oraz wie­lo­pa­ra­dyg­ma­to­wy język pro­gra­mo­wa­nia, stwo­rzo­ny przez firmę Net­sca­pe, naj­czę­ściej sto­so­wa­ny na stro­nach in­ter­ne­to­wych. Twór­cą JavaScriptu jest Bren­dan Eich. W po­ło­wie lat 90. XX wieku or­ga­ni­za­cja ECMA wy­da­ła na pod­sta­wie JavaScriptu stan­dard ję­zy­ka skryp­to­we­go o naz­wie ECMAScript, ak­tu­al­nie roz­wi­ja­niem tego stan­dar­du zaj­mu­je się ko­mi­sja TC39.

Wikipedia


javier

Ja­vier – gmina w Hisz­pa­nii, w Na­wa­rze, o po­wierzch­ni 46,6 km². Po­ło­żo­na na skraj­nym wscho­dzie pro­win­cji, gra­ni­czą­ca z Sa­ra­gos­są.

W 2011 roku gmina li­czy­ła 120 miesz­kań­ców. Miej­sce uro­dze­nia św. Fran­cisz­ka Ksa­we­re­go.

Wikipedia


jaw

daw­niej: jawa; dziś tylko w związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych:
a) wyjść na jaw - stać się wia­do­mym, zna­nym; oka­zać się;
b) wy­do­być, wy­cią­gnąć coś na jaw - od­kryć coś, co było dotąd ta­jem­ni­cą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zob. jawa.; dziś tylko we fra­ze­o­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaf, AS: i ̯af

Wiktionary


jawa

stan przy­tom­no­ści i świa­do­me­go re­a­go­wa­nia na bodź­ce w odróż­nie­niu od snu lub ha­lu­cy­na­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan czu­wa­nia, nie­spa­nie

 (1.2) rze­czy­wi­stość

 (1.3) cze­ski mo­to­cykl

Wiktionary

Nie mylić z: Java.

Jawa – wyspa w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, jedna z Wiel­kich Wysp Sun­daj­skich. Na­le­ży do In­do­nez­ji, a naj­więk­sze mia­sto wyspy, Dża­kar­ta, jest sto­li­cą tego kraju. Jest naj­lud­niej­szą wyspą na świe­cie, za­miesz­ku­je ją 151,6 mln osób. Na ob­sza­rach ni­zin­nych Jawy Cen­tral­nej na jeden km² przy­pa­da 2000 osób. Po­wierzch­nia Jawy to 126,7 tys. km², co daje jej trzy­na­ste miej­sce wśród wysp na świe­cie i piąte w In­do­nez­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na jawie zo­ba­czy­łem jej po­stać zbli­ża­ją­cą się za­lot­nym kro­kiem do mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjava, AS: i ̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jawić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czuwanie

Wiktionary


jawaharlal

[czy­taj: dża­wa­har­lal] obce imię mę­skie


SJP.pl


jawajczyk

miesz­ka­niec Jawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Jawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam będąc synem Ja­waj­czy­ka i Ba­lij­ki, pla­no­wa­ća­no­wał dla swego pre­zy­denc­ko-kró­lew­skie­go rodu ko­lej­ne krzy­żów­ki et­nicz­ne, umac­nia­ją­ce spo­i­stość ar­chi­pe­la­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jawa ż., jawajski mrz.

:: fż. Jawajka ż.

 przym. jawajski

Wiktionary


jawajka

typ lalki te­a­tral­nej po­ru­sza­nej od dołu przez ak­to­ra ukry­te­go w za­pad­ni lub za pa­ra­wa­nem; lalka ja­waj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Jawy

Wiktionary

Ja­waj­ka – lalka te­a­tral­na osa­dzo­na na kołku – ga­pi­cie, który znaj­du­je się w ot­wo­rze poś­rod­ku ra­mion, dzia­ła­ją­cych nie­za­leż­nie od głowy. Funk­cjo­nu­ją­ce osob­no ręce lalki po­ru­sza­ne są za po­mo­cą dru­cia­nych wy­cią­gni­ków – czem­pu­ry­tów, które lal­karz trzy­ma w dru­giej dłoni. Pro­wa­dze­nie lalki po­le­ga na po­łą­cze­niu ani­ma­cji tu­ło­wia i głowy z nie­za­leż­ną od ich ruchu ani­ma­cją każ­dej z dłoni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jawa ż., jawajski mrz.

:: fm. Jawajczyk mos.

 przym. jawajski

Wiktionary


jawajski

→ Jawa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Jawą, do­ty­czą­cy Jawy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ja­waj­ski;

Wiktionary

Patrz:

Jawa

Wymowa:

IPA: jaˈvajsʲci, AS: i ̯avai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jawa ż., Jawajczyk mos., Jawajka ż.

Wiktionary


jawajskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ja­waj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ja­waj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ja­waj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈvajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: i ̯avai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


jawaryn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Győr, mia­sto w pół­noc­no-za­chod­nich Wę­grzech;

Wiktionary


jawczyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jaw­czy­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Bi­sku­pi­ce
  • Jaw­czy­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Oża­rów Ma­zo­wiec­ki
  • Jaw­czy­ce – gro­ma­da

Wikipedia


jawiszowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ja­wi­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Brze­szcze.

Wikipedia


jawiszowicki

przy­miot­nik od: Ja­wi­szo­wi­ce


SJP.pl


jawić

jawić się - książ­ko­wo: stać sie, sta­wać się wi­docz­nym (np. W cie­niu jawił się pot­wór.)


SJP.pl


jawka

zdrob­nie­nie od: Jawa (mo­to­cykl marki Jawa)


SJP.pl


jawnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób jawny, wi­docz­ny dla każ­de­go, ni­cze­go nie ukry­wa­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­cioł na­le­ży do dra­pież­ni­ków, jaw­nie na­pa­da­ją­cych na swą zdo­bycz.

 (1.1) Pro­ro­cy opo­wia­da­li się jaw­nie prze­ciw­ko bał­wo­chwal­stwu człon­ków na­ro­du wy­bra­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjavʲɲɛ, AS: i ̯avʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jawność ż.

 czas. jawić się ndk.

 przym. jawny

 przysł. jawno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) publicznie, otwarcie

Wiktionary


jawniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jaw­nie


SJP.pl


jawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: jawny


SJP.pl


jawnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. po­bor­ca, cel­nik

Wiktionary


jawnogrzesznica

prze­sta­rza­le: ko­bie­ta upra­wia­ją­ca nie­rząd; pro­sty­tut­ka, nie­rząd­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rel. ko­bie­ta jaw­nie upra­wia­ją­ca nie­rząd

Wiktionary

Jaw­no­grzesz­ni­ca – opo­wia­da­nie fan­ta­stycz­no­na­u­ko­we Ra­fa­ła Ziem­kie­wi­cza, po raz pier­wszy opu­bli­ko­wa­ne w 1990 roku na ła­mach cza­so­pis­ma „Fenix”. Utwór za­li­cza­ny jest do nurtu kle­ry­kal fic­tion i fan­ta­sty­ki so­cjo­lo­gicz­nej, po­dej­mu­jąc temat przysz­ło­ści Pol­ski zdo­mi­no­wa­nej przez skraj­nie zin­sty­tu­cjo­na­li­zo­wa­ną re­li­gij­ność i kon­tro­lę Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go nad ży­ciem pu­blicz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kró­le­stwo Boże ot­wo­rzy­ło się przed jaw­no­grzesz­ni­cą, gdy upa­dła do nóg Je­zu­sa i pła­ka­ła, ale ot­wie­ra się i przed tobą, gdy uj­rzysz swoje grze­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjavnɔɡʒɛʃʲˈɲit͡sa, AS: i ̯avnogžešʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jawnogrzesznictwo n.

:: fm. jawnogrzesznik m.

 czas. jawnogrzeszyć ndk.

 przym. jawnogrzeszny

 przysł. jawnogrzesznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prostytutka; wulg. kurwa; daw. nierządnica, rozpustnica, ladacznica, wszetecznica, kortezanka, kurtyzana, kokota

Wiktionary


jawnogrzesznik

→ jaw­no­grzesz­ni­ca; cu­dzo­łoż­nik


SJP.pl


jawnokwiatowe

grupa ro­ślin ma­ją­cych kwia­ty i rozm­na­ża­ją­cych się przez na­sio­na


SJP.pl


jawnopączkowe

grupa ro­ślin ziel­nych, któ­rych pącz­ki od­no­wie­nio­we znaj­du­ją się wy­so­ko nad po­wierzch­nią ziemi; fa­ne­ro­fi­ty


SJP.pl


jawnopączkowy

ro­śli­na jaw­no­pącz­ko­wa - ro­śli­na, któ­rej pącz­ki od­no­wie­nio­we znaj­du­ją się wy­so­ko nad po­wierzch­nią ziemi; fa­ne­ro­fit


SJP.pl


jawnopłciowe

grupa ro­ślin na­sien­nych w odróż­nie­niu od ro­ślin za­rod­ni­ko­wych


SJP.pl


jawnostka

Jaw­nost­ka, ne­mez­ja ("Ne­me­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych. Obej­mu­je 58–60 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wej Afry­ce, głów­nie w Pro­win­cji Przy­ląd­ko­wej Za­chod­niej, nie­licz­ne się­ga­ją dalej na pół­noc do Gór Smo­czych i tro­pi­kal­nej Afry­ki. Ro­śli­ny te rosną w miej­scach wil­got­nych – nad stru­mie­nia­mi i na źród­li­skach, wśród skał oraz w miej­scach pia­szczy­stych mo­krych w okre­sie zi­mo­wym.

Wikipedia


jawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jawne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jawny

 przysł. jawnie, jawno

 czas. jawić się

Wiktionary


jawny

znany wszyst­kim, po­da­ny do wia­do­mo­ści pu­blicz­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wi­docz­ny dla wszyst­kich, po­wszech­nie wia­do­my; taki, któ­re­go się nie ukry­wa, nie ma­sku­je

 (1.2) taki, który jest jasny i oczy­wi­sty

 (1.3) mat. in­form. wprost wi­docz­ny w za­pi­sie

 (1.4) fot. pod­da­ny wy­wo­ła­niu i wi­docz­ny gołym okiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd od­da­lił wnio­sek obro­ny o utaj­nie­nie roz­pra­wy i za­de­cy­do­wał, że pro­ces bę­dzie się to­czył w try­bie jaw­nym.

 (1.3) Język C++ nie poz­wa­la na nie­jaw­ne kon­wer­sje mię­dzy wskaź­ni­ka­mi róż­nych typów i aby tego do­ko­nać, ko­niecz­ne jest za­sto­so­wa­nie jaw­nej kon­wer­sji typów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjavnɨ, AS: i ̯avny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jawność ż., ujawnianie n., ujawnienie n.

 czas. jawić się, ujawniać ndk., ujawnić dk.

 przysł. jawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) publiczny, otwarty

 (1.2) wyraźny, oczywisty

Wiktionary


jawor

1. ga­tu­nek drze­wa z ro­dza­ju klon, o ro­zło­ży­stej ko­ro­nie, sza­rej korze łu­szczą­cej się drob­ny­mi pła­ta­mi i kwia­tach ze­bra­nych w zwi­sa­ją­ce grona, w Pol­sce spo­ty­ka­ny w la­sach mie­sza­nych, gór­skich i wy­żyn­nych; klon jawor, klon ja­wo­ro­wy, jawór (re­gio­nal­nie);
2. drew­no tego drze­wa, jasne, ela­stycz­ne, uży­wa­ne głów­nie w sto­lar­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acer pse­u­do­pla­ta­nus|ref=tak., ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych o sza­rej korze i dło­nia­stych li­ściach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jawor – ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych
  • Jawor – mia­sto
  • Jawor – część mia­sta Li­biąż w woj. ma­ło­pol­skim
  • Jawor – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Wą­sosz
  • Jawor – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Ciesz­ków
  • Jawor – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Jawor – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków
  • Jawor – część ko­lo­nii Ja­wo­rek w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Rud­ni­ki
  • Jawor – część wsi Bóbr­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­skim, w gmi­nie So­li­na
  • Jawor – część wsi Sta­ro­krze­pi­ce w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Krze­pi­ce
  • Jawor – przy­sió­łek wsi Le­śni­ca w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ma­ło­goszcz
  • Jawor – część wsi Igna­ców w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Ko­by­la Góra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­sio­nom czę­sto to­wa­rzy­szą ja­wo­ry i drze­wa tych dwóch ga­tun­ków sta­no­wią naj­częst­sze oto­cze­nie gó­ral­skich domów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaworzyna ż., jaworzynka ż., Jawor mos./mrz.

 przym. jaworowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klon jawor, klon jaworowy

Wiktionary


jaworek

zdrob­nie­nie od: jawor (ga­tu­nek drze­wa)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­wo­rek – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie
  • Ja­wo­rek – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie
  • Ja­wo­rek – część wsi Psary w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Ja­wo­rek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Cza­sta­ry
  • Ja­wo­rek – część wsi Sie­bo­ro­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce
  • Ja­wo­rek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin
  • Ja­wo­rek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Wierzb­no
  • Ja­wo­rek – ko­lo­nia w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Rud­ni­ki
  • An­drzej Ja­wo­rek – pol­ski le­karz, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk me­dycz­nych i o zdro­wiu
  • Bog­dan Ja­wo­rek (ur. 1936, zm. 2020) – pol­ski du­chow­ny
  • Jacek Ja­wo­rek (ur. 1969, zm. 2024) – pol­ski pra­cow­nik bu­dow­la­ny, se­ryj­ny mor­der­ca
  • Ma­ciej Ja­wo­rek (ur. 1961) – pol­ski żuż­lo­wiec

Wikipedia


jawornica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­wor­ni­ca – szczyt w Be­ski­dzie An­dry­chow­skim
  • Ja­wor­ni­ca – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Bła­go­jew­gad, w gmi­nie Pe­tricz
  • Ja­wor­ni­ca – wieś w Pol­sce, w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Lewin Kłodz­ki
  • Ja­wor­ni­ca – wieś w Pol­sce, w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Ko­cha­no­wi­ce

Wikipedia


jawornicki

przy­miot­nik od: Ja­wor­nik Pol­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Ja­wor­nic­ki (1872−1950) − pol­ski far­ma­ce­u­ta i przed­się­bior­ca
  • Mar­ce­li Ja­wor­nic­ki (1813–1895) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy.

Wikipedia


jaworniczanin

miesz­ka­niec Ja­wor­ni­ka Pol­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jaworniczanka

miesz­kan­ka Ja­wor­ni­ka Pol­skie­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jaworowianin

miesz­ka­niec Ja­wo­ro­wa


SJP.pl


jaworowianka

miesz­kan­ka Ja­wo­ro­wa


SJP.pl


jaworowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


jaworowski

przy­miot­nik od: Ja­wo­rów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ja­wo­ro­wem, do­ty­czą­cy Ja­wo­ro­wa (mia­sta na Ukra­i­nie)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­wo­row­ski – stru­ga, do­pływ Szkła
  • Igna­cy Ja­wo­row­ski (1924–2004) – ho­dow­ca koni
  • Jan Ja­wo­row­ski (1920–1944) – pod­harc­mistrz
  • Jan Ja­wo­row­ski (1928–2013) – pol­sko-ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk
  • Jakub Ja­wo­row­ski (ur. 1981) – eko­no­mi­sta, mi­ni­ster ak­ty­wów pań­stwo­wych
  • Jerzy Ja­wo­row­ski (1919–1975) – gra­fik
  • Krzysz­tof Ja­wo­row­ski (ur. 1937) – ge­o­log
  • Leon Lud­wik Ja­wo­row­ski (1764–1833) – unic­ki bi­skup wło­dzi­mier­ski, bi­skup po­moc­ni­czy brze­ski
  • Ma­riusz Arno Ja­wo­row­ski (?) – pol­ski tłu­macz i pro­du­cent
  • Raj­mund Ja­wo­row­ski (1885–1941) – dzia­łacz PPS
  • Ry­szard Ja­wo­row­ski (1896–1968) – pod­puł­kow­nik
  • Zbi­gniew Ja­wo­row­ski (1927–2011) – le­karz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jaworów mrz.

Wiktionary


jaworowy

zwią­za­ny z ja­wo­rem, do­ty­czą­cy ja­wo­ru


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ja­wo­ru

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści ja­wo­ru

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią ja­wo­ru

Wiktionary

Ja­wo­ro­wy, Wiel­ki Ja­wo­ro­wy (cz. "Javorový vrch", niem. "Ja­wo­ro­wy", w okre­sie II wojny świa­to­wej "Ahorn­berg"; 1032 m n.p.m.) – szczyt gór­ski w Be­ski­dzie Mo­raw­sko-Ślą­skim w Cze­chach, w po­bli­żu Trzyń­ca.

Z rzad­ko po­ro­śnię­te­go szczy­tu roz­cią­ga się pa­no­ra­ma na pol­skie Be­ski­dy oraz w kie­run­ku sło­wac­kich Tatr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­nę­li ja­wo­ro­wy młod­nik i zni­knę­li w gę­stwi­nie.

 (1.2) Na półce stały ja­wo­ro­we lu­dzi­ki.

 (1.3) Ja­wo­ro­wą ga­łąz­ką zdzie­li­ła go po no­gach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jawor m., jaworzynka ż., Jaworzynka ż., jaworzyna ż.

Wiktionary


jaworski

przy­miot­nik od: Jawor


SJP.pl

Ja­wor­ski (forma żeń­ska: Ja­wor­ska; licz­ba mnoga: Ja­wor­scy) – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych re­je­stru PESEL z 27 stycz­nia 2021 naz­wi­sko to nosi 46 644 osób.

Wikipedia


jaworzanin

miesz­ka­niec Ja­wo­ra, Ja­wo­rza


SJP.pl


jaworzanka

miesz­kan­ka Ja­wo­ra, Ja­wo­rza


SJP.pl


jaworzański

przy­miot­nik od: Ja­wo­rze


SJP.pl


jaworze

1. ga­tu­nek drze­wa z ro­dza­ju klon, o ro­zło­ży­stej ko­ro­nie, sza­rej korze łu­szczą­cej się drob­ny­mi pła­ta­mi i kwia­tach ze­bra­nych w zwi­sa­ją­ce grona, w Pol­sce spo­ty­ka­ny w la­sach mie­sza­nych, gór­skich i wy­żyn­nych; klon jawor, klon ja­wo­ro­wy, jawór (re­gio­nal­nie);
2. drew­no tego drze­wa, jasne, ela­stycz­ne, uży­wa­ne głów­nie w sto­lar­stwie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­wo­rze – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Wą­brzeź­no
  • Ja­wo­rze – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Nowy Żmi­gród
  • Ja­wo­rze – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Ja­wo­rze
  • Ja­wo­rze – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Za­gnańsk
  • Ja­wo­rze – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Ka­lisz Po­mor­ski
  • Ja­wo­rze – gro­ma­da
  • Ja­wo­rze – po­la­na na Ło­pie­niu w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Ja­wo­rze – szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim (Góry Gry­bow­skie)
  • Ja­wo­rze – szczyt w Be­ski­dzie Wy­spo­wym (w Pa­śmie Ło­so­siń­skim)
  • Ja­wo­rze Dolne, Ja­wo­rze Górne, gmina Ja­wo­rze, Ja­worz, Ja­wo­rzec

Wikipedia


jaworznia

ro­śli­na z ro­dzi­ny za­pyl­co­wa­tych


SJP.pl

Ja­worz­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Pie­ko­szów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W Kró­le­stwie Pol­skim ist­nia­ła gmina Ja­worz­nia.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ja­worz­nia, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Bia­ło­gon, pow­tór­nie była sie­dzi­bą gro­ma­dy Ja­worz­nia. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


jaworznianin

miesz­ka­niec Ja­worz­na


SJP.pl


jaworznianka

miesz­kan­ka Ja­worz­na


SJP.pl


jaworzniański

przy­miot­nik od: Ja­worz­no; ja­worz­nic­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ja­worz­nem, do­ty­czą­cy Ja­worz­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaworzno n.

 przym. jaworznicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaworznicki

Wiktionary


jaworznica

część wsi Kieł­czy­głów-Okup­ni­ki


SJP.pl

Ja­worz­ni­ca – część wsi Kieł­czy­głów-Okup­ni­ki w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Kieł­czy­głów.

W la­tach 1975–1998 Ja­worz­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


jaworznicki

1. przy­miot­nik od: Ja­worz­no; ja­worz­niań­ski;
2. przy­miot­nik od: Ja­worz­ni­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ja­worz­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczę­szcza­łem kie­dyś do ja­worz­nic­kie­go li­ce­um.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjavɔʒʲˈɲit͡sʲci, AS: i ̯avožʹńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaworzno n., jaworznianin m., jaworznianka ż.

 przym. jaworzniański, jaworzeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaworzniański; daw. jaworzeński

Wiktionary


jaworznik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­worz­nik – część wsi Świe­bod­na, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pruch­nik
  • Ja­worz­nik – część wsi Dębów, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Gać
  • Ja­worz­nik – część wsi Fu­to­ma, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Bła­żo­wa
  • Ja­worz­nik – część wsi Nowy Borek, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Bła­żo­wa
  • Ja­worz­nik – część wsi Wola Ra­fa­łow­ska, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Chmiel­nik
  • Ja­worz­nik – część wsi Za­bra­tów­ka, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Chmiel­nik
  • Ja­worz­nik – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Żarki
  • Ja­worz­nik – gro­ma­da
  • Ja­worz­nik – potok, do­pływ Bry­ni­cy
  • Ja­worz­nik – stru­ga, do­pływ Czar­nej Stru­gi
  • Ja­worz­nik – potok, do­pływ Ko­zie­go Brodu
  • Ja­worz­nia

Wikipedia


jaworzno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Rud­ni­ki;

Wiktionary

Ja­worz­no – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wej Pol­sce po­ło­żo­ne na Pa­gó­rach Ja­worz­nic­kich (Wy­ży­na Ślą­sko-Kra­kow­ska) w wo­je­wództ­wie ślą­skim. Pod wzglę­dem kul­tu­ro­wym, et­no­gra­ficz­nym i hi­sto­rycz­nym Ja­worz­no wraz ze swoim re­gio­nem sta­no­wi część ziemi kra­kow­skiej oraz Ma­ło­pol­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­worz­no jest po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ślą­skim.

 (1.1) Moja bab­cia po­cho­dzi z Ja­worz­na.

 (1.1) Miesz­kam w Ja­worz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈvɔʒnɔ, AS: i ̯avožno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaworznianin m., jaworznianka ż.

 przym. jaworznicki, jaworzniański

Wiktionary


jaworzyna

1. las ja­wo­ro­wy;
2. drew­no ja­wo­ro­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. las ja­wo­ro­wy, sku­pi­sko ros­ną­cych ja­wo­rów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­wo­rzy­na – część mia­sta Kry­ni­ca-Zdrój
  • Ja­wo­rzy­na – część mia­sta Szczyrk
  • Ja­wo­rzy­na – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Opo­rów
  • Ja­wo­rzy­na – część wsi Ko­kusz­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Piw­nicz­na-Zdrój
  • Ja­wo­rzy­na (997 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim (w Gru­pie Mę­dra­lo­wej)
  • Ja­wo­rzy­na (825 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim (w Pa­śmie Sol­nisk)
  • Ja­wo­rzy­na (Groń Jana Pawła II, 890 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Ja­wo­rzy­na (661 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym (nad Krze­szo­wem)
  • Ja­wo­rzy­na (861 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym (nad Tres­ną)
  • Ja­wo­rzy­na (822 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim (Góry Gry­bow­skie)
  • Ja­wo­rzy­na (Ja­wo­rzy­na Kry­nic­ka, 1114 m) – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim, w Pa­śmie Ja­wo­rzy­ny
  • Ja­wo­rzy­na (936 m) – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim, w Pa­śmie Ra­dzie­jo­wej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jawor m., Jaworzynka ż.

:: zdrobn. jaworzynka ż.

 przym. jaworowy

Wiktionary


jaworzynianin

miesz­ka­niec Ja­wo­rzy­ny Ślą­skiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jaworzynianka

miesz­kan­ka Ja­wo­rzy­ny Ślą­skiej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jaworzynka

do­li­na w Ta­trach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ja­wo­rzy­na

 (1.2) leśn. nie­wiel­ka ja­wo­rzy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­wo­rzyn­ka – wieś w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, gmi­nie Isteb­na
  • Ja­wo­rzyn­ka – gro­ma­da
  • Ja­wo­rzyn­ka – dawna gmina
  • Ja­wo­rzyn­ka – szczyt w Gor­cach
  • Ja­wo­rzyn­ka – szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim
  • Ja­wo­rzyn­ka (Ce­bu­lów­ka, 741 m) – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim (w Pa­śmie Ra­dzie­jo­wej)
  • Ja­wo­rzyn­ka (936 m) – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim (w Pa­śmie Ra­dzie­jo­wej)
  • Ja­wo­rzyn­ka (899 m) – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim (w Pa­śmie Ja­wo­rzy­ny Kry­nic­kiej)
  • Ja­wo­rzyn­ka (1001 m) – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim (w Pa­śmie Ja­wo­rzy­ny Kry­nic­kiej)
  • Ja­wo­rzyn­ka (1117 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim
  • Ja­wo­rzyn­ka – potok, do­pływ Du­naj­ca
  • Ja­wo­rzyn­ka – potok w Ta­trach Za­chod­nich (do­pływ By­strej)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­śnik spraw­dził po­szy­cie w ja­wo­rzyn­ce nad po­to­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaworzynka ż., jaworzyna ż., jawor m.

 przym. jaworowy

Wiktionary


jaworzyński

przy­miot­nik od: Ja­wo­rzy­na, Ja­wo­rzy­na Ślą­ska


SJP.pl


jaworów

1. ga­tu­nek drze­wa z ro­dza­ju klon, o ro­zło­ży­stej ko­ro­nie, sza­rej korze łu­szczą­cej się drob­ny­mi pła­ta­mi i kwia­tach ze­bra­nych w zwi­sa­ją­ce grona, w Pol­sce spo­ty­ka­ny w la­sach mie­sza­nych, gór­skich i wy­żyn­nych; klon jawor, klon ja­wo­ro­wy, jawór (re­gio­nal­nie);
2. drew­no tego drze­wa, jasne, ela­stycz­ne, uży­wa­ne głów­nie w sto­lar­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie (pol­ski eg­zo­nim)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­wo­rów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Wią­zów
  • Ja­wo­rów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ży­rzyn
  • Ja­wo­rów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Ja­wo­rów – część mia­sta Nowa Ruda w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim
  • Ja­wo­rów – dawna wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie So­lecz­ni­ki
  • Ja­wo­rów – mia­sto w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Ja­wo­rów – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim w re­jo­nie sam­bor­skim
  • Ja­wo­rów – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim w re­jo­nie do­liń­skim
  • Ja­wo­rów – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim w re­jo­nie ko­sow­skim
  • Ja­wo­rów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Ja­wo­rów, w re­jo­nie ka­łu­skim, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim
  • Ja­wo­rów – dawna gmina
  • Ja­wo­rów – hro­ma­da w re­jo­nie ja­wo­row­skim ob­wo­du lwow­skie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈvɔ.ruf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jaworowski

Wiktionary


jawór

re­gio­nal­nie: jawor (ga­tu­nek klonu)


SJP.pl

Jawór – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sob­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


jaz

1. bu­dow­la wzno­szo­na na rzece w celu spię­trze­nia wody;
2. ro­dzaj ple­cio­ne­go płotu słu­żą­ce­go do po­ło­wu ryb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. za­po­ra, tama;

 (1.2) ryb. ro­dzaj pu­łap­ki w po­sta­ci ru­cho­me­go, ple­śće­cio­ne­go płotu za­sta­wia­ne­go na ryby w rzece lub je­zio­rze

Wiktionary

Zo­bacz też: Jaz w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Jaz – bu­dow­la hy­dro­tech­nicz­na w po­przek rzeki lub ka­na­łu, pię­trzą­ca wodę w celu utrzy­ma­nia sta­łe­go po­zio­mu dla celów że­glu­go­wych lub (w ogra­ni­czo­nym za­kre­sie) za­bez­pie­cze­nia przed po­wo­dzią, za­o­pa­try­wa­nia w wodę oraz do celów ener­ge­tycz­nych. Rów­no­le­gle do jazu cza­sa­mi bu­du­je się śluzy umoż­li­wia­ją­ce że­glu­gę i prze­pław­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­to­kiem woda huczy spa­da­jąc pianą po śli­skich ska­łach, a pod ja­za­mi na ba­jo­rach srebr­no­łu­skie pstrą­gi rzu­ca­ją się bły­ska­wicz­nie szyb­ko (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jas, AS: i ̯as

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tama

Wiktionary


jazd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wym Ira­nie;

Wiktionary

Jazd (pers. یزد) – mia­sto w środ­ko­wym Ira­nie, w oazie, u pół­noc­ne­go pod­nó­ża gór Kuh-e Rud, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny osta­nu Jazd. Około 505 tys. miesz­kań­ców (2006).

Mia­sto po­ło­żo­ne jest na styku Wiel­kiej Pu­sty­ni Sło­nej i Pu­sty­ni Lota. Na­le­ży do naj­bar­dziej su­chych za­miesz­ka­nych re­jo­nów kraju, ze śred­nią rocz­ną sumą opa­dów 60 mm i am­pli­tu­dą tem­pe­ra­tur się­ga­ją­cą od około 0 st.

Wikipedia


jazda

1. prze­mie­szcza­nie się z miej­sca na miej­sce za po­mo­cą środ­ków lo­ko­mo­cji;
2. daw­niej: ka­wa­le­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­no­sze­nie się z miej­sca na miej­sce, prze­by­wa­nie drogi za po­mo­cą róż­nych środ­ków lo­ko­mo­cji; po­ru­sza­nie się, po­su­wa­nie się środ­ków lo­ko­mo­cji

 (1.2) hist. ka­wa­le­ria, żoł­nie­rze konni, kon­ni­ca

 (1.3) druk. dru­ko­wa­nie (w szcze­gól­no­ści du­że­go na­kła­du)

wy­krzy­knik

 (2.1) lek­cew. po­na­gle­nie roz­mów­cy, aby przy­stą­pił do wy­ko­ny­wa­nia swo­ich obo­wiąz­ków

 (2.2) po­gard. żą­da­nie opu­szcze­nia ja­kiejś prze­strze­ni (rze­czy­wi­stej lub wir­tu­al­nej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jazda na miej­sce była bar­dzo trud­na.

 (1.1) Jazda au­to­bu­sem jest bar­dzo mę­czą­ca.

 (1.2) Zza pier­ście­nia strzel­ców kon­nych wy­ło­nił się od­dział lek­kiej jazdy pro­wa­dzo­ny przez kilku cięż­koz­broj­nych z pysz­ny­mi pió­ro­pu­sza­mi na heł­mach.

 (1.3) Dru­karz mówił mi, że to zle­ce­nie to trzy pa­le­ty pa­pie­ru do jazdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjazda, AS: i ̯azda

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jeździć ndk., jechać ndk., dojechać dk.

 rzecz. jeżdżenie n., wyjazd mrz., jeźdźczyni ż., przejażdżka ż., podjazd mrz., pojazd mrz., jeździec mos., przyjezdny mos., dojechanie n., zajezdnia ż., Przejazd mrz., przejazd mrz.

 przym. przyjezdny, jeździecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróż, droga

 (2.1) do roboty

 (2.2) jazda stąd, precz, precz stąd

Wiktionary


jazdów

Ja­zdów – hi­sto­rycz­ny gród i dwór ksią­żąt ma­zo­wiec­kich znaj­du­ją­cy się na te­re­nie Uja­zdo­wa w War­sza­wie.

Wikipedia


jazgarnik

sieć do po­ło­wu jaz­ga­rzy


SJP.pl


jazgarz

ryba z ro­dzi­ny oko­nio­wa­tych; jażdż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. ryba z ro­dzi­ny oko­nio­wa­tych;

Wiktionary

Jaz­garz ("Gym­no­cep­ha­lus cer­nua") – ga­tu­nek ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny oko­nio­wa­tych (Per­ci­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bycz­ki spo­rzą­dza się głów­nie z płoci, wzdrę­gi, oko­nia i jaz­ga­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjazɡaʃ, AS: i ̯azgaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgarnik m.

Wiktionary


jazgarzew

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim


SJP.pl

Jaz­ga­rzew – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Pia­secz­no.

Wieś po­ło­żo­na ok. 30 km na po­łud­nie od cen­trum War­sza­wy, w od­le­gło­ści 4 km od Pia­secz­na (dawna Zie­mia czer­ska).

Wieś szla­chec­ka Jas­ga­rze­wo po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie czer­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


jazgarzewski

→ Jaz­ga­rzew


SJP.pl

Patrz:

Jazgarzew

jazgarzewszczyzna

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la;

Wiktionary

Jaz­ga­rzew­szczyz­na – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la. Miej­sco­wość znaj­du­je się w te­re­nie le­śnym.

W skład so­łect­wa "Jaz­ga­rzew­szczyz­na" wcho­dzi także wieś Ło­zi­ska.

Wikipedia


jazgarzewszczyźniański

→ Jaz­ga­rzew­szczyz­na


SJP.pl

Patrz:

Jazgarzewszczyzna

jazgarzowy

przy­miot­nik od: jaz­garz


SJP.pl


jazgocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od jaz­got

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie jaz­got, lecz tylko mały jaz­go­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot m.

Wiktionary


jazgot

1. gwar, wrza­wa, pow­sta­łe ze zmie­sza­nych gło­sów wielu ludzi; także: krzy­kli­wa kłót­nia, roz­mo­wa, wrzask, pisk;
2. mie­sza­ni­na gło­śnych, pis­kli­wych dźwię­ków; hałas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwar, wrza­wa skła­da­ją­ca się z ludz­kich gło­sów

 (1.2) krzy­kli­wa kłót­nia

 (1.3) mie­sza­ni­na gło­śnych, pis­kli­wych od­gło­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) To szu­ra­nie po po­dło­dze naraz prze­ro­dzi­ło się w ostry, świ­dru­ją­cy po­wie­trze jaz­got.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgotanie n., jazgotliwość ż., rozjazgotanie n., zajazgotanie n.

:: zdrobn. jazgocik mrz.

 czas. jazgotać ndk., rozjazgotać dk., zajazgotać dk.

 przym. jazgotliwy

 przysł. jazgotliwie

Wiktionary


jazgotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jaz­go­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot m., jazgotliwość ż.

 czas. jazgotać ndk.

 przym. jazgotliwy

 przysł. jazgotliwie

Wiktionary


jazgotać

cza­sow­nik

 (1.1) ar­ty­ku­ło­wać krzy­kli­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot mrz., jazgotanie n., jazgotliwość ż.

Wiktionary


jazgotliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób jaz­got­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot mrz., jazgotanie n., jazgotliwość ż.

Wiktionary


jazgotliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jaz­got­li­wie


SJP.pl


jazgotliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jaz­got­li­we; cecha tych, któ­rzy są jaz­got­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot m., jazgotanie n.

 czas. jazgotać ndk.

 przym. jazgotliwy

 przysł. jazgotliwie

Wiktionary


jazgotliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: jaz­got­li­wy


SJP.pl


jazgotliwy

1. czy­nią­cy jaz­got; kłót­li­wy, krzy­kli­wy;
2. prze­ni­kli­wy, pis­kli­wy, uja­da­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o czło­wie­ku: krzy­kli­wy, kłót­li­wy; czy­nią­cy jaz­got

 (1.2) o ludz­kim gło­sie: do­no­śny, krzy­kli­wy, pis­kli­wy

 (1.3) o dźwię­kach, od­gło­sach itp.: gło­śny, uciąż­li­wy, prze­ni­kli­wy, zgrzyt­li­wy, uja­da­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot mrz., jazgotanie n., jazgotliwość ż.

Wiktionary


jazgrza

nazwa dwóch pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich ro­ślin z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych, bę­dą­cych źró­dłem pe­jot­lu


SJP.pl

Jaz­grza ("Lop­hop­ho­ra" J.M.Coult.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych. Przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju wy­stę­pu­ją na po­łud­nio­wym za­cho­dzie USA (Tek­sas, Nowy Mek­syk), przez pół­noc­no-wschod­ni Mek­syk na po­łud­nie aż do Querétaro. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "L. wil­liam­sii".

Wikipedia


jaziowy

→ jaź


SJP.pl

Patrz:

jaź

jazon

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jazon – imię
  • Jazon – po­stać mi­tycz­na
  • Jazon – po­stać bi­blij­na
  • Jazon z Cy­re­ny – niez­na­ny bli­żej autor pię­cio­to­mo­we­go dzie­ła, któ­re­go stre­szcze­niem jest 2 Księ­ga Ma­cha­bej­ska
  • Jazon z Feraj – tyran Feraj
  • Jazon – bi­skup w I w.
  • Jazon z gwiezd­ne­go pa­tro­lu – ame­ry­kań­ski se­rial scien­ce-fic­tion
  • Jezus Jazon – ar­cy­ka­płan ży­dow­ski w la­tach 175-172 p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po we­se­lu Jazon czuł się osła­bio­ny i krę­ci­ło mu się w gło­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjazɔ̃n, AS: i ̯azõn

Wiktionary


jazonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­zo­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


jazowsko

Ja­zow­sko – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko, na pół­noc­nym brze­gu rzeki Du­na­jec, po­ni­żej prze­ło­mu rzeki, która prze­wi­ja się po­mię­dzy ma­sy­wem Lu­ba­nia i le­si­stym pasem Ra­dzie­jo­wej. Wieś po­ło­żo­na jest na styku Kot­li­ny Są­dec­kiej i Be­ski­du Są­dec­kie­go.

Wikipedia


jazowy

przy­miot­nik od: jaz


SJP.pl


jazyda

wyz­naw­ca ja­zy­dyz­mu, mo­no­te­i­stycz­nej re­li­gii kur­dyj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. zob. jezyd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazydyzm m.

:: fż. jazydka ż.

 przym. jazydzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jazyd, jezyd, jezyda

Wiktionary


jazydka

wyz­naw­czy­ni ja­zy­dyz­mu, mo­no­te­i­stycz­nej re­li­gii kur­dyj­skiej; je­zyd­ka


SJP.pl


jazydyzm

mo­no­te­i­stycz­na re­li­gia kur­dyj­ska; je­zy­dyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. zob. je­zy­dyzm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­cie­lem tego odła­mu re­li­gij­ne­go był szejk Adii, ży­ją­cy w XII w. na te­re­nie dzi­siej­sze­go pół­noc­ne­go Iraku. Ja­zy­dyzm jest re­li­gią syn­kre­tycz­ną; jej ko­rze­ni na­le­ży szu­kać w per­skim zo­ro­a­stria­niz­mie i u szy­i­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezydyzm m., jazyd m., jazyda mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jezydyzm

Wiktionary


jazydzki

→ ja­zy­da; je­zydz­ki


SJP.pl


jazygowie

ko­czow­ni­czy lud sar­mac­ki


SJP.pl

Ja­zy­go­wie ("Ja­xa­ma­tae", "Ixi­ba­tai", "Ia­zy­ges") – lud scyto-sar­mac­ki, za­miesz­ku­ją­cy po 20 roku n.e. te­re­ny dzi­siej­szych Wę­gier i po­łud­nio­wej i wschod­niej Sło­wa­cji.

Wikipedia


jazz

[czy­taj: dżez] ro­dzaj im­pro­wi­zo­wa­nej mu­zy­ki pow­sta­łej w USA, w któ­rej uży­wa­ne są eu­ro­pej­skie in­stru­men­ty i w któ­rej po­wią­za­ne są eu­ro­pej­skie ele­men­ty har­mo­nii z eu­ro­pej­sko-afry­kań­ską me­lo­dy­ką i afry­kań­skim ryt­mem; dżez; dżaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. jeden z im­pro­wi­zo­wa­nych ga­tun­ków mu­zycz­nych;

Wiktionary

Jazz – nurt mu­zy­ki współ­czes­nej pow­sta­ły w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, uksz­tał­to­wa­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku z ele­men­tów blu­e­sa, rag­ti­me’u, spi­ri­tu­als, "work songs" i tra­dy­cji mar­szo­wo-ta­necz­nych, szcze­gól­nie w śro­do­wi­sku afro­a­me­ry­ka­nów za­miesz­ku­ją­cych Nowy Or­le­an. Jego pod­sta­wą jest po­łą­cze­nie im­pro­wi­za­cji, syn­ko­po­wa­ne­go rytmu, swin­go­wa­nia, in­dy­wi­du­al­ne­go brzmie­nia wy­ko­naw­ców, po­li­fo­nicz­nej gry ze­spo­ło­wej oraz har­mo­ni­ki wy­wo­dzą­cej się czę­ścio­wo z tra­dy­cji eu­ro­pej­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jazz pow­stał w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʒɛs, AS: ǯes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazzista m., jazzowanie n.

 czas. jazzować ndk.

 przym. jazzowy

 przysł. jazzowo

Wiktionary


jazz-band

[czy­taj: dże­zbend] or­kie­stra dże­zo­wa; dże­zbend


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę jaz­zo­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pro­szo­no kilka jazz-ban­dów zza oce­a­nu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zespół jazzowy

Wiktionary


jazz-jamboree

[czy­taj: dżez dżem­bo­ri] mię­dzy­na­ro­do­we spot­ka­nie mu­zy­ków gra­ją­cych jazz, po­łą­czo­ne z wy­stę­pa­mi; jaz­zo­wi­sko (śro­do­wi­sko­wo)


SJP.pl


jazz-rock

[czy­taj: dżez­rok] styl w mu­zy­ce po­pu­lar­nej, po­łą­cze­nie jazzu i rocka; jazz­rock, jazz rock


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) muz. styl w mu­zy­ce po­pu­lar­nej bę­dą­cy po­łą­cze­niem jazzu i rocka;

Wiktionary

Jazz-rock – nurt w mu­zy­ce jaz­zo­wej i roc­ko­wej bę­dą­cy wy­pad­ko­wą ele­men­tów tych dwóch kon­cep­cji mu­zycz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jazz-rockowy

 przysł. jazz-rockowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jazz fusion, fusion

Wiktionary


jazz-rockowy

→ jazz-rock [czy­taj: dżez ro­ko­wy]; jazz­roc­ko­wy


SJP.pl


jazzband

[czy­taj: dże­zbend] or­kie­stra dże­zo­wa; dże­zbend, jazz-band


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę jaz­zo­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie uka­za­ła się trze­cia płyta ka­to­wic­kie­go jaz­zban­du, za­ty­tu­ło­wa­na „Blask jazz”.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zespół jazzowy

Wiktionary


jazzbandowy

→ jazz-band, → jaz­zband [czy­taj: dże­zben­do­wy]


SJP.pl


jazzfan

[czy­taj: dżez­fan] mi­ło­śnik mu­zy­ki jaz­zo­wej


SJP.pl


jazzfanka

→ jazz­fan [czy­taj: dżez­fan­ka]


SJP.pl


jazzista

muzyk gra­ją­cy w ze­spo­le jaz­zo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk jaz­zo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej knajp­ki za­glą­da­li znani jaz­zi­ści, by po­mu­zy­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz mrz., jazzowanie n.

 czas. jazzować ndk.

 przym. jazzowy

 przysł. jazzowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżezmen, jazzman

Wiktionary


jazzman

[czy­taj: dżez­men] muzyk jaz­zo­wy; dżez­men


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk jaz­zo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wej­ściu jazz­ma­nów na estra­dę, za­pa­no­wa­ła cisza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. jazzmanka ż.

Wiktionary


jazzmanka

→ jazz­man [czy­taj: dżez­men­ka]; dżez­men­ka


SJP.pl


jazzopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re cechy jazzu; przy­po­mi­na­ją­cy jazz


SJP.pl


jazzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jaz­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz mrz., jazzista mos.

 przym. jazzowy

 czas. jazzować

 przysł. jazzowo

Wiktionary


jazzować

[czy­taj: dże­zo­wać] grać, śpie­wać mu­zy­kę jaz­zo­wą; dże­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) muz. wy­ko­ny­wać mu­zy­kę jaz­zo­wą

 (1.2) muz. wy­stę­po­wać w ze­spo­le jaz­zo­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­zy­cy jaz­zo­wa­li de­li­kat­nie, a pary lekko ko­ły­sa­ły się na par­kie­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz mrz., jazzista mos., jazzowanie n.

 przym. jazzowy

 przysł. jazzowo

Wiktionary


jazzowisko

śro­do­wi­sko­wo: mię­dzy­na­ro­do­we spot­ka­nie mu­zy­ków gra­ją­cych jazz, po­łą­czo­ne z wy­stę­pa­mi; jazz-jam­bo­ree


SJP.pl


jazzowo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób jaz­zo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sak­so­fo­ni­sta za­czął jaz­zo­wo, de­li­kat­nie przy­spie­sza­jąc, za­chę­ca­jąc nie­ja­ko pia­ni­stę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz mrz., jazzista mos., jazzowanie n.

 czas. jazzować ndk.

 przym. jazzowy

Wiktionary


jazzowy

[czy­taj: dże­zo­wy] do­ty­czą­cy jazzu, zwią­za­ny z jaz­zem; dże­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z jaz­zem, do­ty­czą­cy jazzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brid­ge łączy dwie skraj­ne czę­ści ut­wo­ru jaz­zo­we­go.

 (1.1) Urze­kła ją gra jaz­zo­we­go sak­so­fo­ni­sty.

 (1.1) Wo­ka­list­ka ma w swoim re­per­tu­a­rze znane stan­dar­dy jaz­zo­we.

 (1.1) Był jed­nym z naj­po­pu­lar­niej­szy mu­zy­ków jaz­zo­wych gra­ją­cych na skrzy­dłów­ce.

 (1.1) Za­dusz­ki jaz­zo­we od­by­wa­ją się zwy­kle w ko­ście­le po­nor­ber­tań­skim koło dwor­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz m., jazzista m., jazzowanie n.

 czas. jazzować ndk.

 przysł. jazzowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżezowy

Wiktionary


jazzrock

[czy­taj: dżez­rok] styl styl w mu­zy­ce po­pu­lar­nej, po­łą­cze­nie jazzu i rocka; jazz-rock, jazz rock


SJP.pl


jazzrockowy

do­ty­czą­cy jazz-rocka, zwią­za­ny z jazz-roc­kiem


SJP.pl


jazzujący

1. wy­ko­rzy­stu­ją­cy mo­ty­wy jaz­zo­we;
2. zbli­żo­ny do jazzu


SJP.pl


jazzy

[czy­taj: dżez] ro­dzaj im­pro­wi­zo­wa­nej mu­zy­ki pow­sta­łej w USA, w któ­rej uży­wa­ne są eu­ro­pej­skie in­stru­men­ty i w któ­rej po­wią­za­ne są eu­ro­pej­skie ele­men­ty har­mo­nii z eu­ro­pej­sko-afry­kań­ską me­lo­dy­ką i afry­kań­skim ryt­mem; dżez; dżaz


SJP.pl


jazzówka

but uży­wa­ny przez tan­ce­rzy jaz­zo­wych; dże­zów­ka


SJP.pl


jazzówki

[czy­taj: dże­zów­ki] obu­wie tan­ce­rzy jaz­zo­wych; dże­zów­ki


SJP.pl

Jaz­zów­ki – obu­wie o cha­rak­te­ry­stycz­nym wy­glą­dzie uży­wa­ne przez tan­ce­rzy jaz­zo­wych. Po­desz­wa obu­wia jest mięk­ka i umoż­li­wia swo­bod­ne po­in­ty, tylna część po­desz­wy jest na pła­skim ob­ca­sie. Są spo­ty­ka­ne także wy­so­kie ob­ca­sy, jed­nak­że takie jaz­zów­ki no­szo­ne są wy­łącz­nie przez tan­ce­rzy bro­ad­way jazzu.

Wikipedia


jać

sa­mo­gło­ska długa wy­stę­pu­ją­ca m.in. w ję­zy­ku pra­sło­wiań­skim, wy­ma­wia­na po­dob­nie jak [æ] w ję­zy­ku an­giel­skim


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. je­chać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jät͡ɕ, AS: i ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jachać

Wiktionary


jaćwieski

przy­miot­nik od: Jać­wież (zie­mie Jać­win­gów (Jadź­win­gów); Jadź­win­go­wie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Jać­wie­żą albo Jać­win­ga­mi, do­ty­czą­cy Jać­wie­ży albo Jać­win­gów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język jać­wie­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaćwing mos., Jadźwing mos., Jaćwież ż., jaćwieskość ż.

 przym. jaćwiński

 przysł. jaćwiesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaćwiński

 (2.1) jaćwiński

Wiktionary


jaćwież

nazwa ziem na­le­żą­cych do ok. XIII wieku do Jać­win­gów, znaj­du­ją­cych się głów­nie na obec­nej Su­wal­szczyź­nie; Su­do­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na Jać­win­gów po­ło­żo­na w okre­sie śred­nio­wie­cza mię­dzy rze­ka­mi ta­ki­mi jak: Bie­brza, Nie­men, Sze­szu­pa oraz ob­sza­ra­mi po­mię­dzy je­zio­ra­mi Mamry i Śniard­wy a rzeką Łęg;

Wiktionary

Jać­wież, także Su­da­wia (Su­do­wia) ( Su­do­via, Su­da­u­en) – zie­mie zaj­mo­wa­ne do ok. XIII wieku przez bał­tyj­skie ple­mię Jać­win­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Jać­wie­ży zaj­mo­wa­no się ło­wiect­wem, ho­dow­lą tar­pa­nów, owiec i świń oraz upra­wą ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjät͡ɕfʲjɛʃ, AS: i ̯äćfʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaćwing mos., Jadźwing mos., jaćwieski mrz.

 przym. jaćwieski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sudawia, Sudowia

Wiktionary


jaćwing

czło­nek wy­mar­łe­go ludu bał­tyc­kie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go Jać­wież; Jać­więg; Jadź­wing


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. hist. czło­nek ple­mię­e­mie­nia bał­tyc­kie­go za­miesz­ku­ją­ce­go w śred­nio­wie­czu te­re­ny pół­noc­no-wschod­niej Pol­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kom­tur odrą­bał Jać­win­go­wi rękę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaćwieski mrz., Jadźwing mos., Jaćwież ż., jaćwieskość ż.

 przym. jaćwieski, jaćwiński

 przysł. jaćwiesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jadźwing

Wiktionary


jaćwingowie

wy­mar­ły dziś lud za­miesz­ku­ją­cy nieg­dyś zie­mie pru­sko-li­tew­skie; Jadź­win­go­wie


SJP.pl

Jać­win­go­wie lub Jać­wię­go­wie – lud za­chod­nio­bał­tyc­ki, bli­sko spo­krew­nio­ny z Pru­sa­mi i Lit­wi­na­mi, za­miesz­ku­ją­cy do póź­ne­go śred­nio­wie­cza ob­szar po­mię­dzy środ­ko­wym Niem­nem, Nar­wią a Wiel­ki­mi Je­zio­ra­mi Ma­zur­ski­mi. Mó­wi­li zro­zu­mia­łym dla Lit­wi­nów i Pru­sów słabo poz­na­nym ję­zy­kiem jać­wie­skim.

Wikipedia


jałat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. nic­poń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjawat, AS: i ̯au̯at

Wiktionary


jałbrzyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjawbʒɨk, AS: i ̯au̯bžyk

Wiktionary


jałmużna

datek ofia­ro­wa­ny ubo­gie­mu, za­po­mo­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. do­bro­wol­ne ofia­ro­wa­nie cze­goś komuś bied­niej­sze­mu; coś, co jest prze­ka­za­ne w ra­mach tego ofia­ro­wa­nia

 (1.2) ekspr. roz­cza­ro­wu­ją­co nie­wiel­ka kwota pie­nię­dzy, nie­a­dek­wat­na do po­trzeb lub pracy

Wiktionary

Jał­muż­na – datek dla bied­nych i po­trze­bu­ją­cych, ofia­ro­wa­ny w kon­tek­ście re­li­gij­nym; jej od­po­wied­ni­kiem jest w is­la­mie zakat.

W chrze­ści­jań­stwie jał­muż­na na­le­ży do uczyn­ków mi­ło­sier­dzia i za­le­ca­na jest szcze­gól­nie w ta­kich okre­sach jak wiel­ki post i ad­went[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed ko­ścio­łem jakiś że­brak cze­kał na jał­muż­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jawˈmuʒna, AS: i ̯au̯mužna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałmużnica ż., jałmużnik mos., jałmużnictwo n.

 przym. jałmużniczy, jałmużnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) datek; daw. elemozyna, elimozna

Wiktionary


jałmużnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) torba na jał­muż­nę

Wiktionary


jałmużnictwo

daw­niej: da­wa­nie lub po­bie­ra­nie jał­muż­ny; pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści jał­muż­ni­ka


SJP.pl


jałmużniczka

→ jał­muż­nik


SJP.pl

Patrz:

jałmużnik

jałmużnik

daw­niej:
1. god­ność lub urząd dwor­ski zwią­za­ny z na­dzo­ro­wa­niem dzia­łal­no­ści do­bro­czyn­nej;
2. osoba, zwy­kle du­chow­na, spra­wu­ją­ca taki urząd;
3. osoba ofia­ru­ją­ca jał­muż­nę; dar­czyń­ca;
4. osoba otrzy­mu­ją­ca jał­muż­nę; że­brak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ro­zda­ją­ca jał­muż­nę

 (1.2) osoba pro­szą­ca o jał­muż­nę

 (1.3) daw. urzęd­nik ro­zda­ją­cy jał­muż­nę w imie­niu wład­cy

 (1.4) hist. urząd osoby ro­zda­ją­cej jał­muż­nę;

Wiktionary

Jał­muż­nik (fr. "aumônier") − fran­cu­ska god­ność, którą pia­sto­wał jeden z du­chow­nych na dwo­rze ksią­żę­cym. Za cza­sów króla Fran­cisz­ka I Wiel­ki Jał­muż­nik (Grand-Aumônier de Fran­ce) stał na czele kleru fran­cu­skie­go. W armii fran­cu­skiej Au­mo­nier jest ty­tu­łem ka­pe­la­nów (woj­sko­wych, szkol­nych, har­cer­skich itp.) róż­nych wyz­nań. W Wiel­kiej Bry­ta­nii ist­nie­je dzie­dzicz­ny urząd Wiel­kie­go Jał­muż­ni­ka (bi­skup,), spra­wu­ją­ce­go na­dzór nad fun­da­cja­mi do­bro­czyn­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sze­reg szczo­drych jał­muż­ni­ków po­chy­lał się nad dolą ofiar mi­nio­nej wojny.

 (1.2) Przy cmen­tar­nej bra­mie ręce jał­muż­ni­ków wciąż wy­cią­gnię­te były ku przy­by­wa­ją­cym.

 (1.3) Opaci tego klasz­to­ru byli jał­muż­ni­ka­mi kró­lów por­tu­gal­skich.

 (1.4) Urząd wiel­kie­go jał­muż­ni­ka nie był dzie­dzi­czo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałmużna ż., jałmużnictwo n., jałmużniczość ż.

:: fż. jałmużnica ż.

 przym. jałmużniczy, jałmużnowy

Wiktionary


jałocha

re­gio­nal­nie: ja­łosz­ka, ja­ło­wi­ca, ja­łów­ka


SJP.pl


jałochna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. zdrobn. od: ja­ło­wi­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈwɔxna, AS: i ̯au̯oχna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowica ż., jałówka ż.

Wiktionary


jałomica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Ru­mu­nii, lewy do­pływ Du­na­ju;

 (1.2) geogr. okręg w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Ja­ło­mi­ca (rum. "Ialomița") – rzeka w po­łud­nio­wej Ru­mu­nii (Wo­ło­szczyz­na), lewy do­pływ Du­na­ju. Jej dłu­gość wy­no­si 417 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 10 350 km², śred­ni prze­pływ u uj­ścia – 45 m³/s.

Ja­ło­mi­ca ma źró­dła na po­łud­nio­wych sto­kach szczy­tu Omul w gó­rach Bu­ce­gi w Kar­pa­tach Po­łud­nio­wych.

Wikipedia


jałopa

(r. męski) tępy, ogra­ni­czo­ny męż­czyz­na; je­ło­pa; jołop; jełop; jo­ło­pa


SJP.pl


jałoszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jałoszka

młoda krowa nie­ma­ją­ca je­szcze po­tom­stwa; ja­łów­ka; ja­ło­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zo­o­techn. młoda, nie­ma­ją­ca je­szcze po­tom­stwa, sa­mi­ca, głów­nie w od­nie­sie­niu do krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. jałóweczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cielica, jałowica, jałówka; stpol. jałochna; gw. Śląsk Cieszyński jałowa

Wiktionary


jałoszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Ja­ło­szyń­ski, Ja­ło­szyń­ska – pol­skie naz­wi­sko, które obec­nie nosi ok. 1100 osób.

Wikipedia


jałowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. ja­łów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jałowić ndk.

Wiktionary


jałowcolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście takie jak ja­ło­wiec

Wiktionary


jałowcowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy ja­ło­wiec;
2. wi­dłak ja­łow­co­wa­ty - ga­tu­nek ro­ślin wie­lo­let­nich z ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych; wi­dłak ga­jo­wy;
3. płon­nik ja­łow­co­wa­ty - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny płon­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy ja­ło­wiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowiec m., jałowcowate nmos.

 przym. jałowcowy

Wiktionary


jałowcowiec

tarcz­nik ja­łow­co­wiec - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tarcz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


jałowcowy

przy­miot­nik od: ja­ło­wiec (np. ole­jek ja­łow­co­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ja­łow­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ko­je dzie­ci, a także te, w któ­rych le­że­li cho­rzy, oka­dza­no dymem ja­łow­co­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjawɔfˈt͡sɔvɨ, AS: i ̯au̯ofcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowiec mrz., jałowcówka ż.

 przym. jałowcowaty

Wiktionary


jałowczysko

miej­sce po­ro­śnię­te ja­łow­ca­mi


SJP.pl


jałowcówka

wódka o smaku i za­pa­chu ja­łow­ca; dżin; gin; dżyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. wy­traw­na wódka na owo­cach ja­łow­ca

 (1.2) bot. ogrod. od­mia­na gru­szy

 (1.3) spoż. owoc ja­łow­ców­ki (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pił­bym się dziad­ko­wej ja­łow­ców­ki.

 (1.2) W sa­dzie u pro­bo­szcza rośne stara ja­łow­ców­ka.

 (1.3) Naz­ry­wam ci ja­łow­có­wek, za­wie­ziesz ciot­ce Ho­no­ra­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowiec m.

 przym. jałowcowy

Wiktionary


jałowica

młoda krowa nie­ma­ją­ca je­szcze po­tom­stwa; ja­łów­ka; ja­łosz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. głów­nie w od­nie­sie­niu do krów: młoda, nie­ma­ją­ca je­szcze po­tom­stwa, sa­mi­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałówka ż., jałoszka ż., jałochna ż., jałowość ż.

:: zdrobn. jałóweczka ż.

 czas. wyjaławiać ndk., jałowieć ndk.

 przym. jałowy

 przysł. jałowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cielica, jałówka; przest. jałoszka; stpol. jałochna; gw. Śląsk Cieszyński jałowa

Wiktionary


jałowiczka

zdrob­nie­nie od: ja­łów­ka; ja­łó­wecz­ka


SJP.pl


jałowiec

igla­sty krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych o nie­wiel­kich, zwy­kle czar­nych owo­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ju­ni­pe­rus|ref=tak., ro­śli­na igla­sta na­le­żą­ca do ro­dza­ju ja­łow­co­wa­tych;

 (1.2) kulin. owoc ja­łow­ca (1.1), przy­pra­wa

Wiktionary

Ja­ło­wiec ("Ju­ni­pe­rus" L.) – ro­dzaj ro­ślin igla­stych na­le­żą­cy do ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych. Liczy ok. 50–71 ga­tun­ków. Ro­dzaj na­le­ży obok sosen do naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nych przed­sta­wi­cie­li igla­stych na Ziemi. Wy­stę­pu­ją w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i sub­po­lar­ne­go na wszyst­kich kon­ty­nen­tach pół­ku­li pół­noc­nej, a także w gó­rach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej naj­da­lej na po­łud­nie się­ga­jąc do środ­ko­wej Afry­ki. W Pol­sce w wa­run­kach na­tu­ral­nych wy­stę­pu­ją dwa ga­tun­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed moją szko­łą pod­sta­wo­wą rosły ro­zło­ży­ste ja­łow­ce.

 (1.2) Do pie­cze­ni z dzi­czyz­ny do­brze jest dodać kilka ja­łow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈwɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯au̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowcówka ż., jałowcowate nmos.

 przym. jałowcowy, jałowcowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Warmia|kadyk., przest. i reg-pl|kresy północne|jadłowiec.

Wiktionary


jałowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ja­ło­wiec­ki – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Boh­dan Ja­ło­wiec­ki – (1897-1941) dy­plo­ma­ta
  • Boh­dan Ja­ło­wiec­ki – pol­ski so­cjo­log
  • Marek Ja­ło­wiec­ki – pol­ski gi­ta­rzy­sta
  • Mie­czy­sław Ja­ło­wiec­ki – pol­ski zie­mia­nin, agro­nom, dy­plo­ma­ta
  • Prze­my­sław Ja­ło­wiec­ki – pol­ski le­karz
  • Sta­ni­sław Ja­ło­wiec­ki – pol­ski po­li­tyk, eu­ro­po­seł
  • Ja­ło­wiec­ki Mnich – szczyt Ta­trach Za­chod­nich
  • Ja­ło­wiec­ki Potok – potok w Ta­trach Za­chod­nich
  • Ja­ło­wiec­ki Przy­słop – szczyt w Ta­trach Za­chod­nich

Wikipedia


jałowieć

sta­wać się ja­ło­wym


SJP.pl


jałowizna

1. młode bydło nie­ma­ją­ce je­szcze po­tom­stwa;
2. ja­ło­we, nie­u­ro­dzaj­ne pole


SJP.pl


jałowić

1. uczy­nić nie­u­ro­dzaj­nym; wy­ja­ła­wiać;
2. ni­szczyć znaj­du­ją­ce się w czymś lub na czymś za­raz­ki; ste­ry­li­zo­wać, wy­ja­ła­wiać;
3. po­zba­wiać cze­goś uz­na­wa­ne­go za war­to­ścio­we; wy­ja­ła­wiać;
4. o sa­mi­cy zwie­rzę­cia: nie móc zajść w ciążę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. o kro­wie prze­sta­wać być ciel­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krowa ja­ło­wi już trze­cio wios­na i nie momy mlyka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowa ż.

Wiktionary


jałownik

młode bydło, nie­ma­ją­ce je­szcze po­tom­stwa; ja­ło­wiz­na


SJP.pl


jałowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ja­ło­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ło­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Lipsk
  • Ja­ło­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Rutka-Tar­tak
  • Ja­ło­wo – je­zio­ro na Rów­ni­nie Au­gu­stow­skiej, w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie No­win­ka;
  • Ja­ło­wo – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Wschod­nio­su­wal­skim, w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Rutka-Tar­tak;
  • Ja­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim, w siel­so­wie­cie Po­łon­ka
  • Ja­ło­wo – chu­tor w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie świ­słoc­kim, w siel­so­wie­cie Nowy Dwór
  • Ja­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie Wiel­kie Tyr­no­wo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jałówka ż., jałowica ż.

 przym. jałowy

Wiktionary


jałowość

1. nie­płod­ność;
2. nie­u­ro­dzaj­ność;
3. ste­ryl­ność


SJP.pl

Ja­ło­wość (ste­ryl­ność) to nie­o­bec­ność w danym ma­te­ria­le zdol­nych do życia drob­no­u­stro­jów w ich for­mach we­ge­ta­tyw­nych jak i przetr­wal­ni­ko­wych. Ma­te­riał ja­ło­wy nie może za­wie­rać bak­te­rii ani ich przetr­wal­ni­ków, grzy­bów ani ich za­rod­ni­ków, pier­wot­nia­ków ani wi­ru­sów. Ja­ło­wość osią­ga się po­przez pro­ces ste­ry­li­za­cji.

Wikipedia


jałowy

1. nie­u­ro­dzaj­ny, da­ją­cy małe plony, nie­da­ją­cy plo­nów;
2. po­zba­wio­ny drob­no­u­stro­jów, ste­ry­li­zo­wa­ny, asep­tycz­ny;
3. o sa­mi­cy zwie­rząt: nie­płod­na;
4. nie­o­kra­szo­ny, mało po­żyw­ny;
5. be­zu­ży­tecz­ny (np. bieg ja­ło­wy);
6. w prze­no­śni: po­zba­wio­ny sensu, bez­war­to­ścio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­zba­wio­ny zdol­no­ści do uro­dza­ju albo pło­dze­nia

 (1.2) bez war­to­ści

 (1.3) nie za­wie­ra­ją­cy drob­no­u­stro­jów

 (1.4) po­zba­wio­ny smaku

 (1.5) pod­ję­ty na­da­rem­no

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­mu­ty uni­ka­ły więc ob­sza­rów wil­got­nych, co­fa­jąc się na te­re­ny such­sze, ale bar­dziej mroź­ne i ja­ło­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈwɔvɨ, AS: i ̯au̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jałowieć

 przysł. jałowo

 rzecz. jałowica ż., jałówka ż., jałowość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieurodzajny, nieżyzny, bezpłodny, bezdzietny, bezproduktywny, bezowocny

 (1.2) bezwartościowy, byle jaki, nijaki, nużący, akademicki, niewartościowy, do niczego

 (1.3) aseptyczny, sterylny

 (1.4) bezsmakowy, nijaki

 (1.5) bezpodstawny, czczy, daremny

Wiktionary


jałta

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto le­żą­ce w po­łud­nio­wej czę­ści Pół­wy­spu Krym­skie­go, na brze­gu Morza Czar­ne­go;

 (1.2) przen. hist. kon­fe­ren­cja jał­tań­ska, kon­fe­ren­cja krym­ska w 1945 r.;

Wiktionary

Jałta ( Ялта, Ялта, Yalta, Յալտա) – mia­sto na Ukra­i­nie le­żą­ce w po­łud­nio­wej czę­ści oku­po­wa­ne­go przez Rosję Pół­wy­spu Krym­skie­go, na brze­gu Morza Czar­ne­go. Liczy 79 tys. miesz­kań­ców (2020). Z Jałty do Sym­fe­ro­po­la pro­wa­dzi naj­dłuż­sza w Eu­ro­pie linia tro­lej­bu­so­wa dłu­go­ści około 86 km.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Jałty do Sym­fe­ro­po­la pro­wa­dzi naj­dłuż­sza w Eu­ro­pie linia tro­lej­bu­so­wa.

 (1.1) Wiel­ka trój­ka spot­ka­ła się w Jał­cie w 1945 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjawta, AS: i ̯au̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jałtański, pojałtański

Wiktionary


jałtanin

miesz­ka­niec Jałty


SJP.pl


jałtanka

miesz­kan­ka Jałty


SJP.pl


jałtański

przy­miot­nik od: Jałta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Jałtą, do­ty­czą­cy Jałty

 (1.2) hist. polit. zwią­za­ny z kon­fe­ren­cją w Jał­cie z 1945 roku, zwią­za­ny z po­rząd­kiem świa­ta jaki po niej na­stał

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pojałtański

 rzecz. Jałta ż.

Wiktionary


jałóweczka

zdrob­nie­nie od: ja­łów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ja­łów­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjawuˈvɛt͡ʃka, AS: i ̯au̯uvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałoszka ż., jałowica ż., jałówka ż.

Wiktionary


jałówka

młoda krowa nie­ma­ją­ca je­szcze po­tom­stwa; ja­ło­wi­ca; ja­łosz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. młoda, nie­ma­ją­ca je­szcze po­tom­stwa, sa­mi­ca, głów­nie w od­nie­sie­niu do krów

 (1.2) łow. młoda, nie­ma­ją­ca je­szcze po­tom­stwa, sa­mi­ca zwie­rzę­cia łow­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ja­łów­ka – sa­mi­ca bydła do­mo­we­go w wieku po­wy­żej 6 mie­się­cy, przed pier­wszym wy­cie­le­niem, czyli do wieku 18–24 mie­się­cy.
  • Ja­łów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo
  • Ja­łów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Su­praśl
  • Ja­łów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bia­ło­stoc­ka
  • Ja­łów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Sidra
  • Ja­łów­ka – osada w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Sidra
  • Ja­łów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie So­kół­ka
  • Ja­łów­ka – gro­ma­da
  • Ja­łów­ka – dawna gmina
  • Ja­łów­ka – wieś w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie je­zio­ro­skim, w sta­ro­stwie Tur­mont
  • Ja­łów­ka – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Mic­ku­ny
  • Ja­łów­ka – dawny fol­wark w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Tur­ko­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W całej wsi ani jeden go­spo­darz nie miał nie tylko szka­py, ale nawet źre­bię­cia; niek­tó­rzy po­sia­da­li krowy, ja­łów­ki i cie­lę­ta, a jeden z ko­lo­ni­stów, Lejba Ko­niec­pol­ski, po­sia­dał tylko dwie bro­da­te kozy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈwufka, AS: i ̯au̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowica ż., jałoszka ż., jałochna ż., jałowość ż.

:: zdrobn. jałóweczka ż.

 czas. wyjaławiać ndk., jałowieć ndk.

 przym. jałowy

 przysł. jałowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cielica, jałowica; przest. jałoszka; stpol. jałochna; gw. Śląsk Cieszyński jałowa

Wiktionary


jałżyn

ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych


SJP.pl


jańczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Jań­czuk (ur. 1952) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, śred­nio- i dłu­go­dy­stan­so­wiec
  • Le­szek Jań­czuk (ur. 1965) – pol­ski du­chow­ny pro­te­stanc­ki, na­u­ko­wiec, dok­tor nauk te­o­lo­gicz­nych, bi­bli­sta, tłu­macz Bi­blii, wspó­ła­u­tor „Bi­blii dla dzie­ci”
  • Mi­ko­łaj Jań­czuk (1859-1921) – ro­syj­ski et­no­graf
  • Zbi­gniew Jań­czuk (ur. 1924) – le­karz sto­ma­to­log, pro­fe­sor nauk me­dycz­nych, autor 281 mo­no­gra­fii i prac na­u­ko­wych
  • Jan­czuk

Wikipedia


jańsbork

daw­niej: Pisz (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl


jańsborski

→ Jańs­bork


SJP.pl

Patrz:

Jańsbork

jański

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Janą (rzeką na Da­le­kim Wscho­dzie Rosji)

 (1.2) zwią­za­ny z osobą o imie­niu Jan

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1):

 rzecz. Jana ż.

 (1.2):

 rzecz. Jan mos.

Wiktionary


jaś

1. mała po­dusz­ka pod głowę; ja­siek;
2. od­mia­na fa­so­li o bia­łym ziar­nie; ja­siek;
3. ziar­na tej fa­so­li; ja­siek;
4. żar­to­bli­wie: głupi jaś - za­strzyk osza­ła­mia­ją­cy lub uśmie­rza­ją­cy ból


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) roln. od­mia­na bia­łej fa­so­li o du­żych ziar­nach

 (1.2) środ. prze­stęp­cze chleb

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jaś – po­pu­lar­ne w Pol­sce zdrob­nie­nie imie­nia Jan;
  • jaś – jedna z od­mian bia­łej fa­so­li o du­żych (ok. 3 cm dłu­go­ści) ziar­nach; spo­ty­ka­na jest także od­mia­na o ziar­nach nieco mniej­szych, o naz­wie „jaś kar­ło­wy”; zob. Pię­kny Jaś z Do­li­ny Du­naj­ca
  • Jaś – ty­god­nik dla dzie­ci w wieku przedsz­kol­nym;
  • Jaś – fik­cyj­ny bo­ha­ter dow­ci­pów i ske­czy;
  • Jaś Fa­so­la – (ang. Mr. Bean) – bry­tyj­ski se­rial ko­me­dio­wy z R. At­kin­so­nem w roli ty­tu­ło­wej;
  • Jaś – imię na­da­ne zdo­bycz­ne­mu tran­spor­te­ro­wi opan­ce­rzo­ne­mu z okre­su pow­sta­nia war­szaw­skie­go w 1944, póź­niej prze­mia­no­wa­ne­mu na Szary Wilk.
  • Jaś i Mał­go­sia
  • Jaś i ma­gicz­na fa­so­la
  • Głupi Jasio

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ha­li­na ob­sia­ła ja­siem grząd­kę przy pło­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasiek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasiek

Wiktionary


jaśka

jaś;
1. mała po­dusz­ka pod głowę
2. od­mia­na fa­so­li


SJP.pl


jaśkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Jaś­kie­wicz – naz­wi­sko pol­skie. Po­cho­dzi od imie­nia Jan, które to imię jest rdze­niem jed­nej z naj­licz­niej­szych grup pol­skich naz­wisk (li­czą­cej ponad 300 róż­nych form). Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 8039 osób. Bli­sko 70% osób no­szą­cych to naz­wi­sko miesz­ka w po­łud­nio­wej po­ło­wie kraju.

Wikipedia


jaśko

1. zdrob­nie­nie od: Jan (imię mę­skie);
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła, re­gio­nal­na forma mę­skie­go imie­nia Jan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ot­war­tej wa­li­zy wrzu­ca Jaśko przy­wie­zio­ne pre­zen­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan m., Jaś m., Jasiek m., Janko m., Janeczek m., Jasio mos.

 przym. Jaśkowy, Jasiowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaś, Jasiek, Janeczek

Wiktionary


jaśkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Jaś­ko­wiak (1924–2002) – pol­ski po­li­tyk i in­ży­nier, wi­ce­mi­ni­ster rol­nict­wa
  • Jacek Jaś­ko­wiak (ur. 1964) – pre­zy­dent mia­sta Poz­na­nia od 2014
  • Jo­an­na Jaś­ko­wiak (ur. 1965) – no­ta­riusz, po­słan­ka na Sejm IX ka­den­cji
  • Fran­ci­szek Jaś­ko­wiak (1903–1983) – poz­nań­ski dzia­łacz spo­łecz­ny pro­mu­ją­cy tu­ry­sty­kę i ochro­nę przy­ro­dy

Wikipedia


jaśkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jaś­ko­wi­ce – część mia­sta Orze­sze
  • Jaś­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Ska­wi­na
  • Jaś­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Jaś­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Prósz­ków
  • Jaś­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. tar­no­gór­skim, w gmi­nie Zbro­sła­wi­ce
  • Jaś­ko­wi­ce – gro­ma­da
  • Jaś­ko­wi­ce – dawna gmina
  • Jaś­ko­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Jaś­ko­wi­cach, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim
  • Jaś­ko­wi­ce – dawna nazwa sta­cji Repty Gór­no­ślą­skich Kolei Wą­sko­to­ro­wych
  • Jaś­ko­wi­ce Le­gnic­kie

Wikipedia


jaśkowie

zdrob­nie­nie od: Jan (imię mę­skie); Jaś, Jasio


SJP.pl


jaśkowiec

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­mi­nik Jaś­ko­wiec – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i po­li­to­log
  • Syl­wia Jaś­ko­wiec – bie­gacz­ka nar­ciar­ska

Wikipedia


jaśkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Jaś­kow­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny, dzia­łacz na­ro­do­wy
  • Jan Jaś­kow­ski – pol­ski pi­sarz, poeta
  • Ka­sper Jaś­kow­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Piotr Jaś­kow­ski – pol­ski psy­cho­fiz­jo­log i ko­gni­ty­wi­sta
  • Sta­ni­sław Jaś­kow­ski – pol­ski logik

Wikipedia


jaśkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Jaśka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Jaśka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaś­ko­wy sa­mo­chód stoi za­par­ko­wa­ny przed re­mi­zą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaśko mos., jasiek mrz.

 przym. Jasiowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jankowy

Wiktionary


jaślanin

miesz­ka­niec Jasła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Jasła

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Jasła, uro­dzo­na w Jaśle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znam ja­ślan wy­po­czy­wa­ją­cych rok w rok nad Bał­ty­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasło n.

:: fż. jaślanka ż.

 przym. jasielski

Wiktionary


jaślanka

miesz­kan­ka Jasła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Jasła

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Jasła, uro­dzo­na w Jaśle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­ślan­kom znowu udało się po­ko­nać sa­no­czan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasło n.

:: fm. jaślanin mos.

 przym. jasielski

Wiktionary


jaślinek

ro­śli­na gór­ska z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych; ur­dzik


SJP.pl


jaśliski

przy­miot­nik od: Ja­śli­ska


SJP.pl


jaśmin

1. ro­śli­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach; ja­śmi­no­wiec;
2. kwiat tej ro­śli­ny;
3. ja­śmin wiel­ko­list­ny - jeden z ga­tun­ków ja­śmi­now­ca, po­cho­dzą­cy z Azji krzew o won­nych kwia­tach; ja­śmi­nek wiel­ko­list­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Jas­mi­num|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ole­a­ce­ae|ref=tak.);

 (1.2) pną­cze lub krzew z ro­dza­ju ja­śmin (1.1)

 (1.3) kwiat ja­śmi­nu (1.2)

 (1.4) rzad. per­fum o za­pa­chu kwia­tów ja­śmi­nu (1.2)

Wiktionary

Ja­śmin, ja­śmi­nek ("Jas­mi­num" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 200 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej Afry­ki, Azji i Au­stra­lii, się­ga­jąc do stref umiar­ko­wa­nych w po­łud­nio­wej Afry­ce i Au­stra­lii oraz w re­jo­nie Ka­u­ka­zu i wschod­nich Chin. Rosną zwy­kle w for­ma­cjach za­ro­ślo­wych. Ich wonne, zwy­kle słod­ko pach­ną­ce kwia­ty są za­py­la­ne przez owady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) In­ten­syw­ny za­pach ja­śmi­nu na­peł­niał pokój.

 (1.3) W wa­zo­nie stały wonne ja­śmi­ny.

 (1.4) Łoże skro­pi­ła ja­śmi­nem i za­cią­gnę­ła ko­ta­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɕmʲĩn, AS: i ̯äśmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaśminowiec mrz., jaśminówka ż., Jaśmina ż., Jaśminka ż.

 przym. jaśminowy, jaśminowaty, jaśminowcowy

 przysł. jaśminowo

Wiktionary


jaśmina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ja­śmi­na – imię żeń­skie, wy­wo­dzą­ce się od ‏یاسمن‎ ("jāsämin"), od któ­re­go po­cho­dzi słowo ja­śmin. Do Pol­ski tra­fi­ło na nieco szer­szą skalę za poś­red­nict­wem ję­zy­ka an­giel­skie­go i być może nie­miec­kie­go (w któ­rym to ję­zy­ku imię to jest z kolei iden­ty­fi­ko­wa­ne jako współ­czes­ne, sta­no­wią­ce wynik wpły­wów an­giel­skich i fran­cu­skich). Imię Ja­śmi­na w Pol­sce od­no­to­wa­no w la­tach dwu­dzie­stych XX wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jaśmin mrz.

Wiktionary


jaśminek

ja­śmi­nek wiel­ko­list­ny - jeden z ga­tun­ków ja­śmi­now­ca, po­cho­dzą­cy z Azji krzew o won­nych kwia­tach; ja­śmin wiel­ko­list­ny


SJP.pl


jaśmininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ja­śmi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


jaśminowaty

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy ja­śmin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaśmin, jaśminowate

 przym. jaśminowy

Wiktionary


jaśminowiec

ro­dzaj z ro­dzi­ny hor­ten­sjo­wa­tych, obej­mu­je około 70 ga­tun­ków krze­wów z Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej oraz środ­ko­wej; licz­ne ga­tun­ki i od­mia­ny po­spo­li­te w Pol­sce jako ro­śli­ny ozdob­ne, zwane błęd­nie ja­śmi­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phi­la­delp­hus|L.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny hor­ten­sjo­wa­tych o pach­ną­cych bia­łych kwia­tach;

Wiktionary

Ja­śmi­no­wiec ("Phi­la­delp­hus" L.) – ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny hor­ten­sjo­wa­tych. Obej­mu­je 45 ga­tun­ków. Naj­wię­cej z nich ro­śnie w Azji wschod­niej od Hi­ma­la­jów po Ja­po­nię, licz­ne rosną także w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (od Ame­ry­ki Cen­tral­nej po Ko­lum­bię Bry­tyj­ską). Jeden ga­tu­nek – ja­śmi­no­wiec wonny "P. co­ro­na­rius" wy­stę­pu­je w re­jo­nie Ka­u­ka­zu i po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­py. Za­sied­la­ją różne sied­li­ska – te­re­ny ska­li­ste i pół­pu­styn­ne, lasy świet­li­ste i luki w la­sach wil­got­nych. Pach­ną­ce kwia­ty za­py­la­ne są przez owady.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jaśmin mrz.

Wiktionary


jaśminowy

przy­miot­nik od: ja­śmin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ja­śmin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäɕmʲĩˈnɔvɨ, AS: i ̯äśmʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaśmin m.

 przym. jaśminowaty

Wiktionary


jaśnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. jas­ność, świa­tło dzien­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɕɲa, AS: i ̯äśńa

Wiktionary


jaśnie

pier­wsza część ty­tu­łów i zwro­tów grzecz­no­ścio­wych uży­wa­nych daw­niej w sto­sun­ku do osób wy­so­ko po­sta­wio­nych w hie­rar­chii spo­łecz­nej, ary­sto­kra­cji, moż­nych, rza­dziej szlach­ty


SJP.pl


jaśniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jasno


SJP.pl

Ja­śniej – pier­wszy sin­gel Krzysz­to­fa Za­lew­skie­go pro­mu­ją­cy drugi album pt. "Zelig". To ener­gicz­na pio­sen­ka prze­ciw­ko prze­cięt­no­ści, pro­kla­mu­ją­ca kre­a­tyw­ność da­ją­cą dobro wspól­ne. Re­fren sta­no­wi prze­kaz na przysz­łość ("dla po nas po­ko­leń zro­bi­my ja­śniej"), przy końcu ut­wo­ru zaś­pie­wa­ny przez chó­rek dzie­cię­cy.

Wikipedia


jaśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: jasny


SJP.pl


jaśniepan

1. prze­sta­rza­le o ary­sto­kra­cie;
2. iro­nicz­nie o za­ro­zu­mial­cu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. iron. czło­wiek z wyż­szych sfer lub ma­ją­cy zbyt duże mnie­ma­nie o sobie

 (1.2) daw. czło­wiek z wyż­szych sfer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daj spo­kój, ten ja­śnie­pan zwy­kłe­go chle­ba nie je, tylko pa­ry­skie bułki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäɕˈɲɛpãn, AS: i ̯äśńepãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaśniepaństwo n., jaśniepańskość ż.

:: fż. jaśniepani ż.

 przym. jaśniepański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jaśnie pan

Wiktionary


jaśniepani

ja­śnie­pan­na;
1. prze­sta­rza­le o ary­sto­krat­ce;
2. iro­nicz­nie o za­ro­zu­mia­łej ko­bie­cie


SJP.pl


jaśniepanna

ja­śnie­pa­ni;
1. prze­sta­rza­le o ary­sto­krat­ce;
2. iro­nicz­nie o za­ro­zu­mia­łej ko­bie­cie


SJP.pl


jaśniepańskość

→ ja­śnie­pań­ski


SJP.pl

Patrz:

jaśniepański

jaśniepaństwo

wy­nio­sły spo­sób bycia przy­pi­sy­wa­ny ja­śnie­pa­nom, lu­dziom za­ro­zu­mia­łym lub z wyż­szych sfer; za­ro­zu­mial­stwo


SJP.pl


jaśniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


jaśnieć

1. sta­wać się jas­nym lub ja­śniej­szym;
2. wy­da­wać jasne świa­tło;
3. być wy­raź­nie wi­docz­nym;
4. wy­róż­niać się czymś po­zy­tyw­nym;
5. wy­ra­żać po­zy­tyw­ne cechy, emo­cje; pro­mie­nio­wać, ema­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ja­śnieć)

 (1.1) dawać wy­raź­nie jasny blask

 (1.2) od­bi­jać świa­tło; być wi­docz­nym, peł­nym bla­sku

 (1.3) przen. być wy­raź­nie wi­docz­nym ze wzglę­du na swoje za­le­ty

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zja­śnieć)

 (2.1) tra­cić na­tę­że­nie barwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyż jak bły­ska­wi­ca po­ja­wia się od wscho­du i ja­śnie­je aż na za­chód, tak bę­dzie z przyj­ściem Syna czło­wie­cze­go.

 (1.2) Błę­kit nieba ja­śniał ni­czym sza­fir.

 (1.3) War­sza­wa ra­do­wa­ła się, gwa­rzy­ła, ja­śnia­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż., jaśnienie n., jasne n.

 czas. zajaśnieć dk.

 przym. jasny, jaśniejący

 przysł. jasno, jaśnie

 wykrz. jasne

 temsłow. jasno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promienieć, świecić

 (1.2) błyszczeć, pałać, świecić, świecić się

 (1.3) promieniować

 (2.1) blednąć, płowieć

Wiktionary


jaśnisty

1. gwa­ro­wo: ja­śnie­ją­cy, bły­szczą­cy, świe­cą­cy;
2. po­tocz­nie: prze­klę­ty, cho­ler­ny


SJP.pl


jaśniuteńki

zdrob­nie­nie od: jasny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jasny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolor wody prze­szedł z ciem­ne­go szma­rag­du w ja­śniu­teń­ki błę­kit, a tu i ów­dzie pode mną bia­ły­mi pla­ma­mi pia­sku prześ­wi­ty­wać po­czę­ło dno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäɕɲuˈtɛ̃ɲci, AS: i ̯äśńutẽńḱi

Wiktionary


jaśniuteńko

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. bar­dzo jasno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wten­czas na polu ro­bi­ło się ja­śniu­teń­ko. Nie było to ni­ja­kie półś­wia­tło, ale jas­ność taka, jakby już było da­le­ko na dzień.

Wiktionary


jaśniutki

zdrob­nie­nie od: jasny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: jasny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem po­trząs­nę­ła nie­po­rząd­ną grzy­wą ja­śniut­kich jak słoma wło­sów, nie­po­słusz­ny­mi pa­sem­ka­mi spa­da­ją­cych na brwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäɕˈɲutʲci, AS: i ̯äśńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasny

 rzecz. jasnota ż., jasność ż., jasne n.

 przysł. jasno

 wykrz. jasne

Wiktionary


jaśniście

→ ja­śni­sty


SJP.pl

Patrz:

jaśnisty

jaświlski

→ Jaś­wi­ły (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


jaświły

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Jaś­wi­ły – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Jaś­wi­ły.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Jaś­wi­ły oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Najś­więt­sze­go Serca Pana Je­zu­sa.

Wieś kró­lew­ska (sioło) "Jasz­wi­ło", na­le­żą­ca do wój­to­stwa jasz­wi­łow­skie­go sta­ro­stwa kny­szyń­skie­go w 1602 roku, po­ło­żo­na była w 1795 roku w ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go.

Wikipedia


jaź

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­u­ci­scus idus|L.|ref=tak., ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby stad­nej z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

Wiktionary

Jaź ("Le­u­ci­scus idus") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby kar­pioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae).

Wikipedia


jaźwa

1. daw­niej: nora bor­su­ka;
2. po­tocz­nie: twarz; morda


SJP.pl


jaźwcowy

przy­miot­nik od: jaź­wiec


SJP.pl


jaźwiec

prze­sta­rza­le: ssak o biało-czar­nym uma­szcze­niu sier­ści, dra­pież­nik z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; bor­suk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. bor­suk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäʑvʲjɛt͡s, AS: i ̯äźvʹi ̯ec

Wiktionary


jaźwiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


jaźwiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Jaź­wiń­ski – pol­ski wy­na­laz­ca
  • Bo­le­sław Jaź­wiń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Jan Jaź­wiń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Sta­ni­sław Jaź­wiń­ski – pol­ski me­ta­lurg
  • Zyg­munt Jaź­wiń­ski – pol­ski ad­wo­kat, po­li­tyk i dzia­łacz spo­łecz­ny

Wikipedia


jaźń

jeden z ob­sza­rów oso­bo­wo­ści ludz­kiej; ego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) świa­do­mość sie­bie i swo­jej oso­bo­wo­ści

 (1.2) w psy­cho­a­na­li­zie: ele­ment oso­bo­wo­ści

Wiktionary

Jaźń – oś, wokół któ­rej or­ga­ni­zu­je się struk­tu­ra psy­chicz­na czło­wie­ka. Jest od­po­wie­dzial­na za prze­pływ in­for­ma­cji z czę­ści świa­do­mej do nieś­wia­do­mej i od­wrot­nie. Pełni funk­cję in­te­gru­ją­cą. Celem jaźni jest włas­ne urze­czy­wist­nie­nie w pro­ce­sie te­le­o­lo­gicz­nym (ce­lo­wo­ścio­wym), ale w trak­cie roz­wo­ju jed­nost­ki ele­men­tem poś­red­ni­czą­cym na tej dro­dze jest wyt­wo­rze­nie „ja” (czyli ego).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jäɕɲ̊, AS: i ̯äśń̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ja

 (1.2) ego

Wiktionary


jażdzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


jażdż

ryba z ro­dzi­ny oko­nio­wa­tych; jaz­garz


SJP.pl


jażdżewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Jaż­dżew­ski (forma żeń­ska: Jaż­dżew­ska, licz­ba mnoga: Jaż­dżew­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


jażdżyk

naz­wi­sko


SJP.pl


jażdżyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­fan Jaż­dżyń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Wie­sław Jaż­dżyń­ski – pol­ski pro­za­ik

Wikipedia


jaże

spój­nik

 (1.1) przest. gwara. aż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pio­ru­ny już biły jeden za dru­gim, jaże oczy śle­pi­ło, i spa­da­ła ulewa, że świa­ta nie można było doj­rzeć, zaś stro­na­mi posz­ły grady.

 (1.1) Było tak zawdy i je­szcze za moje pa­mię­ci tak było. Jaże naraz gruch­nę­ło po wsi, że hra­bia lasy prze­dał. Z po­cząt­ku nie chcie­li temu wie­rzyć.

 (1.1) Ka­ta­ryn­ka przy­gry­wa­ła zaw­zię­cie i na taką nutę, jaże nie­jed­ne­mu ku­la­sy dry­ga­ły, a jakby do wtóru i dzia­dy, usa­do­wie­ni we dwa rzędy, od kruch­ty do placu, jęły wy­cią­gać swoje pie­śni pro­szal­ne…

 (1.1) Hale! byłam tam we szpi­ta­lu, u star­sze­go pana i tak się spła­ka­łam, że jaże mnie mro­czy­ło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aż; gwara. aże

Wiktionary


jcm

skrót od: Jego (Jej) Ce­sar­ska Mość


SJP.pl


jcw

skrót od: Jego (Jej) Ce­sar­ska Wy­so­kość


SJP.pl


jdg

skró­to­wiec

 (1.1) = jed­no­o­so­bo­wa dzia­łal­ność go­spo­dar­cza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jed­no­o­so­bo­wa dzia­łal­ność go­spo­dar­cza – forma przed­się­bior­cy w Pol­sce.
  • Jah­res­be­rich­te für de­uts­che Ges­chich­te – rocz­nik Ber­liń­sko-Bran­den­bur­skiej Aka­de­mii Nauk do­ty­czą­cy hi­sto­rii Nie­miec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli JDG od­nie­sie suk­ces, może stać się al­ter­na­ty­wą dla etatu.

Wiktionary


jdt

skrót od: Księ­ga Ju­dy­ty - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Ju­dy­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa juˈdɨtɨ, AS: ḱśẽŋga i ̯udyty

Wiktionary


je

za­i­mek oso­bo­wy


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: jeść

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. 3. os. lp. ter. od: być

forma za­im­ka.

 (2.1) B. od: ono

 (2.2) B. od: one

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­kop je jabł­ko.

 (1.2) To je mar­niok synek, ra­czyj nie cho­dzuj ś nim. → Chło­pak ten jest utra­cju­szem, le­piej z nim nie prze­sta­waj.

 (2.1) Gdzie jest moje pióro? Zgu­bi­łem je.

 (2.2) Gdzie są książ­ki? Przy­nio­słem je wczo­raj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ, AS: i ̯e

Wiktionary


jean

[czy­taj: żan] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jean – imię mę­skie
  • Jean (ur. 1977) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jean (ur. 1986) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Jean – znany pies, zwie­rzę­ca gwia­zda fil­mo­wa
  • JEAN – język pro­gra­mo­wa­nia
  • Saint-Jean

Wikipedia


jeans

[czy­taj: dżins] dżins, denim;
1. mocna i gruba tka­ni­na ba­weł­nia­na;
2. po­tocz­nie: ubra­nie uszy­te z je­an­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. dżins

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­przed­nim se­zo­nie modne były kurt­ki z je­an­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeansy lm.

 przym. jeansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżins, teksas

Wiktionary


jeansowy

dżin­so­wy;
1. przy­miot­nik od: jeans;
2. przy­miot­nik od: je­an­sy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z je­an­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ho­no­ra­ta wło­ży­ła dzi­siaj je­an­so­wą gar­son­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeans m., jeansy lm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z jeansu, dżinsowy

Wiktionary


jeansy

[czy­taj: dżin­sy] spod­nie z je­an­su; dżin­sy, de­ni­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. spod­nie z je­an­su

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) plu­ral|jeans.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj chyba za­ło­żę je­an­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒʲĩw̃sɨ, AS: ǯʹĩũ̯sy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeans m.

 przym. jeansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżinsy, teksasy

Wiktionary


jeb

wul­gar­ne: wyraz okre­śla­ją­cy od­głos upad­ku, ude­rze­nia


SJP.pl


jebacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wulg. osoba, która upra­wia dużo seksu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od jebak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak m.

 czas. jebać, wyjebać

 przym. jebnięty

Wiktionary


jebaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) atra­pa pe­ni­sa

Wiktionary


jebadełko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. środ. sport. urzą­dze­nie do wyj­mo­wa­nia ko­stek i in­nych me­ta­lo­wych ele­men­tów sprzę­tu wspi­nacz­ko­we­go ze skał, umie­szczo­nych uprzed­nio celem za­ło­że­nia ase­ku­ra­cji;

Wiktionary

Je­ba­deł­ko (zwane także ek­strak­to­rem lub klu­czem do ko­stek) – urzą­dze­nie słu­żą­ce głów­nie do wyj­mo­wa­nia ko­stek i in­nych me­ta­lo­wych ele­men­tów sprzę­tu wspi­nacz­ko­we­go ze szcze­lin i in­nych for­ma­cji skal­nych, w któ­rych zo­sta­ły umie­szczo­ne celem za­ło­że­nia ase­ku­ra­cji. Uży­wa­ne bywa rów­nież do przew­le­ka­nia repów i pętli przez małe ucha skal­ne. Zaz­wy­czaj nie­sio­ne jest przez dru­gie­go wspi­na­cza w ze­spo­le, gdyż to do niego na­le­ży de­mon­taż prze­lo­tów osa­dzo­nych przez pro­wa­dzą­ce­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość wspi­na­czy ma na wy­po­sa­że­niu je­ba­deł­ko do ko­stek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbaˈdɛwkɔ, AS: i ̯ebadeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekstraktor, klucz do kostek

Wiktionary


jebadełkowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. dom pu­blicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbadɛwˈkɔvɔ, AS: i ̯ebadeu̯kovo

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary


jebadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. pot. sy­pial­nia

 (1.2) wulg. pot. łóżko

 (1.3) wulg. pot. dildo lub wi­bra­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kładź się na je­ba­dło!

 (1.3) Ku­pi­łam sobie nowe je­ba­dło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbadwɔ, AS: i ̯ebadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak mzw./mos., jebaka

 czas. jebać

Wiktionary


jebak

wul­gar­ne: męż­czyz­na o dużej po­ten­cji sek­su­al­nej (słowo cza­sem uży­wa­ne jako obraź­li­we); je­ba­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wulg. obraź. męż­czyz­na o dużej po­ten­cji sek­su­al­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛbak, AS: i ̯ebak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebacz m., jebadełkowo n., jebadło n., jebaka m., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec m., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebu-jebu n., pojeb m., pojebaniec m., pojebus m., zjeb m., zjebka ż.

:: zdrobn. jebaczek m.

 czas. jebać ndk., podjebać dk., pojebać dk., zajebać dk., przyjebać dk., dojebać dk., ujebać dk., rozjebać dk., wyjebać dk., zjebać dk., odjebać dk., przejebać dk., wjebać dk., najebać dk., uzajebistnić dk., uzajebiścić dk., jebnąć dk.

 przym. jebacki, jebaczy, jebliwy, zajebisty, jebany, pojebany, zjebany, wyjebany, jebnięty

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jebaka

Wiktionary


jebaka

wul­gar­ne: męż­czyz­na o dużej po­ten­cji sek­su­al­nej (słowo cza­sem uży­wa­ne jako obraź­li­we); jebak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. pot. męż­czyz­na od­by­wa­ją­cy dużo sto­sun­ków płcio­wych z wie­lo­ma ko­bie­ta­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) wulg. pot. nie­go­dzi­wa, zła ko­bie­ta, oszust­ka, lek­kich oby­cza­jów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z niego je­ba­ka, wy­dup­czył już wszyst­kie laski w na­szej fir­mie!

 (2.1) Czy za­wsze byłaś taka, pier­do­lo­na je­ba­ka?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbaka, AS: i ̯ebaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebadło n., jebak mzw./mos.

 czas. jebać, odjebać, zjebać

Wiktionary


jebalnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. dom pu­blicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbalʲɲa, AS: i ̯ebalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary


jebalska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. upra­wia­nie seksu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãɲɛ, AS: i ̯ebãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojeb mos., jebanko n., jebnięcie n., jebaniec mos., jebak mzw./mos.

 czas. jebać, dojebać, odjebać, zjebać, jebnąć

 przym. zajebisty

Wiktionary


jebaniec

wul­gar­nie: osoba bu­dzą­ca po­dziw lub nie­chęć; sku­ba­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. głupi lub podły męż­czyz­na

 (1.2) wulg. ktoś za­dzi­wia­ją­cy, bu­dzą­cy po­dziw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten je­ba­niec nas za­ka­po­wał.

 (1.2) Patrz jaki je­ba­niec, ze­sko­czył z dachu i prze­żył!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãɲɛt͡s, AS: i ̯ebãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebanie n., jebak mzw./mos.

 czas. dojebać, jebać

Wiktionary


jebanina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­su­nek płcio­wy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebaniutki

wul­gar­nie: spryt­ny, prze­bie­gły, chy­try; sku­ba­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zdrobn. od je­ba­ny

 (1.2) wulg. epi­tet wobec kogoś, kogo chce się po­chwa­lić za in­te­li­gen­cję albo umie­jęt­no­ści, ale do­da­jąc wy­po­wie­dzi od­cień wul­gar­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Je­ba­niut­ki, na każde moje słowo ma dzie­sięć swo­ich!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebanie n., jebaka m., jebaniec m., pojebaniec m., pojebanie n., odjebanie n., odjebywanie n., wyjebanie n., jebadełko n., pojeb m., zjeb m., zjebanie n., zajebanie n., jebanko n., ujebywanie n., ujebanie n., jebnięcie n.

 czas. jebać ndk., wyjebać dk., pojebać dk., odjebywać ndk., pojebać dk., zjebać m., zajebać dk., ujebywać ndk., ujebać dk., jebnąć dk.

 przym. jebany, pojebany, jebnięty, zajebisty, niedojebany

 przysł. zajebiście

 wykrz. jeb

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przechuj

Wiktionary


jebanko

wul­gar­nie: sto­su­nek płcio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. sto­su­nek płcio­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãŋkɔ, AS: i ̯ebãŋko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jebać, dojebać, wyjebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebankowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. dom pu­blicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbãŋˈkɔvɔ, AS: i ̯ebãŋkovo

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary


jebany

wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.: upra­wiać seks; nie li­czyć się z czymś, ole­wać


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: jebać

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) wulg. taki, który de­ner­wu­je, wzbu­dza gniew, po­gar­dę

 (2.2) wulg. iron. wzbu­dza­ją­cy po­dziw, zaz­drość

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) wulg. czło­wiek de­ner­wu­ją­cy, wzbu­dza­ją­cy gniew, po­gar­dę

 (3.2) wulg. iron. czło­wiek wzbu­dza­ją­cy po­dziw, zaz­drość

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Moi je­ba­ni są­sie­dzi znów ha­ła­su­ją.

 (2.2) O, je­ba­ny! W jeden dzień prze­je­chał na ro­we­rze ja­kieś 150 km.

 (3.1) Je­ba­ny ukradł mi port­fel!

 (3.2) Je­ba­ni wy­gra­li 8:0!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãnɨ, AS: i ̯ebãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak m., pojeb m., pojebaniec m., jebanie n., jebanko n., dojebanie n., odjebanie n., jebnięcie n., podjebanie n., wyjebanie n., zjeb m., zjebanie n., ujebanie n., przyjebanie n., jebańsko n.

 czas. jebać ndk., jebnąć dk., dojebać dk., odjebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., wyjebać dk., zjebać dk., zajebać dk., ujebać dk., przyjebać dk.

 przym. jebaniutki, jebaniuteńki, pojebany, jebnięty

 wykrz. jeb

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nieszczęsny; wulg. cholerny, pierdolony

 (2.2) skubany, wulg. pierdolony

Wiktionary


jebać

wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.: upra­wiać seks; nie li­czyć się z czymś, ole­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wulg. pot. upra­wiać z kimś seks (jako stro­na ak­tyw­na)

 (1.2) wulg. pot. przen. śmier­dzieć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. jeb­nąć)

 (2.1) wulg. pot. przen. ude­rzać kogoś lub coś

 (2.2) wulg. pot. przen. rzu­cać czymś

 (2.3) wulg. pot. przen. lek­ce­wa­żyć

 (2.4) wulg. pot. przen. kraść

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. jeb­nąć)

 (3.1) wulg. pot. przen. wy­da­wać gło­śny dźwięk

 (3.2) wulg. pot. rzad. przen. zmy­ślać, mówić coś głu­pie­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny jebać się (dk. jeb­nąć się)

 (4.1) wulg. pot. przen. ude­rzać się, bić się

 (4.2) wulg. pot. przen. psuć się

 (4.3) wulg. pot. przen. mylić się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny jebać się (dk. brak)

 (5.1) wulg. pot. upra­wiać seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będę cię jebać przez całą noc.

 (1.2) Ale tu jebie szczy­na­mi!

 (2.1) Gdy mnie wkur­wia, jebię go w łeb.

 (2.2) Za­wsze jak się wkur­wi, to jebie ta­le­rza­mi w zie­mię.

 (2.3) Jebię to wszyst­ko!

 (2.4) Ktoś jebał u wszyst­kich z szat­ni.

 (3.1) Co tam tak gło­śno jebie za tą ścia­ną?

 (3.2) Na­praw­dę? Je­biesz.

 (4.1) Za szko­łą Pio­trek z Mar­kiem jebią się po ry­jach.

 (4.2) Kom­pu­ter mi się jebie.

 (4.3) Jebie mi się prawa z lewą.

 (5.1) Je­bie­my się ze sobą każ­de­go wie­czo­ru jak kró­li­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛbat͡ɕ, AS: i ̯ebać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebany mos., dojebanie n., dojebywanie n., jebacz mos., jebaczek mos., jebadełkowo n., jebadło n., jebak mos., jebaka mos., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec mos., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebnięcie n., jebu-jebu n., najebanie n., odjebanie n., odjebywanie n., ojebanie n., podjebanie n., podjebywanie n., pojeb mos., pojebanie n., pojebaniec mos., pojebus mos., przejebanie n., przejebywanie n., przyjebanie n., przyjebywanie n., rozjebanie n., rozjebywanie n., ujebanie n., ujebywanie n., wjebanie n., wjebywanie n., wyjebanie n., wyjebywanie n., zajebanie n., zjeb mos., zjebanie n., zjebka ż.

 czas. dojebać dk., dojebywać ndk., jebnąć dk., najebać dk., odjebać dk., odjebywać ndk., ojebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., pojebać dk., przejebać dk., przejebywać ndk., przyjebać dk., przyjebywać ndk., rozjebać dk., rozjebywać ndk., ujebać dk., ujebywać ndk., wjebać dk., wjebywać ndk., wyjebać dk., wyjebywać ndk., zajebać dk., zjebać dk.

 przym. jebacki, jebaczy, jebany, jebliwy, pojebany, wyjebany, zajebisty, zjebany, jebnięty

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdolić, pieprzyć

 (1.2) capić, walić

 (2.3) pierdolić, pieprzyć

 (3.2) pierdolić, pieprzyć

 (5.1) wulg. pierdolić się, pieprzyć się, bzykać się, ruchać się; neutr. uprawiać seks, kopulować; przest. chędożyć się

Wiktionary


jebaństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. rzecz nie­przy­jem­na lub iry­tu­ją­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To je­bań­stwo cały czas mi się psuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãj̃stfɔ, AS: i ̯ebãĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. chujostwo, kurewstwo, szajs, gówno; pot. dziadostwo

Wiktionary


jebielonka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbʲjɛˈlɔ̃ŋka, AS: i ̯ebʹi ̯elõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


jebitny

wul­gar­nie:
1. wiel­ki, ogrom­ny, ol­brzy­mi;
2. świet­ny, wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty; za­rą­bi­sty, wy­rą­bi­sty, wy­cze­pi­sty, za­cze­pi­sty, za­je­faj­ny


SJP.pl


jebliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób je­bli­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebliwość ż.

Wiktionary


jebliwość

→ je­bli­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. sek­su­al­na ak­tyw­ność

Wiktionary

Patrz:

jebliwy

Powiązane:

 przym. jebliwy

 przysł. jebliwie

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebliwy

wul­gar­ne:
1. (zwy­kle o męż­czyz­nach) o dużej po­ten­cji sek­su­al­nej;
2. przy­miot­nik ma­ją­cy obra­żać okre­śla­ną osobę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o dużej po­ten­cji sek­su­al­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak mzw./mos., jebliwość

Wiktionary


jebnięty

pier­dol­nąć; wul­ga­ryzm o bar­dzo wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. ude­rzyć w coś lub kogoś;
2. po­wie­dzieć coś śmiesz­ne­go, nie na temat;
3. jeb­nąć się:
a) po­ło­żyć się;
b) po­my­lić się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wulg. zwa­rio­wa­ny, nie­speł­na ro­zu­mu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od jeb­nąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba je­steś jeb­nię­ty?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebany mos., dojebanie n., dojebywanie n., jebacz mos., jebaczek mos., jebadełkowo n., jebadło n., jebak mos., jebaka mos., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec mos., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebnięcie n., jebu-jebu n., najebanie n., odjebanie n., odjebywanie n., ojebanie n., podjebanie n., podjebywanie n., pojeb mos., pojebanie n., pojebaniec mos., pojebus mos., przejebanie n., przejebywanie n., przyjebanie n., przyjebywanie n., rozjebanie n., rozjebywanie n., ujebanie n., ujebywanie n., wjebanie n., wjebywanie n., wyjebanie n., wyjebywanie n., zajebanie n., zjeb mos., zjebanie n., zjebka ż.

 czas. jebać ndk., dojebać dk., dojebywać ndk., jebnąć dk., najebać dk., odjebać dk., odjebywać ndk., ojebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., pojebać dk., przejebać dk., przejebywać ndk., przyjebać dk., przyjebywać ndk., rozjebać dk., rozjebywać ndk., ujebać dk., ujebywać ndk., wjebać dk., wjebywać ndk., wyjebać dk., wyjebywać ndk., zajebać dk., zjebać dk.

 przym. jebacki, jebaczy, jebany, jebliwy, pojebany, wyjebany, zajebisty, zjebany

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. walnięty, stuknięty, szurnięty; wulg. ciulnięty, pojebany

Wiktionary


jebnąć

pier­dol­nąć; wul­ga­ryzm o bar­dzo wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. ude­rzyć w coś lub kogoś;
2. po­wie­dzieć coś śmiesz­ne­go, nie na temat;
3. jeb­nąć się:
a) po­ło­żyć się;
b) po­my­lić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. mocno ude­rzyć

 (1.2) wulg. rzu­cić czymś

 (1.3) wulg. ukraść

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny jeb­nąć się (ndk. brak)

 (2.1) wulg. ude­rzyć się

 (2.2) wulg. po­my­lić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeb­nął go tak pot­wor­nie mocno, że gość padł jak długi.

 (1.2) Nu­dzi­ło im się na lek­cji ge­o­gra­fii, więc jeb­nę­li w ta­bli­cę glo­bu­sem.

 (2.1) Byłem mocno upity, więc idąc do domu jeb­ną­łem się o słup.

 (2.1) Przej­ście oka­za­ło się cho­ler­nie ni­skie i przez nie­u­wa­gę jeb­ną­łem się o fu­try­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛbnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: i ̯ebnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak mzw./mos., jebanie, zjeb

 przym. jebany, jebnięty, zjebany, pojebany

 czas. pojebać, zjebać dk.; jebać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uderzyć, palnąć, grzmotnąć; wulg. pierdolnąć, pieprznąć, pierdyknąć

Wiktionary


jebodrom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wulg. dom pu­blicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbɔdrɔ̃m, AS: i ̯ebodrõm

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary


jebować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) neol. wulg. mówić „jebać”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jak wójt w swoją stro­nę, tak i żoł­nierz udał się w swoją stro­nę, a też zły i je­bu­ją­cy na do­miar, bo sa­mo­chód ugrzązł mu w ro­zbeł­ta­nej bryi — i ani do tyłu go, ani do przo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbɔvat͡ɕ, AS: i ̯ebovać

Wiktionary


jebu-jebu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. sto­su­nek płcio­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbu‿ˈjɛbu, AS: i ̯ebu‿i ̯ebu

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary


jebudu

wul­gar­nie: wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos spa­da­nia cze­goś cięż­kie­go; łu­bu­du, bęc, buch


SJP.pl


jebus

we­dług Sta­re­go Te­sta­men­tu - dawna (ka­na­nej­ska) nazwa Je­ro­zo­li­my


SJP.pl


jebut

wul­gar­nie: wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy bar­dzo silne i gło­śne ude­rze­nie; pier­dut


SJP.pl


jechanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|je­chać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chło­piec do­stał man­dat za je­cha­nie na ro­we­rze po chod­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈxãɲɛ, AS: i ̯eχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jechać, zjeżdżać, pojechać

 rzecz. zajezdnia ż., jezdnia ż.

 przym. zjazdowy

Wiktionary


jechać

1. prze­mie­szczać się przy po­mo­cy od­po­wied­nich środ­ków umoż­li­wia­ją­cych po­ru­sza­nie, np. aut, koni, po­cią­gów; od­by­wać po­dróż, kie­ro­wać się gdzieś;
2. o po­ja­zdach: po­ru­szać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) o po­ja­zdach: po­ru­szać się, prze­mie­szczać się z jed­ne­go miej­sca na inne

 (1.2) o czło­wie­ku, to­wa­rze, zwie­rzę­ciu itp.: po­ru­szać się, prze­mie­szczać się przy uży­ciu po­ja­zdu lub na grzbie­cie zwie­rzę­cia

 (1.3) pot. o bu­tach, san­kach: śliz­gać się

 (1.4) pot. brzyd­ko pach­nieć, śmier­dzieć

 (1.5) druk. dru­ko­wać (w szcze­gól­no­ści duży na­kład)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­prze­dził nas ja­dą­cy szyb­ko sa­mo­chód.

 (1.2) Po dru­giej stro­nie wła­śnie je­dzie grupa ama­zo­nek.

 (1.3) Te buty nie jadą, ale mama ka­za­ła mi je ubrać.

 (1.4) Nawet nie pró­bo­wa­łem z nim roz­ma­wiać, bo strasz­nie je­cha­ło od niego wódką.

 (1.5) — Co dru­ku­jesz? — Jadę je­szcze to wczo­raj­sze zle­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛxat͡ɕ, AS: i ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odjeżdżać, jeździć ndk., dojeżdżać ndk., dojechać dk., najeżdżać ndk., najechać dk., objeżdżać ndk., objechać dk., przejeżdżać ndk., przejechać dk., przyjeżdżać ndk., przyjechać dk., ujeżdżać ndk., ujechać dk., ujeździć dk., wjeżdżać ndk., wjechać dk., wyjeżdżać ndk., wyjechać dk., zajeżdżać ndk., zajechać dk., zjeżdżać ndk., zjechać dk., pojechać dk.

 rzecz. jechanie n., jazda ż., jeźdźczyni ż., wyjazd mrz., podjazd mrz., jezdnia ż., jeździec mos., przyjezdny mos., zajezdnia ż., Przejazd mrz., przejazd mrz.

 przym. przyjezdny, jeździecki, zjazdowy

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. jachać

 (1.2) podróżować

 (1.4) cuchnąć, śmierdzieć

Wiktionary


jedak

naz­wi­sko


SJP.pl


jedbow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jed­wab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedbownica ż.

 przym. jedbowny

Wiktionary


jedbownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jed­wab­na chust­ka na głowę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedbow m.

 przym. jedbowny

Wiktionary


jedbowny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jed­wab­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedbow m., jedbownica ż.

Wiktionary


jeden

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy cyfrę 1


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 1

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) cyfra 1

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) pot. kie­li­szek wódki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (4.1) lek­cew. osoba

za­i­mek przy­miot­ny

 (5.1) sam, po­je­dyn­czy, bez ni­ko­go/ni­cze­go in­ne­go

 (5.2) jed­na­ki, jed­na­ko­wy

 (5.3) pier­wszy, roz­po­czy­na­ją­cy coś

 (5.4) two­rzą­cy ca­łość

 (5.5) jakiś, któ­ryś

za­i­mek rze­czow­ny

 (6.1) któ­ryś (z więk­szej grupy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden plus dwa równa się trzy.

 (1.1) W całym bloku tylko jeden miesz­ka­niec ma te­le­fon.

 (2.1) Jeden-dwa to pięć w sy­ste­mie trój­ko­wym.

 (2.1) Dzie­sięć jest za­pi­sy­wa­ne jako jeden-zero.

 (3.1) A teraz idzie­my na jed­ne­go.

 (4.1) Coś ty za jeden?

 (5.1) On jeden wytr­wał do końca.

 (5.1) Jam jest jeden wi­no­waj­ca / karz jed­ne­go, jam jest zdraj­ca.

 (5.2) Ta czy tamta, jedna cho­le­ra.

 (5.3) Jeden, drugi, trze­ci szew. To było wprost nie do uwie­rze­nia, że te ogrom­ne ręce zdol­ne są do ta­kiej pre­cyz­ji.

 (5.4) Duch pol­ski jest jeden, cały, or­ga­nicz­ny, nie po­dzie­lo­ny w sobie.

 (5.5) Jeden gość po­wie­dział mi, że tam nie warto iść.

 (6.1) Jeden z nich mnie ude­rzył!

 (6.1) Jeden za wszyst­kich, wszy­scy za jed­ne­go.

 (6.1) Jeden by wszyst­ki­mi rzą­dzić, jeden by wszyst­kie od­na­leźć, / Jeden by wszyst­kie zgro­ma­dzić, i w ciem­no­ści zwią­zać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdɛ̃n, AS: i ̯edẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedyne n., jedynka ż., jedynak mos., jedynaczka ż., jedność ż., jednostka ż., jedynkowicz mos., jednakowość ż., pojedynek mrz., jednia ż., jedno n.

 przym. jedyny, pojedynczy

 przysł. jednako, jednakowo, pojedynczo

 partyk. jedynie, jedno

 zaim. jedno

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jedynka

Wiktionary


jedenasta

go­dzi­na je­de­na­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 11 rano lub wie­czo­rem

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: je­de­na­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam spot­ka­nie z dok­to­rem o je­de­na­stej.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. jedenaście

 przym. jedenasty

Wiktionary


jedenastak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 11


SJP.pl


jedenastka

1. grupa je­de­na­stu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 11;
3. je­de­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 11

 (1.2) sport. pot. w piłce noż­nej: rzut karny (wy­ko­ny­wa­ny z 11 me­trów)

 (1.3) sport. pot. skład gra­czy w piłkę nożną

 (1.4) tram­waj, au­to­bus itp. oz­na­czo­ny nu­me­rem 11

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pi­sa­na na fo­te­lu je­denst­ka oz­na­cza, że to jest pana miej­sce.

 (1.2) W meczu sę­dzia dał aż czte­ry żółte kart­ki i za­rzą­dził dwie je­de­nast­ki.

 (1.3) Na bo­i­sku są już obie je­de­nast­ki i zaraz roz­pocz­nie się mecz.

 (1.4) Czy je­de­nast­ka do­jeż­dża do dwor­ca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastka, AS: i ̯edẽnastka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedenasty

 licz. jedenaście, jedenaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rzut karny

 (1.3) zespół, drużyna

Wiktionary


jedenastkowy

→ je­de­nast­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą je­de­na­ście, do­ty­czą­cy licz­by je­de­na­ście

Wiktionary

Patrz:

jedenastka

jedenastoboczny

ma­ją­cy je­de­na­ście boków


SJP.pl


jedenastocyfrowy

zło­żo­ny z je­de­na­stu cyfr


SJP.pl


jedenastodniowy

ma­ją­cy je­de­na­ście dni, trwa­ją­cy je­de­na­ście dni itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy je­de­na­ście dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku je­de­na­stu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: i ̯edẽnastodʹńovy

Wiktionary


jedenastogodzinny

trwa­ją­cy je­de­na­ście go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy je­de­na­ście go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku je­de­na­stu go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­de­na­sto­go­dzin­ny od­po­czy­nek bę­dzie jed­nak uz­na­ny przez in­spek­to­rów tylko wtedy, gdy szo­fer­ka wy­po­sa­żo­na jest w le­żan­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: i ̯edẽnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


jedenastoipółletni

bę­dą­cy w wieku je­de­na­stu lat i pół roku


SJP.pl


jedenastokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość je­de­na­stu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy je­de­na­ście ki­lo­me­trów


SJP.pl


jedenastoklasista

uczeń je­de­na­stej klasy


SJP.pl


jedenastoklasistka

uczen­ni­ca je­de­na­stej klasy


SJP.pl


jedenastoklasowy

obej­mu­ją­cy je­de­na­ście klas, ma­ją­cy je­de­na­ście klas


SJP.pl


jedenastokondygnacyjny

ma­ją­cy je­de­na­ście kon­dy­gna­cji


SJP.pl


jedenastokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) je­de­na­ście razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­pre­zen­ta­cje pił­kar­skie Pol­ski i USA spo­ty­ka­ły się je­de­na­sto­krot­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: i ̯edẽnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastokrotność ż.

 przym. jedenastokrotny

Wiktionary


jedenastokrotność

→ je­de­na­sto­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

jedenastokrotny

jedenastokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się je­de­na­ście razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się je­de­na­ście razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś je­de­na­ście razy

 (1.3) je­de­na­ście razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na czele dę­bic­kiej ekipy sta­nie wi­ce­mistrz Eu­ro­py i brą­zo­wy me­da­li­sta mi­strzostw świa­ta Roman Got­fryd, a także je­de­na­sto­krot­ny mistrz Pol­ski, olim­pij­czyk An­drzej Rżany.

 (1.3) Kom­pakt, ka­se­ta i śpiew­ni­czek osią­gnę­ły w li­cy­ta­cji je­de­na­sto­krot­ne prze­bi­cie ceny wy­wo­ław­czej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈkrɔtnɨ, AS: i ̯edẽnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastokrotność ż.

 przysł. jedenastokrotnie

Wiktionary


jedenastokącik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od je­de­na­sto­kąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie je­de­na­sto­kąt, lecz tylko mały je­de­na­sto­ką­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastokąt m.

Wiktionary


jedenastokąt

fi­gu­ra pła­ska ma­ją­ca 11 kątów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na, która ma je­de­na­ście boków i je­de­na­ście kątów

Wiktionary

Je­de­na­sto­kąt – wie­lo­kąt o je­de­na­stu (11) bo­kach i przez to je­de­na­stu (11) ką­tach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suma kątów wew­nętrz­nych w je­de­na­sto­ką­cie wy­no­si 1620 stop­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastokącik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) undekagon

Wiktionary


jedenastolatek

je­de­na­sto­let­ni chło­piec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec ma­ją­cy je­de­na­ście lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca je­de­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od je­de­na­sto­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatɛk, AS: i ̯edẽnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedenastoletni

 rzecz. jedenastolatka

Wiktionary


jedenastolatka

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca je­de­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca je­de­na­ście lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ro­dza­ju żeń­skie­go ma­ją­ca je­de­na­ście lat

 (1.3) je­de­na­sto­let­nia szko­ła ogól­noksz­tał­cą­ca, dzia­ła­ją­ca w okre­sie PRL

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od je­de­na­sto­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatka, AS: i ̯edẽnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedenastoletni

 rzecz. jedenastolatek m.

Wiktionary


jedenastolatki

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca je­de­na­ście lat


SJP.pl


jedenastolecie

1. okres je­de­na­stu lat;
2. je­de­na­sta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


jedenastoletni

1. trwa­ją­cy je­de­na­ście lat; przy­pa­da­ją­cy za je­de­na­ście lat;
2. bę­dą­cy w wieku je­de­na­stu lat, ma­ją­cy je­de­na­ście lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy je­de­na­ście lat

 (1.2) trwa­ją­cy je­de­na­ście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rów­nież z Ka­to­wic jest Do­na­ta z przy­ja­ciół­ką Ewą, (obie po 14 lat) i je­de­na­sto­let­ni brat Do­na­ty – Ju­rand.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈlɛtʲɲi, AS: i ̯edẽnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastolecie n., jedenastolatek m., jedenastolatka ż.

Wiktionary


jedenastoliterowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z je­de­na­stu liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: i ̯edẽnastolʹiterovy

Wiktionary


jedenastomiesięczny

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy je­de­na­ście mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku je­de­na­stu mie­się­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: i ̯edẽnastõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


jedenastominutowy

trwa­ją­cy je­de­na­ście minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy je­de­na­ście minut

Wiktionary


jedenastoosobowy

1. skła­da­ją­cy się z je­de­na­stu osób (np. dru­ży­na je­de­na­sto­o­so­bo­wa);
2. przez­na­czo­ny dla je­de­na­stu osób (np. je­de­na­sto­o­so­bo­wy po­jazd)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla je­de­na­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić je­de­na­ście osób

 (1.2) zło­żo­ny z je­de­na­stu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez je­de­na­ście osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) O gład­ki prze­bieg ca­łe­go rejsu dba je­de­na­sto­o­so­bo­wa za­ło­ga "Bal­ti­ki".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: i ̯edẽnast•osobovy

Wiktionary


jedenastopiętrowy

ma­ją­cy je­de­na­ście pię­ter


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i je­de­na­stu kon­dy­gna­cji po­ło­żo­nych nad nim

Wiktionary


jedenastosekundowy

trwa­ją­cy je­de­na­ście se­kund


SJP.pl


jedenastostopniowy

1. ma­ją­cy je­de­na­ście stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy je­de­na­ście stop­ni, eta­pów


SJP.pl


jedenastostrunny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy je­de­na­ście strun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzyk grał na je­de­na­sto­strun­nej cy­trze.

Wiktionary


jedenastotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z je­de­na­stu tomów, za­war­ty w je­de­na­stu to­mach, wy­da­ny w je­de­na­stu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: i ̯edẽnastotõmovy

Wiktionary


jedenastotonowy

wa­żą­cy je­de­na­ście ton


SJP.pl


jedenastotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy je­de­na­ście ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku je­de­na­stu ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: i ̯edẽnastotygodʹńovy

Wiktionary


jedenastotysięcznik

sta­tek o no­śno­ści je­de­na­stu ty­się­cy ton


SJP.pl


jedenastowieczny

po­cho­dzą­cy z je­de­na­ste­go wieku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się lub żył w je­de­na­stym wieku; taki, który po­cho­dzi z je­de­na­ste­go wieku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: i ̯edẽnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastowiecze n.

Wiktionary


jedenastozgłoskowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z je­de­na­stu zgło­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. wers je­de­na­stoz­gło­sko­wy

 (1.2) liter. utwór skła­da­ją­cy się z wer­sów je­de­na­stoz­gło­sko­wych

Wiktionary

Je­de­na­stoz­gło­sko­wiec – for­mat wier­sza sy­la­bicz­ne­go, w któ­rym w każ­dym wer­sie wy­stę­pu­je je­de­na­ście sylab. W po­ez­ji pol­skiej śred­niów­ka wy­stę­pu­je w nim prze­waż­nie po sy­la­bie pią­tej, bar­dzo rzad­ko po czwar­tej lub szó­stej. Jako for­mat wier­sza sy­la­bo­to­nicz­ne­go prze­waż­nie w po­sta­ci bezś­red­niów­ko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poeta na­pi­sał kilka wier­szy je­de­na­stoz­gło­skow­cem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedenastozgłoskowy

Wiktionary


jedenastozgłoskowy

zło­żo­ny z je­de­na­stu zgło­sek (sylab); je­de­na­sto­sy­la­bo­wy


SJP.pl


jedenastościan

wie­lo­ścian o 11 ścia­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o je­de­na­stu ścia­nach

Wiktionary


jedenasty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 11


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 11

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po dzie­sią­tym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) je­de­na­sta: go­dzi­na je­de­na­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O go­dzi­nie je­de­na­stej mamy spot­ka­nie u pre­mie­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastɨ, AS: i ̯edẽnasty

Wiktionary

Powiązane:

 przedr. jedenasto-

 rzecz. jedenastka ż., jedenasta ż.

 liczgł. jedenaście

 licz. jedenaścioro

Wiktionary


jedenaście

li­czeb­nik głów­ny oz­na­cza­ją­cy licz­bę 11


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 11

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spoś­ród je­de­na­stu kom­po­zy­cji na­pi­sał osiem, a ko­lej­nych dwóch był wspó­ła­u­to­rem.

 (1.1) Wtedy sta­nął Piotr razem z Je­de­na­sto­ma i prze­mó­wił do nich do­no­śnym gło­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnaɕt͡ɕɛ, AS: i ̯edẽnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenasta ż., jedenastka ż., jedenastość ż.

 przym. jedenasty

 licz. jedenaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 11, zapis rzymski XI

Wiktionary


jedenaścioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 11, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 11

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­de­na­ścio­ro ucz­niów z na­szej klasy (sze­ściu chłop­ców i pięć dziew­czy­nek) zak­wa­li­fi­ko­wa­ło się do fi­na­łu kon­kur­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃naɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: i ̯edẽnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 licz. jedenaście, jedenasty

 rzecz. jedenastka ż.

 przym. jedenasty

Wiktionary


jederman

bo­ha­ter li­te­rac­ki lub fil­mo­wy re­pre­zen­tu­ją­cy prze­cięt­ne­go czło­wie­ka; je­der­mann, eve­ry­man


SJP.pl


jedermann

bo­ha­ter li­te­rac­ki lub fil­mo­wy re­pre­zen­tu­ją­cy prze­cięt­ne­go czło­wie­ka; je­der­man, eve­ry­man


SJP.pl


jedi

rze­czow­nik

 (1.1) sf. liter. film. wo­jow­nik za­ko­nu jas­nej stro­ny mocy w uni­wer­sum „Gwiezd­nych wojen”

 (1.2) sf. liter. film. fu­tu­ry­stycz­ny zakon ry­cer­ski w uni­wer­sum „Gwiezd­nych wojen”;

 (1.3) so­cjol. rel. ranga wśród wyz­naw­ców ruchu Je­diism

Wiktionary

Jedi (wym. []) – w świe­cie "Gwiezd­nych wojen" sta­ro­żyt­ny zakon zło­żo­ny z wo­jow­ni­ków ob­da­rzo­nych nad­na­tu­ral­ny­mi zdol­no­ścia­mi opar­ty­mi na Mocy. Rolą za­ko­nu jest utrzy­ma­nie po­ko­ju w Re­pu­bli­ce Ga­lak­tycz­nej oraz zwal­cza­nie an­ta­go­ni­stycz­nych wzglę­dem nich Sit­hów. Ich cha­rak­te­ry­stycz­ną bro­nią są mie­cze świetl­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylko praw­dzi­wy Jedi może opa­no­wać te­le­ki­ne­zę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒɛdaj, AS: ǯedai ̯

Wiktionary


jedla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jodła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. jedliczka ż.

Wiktionary


jedlanka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jed­lan­ka – część wsi Stara Jed­lan­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Uści­mów
  • Jed­lan­ka – część wsi Za­sta­wie w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sta­nin
  • Jed­lan­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sto­czek Łu­kow­ski
  • Jed­lan­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk
  • Jed­lan­ka – część wsi Ro­ma­nów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk
  • Jed­lan­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Zwo­leń
  • Jed­lan­ka – gro­ma­da
  • Jed­lan­ka – dawna gmina
  • Jed­lan­ka – obocz­na nazwa rzeki Pi­wo­nii
  • Jed­lan­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Jed­lan­ka Nowa, Jed­lan­ka Stara, Nowa Jed­lan­ka, Stara Jed­lan­ka

Wikipedia


jedlca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. osło­na rę­ko­je­ści mie­cza lub sza­bli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛtl̥t͡sa, AS: i ̯etl̦ca

Wiktionary


jedleński

→ Jedl­nia-Let­ni­sko; jedl­nień­ski


SJP.pl


jedlica

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, wy­stę­pu­je głów­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; da­glez­ja


SJP.pl


jedlicki

przy­miot­nik od: Jed­li­cze (mia­sto na Pod­kar­pa­ciu)


SJP.pl


jedlicowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­li­cy

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści jed­li­cy

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią jed­li­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdlʲiˈt͡sɔvɨ, AS: i ̯edlʹicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodełka ż., jedlica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) daglezjowy

Wiktionary


jedliczanin

miesz­ka­niec Jed­li­cza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jedliczanka

miesz­kan­ka Jed­li­cza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jedlicze

mia­sto na Pod­kar­pa­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub nie­mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w po­wie­cie kro­śnień­skim;

Wiktionary

Jed­li­cze – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Ja­sioł­ką. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Jed­li­cze. Mia­sto znaj­du­je się w za­chod­niej czę­ści Kot­li­ny Ja­siel­sko-Kro­śnień­skiej, bę­dą­cej cen­tral­ną czę­ścią Dołów Ja­siel­sko-Sa­noc­kich. Jed­li­cze leży w daw­nej ziemi san­do­mier­skiej hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski, po­ło­żo­ne było w po­wie­cie pilz­neń­skim w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɛˈdlʲit͡ʃɛ, AS: i ̯edlʹiče

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedlicki

Wiktionary


jedliczka

zdrob­nie­nie od: jed­li­ca (jodła)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dendr. jo­deł­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedla ż.

Wiktionary


jedliczny

przy­miot­nik od: jed­li­ca


SJP.pl


jedlina

drew­no jo­dło­we; rów­nież las jo­dło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ścię­te ga­łę­zie jodły

 (1.2) drew­no z jodły

 (1.3) bot. jodła

 (1.4) las jo­dło­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jed­li­na – świe­żo zer­wa­ne ga­łę­zie jodły uży­wa­ne do ro­bie­nia stro­i­ków i wień­ców. Rów­nież za­gaj­nik jo­dło­wy lub jodła.
  • Jed­li­na – nazwa kilku gmin w Cze­chach
  • Jed­li­na – ska­li­ste wznie­sie­nie we wsi Jerz­ma­no­wi­ce na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • Jed­li­na – część mia­sta Dą­bro­wa Gór­ni­cza
  • Jed­li­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Wo­dy­nie
  • Jed­li­na – wieś w woj. ślą­skim, w pow. bie­ruń­sko-lę­dziń­skim, w gmi­nie Boj­szo­wy
  • Jed­li­na – wieś na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Ma­riam­pol
  • Jed­li­na – potok, do­pływ By­strzy­cy
  • Jed­li­na-Zdrój
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Jed­li­na
  • Jed­li­na-Zdrój (przy­sta­nek ko­le­jo­wy)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­nio­słem jed­li­ny na świą­tecz­ny stro­ik.

 (1.2) W sa­lo­nie mamy po­dło­gę z jed­li­ny.

 (1.4) Spa­ce­ru­jąc po lesie, wesz­li­śmy w gęstą jed­li­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdlʲĩna, AS: i ̯edlʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedlinowy, jodłowy

 rzecz. jodła ż., jodełka ż.

Wiktionary


jedlina-zdrój

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Jed­li­na-Zdrój (niem. "Bad Char­lot­ten­brunn") – mia­sto uz­dro­wi­sko­we w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wał­brzy­skim, hi­sto­rycz­nie na Dol­nym Ślą­sku. W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Jed­li­na Zdrój.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2023 r. mia­sto miało 4682 miesz­kań­ców (583. miej­sce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɛdlʲĩˈna‿zdruj, AS: i ̯edlʹĩna‿zdrui ̯

Wiktionary


jedlineczka

wy­ło­gów­ka jed­li­necz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


SJP.pl


jedliniak

gwa­ro­wo: las jo­dło­wy


SJP.pl


jedlinianin

miesz­ka­niec Jed­li­ny-Zdro­ju


SJP.pl


jedlinianka

miesz­kan­ka Jed­li­ny-Zdro­ju


SJP.pl


jedlinka

zdrob­nie­nie od: jed­li­na (jodła, ga­łę­zie jo­dło­we)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jed­lin­ka – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim, w gmi­nie Cho­rze­le
  • Jed­lin­ka – część mia­sta Jed­li­na-Zdrój w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wał­brzy­skim
    • Pałac Jed­lin­ka
  • Jed­lin­ka – wieś (obec) w kraju pre­szow­skim, w po­wie­cie Bar­de­jów

Wikipedia


jedlinowy

przy­miot­nik od: jed­li­na


SJP.pl


jedlińsk

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Jed­lińsk – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś jest sie­dzi­bą gminy Jed­lińsk, a także rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Świę­tych Apo­sto­łów Pio­tra i An­drze­ja.

Jed­lińsk uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1530 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie w dru­giej po­ło­wie XVI wieku po­ło­żo­ne było w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.

Wikipedia


jedliński

przy­miot­nik od: Jed­li­na-Zdrój, Jed­lińsk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Jan Jed­liń­ski
  • Zbi­gniew Jed­liń­ski
  • Jed­liń­ska Kopa (niem.: Sa­al­berg)
  • Wola Jed­liń­ska
  • Jed­lińsk
    • Herb Jed­liń­ska
    • De­ka­nat jed­liń­ski
  • Jed­li­na
  • Jed­li­na-Zdrój

Wikipedia


jedlnia

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim (daw­niej Jedl­na)


SJP.pl

Jedl­nia (nazwa obocz­na: Jedl­nia Ko­ściel­na, daw­niej też Jedl­na) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Pion­ki. Ma sta­tus so­łect­wa.

Jedl­nia po­ło­żo­na jest przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 737, wio­dą­cej z Ra­do­mia do Ko­zie­nic.

Wikipedia


jedlnia-letnisko

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Jedl­nia-Let­ni­sko (do 1917 Mo­krzec Swo­bo­da) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Jedl­nia-Let­ni­sko.

Jest sie­dzi­bą gminy Jedl­nia-Let­ni­sko. W la­tach 1945–1975 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go, na­to­miast potem w la­tach 1975–1998 do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


jedlnianin

miesz­ka­niec Jedl­ni-Let­ni­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jedlnianka

miesz­kan­ka Jedl­ni-Let­ni­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


jedlnieński

→ Jedl­nia-Let­ni­sko; jed­leń­ski


SJP.pl


jedn.

skrót od: jed­nost­ka


SJP.pl


jedna

forma li­czeb­ni­ka.

 (1.1) M. i W. ż. od: jeden

forma za­im­ka.

 (2.1) M. i W. ż. od: jeden

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: jed­nać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdna, AS: i ̯edna

Wiktionary


jednak

1. spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy prze­ciw­staw­ne lub od­mien­ne w tre­ści zda­nia lub czę­ści zdań
2. par­ty­ku­ła na­wią­zu­ją­ca do po­przed­niej wy­po­wie­dzi, pod­kre­śla­ją­ca, że coś się dzie­je, stało, mimo że spo­dzie­wa­no się czego in­ne­go


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) …łączy dwa zda­nia, w któ­rych zda­nie ze spój­ni­kiem wy­ra­ża sy­tu­a­cję, która pow­sta­ła w wy­ni­ku akcji ze zda­nia bez spój­ni­ka, a która nie była ocze­ki­wa­na przez mó­wią­ce­go

par­ty­ku­ła

 (2.1) …par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca sy­tu­a­cję nie­o­cze­ki­wa­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (2.1) Szef po­wie­dział, że jed­nak mu­si­my przyjść do biura jutro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdnak, AS: i ̯ednak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednaki, jednakowy

 przysł. jednako

 sp. jednakże

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ale, lecz, mimo że, wszelako, jednakże

 (2.1) mimo wszystko

Wiktionary


jednaki

taki sam; jed­na­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. książk. taki sam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla wszyst­kich był jed­na­ki los.

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. jednak

 przysł. jednako, jednakowo

 rzecz. jedynka ż., jedynak mos., jednostka ż., jednakość ż., jednakowość ż.

 przym. jednakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednakowy, taki sam, niezmienny, równy, stały

Wiktionary


jednako

przy­słó­wek

 (1.1) przest. jed­na­ko­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­na­ko umie­ra mądry i pro­stak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak mos., jednakowość ż., jednakość ż., jedność ż., jeden mos./mzw./n.

 przym. jednakowy, jednaki

 przysł. jednakowo

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary


jednakowiusieńki

zdrob­nie­nie od: jed­na­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jed­na­ko­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔvʲjüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: i ̯ednakovʹi ̯üśė̃ńḱi

Wiktionary


jednakowiuteńki

zdrob­nie­nie od: jed­na­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jed­na­ko­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔvʲjuˈtɛ̃ɲci, AS: i ̯ednakovʹi ̯utẽńḱi

Wiktionary


jednakowiutki

zdrob­nie­nie od: jed­na­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: jed­na­ko­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔˈvʲjutʲci, AS: i ̯ednakovʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednakowiuśki

Wiktionary


jednakowiuśki

zdrob­nie­nie od: jed­na­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jed­na­ko­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔˈvʲjüɕci, AS: i ̯ednakovʹi ̯üśḱi

Wiktionary


jednakowo

przy­słó­wek

 (1.1) tak samo, iden­tycz­nie, w taki sam spo­sób

spój­nik

 (2.1) gw-pl|War­mia. jed­nak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z sio­strą za­wsze ubie­ra­my się jed­na­ko­wo, bo je­ste­śmy bliź­niacz­ka­mi.

 (1.1) On bo­wiem stwo­rzył ma­łe­go i wiel­kie­go / i jed­na­ko­wo o wszyst­kich się tro­szczy, / ale moż­nym grozi su­ro­we ba­da­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnaˈkɔvɔ, AS: i ̯ednakovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak mos., jednakowość ż., jednakość ż., jedność ż., jeden

 przym. jednakowy, jednaki

 przysł. jednako

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tak samo, identycznie, przest. jednako

Wiktionary


jednakowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest jed­na­ko­we; cecha tych, któ­rzy są jed­na­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak mos., jedynka ż., jedność ż., jeden mos./mzw./n.

 przym. jednakowy, jednaki

 przysł. jednako, jednakowo

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary


jednakowoż

wzmoc­nio­na par­ty­ku­ła: jed­nak


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) książk. przest. jed­nak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem o go­dzi­nie trzy­na­stej z po­łud­nia ozwał się dzwon na ka­te­dral­nej wieży. Nie zro­zu­mia­no od razu, co to zna­czy, jed­na­ko­woż nie­po­kój po­czął pod­no­sić włosy na gło­wach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnaˈkɔvɔʃ, AS: i ̯ednakovoš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) a, ale, aliści, atoli, choć, jakkolwiek, jednak, niemniej jednak, jednakże, lecz, mimo to, natomiast, podczas gdy, pomimo tego, przeciwnie, tymczasem, zaś, za to

Wiktionary


jednakowożby

spój­nik "jed­na­ko­woż" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


jednakowy

taki sam; jed­na­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki sam, iden­tycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja córka i ja mamy jed­na­ko­wy kolor oczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnaˈkɔvɨ, AS: i ̯ednakovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostka ż., jednakowość ż., jedność ż., jedynak mos.

 przym. jednaki

 przysł. jednakowo, jednako

 partyk. jednak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednaki, bliźniaczy, taki sam, takiż, identyczny

Wiktionary


jednakość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­na­kie; cecha tych, któ­rzy są jed­na­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednaki

 przysł. jednako, jednakowo

 rzecz. jedynak mos.

Wiktionary


jednakoż

wzmoc­nio­ne "jed­nak"; jed­nak­że, jed­na­ko­woż


SJP.pl


jednakże

wzmoc­nio­ny spój­nik lub par­ty­ku­ła: jed­nak


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) wzmoc­nio­na forma spój­ni­ka jed­nak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oso­bi­ście nie czuł doń an­ty­pa­tii, jed­nak­że po­wszech­na fama gło­si­ła, iż są za­cię­ty­mi wro­ga­mi (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈnaɡʒɛ, AS: i ̯ednagže

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. jednak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemniej

Wiktionary


jednać

1. za­pew­niać sobie czy­jeś wzglę­dy; po­zy­ski­wać, zjed­ny­wać;
2. do­pro­wa­dzać po­róż­nio­nych do zgody; go­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) uspo­sa­biać kogoś do sie­bie przy­chyl­nie

 (1.2) przest. do­pro­wa­dzać po­róż­nio­nych do zgody

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny jed­nać się (dk. brak)

 (2.1) go­dzić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednanie n., pojednanie n., pojednywanie n., przejednanie n., przejednywanie n., przyjednanie n., wyjednanie n., wyjednywanie n., zjednanie n., zjednywanie n., jedynak mos.

 czas. pojednać dk., pojednywać ndk., przejednać dk., przejednywać ndk., przyjednać dk., wyjednać dk., wyjednywać ndk., zjednać dk., zjednywać ndk.

Wiktionary


jednia

1. źró­dło wszyst­kich bytów;
2. po­e­tyc­ko: jed­ność, nie­ro­zer­wal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. jed­ność, nie­ro­zer­wal­ność

 (1.2) filoz. do­sko­na­ły i nie­o­gra­ni­czo­ny byt ist­nie­ją­cy sam z sie­bie, sta­no­wią­cy źró­dło całej rze­czy­wi­sto­ści i pod­sta­wę jej ist­nie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedność ż., jeden n./mzw./mos.

 przym. pojedynczy, jednościowy

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary


jedniusieńki

zdrob­nie­nie od: jeden (je­dy­ny); jed­niu­teń­ki, jed­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jeden

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: i ̯edʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


jedniuteńki

zdrob­nie­nie od: jeden (je­dy­ny); jed­niu­sień­ki, jed­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jeden

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: i ̯edʹńutẽńḱi

Wiktionary


jedniutki

zdrob­nie­nie od: jeden (je­dy­ny); jed­niu­teń­ki, jed­niu­sień­ki


SJP.pl


jedno

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy cyfrę 1


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) tylko to

 (1.2) ca­łość

forma li­czeb­ni­ka.

 (3.1) M., B. i W. n. od: jeden

za­i­mek przy­miot­ny, forma flek­syj­na

 (4.1) M., B. i W. n. od: jeden

za­i­mek rze­czow­ny, forma flek­syj­na

 (5.1) M., B. i W. n. od: jeden

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedno wiem – ja już tam nie wrócę.

 (1.3) Tyle razy ci mó­wi­łem, a ty wciąż jedno.

 (2.1) Bo nie masz­ci zboża in­sze­go po­ży­tecz­niej­sze­go, jedno żyto, psze­ni­ca, jęcz­myk miły a owies.

 (3.1) Wy­o­braź sobie ko­cha­na, że w tym pla­ce­kac­ku jest tylko jedno jajko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdnɔ, AS: i ̯edno

Wiktionary

Powiązane:

 licz. jeden

 rzecz. jeden n./mzw./mos.

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) daw. jeno; współcz. jedynie, tylko, wyłącznie

Wiktionary


jedno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na jed­nost­ko­wość ele­men­tu, który na­zy­wa druga część zło­że­nia

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych pod­kre­śla­ją­cy jed­no­li­ty cha­rak­ter cze­goś lub toż­sa­mość z ele­men­tem, który na­zy­wa druga część zło­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) jednoar­ku­szo­wy • jednoda­nio­wy • jednoak­tów­ka • jednodniów­ka (itp.)

 (1.2) jednobrzmią­cy • jednogło­śny (itp.)

Wiktionary


jednoabonentowy

do­ty­czą­cy jed­ne­go abo­nen­ta


SJP.pl


jednoaktowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go aktu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) teatr. ma­ją­cy jeden akt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­no­ak­to­wy dra­mat dla dwóch ak­to­rów pow­stał w prze­cią­gu za­led­wie 9 dni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔakˈtɔvɨ, AS: i ̯ednoaktovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoaktówka ż.

Wiktionary


jednoaktówka

sztu­ka te­a­tral­na w jed­nym akcie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. utwór dra­ma­tycz­ny zbu­do­wa­ny z jed­ne­go aktu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaz­wy­czaj jed­no­ak­tów­ka­mi są ko­me­die.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔakˈtufka, AS: i ̯ednoaktufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoaktowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktówka

Wiktionary


jednoamperowy

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. o prą­dzie ma­ją­cy na­tę­że­nie jed­ne­go am­pe­ra

 (1.2) techn. mo­gą­cy pra­co­wać z prą­dem o na­tę­że­niu jed­ne­go am­pe­ra

Wiktionary


jednoarkuszowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go ar­ku­sza


SJP.pl


jednoarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię jed­ne­go ara (100 m^2)


SJP.pl


jednoaspektowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go aspek­tu


SJP.pl


jednoatomowy

zwią­za­ny z po­je­dyn­czym ato­mem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. chem. zło­żo­ny z jed­ne­go atomu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lam­pach ga­zo­wa­nych sto­su­je się naj­czę­ściej jed­no­a­to­mo­we pier­wiast­ki z grupy gazów szla­chet­nych […] oraz pary rtęci; cha­rak­te­ry­zu­ją się one cząst­ka­mi jed­no­a­to­mo­wy­mi.

Wiktionary


jednobarwność

jed­no­li­tość ko­lo­ru; jed­no­ko­lo­ro­wość, mo­no­chro­ma­tycz­ność


SJP.pl


jednobarwny

bę­dą­cy jed­ne­go ko­lo­ru; jed­no­ko­lo­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jedną barwę

 (1.2) szach. o goń­cach po­ru­sza­ją­cy się po po­lach tego sa­me­go ko­lo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dali widać błę­kit­ne Ape­ni­ny, góry spa­lo­ne od słoń­ca – jed­no­barw­ną smugę.

 (1.2) Te­ma­tem na­szych roz­wa­żań są koń­ców­ki skocz­ko­we, goń­co­we (z róż­no­barw­ny­mi i jed­no­barw­ny­mi) oraz skocz­ko­wo-goń­co­we, które sto­sun­ko­wo czę­sto zda­rza­ją się w par­tiach prak­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈbarvnɨ, AS: i ̯ednobarvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednobarwność ż.

 przysł. jednobarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednokolorowy, monochromatyczny, gładki

 (1.2) jednokolorowy

Wiktionary


jednobiegowy

1. o me­cha­niz­mie na­pę­do­wym: ma­ją­cy jeden bieg;
2. o po­jeź­dzie: wy­po­sa­żo­ny w me­cha­nizm na­pę­do­wy o jed­nym biegu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. o me­cha­niz­mie na­pę­do­wym: taki, który ma jeden bieg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klat­ka scho­do­wa była jed­no­bie­go­wa z dru­gie­go na trze­cie pię­tro i dwu­bie­go­wa z pier­wsze­go na dru­gie z tym, że jeden bieg był znacz­nie dłuż­szy od dru­gie­go.

Wiktionary


jednobiegunowość

→ jed­no­bie­gu­no­wy


SJP.pl

Patrz:

jednobiegunowy

jednobiegunowy

po­sia­da­ją­cy jeden bie­gun


SJP.pl


jednobieżność

→ jed­no­bież­ny


SJP.pl

Patrz:

jednobieżny

jednobieżny

da­ją­cy się wy­kre­ślić bez odry­wa­nia pi­sa­ka od pa­pie­ru


SJP.pl


jednobitowy

1. za­wie­ra­ją­cy jeden bit;
2. dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści jed­ne­go bitu


SJP.pl


jednobocznie

→ jed­no­bocz­ny


SJP.pl

Patrz:

jednoboczny

jednobramkowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się strze­le­niem jed­nej bram­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. li­czą­cy jedną bram­kę, jed­ne­go gola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrom­na jed­no­bram­ko­wa za­licz­ka Ko­le­jo­rza wy­wal­czo­na w Dnie­pro­pie­trow­sku oka­za­ła się wy­star­cza­ją­ca – mistrz Pol­ski awan­so­wał do fazy gru­po­wej Ligi Eu­ro­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔbrãmˈkɔvɨ, AS: i ̯ednobrãmkovy

Wiktionary


jednobranżowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej bran­ży


SJP.pl


jednobryłowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej bryły


SJP.pl


jednobrzeżny

ma­ją­cy jeden brzeg, zwią­za­ny z jed­nym brze­giem


SJP.pl


jednobrzmiący

ma­ją­cy jed­na­ko­we brzmie­nie; zgod­ny co do tre­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jed­na­ko­we brzmie­nie

 (1.2) ma­ją­cy jed­na­ko­wą treść; iden­tycz­ny co do tre­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) - Jeśli wy­po­wiedź pre­zy­den­ta Ra­dom­ska była cy­to­wa­na przez kilka dzien­ni­ków i jest ona jed­nobrz­mią­ca, to jest to jed­noz­nacz­na od­po­wiedź na to, czy on to po­wie­dział, czy nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈbʒmʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: i ̯ednobžmʹi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednobrzmiąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) identyczny

Wiktionary


jednobrzuścowy

ma­ją­cy jeden brzu­siec


SJP.pl


jednobębnowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go bębna


SJP.pl


jednocalowy

ma­ją­cy dłu­gość jed­ne­go cala


SJP.pl


jednocentowy

o no­mi­na­le jed­ne­go centa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy jed­ne­go centa, ma­ją­cy war­tość jed­ne­go centa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: i ̯ednocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednocentówka

Wiktionary


jednocentówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le jed­ne­go centa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le jed­ne­go centa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: i ̯ednocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednocentowy

Wiktionary


jednochodziec

czwo­ro­noż­ne zwie­rzę o cha­rak­te­ry­stycz­nym cho­dzie, po­le­ga­ją­cym na jed­no­czes­nym sta­wia­niu obu pra­wych nóg na prze­mian z obie­ma le­wy­mi


SJP.pl


jednocukier

wę­glo­wo­dan za­wie­ra­ją­cy 3-7 ato­mów węgla; cu­kier pro­sty, mo­no­cu­kier, mo­no­sa­cha­ryd


SJP.pl


jednocyfrowość

→ jed­no­cy­fro­wy


SJP.pl

Patrz:

jednocyfrowy

jednocyfrowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej cyfry


SJP.pl


jednocylindrowy

ma­ją­cy jeden cy­lin­der, np. sil­nik jed­no­cy­lin­dro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. ma­ją­cy jeden cy­lin­der

Wiktionary


jednoczasowy

śro­do­wi­sko­wo: wy­ko­ny­wa­ny w tym samym cza­sie, prze­pro­wa­dza­ny w jed­nym eta­pie


SJP.pl


jednoczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|jed­no­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zjednoczenie n., jedynak mos.

 czas. jednoczyć ndk., zjednoczyć dk.

Wiktionary


jednoczepek

1. ro­dzaj ro­ślin z rzędu ka­lo­briow­ców;
2. jed­no­cze­pek Ho­o­ke­ra - ga­tu­nek msza­ka, w Pol­sce praw­nie chro­nio­ny


SJP.pl


jednoczepkowate

ro­dzi­na msza­ków z rzędu ka­lo­briow­ców


SJP.pl


jednoczerpakowy

po­sia­da­ją­cy jeden czer­pak


SJP.pl


jednoczerparkowy

po­sia­da­ją­cy jedną czer­par­kę


SJP.pl


jednoczesność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jed­no­czes­ne, co od­by­wa się w tym samym cza­sie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoczesny

 przysł. jednocześnie

 rzecz. jedynak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symultaniczność

Wiktionary


jednoczesny

za­cho­dzą­cy w tym samym cza­sie, w tej samej chwi­li


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się, za­cho­dzą­cy w tym samym cza­sie, w tej samej chwi­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzej obec­ni w mie­ście człon­ko­wie przysz­łe­go Rządu Na­ro­do­we­go stra­ci­li głowę i po­sta­no­wi­li od­wo­łać wy­buch pow­sta­nia; w parę go­dzin póź­niej cof­nę­li i ten roz­kaz od­wo­ław­czy. W ten spo­sób za­ła­mał się plan jed­no­czes­ne­go, ogól­no­pol­skie­go wy­bu­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈt͡ʃɛsnɨ, AS: i ̯ednočesny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoczesność ż.

 przysł. jednocześnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) równoczesny

Wiktionary


jednocześnie

przy­słó­wek

 (1.1) w tej samej chwi­li, w jed­nym cza­sie

 (1.2) naraz, rów­no­le­gle

 (1.3) za­ra­zem, rów­nież (sy­gna­li­zu­je kon­trast w opi­sie cze­goś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do mety do­tar­li jed­no­cze­śnie.

 (1.2) Nie mo­żesz robić dwóch rze­czy jed­no­cze­śnie.

 (1.2) Kom­pu­ter może jed­no­cze­śnie wy­ko­ny­wać kilka pro­gra­mów.

 (1.3) Ko­chał ją i nie­na­wi­dził jed­no­cze­śnie.

 (1.3) Nowe ma­te­ria­ły są jed­no­cze­śnie ela­stycz­ne i trwa­łe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈt͡ʃɛɕɲɛ, AS: i ̯ednočeśńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoczesność ż.

 przym. jednoczesny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symultanicznie, równocześnie, w tym samym czasie

 (1.2) naraz, symultanicznie, za jednym zamachem, równolegle

 (1.3) równocześnie, zarazem, również, także

Wiktionary


jednoczuby

ma­ją­cy jeden czub


SJP.pl


jednoczujnikowy

ma­ją­cy jeden czuj­nik


SJP.pl


jednoczynnikowy

uwa­run­ko­wa­ny jed­nym czyn­ni­kiem


SJP.pl


jednoczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zjed­no­czyć)

 (1.1) łą­czyć do wspól­ne­go dzia­ła­nia wokół ja­kiejś idei

 (1.2) spa­jać coś z czymś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny jed­no­czyć się (dk. zjed­no­czyć się)

 (2.1) łą­czyć się z kimś do wspól­ne­go dzia­ła­nia wokół ja­kiejś idei

 (2.2) łą­czyć się w jedno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­śla­do­wa­nia jed­no­czą i krze­pią prze­śla­do­wa­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoczenie n., jedność ż., zjednoczenie n., jedynak mos.

 czas. zjednoczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łączyć, spajać

 (2.2) łączyć się

Wiktionary


jednoczęściowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej czę­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­nej czę­ści

Wiktionary


jednoczłonowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go czło­nu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy jeden człon, skła­da­ją­cy się z jed­ne­go czło­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: i ̯ednoču̯õnovy

Wiktionary


jednodaniowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go dania


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­ne­go dania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak zacz­ną do­wo­zić obia­dy z Cie­sza­no­wa, to po pier­wsze będą one uboż­sze, bo jed­no­da­nio­we, a po dru­gie bę­dzie trze­ba pła­cić ponad 50 zł mie­sięcz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔdãˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednodãńovy

Wiktionary


jednodawkowy

wy­ma­ga­ją­cy jed­nej dawki


SJP.pl


jednodniowość

→ jed­nod­nio­wy


SJP.pl

Patrz:

jednodniowy

jednodniowy

trwa­ją­cy jeden dzień


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy jeden dzień

 (1.2) ma­ją­cy jeden dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­łem się na jed­nod­nio­wą wy­ciecz­kę w Tatry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈdʲɲɔvɨ, AS: i ̯ednodʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednodniówka ż.

Wiktionary


jednodniówka

cza­so­pis­mo oko­licz­no­ścio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. wy­daw­nict­wo oka­zyj­ne, ape­rio­dycz­ne;

 (1.2) teatr. przed­sta­wie­nie wy­sta­wia­ne tylko w jed­nym dniu

 (1.3) ornit. zo­o­techn. pis­klę dro­biu do 24 do 36 h od wy­klu­cia

Wiktionary

Jed­nod­niów­ka – cza­so­pis­mo oko­licz­no­ścio­we wy­da­ne jed­no­ra­zo­wo, wy­daw­nict­wo oka­zyj­ne, ape­rio­dycz­ne.

Jed­nod­niów­ki są za­li­cza­ne do prasy w sze­ro­kim zna­cze­niu, ale nie sta­no­wią jej czę­ści pod wzglę­dem praw­nym z po­wo­du swo­jej nie­pe­rio­dycz­no­ści. Wy­da­wa­ne są zwy­kle przez in­sty­tu­cje, or­ga­ni­za­cje, sto­wa­rzy­sze­nia i in., nie­po­sia­da­ją­ce swo­ich re­gu­lar­nych or­ga­nów pra­so­wych, z okaz­ji waż­nych wy­da­rzeń (rocz­ni­ce, zja­zdy, kon­fe­ren­cje itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten wiersz opu­bli­ku­ję w szkol­nej jed­nod­niów­ce z okaz­ji świę­ta pa­tro­na szko­ły.

 (1.2) Pier­wszy raz Kwiat­kow­ska wy­stą­pi­ła w jed­nod­niów­ce w te­a­trze rap­so­dycz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednodniowy

Wiktionary


jednodolarowy

ma­ją­cy war­tość jed­ne­go do­la­ra, kosz­tu­ją­cy jed­ne­go do­la­ra


SJP.pl


jednodolarówka

mo­ne­ta lub ban­knot o no­mi­na­le jed­ne­go do­la­ra


SJP.pl


jednodomowość

od­by­wa­nie ca­łe­go cyklu roz­wo­jo­we­go pa­so­ży­ta na jed­nym ży­wi­cie­lu


SJP.pl

Jed­no­do­mo­wość, au­to­e­cja, ho­mo­e­cja – w od­nie­sie­niu do pa­so­ży­tów okre­śle­nie cechy po­le­ga­ją­cej na prze­bie­gu ca­łe­go cyklu ży­cio­we­go na lub w or­ga­niz­mie po­je­dyn­cze­go ży­wi­cie­la. Przy­kła­dem pa­so­ży­ta jed­no­do­mo­we­go jest rdza pra­wo­śla­zu ogro­do­we­go "Puc­ci­nia mal­va­ce­a­rum". Ter­min sta­no­wi także al­ter­na­tyw­ne okre­śle­nie dla jed­no­pien­no­ści.

Wikipedia


jednodomowy

pa­so­żyt jed­no­do­mo­wy - or­ga­nizm pa­so­ży­tu­ją­cy na osob­ni­kach na­le­żą­cych do jed­ne­go ga­tun­ku; pa­so­żyt mo­nok­se­nicz­ny


SJP.pl


jednodrzwiowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jedne drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: i ̯ednoḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


jednodziałowy

o in­sty­tu­cji: ma­ją­cy jeden dział


SJP.pl


jednodzielny

okno jed­no­dziel­ne - okno ma­ją­ce jedno skrzy­dło


SJP.pl


jednodzietność

→ jed­no­dziet­ny


SJP.pl

Patrz:

jednodzietny

jednoekranowy

ma­ją­cy jeden ekran


SJP.pl


jednoelementowy

zło­żo­ny z jed­ne­go ele­men­tu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który za­wie­ra, skła­da się z jed­ne­go ele­men­tu

Wiktionary


jednoetapowo

przy­słó­wek

 (1.1) w jed­nym eta­pie, jed­nej fazie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rze­pak zbie­ra­no ro­krocz­nie jed­no­e­ta­po­wo kom­baj­nem po­let­ko­wym w ter­mi­nach 16–29 lipca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɛtaˈpɔvɔ, AS: i ̯ednoetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoetapowy

 rzecz. jednoetapowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednofazowo, jednostopniowo

Wiktionary


jednoetapowość

→ jed­no­e­ta­po­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­no­e­ta­po­we

Wiktionary

Patrz:

jednoetapowy

Powiązane:

 przym. jednoetapowy

 przysł. jednoetapowo

Wiktionary


jednoetapowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go etapu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­ne­go etapu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɛtaˈpɔvɨ, AS: i ̯ednoetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednoetapowo

 rzecz. jednoetapowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostopniowy, jednofazowy

Wiktionary


jednoetatowy

zwią­za­ny z jed­nym eta­tem


SJP.pl


jednofazowo

przy­słó­wek

 (1.1) w jed­nej fazie, jed­nym eta­pie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbio­ru na­sion do­ko­ny­wa­no co­rocz­nie jed­no­fa­zo­wo kom­baj­nem po­let­ko­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔfaˈzɔvɔ, AS: i ̯ednofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednoetapowo, jednostopniowo

Wiktionary


jednofazowy

prąd jed­no­fa­zo­wy - prąd zmien­ny, któ­re­go na­tę­że­nie zmie­nia się we­dług praw ruchu har­mo­nicz­ne­go, pro­ste­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­nej fazy (jed­ne­go etapu)

 (1.2) fiz. chem. skła­da­ją­cy się z jed­nej fazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pod­czas zwar­cia jed­no­fa­zo­we­go na­pię­cia skła­do­wej zgod­nej, skła­do­wej prze­ciw­nej i skła­do­wej ze­ro­wej są równe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔfaˈzɔvɨ, AS: i ̯ednofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostopniowy, jednoetapowy

Wiktionary


jednofotonowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go fo­to­nu


SJP.pl


jednofrakcjowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej frak­cji


SJP.pl


jednofrankowy

ma­ją­cy war­tość jed­ne­go fran­ka


SJP.pl


jednofunkcyjny

ma­ją­cy jedną funk­cję; mo­no­funk­cyj­ny


SJP.pl


jednofuntowy

ma­ją­cy war­tość jed­ne­go funta


SJP.pl


jednogarb

wiel­błąd jed­no­garb­ny; dro­ma­der


SJP.pl


jednogarbny

wiel­błąd jed­no­garb­ny - wiel­błąd o jed­nym gar­bie, ho­do­wa­ny w Azji i w Afry­ce; dro­ma­der


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o wiel­błą­dach: ma­ją­cy jeden garb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­błą­dy jako zwie­rzę­ta ho­dow­la­ne są kos­mo­po­li­tycz­ne. Wy­stę­pu­ją w po­sta­ci dwóch ga­tun­ków: wiel­błąd jed­no­garb­ny (dro­ma­der) i dwu­garb­ny (bak­trian).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈɡarbnɨ, AS: i ̯ednogarbny

Wiktionary


jednogarnkowy

go­to­wa­ny w jed­nym na­czy­niu


SJP.pl


jednogarnkówka

po­tocz­nie: wie­los­kład­ni­ko­wa po­tra­wa przy­go­to­wa­na w jed­nym garn­ku; danie jed­no­garn­ko­we


SJP.pl


jednogatunkowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go ga­tun­ku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy jeden ga­tu­nek, skła­da­ją­cy się z jed­ne­go ga­tun­ku

Wiktionary


jednogenowy

do­ty­czą­cy jed­ne­go genu


SJP.pl


jednogodzinny

trwa­ją­cy go­dzi­nę; go­dzin­ny; jed­no­go­dzi­no­wy (rzad­ko)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy jedną go­dzi­nę

 (1.2) bę­dą­cy w wieku jed­nej go­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby obli­czyć do­bo­wą sumę pro­mie­nio­wa­nia bez­poś­red­nie­go przy­pa­da­ją­cą na po­wierzch­nię po­zio­mą na­le­ży wy­li­czyć jego sumy w po­szcze­gól­nych prze­dzia­łach jed­no­go­dzin­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: i ̯ednogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


jednogodzinowy

prze­sta­rza­le: trwa­ją­cy go­dzi­nę; jed­no­go­dzin­ny, go­dzin­ny


SJP.pl


jednogramowy

wa­żą­cy jeden gram


SJP.pl


jednogroszowy

ma­ją­cy war­tość jed­ne­go gro­sza


SJP.pl


jednogroszówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le jed­ne­go gro­sza; gro­szów­ka, gro­szak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si jeden grosz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɡrɔˈʃufka, AS: i ̯ednogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednogroszowy

Wiktionary


jednogłos

śpie­wa­nie na jeden głos


SJP.pl


jednogłoskowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej gło­ski


SJP.pl


jednogłosowo

przy­słó­wek

 (1.1) muz. wy­ko­nu­jąc jed­nym gło­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka pie­śni wy­ko­na­no jed­no­gło­so­wo z akom­pa­nia­men­tem for­te­pia­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednogłosowość ż.

 przym. jednogłosowy

Wiktionary


jednogłosowość

1. śpie­wa­nie lub re­cy­to­wa­nie jed­nym gło­sem;
2. bu­do­wa ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, w któ­rym wy­stę­pu­je tylko jeden głos pro­wa­dzą­cy me­lo­dię;
3. zgod­ność opi­nii na jakiś temat; jed­no­gło­śność, jed­no­myśl­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wy­ko­ny­wa­nie ut­wo­rów przez so­li­stę lub jed­nym gło­sem

 (1.2) muz. odz­na­cza­nie się przez utwór tylko jedną linią me­lo­dycz­ną

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednogłosowy

 przysł. jednogłosowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monofonia, monodia

Wiktionary


jednogłosowy

ma­ją­cy jedną linię me­lo­dycz­ną


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. wy­ko­ny­wa­ny przez so­li­stę jed­nym gło­sem

 (1.2) muz. odz­na­cza­ją­cy się jedną linią me­lo­dycz­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śpiew­nik z pie­śnia­mi jed­no­gło­so­wy­mi wy­da­no w 1557 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednogłosowość ż.

 przysł. jednogłosowo

Wiktionary


jednogłowicowy

wy­po­sa­żo­ny w jedną gło­wi­cę


SJP.pl


jednogłowy

ma­ją­cy jedną głowę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy tylko jedną głowę

Wiktionary


jednogłośnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bez ani jed­ne­go głosu sprze­ci­wu; wszyst­ki­mi gło­sa­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­dzie­my na wcza­sy do Ku­do­wy-Zdro­ju, je­że­li jed­no­gło­śnie to usta­li­my.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednogłośność ż.

 przym. jednogłośny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednomyślnie, zgodnie

Wiktionary


jednogłośność

zgod­ność opi­nii na jakiś temat; jed­no­gło­so­wość, jed­no­myśl­ność


SJP.pl


jednogłośny

1. jed­no­myśl­ny; zgod­ny;
2. brzmią­cy jako jeden głos


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jed­no­myśl­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ, AS: i ̯ednogu̯ośny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednogłośnie

 rzecz. jednogłośność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednomyślny, zgodny

Wiktionary


jednohektarowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go hek­ta­ra, ma­ją­cy po­wierzch­nię jed­ne­go hek­ta­ra


SJP.pl


jednoigielny

sosna jed­no­i­giel­na - ga­tu­nek drze­wa igla­ste­go z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych


SJP.pl


jednoigłowy

wy­po­sa­żo­ny w jedną igłę


SJP.pl


jednoimienny

1. ma­ją­cy tylko jedno imię;
2. ma­ją­cy takie samo imię lub naz­wi­sko jak ktoś inny;
3. bę­dą­cy tego sa­me­go ro­dza­ju, ga­tun­ku co inny; jed­no­rod­ny


SJP.pl


jednoizbowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej izby


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­nej izby, po­je­dyn­cze­go po­mie­szcze­nia

 (1.2) polit. skła­da­ją­cy się z jed­nej izby par­la­men­tar­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty­po­wy sza­łas to jed­no­i­zbo­wa chata bez okien i ko­mi­na.

 (1.2) W Fin­lan­dii wła­dzę usta­wo­daw­czą spra­wu­je jed­no­i­zbo­wa Edu­skun­ta wy­bie­ra­na co 4 lata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoizbowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) unikameralny

Wiktionary


jednoizbówka

po­mie­szcze­nie skła­da­ją­ce się z jed­nej izby


SJP.pl


jednojajeczny

1. ma­ją­cy w skła­dzie jedno jajko;
2. żar­to­bli­wie:
a) tylko tylko jedno jądro;
b) po­cho­dzą­cy z tej samej ko­mór­ki ja­jo­wej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­wie­ra jedno jajko (na pewną por­cję)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔjäˈjɛt͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoi ̯äi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednojajowy

Wiktionary


jednojezdniowy

ma­ją­cy jedną jezd­nię


SJP.pl


jednojezdniówka

po­tocz­nie: droga z jedną jezd­nią


SJP.pl


jednojądrowy

ma­ją­cy jedno jądro; jed­no­ją­drza­sty


SJP.pl


jednojądrzasty

ma­ją­cy jedno jądro; jed­no­ją­dro­wy


SJP.pl


jednojęzyczność

→ jed­no­ję­zycz­ny


SJP.pl

Patrz:

jednojęzyczny

jednojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się jed­nym ję­zy­kiem;
2. na­pi­sa­ny w jed­nym ję­zy­ku;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się jed­nym ję­zy­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się jed­nym ję­zy­kiem

 (1.2) na­pi­sa­ny w jed­nym ję­zy­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednojęzyczność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jednojęzykowy

Wiktionary


jednojęzykowy

przy­miot­nik

 (1.1) zob. jed­no­ję­zycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: i ̯ednoi ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednojęzyczny

Wiktionary


jednokadłubowiec

sta­tek o jed­nym ka­dłu­bie


SJP.pl


jednokadłubowy

ma­ją­cy jeden ka­dłub, np. sta­tek jed­no­ka­dłu­bo­wy


SJP.pl


jednokanałowy

o urzą­dze­niu elek­tro­nicz­nym: ma­ją­cy jeden kanał umoż­li­wia­ją­cy prze­kaz sy­gna­łów elek­trycz­nych


SJP.pl


jednokaratowy

wa­żą­cy jeden karat


SJP.pl


jednokartkowy

ma­ją­cy jedną kart­kę


SJP.pl


jednokasetowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przez­na­czo­ny na jedną ka­se­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słu­cha­li­śmy Wałów Ja­giel­loń­skich na jed­no­ka­se­to­wym ma­gne­to­fo­nie po­ży­czo­nym od Pawła.

Wiktionary


jednokierunkowość

→ jed­no­kie­run­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

jednokierunkowy

jednokierunkowy

od­by­wa­ją­cy się tylko w jed­nym kie­run­ku; jed­no­stron­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy, po­ru­sza­ją­cy się w jed­nym kie­run­ku

 (1.2) bio­rą­cy pod uwagę jeden aspekt; jed­no­stron­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od Lip­ska do Koń­skich była to szosa jed­no­kie­run­ko­wa, dzi­wacz­ny kręty pro­dukt fan­taz­ji dro­gow­ców, wy­ma­ga­ją­cy od kie­row­cy od­wa­gi i doś­wiad­cze­nia.

 (1.2) Pow­sta­je bo­wiem men­tal­ność wąska, zam­knię­ta, jed­no­kie­run­ko­wa, która odrzu­ca wszyst­ko, co inne i co nie pot­wier­dza jej prze­ko­na­nia o włas­nej wy­jąt­ko­wo­ści, wyż­szo­ści, su­pre­ma­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔcɛrũŋˈkɔvɨ, AS: i ̯ednoḱerũŋkovy

Wiktionary


jednokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość jed­ne­go ki­lo­me­tra, wy­no­szą­cy jeden ki­lo­metr


SJP.pl


jednokilowy

po­tocz­nie: jed­no­ki­lo­gra­mo­wy


SJP.pl


jednoklamrowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej klam­ry


SJP.pl


jednoklasowość

→ jed­no­kla­so­wy


SJP.pl

Patrz:

jednoklasowy

jednoklasowy

szko­ła jed­no­kla­so­wa - szko­ła bez po­dzia­łu na klasy


SJP.pl


jednoklasówka

po­tocz­nie: szko­ła jed­no­kla­so­wa


SJP.pl


jednokolorowość

→ jed­no­ko­lo­ro­wy


SJP.pl

Patrz:

jednokolorowy

jednokolorowy

bę­dą­cy jed­ne­go ko­lo­ru; jed­no­barw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jeden kolor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy uczest­nik gali ubrał się w strój jed­no­ko­lo­ro­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednokolorowo

 przym. kolorowy

 rzecz. kolorowy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednobarwny, monochromatyczny

Wiktionary


jednokolumnowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej ko­lum­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z jed­nej ko­lum­ny

Wiktionary


jednokomorowy

ma­ją­cy jedną ko­mo­rę, np. serce jed­no­ko­mo­ro­we


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jedną ko­mo­rę

Wiktionary


jednokomórkowiec

or­ga­nizm jed­no­ko­mór­ko­wy (or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy skła­da­ją­cy się z jed­nej ko­mór­ki)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. or­ga­nizm skła­da­ją­cy się tylko z jed­nej ko­mór­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯ednokõmurkovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednokomórkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikroorganizm

Wiktionary


jednokomórkowy

o or­ga­niz­mie ro­ślin­nym lub zwie­rzę­cym: skła­da­ją­cy się z jed­nej ko­mór­ki (np. jed­no­ko­mór­ko­wy glon, jed­no­ko­mór­ko­we bak­te­rie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. skła­da­ją­cy się z jed­nej ko­mór­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część grzy­bów to or­ga­niz­my jed­no­ko­mór­ko­we, ale w więk­szo­ści na­le­żą do grupy wie­lo­ko­mór­ko­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ, AS: i ̯ednokõmurkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokomórkowiec m.

Wiktionary


jednokondygnacyjny

ma­ją­cy jedną kon­dy­gna­cję


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma tylko jedną kon­dy­gna­cję

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parterowy

Wiktionary


jednokonka

daw­niej: po­jazd za­przę­żo­ny w jed­ne­go konia


SJP.pl


jednokonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w jed­ne­go konia;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc jed­ne­go konia me­cha­nicz­ne­go


SJP.pl


jednokopytne

zwie­rzę­ta ssące z rzędu nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, ma­ją­ce nogi za­koń­czo­ne ko­py­tem ro­go­wym


SJP.pl


jednokoralowy

ka­zu­ar jed­no­ko­ra­lo­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ka­zu­a­ro­wa­tych


SJP.pl


jednokoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 1 ko­ro­nę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: i ̯ednokorõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokoronówka

Wiktionary


jednokoronówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le 1 ko­ro­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy może pan roz­mie­nić ban­knot 20-ko­ro­no­wy na jed­no­ko­ro­nów­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔrɔ̃ˈnufka, AS: i ̯ednokorõnufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednokoronowy

Wiktionary


jednokołowiec

po­jazd o jed­nym kole; mo­no­cykl


SJP.pl

Jed­no­ko­ło­wiec, mo­no­cykl – jed­no­śla­do­wy po­jazd sa­mo­cho­do­wy, po­sia­da­ją­cy jedno koło jezd­ne.

Naj­czę­ściej spo­ty­ka­ną wer­sją mo­no­cy­kla jest po­jazd, w któ­rym kie­row­ca sie­dzi w fo­te­lu wbu­do­wa­nym w obręcz du­że­go koła jezd­ne­go. Po­mysł na tego typu roz­wią­za­nie tech­nicz­ne pow­stał w XIX wieku i jest do tej pory sto­so­wa­ny przez więk­szość kon­struk­to­rów i firm pro­du­ku­ją­cych jed­no­ko­łow­ce z sil­ni­kiem spa­li­no­wym.

Wikipedia


jednokołowy

ma­ją­cy jedno koło, np. rower jed­no­ko­ło­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma jedno koło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ręcz­ne­go tran­spor­tu pa­li­wa służą jed­no­ko­ło­we tacz­ki lub dwu­ko­ło­we wózki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔˈwɔvɨ, AS: i ̯ednokou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokółka ż.

Wiktionary


jednokośny

o łą­kach itp.: ko­szo­ny raz w roku


SJP.pl


jednokreślność

jedno z przeksz­tał­ceń kon­fo­rem­nych; ho­mo­gra­fia


SJP.pl


jednokreślny

ok­ta­wa jed­no­kreśl­na - jedna z oktaw (dźwię­ki oz­na­cza­ne ma­ły­mi li­te­ra­mi z je­dyn­ką arab­ską w gór­nym in­dek­sie); ok­ta­wa raz­kreśl­na (czę­ściej)


SJP.pl


jednokrok

ro­dzaj nar­ciar­skiej tech­ni­ki bie­go­wej


SJP.pl


jednokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) jeden raz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby uak­tyw­nić wy­bra­ną ko­mór­kę, ustaw w jej ob­sza­rze kur­sor myszy (przyj­mu­ją­cy po­stać krzy­ży­ka) i kli­knij jed­no­krot­nie lewym przy­ci­skiem myszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokrotność ż.

 przym. jednokrotny

 przysł. jedenkroć, jednokroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. jedenkroć, jednokroć

Wiktionary


jednokrotność

→ jed­no­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

jednokrotny

jednokrotny

wy­stę­pu­ją­cy tylko jeden raz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­stę­pu­ją­cy tylko jeden raz, nie pow­ta­rza­ją­cy się po raz drugi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­no­ra­zów­ki są przed­mio­ta­mi jed­no­krot­ne­go użyt­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈkrɔtnɨ, AS: i ̯ednokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokrotność ż.

 licz. jednokrotnie

 przysł. jednokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednorazowy

Wiktionary


jednokształtność

→ jed­noksz­tałt­ny


SJP.pl

Patrz:

jednokształtny

jednokształtny

po­sia­da­ją­cy jeden, okre­ślo­ny kształt


SJP.pl


jednokwiatowe

grupa ro­ślin dwu­li­ścien­nych z pod­kla­sy wol­no­płat­ko­wych; Mo­noch­la­my­de­ae, jed­no­ok­wia­to­we


SJP.pl


jednokwiatowy

1. o ce­chach jed­nok­wia­to­wych (grupa ro­ślin);
2. gru­szycz­nik jed­nok­wia­to­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; gru­szycz­ka jed­nok­wia­to­wa, mo­ne­zes jed­nok­wia­to­wy;
3. ro­gow­ni­ca jed­nok­wia­to­wa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych;
4. goź­dzi­ko­wiec jed­nok­wia­to­wy - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; pier­nia jed­nok­wia­to­wa, eu­ge­nia jed­nok­wia­to­wa, pi­tan­ga;
5. brze­ży­ca jed­nok­wia­to­wa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy jeden kwiat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat mrz., kwietnik mzw./mrz.

Wiktionary


jednokładność

przeksz­tał­ce­nie ge­o­me­trycz­ne w jed­noz­nacz­ny spo­sób przy­po­rząd­ko­wu­ją­ce każ­de­mu punk­to­wi jed­nej prze­strze­ni inny punkt prze­strze­ni dru­giej; ho­mo­te­tia


SJP.pl

Jed­no­kład­ność, ho­mo­te­tia (gr. ὁμοίως + θέσεις = po­kre­wień­stwo) o środ­ku for­mu­la_1 i nie­ze­ro­wej skali for­mu­la_2 – odw­zo­ro­wa­nie ge­o­me­trycz­ne pro­stej, pła­szczyz­ny lub prze­strze­ni, okre­ślo­ne na­stę­pu­ją­co:

Wikipedia


jednokładny

→ jed­no­kład­ność


SJP.pl

Patrz:

jednokładność

jednokłosowy

ma­ją­cy jeden kłos


SJP.pl


jednolampowy

ma­ją­cy jedną lampę ra­dio­wą


SJP.pl


jednolatek

zwie­rzę, ro­śli­na lub przed­miot ma­ją­ce jeden rok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec ma­ją­cy jeden rok

 (1.2) osoba w tym samym wieku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę lub rzecz ma­ją­ce jeden rok

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: jed­no­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlatɛk, AS: i ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednolatka ż.

 przym. jednoletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) równolatek, rówieśnik

Wiktionary


jednolatka

rocz­niacz­ka;
1. dziew­czyn­ka ma­ją­ca jeden rok;
2. sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca jeden rok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca jeden rok

 (1.2) dziew­czy­na lub ko­bie­ta w tym samym wieku

 (1.3) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca jeden rok

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od jed­no­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlatka, AS: i ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednolatek m.

 przym. jednoletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) równolatka, rówieśnica, rówieśniczka

Wiktionary


jednolekowy

do­ty­czą­cy jed­ne­go leku


SJP.pl


jednoletni

ma­ją­cy rok, trwa­ją­cy rok itp.; jed­no­rocz­ny; rocz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jeden rok

 (1.2) trwa­ją­cy jeden rok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: i ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednolatek m., jednolatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jednoroczny

Wiktionary


jednolicie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób jed­no­li­ty, ujed­no­li­co­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W związ­ku z tym, że kluby nie były w sta­nie usta­lić jed­no­li­cie, jaka in­for­ma­cja ma być przez Sejm roz­pa­try­wa­na, będę pod­da­wał po kolei pod gło­so­wa­nie te czte­ry pro­po­zy­cje.

 (1.1) - Na honor! - za­piał mło­dzień­czym gło­sem drugi, z tar­czą jed­no­li­cie błę­kit­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlʲit͡ɕɛ, AS: i ̯ednolʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednolity

 czas. ujednolicić, ujednolicać

 rzecz. ujednolicenie n., jednolitość ż.

Wiktionary


jednoliciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jed­no­li­cie


SJP.pl


jednolinijkowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) frag­ment tek­stu lub kodu długi na jedną li­nij­kę; bar­dzo krót­ka wy­po­wiedź, wia­do­mość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednolinijkowy

Wiktionary


jednolinijkowy

sta­no­wią­cy jedną li­nij­kę; jed­no­wer­so­wy


SJP.pl


jednoliniowy

ma­ją­cy jedną linię, zwią­za­ny z jedną linią


SJP.pl


jednolistkowy

ma­ją­cy jeden li­stek


SJP.pl


jednolistny

ma­ją­cy jeden liść


SJP.pl


jednoliterowy

zło­żo­ny z jed­nej li­te­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z jed­nej li­te­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce nie ma mia­sta o jed­no­li­te­ro­wej naz­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: i ̯ednolʹiterovy

Wiktionary


jednolitofrontowy

two­rzą­cy jed­no­li­ty front po­li­tycz­ny


SJP.pl


jednolitość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jed­no­li­te; cecha tych, któ­rzy są jed­no­li­ci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednolity, jednolicie

 przysł. jednolicie, niejednolicie

 rzecz. ujednolicenie n., niejednolitość ż.

 czas. ujednolicić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spójność, zborność, zwartość, koherentność

Wiktionary


jednolitrowy

a) ma­ją­cy po­jem­ność jed­ne­go litra;
b) za­wie­ra­ją­cy litr cze­goś


SJP.pl


jednolity

niez­róż­ni­co­wa­ny pod wzglę­dem bu­do­wy, skła­du; two­rzą­cy zhar­mo­ni­zo­wa­ną ca­łość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) niez­róż­ni­co­wa­ny pod wzglę­dem bu­do­wy, skła­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Unia Eu­ro­pej­ska wpro­wa­dzi­ła jed­no­li­ty wzo­rzec prawa jazdy.

 (1.1) Rów­no­cze­śnie tracą moc Pier­wsze za­rzą­dze­nie do­ty­czą­ce wspie­ra­nia łu­życ­kiej grupy et­nicz­nej z 12 wrze­śnia 1950 i Czwar­te za­rzą­dze­nie wy­ko­naw­cze do Usta­wy o jed­no­li­tym so­cja­li­stycz­nym sy­ste­mie edu­ka­cyj­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlʲitɨ, AS: i ̯ednolʹity

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ujednolicać ndk., ujednolicić dk.

 przym. jednolicie

 rzecz. jednolitość ż., ujednolicenie n.

 przysł. niejednolicie, jednolicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regularny, stały

Wiktionary


jednoliścienne

gro­ma­da ro­ślin na­le­żą­ca do okry­to­za­ląż­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mo­no­co­ty­le­do­ne­ae||ref=., grupa ro­ślin okry­to­na­sien­nych o róż­nej ran­dze sy­ste­ma­tycz­nej, któ­rych cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest wyt­wa­rza­nie tylko jed­ne­go li­ście­nia;

Wiktionary

Jed­no­li­ścien­ne – grupa ro­ślin okry­to­na­sien­nych o róż­nej ran­dze sy­ste­ma­tycz­nej w za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go. W daw­niej­szych sy­ste­mach klasa "Li­liop­si­da" (np. w sy­ste­mie Cron­qu­i­sta z 1981, sy­ste­mie Takh­ta­ja­na 1967–2009 i Re­ve­a­la z 1999), współ­cze­śnie klad (grupa mo­no­fi­le­tycz­na) (ang.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W no­wszych pu­bli­ka­cjach za­rów­no mo­no­fi­le­tyzm jed­no­li­ścien­nych jak i po­zy­cja w obrę­bie okry­to­na­sien­nych nie budzi istot­nych za­strze­żeń.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoliścienny

Wiktionary


jednoliścienny

o ce­chach jed­no­li­ścien­nych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


jednolokalowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go lo­ka­lu


SJP.pl


jednolufowy

ma­ją­cy jedną lufę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. ma­ją­cy jedną lufę

Wiktionary


jednomandatowy

dy­spo­nu­ją­cy jed­nym man­da­tem po­sel­skim, se­na­tor­skim itp.


SJP.pl


jednomarkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy war­tość jed­nej marki

 (1.2) wy­no­szą­cy jedną markę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatr por­wał jed­no­mar­ko­wy ban­knot z lady.

Wiktionary


jednomasztowiec

sta­tek jed­no­masz­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek ma­ją­cy jeden maszt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯ednõmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednomasztowy

 rzecz. maszt m.

Wiktionary


jednomasztowy

ma­ją­cy jeden maszt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) żegl. o ża­glow­cu – ma­ją­cy jeden maszt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale je­dy­ny sta­tek w Palos, który miał po­pły­nąć na Ka­ra­i­by, nie bu­dził za­u­fa­nia. Był to an­tycz­ny korab zje­dzo­ny przez czer­wie, za­led­wie jed­no­masz­to­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvɨ, AS: i ̯ednõmaštovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednomasztowiec m., jednomasztówka ż.

Wiktionary


jednometrowy

ma­ją­cy dłu­gość jed­ne­go metra, wy­no­szą­cy jeden metr


SJP.pl


jednomian

szcze­gól­ny przy­pa­dek wie­lo­mia­nu, w któ­rym wy­stę­pu­je je­dy­nie dzia­ła­nie mno­że­nia i po­tę­go­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. wy­ra­że­nie bę­dą­ce ilo­czy­nem licz­by oraz zmien­nych pod­nie­sio­nych do potęg na­tu­ral­nych;

Wiktionary

Jed­no­mian – wy­ra­że­nie al­ge­bra­icz­ne bę­dą­ce ilo­czy­nem licz­by oraz zmien­nych.

Licz­bę sto­ją­cą przy zmien­nej na­zy­wa się współ­czyn­ni­kiem jed­no­mia­nu. Jed­no­mian przed­sta­wio­ny jest w po­sta­ci upo­rząd­ko­wa­nej, je­że­li w jego za­pi­sie pier­wszym czyn­ni­kiem jest licz­ba, a ko­lej­ny­mi zmien­ne wy­stę­pu­ją­ce w po­rząd­ku al­fa­be­tycz­nym (a jeśli są oz­na­czo­ne jedną i tą samą li­te­rą z róż­ny­mi wskaź­ni­ka­mi, to w po­rząd­ku zwięk­sze­nia wskaź­ni­ka).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jednomianowy

Wiktionary


jednomianowy

przy­miot­nik od: jed­no­mian


SJP.pl


jednomiarowy

1. w li­te­ra­tu­rze: zło­żo­ny z jed­na­ko­wych stóp ryt­micz­nych;
2. w mu­zy­ce: za­cho­wu­ją­cy równe war­to­ści ryt­micz­ne


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bę­dą­cy jed­nej dłu­go­ści, wiel­ko­ści, ob­ję­to­ści itp.

 (1.2) rów­no­mier­ny

 (1.3) zło­żo­ny z jed­na­ko­wych stóp ryt­micz­nych

 (1.4) za­cho­wu­ją­cy równe war­to­ści ryt­micz­ne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) równomierny, miarowy

 (1.3-4) miarowy, rytmiczny

Wiktionary


jednomiejscowy

ma­ją­cy jedno miej­sce sie­dzą­ce, mie­szczą­cy jedną osobę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przez­na­czo­ny dla jed­ne­go sie­dzą­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był naj­więk­szym kie­dy­kol­wiek pro­du­ko­wa­nym jed­no­miej­sco­wym i jed­no­sil­ni­ko­wym sa­mo­lo­tem my­śliw­sko-bom­bo­wym.

Wiktionary


jednomierny

rzad­ko: rów­no­mier­ny, jed­na­ko­wy


SJP.pl


jednomiesięczny

ma­ją­cy mie­siąc, trwa­ją­cy mie­siąc itp.; mie­sięcz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy jeden mie­siąc

 (1.2) bę­dą­cy w wieku jed­ne­go mie­sią­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: i ̯ednõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


jednomiliardowy

li­czą­cy mi­liard cze­goś


SJP.pl


jednomilionowy

li­czą­cy mi­lion cze­goś


SJP.pl


jednomilowy

mie­rzą­cy jedną milę


SJP.pl


jednominutowy

trwa­ją­cy mi­nu­tę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy jedną mi­nu­tę

Wiktionary


jednomodułowy

zbu­do­wa­ny z jed­ne­go mo­du­łu


SJP.pl


jednomorgowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści jed­nej morgi (jed­ne­go morga);
b) po­sia­da­ją­cy jedną morgę (jeden mórg) ziemi, np. rol­nik jed­no­mor­go­wy


SJP.pl


jednomotorowiec

po­jazd na­pę­dza­ny jed­nym mo­to­rem


SJP.pl


jednomotorowy

ma­ją­cy jeden motor, sil­nik


SJP.pl


jednomyślnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób jed­no­myśl­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­fe­ren­cja oś­wiad­cza, że je­że­li Try­bu­nał Spra­wied­li­wo­ści wy­stą­pi, zgod­nie z ar­ty­ku­łem 222 aka­pit pier­wszy Trak­ta­tu o funk­cjo­no­wa­niu Unii Eu­ro­pej­skiej, o zwięk­sze­nie licz­by rzecz­ni­ków ge­ne­ral­nych o trzy osoby (czyli je­de­na­stu za­miast ośmiu), Rada, sta­no­wiąc jed­no­myśl­nie, wy­ra­zi na to zgodę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednomyślny

 rzecz. jednomyślność ż.

Wiktionary


jednomyślność

zgod­ność opi­nii na jakiś temat; jed­no­gło­so­wość, jed­no­gło­śność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zu­peł­na zgod­ność zdań, opi­nii, myśli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: i ̯ednõmyśl̦ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednomyślny

 przysł. jednomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednogłośność

Wiktionary


jednomyślny

wy­ra­ża­ją­cy jedną opi­nię, zgod­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bez róż­nic w prze­ko­na­niach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­gres­me­ni Wil­liam Ash­bro­ok i Al­bert Ve­stal pod­ję­li sta­ra­nia, aby do­pro­wa­dzić do jed­no­myśl­ne­go uchwa­le­nia re­zo­lu­cji na­ka­zu­ją­cej wy­bi­cie ta­kiej mo­ne­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednomyślność ż.

 przysł. jednomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednogłośny

Wiktionary


jednonaczyniowy

ma­ją­cy jedno na­czy­nie, np. ko­par­ka jed­no­na­czy­nio­wa


SJP.pl


jednonasienny

ma­ją­cy jedno na­sie­nie


SJP.pl


jednonawowy

ma­ją­cy jedną nawę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ar­chit. taki, który ma jedną nawę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Cie­szy­nie zwie­dzi­li­śmy jed­no­na­wo­wy ko­ściół fran­cisz­ka­nów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) salowy

Wiktionary


jednonerwowy

ma­ją­cy jeden nerw


SJP.pl


jednoniciowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej nici


SJP.pl


jednonienasycony

o związ­ku che­micz­nym: po­sia­da­ją­cy jedno pod­wój­ne wią­za­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. o kwa­sach tłu­szczo­wych: ma­ją­cy jedno pod­wój­ne wią­za­nie mię­dzy ato­ma­mi węgla w łań­cu­chu kwasu tłu­szczo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłu­szcze dzie­li­my na wie­lo­nie­na­sy­co­ne, na­sy­co­ne i jed­no­nie­na­sy­co­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃ɲɛ̃nasɨˈt͡sɔ̃nɨ, AS: i ̯ednõńẽnasycõny

Wiktionary


jednonitkowy

ma­ją­cy jedną nitkę, np. ścieg jed­no­nit­ko­wy


SJP.pl


jednonocny

trwa­ją­cy lub od­by­wa­ją­cy się tylko jedną noc


SJP.pl


jednonogi

ma­ją­cy jedną nogę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jedną nogę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy jed­no­no­dzy pra­co­wa­li na sie­dzą­co: kru­szy­li ka­mie­nie na żwir, sor­to­wa­li od­pad­ki drzew­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi, AS: i ̯ednõnoǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednonożność ż.

 przym. jednonożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beznogi, jednonożny

Wiktionary


jednonożny

ma­ją­cy jedną nogę; jed­no­no­gi


SJP.pl


jednonożowy

wy­po­sa­żo­ny w jeden nóż


SJP.pl


jednoobszarowy

do­ty­czą­cy jed­ne­go ob­sza­ru


SJP.pl


jednoocze

wi­dze­nie jed­nym okiem


SJP.pl


jednooczność

wada wzro­ku po­le­ga­ją­ca na wi­dze­niu każ­dym okiem in­ne­go obra­zu


SJP.pl


jednooczny

1. do­ty­czą­cy jed­ne­go oka (np. zaćma jed­no­ocz­na);
2. ma­ją­cy jedno oko lub tylko jedno oko spraw­ne; jed­no­o­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma jedno oko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już przed wie­ka­mi opi­sy­wa­no przy­pad­ki cy­klo­pii u nie­mow­ląt. Więk­szość z tych jed­no­ocz­nych dzie­ci umie­ra­ła wkrót­ce po uro­dze­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednooki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednooki

Wiktionary


jednoodcinkowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go od­cin­ka


SJP.pl


jednooddziałowy

ma­ją­cy jeden od­dział


SJP.pl


jednoogniskowy

two­rzą­cy jedno ogni­sko sku­pie­nia świa­tła


SJP.pl


jednooka

ma­ją­cy jedno oko lub tylko jedno oko spraw­ne; jed­no­ocz­ny


SJP.pl


jednookapowy

ma­ją­cy jedną połać da­cho­wą i jeden okap; jed­no­spa­do­wy


SJP.pl


jednooki

ma­ją­cy jedno oko lub tylko jedno oko spraw­ne; jed­no­ocz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma tylko jedno oko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś z jed­nym okiem (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Star­szy syn w wieku dwóch lat stra­cił oko, nie po­mo­gły jazdy do wie­deń­skich pro­fe­so­rów, po­zo­stał jed­no­o­ki, ze szkla­ną gałką o brą­zo­wej tę­czów­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈːci, AS: i ̯edn•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednooczny

Wiktionary


jednookienny

ma­ją­cy jedno okno


SJP.pl


jednooktawowy

ma­ją­cy roz­pię­tość jed­nej ok­ta­wy


SJP.pl


jednookwiatowe

grupa ro­ślin dwu­li­ścien­nych z pod­kla­sy wol­no­płat­ko­wych; Mo­noch­la­my­de­ae, jed­nok­wia­to­we


SJP.pl


jednookwiatowość

→ jed­no­ok­wia­to­wy


SJP.pl

Patrz:

jednookwiatowy

jednoosiowy

ma­ją­cy jedną oś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jedną oś

Wiktionary


jednoosobowość

→ jed­no­o­so­bo­wy


SJP.pl

Patrz:

jednoosobowy

jednoosobowy

1. wy­ko­ny­wa­ny przez jedną osobę (np. urząd jed­no­o­so­bo­wy);
2. przez­na­czo­ny dla jed­nej osoby (np. jed­no­o­so­bo­wy po­jazd)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla jed­nej osoby, mo­gą­cy po­mie­ścić jedną osobę

 (1.2) zło­żo­ny z jed­nej osoby, wy­ko­ny­wa­ny przez jedną osobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli po­ło­ży­my się w po­przek, to z łóżka jed­no­o­so­bo­we­go mamy już kil­ku­o­so­bo­we!

 (1.2) Jest wiele jed­no­o­so­bo­wych pro­jek­tów mu­zycz­nych, gdzie jeden ar­ty­sta zaj­mu­je się pracą ca­łe­go ze­spo­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔːsɔˈbɔvɨ, AS: i ̯edn•osobovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojedynczy

Wiktionary


jednoostrzowy

ma­ją­cy jedno ostrze


SJP.pl


jednootworowy

ma­ją­cy jeden otwór


SJP.pl


jednopalcowy

zwy­kle o zwie­rzę­ciu lub przed­mio­cie: ma­ją­cy jeden palec; jed­no­pal­cza­sty


SJP.pl


jednopalczasty

zwy­kle o zwie­rzę­ciu lub przed­mio­cie: ma­ją­cy jeden palec; jed­no­pal­co­wy


SJP.pl


jednopaliwowy

za­si­la­ny jed­nym pa­li­wem


SJP.pl


jednopalnikowy

ma­ją­cy jeden pal­nik


SJP.pl


jednopartyjność

sy­stem rzą­dów, w któ­rym jedna par­tia spra­wu­je wła­dzę; mo­no­par­tyj­ność


SJP.pl


jednopartyjny

skła­da­ją­cy się z przed­sta­wi­cie­li jed­nej par­tii po­li­tycz­nej


SJP.pl


jednopasmowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go pasma, dzia­ła­ją­cy w jed­nym pa­śmie itp.; o dro­dze, jezd­ni itp.: skła­da­ją­cy się z jed­ne­go pasma, przez co poz­wa­la­ją­cy na po­ru­sza­nie się wy­łącz­nie w jed­nym kie­run­ku


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma jedno pasmo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W miej­scu gdzie dosz­ło do wy­pad­ku "sió­dem­ka" jest jed­no­pas­mo­wą szosą, pełną głę­bo­kich ko­le­in.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednopasmówka ż.

Wiktionary


jednopaństwowy

do­ty­czą­cy jed­ne­go pań­stwa


SJP.pl


jednopienność

wy­stę­po­wa­nie u ro­ślin kwia­tów mę­skich i żeń­skich na jed­nym osob­ni­ku da­ne­go ga­tun­ku


SJP.pl

Jed­no­pien­ność, jed­no­do­mo­wość, mo­no­e­cja – wy­stę­po­wa­nie u ro­ślin roz­dziel­nych mę­skich i żeń­skich (jed­nopł­cio­wych) na­rzą­dów roz­rod­czych na jed­nym osob­ni­ku. W przy­pad­ku jed­no­pien­nych msza­ków i pa­prot­ni­ków na tej samej ro­śli­nie (na tym samym prze­dro­ślu) wy­stę­pu­ją rod­nie i plem­nie, czyli ga­me­tan­gia mę­skie i żeń­skie.

Wikipedia


jednopienny

1. ma­ją­cy jeden pień;
2. wy­ko­na­ny z jed­ne­go pnia;
3. o ce­chach jed­no­pien­nych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy za­rów­no mę­skie jak i żeń­skie or­ga­ny płcio­we

 (1.2) wy­ko­na­ny z jed­ne­go pnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­gie­tek jest ro­śli­ną jed­no­pien­ną o jas­nym kwie­cie.

Wiktionary


jednopierwiastkowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go pier­wiast­ka


SJP.pl


jednopiętrowy

ma­ją­cy jedno pię­tro


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy tylko par­ter i jedno pię­tro

 (1.2) ma­ją­cy jeden wy­rów­na­ny po­ziom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dziel­ni­cy wil­lo­wej do­mi­nu­ją domy jed­no­pię­tro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: i ̯ednopʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary


jednoplanowy

znaj­du­ją­cy się na jed­nej pła­szczyź­nie, nie­uwz­ględ­nia­ją­cy per­spek­ty­wy głębi; jed­no­pła­szczyz­no­wy


SJP.pl


jednopodmiotowy

ma­ją­cy jeden pod­miot


SJP.pl


jednopojawieniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który po­ja­wił się tylko jeden raz

Wiktionary


jednopokojowy

zło­żo­ny z jed­ne­go po­ko­ju


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) z jed­nym po­ko­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­rucz­nik do­stał tu jed­no­po­ko­jo­we miesz­ka­nie z kuch­nią i ła­zien­ką w sta­rej ka­mie­ni­cy. Przed wojną był to sto­ło­wy w sied­mio­po­ko­jo­wym miesz­ka­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: i ̯ednopokoi ̯ovy

Wiktionary


jednopokoleniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­ne­go po­ko­le­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale pro­szę pa­mię­tać, że big­bi­tow­cy to była for­ma­cja jed­no­po­ko­le­nio­wa. Au­to­rzy tek­stów mieli po tyle samo lat, co wy­ko­naw­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednopokolẽńovy

Wiktionary


jednopokładowiec

sta­tek o jed­nym po­kła­dzie


SJP.pl


jednopokładowy

ma­ją­cy jeden po­kład


SJP.pl


jednopolówka

go­spo­dar­ka jed­no­po­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. spo­sób upra­wy roli w któ­rym dane pole upra­wia się co roku, aż do jego wy­ja­ło­wie­nia

Wiktionary

Jed­no­po­lów­ka – pier­wot­ny spo­sób użyt­ko­wa­nia rol­ni­cze­go pola po­le­ga­ją­cy na ob­sie­wa­niu pola co­rocz­nie, aż do spad­ku żyz­no­ści pola w wy­ni­ku zmniej­sze­nia skład­ni­ków odżyw­czych, roz­wo­ju pa­to­ge­nów oraz uciąż­li­wych chwa­stów. Pole wy­czer­pa­ne po­rzu­ca­no lub ugo­ro­wa­no przez nie­o­kre­ślo­ny z góry czas.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jednopolówkowy

Wiktionary


jednopostaciowość

→ jed­no­po­sta­cio­wy


SJP.pl

Patrz:

jednopostaciowy

jednopostaciowy

ma­ją­cy tylko jedną po­stać


SJP.pl


jednopowłokowy

ma­ją­cy jedną po­wło­kę


SJP.pl


jednopoziomowy

ma­ją­cy jeden po­ziom


SJP.pl


jednopołaciowy

ma­ją­cy jedną połać da­cho­wą i jeden okap; jed­no­spa­do­wy; jed­no­o­ka­po­wy


SJP.pl


jednoprocentowy

sta­no­wią­cy jeden pro­cent cze­goś


SJP.pl


jednoprofilowy

ma­ją­cy jeden pro­fil


SJP.pl


jednopromilowy

sta­no­wią­cy jeden pro­mil cze­goś


SJP.pl


jednoprzedsionkowe

rząd śli­ma­ków przo­dos­krzel­nych; Mo­no­to­car­dia


SJP.pl


jednoprzedsionkowy

1. ma­ją­cy jeden przed­sio­nek;
2. o ce­chach jed­no­przed­sion­ko­wych (rząd śli­ma­ków)


SJP.pl


jednoprzejazdowy

bilet jed­no­prze­ja­zdo­wy - ważny na jeden prze­jazd bez prze­sia­dek


SJP.pl


jednoprzelotowy

ma­ją­cy jeden prze­lot, np. łuk jed­no­prze­lo­to­wy


SJP.pl


jednoprzestrzenny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ar­chit. skła­da­ją­cy się z jed­nej prze­strze­ni, zam­knię­ty w jed­nej prze­strze­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnę­trze ka­pli­cy jest jed­no­prze­strzen­ne, rozcz­łon­ko­wa­ne trój­bocz­ny­mi wnę­ka­mi ar­ka­do­wy­mi.

Wiktionary


jednoprzęsłowy

ma­ją­cy jedno przę­sło


SJP.pl


jednopręcikowy

1. o kwie­cie: ma­ją­cy jeden prę­cik;
2. o ro­śli­nie: ma­ją­cy kwia­ty o jed­nym prę­ci­ku


SJP.pl


jednopręgi

prę­go­mysz jed­no­prę­ga - ga­tu­nek myszy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. ma­ją­cy jedną pręgę

Wiktionary


jednopunktowy

1. skła­da­ją­cy się z jed­ne­go punk­tu;
2. ma­ją­cy wy­miar jed­ne­go punk­tu (np. czcion­ka)


SJP.pl


jednopędowy

o ro­śli­nie: ma­ją­cy jeden pęd


SJP.pl


jednopłaszczowy

ma­ją­cy jeden płaszcz, np. zbior­nik jed­no­pła­szczo­wy


SJP.pl


jednopłaszczyznowość

→ jed­no­pła­szczyz­no­wy


SJP.pl

Patrz:

jednopłaszczyznowy

jednopłaszczyznowy

znaj­du­ją­cy się na jed­nej pła­szczyź­nie, nie­uwz­ględ­nia­ją­cy per­spek­ty­wy głębi; jed­no­pla­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się na jed­nej pła­szczyź­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: i ̯ednopu̯aščyznovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednopłaszczyznowość

Wiktionary


jednopłat

sa­mo­lot z jed­nym pła­tem no­śnym, z jedną parą skrzy­deł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot lub szy­bo­wiec ma­ją­cy jedną parę skrzy­deł sta­no­wią­cych jeden płat nośny;

Wiktionary

Jed­no­płat (jed­no­pła­to­wiec, mo­no­plan, mo­no­pła­to­wiec) – typ kon­struk­cji sa­mo­lo­tu lub szy­bow­ca, który jest wy­po­sa­żo­ny w jeden płat nośny (dwa skrzy­dła). Ten układ cha­rak­te­ry­zu­je się najm­niej­szym opo­rem czo­ło­wym oraz najm­niej­szą masą z po­zo­sta­łych ukła­dów (dwu­płat, trój­płat).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) monoplan

Wiktionary


jednopłatkowy

ma­ją­cy jeden pła­tek


SJP.pl


jednopłatowiec

sa­mo­lot o jed­nym pła­cie no­śnym (o jed­nym skrzyd­le)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot o jed­nej po­wierzch­ni no­śnej skrzy­deł;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednopłat m., jednopłatek m.

 przym. jednopłatowy, jednopłatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednopłat, monopłat, monoplan

Wiktionary


jednopłatowy

ma­ją­cy jedną parę skrzy­deł


SJP.pl


jednopłciowość

→ jed­nopł­cio­wy


SJP.pl

Patrz:

jednopłciowy

jednopłciowy

1. do­ty­czą­cy jed­nej płci;
2. za­wie­ra­ją­cy w kwia­tach jeden tylko organ rozm­na­ża­nia płcio­we­go: prę­ci­ki albo słup­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­ty­czy jed­nej płci

 (1.2) taki, który za­wie­ra w kwia­tach tylko jeden organ rozm­na­ża­nia płcio­we­go

Wiktionary


jednopłytkowy

kom­pu­ter jed­no­płyt­ko­wy - kom­pu­ter z pa­mię­cią, mi­kro­pro­ce­so­rem, złą­cza­mi i dy­skiem na jed­nej płyt­ce


SJP.pl


jednopłytowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej płyty


SJP.pl


jednoraki

w jed­nym ga­tun­ku, ro­dza­ju


SJP.pl

li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) jed­na­ko­wy, jed­no­li­ty, jed­no­rod­ny, jed­ne­go typu, ro­dza­ju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈraci, AS: i ̯ednoraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednorako

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednakowy, jednolity, jednorodny

Wiktionary


jednorako

przy­słó­wek

 (1.1) przysł. od przy­miot­ni­ka → jed­no­ra­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrakɔ, AS: i ̯ednorako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoraki

 licz. jednoraki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednakowo, jednolicie, jednorodnie

Wiktionary


jednoramienny

ma­ją­cy jedno ramię, od­no­gę itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy jedno ramię, jeden wy­gięt­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biała, wo­sko­wa świe­ca, zat­knię­ta w wiel­kim jed­no­ra­mien­nym szkla­nym lich­ta­rzu, oś­wiet­la­ła pokój, na któ­re­go środ­ku stał stół, na­kry­ty bia­łym obru­sem.

Wiktionary


jednoramowy

ma­ją­cy jedną ramę


SJP.pl


jednorazowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób jed­no­ra­zo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorazówka ż., jednorazowość ż.

 przym. jednorazowy

Wiktionary


jednorazowość

→ jed­no­ra­zo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest jed­no­ra­zo­we

Wiktionary

Patrz:

jednorazowy

Powiązane:

 przym. jednorazowy

 przysł. jednorazowo

Wiktionary


jednorazowy

za­cho­dzą­cy jeden raz; jed­no­krot­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­cho­dzą­cy, ma­ją­cy miej­sce jeden raz

 (1.2) mo­gą­cy być użyty, wy­ko­rzy­sta­ny jeden raz, przez­na­czo­ny do jed­no­krot­ne­go użyt­ku

 (1.3) mo­gą­cy być uży­tym wiele razy, ale tylko w ra­mach jed­ne­go nie­od­na­wial­ne­go za­so­bu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W ap­te­ce na dol­nym po­zio­mie Ka­ro­li­na mu­sia­ła sobie kupić pacz­kę jed­no­ra­zo­wych chu­ste­czek do nosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔraˈzɔvɨ, AS: i ̯ednorazovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorazówka ż., jednorazowość ż.

 przysł. jednorazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednokrotny

 (1.2) jednorazowego użytku

Wiktionary


jednorazówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rzecz do jed­no­ra­zo­we­go wy­ko­rzy­sta­nia i wy­rzu­ce­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wy eko­log nie używa jed­no­ra­zó­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔraˈzufka, AS: i ̯ednorazufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednorazowy

 przysł. jednorazowo

Wiktionary


jednordzeniowy

ma­ją­cy jeden rdzeń, np. jed­nor­dze­nio­wy pro­ce­sor


SJP.pl


jednorek

jed­no­rek ko­sać­co­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


jednoroczniak

1. chło­piec ma­ją­cy jeden rok życia; rocz­niak, jed­no­la­tek;
2. daw­niej: czło­wiek od­słu­gu­ją­cy obo­wią­zek służ­by woj­sko­wej w okre­sie skró­co­nym do jed­ne­go roku


SJP.pl


jednoroczny

ma­ją­cy rok, trwa­ją­cy rok itp.; jed­no­let­ni; rocz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy jeden rok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­la­fior upra­wia­ny w mie­sią­cach let­nich w Eu­ro­pie pół­noc­nej to od­mia­na jed­no­rocz­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoročny

Wiktionary


jednorodność

→ jed­no­rod­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jed­no­rod­ność – w fi­zy­ce,
  • jed­no­rod­ność – cecha funk­cji jed­no­rod­nej,
  • jed­no­rod­ność – w kos­mo­lo­gii.

Wikipedia

Patrz:

jednorodny

jednorodny

po­cho­dzą­cy z jed­ne­go źró­dła, ma­ją­cy te same wła­ści­wo­ści; jed­na­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z ta­kich sa­mych skła­do­wych

 (1.2) ma­ją­cy iden­tycz­ne cechy

 (1.3) wy­wo­dzą­cy się z jed­ne­go źró­dła

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ne­o­pen­te­ko­sta­lizm nie jest więc zja­wi­skiem jed­no­rod­nym i Gif­ford skłon­ny jest do wy­o­dręb­nie­nia czte­rech fal lub tren­dów, które w ciągu wspom­nia­nych dwu­dzie­stu lat po­ja­wi­ły się w Gha­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorodność ż.

 przysł. jednorodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) homogenny, jednolity, regularny

 (1.2) identyczny, jednakowy, tożsamy

Wiktionary


jednorodzinny

przez­na­czo­ny dla jed­nej ro­dzi­ny, mie­szczą­cy jedną ro­dzi­nę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przez­na­czo­ny dla jed­nej ro­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kam w małym domku jed­no­ro­dzin­nym na przed­mie­ściach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔrɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: i ̯ednoroʒ́ĩ•ny

Wiktionary


jednorodzony

bę­dą­cy je­dy­nym po­tom­kiem, zwła­szcza synem, ro­dzi­ców


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. bę­dą­cy je­dy­nym synem; współcz. rel. je­dy­nie w od­nie­sie­niu do Chry­stu­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie, Synu Jed­no­ro­dzo­ny, / Jezu Chry­ste.

Wiktionary


jednorogi

ma­ją­cy jeden róg; jed­no­roż­ny


SJP.pl


jednorożec

1. mi­tycz­ne stwo­rze­nie o bo­ga­tej sym­bo­li­ce, przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem konia z jed­nym ro­giem na czole;
2. śro­do­wi­sko­wo: młoda firma, któ­rej war­tość prze­kra­cza mi­liard do­la­rów ame­ry­kań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. fan­ta­stycz­ne stwo­rze­nie po­sia­da­ją­ce jeden róg na czole, po­ja­wia­ją­ce się w mi­tach i le­gen­dach;

 (1.2) stpol. no­so­ro­żec

 (1.3) neol. ekon. start-up wy­ce­nia­ny na co najm­niej mi­liard do­la­rów

Wiktionary

Jed­no­ro­żec – stwo­rze­nie fan­ta­stycz­ne, wy­stę­pu­ją­ce w mi­tach i le­gen­dach, ma­ją­ce jeden róg poś­rod­ku czoła.

Najw­cze­śniej opi­sa­ne przez Ktez­ja­sza w V–IV w. p.n.e.; Pli­niusz Star­szy dodał mu je­szcze łeb je­le­nia, stopy sło­nia i ogon lwa. W śred­nio­wie­czu przed­sta­wia­no go z głową i kor­pu­sem bia­łe­go (rza­dziej czer­wo­no-czar­ne­go) konia, do­da­jąc nie­kie­dy nogi je­le­nia i lwi ogon.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­no­roż­ca iden­ty­fi­ko­wa­no m.in. z no­so­roż­cem, oryk­sem, elan­dem i kudu. Do grona moż­li­wych pier­wow­zo­rów czę­sto za­li­cza się także wy­mar­łe elas­mo­te­rium.

 (1.1) Masz już dzie­sięć lat i nadal wie­rzysz w świę­te­go mi­ko­ła­ja? Może je­szcze mi po­wiesz, że wie­rzysz także w jed­no­roż­ce i kras­no­lud­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɔʒɛt͡s, AS: i ̯ednorožec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorożność ż.

 przym. jednorożcowy, jednorożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) unicorn

Wiktionary


jednorożecki

przy­miot­nik od: Jed­no­ro­żec (wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim)


SJP.pl


jednorożność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­no­roż­ne; cecha tych, któ­rzy są jed­no­roż­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorożec m.

 przym. jednorożny

 przysł. jednorożnie

Wiktionary


jednorożny

ma­ją­cy jeden róg; jed­no­ro­gi


SJP.pl


jednorublowy

ma­ją­cy war­tość jed­ne­go rubla


SJP.pl


jednorujowy

o sa­mi­cy zwie­rzę­cia: taka, która ma ruję tylko raz w roku; mo­no­e­stral­ny


SJP.pl


jednorundowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej rundy, trwa­ją­cy jedną rundę


SJP.pl


jednorurka

jed­no­lu­fo­wa i jed­no­strza­ło­wa strzel­ba śru­to­wa; po­je­dyn­ka


SJP.pl


jednorzędowy

ma­ją­cy jeden rząd


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­ne­go rzędu, ma­ją­cy jeden rząd, wy­stę­pu­ją­cy w jed­nym rzę­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­no­rzę­do­wy grze­bień na wszy to nie­o­dłącz­ny pro­dukt w walce ze wsza­mi.

Wiktionary


jednorzędówka

1. ma­ry­nar­ka ma­ją­ca jeden rząd gu­zi­ków;
2. wieś o jed­no­rzę­do­wym ukła­dzie za­bu­do­wy


SJP.pl


jednoróg

1. ro­dzaj ro­syj­skie­go dzia­ła z XVIII wieku, od­mia­na ha­u­bi­cy;
2. ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny czu­ba­czy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jed­no­róg (Ore­op­ha­sis der­bia­nus) – ptak z ro­dzi­ny czu­ba­czow­tych, po­dro­dzi­ny pe­ne­lop
  • jed­no­róg – dzia­ło
  • Cech Ar­ty­stów Pla­sty­ków Jed­no­róg

Wikipedia


jednorącz

jedną ręką; za po­mo­cą jed­nej ręki


SJP.pl


jednoręczność

→ jed­no­ręcz­ny


SJP.pl

Patrz:

jednoręczny

jednoręczny

1. po­słu­gu­ją­cy się jedną ręką;
2. o na­rzę­dziach: przy­sto­so­wa­ny do po­słu­gi­wa­nia się nim jedną ręką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się jedną ręką

 (1.2) przy­sto­so­wa­ny do po­słu­gi­wa­nia się jedną ręką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: i ̯ednorẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoręczność ż.

 przym. jednoręki

Wiktionary


jednoręki

ma­ją­cy jedną rękę; jed­no­ręcz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jedną rękę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci, AS: i ̯ednorẽŋʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoręczność ż.

 przym. jednoręczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezręki

Wiktionary


jednosekcyjny

ma­ją­cy jedną sek­cję


SJP.pl


jednosektorowy

ma­ją­cy jeden sek­tor


SJP.pl


jednosekundowy

trwa­ją­cy se­kun­dę


SJP.pl


jednoseryjny

zło­żo­ny z jed­nej serii


SJP.pl


jednosesyjny

zwią­za­ny z jedną sesją, np. in­we­stor jed­no­se­syj­ny,


SJP.pl


jednosetowy

ma­ją­cy jeden set


SJP.pl


jednosezonowy

o se­ria­lu: ma­ją­cy jeden sezon


SJP.pl


jednosieczny

ma­ją­cy ostrze z jed­nej tylko stro­ny


SJP.pl


jednosilnikowy

ma­ją­cy jeden sil­nik; jed­no­mo­to­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. wy­po­sa­żo­ny w jeden sil­nik, po­sia­da­ją­cy jeden sil­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Akcja wy­cią­ga­nia jed­no­sil­ni­ko­wej Cesny 172 za­koń­czy­ła się w so­bo­tę, około go­dzi­ny 17.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednosilnikowiec m.

Wiktionary


jednoskibowy

pług jed­no­ski­bo­wy - pług z jed­nym le­mie­szem od­wra­ca­ją­cym skibę


SJP.pl


jednoskrzydłowy

o bu­dyn­ku, drzwiach, oknie: ma­ją­cy jedno skrzy­dło


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma jedno skrzy­dło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wew­nętrz­ne drzwi naj­czę­ściej są jed­nos­krzy­dło­we, ale zda­rza­ją się także z pod­wój­nym skrzy­dłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔskʃɨdˈwɔvɨ, AS: i ̯ednoskšydu̯ovy

Wiktionary


jednoskrzydły

ma­ją­cy jedno skrzy­dło, np. drzwi jed­nos­krzy­dłe


SJP.pl


jednoskrętka

drut żar­ni­ko­wy zwi­nię­ty w kształ­cie linii śru­bo­wej


SJP.pl


jednoskładnikowy

zło­żo­ny z jed­ne­go skład­ni­ka


SJP.pl


jednosmakowy

ma­ją­cy jeden smak


SJP.pl


jednosoczewkowy

ma­ją­cy jedną so­czew­kę


SJP.pl


jednospadkowy

o dachu: z jed­nym spad­kiem, po­chy­ły w jedną stro­nę; jed­no­spa­do­wy


SJP.pl


jednospadowy

o dachu: z jed­nym spad­kiem, po­chy­ły w jedną stro­nę; jed­no­spad­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma tylko jedną po­wierzch­nię spad­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowe, mu­ro­wa­ne, par­te­ro­we bu­dyn­ki prze­kry­to jed­no­spa­do­wym da­chem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔspaˈdɔvɨ, AS: i ̯ednospadovy

Wiktionary


jednostadialny

ma­ją­cy jedno sta­dium; jed­no­e­ta­po­wy, jed­no­czę­ścio­wy


SJP.pl


jednostajnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób jed­no­staj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostajność ż.

 przym. jednostajny

Wiktionary


jednostajniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jed­no­staj­nie


SJP.pl


jednostajniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: jed­no­staj­ny


SJP.pl


jednostajność

→ jed­no­staj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­no­staj­ne

Wiktionary

Patrz:

jednostajny

Powiązane:

 przym. jednostajny

 przysł. jednostajnie

Wiktionary


jednostajny

stale taki sam


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stale taki sam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­do­chro­niarz opada ru­chem pro­sto­li­nio­wym jed­no­staj­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈstajnɨ, AS: i ̯ednostai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostajność ż.

 przysł. jednostajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monotonny

Wiktionary


jednostanowiskowy

ma­ją­cy jedno sta­no­wi­sko


SJP.pl


jednostanowy

od­no­szą­cy się do jed­ne­go stanu


SJP.pl


jednostka

1. czło­wiek, osoba
2. wy­o­dręb­nio­na, jed­no­li­ta część ja­kiejś ca­ło­ści, np. od­dział woj­ska, urząd mia­sta, sta­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. osoba, po­je­dyn­czy osob­nik

 (1.2) część ca­ło­ści

 (1.3) pla­ców­ka okre­ślo­nej in­sty­tu­cji

 (1.4) mat. fiz. chem. zapis, w któ­rym po­da­wa­na jest dana war­tość

 (1.5) bank. no­mi­nał wa­lu­ty

 (1.6) techn. po­je­dyn­cze, sa­mo­dziel­ne urzą­dze­nie lub ma­szy­na

 (1.7) mot. po­je­dyn­czy po­jazd

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w fi­zy­ce – wzor­co­wa miara wiel­ko­ści fi­zycz­nej:
    • jed­nost­ka miary,
    • jed­nost­ka astro­no­micz­na,
  • w ma­te­ma­ty­ce:
    • licz­ba na­tu­ral­na jeden (1),
    • jed­nost­ka uro­jo­na;
  • w na­u­kach spo­łecz­nych – czło­wiek:
    • w uję­ciu fi­lo­zo­ficz­nym i psy­cho­lo­gicz­nym – jed­nost­ka ludz­ka,
    • w uję­ciu so­cjo­lo­gicz­nym – jed­nost­ka spo­łecz­na;
  • w woj­sku:
    • jed­nost­ka woj­sko­wa,
    • jed­nost­ka bo­jo­wa,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda jed­nost­ka ma prawo do wol­no­ści po­glą­dów i wy­po­wie­dzi (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈnɔstka, AS: i ̯ednostka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak mos., jedynka ż., jedność ż., jedyneczka ż., jeden

 przym. jednostkowy, pojedynczy, jedynkowy, jedyny, jednaki, jednakowy

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) część (składowa), cząstka, człon, kawałek, element

Wiktionary


jednostki

1. czło­wiek, osoba
2. wy­o­dręb­nio­na, jed­no­li­ta część ja­kiejś ca­ło­ści, np. od­dział woj­ska, urząd mia­sta, sta­tek


SJP.pl


jednostkować

wy­o­sob­niać, wy­o­dręb­niać; in­dy­wi­du­a­li­zo­wać


SJP.pl


jednostkowo

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. w spo­sób uwz­ględ­nia­ją­cy po­je­dyn­czy przy­pa­dek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Par­tie sta­ro­drze­wu bu­du­je prze­de wszyst­kim świerk po­spo­li­ty, sosna zwy­czaj­na, brzo­za bro­daw­ko­wa­ta i om­szo­na, miej­sca­mi olsza czar­na, oraz jed­nost­ko­wo dąb szy­puł­ko­wy, grab, lipa drob­no­list­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynka ż., jednostkowość ż.

 przym. jednostkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojedynczo

Wiktionary


jednostkowość

→ jed­nost­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­nost­ko­we; cecha tych, któ­rzy są jed­nost­ko­wi

Wiktionary

Patrz:

jednostkowy

Powiązane:

 przym. jednostkowy

 przysł. jednostkowo

 rzecz. jedynka ż.

Wiktionary


jednostkowy

przy­miot­nik od: jed­nost­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy jed­ne­go bytu (osoby, rze­czy, itp.)

 (1.2) do­ty­czą­cy jed­ne­go zda­rze­nia, wy­jąt­ko­wej sy­tu­a­cji

 (1.3) od­no­szą­cy się do okre­ślo­nej war­to­ści danej wiel­ko­ści

 (1.4) mat. od­no­szą­cy się do jed­no­ści albo liczb od 1 do 9

 (1.5) log. od­no­szą­cy się do jed­ne­go de­sy­gna­tu

 (1.6) jęz. do­ty­czą­cy tego, co da się wy­o­dręb­nić jako jedna sztu­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostkowość ż., jednostka ż., jedynka ż.

 przysł. jednostkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indywidualny, osobniczy, osobny

 (1.2) izolowany, kazuistyczny, odosobniony, osobny, pojedynczy, sporadyczny, szczególny

 (1.6) policzalny

Wiktionary


jednostopniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w jed­nym eta­pie, jed­nej fazie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: i ̯ednostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednostopniowy

 rzecz. jednostopniowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednoetapowo, jednofazowo

Wiktionary


jednostopniowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­no­stop­nio­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednostopniowy

 przysł. jednostopniowo

Wiktionary


jednostopniowy

1. ma­ją­cy jeden sto­pień;
2. taki, który zmie­nił swoją war­tość o jeden sto­pień;
3. od­by­wa­ją­cy się w jed­nym eta­pie;
4. dzia­ła­ją­cy w jed­nym try­bie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­ne­go stop­nia, schod­ka

 (1.2) skła­da­ją­cy się z jed­ne­go stop­nia, etapu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Stu­dia dzien­ne są jed­no­stop­nio­we, trwa­ją 5 lat i koń­czą się na­pi­sa­niem pracy ma­gi­ster­skiej oraz eg­za­mi­nem ma­gi­ster­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przysł. jednostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jednoetapowy, jednofazowy

Wiktionary


jednostopowiec

jed­no­sto­po­wa miara wier­szo­wa; mo­no­po­dia


SJP.pl

Jed­no­sto­po­wiec – wers, bę­dą­cy jedną stopą me­trycz­ną. Jed­no­sto­pow­ce wy­stę­pu­ją z re­gu­ły w prze­plo­cie z in­ny­mi for­ma­ta­mi.

An­giel­ski poeta Ro­bert Her­rick jed­no­sto­pow­cem jam­bicz­nym (dwuz­gło­skow­cem) na­pi­sał wiersz „Upon his de­par­tu­re hence”:

Wikipedia


jednostopowy

1. o wier­szu: skła­da­ją­cy się z jed­nej stopy;
2. rzad­ko: ma­ją­cy dłu­gość jed­nej stopy


SJP.pl


jednostożkowy

ma­ją­cy kształt jed­ne­go stoż­ka, np. pier­ścień jed­no­stoż­ko­wy


SJP.pl


jednostrefowy

ma­ją­cy jedną stre­fę, obo­wią­zu­ją­cy w jed­nej stre­fie


SJP.pl


jednostrofowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej stro­fy


SJP.pl


jednostronicowy

mie­szczą­cy się na jed­nej stro­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mie­szczą­cy się na jed­nej stro­nie, skła­da­ją­cy się z jed­nej stro­ny, za­wie­ra­ją­cy jedną stro­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­nę­ły ko­lej­ne dwie go­dzi­ny, zanim jed­no­stro­ni­co­wy pro­to­kół prze­tłu­ma­czo­no na basz­kir­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stronica

Wiktionary


jednostronnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób jed­no­stron­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostronność ż.

 przym. jednostronny

Wiktionary


jednostronniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jed­no­stron­nie


SJP.pl


jednostronniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: jed­no­stron­ny


SJP.pl


jednostronność

→ jed­no­stron­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­no­stron­ne; cecha tych, któ­rzy są jed­no­stron­ni

Wiktionary

Patrz:

jednostronny

Powiązane:

 przym. jednostronny

 przysł. jednostronnie

Wiktionary


jednostronny

1. ma­ją­cy jedną stro­nę
2. ogra­ni­czo­ny, uwz­ględ­nia­ją­cy tylko jeden aspekt cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ru­sza­ją­cy się w jed­nym kie­run­ku, od­by­wa­ją­cy się w jedną stro­nę

 (1.2) znaj­du­ją­cy się na jed­nej z dwu stron

 (1.3) do­ko­ny­wa­ny przez jedną ze stron

 (1.4) o wą­skim za­kre­sie; uwz­ględ­nia­ją­cy in­te­res lub opi­nię tylko jed­nej ze stron

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Se­pa­ra­ty­stycz­ny rząd Ab­chaz­ji przyj­mu­je, że jest ona nie­pod­le­głym pań­stwem – jed­no­stron­na pro­kla­ma­cja nie­pod­le­gło­ści na­stą­pi­ła w 1992 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostronność ż.

 przysł. jednostronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) ograniczony, powierzchowny

Wiktionary


jednostrunny

o in­stru­men­tach mu­zycz­nych: ma­ją­cy jedną stru­nę; jed­no­stru­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. ma­ją­cy jedną stru­nę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostrunowy

Wiktionary


jednostrunowy

o in­stru­men­tach mu­zycz­nych: ma­ją­cy jedną stru­nę; jed­no­strun­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. ma­ją­cy jedną stru­nę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostrunny

Wiktionary


jednostrzałowiec

po­tocz­nie: ktoś do po­ko­na­nia jed­nym ude­rze­niem


SJP.pl


jednostrzałowy

o ręcz­nej broni pal­nej: wy­ma­ga­ją­cy ręcz­ne­go wpro­wa­dza­nia na­bo­jów do ko­mo­ry na­bo­jo­wej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który może wy­ko­nać tylko jeden strzał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­wił świe­cę na skrzy­ni, wyjął spod pła­szcza jed­no­strza­ło­wą kuszę, oparł ją o ścia­nę i na­piął z wy­sił­kiem.

Wiktionary


jednosuwowy

o sil­ni­ku: ma­ją­cy jeden suw


SJP.pl


jednosylabowiec

jed­noz­gło­sko­wiec;
1. wyraz zło­żo­ny z jed­nej zgło­ski (sy­la­by); mo­no­sy­la­bik, wyraz jed­noz­gło­sko­wy (jed­no­sy­la­bo­wy, mo­no­sy­la­bo­wy, mo­no­sy­la­bicz­ny);
2. ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z jed­nej zgło­ski


SJP.pl


jednosylabowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej sy­la­by, zgło­ski; jed­noz­gło­sko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy jedną sy­la­bę, skła­da­ją­cy się z jed­nej sy­la­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­da­ją zwy­kle okrzy­ki jed­no­sy­la­bo­we lub kom­bi­na­cje kilku pow­ta­rza­nych sylab.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: i ̯ednosylabovy

Wiktionary


jednoszczeblowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go szcze­bla


SJP.pl


jednoszczepowy

o pro­bio­ty­kach: za­wie­ra­ją­cy jeden kon­kret­ny szczep bak­te­rii pro­bio­tycz­nych


SJP.pl


jednoszczytowy

ma­ją­cy jeden szczyt


SJP.pl


jednoszczękowy

wią­za­ny z jedną szczę­ką


SJP.pl


jednoszeregowy

usta­wio­ny w jeden sze­reg


SJP.pl


jednoszpaltowy

dru­ko­wa­ny w for­ma­cie jed­nej szpal­ty


SJP.pl


jednoszynowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej szyny; uży­wa­ją­cy jed­nej szyny


SJP.pl


jednosłowny

1. za­war­ty w jed­nym sło­wie, wy­ra­żo­ny jed­nym sło­wem;
2. daw­niej: zgod­ny co do słowa; jed­noz­nacz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­war­ty w jed­nym sło­wie; wy­ra­żo­ny jed­nym sło­wem; bę­dą­cy jed­nym sło­wem

 (1.2) daw. zgod­ny co do słowa

Wiktionary


jednosłupkowość

→ jed­no­słup­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

jednosłupkowy

jednota

jed­ność


SJP.pl

Jed­no­ta, w pod­ty­tu­le: Pismo re­li­gij­no-spo­łecz­ne poś­wię­co­ne pol­skie­mu ewan­ge­li­cyz­mo­wi i eku­me­nii – eku­me­nicz­ne cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne przez Kon­sy­storz Ko­ścio­ła Ewan­ge­lic­ko-Re­for­mo­wa­ne­go, w któ­rym pre­zen­to­wa­ne są ar­ty­ku­ły, wy­wia­dy, re­por­ta­że i wia­do­mo­ści z życia mniej­szo­ści wyz­na­nio­wych, ka­za­nia, mod­lit­wy, fe­lie­to­ny i re­cenz­je. Uka­zu­je się z przer­wa­mi od 1926 roku.

Wikipedia


jednotaktowy

od­no­szą­cy się do po­je­dyn­cze­go taktu


SJP.pl


jednotarczowce

jedna z gro­mad zwie­rząt na­le­żą­cych do mię­cza­ków


SJP.pl

Jed­no­tar­czow­ce, jed­no­płyt­kow­ce (Mo­no­pla­cop­ho­ra) – gro­ma­da mor­skich, re­lik­to­wych mię­cza­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się po­je­dyn­czą, tar­czo­wa­tą musz­lą w kształ­cie stoż­ka lub sy­me­trycz­nej cza­pecz­ki fry­gij­skiej – oraz se­ryj­ną pow­ta­rzal­no­ścią na­rzą­dów.

Wikipedia


jednotarczowiec

przed­sta­wi­ciel pry­mi­tyw­nej gro­ma­dy mię­cza­ków z pod­ty­pu musz­low­ców


SJP.pl


jednotarczowy

ma­ją­cy jedną tar­czę, np. roz­sie­wacz jed­no­tar­czo­wy


SJP.pl


jednotaryfowy

ma­ją­cy jedną ta­ry­fę


SJP.pl


jednotaśmowy

ma­ją­cy jedną taśmę


SJP.pl


jednotematowy

zwią­za­ny z jed­nym te­ma­tem


SJP.pl


jednotomowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go tomu, za­war­ty w jed­nym tomie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z jed­ne­go tomu, za­war­ty w jed­nym tomie, wy­da­ny w jed­nym tomie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­la­złem w an­tyk­wa­ria­cie jed­no­to­mo­wy słow­nik ję­zy­ka sango.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: i ̯ednotõmovy

Wiktionary


jednotonalny

do­ty­czą­cy jed­ne­go tonu


SJP.pl


jednotonowy

1. zło­żo­ny z jed­ne­go tonu mu­zycz­ne­go;
2. to­no­wy;
a) wa­żą­cy tonę;
b) mie­szczą­cy tonę cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść tonę


SJP.pl


jednotor

linia ko­le­jo­wa lub tram­wa­jo­wa po­sia­da­ją­ca tylko jeden tor dla ruchu w obu kie­run­kach


SJP.pl


jednotorowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jed­no­to­ro­we, uwz­ględ­nia­ją­ce tylko jeden czyn­nik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednotorowy

 przysł. jednotorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostronność, jednoaspektowość, jednopłaszczyznowość, jednowymiarowość

Wiktionary


jednotorowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go toru


SJP.pl


jednotorówka

linia ko­le­jo­wa o jed­nym torze


SJP.pl


jednotygodniowy

ma­ją­cy ty­dzień (sie­dem dni), trwa­ją­cy ty­dzień (sie­dem dni) itp.; ty­god­nio­wy; sied­miod­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy jeden ty­dzień

 (1.2) bę­dą­cy w wieku jed­ne­go ty­god­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dom Kul­tu­ry or­ga­ni­zu­je jed­no­ty­god­nio­we warsz­ta­ty pla­stycz­ny­a­stycz­ne dla wszyst­kich chęt­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednotygodʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tygodniowy

Wiktionary


jednotłokowy

ma­ją­cy jeden tłok, np. kom­pre­sor jed­no­tło­ko­wy


SJP.pl


jednouchwytowy

ma­ją­cy jeden uchwyt


SJP.pl


jednouchy

ma­ją­cy jedno ucho


SJP.pl


jednoukładowy

opie­ra­ją­cy się na jed­nym ukła­dzie


SJP.pl


jednouszny

1. ma­ją­cy jedno ucho;
2. przez­na­czo­ny na jedno ucho


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma jedno ucho

Wiktionary


jednoużytkownikowy

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. te­le­kom. mo­gą­cy ob­słu­gi­wać jed­ne­go użyt­kow­ni­ka na raz

Wiktionary


jednowalcowy

ma­ją­cy jeden walec


SJP.pl


jednowalutowy

do­ty­czą­cy jed­nej wa­lu­ty, ob­słu­gu­ją­cy jedną wa­lu­tę itp.


SJP.pl


jednowapniowy

o czą­stecz­ce: ma­ją­cy jeden atom wap­nia


SJP.pl


jednowargowy

ma­ją­cy jedną wargę


SJP.pl


jednowariantowy

bę­dą­cy je­dy­ną od­mia­ną cze­goś


SJP.pl


jednowarstwowy

zło­żo­ny z jed­nej war­stwy, np. pa­pier jed­no­war­stwo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy jedną war­stwę, skła­da­ją­cy się z jed­nej war­stwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blasz­ka li­ścio­wa więk­szo­ści ga­tun­ków mchów, która jest zaz­wy­czaj jed­no­war­stwo­wa, wy­ka­zu­je dość dużą róż­no­rod­ność kształ­tu oraz wiel­ko­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔvarˈstfɔvɨ, AS: i ̯ednovarstfovy

Wiktionary


jednowartościowość

→ jed­no­war­to­ścio­wy


SJP.pl

Patrz:

jednowartościowy

jednowartościowy

1. o pier­wiast­ku: mo­gą­cy przy­jąć lub oddać ze swego atomu w trak­cie two­rze­nia czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go jeden elek­tron;
2. funk­cja jed­no­war­to­ścio­wa - funk­cja przy­po­rząd­ko­wu­ją­ca zmien­nej nie­za­leż­nej tylko jedną war­tość zmien­nej za­leż­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. o pier­wiast­ku: mo­gą­cy przyj­mo­wać lub od­da­wać ze swo­je­go atomu jeden elek­tron pod­czas two­rze­nia czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go

 (1.2) mat. o funk­cji: przy­po­rząd­ko­wu­ją­ca zmien­nej nie­za­leż­nej tylko jedną war­tość zmien­nej za­leż­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wodór jest pier­wiast­kiem jed­no­war­to­ścio­wym.

 (1.2) Funk­cja jed­no­war­to­ścio­wa przy­po­rząd­ko­wu­je każ­de­mu ar­gu­men­to­wi tylko jedną war­tość.

Wiktionary


jednowatowy

ma­ją­cy moc jed­ne­go wata


SJP.pl


jednowałkowy

ma­ją­cy jeden wałek


SJP.pl


jednowałowy

za­wie­ra­ją­cy jeden wał


SJP.pl


jednowersowy

sta­no­wią­cy jeden wers; jed­no­li­nij­ko­wy


SJP.pl


jednowieczorowy

trwa­ją­cy jeden wie­czór


SJP.pl


jednowiekowy

ma­ją­cy jeden wiek, trwa­ją­cy jeden wiek, stu­let­ni


SJP.pl


jednowiersz

myśl, sen­ten­cja wy­ra­żo­na w jed­nym wer­sie; mo­no­stych


SJP.pl


jednowierszowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go wier­sza


SJP.pl


jednowioskowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej wio­ski


SJP.pl


jednowiosłowy

ma­ją­cy jedno wio­sło, np. łódź jed­no­wio­sło­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy jedno wio­sło, na­pę­dza­ny jed­nym wio­słem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myłem już łódź, ale także pły­wa­łem na bącz­ku, jed­no­wio­sło­wej łódce, i na mo­to­rów­ce. Przy­jem­ność z pły­wa­nia re­kom­pen­su­je mi wkład w pracę przed wy­pły­nię­ciem.

Wiktionary


jednowirnikowy

ma­ją­cy jeden wir­nik


SJP.pl


jednownętrzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ar­chit. po­sia­da­ją­cy tylko jedno po­mie­szcze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obiekt na obu kon­dy­gna­cjach jest jed­now­nętrz­ny.

Wiktionary


jednowydziałowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go wy­dzia­łu


SJP.pl


jednowymiarowość

→ jed­no­wy­mia­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­no­wy­mia­ro­we; cecha tych, któ­rzy są jed­no­wy­mia­ro­wi

Wiktionary

Patrz:

jednowymiarowy

Powiązane:

 przym. jednowymiarowy

 przysł. jednowymiarowo

Wiktionary


jednowymiarowy

ma­ją­cy jeden wy­miar (dłu­gość)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. ma­ją­cy tylko jeden wy­miar, roz­pa­try­wa­ny w jed­nym wy­mia­rze

 (1.2) książk. uwz­ględ­nia­ją­cy tylko jeden punkt wi­dze­nia, jed­no­a­spek­to­wy, jed­no­stron­ny, upro­szczo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednowymiarowość ż.

Wiktionary


jednowyrazowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go wy­ra­zu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zło­żo­ny z jed­ne­go wy­ra­zu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednosłowny

Wiktionary


jednowątkowość

1. cecha cze­goś ma­ją­ce­go tylko jeden wątek;
2. cecha cze­goś, co do­ty­czy wy­łącz­nie jed­nej czyn­no­ści lub jed­ne­go te­ma­tu;
3. cecha osoby cał­ko­wi­cie sku­pia­ją­cej się na jed­nej czyn­no­ści lub jed­nym te­ma­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jed­no­wąt­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednowątkowy

Wiktionary


jednowątkowy

1. ma­ją­cy jeden wątek;
2. cał­ko­wi­cie sku­pia­ją­cy się na jed­nej czyn­no­ści lub jed­nym te­ma­cie


SJP.pl


jednowęglowy

ma­ją­cy jeden atom węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl


jednowładca

daw­niej: wład­ca nie­o­gra­ni­czo­ny, ab­so­lut­ny; au­to­kra­tor, au­to­kra­ta, je­dy­no­wład­ca, je­dy­no­wład­ca


SJP.pl


jednowładczy

→ jed­no­władzt­wo; je­dy­no­wład­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. do­ty­czą­cy jed­no­wład­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednowładca m.

Wiktionary


jednowładczyni

→ jed­no­wład­ca; je­dy­no­wład­czy­ni


SJP.pl


jednowładztwo

forma rzą­dów, w któ­rej nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza na­le­ży do jed­ne­go czło­wie­ka i jest spra­wo­wa­na poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną; sa­mo­władzt­wo, ab­so­lu­tyzm, au­to­kra­tyzm, au­to­kra­cja, au­tar­chia, je­dy­no­władzt­wo


SJP.pl


jednowłajca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. je­dy­no­wład­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈvwajt͡sa, AS: i ̯ednovu̯ai ̯ca

Wiktionary


jednowłóknowy

wy­ko­na­ny z jed­ne­go włó­kna


SJP.pl


jednowłókowy

1. ma­ją­cy po­wierzch­nię jed­nej włóki;
2. ma­ją­cy jedną włókę, np. szew jed­no­włó­ko­wy


SJP.pl


jednozadaniowy

1. mo­gą­cy speł­niać wy­łącz­nie jedno głów­ne za­da­nie;
2. w in­for­ma­ty­ce: da­ją­cy moż­li­wość wy­ko­na­nia wy­łącz­nie jed­ne­go za­da­nia, np. jed­no­za­da­nio­wy sy­stem ope­ra­cyj­ny


SJP.pl


jednozakresowy

obej­mu­ją­cy jeden za­kres, dzia­ła­ją­cy w jed­nym za­kre­sie


SJP.pl


jednozakładowy

1. taki, który skła­da się z jed­ne­go za­kła­du - przed­się­bior­stwa o cha­rak­te­rze usu­łu­go­wo-pro­duk­cyj­nym;
2. taki, który obej­mu­je jeden za­kład - akt umowy mie­dzy oso­ba­mi o róż­nych po­glą­dach, zwła­szcza mie­dzy uczest­ni­ka­mi gier licz­bo­wych


SJP.pl


jednozalążkowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go za­ląż­ka


SJP.pl


jednozaworowy

ma­ją­cy jeden zawór


SJP.pl


jednozdaniowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go zda­nia, np. jed­no­zda­nio­wa no­tat­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy jedno zda­nie, skła­da­ją­cy się z jed­ne­go zda­nia, wy­ra­żo­ny jed­nym zda­niem

Wiktionary


jednozgłoskowiec

jed­no­sy­la­bo­wiec;
1. wyraz zło­żo­ny z jed­nej zgło­ski (sy­la­by); mo­no­sy­la­bik, wyraz jed­noz­gło­sko­wy (jed­no­sy­la­bo­wy, mo­no­sy­la­bo­wy, mo­no­sy­la­bicz­ny);
2. ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z jed­nej zgło­ski


SJP.pl

Jed­noz­gło­sko­wiec – wzo­rzec me­trycz­ny, w któ­rym wers skła­da się tylko z jed­nej sy­la­by.

Nie­kie­dy wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ut­wo­rach żar­to­bli­wych. Przy­kła­dem jest sonet Jó­ze­fa Jan­kow­skie­go "Po­bud­ka":

Wikipedia


jednozgłoskowy

zło­żo­ny z jed­nej zgło­ski (sy­la­by); jed­no­sy­la­bo­wy


SJP.pl


jednoziarnisty

zwią­za­ny z ziar­nem jed­ne­go ro­dza­ju


SJP.pl


jednoziarnowy

ma­ją­cy jedno ziar­no


SJP.pl


jednozmianowy

trwa­ją­cy jedną zmia­nę


SJP.pl


jednoznacznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób jed­noz­nacz­ny, jasny, nie­bu­dzą­cy wąt­pli­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wek­tor jest jed­noz­nacz­nie okre­ślo­ny przez kie­ru­nek, zwrot i dłu­gość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoznaczność ż., ujednoznacznianie n.

 przym. jednoznaczny

Wiktionary


jednoznaczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: jed­noz­nacz­nie


SJP.pl


jednoznaczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: jed­noz­nacz­ny; bar­dziej jed­noz­nacz­ny


SJP.pl


jednoznacznieć

rzad­ko: sta­wać się jed­noz­nacz­nym


SJP.pl


jednoznacznik

wy­ra­że­nie lub słowo zna­czą­ce to samo, co inne wy­ra­że­nie lub słowo; sy­no­nim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słowo, mor­fem lub fraza z takim samym albo bli­skim zna­cze­niem jak inna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoznaczność

 przym. jednoznaczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) synonim, równoznacznik, bliskoznacznik, wyraz bliskoznaczny

Wiktionary


jednoznaczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest jed­noz­nacz­ne; cecha tych, któ­rzy są jed­noz­nacz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoznaczny

 przysł. jednoznacznie

 rzecz. ujednoznacznianie n., jednoznacznik mrz.

Wiktionary


jednoznaczny

1. nie­bu­dzą­cy wąt­pli­wo­ści, do­pu­szcza­ją­cy tylko jedną moż­li­wą in­ter­pre­ta­cję;
2. zna­czą­cy to samo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­bu­dzą­cy wąt­pli­wo­ści, pewny, de­fi­ni­tyw­ny, zde­cy­do­wa­ny

 (1.2) o wy­ra­że­niach, zwro­tach: zna­czą­cy to samo

 (1.3) po­sia­da­ją­cy jedno zna­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­pis MSZ jest w tej spra­wie jed­noz­nacz­ny: prawo do ko­rzy­sta­nia z sa­mo­cho­du służ­bo­we­go do celów pry­wat­nych przy­słu­gu­je od stop­nia mi­ni­stra peł­no­moc­ne­go wzwyż.

 (1.1) Wła­dza chcia­ła jed­noz­nacz­nej de­kla­ra­cji o przy­stą­pie­niu do "obozu po­stę­pu".

 (1.2) Od­mo­wa udzia­łu w na­szym pro­te­ście jest jed­noz­nacz­na ze zgodą na te re­pre­sje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈznat͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoznačny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoznacznik mrz., jednoznaczność ż., ujednoznacznianie n.

 przysł. jednoznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedwuznaczny, bezdyskusyjny, pozadyskusyjny, bezsporny, bezsprzeczny, jaskrawy, oczywisty, namacalny, niepodważalny, niezaprzeczalny, niezbity, pewny, zrozumiały sam przez się

 (1.2) równoznaczny

 (1.3) rzad. monosemiczny

Wiktionary


jednoznakowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go znaku


SJP.pl


jednozwity

lina jed­noz­wi­ta - lina zbu­do­wa­na ze jed­nej lub kilku warstw linek (nie­ple­cio­nych) na­wi­nię­tych wokół rdze­nia


SJP.pl


jednozwojny

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go zwoju; jed­noz­wo­jo­wy


SJP.pl


jednozwojowy

skła­da­ją­cy się z jed­ne­go zwoju; jed­noz­woj­ny


SJP.pl


jednozwrotkowy

skła­da­ją­cy się z jed­nej zwrot­ki


SJP.pl


jednozębny

ma­ją­cy tylko jeden ząb; jed­no­zę­by


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o oso­bach ma­ją­cy jeden ząb

 (1.2) książk. o przed­mio­tach ma­ją­cy jeden ząb (ostrze)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈzɛ̃mbnɨ, AS: i ̯ednozẽmbny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jednozęby

Wiktionary


jednozęby

ma­ją­cy tylko jeden ząb; jed­no­zęb­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o oso­bach ma­ją­cy jeden ząb

 (1.2) książk. o przed­mio­tach ma­ją­cy jeden ząb (ostrze)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈzɛ̃mbɨ, AS: i ̯ednozẽmby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jednozębny

Wiktionary


jednozłotowy

ma­ją­cy war­tość jed­ne­go zło­te­go


SJP.pl


jednozłotówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si jeden złoty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bia­ło­stoc­ki Wy­dział Śled­czy za­czął od­no­to­wy­wać po­ja­wia­nie się, w róż­nych miej­scach mia­sta, do­brze po­dro­bio­nych jed­no­zło­tó­wek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złotówka

Wiktionary


jednołożyskowy

ma­ją­cy jedno ło­ży­sko


SJP.pl


jednołukowy

ma­ją­cy jeden łuk


SJP.pl


jednołóżkowy

ma­ją­cy jedno łóżko


SJP.pl


jednościenny

ma­ją­cy jedną ścia­nę, np. ul jed­no­ścien­ny


SJP.pl


jednościeżkowy

ma­ją­cy jedną ścież­kę, np. ma­gne­to­fon jed­no­ścież­ko­wy


SJP.pl


jednoślad

po­jazd jed­no­śla­do­wy: rower, mo­to­ro­wer lub mo­to­cykl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd, któ­re­go koła są usta­wio­ne w jed­nej linii (tak, że jadąc, po­zo­sta­wia­ją po sobie ślad w po­sta­ci jed­nej linii);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈnɔɕlat, AS: i ̯ednoślat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednośladowiec m.

 przym. jednośladowy

Wiktionary


jednośladowy

zo­sta­wia­ją­cy jeden ślad


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o po­ja­zdach: taki, który pod­czas ruchu po linii pro­stej po­zo­sta­wia tylko jeden ślad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dem po­ja­zdu jed­no­śla­do­we­go jest rower.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoślad m., jednośladowiec m.

Wiktionary


jednośrubowiec

sta­tek na­pę­dza­ny mo­to­rem o jed­nej śru­bie


SJP.pl