hałasa

naz­wi­sko


SJP.pl

Ha­ła­sa (393 m n.p.m.) – szczyt Gór Świę­to­krzy­skich, na­le­żą­cy do Pasma Dy­miń­skie­go. Znaj­du­je się w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych mia­sta Kiel­ce, na te­re­nie Chę­ciń­sko-Kie­lec­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

W wy­ro­bi­sku sta­re­go ka­mie­nio­ło­mu u pół­noc­nych pod­nó­ży góry, na wy­so­ko­ści ok.

Wikipedia


hałasik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hałas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie hałas, lecz tylko mały ha­ła­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hałas m.

Wiktionary


hałasić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. (póź­niej gwara.) ha­ła­so­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) byle tylko moja ko­bie­ta nie ha­ła­si­ła, gdy jej żarna do owsa za­bio­rę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hałas

 czas. wyhałasić dk.

Wiktionary


hałasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ha­ła­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxawasɔˈvãɲɛ, AS: χau̯asovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hałasować

 przym. hałaśliwy

 rzecz. hałas mrz.

Wiktionary


hałasować

1. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki za­kłó­ca­ją­ce spo­kój;
2. po­tocz­nie: robić za­mie­sza­nie, awan­tu­ry; pro­te­sto­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­da­wać gło­śne dźwię­ki za­kłó­ca­ją­ce spo­kój

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aya przy­no­si­ła śnia­da­nie na tacy, klę­ka­ła na po­dło­dze, sło­dzi­ła kawę, na­le­wa­ła mleko z dzban­ka, mie­sza­ła kawę ha­ła­su­jąc ły­żecz­ką o fi­li­żan­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxawaˈsɔvat͡ɕ, AS: χau̯asovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hałas m., hałasowanie n.

 przym. hałaśliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podnosić rejwach, urządzać wrzawę, wrzeszczeć

Wiktionary


hałasownik

daw­niej: osoba gło­śna, krzy­kli­wa; ha­ła­śnik, krzy­kacz


SJP.pl


hałasowy

→ hałas


SJP.pl

Patrz:

hałas

hałastra

grupa gło­śno za­cho­wu­ją­cych się ludzi; banda, zgra­ja, mo­tłoch, ho­ło­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. nie­zor­ga­ni­zo­wa­na grupa ludzi, czę­sto za­cho­wu­ją­cych się nie­kul­tu­ral­nie

 (1.2) po­gard. grupa ludzi, do któ­rej osoba mó­wią­ca ma ne­ga­tyw­ny sto­su­nek

Wiktionary

Ha­ła­stra ( ‏די כאַליאַסטרע‎ "Di Chal­ja­stre") – awan­gar­do­wa ży­dow­ska ek­spre­sjo­ni­stycz­no-fu­tu­ry­stycz­na grupa li­te­rac­ko-ar­ty­stycz­na dzia­ła­ją­ca w War­sza­wie w la­tach 1922–1924, sku­pio­na m.in. wokół pisma o tym samym ty­tu­le.

Nazwa grupy po­cho­dzi od okre­śle­nia, któ­re­go użył wobec nich Hilel Cajt­lin na ła­mach ga­ze­ty „Der Mo­ment”.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) banda, zgraja

 (1.2) banda, zgraja

Wiktionary


hałasy

dźwięk nie­po­żą­da­ny lub szkod­li­wy dla zdro­wia ludz­kie­go


SJP.pl

Ha­ła­sy – część wsi Kunki w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Su­siec.

W la­tach 1975–1998 Ha­ła­sy ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ły do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Opie­ki św. Jó­ze­fa i św. Mi­cha­ła Ar­cha­nio­ła w Ło­siń­cu.

Wikipedia


hałasówka

Ha­ła­sów­ka – przy­sió­łek wsi Bo­ra­ty­niec Lacki w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Sie­mia­ty­cze.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Apo­sto­łów Pio­tra i Pawła w Sie­mia­ty­czach Sta­cji.

Wikipedia


hałat

naz­wi­sko


SJP.pl


hałaśliwie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) wy­wo­łu­jąc hałas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hałaśliwość ż., hałas mrz.

 przym. hałaśliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głośno, gwarnie

Wiktionary


hałaśliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ha­ła­śli­wie


SJP.pl


hałaśliwość

→ ha­ła­śli­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia ha­ła­śli­wym; skłon­ność do wy­da­wa­nia gło­śnych dźwię­ków, ro­bie­nia ha­ła­su

 (1.2) po­ziom ha­ła­su

Wiktionary

Patrz:

hałaśliwy

Przykłady

 (1.1) Nowe re­sta­u­ra­cje czę­sto ce­chu­je duża ha­ła­śli­wość wnę­trza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hałaśliwy

 przysł. hałaśliwie

Wiktionary


hałaśliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ha­ła­śli­wy


SJP.pl


hałaśliwy

wy­da­ją­cy gło­śne dźwię­ki za­kłó­ca­ją­ce spo­kój


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­wo­du­ją­cy hałas

 (1.2) przen. po­wo­du­ją­cy roz­głos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś w krza­kach odzy­wa­ły się ha­ła­śli­we, na­tręt­ne sło­wi­ki, głu­sząc cier­pli­wy jaz­got pa­si­ko­ni­ków.

 (1.2) Rząd sta­no­wy po ha­ła­śli­wej akcji pro­pa­gan­do­wej zmo­bi­li­zo­wał całą ochot­ni­czą mi­li­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxawaɕˈlʲivɨ, AS: χau̯aślʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hałas m., hałaśliwość ż., hałasowanie n.

 czas. hałasować

 przysł. hałaśliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) głośny

Wiktionary


hałaśnica

→ ha­ła­śnik


SJP.pl

Patrz:

hałaśnik

hałaśniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ha­ła­śnie


SJP.pl


hałaśnik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny tu­ra­ko­wa­tych


SJP.pl


hałaśny

daw­niej: ha­ła­śli­wy


SJP.pl


hałcnów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. daw­niej wieś, a obec­nie dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej;

Wiktionary

Hałc­nów (niem. "Alzen", hałcn. "Alza", wilam. "Ałca") – dziel­ni­ca zwy­cza­jo­wa Biel­ska-Bia­łej po­ło­żo­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści mia­sta, dawna wieś za­ło­żo­na na po­cząt­ku XV wieku i przy­łą­czo­na w 1977. Prze­wa­ża tu roz­pro­szo­na za­bu­do­wa jed­no­ro­dzin­na, współ­cze­śnie ruch bu­dow­la­ny jest na­pę­dza­ny przez pro­ce­sy su­bur­ba­ni­za­cyj­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Hałc­no­wie mó­wio­no nieg­dyś odręb­nym ję­zy­kiem hałc­now­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxawt͡snuf, AS: χau̯cnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hałcnowianin m., hałcnowianka ż.

 przym. hałcnowski

Wiktionary


hałda

1. wy­sy­pi­sko od­pa­dów gór­ni­czych i prze­my­sło­wych; zwał,
2. usy­pi­sko uży­tecz­nej ko­pa­li­ny na ot­war­tym te­re­nie; zwał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) górn. wy­so­kie usy­pi­sko ma­te­ria­łu ge­o­lo­gicz­ne­go (kru­szy­wa, pia­sku, rudy) lub od­pa­dów po­prze­my­sło­wych (żużel, po­piół);

 (1.2) ar­che­ol. skła­do­wi­sko ziemi wy­do­by­tej w trak­cie ek­splo­ra­cji sta­no­wi­ska;

Wiktionary

Hałda, zwa­ło­wi­sko (śl. "hołda", "berga", od stpol. "hala" – usy­pi­sko, wy­sy­pi­sko) – an­tro­po­ge­nicz­na forma uksz­tał­to­wa­nia po­wierzch­ni ziemi, wy­sy­pi­sko skały płon­nej lub sta­łych od­pa­dów prze­my­sło­wych (po­piół, żużel) pow­sta­ją­cych w wy­ni­ku ek­splo­a­ta­cji ko­pa­lin lub prze­ro­bu su­row­ców w za­kła­dach prze­my­sło­wych wy­do­by­cia i przet­wór­stwa węgla oraz rud me­ta­li, a także w za­kła­dach zwią­za­nych z ener­ge­ty­ką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxawda, AS: χau̯da

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwałowisko

 (1.2) zwałowisko, wysypisko

Wiktionary


hałdamasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­ba­wa w go­spo­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dzi sie ra­du­jó, bo w so­bo­te beje w karcz­mie hał­da­masz.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hałdamaszować ndk.

Wiktionary


hałdamaszować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hulać na za­ba­wie, bawić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hałdamasz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hajdamaszyć

Wiktionary


hałdka

zdrob­nie­nie od: hałda


SJP.pl


hałdować

two­rzyć hałdy


SJP.pl


hałdowy

przy­miot­nik od: hałda (np. ka­mień hał­do­wy, ma­te­riał hał­do­wy)


SJP.pl


hałdziarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. górn. ro­bot­nik, który wy­wo­zi na hałdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxawʲd͡ʑaʃ, AS: χau̯ʹʒ́aš

Wiktionary


hałka

naz­wi­sko


SJP.pl


hałuszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


hałła

dawny okrzyk wo­jen­ny Ta­ta­rów i Tur­ków; ałła


SJP.pl


hałłachować

daw­niej: wołać "hałła" (okrzyk wo­jen­ny Ta­ta­rów i Tur­ków); ał­ła­ko­wać, ał­ła­cho­wać, hał­ła­ko­wać


SJP.pl


hałłakować

daw­niej: wołać "hałła" (okrzyk wo­jen­ny Ta­ta­rów i Tur­ków); ał­ła­ko­wać, ał­ła­cho­wać, hał­ła­cho­wać


SJP.pl


hań

przy­słó­wek miej­sca

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tam

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk haj, hanej

Wiktionary


hańba

wstyd wy­wo­ła­ny nie­go­dzi­wym czy­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. coś, co przy­no­si wstyd, sta­no­wi ujmę dla ho­no­ru

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hańba – film z 1968 roku w re­ży­se­rii Ing­ma­ra Berg­ma­na
  • Hańba – film z 2008 roku w re­ży­se­rii Steve’a Ja­cob­sa, ekra­ni­za­cja po­wie­ści Johna Max­wel­la Co­et­ze­e­go
  • Hańba – po­wieść z 1999 roku au­tor­stwa Johna Max­wel­la Co­et­ze­e­go
  • Hańba! – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy mu­zy­kę pun­ko­wą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgu­bi­łeś mnie wuj z kre­te­sem, bo nie tylko, że mnie kula w łeb w Kiej­da­nach czeka, ale i hańba wie­ku­i­sta na moje imię spad­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãɲba, AS: χãńba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haniebność ż., hańbienie n., zhańbienie n.

 przym. haniebny

 przysł. haniebnie

 czas. hańbić, zhańbić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstyd, infamia, niesława, sromota, pohańbienie, niehonor, dyshonor, blamaż, daw. gańba

Wiktionary


hańbienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okry­wa­nie kogoś lub cze­goś hańbą

 (1.2) przest. do­ko­ny­wa­nie na kimś gwał­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pohańbienie n., zhańbienie n., haniebność ż., hańba ż.

 czas. zhańbić dk., pohańbić dk., hańbić ndk.

 przym. haniebny

 przysł. haniebnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gwałcenie

Wiktionary


hańbiący

→ hań­bić


SJP.pl

Patrz:

hańbić

hańbić

po­stę­po­wać nie­god­nie, przy­no­sić po­tę­pie­nie i po­gar­dę, czy­nić ujmę na ho­no­rze


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) okry­wać hańbą, przy­no­sić hańbę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] każda zaś ko­bie­ta, która się modli lub pro­ro­ku­je z głową od­kry­tą, hańbi swą głowę, bo to jest jedno i to samo, jak gdyby miała głowę ogo­lo­ną. Jeśli bo­wiem ko­bie­ta nie wkła­da na­kry­cia, to niech się też da zu­peł­nie ostrzyc; ale skoro hań­bią­ce jest dla ko­bie­ty być zu­peł­nie ostrzy­żo­ną lub ogo­lo­ną, to niech ma na­kry­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãɲbʲit͡ɕ, AS: χãńbʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hańba ż., hańbienie n., pohańbienie n., zhańbienie n.

 czas. pohańbić dk., zhańbić dk.

 przym. haniebny

 przysł. haniebnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znieważać

Wiktionary


hańcza

je­zio­ro po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Wschod­nio­su­wal­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. je­zio­ro na Su­wal­szczyź­nie

 (1.2) geogr. zob. Biała lub Czar­na Hań­cza.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hań­cza – je­zio­ro w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Hań­cza (lit. ) – je­zio­ro na Lit­wie, w okrę­gu olic­kim; wy­pły­wa z niego rzeka Biała Hań­cza
  • Biała Hań­cza – zbior­nik za­po­ro­wy na rzece Biała Hań­cza w po­łud­nio­wej czę­ści Litwy
  • Biała Hań­cza – rzeka w po­łud­nio­wej czę­ści Litwy
  • Czar­na Hań­cza – rzeka w Pol­sce i na Bia­ło­ru­si, lewy do­pływ Niem­na
  • Hań­cza – część wsi Okó­łek, w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Giby
  • Hań­cza – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Prze­rośl
  • Stara Hań­cza – ko­lo­nia w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Wi­żaj­ny
  • Wła­dy­sław Hań­cza – pol­ski aktor

Wikipedia


hańczowa

Hań­czo­wa (łem. Ганчова, "Han­czo­wa") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Uście Gor­lic­kie, nad rzeką Ropą.

Leży w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Be­ski­du Ni­skie­go i bez­poś­red­nio gra­ni­czy z uz­dro­wi­skiem Wy­so­wa-Zdrój.

Wikipedia


hańsk

gmina wiej­ska w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hańsk – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim
  • Hańsk – do roku 1967 nazwa wsi, z któ­rej w wy­ni­ku po­dzia­łu pow­sta­ły:
    • Hańsk Pier­wszy – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Hańsk
    • Hańsk Drugi – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Hańsk
    • Hańsk-Ko­lo­nia – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Hańsk
  • De­ka­nat Hańsk
  • Hańsk (gro­ma­da)

Wikipedia


hański

1. → Hańsk;
2. → Hanna; han­niń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Hańsk

 (1.2) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Hanna

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paweł Hań­ski
  • Sta­ni­sław Hań­ski
  • Wac­ław Hań­ski

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Hańsk m., hańszczanin m., hańszczanka ż.

 (1.2)

 rzecz. Hanna ż., hanianin m., hanianka ż.

 przym. hanieński

Wiktionary


hańszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hań­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hańsk m.

:: fż. hańszczanka ż.

 przym. hański

Wiktionary


hańszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hań­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hańsk m.

:: fm. hańszczanin m.

 przym. hański

Wiktionary


haś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­piół z pieca

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. górn. miał wę­glo­wy

 (1.5) pot. pel­letfakt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) Le­piej jest palić ha­siem niż wę­glem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaɕ, AS: χaś

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. hasiok mrz., hasionurek mos., hasiorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk asza

Wiktionary


haśnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­ro­bek

Wiktionary


haźlach

1. daw­niej (do 1996 r.): Haż­lach (wieś w Pol­sce);
2. gro­ma­da w PRL-u


SJP.pl


haźlaski

→ Haź­lach


SJP.pl

Patrz:

Haźlach

haźlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubi­ka­cja, ustęp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haziel mrz.

Wiktionary


hażanin

miesz­ka­niec Hagi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hagi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈʒãɲĩn, AS: χažãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haga ż.

:: fż. hażanka ż.

 przym. haski

Wiktionary


hażanka

miesz­kan­ka Hagi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hagi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈʒãnka, AS: χažãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haga ż.

:: fm. hażanin mos.

 przym. haski

Wiktionary


hażlach

wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim


SJP.pl

Haż­lach (do 31 XII 1996 "Haź­lach"; cz. "Haz­lach" lub "Hažlach", niem. "Has­lach") – wieś w gmi­nie Haż­lach, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w gra­ni­cach hi­sto­rycz­ne­go re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go, ge­o­gra­ficz­nie zaś na Po­gó­rzu Ślą­skim. Na ob­sza­rze 1233,19 ha za­miesz­ka­na jest przez 2263 miesz­kań­ców (2009), co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 183,5 os./km².

Wikipedia


hażlaski

→ Haż­lach (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Haż­la­cha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hażlach m., hażlaszanin m., hażlaszanka ż.

Wiktionary


hażlaszanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Haż­la­cha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hażlach m.

:: fż. hażlaszanka ż.

 przym. hażlaski

Wiktionary


hażlaszanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Haż­la­cha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hażlach m.

:: fm. hażlaszanin m.

 przym. hażlaski

Wiktionary


hb

sym­bol twar­do­ści ma­te­ria­łu (Bri­nell hard­ness)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • HB – sym­bol he­mo­glo­bi­ny
  • HB – stu­dio fil­mów ani­mo­wa­nych Hanna-Bar­be­ra
  • HB – jeden ze stop­ni twar­do­ści ołów­ka
  • HB – skala twar­do­ści Bri­nel­la
  • HB – nie­miec­ka marka pa­pie­ro­sów
  • HB – uży­wa­ny w Szwaj­ca­rii skrót od Ha­upt­bahn­hof (dwo­rzec głów­ny), od­po­wied­nik nie­miec­kie­go i au­striac­kie­go „Hbf”
  • HB (half board) – śnia­da­nia i obia­do­ko­la­cje
  • HB – oz­na­cze­nie li­te­ro­we po­ja­zdów Służ­by Ochro­ny Pań­stwa na ta­bli­cach re­je­stra­cyj­nych w Pol­sce
  • HB (Han­se­stadt Bre­men) – oz­na­cze­nie na nie­miec­kich ta­bli­cach re­je­stra­cyj­nych sa­mo­cho­dów z miast Brema i Bre­mer­ha­ven. W Bre­mie są dwie dal­sze li­te­ry i mak­sy­mal­nie trzy licz­by, w Bre­mer­ha­ven jedna liter...

Wikipedia


hbo

[czy­taj: ejdż-bi-o lub ha-be-o] skrót od: Home Box Of­fi­ce - ko­mer­cyj­na, płat­na, ame­ry­kań­ska sta­cja te­le­wi­zyj­na na­da­ją­ca głow­nie filmy naj­więk­szych wyt­wór­ni fil­mo­wych z Hol­ly­wo­od oraz pro­du­ku­ją­ca włas­ne se­ria­le te­le­wi­zyj­ne


SJP.pl

Home Box Of­fi­ce (HBO) – ame­ry­kań­ska sieć płat­nych ka­na­łów te­le­wi­zyj­nych, uru­cho­mio­na 8 li­sto­pa­da 1972 roku. Jest pro­wa­dzo­na przez przed­się­bior­stwo Home Box Of­fi­ce, Inc., na­le­żą­ce do kor­po­ra­cji me­dio­wej War­ner Bros. Di­sco­ve­ry. Ra­mów­ka wcho­dzą­cych w skład sieci ka­na­łów obej­mu­je głów­nie filmy ki­no­we oraz ory­gi­nal­ne pro­duk­cje, takie jak filmy te­le­wi­zyj­ne, se­ria­le, pro­gra­my do­ku­men­tal­ne czy okaz­jo­nal­ne stand-upy i kon­cer­ty.

Wikipedia


hbr

skrót od: List do He­braj­czy­ków - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład No­we­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List do He­braj­czy­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿xɛbrajˈt͡ʃɨkuf, AS: lʹiz• do‿χebrai ̯čykuf

Wiktionary


hbsag

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = med. an­ty­gen HBs, mar­ker wi­ru­so­we­go za­pa­le­nia wą­tro­by;

Wiktionary


hbt

skró­to­wiec

 (1.1) = harc. Har­cer­ski Bieg Te­re­no­wy

Wiktionary

HBT (ang. "He­te­ro­junc­tion Bi­po­lar Tran­si­stor" – "he­te­ro­złą­czo­wy tran­zy­stor bi­po­lar­ny") – jest roz­sze­rze­niem tran­zy­sto­ra BJT mo­gą­cym ob­słu­gi­wać sy­gna­ły bar­dzo du­żych czę­stot­li­wo­ści, rzędu setek GHz. HBT wy­stę­pu­je po­wszech­nie w no­wo­czes­nych urzą­dze­niach dzia­ła­ją­cych na pa­śmie ra­dio­wym.

Wikipedia


hd

[czy­taj: ejcz di lub ha de] skrót od: high de­fi­ni­tion (wy­so­ka roz­dziel­czość)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­ta­log Henry’ego Dra­pe­ra
  • HDTV () – te­le­wiz­ja wy­so­kiej roz­dziel­czo­ści
  • HD – na­tow­skie oz­na­cze­nie ipe­ry­tu siar­ko­we­go
  • Do­ku­ment Har­mo­ni­za­cyj­ny
  • HD – ro­dzaj dy­skie­tek
  • ADHD
  • Ziar­ni­ca zło­śli­wa
  • Plą­sa­wi­ca Hun­ting­to­na

Wikipedia


hdd

skrót od: hard disc drive - dysk twar­dy, urzą­dze­nie do prze­cho­wy­wa­nia da­nych


SJP.pl


hdl

skrót od: high-den­si­ty li­po­pro­te­in - li­po­pro­te­i­na wy­so­kiej gę­sto­ści, cho­le­ste­rol ma­ją­cy ko­rzyst­ny wpływ na or­ga­nizm czło­wie­ka


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) bio­chem. li­po­pro­te­i­na o wy­so­kiej gę­sto­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • high-den­si­ty li­po­pro­te­in – li­po­pro­te­i­na o wy­so­kiej gę­sto­ści (tak zwany dobry cho­le­ste­rol)
  • Hard­wa­re Des­crip­tion Lan­gu­a­ge – ro­dzi­na ję­zy­ków kom­pu­te­ro­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cząst­ka HDL może za­wie­rać ponad sto ro­dza­jów li­pi­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. HDL-C, HDL2, HDL3, HDL A-I, HDL A-I/A-II

Wiktionary


hdmi

[czy­taj: ha-de-em-I] skrót od: High De­fi­ni­tion Mul­ti­me­dia In­ter­fa­ce - in­ter­fejs do prze­sy­ła­nia cy­fro­we­go, nie­skom­pre­so­wa­ne­go sy­gna­łu audio i wideo; hdmi


SJP.pl

HDMI ( High De­fi­ni­tion Mul­ti­me­dia In­ter­fa­ce, „mul­ti­me­dial­ny in­ter­fejs wy­so­kiej roz­dziel­czo­ści”) – in­ter­fejs słu­żą­cy do prze­sy­ła­nia cy­fro­we­go, nie­skom­pre­so­wa­ne­go sy­gna­łu audio i wideo. Pro­du­cen­ci elek­tro­ni­ki użyt­ko­wej za­czę­li sto­so­wać tech­no­lo­gię HDMI w swo­ich pro­duk­tach od wrze­śnia 2003 roku.

Wikipedia


hdsl

skrót od: High Di­gi­tal Subs­cri­ber Line, ro­dzaj złą­cza umoż­li­wia­ją­ce­go prze­sy­ła­nie sy­gna­łów cy­fro­wych przy po­mo­cy linii te­le­fo­nicz­nej


SJP.pl


hdtv

[czy­taj: ha­de­te­fał lub ejdż­di­ti­wi] opra­co­wa­ny w la­tach osiem­dzie­sią­tych XX wieku w Ja­po­nii sy­stem te­le­wiz­ji wy­so­kiej roz­dziel­czo­ści


SJP.pl

HDTV (high-de­fi­ni­tion te­le­vi­sion) – te­le­wiz­ja wy­so­kiej roz­dziel­czo­ści. Jest ogól­nym okre­śle­niem sy­gna­łu te­le­wi­zyj­ne­go o roz­dziel­czo­ści min. 1280×720 pik­se­li (znacz­nie więk­szej niż stan­dar­do­wa (PAL lub NTSC)).

Wikipedia


hdz

skrót od: Hrvat­ska De­mo­krat­ska Za­jed­ni­ca - Chor­wac­ka Wspól­no­ta De­mo­kra­tycz­na


SJP.pl


he

1. wyraz, zwy­kle pow­ta­rza­ny, oz­na­cza­ją­cy śmiech, zwła­szcza zło­śli­wy, iro­nicz­ny; che;
2. okrzyk wy­ra­ża­ją­cy różne na­stro­je, za­rów­no przy­jem­ne, jak i przy­kre (np. He, udało się! He, co tam, na­stęp­nym razem się uda.); ha;
3. par­ty­ku­ła py­taj­na (np. Zjesz to, he?); hę;


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca py­ta­nie

 (1.2) reg. okrzyk po­ga­nia­ją­cy bydło

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He – po­wiat w za­chod­niej czę­ści pre­fek­tu­ry miej­skiej Ma’ans­han w pro­win­cji Anhui
  • He (chin. 和妃) – żona księ­cia z man­dżur­skiej dy­na­stii Qing Mian
  • He – druga żona ce­sa­rza Chin Linga
  • He – pier­wia­stek che­micz­ny Hel
  • He (ה) – li­te­ra al­fa­be­tu he­braj­skie­go
  • He – znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy hi­ra­ga­na
  • He – sta­ro­żyt­ne chiń­skie na­czy­nie ry­tu­al­ne
  • Hé

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɛ, AS: χe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hę

Wiktionary


he-man

[czy­taj: hi men] w kul­tu­rze ma­so­wej: mocny, dziel­ny, bo­ha­ter­ski męż­czyz­na; he man, su­per­man, su­per­men


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­che­typ sil­ne­go, dziel­ne­go bo­ha­te­ra w kul­tu­rze ma­so­wej

Wiktionary

He-Man ("naj­sil­niej­szy czło­wiek we wszechś­wie­cie") – su­per­bo­ha­ter, fik­cyj­na po­stać z serii za­ba­wek "Ma­sters of the Uni­ver­se" ("Wład­cy wszechś­wia­ta") firmy Mat­tel oraz wy­wo­dzą­cych się z nich pro­duk­tów: fil­mów ry­sun­ko­wych i ko­mik­sów (a także ak­tor­skie­go filmu ki­no­we­go).

Wikipedia


hea

śro­do­wi­sko­wo: za­koń­cze­nie filmu, książ­ki itp. w stylu "i żyli długo i szczę­śli­wie"


SJP.pl


head-banging

[czy­taj: HED BENgin(g)] śro­do­wi­sko­wo: ener­gicz­ne po­trzą­sa­nie głową w rytm mu­zy­ki; head ban­ging, he­ad­ban­ging


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. ek­spre­sja po­dek­scy­to­wa­nia mu­zy­ką po­przez ryt­micz­ne ude­rza­nie we włas­ną głowę pię­ścia­mi lub po­trzą­sa­nie głową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Head-ban­ging jest spe­cjal­ną formą tańca.

Wiktionary


head-hunter

[czy­taj: hed­han­ter] osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się head hun­tin­giem - wy­szu­ki­wa­niem i przej­mo­wa­niem naj­lep­szych, naj­bar­dziej per­spek­ty­wicz­nych pra­cow­ni­ków in­nych firm; he­ad­hun­ter, head hun­ter


SJP.pl


head-hunting

[czy­taj: hed­han­ting] wy­szu­ki­wa­nie i przej­mo­wa­nie naj­lep­szych, naj­bar­dziej per­spek­ty­wicz­nych pra­cow­ni­ków in­nych firm; head hun­ting, he­ad­hun­ting


SJP.pl


headbanging

[czy­taj: HED BENgin(g)] śro­do­wi­sko­wo: ener­gicz­ne po­trzą­sa­nie głową w rytm mu­zy­ki; head-ban­ging, head ban­ging


SJP.pl


headhunter

[czy­taj: hed­han­ter] osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się head hun­tin­giem - wy­szu­ki­wa­niem i przej­mo­wa­niem naj­lep­szych, naj­bar­dziej per­spek­ty­wicz­nych pra­cow­ni­ków in­nych firm; head-hun­ter, head hun­ter


SJP.pl

He­ad­hun­ter (pol. "łowca głów") – pra­cow­nik (kon­sul­tant) agen­cji do­radzt­wa per­so­nal­ne­go świad­czą­cej usłu­gi "exe­cu­ti­ve se­arch".

Praca he­ad­hun­te­ra po­le­ga na iden­ty­fi­ka­cji me­ne­dże­rów wy­so­kie­go szcze­bla lub szcze­gól­nie ce­nio­nych na rynku spe­cja­li­stów, na­wią­za­nie z nimi kon­tak­tu w celu skło­nie­nia ich do zmia­ny pra­co­daw­cy i przy­ję­cia ofer­ty pracy swego klien­ta (tzw. po­szu­ki­wa­nia bez­poś­red­nie).

Wikipedia


headhunterka

→ he­ad­hun­ter [czy­taj: hed­han­ter­ka]


SJP.pl


headhunterski

→ head hun­ter, → he­ad­hun­ter [czy­taj: hed­han­ter­ski]


SJP.pl


headhunting

[czy­taj: hed­han­ting] wy­szu­ki­wa­nie i przej­mo­wa­nie naj­lep­szych, naj­bar­dziej per­spek­ty­wicz­nych pra­cow­ni­ków in­nych firm; head-hun­ting, head hun­ting


SJP.pl


headline

[czy­taj: hed­lajn] na­głó­wek, tytuł ar­ty­ku­łu lub slo­gan ogło­sze­nia


SJP.pl


headliner

[czy­taj: hed­laj­ner] głów­ny wo­ka­li­sta lub ze­spół gra­ją­cy jako ostat­ni na głów­nej sce­nie pod­czas kon­cer­tu lub im­pre­zy


SJP.pl


headlinerka

→ he­ad­li­ner [czy­taj: hed­laj­ner­ka]


SJP.pl


headset

[czy­taj: hed­set] słu­chaw­ki z mi­kro­fo­nem osa­dzo­ne na wspól­nym pa­łą­ku


SJP.pl


headshot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. gry­komp. strzał w głowę

Wiktionary


healer

[czy­taj: hiler] uz­dro­wi­ciel le­czą­cy za po­mo­cą bio­e­ner­go­te­ra­pii (bio­te­ra­pii); bio­e­ner­go­te­ra­pe­u­ta; bio­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

He­a­ler (kor.: 힐러, MOCT: "Hil­leo") – 20-od­cin­ko­wy se­rial po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski z lat 2014-2015. Głów­ne role od­gry­wa­ją w nim Ji Chang-wook, Park Min-young oraz Yoo Ji-tae. Se­rial był emi­to­wa­ny na sta­cji KBS2 od 8 grud­nia 2014 do 10 lu­te­go 2015 w po­nie­dział­ki i wtor­ki o 22:00.

Wikipedia


healerka

[czy­taj: hi­ler­ka] uz­dro­wi­ciel­ka le­czą­ca za po­mo­cą bio­e­ner­go­te­ra­pii (bio­te­ra­pii); bio­e­ner­go­te­ra­pe­ut­ka; bio­te­ra­pe­ut­ka


SJP.pl


heaney

[czy­taj: HIny] naz­wi­sko


SJP.pl


hearst

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­arst (Ka­na­da)
  • Wil­liam Ran­dolph He­arst
  • He­arst Cast­le

Wikipedia


heartland

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. wg te­o­rii ge­o­po­li­tycz­nej Johna Mac­kin­de­ra naj­waż­niej­szy stra­te­gicz­nie rejon świa­ta, znaj­du­ją­cy się gdzieś w cen­tral­nej Eu­raz­ji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­art­land – pio­sen­ka ze­spo­łu U2
  • He­art­land – cykl po­wie­ści dla mło­dzie­ży au­tor­stwa La­u­ren Bro­o­ke
  • He­art­land – ob­szar ge­o­po­li­tycz­ny wy­o­dręb­nio­ny przez Hal­for­da Mac­kin­de­ra
  • He­art­land – album Bre­wer & Shi­pley
  • He­art­land – album Client
  • He­art­land – album He­ve­in
  • He­art­land (Za­kli­na­cze koni) – ka­na­dyj­ski se­rial oby­cza­jo­wy z 2007 roku
  • film:
    • He­art­land – we­stern ame­ry­kań­ski z 1979 roku
    • He­art­land – dra­mat bry­tyj­ski z 1989 roku
    • He­art­land – film fa­mi­lij­ny z 2003 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług Johna Mac­kin­de­ra He­art­land ma być ją­drem Wyspy Świa­ta, na­tu­ral­ną for­te­cą, ob­sza­rem wa­run­ku­ją­cym pa­no­wa­nie nad resz­tą globu.

Wiktionary


heath

[czy­taj: hit] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Heath – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Co­ving­ton
  • Heath – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Lic­king
  • Heath – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Rock­wall
  • Heath – miej­sco­wość w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Fran­klin
  • Heath (ang. Heath Town) – gmina w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Fran­klin
  • Heath (ang. Heath Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Al­le­gan
  • Heath (ang. Heath Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Heath – rzeka w Bo­li­wii i Peru
  • Heath – ba­si­sta X Japan
  • Heath – miej­sco­wość w hrab­stwie Ches­hi­re (An­glia)
  • Heath – miej­sco­wość w hrab­stwie Der­bys­hi­re (An­glia)
  • Heath – miej­sco­wość w Shrops­hi­re (dy­strykt), w hrab­stwie Shrops­hi­re (An­glia)

Wikipedia


heathcliff

He­athc­liff – po­stać fik­cyj­na, głów­ny bo­ha­ter po­wie­ści Emily Brontë pt. "Wi­chro­we Wzgó­rza". Był ciem­no­wło­sym znaj­dą przy­gar­nię­tym przez pana Earns­ha­wa. Ko­chał swoją przy­bra­ną sio­strę, Ka­ta­rzy­nę Earns­haw. Po jej śmier­ci do­pro­wa­dził do ruiny jej ro­dzi­nę. Stale prze­śla­do­wa­ny przez ducha zmar­łej uko­cha­nej, znaj­du­je uko­je­nie do­pie­ro w śmier­ci. Po­cho­wa­ny u boku uko­cha­nej, na wzgó­rzach. Jest przy­kła­dem bo­ha­te­ra baj­ro­nicz­ne­go.

Wikipedia


heathrow

[czy­taj: hi­troł] głów­ny port lot­ni­czy Lon­dy­nu, jeden z naj­więk­szych na świe­cie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­ath­row – port lot­ni­czy w Lon­dy­nie
  • He­ath­row – miej­sco­wość spi­so­wa w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Se­mi­no­le
  • He­ath­row – była miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Wiel­ki Lon­dyn

Wikipedia


heavymetalowiec

[czy­taj: he­wi­me­ta­lo­wiec]
1. czło­nek sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej pow­sta­łej wokół mi­ło­śni­ków heavy me­ta­lu;
2. muzyk gra­ją­cy heavy metal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­ło­śnik heavy me­ta­lu, czło­nek sub­kul­tu­ry zwią­za­nej z tą mu­zy­ką

 (1.2) muzyk upra­wia­ją­cy heavy metal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛvʲĩmɛtaˈlɔvʲjɛt͡s, AS: χevʹĩmetalovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heavy metal m.

 przym. heavymetalowy

Wiktionary


heavymetalowy

→ heavy metal [czy­taj: he­wi­me­ta­lo­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy heavy me­ta­lu lub he­a­vy­me­ta­low­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­tek i Pa­tryk po­je­cha­li na kon­cert he­a­vy­me­ta­lo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heavy metal m., heavymetalowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metalowy

Wiktionary


heba

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bo­gi­ni bę­dą­ca uo­so­bie­niem wiecz­nej mło­do­ści; Hebe


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. zob. Hebe.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oboje, Heba i Ga­ni­me­des, krzą­ta­jąc się przy ucz­tach, roz­no­si­li bogom am­broz­ję i nek­tar.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Heby były: dzban i czara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛba, AS: χeba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hebe ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hebe, Juwentas, Juwentus

Wiktionary


hebama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­łoż­na

Wiktionary


heban

1. ro­dzaj drzew o so­czy­stych, po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych owo­cach, ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; he­ba­no­wiec, hurma, per­sy­mo­na, kaki;
2. drew­no tego drze­wa, ce­nio­ne z po­wo­du twar­do­ści i od­por­no­ści na but­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cenne drew­no róż­nych ga­tun­ków drzew (głów­nie he­ba­now­ców) ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej;

 (1.2) mebel z he­ba­nu (1.1)

Wiktionary

Heban – cenne drew­no róż­nych ga­tun­ków drzew (głów­nie he­ba­now­ców) ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej.

Jest ono ciem­no za­bar­wio­ne lub czar­ne, twar­de, cięż­kie, trud­no łu­pli­we.

Sto­so­wa­ne było od sta­ro­żyt­no­ści, w okre­sie no­wo­żyt­nym po­pu­lar­ne od końca XVI i przez cały XVII wiek. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne było do wy­ro­bu in­stru­men­tów mu­zycz­nych, przy­bo­rów kre­ślar­skich, mebli ar­ty­stycz­nych, a także w rzeź­biar­stwie. Czę­sto sto­so­wa­ny w tech­ni­ce mar­kie­te­rii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stole stała fi­gur­ka z he­ba­nu.

 (1.2) Odzie­dzi­czy­li­śmy ten pię­kny heban, który u dziad­ków stał w dużym po­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛbãn, AS: χebãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ebenista mos., hebanek mrz., hebanista mos., hebankowate lm nm., hebankowatość ż., hebanowiec mrz., hebanowość ż.

 przym. hebankowaty, hebanowy

Wiktionary


hebanista

daw­niej: sto­larz wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z drew­na he­ba­no­we­go


SJP.pl


hebankowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów, ros­ną­cych w stre­fie zwrot­ni­ko­wej, niek­tó­re ga­tun­ki wy­ko­rzy­sty­wa­ne w me­blar­stwie


SJP.pl

He­ban­ko­wa­te ("Ebe­na­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu wrzo­sow­ców "Eri­ca­les". Obej­mu­je 4 ro­dza­je li­czą­ce w sumie około 550 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, nie­licz­ni przed­sta­wi­cie­le spo­ty­ka­ni są także w stre­fie cie­płe­go kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej (po­łud­nio­wo-wschod­nie Stany Zjed­no­czo­ne, Bli­ski Wschód, Korea i Ja­po­nia).

Wikipedia


hebankowaty

o ce­chach he­ban­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


hebanowiec

ro­dzaj drzew o so­czy­stych, po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych owo­cach, ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; heban, hurma, per­sy­mo­na, kaki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dio­spy­ros|L.|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny he­ban­ko­wa­tych, o ciem­nej a nawet czar­nej korze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heban mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hurma, persymona, war. hebanek

Wiktionary


hebanowy

1. zro­bio­ny z he­ba­nu
2. bę­dą­cy barwy he­ba­nu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z he­ba­nu, do­ty­czą­cy he­ba­nu

 (1.2) głę­bo­ko czar­ny lub bar­dzo ciem­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I oto miała w dłoni czar­ny krzy­żyk z he­ba­no­we­go drze­wa in­kru­sto­wa­ny zło­tem, z na­pi­sem: "Ol­szyn­ka Gro­chow­ska 1831".

 (1.2) Este­tycz­ne meble w ko­lo­rze he­ba­no­wym, w ga­bi­ne­cie dy­rek­cji mięk­kie, skó­rza­ne fo­te­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ebenista mos., heban mrz.

Wiktionary


hebd

dziki bez; chebd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sam­bu­cus ebu­lus|L.|ref=tak., bez hebd

Wiktionary


hebda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­nard Hebda – ame­ry­kań­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Hen­ryk Hebda – pol­ski żoł­nierz i par­ty­zant
  • Jan Hebda – ka­pral Le­gio­nów Pol­skich
  • Jan Hebda – pol­ski rol­nik, dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tyk
  • Józef Hebda – pol­ski te­ni­si­sta
  • Mi­chał Hebda – pol­ski na­u­ko­wiec, puł­kow­nik WP
  • Mie­czy­sław Hebda – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny i pań­stwo­wy, poseł na Sejm PRL
  • Mi­łosz Hebda – pol­ski siat­karz
  • Piotr Hebda – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy
  • Ste­fan Hebda – pol­ski żoł­nierz i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


hebdow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jed­wab

Wiktionary


hebdowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Heb­do­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hebdów m.

:: fż. hebdowianka ż.

 przym. hebdowski

Wiktionary


hebdowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Heb­do­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hebdów m.

:: fm. hebdowianin m.

 przym. hebdowski

Wiktionary


hebdowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Heb­do­wem, do­ty­czą­cy Heb­do­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hebdów m., hebdowianin m., hebdowianka ż.

Wiktionary


hebdów

dziki bez; chebd


SJP.pl

Heb­dów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Nowe Brze­sko, przy dro­dze kra­jo­wej nr 79.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość le­ża­ła w wo­je­wództ­wie kra­kow­skim.

Wieś "Cheb­dów", była włas­no­ścią opact­wa nor­ber­ta­nów w Heb­do­wie. W dru­giej po­ło­wie XVI wieku po­ło­żo­na była w po­wie­cie pro­szow­skim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


hebe

eg­zo­tycz­ny krzew z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych, upra­wia­ny też jako ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie mło­do­ści oraz sza­far­ka am­broz­ji i nek­ta­ru na Olim­pie, utoż­sa­mia­na z rzym­ską Ju­wen­tas;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 6;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hebe – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 6
  • Hebe – w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni i uo­so­bie­nie mło­do­ści
  • hebe (Hebe) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych
  • HMS „Hebe” – nazwa pię­ciu okrę­tów Royal Navy
  • Hebe – sieć skle­pów dro­ge­ryj­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hebe ucho­dzi­ła za córkę Zeusa i Hery, sio­strę Ej­lej­tyi, Aresa i He­faj­sto­sa oraz żonę unie­śmier­tel­nio­ne­go He­ra­kle­sa.

 (1.1) Oboje, Hebe i Ga­ni­me­des, krzą­ta­jąc się przy ucz­tach, roz­no­si­li bogom am­broz­ję i nek­tar.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Hebe były dzban i czara.

 (1.2) Hebe po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛbɛ, AS: χebe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hebe ż.

 zob. Heba.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. Heba; rzad. Młodość; Juwentas, Juwentus

Wiktionary


hebefil

osoba od­czu­wa­ją­ca po­ciąg sek­su­al­ny do osób we wczes­nym okre­sie doj­rze­wa­nia (11-14 lat)


SJP.pl


hebefilia

po­ciąg sek­su­al­ny do osób we wczes­nym okre­sie doj­rze­wa­nia (11-14 lat) w prze­ci­wień­stwie do efe­bo­fi­lii (późny okres doj­rze­wa­nia w wieku około 15-19 lat)


SJP.pl

He­be­fi­lia (z gr. Ἥβη Hḗbē, łac. Hebe – mło­dość i φιλία – mi­łość) – pa­ra­fi­lia po­le­ga­ją­ca na sek­su­al­nych pre­fe­ren­cjach do­ro­słych do kon­tak­tów z oso­ba­mi we wczes­nym okre­sie doj­rze­wa­nia (11–14 lat), w prze­ci­wień­stwie do efe­bo­fi­lii (pre­fe­ren­cja osób w póź­nym okre­sie doj­rze­wa­nia, w wieku około 15–19 lat) i pe­do­fi­lii (pre­fe­ren­cja osób przed okre­sem doj­rze­wa­nia).

Wikipedia


hebefilka

ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca po­ciąg sek­su­al­ny do osób we wczes­nym okre­sie doj­rze­wa­nia (11-14 lat)


SJP.pl


hebefrenia

w me­dy­cy­nie: cho­ro­ba psy­chicz­na, po­stać schi­zo­fre­nii


SJP.pl


hebefreniczka

chora cier­pią­ca na he­be­fre­nię (od­mia­nę schi­zo­fre­nii)


SJP.pl


hebefreniczny

→ he­be­fre­nia


SJP.pl

Patrz:

hebefrenia

hebefrenik

osoba chora na he­be­fre­nię - od­mia­nę schi­zo­fre­nii


SJP.pl


hebei

[czy­taj: hebej] pro­win­cja w Chi­nach; Hopej


SJP.pl

Hebei (; chiń. 河北; pi­ny­in "Hébĕi"; Wade-Giles "Ho-pei"; dosł. „Na pół­noc od Rzeki”) – pół­noc­na pro­win­cja Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej, po­ło­żo­na na pół­noc od Huang He, od wscho­du gra­ni­czą­ca z Mo­rzem Wschod­nio­chiń­skim. Wew­nątrz jej te­ry­to­rium znaj­du­je się mia­sto wy­dzie­lo­ne i sto­li­ca Chin – Pekin oraz mia­sto wy­dzie­lo­ne Tien­cin. Sto­li­cą pro­win­cji jest na­to­miast Shi­jiaz­hu­ang.

Wikipedia


hebel

1. na­rzę­dzie sto­lar­skie z wy­su­wa­nym ostrzem, uży­wa­ne do wy­rów­ny­wa­nia, wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni drew­na; strug;
2. po­tocz­nie: stary, zni­szczo­ny po­jazd; grat, gru­chot, pudło, złom;
3. po­tocz­nie: ha­mu­lec po­ja­zdu; ham­pel;
4. śro­do­wi­sko­wo: po­krę­tło urzą­dze­nia do przet­wa­rza­nia dźwię­ku, uży­wa­ne­go w stu­diach ra­dio­wych i te­le­wi­zyj­nych oraz klu­bach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. strug

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Hebel – pol­ski bok­ser
  • Paweł Hebel – pol­ski do­wód­ca par­ty­zanc­ki
  • Zdrav­ko Hebel – chor­wac­ki pił­karz wodny
  • Hebel (in. strug) – ręcz­ne na­rzę­dzie do obrób­ki skra­wa­niem drew­na

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. heblowanie n.

 czas. heblować

Wiktionary


hebelek

zdrob­nie­nie od: hebel


SJP.pl


hebelkowy

→ he­be­lek


SJP.pl

Patrz:

hebelek

hebertysta

w okre­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej: czło­nek stron­nict­wa skraj­nie le­wi­co­we­go (od naz­wi­ska przy­wód­cy, J. Héberta)


SJP.pl


hebes

głu­piec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osob­nik tępy, nie­roz­gar­nię­ty, nie­po­jęt­ny, głupi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tym he­be­sem nie po­mo­że, trze­ba zro­bić to ina­czej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupek, tępak, zakuty łeb, zakuta pała

Wiktionary


heblarka

ręcz­ne na­rzę­dzie do wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni drew­na; stru­gar­ka


SJP.pl


heblarnia

1. dział za­kła­du prze­my­sło­we­go, w któ­rym się he­blu­je;
2. na­rzę­dzie sto­lar­skie do wy­rów­ny­wa­nia i wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni; stru­gar­ka


SJP.pl


heblarski

→ he­blarz


SJP.pl

Patrz:

heblarz

heblarz

osoba za­wo­do­wo ob­słu­gu­ją­ca he­blar­kę; stru­gacz


SJP.pl


heblowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|he­blo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieheblowanie n., hebel mrz.

 czas. heblować ndk.

Wiktionary


heblować

wy­rów­ny­wać, wy­gła­dzać po­wierzch­nię drew­na ręcz­nie (he­blem) lub ma­szy­no­wo; stru­gać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zhe­blo­wać)

 (1.1) techn. wy­gła­dzać po­wierzch­nię drew­na za po­mo­cą he­blar­ki lub heblu ręcz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hebel mrz., hebelek mrz., heblarka ż., heblarnia ż., heblowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strugać

Wiktionary


heblowina

od­pad­ki pow­sta­łe przy obrób­ce drew­na


SJP.pl


heblowiny

cien­kie wióry pow­sta­łe przy he­blo­wa­niu


SJP.pl


hebr.

skrót od: he­braj­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = he­braj­ski

Wiktionary


hebra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów, Ma­zo­wsze pół­noc­no-wschod­nie., reg-pl|Kresy po­łud­nio­we., także. pot. to­wa­rzy­stwo, gro­ma­da ludzi lub pacz­ka zna­jo­mych

 (1.2) środ. prze­stęp., także. gw-pl|War­sza­wa, Lwów. zło­dziej­ska szaj­ka, prze­stęp­cza kom­pa­nia lub sitwa

 (1.3) reg-pl|Prze­myśl. grupa ło­bu­zów, roz­ra­bia­ków

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hewra, paczka, towarzystwo, gromada, zbieranina

 (1.2) hewra, szajka, sitwa

Wiktionary


hebraista

ba­dacz, znaw­ca ję­zy­ka he­braj­skie­go i li­te­ra­tu­ry he­braj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. osoba zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo he­bra­i­sty­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­sty­tut za­pro­sił kilku wy­bit­nych he­bra­i­stów z Fran­cji i Bel­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hebrajski

 rzecz. hebraistyka ż., hebraizm mrz., hebrajski mrz.

Wiktionary


hebraistka

ba­dacz­ka, znaw­czy­ni ję­zy­ka he­braj­skie­go i li­te­ra­tu­ry he­braj­skiej


SJP.pl


hebraistyczny

→ he­bra­i­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

hebraistyka

hebraistyka

nauka o ję­zy­ku he­braj­skim i li­te­ra­tu­rze he­braj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na zaj­mu­ją­ca się li­te­ra­tu­rą he­braj­ską i ję­zy­kiem he­braj­skim;

 (1.2) pot. stu­dia obej­mu­ją­ce he­bra­i­sty­kę (1.1) na wyż­szej uczel­ni

Wiktionary

He­bra­i­sty­ka – nauka ba­da­ją­ca język he­braj­ski, li­te­ra­tu­rę w tym ję­zy­ku, kul­tu­rę i hi­sto­rię ob­sza­rów he­braj­sko­ję­zycz­nych, łącz­nie z dzie­ja­mi ju­da­iz­mu. He­bra­i­sty­kę można uznać za dział se­mi­ty­sty­ki i szer­szej orien­ta­li­sty­ki. Jest też uz­na­wa­na za naukę po­moc­ni­czą bi­bli­sty­ki[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ksiądz pro­fe­sor ma też dok­to­rat z he­bra­i­sty­ki.

 (1.2) W zesz­łym roku ukoń­czy­łem he­bra­i­sty­kę na UJ.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hebrajski

 rzecz. hebrajski mrz., hebraista mos., hebraizm mrz.

 przysł. po hebrajsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) filologia hebrajska

Wiktionary


hebraizacja

pod­da­wa­nie wpły­wom he­braj­skim, roz­sze­rza­nie wpły­wów he­braj­skich, na­da­wa­nie cze­muś cech ty­po­wo he­braj­skich


SJP.pl


hebraizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa prze­ję­te z ję­zy­ka he­braj­skie­go lub na nim wzo­ro­wa­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka he­braj­skie­go;

Wiktionary

He­bra­izm – wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa za­po­ży­czo­na z ję­zy­ka he­braj­skie­go.

Naj­więk­sza grupa he­bra­iz­mów zwią­za­na jest z re­li­gią ju­da­i­stycz­ną, np.: bar micwa, cadyk, Cha­nu­ka, cha­sy­dyzm, che­der, Ge­ma­ra, goj, golem, Jahwe (JHWH), je­szi­wa, Jezus, Jom Kipur, ka­disz, ka­ba­ła, kahał, Ka­ra­im, ko­szer, maca, ma­ce­wa, me­no­ra, Me­sjasz, Mi­drasz, Misz­na, mykwa, Pe­sach, Purim, Rosz Ha­sza­na, sza­bat (so­bo­ta), sza­mes, szoa, Suk­kot, sza­tan, Sza­wu­ot, talit, Tal­mud, Tora.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɛˈbrajism̥, AS: χebrai ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hebrajski mrz., hebraista, hebraistyka, Hebrajczyk, hebrajczyk, Hebrajka, hebrajka, hebrajszczyzna

 przym. hebrajski

 przysł. po hebrajsku

Wiktionary


hebrajczycy

wyz­naw­ca re­li­gii ży­dow­skiej


SJP.pl

Nie mylić z: he­bra­i­sta­mi ani Iz­ra­el­czy­ka­mi.

He­braj­czy­cy (‏עברים‎), Iz­ra­e­li­ci – sta­ro­żyt­ny lud opi­sa­ny w Bi­blii; jeden z ludów se­mic­kich, de­fi­nio­wa­ny po­cho­dze­niem od Ja­ku­ba, ina­czej Iz­ra­e­la. Był też na­zy­wa­ny Ludem Bożym[]. Skła­dał się z 12 ple­mion i po­słu­gi­wał ję­zy­kiem he­braj­skim. Po­cząt­ko­wo Iz­ra­e­li­ci byli ko­czow­ni­ka­mi, ale na prze­ło­mie II i I ty­siąc­le­cia p.n.e. osied­li­li się w Ka­na­a­nie, gdzie król Saul zjed­no­czył ich w jedno pań­stwo – Kró­le­stwo Iz­ra­e­la.

Wikipedia


hebrajczyk

wyz­naw­ca re­li­gii ży­dow­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bibl. etn. czło­nek sta­ro­żyt­ne­go, pół­ko­czow­ni­cze­go ludu se­mic­kie­go po­słu­gu­ją­ce­go się bi­blij­nym ję­zy­kiem he­braj­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli się tobie sprze­da brat twój, He­braj­czyk lub He­braj­ka, bę­dzie nie­wol­ni­kiem przez sześć lat. W siód­mym roku wol­nym go wy­pu­ścisz od sie­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hebrajski mrz., hebraizm mrz., Hebrajka ż.

 przym. hebrajski

 przysł. po hebrajsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Izraelita, Żyd

Wiktionary


hebrajka

wyz­naw­czy­ni re­li­gii ży­dow­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bibl. etn. człon­ki­ni sta­ro­żyt­ne­go, pół­ko­czow­ni­cze­go ludu se­mic­kie­go po­słu­gu­ją­ce­go się bi­blij­nym ję­zy­kiem he­braj­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hebraizm mrz., hebrajski mrz., Hebrajczyk mos.

 przym. hebrajski

 przysł. po hebrajsku

Wiktionary


hebrajski

do­ty­czą­cy daw­nej kul­tu­ry ży­dow­skiej; ty­po­wy dla tej kul­tu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z He­braj­czy­ka­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z grupy ka­na­nej­skiej ję­zy­ków se­mic­kich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­braj­skie pie­śni są niez­wy­kłe.

 (2.1) Nie znam he­braj­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈbrajsʲci, AS: χebrai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hebrajczyk m., Hebrajka ż., hebrajczyk m., hebrajka ż., hebrajszczyzna ż., hebraizm m., hebraistyka ż., hebraista mos.

 przym. hebraistyczny

 przysł. po hebrajsku

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skr. hebr.

Wiktionary


hebrajskojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem he­braj­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku he­braj­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem he­braj­skim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem he­braj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem he­braj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku he­braj­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Na ostat­niej auk­cji za­bra­kło pa­sjo­na­tów magii, okul­tyz­mu i al­che­mii. […] Wy­jąt­kiem był Ma­i­mo­ni­des, he­braj­sko­ję­zycz­ny tekst, który zmie­nił wła­ści­cie­la za 4100 zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈbrajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: χebrai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


hebrajskość

→ he­braj­ski


SJP.pl

Patrz:

hebrajski

hebrajszczyzna

wszyst­ko, co jest zwią­za­ne z kul­tu­rą sta­ro­ży­dow­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język he­braj­ski

 (1.2) to, co ży­dow­skie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hebrajski

 rzecz. hebrajski mrz., hebraizm mrz.

 przysł. po hebrajsku

Wiktionary


hebron

mia­sto w Pa­le­sty­nie


SJP.pl

He­bron ( ‏الخليل‎, "Al-Cha­lil"; ‏חֶבְרוֹן‎) – mia­sto po­ło­żo­ne na Wy­ży­nie Judz­kiej, na Za­chod­nim Brze­gu. Naj­więk­sze mia­sto Za­chod­nie­go Brze­gu i dru­gie po wzglę­dem wiel­ko­ści w Pań­stwie Pa­le­sty­na (po mie­ście Gaza), li­czą­ce 215 571 pa­le­styń­skich miesz­kań­ców (w 2020). W wy­dzie­lo­nej stre­fie H2 na gra­ni­cy Sta­re­go Mia­sta He­bro­nu miesz­ka także ok. 500-850 osad­ni­ków ży­dow­skich.

Wikipedia


hebronit

mi­ne­rał z grupy fos­fo­ra­nów, ro­dzaj am­bly­go­ni­tu o mniej­szej za­war­to­ści sodu


SJP.pl


hebronka

miesz­kan­ka He­bro­nu


SJP.pl


hebrończyk

miesz­ka­niec He­bro­nu


SJP.pl


hebroński

przy­miot­nik od: He­bron (mia­sto w Pa­le­sty­nie lub jedna z wielu miej­sco­wo­ści w USA)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z He­bro­nem, do­ty­czą­cy He­bro­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hebron mrz.

Wiktionary


hebrydy

ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim; Wyspy He­brydz­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim cią­gną­cy się wzdłuż pół­noc­no-za­chod­nich wy­brze­ży Szko­cji;

Wiktionary

He­bry­dy ( He­bri­des, wym., lub We­stern Isles; Innse Gall) – ar­chi­pe­lag ok. 500 wysp na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, wzdłuż pół­noc­no-za­chod­nich wy­brze­ży Szko­cji. He­bry­dy na­le­żą do Wiel­kiej Bry­ta­nii. Głów­ną miej­sco­wo­ścią jest Stor­no­way. Wyspy zaj­mu­ją po­wierzch­nię 7555 km², a za­miesz­ku­je je 43,4 tys. osób (2001).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hebrydzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wyspy Hebrydzkie

Wiktionary


hebrydzki

przy­miot­nik od: He­bry­dy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z He­bry­da­mi (Wy­spa­mi He­brydz­ki­mi), do­ty­czą­cy He­bry­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hebrydy nmos.

Wiktionary


heca

po­tocz­nie: za­baw­ne wy­da­rze­nie, niez­wy­kła hi­sto­ria; szop­ka; numer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. przest. za­baw­na sy­tu­a­cja naj­czę­ściej wy­wo­łu­ją­ca za­sko­cze­nie

 (1.2) pot. przest. zda­rze­nie lub ciąg zda­rzeń wy­wo­łu­ją­cy za­mie­sza­nie i ma­ją­cy ne­ga­tyw­ne skut­ki

 (1.3) daw. cyrk, w któ­rym szczu­to psami zwie­rzę­ta oraz upra­wia­no wol­ty­żer­kę w for­mie roz­ryw­ki dla wi­dzów

 (1.4) daw. łow. na­gan­ka my­śliw­ska

Wiktionary

Heca – piąty album stu­dyj­ny pol­skiej pio­sen­kar­ki Lan­ber­ry. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 8 li­sto­pa­da 2024 na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej War­ner Music Po­land.

Album jest utrzy­ma­ny w stylu mu­zy­ki pop i pop-rock. Skła­da się z wer­sji stan­dar­do­wej (1 CD), li­mi­to­wa­nej (1 CD i żelki) i płyty ana­lo­go­wej (1 LP).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z tym wy­ści­giem to istna heca była!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛt͡sa, AS: χeca

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hecować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beka, jaja, figiel

 (1.2) awantura, cyrk

 (1.4) obława, nagonka, naganka, gon

Wiktionary


hecarski

→ he­carz


SJP.pl

Patrz:

hecarz

hecarz

żar­tow­niś, czło­wiek lu­bią­cy wy­pra­wiać hece


SJP.pl


hechtja

eg­zo­tycz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny ana­na­so­wa­tych


SJP.pl


heciak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gbur, cham

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛt͡ɕak, AS: χećak

Wiktionary


hecker

[czy­taj: heker] naz­wi­sko


SJP.pl

Hec­ker – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mon­roe.

Wikipedia


hecmistrz

daw­niej: czło­wiek wy­ko­nu­ją­cy sztucz­ki cyr­ko­we; cyr­ko­wiec


SJP.pl


hecny

za­baw­ny, we­so­ły, za­dzior­ny


SJP.pl


hecować

daw­niej: wy­pra­wiać hece; fi­glo­wać, do­ka­zy­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. przest. wy­pra­wiać hece

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To było w sierp­niu, to był od­pust, ale oni zro­bi­li sobie z tego imie­ni­ny z pi­ciem. Sie­dzie­li w cie­niu pod dębem, pili, jedli, wrze­szcze­li coraz gło­śniej i tak he­co­wa­li, aż ich jakaś głu­po­ta ru­szy­ła, wzię­li się do ko­pa­nia ba­lo­na po całym obej­ściu, spło­szy­li kury, po­draż­ni­li psa, na ko­niec wy­bi­li szybę w oknie, i znowu się roz­sied­li pod dębem, żeby pić i mam­la­sić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psocić

Wiktionary


hecowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: he­cow­nie


SJP.pl


hecowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: he­cow­ny


SJP.pl


hecowny

śmiesz­ny; ko­micz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy. za­baw­ny

Wiktionary


hecznarowice

Hecz­na­ro­wi­ce (wil. "Hylciadüf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Wi­la­mo­wi­ce. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 828 ha a licz­ba lud­no­ści 2374 (2009), co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 286,7 os./km².

Wikipedia


hecznarowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hecz­na­ro­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hecznarowice nmos., hecznarowiczanin m., hecznarowiczanka ż.

Wiktionary


hecznarowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hecz­na­ro­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hecznarowice nmos.

:: fż. hecznarowiczanka ż.

 przym. hecznarowicki

Wiktionary


hecznarowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hecz­na­ro­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hecznarowice nmos.

:: fm. hecznarowiczanin m.

 przym. hecznarowicki

Wiktionary


heder

ga­tu­nek ro­śli­ny; pną­cze ame­ry­kań­skie; bluszcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. część ro­bo­cza kom­baj­nu rol­ni­cze­go

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm.: od he­de­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛdɛr, AS: χeder

Wiktionary


hedera

ga­tu­nek ro­śli­ny; pną­cze ame­ry­kań­skie; bluszcz


SJP.pl


hedging

[czy­taj: he­dżing] za­bez­pie­cza­nie się przed ry­zy­kiem nie­ko­rzyst­nych zmian cen, kur­sów lub stóp pro­cen­to­wych


SJP.pl

Hed­ging – stra­te­gia za­bez­pie­cza­ją­ca przed nad­mier­ny­mi wa­ha­nia­mi cen pa­pie­rów war­to­ścio­wych, po­le­ga­ją­ca na do­bo­rze do port­fe­la ak­ty­wów o prze­ciw­nie sko­re­lo­wa­nych tren­dach.

Wikipedia


hedgingowy

→ hed­ging [czy­taj: he­dżin­go­wy]


SJP.pl


hedoniczny

od­no­szą­cy się do przy­jem­no­ści, sa­tys­fak­cji, doz­nań


SJP.pl


hedonista

męż­czyz­na po­pie­ra­ją­cy he­do­nizm, zga­dza­ją­cy się z he­do­niz­mem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik he­do­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hedonizm mrz.

:: fż. hedonistka ż.

 przym. hedonistyczny

 przysł. hedonistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sybaryta

Wiktionary


hedonistka

ko­bie­ta ży­ją­ca we­dług zasad he­do­niz­mu, zwo­len­nicz­ka he­do­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka he­do­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hedonizm mrz.

:: fm. hedonista mos.

 przym. hedonistyczny

 przysł. hedonistycznie

Wiktionary


hedonistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób he­do­ni­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hedonizm mrz., hedonista mos., hedonistka ż.

 przym. hedonistyczny

Wiktionary


hedonistyczny

ek­stre­mal­nie na­sta­wio­ny na za­spa­ka­ja­nie włas­nych po­trzeb cie­les­nych i po­szu­ki­wa­nie no­wych sil­nych doz­nań


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy he­do­niz­mo­wi lub/i he­do­ni­stom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hedonizm mrz., hedonista mos., hedonistka ż.

 przysł. hedonistycznie

Wiktionary


hedonizm

1. po­sta­wa ży­cio­wa opar­ta na dą­że­niu do przy­jem­no­ści i uni­ka­niu przy­krych rze­czy; wy­god­nict­wo, sy­ba­ry­tyzm;
2. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go przy­jem­ność i uni­ka­nie cier­pie­nia jest naj­wyż­szym do­brem, celem oraz głów­nym mo­ty­wem ludz­kie­go po­stę­po­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dok­try­na etycz­na gło­szą­ca, iż roz­kosz (i uni­ka­nie przy­kro­ści/cier­pie­nia) jest naj­wyż­szym lub je­dy­nym do­brem i celem życia

 (1.2) po­sta­wa ży­cio­wa opie­ra­ją­ca się na dok­try­nie he­do­niz­mu (1.1)

Wiktionary

He­do­nizm (gr. ἡδονή "he­do­ne" – „przy­jem­ność, roz­kosz”) – po­gląd, dok­try­na, uz­na­ją­ca przy­jem­ność, roz­kosz za naj­wyż­sze dobro i cel życia, głów­ny motyw ludz­kie­go po­stę­po­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­kra­tej­ski he­do­nizm nie jest tedy he­do­niz­mem w ści­słym tego słowa zna­cze­niu. Jest to bo­wiem bar­dzo ory­gi­nal­na próba ra­cjo­nal­ne­go uza­sad­nie­nia mo­ral­no­ści bez od­wo­ły­wa­nia się do me­ta­fi­zy­ki (…), mo­że­my tu od­na­leźć cie­ka­wą te­o­rię ra­cjo­nal­ne­go za­cho­wa­nia: wybór przy­jem­no­ści, utoż­sa­mio­nej z do­brem, jest po­strze­ga­ny jako na­tu­ral­na skłon­ność ludz­kie­go umy­słu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hedonista mos., hedonistka ż.

 przym. hedonistyczny

 przysł. hedonistycznie

Wiktionary


hedwiżynianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hed­wi­ży­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hedwiżyn m.

:: fż. hedwiżynianka ż.

 przym. hedwiżyński

Wiktionary


hedwiżynianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hed­wi­ży­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hedwiżyn m.

:: fm. hedwiżynianin m.

 przym. hedwiżyński

Wiktionary


hedwiżyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hed­wi­ży­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hedwiżyn m., hedwiżynianin m., hedwiżynianka ż.

Wiktionary


hedyphon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. rzeka w pół­noc­nym Iraku, obec­nie na­zy­wa­na Khasa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słoń­ce od­bi­ja­ło się w wo­dach He­dyp­ho­nu.

Wiktionary


hedżab

chu­sta za­sła­nia­ją­ca włosy, uszy i szyję, no­szo­na przez mu­zuł­man­ki; hi­dżab


SJP.pl


hedżas

re­gion hi­sto­rycz­ny w Ara­bii; Hi­dżaz


SJP.pl


hedżet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. biała ko­ro­na wład­ców Gór­ne­go Egip­tu w okre­sie pre­dy­na­stycz­nym;

Wiktionary

He­dżet – biała ko­ro­na egip­skich wład­ców przy­po­mi­na­ją­ca owal­ną mitrę. Był to atry­but wła­dzy fa­ra­o­na nad Gór­nym Egip­tem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛd͡ʒɛt, AS: χeǯet

Wiktionary


hedżra

hidż­ra, uciecz­ka Ma­ho­me­ta z Mekki do Me­dy­ny


SJP.pl


heeler

[czy­taj: hiler] po­tocz­nie: pies rasy lan­cas­hi­re he­e­ler


SJP.pl


hefajstos

mit. gr. bóg ognia i ko­wal­stwa, opie­kun rę­ko­dziel­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg ognia, wul­ka­nów, ko­wal­stwa, me­ta­li i me­ta­lur­gii, utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Wul­ka­nem;

Wiktionary

He­faj­stos ( Ἥφαιστος Hep­ha­i­stos, Vul­ca­nus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg ognia, ko­wa­li i złot­ni­ków. He­faj­stos był uwa­ża­ny za syna Zeusa i Hery lub we­dług innej wer­sji samej Hery. Opie­kun rę­ko­dziel­ni­ków. W mi­to­lo­gii rzym­skiej jego od­po­wied­ni­kiem jest Wul­kan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­faj­stos ucho­dził za syna Zeusa i Hery oraz męża Afro­dy­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈfajstɔs, AS: χefai ̯stos

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Hefajstosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wulkan

Wiktionary


hefard

młody sokół schwy­ta­ny w okre­sie pier­wsze­go pie­rze­nia


SJP.pl


hefei

[czy­taj: hefej] mia­sto w Chi­nach; Hofej


SJP.pl

Zo­bacz też: „Hefei” – ni­szczy­ciel ra­kie­to­wy.

Hefei (chiń. 合肥市; pi­ny­in "Héféi shì") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej we wschod­nich Chi­nach, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Anhui. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 5 702 466. Pre­fek­tu­ra miej­ska w li­sto­pa­dzie 2000 roku li­czy­ła 4 467 384 miesz­kań­ców, a 1999 roku – 4 375 742 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek hut­nict­wa że­la­za oraz prze­my­słu ma­szy­no­we­go, elek­tro­nicz­ne­go, ba­weł­nia­ne­go i spo­żyw­cze­go; mia­sto po­sia­da włas­ny port lot­ni­czy.

Wikipedia


heft

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ze­szyt

Wiktionary


heftling

śro­do­wi­sko­wo: wię­zień hit­le­row­skie­go obozu za­gła­dy


SJP.pl


heftowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hef­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. heftować ndk.

Wiktionary


heftować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­mio­to­wać

 (1.2) techn. spa­wać punk­to­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale jo dziś hef­to­woł, to po tej im­pre­zie, bo za dużo żech wy­pioł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heftowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. wymiotować.

Wiktionary


hegar

śro­do­wi­sko­wo: roz­sze­rza­dło do po­sze­rza­nia ka­na­łów ciała, zwła­szcza szyj­ki ma­ci­cy lub od­by­tu; roz­sze­rza­dło He­ga­ra


SJP.pl


hegel

naz­wi­sko, np. Georg Hegel (1770 - 1831), nie­miec­ki fi­lo­zof, twór­ca no­wo­czes­ne­go ide­a­liz­mu


SJP.pl


hegemon

osoba, or­ga­ni­za­cja lub pań­stwo ma­ją­ce wła­dzę i prze­wa­gę nad in­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. przy­wód­ca, czło­wiek ma­ją­cy wła­dzę i prze­wa­gę nad in­ny­mi

 (1.2) polit. pań­stwo, par­tia po­li­tycz­na lub ja­ka­kol­wiek grupa czy zbio­ro­wość, ma­ją­ca wła­dzę i do­mi­nu­ją­ca nad in­ny­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈɡɛ̃mɔ̃n, AS: χegẽmõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hegemonia ż., hegemonizm m.

 przym. hegemonistyczny, hegemoniczny

Wiktionary


hegemone

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) astr. jeden z księ­ży­ców Jo­wi­sza;

Wiktionary

He­ge­mo­ne (Jo­wisz XXXIX) – mały zew­nętrz­ny księ­życ Jo­wi­sza, od­kry­ty 8 lu­te­go 2003 roku przez grupę astro­no­mów z Uni­wer­sy­te­tu Ha­waj­skie­go, kie­ro­wa­ną przez Scot­ta Shep­par­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księ­życ He­ge­mo­ne zo­stał od­kry­ty przez grupę astro­no­mów z Uni­wer­sy­te­tu Ha­waj­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃nɛ, AS: χegẽmõne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jowisz XXXIX

Wiktionary


hegemonia

1. przy­wództ­wo, zwła­szcza ja­kie­goś pań­stwa na in­ny­mi; władzt­wo, pa­no­wa­nie;
2. prze­wa­ża­ją­cy wpływ, su­pre­ma­cja, gó­ro­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pa­no­wa­nie, prze­wod­nict­wo ja­kiejś osoby lub grupy osób (np. klasy spo­łecz­nej, par­tii po­li­tycz­nej czy pań­stwa) nad kimś lub czymś

Wiktionary

He­ge­mo­nia – ter­min po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go ("ηγεμονία"), w sta­ro­żyt­nej Gre­cji oz­na­czał przy­wództ­wo jed­ne­go pań­stwa nad in­ny­mi, które pod­da­ją się jego kie­row­nict­wu. He­ge­mo­nia była zwią­za­na z ry­wa­li­za­cją dwóch naj­sil­niej­szych państw-miast: Aten (Zwią­zek Mor­ski) i Spar­ty (Zwią­zek Pe­lo­po­ne­ski) oraz okre­so­wo Teb (Zwią­zek Be­oc­ki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­gra­na w dru­giej woj­nie pe­lo­po­ne­skiej oz­na­cza­ła dla Spar­ty he­ge­mo­nię nad ów­czes­ną Gre­cją przez na­stęp­ne trzy­dzie­ści lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja, AS: χegẽmõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hegemonizm m., hegemon m.

 przym. hegemonistyczny, hegemoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewodnictwo, przodownictwo, przywództwo, dominacja, supremacja, prymat, przewaga, panowanie, władza

Wiktionary


hegemonialny

zwią­za­ny z do­mi­na­cją uzy­ski­wa­ną dzię­ki prze­wa­dze nad in­ny­mi; he­ge­mo­nicz­ny


SJP.pl


hegemoniczny

zwią­za­ny z do­mi­na­cją uzy­ski­wa­ną dzię­ki prze­wa­dze nad in­ny­mi; he­ge­mo­nial­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z he­ge­mo­nią; ma­ją­cy cha­rak­ter he­ge­mo­na; pod­po­rząd­ko­wu­ją­cy sobie in­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pań­stwo pro­wa­dzi he­ge­mo­nicz­ną po­li­ty­kę w re­gio­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hegemon mos., hegemonia ż.

Wiktionary


hegemonistyczny

→ he­ge­mo­nia; he­ge­mo­nicz­ny


SJP.pl


hegemonizm

1. przy­wództ­wo po­li­tycz­ne jed­ne­go pań­stwa nad dru­gim;
2. dą­że­nie do he­ge­mo­nii


SJP.pl


hegemonka

→ he­ge­mon


SJP.pl

Patrz:

hegemon

hegira

uciecz­ka Ma­ho­me­ta z Mekki do Me­dy­ny; hedż­ra; hidż­ra


SJP.pl


heglista

zwo­len­nik, wyz­naw­ca he­gliz­mu


SJP.pl


heglistka

→ he­gli­sta


SJP.pl

Patrz:

heglista

heglistowski

→ he­glizm, → he­gli­sta


SJP.pl

Patrz:

heglizm, → heglista

heglistyczny

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z he­gliz­mem, do­ty­czą­cy he­gliz­mu, zgod­ny z he­gliz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­gli­stycz­ny nurt, poś­red­nio prze­ję­ty przez Nor­wi­da, z pew­no­ścią od­cis­nął pięt­no na jego po­glą­dach (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heglizm mrz., neoheglizm mrz., heglista mos., heglistka ż.

 przysł. heglistycznie

Wiktionary


heglizm

1. sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny Hegla;
2. po­glą­dy, szko­ły i kie­run­ki fi­lo­zo­ficz­ne na­wią­zu­ją­ce do fi­lo­zo­fii Hegla, po­dej­mu­ją­ce i roz­wi­ja­ją­ce idee i kon­cep­cje w niej za­war­te oraz na­da­ją­ce im swo­i­stą in­ter­pre­ta­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny stwo­rzo­ny przez Ge­or­ga Wil­hel­ma Frie­dri­cha Hegla;

 (1.2) filoz. pow­sta­łe po XIX wieku nurty fi­lo­zo­ficz­ne na­wią­zu­ją­ce do i roz­wi­ja­ją­ce he­glizm (1.1)

Wiktionary

Po­ję­cie to uży­wa­ne jest w róż­nych zna­cze­niach:

Fi­lo­zo­fia Ge­or­ga Wil­hel­ma Frie­dri­cha Hegla.

 "Osob­ny ar­ty­kuł: Georg Wil­helm Frie­drich Hegel."

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­glizm był waż­nym, in­spi­ru­ją­cym czyn­ni­kiem ro­syj­skie­go życia in­te­lek­tu­al­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neoheglizm ż., heglista mos., heglistka ż., heglistyczność ż.

 przym. heglistyczny, heglowski

 przysł. heglistycznie

Wiktionary


heglowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hegla lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, jak u Hegla; wła­ści­wy fi­lo­zo­fii Hegla lub na niej opar­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛɡˈlɔfsʲci, AS: χeglofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heglizm m., heglista m., heglistka ż.

 przym. nieheglowski, antyheglowski

 przysł. po heglowsku

Wiktionary


heh

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy zdzi­wie­nie, znie­chę­ce­nie, znie­cier­pli­wie­nie itp.


SJP.pl


hehe

lud afry­kań­ski za­miesz­ku­ją­cy po­łud­nio­wą Tan­za­nię


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hehe Butte – góra
  • Hehe Creek – rzeka
  • Hehe Mo­un­ta­in – góra
  • (200002) Hehe – pla­ne­to­i­da
  • hehe – język
  • Hehe – lud
  • Che­che

Wikipedia


heheszka

po­tocz­nie:
1. coś za­baw­ne­go, żar­to­bli­we­go; dow­cip, fi­giel, kawał, żart;
2. pod­śmie­wa­nie się, drwin­ka, kpin­ka; prze­śmiew­ka, śmie­szek;
3. uśmiech­nię­ta emot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. pod­śmie­wa­nie się, żar­to­wa­nie z kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. hehe

Wiktionary


heheszki

po­tocz­nie: pod­śmie­wa­nie się; prze­śmiew­ka, śmiesz­ka


SJP.pl


heheszkować

po­tocz­nie:
1. drwić z kogoś;
2. żar­to­wać, śmiać się, wy­głu­piać się


SJP.pl


heheszkowy

po­tocz­nie: zro­bio­ny lub po­wie­dzia­ny w taki spo­sób, by kogoś ro­zba­wić lub za­żar­to­wać z niego


SJP.pl


heidegger

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Klaus He­i­deg­ger – au­striac­ki nar­ciarz al­pej­ski
  • Linus He­i­deg­ger – au­striac­ki pan­cze­ni­sta
  • Mar­tin He­i­deg­ger – nie­miec­ki fi­lo­zof

Wikipedia


heideggerowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­ti­nem He­i­deg­ge­rem i jego fi­lo­zo­fią

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Heideggerowski

Wiktionary


heidelberczyk

[czy­taj: haj­del­ber­czyk] ab­sol­went uni­wer­sy­te­tu w He­i­del­ber­gu


SJP.pl


heidelberg

[czy­taj: haj­del­berk]
1. mia­sto w Niem­czech;
2. mia­sto w Ka­na­dzie;
3. mia­sto w Au­stra­lii;
4. mia­sto w RPA;
5. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Niem­czech, w Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii;

Wiktionary

He­i­del­berg – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Karls­ru­he, w re­gio­nie Rhein-Nec­kar. He­i­del­berg leży po obu stro­nach Nec­ka­ru, na zbo­czach po­łud­nio­we­go Oden­wal­du, u pod­nó­ża góry Königstuhl. Jest sie­dzi­bą po­wia­tu Rhein-Nec­kar-Kreis, jed­nak do niego nie na­le­ży. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si 162 273 (31 grud­nia 2022), a po­wierzch­nia mia­sta 108,83 km². Mia­sto sły­nie ze swo­je­go pię­kne­go po­ło­że­nia i ła­god­ne­go kli­ma­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. heidelberski

Wiktionary


heidelberka

[czy­taj: haj­del­ber­ka] ab­sol­went­ka uni­wer­sy­te­tu w He­i­del­ber­gu


SJP.pl


heidelberski

[czy­taj: haj­del­ber­ski] przy­miot­nik od: He­i­del­berg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z He­i­del­ber­giem (mia­stem w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Heidelberg m., heidelberczyk m., heidelberka ż.

Wiktionary


heifetz

[czy­taj: haj­fits] naz­wi­sko


SJP.pl


heilongjiang

pro­win­cja w Chi­nach; Hej­lung­ciang


SJP.pl

He­i­long­jiang (; chiń. upr. 黑龙江; chiń. trad. 黑龍江; pi­ny­in "Hēilóngjiāng"; Wade-Giles "Hei-lung-chiang") – pół­noc­na pro­win­cja ChRL. Jej nazwa, dosł. "Rzeka Czar­ne­go Smoka" (黑龙江), po­cho­dzi od chiń­skiej nazwy Amuru, który wyz­na­cza pół­noc­ną gra­ni­cę pro­win­cji, a jed­no­cze­śnie sta­no­wi na­tu­ral­ną gra­ni­cę chiń­sko-ro­syj­ską.

Wikipedia


heimat

[czy­taj: haj­mat] re­gion, z któ­rym ktoś czuje się zwią­za­ny; He­i­mat


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­i­mat – zob. oj­czyz­na pry­wat­na
  • He­i­mat – nie­miec­ki film w reż. Carla Fro­e­li­cha z 1938
  • He­i­mat – nie­miec­ki mi­ni­se­rial w reż. Ed­ga­ra Re­it­za z 1984
  • He­i­mat – album nie­miec­kiej grupy mu­zycz­nej He­a­ven Shall Burn z 2025
  • oj­czyz­na

Wikipedia


heimlich

naz­wi­sko


SJP.pl


heimwera

[czy­taj: hajm­we­ra] zwią­zek o cha­rak­te­rze pa­ra­mi­li­tar­nym, pow­sta­ły w Au­strii w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym


SJP.pl


heine

[czy­taj: hajne] naz­wi­sko, m.in.
1. He­in­rich Heine (1797-1856), poeta nie­miec­ki;
2. Edu­ard Heine (1821-81), ma­te­ma­tyk nie­miec­ki;
3. Jacob von Heine (1800-79), le­karz nie­miec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ben­ja­min Heine (ur. 1983) – bel­gij­ski autor dow­ci­pów ry­sun­ko­wych, ka­ry­ka­tu­rzy­sta po­li­tycz­ny i ma­larz
  • Ca­ri­ba Heine (ur. 1988) – au­stra­lij­ska ak­tor­ka i tan­cer­ka
  • Ewa Heine – pol­ska dzien­ni­kar­ka ra­dio­wa i kry­tyk te­a­tral­ny
  • He­in­rich Heine (1797–1856) – nie­miec­ki poeta
  • He­in­rich Edu­ard Heine (1821–1881) – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk
  • Her­man Heine Gold­sti­ne (1913–2004) – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk i ofi­cer
  • Ju­dith „Jutta” Heine (ur. 1940) – nie­miec­ka lek­ko­at­let­ka
  • Peter Heine Niel­sen (ur. 1973) – duń­ski sza­chi­sta
  • Tho­mas The­o­dor Heine (1867–1948) – nie­miec­ki ma­larz i rzeź­biarz
  • Ve­i­tel Heine Eph­ra­im (1703–1775) – nie­miec­ki przed­się­bior­ca
  • Wolf­gang Heine (1861–1944) – nie­miec­ki praw­nik i po­li­tyk
  • (7109) Heine – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


heineken

[czy­taj: haj­ne­ken] marka piwa i firma


SJP.pl

He­i­ne­ken N.V. – ho­len­der­skie przed­się­bior­stwo pi­wo­war­skie, za­ło­żo­ne w 1864 przez Ge­rar­da Adria­a­na He­i­ne­ke­na w Am­ster­da­mie.

Ho­len­der­skie bro­wa­ry He­i­ne­ke­na znaj­du­ją się w Zo­e­ter­wo­u­de i ’s-Her­to­gen­bosch.

Trzy li­te­ry "e" znaj­du­ją­ce się w logo piwa zo­sta­ły lekko skrzy­wio­ne do tyłu, aby wy­glą­da­ły, jakby się śmia­ły.

Wikipedia


heinemedina

[czy­taj: haj­ne­me­di­na] po­tocz­nie: cho­ro­ba He­i­ne­go-Me­di­na (ostra cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez wirus polio, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie u dzie­ci, pro­wa­dzą­ca do trwa­łych po­ra­żeń mię­śni koń­czyn, a także brzu­cha i klat­ki pier­sio­wej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. cho­ro­ba He­i­ne­go-Me­di­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy to była he­i­ne­me­di­na czy też inna cho­ro­ba, trud­no po­wie­dzieć, nikt się na tym za bar­dzo nie znał.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. polio

Wiktionary


heinkel

[czy­taj: hajn­kel] marka sa­mo­lo­tów bo­jo­wych


SJP.pl

He­in­kel Flug­ze­ug­wer­ke – nie­miec­ka wyt­wór­nia lot­ni­cza za­ło­żo­na przez Ern­sta He­in­kla. W la­tach 30. i 40. pro­du­ko­wa­ła sa­mo­lo­ty bo­jo­we, głów­nie bom­bow­ce, dla Luft­waf­fe.

Wikipedia


heinola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Päijät-Häme;

Wiktionary

He­i­no­la – mia­sto w Fin­lan­dii w re­gio­nie Päijät-Häme. W grud­niu 2023 mia­sto li­czy­ło 17 963 miesz­kań­ców.

W mie­ście znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa He­i­no­la.

Wikipedia


heinrich

[czy­taj: hajn­rich]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


heisenberg

[czy­taj: HAJzenberg] naz­wi­sko nie­miec­kie, m.in. Wer­ner Karl He­i­sen­berg (1901-76), niem. fizyk te­o­re­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gust He­i­sen­berg (1869–1930) − nie­miec­ki hi­sto­ryk i bi­zan­ty­no­log, oj­ciec Wer­ne­ra
  • Wer­ner He­i­sen­berg (1901–1976) − nie­miec­ki fizyk, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla, oj­ciec m.in. Jo­he­na i Mar­ti­na.
  • Johen He­i­sen­berg (ur. 1939) – nie­miec­ki fizyk ją­dro­wy
  • Mar­tin He­i­sen­berg (ur. 1940) − nie­miec­ki ne­u­ro­bio­log i ge­ne­tyk.
  • Va­le­ria He­i­sen­berg (ur. 1969) − nie­miec­ka ar­tyst­ka.
  • Ben­ja­min He­i­sen­berg (ur. 1974) − nie­miec­ki re­ży­ser i sce­na­rzy­sta.
  • Wal­ter White – po­stać fik­cyj­na z se­ria­lu Bre­a­king Bad, uży­wa­ją­ca pse­u­do­ni­mu He­i­sen­berg.

Wikipedia


heitor

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Héitor (Et­to­re Mar­ce­li­no Do­min­gos, 1898–1972) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • He­i­tor (He­i­tor Amo­rim Pe­roc­ca, 1940-2018) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • He­i­tor (He­i­tor Ca­mo­rim Filho, ur. 1964) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • He­i­tor (He­i­tor Ma­rin­ho dos San­tos, ur. 2000) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


hej

po­tocz­nie:
1. wy­krzy­knik ma­ją­cy na celu zwró­ce­nie czy­jejś uwagi; hejże, ej;
2. słowo wy­po­wia­da­ne pod­czas wi­ta­nia się oraz że­gna­nia z oso­ba­mi do­brze sobie zna­ny­mi, np. ko­le­ga­mi; cześć, czo­łem, ser­wus, hejka


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) zwró­ce­nie czy­jejś uwagi

 (1.2) przy­wo­ła­nie kogoś

 (1.3) pot. forma nie­for­mal­ne­go po­wi­ta­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hej, patrz na to!

 (1.1) Chyba po raz pier­wszy An­gli­cy wy­zby­li się sno­bi­stycz­nej pow­ścią­gli­wo­ści i oto po­ka­zy­wa­li Lon­dyn no­wo­czes­ny, po­god­ny, barw­ny, hej, nie­mal­że pa­ry­sko ro­ze­śmia­ny.

 (1.2) Hej, ty ku­dła­ty! A czego do konwi za­glą­dasz?

 (1.3) Hej, jak się masz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛj, AS: χei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. hejka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ej, halo, uwaga, patrz

 (1.2) ej, halo

 (1.3) cześć, hejka

Wiktionary


heja

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; hejo, siema, siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, sie­man­ko, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, hejka, ser­wus


SJP.pl


hejcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hej­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejt m., hejter m., hejterka ż.

 czas. hejcić

 wykrz. hejt

Wiktionary


hejcić

hate'ować, hej­to­wać; po­tocz­nie:
1. za­mie­szczać w in­ter­ne­cie obraź­li­we i zwy­kle agre­syw­ne ko­men­ta­rze;
2. mówić w spo­sób wrogi i agre­syw­ny na jakiś temat lub o ja­kiejś oso­bie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. wy­ra­żać nie­na­wiść

 (1.2) pot. nie­na­wi­dzić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛjt͡ɕit͡ɕ, AS: χei ̯ćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejter m., hejcenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) hejtować

Wiktionary


hejduk

naz­wi­sko


SJP.pl


hejka

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; siema, siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, sie­man­ko, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, heja, ser­wus


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. forma nie­for­mal­ne­go po­wi­ta­nia

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. hej

Wiktionary


hejlogia

dział kry­mi­na­li­sty­ki wy­ko­rzy­stu­ją­cy uni­kal­ny wzór bruzd warg ludz­kich


SJP.pl


hejlungciang

pro­win­cja w Chi­nach; He­i­long­jiang


SJP.pl


hejnalica

wieża, z któ­rej wy­ko­nu­je się hej­nał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wieża hej­na­ło­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejnał m., hejnalista m., hejnalistka m., hejnałówka ż.

 przym. hejnałowy

Wiktionary


hejnalista

osoba gra­ją­ca hej­nał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. męż­czyz­na, który gra hej­na­ły na trąb­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejnał m., hejnałówka ż., hejnalica ż., hejnalistyka ż.

:: fż. hejnalistka ż.

 przym. hejnałowy

Wiktionary


hejnalistka

ko­bie­ta gra­ją­ca hej­nał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra hej­na­ły na trąb­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do kon­kur­su fe­sti­wa­lo­we­go przy­stą­pi­li hej­na­li­ści z 17 miast, wśród nich zna­la­zła się je­dy­na hej­na­list­ka, Pa­try­cja An­dry­siak z Chełm­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejnał m., hejnałówka ż., hejnalica ż., hejnalistyka ż., hejnalistyka ż.

:: fm. hejnalista m.

 przym. hejnałowy

Wiktionary


hejnał

1. sy­gnał grany na trąb­ce;
2. me­lo­dia grana o okre­ślo­nej porze z wieży ra­tu­szo­wej lub ko­ściel­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. me­lo­dia grana o okre­ślo­nej porze, prze­waż­nie na in­stru­men­cie dętym; zwy­kle od­gry­wa­ny z wieży;

 (1.2) muz. sy­gnał grany na trąb­ce, który wzywa do cze­goś

 (1.3) łow. ornit. cha­rak­te­ry­stycz­ny głos, który żu­ra­wie wy­da­ją o świ­cie i wie­czo­rem

Wiktionary

Hej­nał, haj­nał, ejnał (od węg. "haj­nal" – świt) – sy­gnał mu­zycz­ny np. o cha­rak­te­rze uro­czy­stej po­bud­ki, oz­naj­mie­nia go­dzi­ny lub po­ża­ru, wy­gry­wa­ny na przy­kład przez straż­ni­ka wie­żo­we­go np. na trąb­ce; rów­nież świec­ka lub sa­kral­na pieśń (np. hej­na­ły ad­wen­to­we).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W każde po­łud­nie pol­skie radio trans­mi­tu­je hej­nał z Kra­ko­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛjnaw, AS: χei ̯nau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejnalista m., hejnalistka ż., hejnalica ż., hejnałówka ż., hejnalistyka ż.

 przym. hejnałowy

Wiktionary


hejnałowy

przy­miot­nik od: hej­nał


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hej­na­łem, do­ty­czą­cy hej­na­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejnał m., hejnalista m., hejnalistka ż., hejnalica ż., hejnałówka ż., hejnalistyka ż.

Wiktionary


hejnałówka

trąb­ka, na któ­rej od­gry­wa się hej­na­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. trąb­ka do gra­nia sy­gna­łów i hej­na­łów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejnał m., hejnalista m., hejnalistka ż., hejnalica ż., hejnalistyka ż.

 przym. hejnałowy

Wiktionary


hejnowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hejo

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; heja, siema, siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, sie­man­ko, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, hejka, ser­wus


SJP.pl


hejt

hate;
1. obraź­li­wy i zwy­kle agre­syw­ny ko­men­tarz in­ter­ne­to­wy;
2. mó­wie­nie w spo­sób wrogi i agre­syw­ny na jakiś temat lub o ja­kiejś oso­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. obraź­li­wy lub pełen agre­sji ko­men­tarz za­mie­szczo­ny w In­ter­ne­cie

 (1.2) pot. dzia­ła­nie w In­ter­ne­cie prze­ja­wia­ją­ce złość, wro­gość, nie­na­wiść wobec kogoś

wy­krzy­knik ape­la­tyw­ny

 (2.1) gwara. ko­mu­ni­kat dla konia: w prawo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­sło­wie za­po­wie­dzie­li walkę z hej­tem, usank­cjo­no­wa­ną praw­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛjt, AS: χei ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) rzecz. hejter mos., hejterka ż., hejtowanie n., hejcenie n.

 (1.1-2) czas. hejtować ndk.

 (1.1-2) przym. hejterski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gwara. hejta, hetta

Wiktionary


hejta

ina­czej: hetta


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) gwara. rzad. ko­men­da dla konia w za­przę­gu do jazdy w prawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hejt, hetta

Wiktionary


hejter

po­tocz­nie: osoba wy­ra­ża­ją­ca opi­nie pełne nie­na­wi­ści, ne­ga­tyw­no­ści; hater, hejt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. w In­ter­ne­cie: osoba, która kry­ty­ku­je coś lub kogoś w bezwz­ględ­ny spo­sób, naj­czę­ściej ano­ni­mo­wo lub pod pse­u­do­ni­mem

Wiktionary

Hej­ter (z hater „nie­na­wist­nik, prze­ciw­nik, kry­ty­kant”) – okre­śle­nie osoby, która pu­bli­ku­je w in­ter­ne­cie (nie­rzad­ko pod pse­u­do­ni­mem) agre­syw­ne, obraź­li­we lub skraj­nie kry­tycz­ne ko­men­ta­rze (zwy­cza­jo­wo okre­śla­ne jako „hejt in­ter­ne­to­wy”) po­zba­wio­ne rze­czo­wej ar­gu­men­ta­cji i wy­gła­sza­ne pod adre­sem kon­kret­nej osoby lub grupy osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewna pro­fe­sor naz­wa­ła ostat­nio jed­ne­go z dzien­ni­ka­rzy hej­te­rem, na­wią­zu­jąc do jego mło­dzień­czej dzia­łal­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛjtɛr, AS: χei ̯ter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejt m., hejtowanie n., zhejtowanie n., hejcenie n.

:: fż. hejterka ż.

 czas. hejtować ndk., zhejtować dk., hejcić ndk.

 przym. hejterski, hejtowy

Wiktionary


hejterka

→ hej­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. pot. w In­ter­ne­cie: ko­bie­ta kry­ty­ku­ją­ca coś lub kogoś w bezwz­ględ­ny spo­sób, naj­czę­ściej ano­ni­mo­wo lub pod pse­u­do­ni­mem

Wiktionary

Patrz:

hejter

Przykłady

 (1.1) (…) pewna pani na­pi­sa­ła w li­ście do re­dak­cji, taka hej­ter­ka jak wy wszy­scy, że on nie zna się na ni­czym to­tal­nie, łże, obra­ża etc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejt m., hejtowanie n.

:: fm. hejter m.

 czas. hejtować ndk.

 przym. hejterski

 wykrz. hejt

Wiktionary


hejterski

wy­ra­ża­ją­cy opi­nie pełne nie­na­wi­ści, ne­ga­tyw­no­ści; ha­ter­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) slang. zwią­za­ny z hej­te­ra­mi, do­ty­czą­cy hej­te­ra, hej­to­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejt mrz., hejter mos., hejterka ż., hejtowanie n.

 czas. hejtować ndk.

 wykrz. hejt

Wiktionary


hejterstwo

ha­ter­stwo; po­tocz­nie:
1. wy­ra­ża­nie opi­nii peł­nych nie­na­wi­ści, ne­ga­tyw­no­ści; hej­to­wa­nie, hej­ting;
2. grupa lub ogół hej­te­rów


SJP.pl


hejting

po­tocz­nie: wy­ra­ża­nie opi­nii peł­nych nie­na­wi­ści, ne­ga­tyw­no­ści; hej­to­wa­nie, hej­ter­stwo, ha­ter­stwo


SJP.pl


hejtowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hej­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hejtować

 rzecz. hejter mos., hejt mrz., hejterka ż.

 przym. hejterski

 wykrz. hejt

Wiktionary


hejtować

hate'ować, hej­cić; po­tocz­nie:
1. za­mie­szczać w in­ter­ne­cie obraź­li­we i zwy­kle agre­syw­ne ko­men­ta­rze;
2. mówić w spo­sób wrogi i agre­syw­ny na jakiś temat lub o ja­kiejś oso­bie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. wy­ra­żać nie­na­wiść

 (1.2) pot. nie­na­wi­dzić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛjˈtɔvat͡ɕ, AS: χei ̯tovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hejter m., hejtowanie n., hejt mrz., hejterka ż.

 przym. hejterski

 wykrz. hejt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) hejcić

Wiktionary


hejże

po­tocz­nie: wy­krzy­knik ma­ją­cy na celu zwró­ce­nie czy­jejś uwagi; hej, ej


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) zwró­ce­nie czy­jejś uwagi

 (1.2) przy­wo­ła­nie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hejże, za­trzy­maj­cie tego czło­wie­ka!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ej, halo, hej, uwaga, patrz

Wiktionary


hekabe

w mi­to­lo­gii grec­kiej: mał­żon­ka Pria­ma, króla Troi; He­ku­ba


SJP.pl

He­ka­be (także He­ku­ba, gr. Ἑκάβη Hekábē, łac. He­ca­be) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lo­wa Troi.

Ucho­dzi­ła za żonę króla Pria­ma. Była matką dzie­więt­na­ścior­ga spoś­ród jego 50 dzie­ci, m.in.: Hek­to­ra, Pa­ry­sa, De­i­fo­bo­sa, Po­li­do­ra, Ka­san­dry, He­le­no­sa, Kre­u­zy, Po­lik­se­ny, La­o­di­ke, Me­de­sy­ka­sty, Po­li­da­ma­sa, Tro­i­lo­sa i Pan­da­ro­sa.

Wikipedia


hekata

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bo­gi­ni magii i cza­rów; He­ka­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. zob. He­ka­te.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­ka­ta uka­zy­wa­ła się cza­ro­dzie­jom i cza­ro­dziej­kom z pło­ną­cy­mi po­chod­nia­mi w obu rę­kach, w to­wa­rzy­stwie wy­ją­cych psów lub też pod po­sta­cią zwie­rząt: suki, wil­czy­cy, kla­czy.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi He­ka­ty były: bicz, po­chod­nie, wąż, pies, wil­czy­ca, klacz, kot, ma­gicz­ne i tru­ją­ce zioła.

 (1.1) Aby ubła­gać He­ka­tę, wy­no­szo­no jej na roz­dro­ża reszt­ki ofiar skła­da­nych umar­łym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈkata, AS: χekata

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Hekate.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Hekate; Trywia

Wiktionary


hekate

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bo­gi­ni magii i cza­rów; He­ka­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni cza­rów, magii, ne­kro­man­cji, widm i roz­dro­ży (miejsc sprzy­ja­ją­cych cza­rom);

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 100;

Wiktionary

He­ka­te ( Ἑκάτη Hekátē, He­ca­te) – w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej prze­de wszyst­kim bo­gi­ni ciem­no­ści, cza­rów, magii oraz świa­ta istot i zja­wisk nad­przy­ro­dzo­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­ka­te, córka ty­ta­na Per­se­sa i Aste­rii, uka­zy­wa­ła się cza­ro­dzie­jom i cza­ro­dziej­kom z pło­ną­cy­mi po­chod­nia­mi w obu rę­kach, w to­wa­rzy­stwie wy­ją­cych psów lub też pod po­sta­cią zwie­rząt: suki, wil­czy­cy, kla­czy.

 (1.1) W sztu­kach pla­stycz­nych He­ka­te bywa przed­sta­wia­na jako tro­nu­ją­ca ko­bie­ta z po­chod­nią lub jako trzy po­łą­czo­ne ple­cy­e­ca­mi nie­wia­sty.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi He­ka­te były: po­chod­nie, bicz, wąż, pies, wil­czy­ca, klacz, kot, ma­gicz­ne i tru­ją­ce zioła.

 (1.1) Aby ubła­gać He­ka­te, wy­no­szo­no jej na roz­dro­ża reszt­ki ofiar skła­da­nych umar­łym.

 (1.1) Póź­niej­sze tra­dy­cje uwa­ża­ją He­ka­te za matkę Kirke.

 (1.2) He­ka­te po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈkatɛ, AS: χekate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hekata ż., hekateion m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. Hekata; Trywia

Wiktionary


hekatomba

1. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: po­cząt­ko­wo ofia­ra ze 100 wołów, póź­niej każda ofia­ra z dużej licz­by zwie­rząt;
2. wiel­kie poś­wię­ce­nie dla ja­kiejś spra­wy, łą­czą­ce się z ofia­rą w po­sta­ci ludz­kich ist­nień; jed­no­czes­na za­gła­da ogrom­nej licz­by ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. rel. ofia­ra ze stu byków skła­da­na przez Gre­ków pier­wot­nie Ze­u­so­wi, póź­niej i innym bogom;

 (1.2) książk. wiel­ka ofia­ra dla ja­kiejś spra­wy po­cią­ga­ją­ca śmierć wielu ludzi

Wiktionary

He­ka­tom­ba (gr. ἑκατόμβη, z ἑκᾰτόν "he­ka­tón", 'sto' i βοῦς "boús", 'wół') – pier­wot­nie ofia­ra skła­da­na Ze­u­so­wi, zło­żo­na ze 100 wołów. Jeśli skła­da­na była in­ne­mu bogu nie­ko­niecz­nie były to woły. Tak pro­szo­no o łaskę i opie­kę nad ludź­mi, a także o ich pra­gnie­nia. Póź­niej za­czę­to tak na­zy­wać wszyst­kie więk­sze ofia­ry poś­wię­co­ne róż­nym bogom.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) zagłada, apokalipsa

Wiktionary


hekatompedon

w sta­ro­żyt­nych Ate­nach: świą­ty­nia poś­wię­co­na Ate­nie, ma­ją­ca 100 stóp dłu­go­ści


SJP.pl


hekatonchejr

w mi­to­lo­gii grec­kiej: ol­brzym o stu rę­kach i pięć­dzie­się­ciu gło­wach


SJP.pl


hekele

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. pasta śle­dzio­wa z ogór­ka­mi ki­szo­ny­mi, jaj­kiem i ce­bu­lą;

Wiktionary

He­ke­le (he­ker­le, []) – ślą­ska po­tra­wa spo­rzą­dza­na na zimno z so­lo­nych fi­le­tów śle­dzio­wych, jaj na twar­do, ogór­ków ki­szo­nych i ce­bu­li. Wszyst­kie skład­ni­ki kroi się w drob­ną kost­kę lub mieli, a ca­łość do­pra­wia pie­przem i musz­tar­dą.

He­ke­le zaz­wy­czaj po­da­wa­ne są z pie­czy­wem i ma­słem.

Wikipedia


hekelfon

drew­nia­ny in­stru­ment mu­zycz­ny dęty; ro­dzaj ba­ry­to­no­we­go oboju


SJP.pl


hekla

wul­kan w Is­lan­dii


SJP.pl

Hekla (isl. „kap­tur, cze­pek, płaszcz z kap­tu­rem”) – wul­kan w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Is­lan­dii, po­ło­żo­ny 115 km na wschód od sto­li­cy kraju, Reykjavíku. Naj­wyż­szy czyn­ny wul­kan wyspy (1491 m n.p.m.), na­le­ży też do naj­bar­dziej ak­tyw­nych.

Hekla jest stra­to­wul­ka­nem, który pow­stał w re­zul­ta­cie wy­le­wów o cha­rak­te­rze li­nio­wym z kilku szcze­li­no­wych kra­te­rów, roz­sia­nych na ob­sza­rze kil­ku­na­stu ki­lo­me­trów.

Wikipedia


heklowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|he­klo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. heklować ndk.

Wiktionary


heklować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­he­klo­wać)

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Górny Śląsk,Śląsk Cie­szyń­ski,Kraj­na, Pod­ha­le. szy­deł­ko­wać

 (1.2) gw-pl|Pod­ha­le. prze­ka­zy­wać in­for­ma­cje bez po­kry­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heklowanie n., heknadla ż.

Wiktionary


heklówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. szy­deł­ko

Wiktionary


heks

re­gio­nal­nie: zła, skłon­na do kłót­ni ko­bie­ta; jędza, ksan­ty­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. obiekt w kształ­cie hek­sa­go­nu, sze­ścio­ką­ta

 (1.2) środ. ro­dzaj kost­ki wspi­nacz­ko­wej o prze­kro­ju nie­re­gu­lar­ne­go sze­ścio­ką­ta;

 (1.3) slang. sze­ścio­kąt­ne pole w siat­ce, sto­so­wa­ne m.in. w grach plan­szo­wych lub kom­pu­te­ro­wych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od heksa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Heks – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Heers w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Lim­bur­gia, w okrę­gu Ton­ge­ren
  • Oskar Hekš – cze­cho­sło­wac­ki lek­ko­at­le­ta
  • Heks – zamek w Bel­gii
  • Hex

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja pro­po­nu­ję ucz­niom pracę z trze­ma ro­dza­ja­mi hek­sów: cał­ko­wi­cie pu­sty­mi do uzu­peł­nia­nia, wszyst­ki­mi za­peł­nio­ny­mi po­ję­cia­mi z da­ne­go dzia­łu i czę­ścio­wo za­peł­nio­ny­mi - po­ja­wia się kilka klu­czo­wych pojęć, do któ­rych mło­dzież bu­du­je włas­ne sko­ja­rze­nia, do­pi­su­je przy­kła­dy, do­bie­ra cechy itd.

 (1.2) Wpro­wa­dze­nie hek­sów było dużym kro­kiem na­przód, umoż­li­wia­jąc ase­ku­ra­cję w - nie­mal - rów­no­le­głych szcze­li­nach i tym samym poz­wa­la­jąc na pod­nie­sie­nie po­ziom wspi­nacz­ki kla­sycz­nej. Wła­ści­wie do dzi­siaj peł­nią one po­dob­ną rolę.

 (1.3) Stra­te­gie opar­te na po­dzie­lo­nej na heksy mapie to kawał hi­sto­rii gier. Roz­gry­wa­ne na plan­szach a póź­niej rów­nież na mo­ni­to­rach - za­wsze miały grono wier­nych fanów.

 (1.3) Plan­sza do gry, po­dzie­lo­na na 19 hek­sa­go­nal­nych pól, kształ­tem zbli­żo­na jest do heksa […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛks, AS: χeks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heksówka ż.

 przym. heksowy

Wiktionary


heksa

re­gio­nal­nie: zła, skłon­na do kłót­ni ko­bie­ta; jędza, ksan­ty­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk. cza­row­ni­ca, wiedź­ma

 (1.2) reg-pl|Górny Śląsk. po­strzał, lum­ba­go

 (1.3) reg-pl|Poz­nań. jędza

Wiktionary


heksabiblos

zbiór prawa rzym­skie­go w ję­zy­ku grec­kim, opra­co­wa­ny w 1345 roku na pod­sta­wie ju­sty­niań­skich zbio­rów


SJP.pl


heksabioza

bioza (dwu­cu­kier) da­ją­ca dwie czą­stecz­ki hek­so­zy w pro­ce­sie hy­dro­li­zy


SJP.pl


heksachlorofen

zwią­zek chlo­ro­or­ga­nicz­ny, daw­niej sto­so­wa­ny jako śro­dek de­zyn­fe­ku­ją­cy i bak­te­rio­bój­czy


SJP.pl


heksachord

1. dia­to­nicz­ny sze­reg 6 dźwię­ków z pół­to­nem w środ­ku;
2. sze­ścio­stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

Hek­sa­chord (gr. "heksáchordos" = sze­ścio­stru­no­wy) – dia­to­nicz­ny po­stęp 6 dźwię­ków. Pod­sta­wa po­dzia­łu ma­te­ria­łu dźwię­ko­we­go oraz pod­sta­wa sy­ste­mu sol­mi­za­cji od cza­sów Guido d'Arez­zo (1050) do XVII w.

Wikipedia


heksadekagon

wie­lo­kąt wy­pu­kły ma­ją­cy szes­na­ście boków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt, który ma szes­na­ście boków

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szesnastokąt, szesnastobok

Wiktionary


heksadekan

we­glo­wo­dór na­sy­co­ny - cetan


SJP.pl

Hek­sa­de­kan, cetan – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­nów o szes­na­stu ato­mach węgla po­łą­czo­nych w pro­sty łań­cuch. Sto­so­wa­ny jako wzo­rzec do wyz­na­cza­nia licz­by ce­ta­no­wej.

Jest jed­nym ze związ­ków o naj­niż­szej licz­bie ok­ta­no­wej (po­ni­żej −30).

Wikipedia


heksaedr

jedna z pię­ciu brył pla­toń­skich; sze­ścian


SJP.pl


heksaedryt

Hek­sa­e­dryt – typ me­te­o­ry­tu że­laz­ne­go o ni­skiej za­war­to­ści niklu (po­ni­żej 6%). Może się skła­dać wy­łącz­nie z mo­no­krysz­ta­łów ka­ma­cy­tu. W me­te­o­ry­tach tego typu nie wy­stę­pu­ją fi­gu­ry Widmanstättena.

Wikipedia


heksaemeron

temat stwo­rze­nia świa­ta i ludzi w sześć dni za­war­ty w pro­lo­gu Księ­gi Ro­dza­ju


SJP.pl

Hek­sa­e­me­ron (z gr. "hexa he­me­ron" – sześć dni) – w eg­ze­ge­zie bi­blij­nej nazwa opisu stwo­rze­nia świa­ta za­war­te­go w Księ­dze Ro­dza­ju 1,1–2,4a, w któ­rym Bóg stwa­rza wszechś­wiat w ciągu sze­ściu dni.

Wikipedia


heksafluorek

hek­sa­flu­o­rek siar­ki - zwią­zek che­micz­ny o bar­dzo do­brych wła­ści­wo­ściach die­lek­trycz­nych


SJP.pl


heksagon

sze­ścio­kąt, sze­ścio­bok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt o sze­ściu bo­kach i sze­ściu ką­tach wew­nętrz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. heksagonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sześciokąt, sześciobok

Wiktionary


heksagonalny

ma­ją­cy sześć kątów; sze­ścio­kąt­ny; sek­sa­go­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć kątów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heksagon mrz.

Wiktionary


heksagram

znak gra­ficz­ny zło­żo­ny z kom­bi­na­cji sze­ściu linii, po­nu­me­ro­wa­nych od 1 do 6, li­cząc od dołu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na, ro­dzaj wie­lo­ką­ta gwiaź­dzi­ste­go
    • Gwia­zda Da­wi­da – sym­bol w kształ­cie hek­sa­gra­mu
    • Gwia­zda pi­wo­war­ska – sym­bol w kształ­cie hek­sa­gra­mu
  • hek­sa­gram – mo­ne­ta bi­zan­tyń­ska
  • hek­sa­gram – ro­dzaj sym­bo­lu wy­stę­pu­ją­ce­go w Księ­dze Prze­mian (Yi­jing)

Wikipedia


heksalina

al­ko­hol cy­klicz­ny, po­chod­na hek­sa­nu; cy­klo­hek­sa­nol


SJP.pl


heksalogia

seria 6 po­wią­za­nych ze sobą ksią­żek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. muz. film. cykl skła­da­ją­cy się z sze­ściu ut­wo­rów li­te­rac­kich, mu­zycz­nych lub fil­mo­wych, z któ­rych każdy sta­no­wi odręb­ną ca­łość, lecz po­łą­czo­nych np. wspól­ną te­ma­ty­ką, grupą bo­ha­te­rów

Wiktionary


heksametr

1. w me­try­ce an­tycz­nej: wers sze­ścio­sto­po­wy, zło­żo­ny z dak­ty­li za­stę­po­wa­nych przez spon­de­je, z wy­jąt­kiem pią­tej stopy, ostat­nia stopa zwy­kle ka­ta­lek­tycz­na;
2. w wer­sy­fi­ka­cji no­wo­żyt­nej: wers to­nicz­ny lub sy­la­bo­to­nicz­ny, sze­ścio­ak­cen­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. sy­la­bo­to­nicz­na ak­cen­tu­a­cyj­na miara wier­szo­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hek­sa­metr dak­ty­licz­ny
  • Hek­sa­metr pol­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­mia­ny te po­wo­du­ją, że wers hek­sa­me­tru może mieć od 12 do 17 sylab, ale za­wsze skła­da się z 24 mor.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heksametrowość ż., heksametryczność ż.

 przym. heksametrowy, heksametryczny

Wiktionary


heksametrowy

przy­miot­nik od: hek­sa­metr


SJP.pl


heksametylenotetraamina

uro­tro­pi­na; sub­stan­cja sto­so­wa­na w in­fek­cji dróg mo­czo­wych


SJP.pl


heksan

szó­sty wę­glo­wo­dór na­sy­co­ny w sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­nym al­ka­nów sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, alkan, be­zbarw­na tok­sycz­na ciecz;

Wiktionary

Hek­san – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­nów. Izo­me­ry hek­sa­nu są bar­dzo nie­re­ak­tyw­ne oraz są czę­sto sto­so­wa­ne jako roz­pu­szczal­ni­ki w re­ak­cjach or­ga­nicz­nych, po­nie­waż są wy­so­ce nie­po­lar­ne. Wcho­dzą rów­nież w skład ben­zyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Izo­me­ry hek­sa­nu są bar­dzo nie­re­ak­tyw­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛksãn, AS: χeksãn

Wiktionary


heksanowy

→ hek­san


SJP.pl

Patrz:

heksan

heksaplarny

→ hek­sa­pla


SJP.pl

Patrz:

heksapla

heksaploid

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ma­ją­cy w ją­drach ko­mó­rek so­ma­tycz­nych sześć ze­spo­łów chro­mo­so­mów


SJP.pl


heksapodia

1. sześć stóp me­trycz­nych tego sa­me­go ro­dza­ju two­rzą­cych jedną ca­łość;
2. me­trycz­ny wiersz sze­ścio­sto­po­wy


SJP.pl


heksaptyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. sze­ścio­czę­ścio­we ma­lo­wi­dło lub pła­sko­rzeź­ba

Wiktionary


heksastylos

bu­dow­la, naj­czę­ściej świą­ty­nia, z sze­ścio­ma ko­lum­na­mi usta­wio­ny­mi od stro­ny fron­tu


SJP.pl

Hek­sa­sty­los – świą­ty­nia grec­ka z sze­ścio­ko­lum­no­wą fa­sa­dą typu pe­rip­te­ros.

Wikipedia


heksatrioza

trio­za (trój­cu­kier) da­ją­ca dwie czą­stecz­ki dek­stro­zy w pro­ce­sie hy­dro­li­zy


SJP.pl


heksen

alken, zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny o 6 ato­mach węgla


SJP.pl


heksenszus

silny ból w oko­li­cy lędź­wio­wej; po­strzał, lum­ba­go


SJP.pl


heksobarbital

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na bar­bi­ta­lu, śro­dek na­sen­ny i ane­ste­tycz­ny


SJP.pl

Hek­so­bar­bi­tal ( he­xo­bar­bi­ta­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na bar­bi­ta­lu. Uży­wa­ny jako śro­dek znie­czu­la­ją­cy do krót­kich ope­ra­cji. Wstrzy­knię­ty do­żyl­nie w dużej dawce po­wo­du­je na­tych­mia­sto­wą utra­tę przy­tom­no­ści. Jest nie­bez­piecz­ny po po­da­niu we­ro­na­lu lub in­nych bar­bi­tu­ra­nów. Na­le­ży do grupy bar­bi­tu­ra­nów krót­ko dzia­ła­ją­cych.

Wikipedia


heksoda

ro­dzaj lampy elek­tro­no­wej


SJP.pl

Hek­so­da – lampa próż­nio­wa za­wie­ra­ją­ca sześć elek­trod: anodę, ka­to­dę i czte­ry siat­ki. Hek­so­dy były uży­wa­ne głów­nie jako mie­sza­cze w od­bior­ni­kach ra­dio­wych i se­pa­ra­to­ry im­pul­sów w od­bior­ni­kach te­le­wi­zyj­nych. Obec­nie nie są pro­du­ko­wa­ne.

Wikipedia


heksogen

ma­te­riał wy­bu­cho­wy kru­szą­cy; cy­klo­nit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, silny ma­te­riał wy­bu­cho­wy;

Wiktionary

Hek­so­gen, RDX, cy­klo­nit – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jedna z ni­tro­a­min he­te­ro­cy­klicz­nych, sto­so­wa­na jako ma­te­riał wy­bu­cho­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inną me­to­dą syn­te­zy hek­so­ge­nu jest ni­tro­wa­nie uro­tro­pi­ny mie­sza­ni­ną kwasu azo­to­we­go i azo­ta­nu amonu w obec­no­ści bez­wod­ni­ka oc­to­we­go.

Wiktionary


heksokinaza

enzym z klasy trans­fe­raz


SJP.pl

Hek­so­ki­na­za (EC 2.7.1.1) – enzym z klasy trans­fe­raz ka­ta­li­zu­ją­cy fos­fo­ry­la­cję -hek­soz do ich 6-fos­fo­ra­nów. Jej sub­stra­tem może być glu­ko­za, fruk­to­za, man­no­za, sor­bi­tol lub glu­ko­za­mi­na. Fos­fo­ry­la­cja glu­ko­zy do glu­ko­zo-6-fos­fo­ra­nu z wy­ko­rzy­sta­niem hek­so­ki­na­zy jest pier­wszą re­ak­cją gli­ko­li­zy. Jej Km wy­no­si 0,05 mmol/l. Jest to re­ak­cja fiz­jo­lo­gicz­nie nie­od­wra­cal­na.

Wikipedia


heksolit

ma­te­riał wy­bu­cho­wy, mie­sza­ni­na tro­ty­lu i hek­so­ge­nu


SJP.pl


heksoza

mo­no­sa­cha­ryd o 6 ato­mach węgla w czą­stecz­ce, z grupą al­de­hy­do­wą


SJP.pl


heksozan

po­li­sa­cha­ryd zło­żo­ny z hek­soz (np.: skro­bia, gli­ko­gen, ce­lu­lo­za, ga­lak­tan)


SJP.pl


heksyl

amina, ciało kry­sta­licz­ne o ko­lo­rze po­ma­rań­czo­wym, kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy uży­wa­ny np. w mi­nach


SJP.pl

Hek­syl, di­pi­kry­lo­a­mi­na, HNDP – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy. Sto­so­wa­ny głów­nie w mie­sza­ni­nie z tro­ty­lem, azo­ta­nem amonu i gli­nem do na­peł­nia­nia tor­ped, min mor­skich, bomb lot­ni­czych itp.

Mie­sza­ni­na 40% hek­sy­lu i 60% tro­ty­lu nosi nazwę hek­sa­nit. Inne mie­sza­ni­ny z uży­ciem hek­sy­lu, okre­śla­ne "Schießwolle" 18, 36 i 39 były uży­wa­ne do na­peł­nia­nia nie­miec­kich gło­wic tor­pe­do­wych w cza­sie obu wojen świa­to­wych.

Wikipedia


heksylen

alken, zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny o 6 ato­mach węgla; hek­sen


SJP.pl


heksylowy

→ hek­syl


SJP.pl

Patrz:

heksyl

heksyn

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny, jeden z sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­ne­go al­ki­nów


SJP.pl


hektar

jed­nost­ka miary po­wierzch­ni ziemi (1 hek­tar = 100 arów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. mat. jed­nost­ka po­wierzch­ni równa stu arom (10 000 me­trów kwa­dra­to­wych);

Wiktionary

Hek­tar, ha – jed­nost­ka po­wierzch­ni uży­wa­na mię­dzy in­ny­mi w rol­nict­wie, le­śnict­wie i ge­o­dez­ji (ewi­den­cja grun­tów i bu­dyn­ków). 1 hek­tar jest to pole po­wierzch­ni kwa­dra­tu o boku 100 m. Hek­tar to jeden hek­to­metr kwa­dra­to­wy.

Nazwa po­cho­dzi od prze­drost­ka „hekto-” oz­na­cza­ją­ce­go 100 i nazwy jed­nost­ki miary „ar”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To pole ma trzy hek­ta­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛktar, AS: χektar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. hektarek

 przym. hektarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ha

Wiktionary


hektarowy

przy­miot­nik od: hek­tar


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy po­wierzch­nię równą 1 hek­ta­ro­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Córka po­sta­wi­ła dom na hek­ta­ro­wej dział­ce za mia­stem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hektar mrz.

 przym. stuhektarowy

Wiktionary


hektary

jed­nost­ka miary po­wierzch­ni ziemi (1 hek­tar = 100 arów)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hek­ta­ry – część mia­sta Czę­sto­cho­wa
  • Hek­ta­ry – część mia­sta Wa­do­wi­ce
  • Hek­ta­ry – część wsi Wola Oso­wiń­ska woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Borki
  • Hek­ta­ry – część wsi Borki woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Borki
  • Hek­ta­ry – część wsi No­wod­wór woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie No­wod­wór
  • Hek­ta­ry – przy­sió­łek wsi Zbyl­czy­ce w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Świ­ni­ce Warc­kie
  • Hek­ta­ry – część wsi Wa­wrzeń­czy­ce woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Igo­ło­mia-Wa­wrzeń­czy­ce
  • Hek­ta­ry – część wsi Cia­no­wi­ce woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Skała
  • Hek­ta­ry – część wsi Ibra­mo­wi­ce woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pa­łecz­ni­ca
  • Hek­ta­ry – część wsi Sto­gnio­wi­ce woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Hek­ta­ry – część wsi Ma­ko­ci­ce woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Hek­ta­ry – przy­sió­łek wsi Gę­ba­rzów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ska­ry­szew

Wikipedia


hekto-

prze­dro­stek

 (1.1) fiz. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cych jed­nost­ki miary 10² (sto) razy więk­sze od pod­sta­wo­wych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. h

Wiktionary


hektograf

wy­na­le­zio­ne w 1880 r. urzą­dze­nie do spo­rzą­dza­nia od­bi­tek z do­ku­men­tów; sza­pi­ro­graf


SJP.pl

Hek­to­graf – ro­dzaj po­wie­la­cza tek­stów oraz ry­sun­ków, gdzie jako forma do wy­ko­ny­wa­nia od­bi­tek uży­wa­na jest spe­cjal­na wo­sko­wa­na kalka z prze­nie­sio­nym na nią (przez do­cisk) ory­gi­na­łem. Wszel­kie od­bit­ki są wy­ko­na­ne tu­szem hek­to­gra­ficz­nym.

Wikipedia


hektografia

po­wie­la­nie pisma i ry­sun­ków za po­mo­cą hek­to­gra­fu


SJP.pl


hektogram

jed­nost­ka masy równa 100 gra­mom (skrót: hg)


SJP.pl


hektoherc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. fiz. rzad. jed­nost­ka czę­stot­li­wo­ści równa stu her­com

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oznaczenie hHz; rzad. hektocykl

Wiktionary


hektokotylus

gło­wo­nóg z rzędu ośmior­nic; że­gla­rek


SJP.pl

Hek­to­ko­ty­lus – na­rząd ko­pu­la­cyj­ny więk­szo­ści gło­wo­no­gów (z wy­jąt­kiem ło­dzi­ków z ro­dza­ju "Na­u­ti­lus", u któ­rych wy­stę­pu­je spa­diks), przeksz­tał­co­na część jed­ne­go z ra­mion sam­ców. Służy ono do umie­szcza­nia sper­ma­to­fo­rów w jamie pła­szczo­wej sa­mi­cy.

Na­rząd ten, zna­le­zio­ny w XIX wieku w jamie pła­szczo­wej sa­mi­cy że­glar­ka z ro­dza­ju "Ar­go­na­u­ta", zo­stał uz­na­ny za pa­so­ży­ta i opi­sa­ny przez Ge­or­ges'a Cu­vie­ra pod nazwą ro­dza­jo­wą "Hec­to­co­ty­lus".

Wikipedia


hektolitr

jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa stu li­trom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa 100 li­trom

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hektolitrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. hl

Wiktionary


hektolitrowy

→ hek­to­litr


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy po­jem­ność jed­ne­go hek­to­li­tra, za­wie­ra­ją­cy jeden hek­to­litr cze­goś

Wiktionary

Patrz:

hektolitr

Powiązane:

 rzecz. hektolitr mrz.

Wiktionary


hektolitry

jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa stu li­trom


SJP.pl


hektometr

jed­nost­ka dłu­go­ści wy­no­szą­ca sto me­trów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. jed­nost­ka dłu­go­ści równa stu me­trom;

Wiktionary

Hek­to­metr (sym­bol: hm) – wie­lo­krot­ność metra, pod­sta­wo­wej jed­nost­ki dłu­go­ści w ukła­dzie SI. Jeden hek­to­metr równa się 100 m. Jed­nost­ka może być za­pi­sa­na w no­ta­cji na­u­ko­wej jako 1 E+2 m, co równa się 100 × 1 m.

Nie jest po­wszech­nie uży­wa­ny jako jed­nost­ka od­le­gło­ści. Hek­to­me­tra­mi od­mie­rza się pi­kie­taż na li­niach ko­le­jo­wych i dro­gach, zaz­na­cza­jąc go słup­ka­mi hek­to­me­tro­wy­mi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) symbol. hm

Wiktionary


hektometrowy

→ hek­to­metr


SJP.pl

Patrz:

hektometr

hektopaskal

jed­nost­ka ci­śnie­nia równa stu pa­ska­lom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. fiz. jed­nost­ka ci­śnie­nia równa 100 pa­ska­lom

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. hPa

Wiktionary


hektor

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) mitgr. kró­le­wicz i naj­dziel­niej­szy bo­ha­ter tro­jań­ski, syn Pria­ma

Wiktionary

Hek­tor (gr. Ἕκτωρ Hektōr, Hec­tor) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­le­wicz i naj­dziel­niej­szy bo­ha­ter tro­jań­ski; bo­ha­ter "Ilia­dy" Ho­me­ra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛktɔr, AS: χektor

Wiktionary


hektorostwo

Hek­tor z mał­żon­ką; Hek­to­ro­wie


SJP.pl


hektorowie

imię mę­skie


SJP.pl


hektorowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hek­to­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hektowat

jed­nost­ka mocy równa 100 watom (skrót: hW)


SJP.pl


hektyczny

1. wy­ni­szcza­ją­cy, ma­ją­cy dzia­ła­nie de­struk­cyj­ne;
2. pełen nie­po­ko­ju i pod­nie­ce­nia


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) go­rącz­ko­wy

 (1.2) wy­ni­szcza­ją­cy

 (1.3) pod­nie­co­ny, za­nie­po­ko­jo­ny, sza­leń­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛkˈtɨt͡ʃnɨ, AS: χektyčny

Wiktionary


hektyk

czło­wiek cier­pią­cy na hek­tycz­ną go­rącz­kę


SJP.pl


hekuba

w mi­to­lo­gii grec­kiej: mał­żon­ka Pria­ma, króla Troi; He­ka­be


SJP.pl


hel

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu He i licz­bie ato­mo­wej 2, na­le­żą­cy do grupy gazów szla­chet­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu He i licz­bie ato­mo­wej 2;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hel – po­tocz­nie: Mie­rze­ja Hel­ska
  • Hel – mia­sto
    • Hel – sta­cja ko­le­jo­wa w Helu
    • Hel – dawna gro­ma­da
    • Hel – dawna gmina
  • (949) Hel – pla­ne­to­i­da
  • Hel – bo­gi­ni w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej
  • Hel – pol­ski dra­mat psy­cho­lo­gicz­ny z 2009
  • Hel – pol­ski thil­ler z 2015
  • Hel – la­tar­nia mor­ska w Helu
  • hel – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy gazów szla­chet­nych
  • Hel – rejon umoc­nio­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słoń­ce skła­da się głów­nie z wo­do­ru i helu z nie­wiel­ką do­miesz­ką in­nych pier­wiast­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛl, AS: χel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helios mos., helowiec mrz.

 przym. helowy

 temsłow. helio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. He

Wiktionary


hela

ro­dzaj wozu kon­ne­go do prze­wo­że­nia to­wa­rów lub ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. skrzy­nia na wozie, wóz ze skrzy­nią

Wiktionary

Hela (ang. "Hela Pro­vin­ce") – pro­win­cja Papui-Nowej Gwi­nei, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści kraju. Oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym pro­win­cji jest mia­sto Tari (w 2013 roku li­czy­ło 15 414 miesz­kań­ców)[]. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 10,5 tys. km². W 2024 roku te­re­ny wcho­dzą­ce obec­nie w skład pro­win­cji Hela za­miesz­ki­wa­ło ponad 365 tys. osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dro­dze wi­dzie­li­śmy dwie hele wy­peł­nio­ne to­wa­ra­mi.

Wiktionary


helak

naz­wi­sko


SJP.pl


helanco

[czy­taj: he­lan­ko] he­lan­ko;
1. ela­stycz­na przę­dza z włó­kien sztucz­nych, uży­wa­na do szy­cia ubrań;
2. ubra­nie uszy­te z he­lan­co - przę­dzy;
3. wy­ko­na­ny z he­lan­co - przę­dzy; he­lan­ko­wy


SJP.pl


helanin

miesz­ka­niec Helu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Helu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hel m.

:: fż. helanka ż.

 przym. helski

Wiktionary


helanka

miesz­kan­ka Helu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Helu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hel m.

:: fm. helanin m.

 przym. helski

Wiktionary


helanko

he­lan­co;
1. ela­stycz­na przę­dza z włó­kien sztucz­nych, uży­wa­na do szy­cia ubrań;
2. ubra­nie uszy­te z he­lan­ko - przę­dzy;
3. wy­ko­na­ny z he­lan­ko - przę­dzy; he­lan­ko­wy


SJP.pl


helankowy

→ he­lan­ko


SJP.pl

Patrz:

helanko

helbin

naz­wi­sko


SJP.pl


helcia

zdrob­nie­nie od: He­le­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. He­le­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ży­czę sobie atlas od Helci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helena ż., Hela ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hela, Helena, Helenka, Helusia, Helunia

Wiktionary


helen

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) an­glo­sa­skie imię żeń­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Helen-Bos – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) mia­sta Zo­ut­le­e­uw w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka, w okrę­gu Le­u­ven
  • Helen – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie White
  • Helen – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Ra­le­igh
  • Helen Towns­hip – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie McLeod
  • Helen – film z 2009 w re­ży­se­rii San­dry Net­tel­beck
  • He­le­na (Helen) – imię żeń­skie
  • Helen – in­dyj­ska ak­tor­ka i tan­cer­ka
  • He­le­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sieci po­ja­wił się ko­lej­ny już zwia­stun świet­nie za­po­wia­da­ją­ce­go się dra­ma­tu z Helen Mir­ren i Ianem McKellenem.

Wiktionary


helena

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. liter. kró­lo­wa spar­tań­ska i naj­pię­kniej­sza ko­bie­ta na świe­cie; córka Zeusa i Ledy, sio­stra Po­li­de­u­ke­sa (Pol­luk­sa), Ka­sto­ra i Kli­taj­me­stry oraz żona Me­ne­la­o­sa i uko­cha­na Pa­ry­sa;

 (1.2) ofic. urz. imię|pol­ski|ż.;

 (1.3) astr. jeden z księ­ży­ców Sa­tur­na;

 (1.4) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 101, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id, od­kry­ta w 1868 r.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­le­na – osied­le w Nowym Sączu
  • He­le­na – osied­le w Wolsz­ty­nie
  • He­le­na – szczyt w Wiel­kiej Fa­trze
  • He­le­na – sto­li­ca stanu i mia­sto w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Lewis and Clark w USA
  • He­le­na – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Shel­by
  • He­le­na – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie hrab­stwo Phil­lips (Ar­kan­sas)
  • He­le­na – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Tel­fa­ir
  • He­le­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Jack­son
  • He­le­na – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie San­du­sky
  • He­le­na – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Al­fal­fa
  • He­le­na (ang. He­le­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie An­trim
  • He­le­na (ang. He­le­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Scott

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sio­stra Dio­sku­rów, He­le­na, była naj­pię­kniej­szą ko­bie­tą na świe­cie i o nią wła­śnie to­czy­ła się wojna tro­jań­ska.

 (1.1) Por­wa­nie He­le­ny stało się bez­poś­red­nią przy­czy­ną dzie­się­cio­let­niej wojny tro­jań­skiej.

 (1.2) Znowu czyta po­wieść, ten roz­dział, kiedy, pod­czas gwiaź­dzi­stej nocy, p. Ram­ba­ud na­pra­wiał zep­su­tą lalkę małej Joasi, He­le­na to­nę­ła we łzach bez­przed­mio­to­we­go żalu, a Opat Jouve ra­dził, ażeby wysz­ła za mąż.

 (1.2) Pani He­le­no, pro­szę nas jutro od­wie­dzić.

 (1.4) He­le­na po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈlɛ̃na, AS: χelẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Helenka ż., Hela ż., Helcia ż., Helusia ż., Helunia ż.

:: grub. Helka ż.

 przym.

:: przest. gwara. Helenin, Helenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zdrobn. Helenka, Hela, Helcia, Helusia, Helunia

Wiktionary


heleniak

naz­wi­sko


SJP.pl


helenin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. na­le­żą­cy do He­le­ny

Wiktionary

Zo­bacz też: He­le­nin (Ukra­i­na).

He­le­nin – ko­lo­nia wsi Do­mi­ni­czyn w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Stary Brus.

Wieś na­le­ży do rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. An­drze­ja Bo­bo­li w Wy­tycz­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Helena ż., Helenka ż., Hela ż.

Wiktionary


heleniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do He­le­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


helenka

1. he­len­ka sło­necz­ni­ko­wa - by­li­na wy­stę­pu­ją­ca w wa­run­kach na­tu­ral­nych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; dziel­żan
2. ptak z ro­dzi­ny wi­kła­czy, za­miesz­ku­ją­cy Afry­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia He­le­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­len­ka – zdrob­nie­nie imie­nia He­le­na
  • He­len­ka – część mia­sta Za­brze
  • He­len­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Mło­dzie­szyn
  • He­len­ka – rzeka
  • He­le­no­pol, He­le­no­wo, He­le­nów, He­le­nó­wek, He­le­nów­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Usią­dę sobie za He­len­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helena ż.

 przym. Helenin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Helena, Hela, Helcia, Helusia, Helunia; gw. Górny Śląsk Lyjna

Wiktionary


helenos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. wie­szczek i kró­le­wicz tro­jań­ski, syn Pria­ma;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­le­nos – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 1872
  • He­le­nos (łac. He­le­nus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Oj­nop­sa, za­bi­ty przez Hek­to­ra
  • He­le­nos (łac. He­le­nus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Pria­ma, wieszcz, kró­le­wicz tro­jań­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­po­wied­nie He­le­no­sa prze­ra­zi­ły Pa­ry­sa.

Wiktionary


helenów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­le­nów – część mia­sta Lu­blin
  • He­le­nów – ko­lo­nia wsi Jaź­wi­ny, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • He­le­nów – ko­lo­nia w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • He­le­nów – część wsi Smugi, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków
  • He­le­nów – wieś w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Ada­mów
  • He­le­nów – wieś w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Woj­ciesz­ków
  • He­le­nów – wieś w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów
  • He­le­nów – wieś w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • He­le­nów – część wsi Ko­lo­nia Ko­ci­szew, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • He­le­nów – wieś w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • He­le­nów – część wsi Wąk­czew, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Łę­czy­ca
  • He­le­nów – wieś w pow. raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka

Wikipedia


helga

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Helga – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Ma po­cho­dzić od sta­ro­nor­we­skie­go słowa "heill" oz­na­cza­ją­ce­go "szczę­śli­wa" lub "cie­szą­ca się po­myśl­no­ścią".

Wschod­nio­sło­wiań­skim przeksz­tał­ce­niem imie­nia Helga ma być Olga.

Imię nie­zbyt po­pu­lar­ne w Pol­sce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­li­śmy się z ciot­ką Helgą do Bremy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛlɡa, AS: χelga

Wiktionary


helgoland

wyspa i gmina na Morzu Pół­noc­nym, na­le­żą­ca do Nie­miec


SJP.pl

Hel­go­land (płnfryz. Deät Lun) – wyspa oraz gmina uz­dro­wi­sko­wa na Morzu Pół­noc­nym, na­le­żą­ca do Nie­miec, do kraju związ­ko­we­go Szlez­wik-Holsz­tyn, po­wia­tu Pin­ne­berg. Jako jedno z te­ry­to­riów państw człon­kow­skich unii cel­nej Unii Eu­ro­pej­skiej po­zo­sta­je poza ob­sza­rem jej sto­so­wa­nia.

Wikipedia


helgolandzki

przy­miot­nik od: Hel­go­land


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Hel­go­lan­dem (wyspą na Morzu Pół­noc­nym)

Wiktionary


heli

ro­dzaj wozu kon­ne­go do prze­wo­że­nia to­wa­rów lub ludzi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Heli (ar­cy­ka­płan)
  • Heli (od Jó­ze­fa z Na­za­re­tu)
  • Heli (film)

Wikipedia


heliaja

w sta­ro­żyt­nych Ate­nach:
a) naj­wyż­szy try­bu­nał są­do­wy zwany sądem przy­się­głych;
b) miej­sce, gdzie od­by­wa­ły się sądy


SJP.pl

He­lia­ja, elia­ja (gr. Ἡλιαία, ἁλία, trl. "hēliaía") – wiel­ki try­bu­nał (sąd lu­do­wy) w sta­ro­żyt­nych Ate­nach o cha­rak­te­rze sądu przy­się­głych, jeden z naj­waż­niej­szych or­ga­nów wła­dzy w Ate­nach w V i IV wieku p.n.e.

Wikipedia


heliakalny

zwią­za­ny ze Słoń­cem jako gwia­zdą; sło­necz­ny


SJP.pl


heliasta

czło­nek he­liai (sądu przy­się­głych w sta­ro­żyt­nych Ate­nach)


SJP.pl


heliasz

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­liasz – imię
  • He­liasz – szczyt w Gó­rach Cho­czań­skich na Sło­wa­cji

Wikipedia


helidor

imię mę­skie


SJP.pl


heligonka

in­stru­ment mu­zycz­ny po­dob­ny do akor­de­o­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ro­dzaj akor­de­o­nu, bę­dą­cy idio­fo­nem, czyli de facto in­stru­men­tem per­ku­syj­nym; in­stru­ment lu­do­wy na Ży­wiec­czyź­nie, w Cze­chach i na Sło­wa­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛlʲiˈɡɔ̃ŋka, AS: χelʹigõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. helikon m.

 przym. heligonkowy

Wiktionary


helikalny

ma­ją­cy kształt he­li­sy


SJP.pl


helikaza

enzym


SJP.pl


helikoida

po­wierzch­nia ut­wo­rzo­na przez krzy­wą obra­ca­ją­cą się ze stałą pręd­ko­ścią ką­to­wą do­o­ko­ła nie­ru­cho­mej osi


SJP.pl

He­li­ko­i­da, po­wierzch­nia śru­bo­wa ogól­na – po­wierzch­nia two­rzo­na przez pro­stą obra­ca­ją­ca się wokół innej pro­stej ze stałą pręd­ko­ścią ką­to­wą i jed­no­cze­śnie prze­su­wa­ją­ca się rów­no­le­gle do tej pro­stej ze stałą pręd­ko­ścią li­nio­wą. Jej nazwa po­cho­dzi od jej po­kre­wień­stwa z linią śru­bo­wą (he­li­są): przez każdy punkt he­li­ko­i­dy prze­cho­dzi linia śru­bo­wa cał­ko­wi­cie w niej za­war­ta. He­li­ko­i­da jest jedną z pier­wszych od­kry­tych, jest też po­wierzch­nią pro­sto­kreśl­ną.

Wikipedia


helikoidalny

ma­ją­cy kształt he­li­ko­i­dy


SJP.pl


helikon

1. bla­sza­ny in­stru­ment dęty zbli­żo­ny kształ­tem do śli­ma­ka;
2. grec­ki in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na mo­no­chor­du;
3. prze­no­śnie: grupa wy­bit­nych ar­ty­stów, po­e­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment dęty bla­sza­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­li­kon – pasmo gór­skie
  • He­li­kon – in­stru­ment dęty bla­sza­ny
  • He­li­kon – klub jaz­zo­wy w Kra­ko­wie
  • He­li­kon – opera w Mosk­wie
  • He­li­kon – nie­ist­nie­ją­ce kino przy ul. Dłu­giej w Gdań­sku
  • He­li­kon-Tex – jeden z pol­skich pro­du­cen­tów odzie­ży woj­sko­wej
  • He­li­con
  • Hel­li­kon

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɛˈlʲikɔ̃n, AS: χelʹikõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heligonka ż.

 przym. helikonowy

Wiktionary


helikonia

ro­śli­na tro­pi­kal­na, po­cho­dzą­ca z go­rą­cych i wil­got­nych ob­sza­rów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej oraz wysp Pa­cy­fi­ku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • he­li­ko­nia – ro­śli­na na­le­żą­ca do rzędu im­bi­row­ców
  • He­li­ko­nia – pla­ne­ta z Try­lo­gii He­li­ko­nii Bria­na W. Al­dis­sa
  • He­li­co­nia

Wikipedia


helikopter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sta­tek po­wietrz­ny z wir­ni­kiem umie­szczo­nym nad ka­dłu­bem, po­ru­sza­ją­cym się w pła­szczyź­nie rów­no­le­głej do ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie le­cia­łem he­li­kop­te­rem.

 (1.1) Buł­gar­ski he­li­kop­ter zo­stał ze­strze­lo­ny na pół­no­cy Bag­da­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛlʲiˈkɔptɛr, AS: χelʹikopter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. helikopterek m.

 przym. helikopterowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmigłowiec, wirolot

Wiktionary


helikopterek

zdrob­nie­nie od: he­li­kop­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: he­li­kop­ter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. helikopter m.

 przym. helikopterowy

Wiktionary


helikopterowy

przy­miot­nik od: he­li­kop­ter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od he­li­kop­ter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plat­for­ma ma na sobie lą­do­wi­sko he­li­kop­te­ro­we, cza­sa­mi pil­no­wa­na jest od zew­nątrz przez szyb­kie ło­dzie pa­tro­lo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛlʲikɔptɛˈrɔvɨ, AS: χelʹikopterovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. helikopter m., helikopterek mrz.

Wiktionary


helikoński

przy­miot­nik od: He­li­kon (pasmo gór­skie w Gre­cji)


SJP.pl


heliks

każdy z dwóch łań­cu­chów kwa­sów nu­kle­i­no­wych two­rzą­cych czą­stecz­ki DNA bądź RNA


SJP.pl


heliktyt

sta­lak­tyt o nie­re­gu­lar­nym kształ­cie


SJP.pl

He­lik­tyt (sta­ro­grec­kie "he­li­kos " skrę­ca­ją­cy) – agra­wi­ta­cyj­na forma na­cie­ku ja­ski­nio­we­go, zwy­kle przy­bie­ra kształt nie­re­gu­lar­nych zgru­po­wań nie­wiel­kich krysz­tał­ków kal­cy­tu lub ara­go­ni­tu, które na­ra­sta­jąc two­rzą fan­ta­zyj­ne formy drze­wia­ste. He­lik­ty­ty pow­sta­ją w wy­ni­ku wy­trą­ca­nia się wę­gla­nu wap­nia z wody pod­sią­ka­ją­cej z po­dło­ża.

Wikipedia


helinarciarstwo

dy­scy­pli­na spor­tu


SJP.pl


heling

ro­dzaj ławy mon­ta­żo­wej, na któ­rej się bu­du­je stat­ki, jach­ty, sa­mo­lo­ty itp.; hel­ling


SJP.pl


helio-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy ze Słoń­cem, ener­gią sło­necz­ną lub świa­tłem sło­necz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) helio- + fi­zy­ka → he­lio­fi­zy­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛlʲjɔ, AS: χelʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hel m., Helios m., aphelium n., perihelium n., Heliodor m., Heliodora ż., Heliogabal m., Heliopolis m., heliobolus m.

 przym. heliakalny

Wiktionary


heliobiont

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ży­ją­cy w miej­scach do­brze oś­wiet­lo­nych; he­lio­fil


SJP.pl


heliocentryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. cecha tego, co he­lio­cen­trycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heliocentryzm mrz.

 przym. heliocentryczny

Wiktionary


heliocentryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) astr. zwią­za­ny z he­lio­cen­tryz­mem, do­ty­czą­cy he­lio­cen­tryz­mu, przyj­mu­ją­cy Słoń­ce za punkt od­nie­sie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heliocentryzm mrz., heliocentryczność ż.

Wiktionary


heliocentrysta

zwo­len­nik te­o­rii he­lio­cen­trycz­nej


SJP.pl


heliocentryzm

te­o­ria przyj­mu­ją­ca Słoń­ce za cen­trum na­sze­go ukła­du pla­ne­tar­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. te­o­ria o cen­tral­nym po­ło­że­niu Słoń­ca w Ukła­dzie Sło­necz­nym;

Wiktionary

He­lio­cen­tryzm, ko­per­ni­ka­nizm (gr. ἡλιος "hēlios" – słoń­ce, κέντρον "ken­tron" – cen­trum) – te­o­ria bu­do­wy Ukła­du Sło­necz­ne­go, w któ­rej Słoń­ce jest jego środ­kiem, a wszyst­kie pla­ne­ty – łącz­nie z Zie­mią – je obie­ga­ją. W niek­tó­rych hi­sto­rycz­nych wa­rian­tach tej te­o­rii Słoń­ce by­wa­ło po­nad­to uz­na­wa­ne za:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był to nie tylko pier­wszy bez­poś­red­ni i ek­spe­ry­men­tal­ny dowód he­lio­cen­tryz­mu, ale także oka­za­ło się po raz pier­wszy, jak ogrom­na od­le­głość dzie­li Układ Sło­necz­ny od in­nych gwiazd.

 (1.1) O sprzy­ja­nie he­lio­cen­tryz­mo­wi oskar­żo­no rów­nież kilku wład­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛlʲjɔˈt͡sɛ̃ntrɨsm̥, AS: χelʹi ̯ocẽntrysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heliocentryczność ż.

 przym. heliocentryczny

Wiktionary


heliodor

mi­ne­rał, zło­to­żół­ta od­mia­na be­ry­lu, ka­mień szla­chet­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, przez­ro­czy­sta od­mia­na be­ry­lu o bar­wie żół­tej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­lio­dor – imię mę­skie
  • he­lio­dor – ka­mień szla­chet­ny; przez­ro­czy­sta, żół­to­po­ma­rań­czo­wa lub zło­to­żół­ta od­mia­na be­ry­lu
  • He­lio­dor – po­stać bi­blij­na
  • He­lio­dor (Joann Bo­ri­so­wicz Czi­stia­kow, 1792-1861) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • He­lio­dor Cepa – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • He­lio­dor Jan Sta­ni­sław Skó­rzew­ski – hra­bia
  • He­lio­dor La­skow­ski – ko­man­dor pod­po­rucz­nik Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej
  • He­lio­dor Świę­cic­ki – le­karz, spo­łecz­nik, fi­lan­trop
  • He­lio­dor z Emesy (gr. He­lio­do­ros) – grec­ki pi­sarz z Emesy w Syrii
  • He­lio­do­ra – imię żeń­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɛˈlʲjɔdɔr, AS: χelʹi ̯odor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beryl złoty

Wiktionary


heliodorostwo

He­lio­dor z mał­żon­ką; He­lio­do­ro­wie


SJP.pl


heliodorowie

imię mę­skie


SJP.pl


heliodorowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do He­lio­do­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


helioelektrownia

elek­trow­nia sło­necz­na


SJP.pl


helioenergetyczny

→ he­lio­e­ner­ge­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

helioenergetyka

heliofil

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ży­ją­cy w miej­scach do­brze oś­wiet­lo­nych; he­lio­biont


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. or­ga­nizm świa­tło­lub­ny

Wiktionary


heliofilia

wy­zy­ski­wa­nie du­że­go na­sło­necz­nie­nia przez or­ga­niz­my żywe


SJP.pl


heliofit

ro­śli­na znaj­du­ją­ca op­ty­mal­ne wa­run­ki do życia w śro­do­wi­sku do­brze oś­wiet­lo­nym; ro­śli­na świa­tło­lub­na


SJP.pl


heliofizyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z he­lio­fi­zy­ką, fi­zy­ki Słoń­ca, do­ty­czą­cy he­lio­fi­zy­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heliofizyka ż., heliofizyk mos.

Wiktionary


heliofizyk

na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem Słoń­ca


SJP.pl


heliofizyka

dzie­dzi­na astro­fi­zy­ki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem Słoń­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. dział astro­fi­zy­ki ba­da­ją­cy Słoń­ce i he­lios­fe­rę;

 (1.2) wy­dział uczel­ni lub pla­ców­ka na­u­ko­wa, która zaj­mu­je się he­lio­fi­zy­ką (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: he­lio­fi­zyk

Wiktionary

He­lio­fi­zy­ka – dział astro­fi­zy­ki, któ­re­go głów­nym obiek­tem badań jest Słoń­ce. Za­in­te­re­so­wa­niem he­lio­fi­zy­ki cie­szy się rów­nież wiatr sło­necz­ny aż do gra­nic he­lio­pa­u­zy, za­cho­dzą­ce w nim zja­wi­ska przej­ścio­we i jego od­dzia­ły­wa­nia z in­ny­mi obiek­ta­mi Ukła­du Sło­necz­ne­go, m.in. związ­ki po­mię­dzy zja­wi­ska­mi za­cho­dzą­cy­mi na Słoń­cu a tymi które mają miej­sce na Ziemi, jak np. stan jo­nos­fe­ry, burze ma­gne­tycz­ne, zorze po­lar­ne itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛlʲjɔˈfʲizɨka, AS: χelʹi ̯ofʹizyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heliofizyk m.

 przym. heliofizyczny

 przysł. heliofizycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizyka Słońca

Wiktionary


heliofob

w bio­lo­gii: or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy uni­ka­ją­cy du­że­go na­sło­necz­nie­nia, ży­ją­cy w miej­scach ocie­nio­nych lub w gle­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. or­ga­nizm uni­ka­ją­cy śro­do­wisk z dużym na­sło­necz­nie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do he­lio­fo­bów za­li­cza­my więk­szość ga­tun­ków pa­pro­ci.

Wiktionary


heliofobia

1. cho­ro­bli­wy lęk przed słoń­cem lub świa­tłem sło­necz­nym;
2. uni­ka­nie przez pewne ro­śli­ny i zwie­rzę­ta miejsc na­sło­necz­nio­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ir­ra­cjo­nal­ny lęk przed słoń­cem lub świa­tłem sło­necz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­cze­nie he­lio­fo­bii czę­sto wy­ma­ga współ­pra­cy z psy­cho­te­ra­pe­u­tą.

 (1.1) Psy­cho­log za­pro­po­no­wał te­ra­pię poz­naw­czo-be­ha­wio­ral­ną, aby pomóc mi zwal­czyć he­lio­fo­bię.

 (1.1) Na za­ję­ciach z psy­cho­lo­gii oma­wia­li­śmy przy­pa­dek osoby z za­a­wan­so­wa­ną he­lio­fo­bią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. heliofobiczny

Wiktionary


heliofor

che­micz­ny śro­dek wy­bie­la­ją­cy; wy­bie­lacz


SJP.pl


heliogabal

1. sy­ryj­ski bóg słoń­ca;
2. ce­sarz rzym­ski z dy­na­stii Se­we­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. grec­kie bó­stwo so­lar­ne, lo­kal­na forma kultu ogól­no­se­mic­kie­go boga Baala czczo­na w Eme­sie

 (1.2) hist. na­sto­let­ni ce­sarz rzym­ski wła­da­ją­cy na po­cząt­ku III w.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­lio­ga­bal (El Gabal) – sy­ryj­ski bóg słoń­ca
  • He­lio­ga­bal – ce­sarz rzym­ski z dy­na­stii Se­we­rów

Wikipedia

Powiązane:

 przedr. helio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) El Gabal, Elah Gabal

Wiktionary


heliograf

1. przy­rząd do fo­to­gra­fo­wa­nia Słoń­ca;
2. przy­rząd do re­je­stra­cji czasu na­sło­necz­nie­nia;
3. apa­rat do prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji na od­le­głość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru czasu trwa­nia usło­necz­nie­nia w danym miej­scu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • he­lio­graf – przy­rząd astro­no­micz­ny
  • he­lio­graf – przy­rząd me­te­o­ro­lo­gicz­ny

Wikipedia


heliografia

1. tech­ni­ka druku pła­skie­go; od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką; fo­to­ty­po­gra­fia, fo­to­druk, świa­tło­druk, fo­to­ty­pia;
2. dawna me­to­da dru­ko­wa­nia wklę­słe­go; od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką; he­lio­gra­wiu­ra, fo­to­gra­wiu­ra


SJP.pl

He­lio­gra­fia ( héliographie) – tech­ni­ka fo­to­gra­ficz­na wy­na­le­zio­na przez Jo­sep­ha Nicéphore'a Niépce'a na po­cząt­ku lat 20. XIX wieku. Przy jej po­mo­cy w 1826 Niépce otrzy­mał pier­wsze zdję­cie na świe­cie – "Widok z okna w Le Gras".

Ek­spe­ry­men­ty nad fo­to­gra­fią Niépce roz­po­czął od ek­spe­ry­men­tów zwią­za­nych z po­wie­la­niem obra­zów na pa­pie­rze.

Wikipedia


heliograwiura

fo­to­gra­wiu­ra, he­lio­gra­fia;
1. dawna me­to­da dru­ko­wa­nia wklę­słe­go, w któ­rej formę dru­ko­wą spo­rzą­dza­no prze­pro­wa­dza­jąc ko­pio­wa­nie dia­po­zy­ty­wu ory­gi­na­łu na pa­pier pig­men­to­wy;
2. od­bit­ka zro­bio­na taką me­to­dą


SJP.pl

He­lio­gra­wiu­ra (fo­to­gra­wiu­ra) (gr. "helio + gra­wiu­ra") – ro­dzaj tech­ni­ki druku wklę­słe­go, zbli­żo­ny do ak­wa­tin­ty, po­le­ga­ją­cy na fo­to­gra­ficz­nym prze­no­sze­niu obra­zu na płytę me­ta­lo­wą (naj­czę­ściej mie­dzia­ną) i wy­tra­wie­nie za po­mo­cą emul­sji świa­tło­czu­łej w ten spo­sób, by miej­sca naj­ja­śniej­sze stwo­rzy­ły naj­płyt­sze za­głę­bie­nia. Wy­na­le­zio­na w 1879 przez Ka­re­la Klíča.

Wikipedia


heliograwiurowy

przy­miot­nik od: he­lio­gra­wiu­ra


SJP.pl


heliolatria

kult Słoń­ca, cha­rak­te­ry­stycz­ny zwła­szcza wśród re­li­gii sta­ro­żyt­nych


SJP.pl


heliometr

dawna lu­ne­ta uży­wa­na do po­mia­rów astro­no­micz­nych


SJP.pl

He­lio­metr – ro­dzaj po­mia­ro­we­go przy­rzą­du astro­no­micz­ne­go, który służy do bar­dzo pre­cy­zyj­ne­go wyz­na­cza­nia ma­łych od­le­gło­ści ką­to­wych. Jest to re­frak­tor, któ­re­go obiek­tyw zo­stał prze­cię­ty wzdłuż śred­ni­cy. Obie po­ło­wy obiek­ty­wu można wzglę­dem sie­bie prze­su­wać w spo­sób mie­rzal­ny, przy po­mo­cy śruby mi­kro­me­trycz­nej.

Wikipedia


heliominiatura

prze­sta­rza­le: fo­to­gra­fia bar­wio­na spe­cjal­ną tech­ni­ką


SJP.pl


helion

cząst­ka alfa emi­to­wa­na przez niek­tó­re pier­wiast­ki pro­mie­niot­wór­cze w trak­cie re­ak­cji ją­dro­wych


SJP.pl

He­lion – jądro ato­mo­we trwa­łe­go izo­to­pu helu #PATRZ w prze­ci­wień­stwie do jądra izo­to­pu #PATRZ na­zy­wa­ne­go cząst­ką alfa. Skła­da się z jed­ne­go ne­u­tro­nu i dwóch pro­to­nów, stąd jego ła­du­nek elek­trycz­ny wy­no­si +2. He­lion jest ją­drem lu­strza­nym try­to­nu.

W re­ak­cjach, poza za­pi­sem #PATRZ, może być oz­na­cza­ny sym­bo­lem „h” (nie kur­sy­wą, "h" za­re­zer­wo­wa­ne jest dla sta­łej Planc­ka).

Wikipedia


helionowy

przy­miot­nik od: he­lion


SJP.pl


heliopauza

stre­fa gra­nicz­na he­lios­fe­ry, w któ­rej ci­śnie­nie wia­tru sło­necz­ne­go i ma­te­rii mię­dzyg­wia­zdo­wej są zbli­żo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. górna gra­ni­ca he­lios­fe­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­lio­pa­u­za ma kształt bąbla ota­cza­ją­ce­go Układ Sło­necz­ny i znaj­du­je się w miej­scu gdzie ci­śnie­nie wia­tru sło­necz­ne­go prze­sta­je być wy­star­cza­ją­ce by od­py­chać wiatr po­cho­dzą­cy z in­nych gwiazd. Re­gion wokół he­lio­pa­u­zy dzia­ła (…) jak tar­cza ochron­na, znacz­nie re­du­ku­jąc ilość pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go do­cie­ra­ją­ce­go do wnę­trza he­lios­fe­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛlʲjɔˈpawza, AS: χelʹi ̯opau̯za

Wiktionary


helioplastyka

wy­ko­rzy­sta­nie efek­tów na­tu­ral­ne­go oś­wiet­le­nia sło­necz­ne­go w sztu­ce, zwła­szcza w ar­chi­tek­tu­rze


SJP.pl


heliopolis

1. dziel­ni­ca Kairu;
2. grec­ka nazwa li­bań­skie­go mia­sta Ba­al­bek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­lio­po­lis – mia­sto sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu
  • He­lio­po­lis – dawna nazwa mia­sta Ba­al­bek
  • He­lio­po­lis (P3X-972) – fik­cyj­na pla­ne­ta w świe­cie Gwiezd­nych wrót

Wikipedia


helios

1. seria dwóch nie­miec­kich prób­ni­ków kos­micz­nych do badań oś­rod­ka mię­dzy­pla­ne­tar­ne­go wew­nątrz or­bi­ty ziem­skiej;
2. mit. gr. bóg-słoń­ce, źró­dło świa­tła i życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg i uo­so­bie­nie słoń­ca, utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Solem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­lios – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg i uo­so­bie­nie Słoń­ca
  • He­lios – sieć kin
  • He­lios – pol­ski te­le­wi­zor
  • He­lios – su­per­kom­pu­ter za­in­sta­lo­wa­ny w Aka­de­mic­kim Cen­trum Kom­pu­te­ro­wym Cy­fro­net AGH
  • He­lios – album Au­dio­ma­chi­ne
  • He­lios – cy­pryj­skie linie lot­ni­cze dzia­ła­ją­ce w la­tach 2001-2006
  • He­lios 1 – sonda kos­micz­na wy­sła­na w 1974 roku
  • He­lios 2 – sonda kos­micz­na wy­sła­na w 1976 roku
  • He­lios-44M-4 – obiek­tyw stan­dar­do­wy
  • He­lios Air­wa­ys – nie­ist­nie­ją­ca pry­wat­na linia lot­ni­cza na Cy­prze
  • He­lios Char­ków – ukra­iń­ski klub pił­kar­ski
  • He­lios Gómez – hisz­pań­ski ar­ty­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Srebr­ny ryd­wan Se­le­ne cią­gnę­ły dwa ru­ma­ki, a nie czte­ry, jak złoty ryd­wan He­lio­sa.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi He­lio­sa były: ko­ro­na z pro­mie­ni sło­necz­nych, złoty ryd­wan, sło­necz­nik, he­lio­trop (to­mi­łek), ja­szczur­ka, konik polny, kruk i kogut.

 (1.1) Kult bóstw uo­sa­bia­ją­cych ciała nie­bie­skie był w Gre­cji rzad­ko­ścią, jed­nak He­lio­sa czczo­no na Rodos, a Se­le­ne – na Pe­lo­po­ne­zie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛlʲjɔs, AS: χelʹi ̯os

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gwara. przest. Heliosowy

 temsłow. helio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sol, Helius, Słońce, Hyperion

Wiktionary


heliosfera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. prze­strzeń wokół Słoń­ca ogra­ni­czo­na za­się­giem wy­stę­po­wa­nia wia­tru sło­necz­ne­go;

Wiktionary

He­lios­fe­ra – ob­szar wokół Słoń­ca, w któ­rym ci­śnie­nie wia­tru sło­necz­ne­go prze­wa­ża nad ci­śnie­niem wia­trów ga­lak­tycz­nych, two­rząc „bąbel” wy­rzu­ca­nej przez Słoń­ce ma­te­rii w ota­cza­ją­cym oś­rod­ku mię­dzyg­wia­zdo­wym. He­lios­fe­ra za­wie­ra w sobie Słoń­ce, wszyst­kie pla­ne­ty i więk­szość mniej­szych ciał Ukła­du Sło­necz­ne­go, cho­ciaż hi­po­te­tycz­ny obłok Oorta roz­cią­ga się da­le­ko poza jej gra­ni­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­gion wokół he­lio­pa­u­zy dzia­ła (…) jak tar­cza ochron­na, znacz­nie re­du­ku­jąc ilość pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go do­cie­ra­ją­ce­go do wnę­trza he­lios­fe­ry.

 (1.1) Gra­ni­ca he­lios­fe­ry, he­lio­pa­u­za, ota­cza cały Układ Sło­necz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛlʲjɔˈsfɛra, AS: χelʹi ̯osfera

Wiktionary


helioskop

przy­rząd do ob­ser­wa­cji Słoń­ca


SJP.pl

He­lio­skop ("he­lios" – słoń­ce, "sko­pe­in" – oglą­dać) – przy­rząd astro­no­micz­ny słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji tar­czy sło­necz­nej. Jest to ekran umie­szczo­ny w od­po­wied­niej od­le­gło­ści za oku­la­rem te­le­sko­pu (ob­ser­wa­cja po­le­ga na skie­ro­wa­niu te­le­sko­pu na Słoń­ce i rzu­to­wa­niu jego obra­zu na ekran). Przy pro­wa­dze­niu ob­ser­wa­cji po­moc­ny może być he­lio­stat.

Wikipedia


heliostat

He­lio­stat (z jęz. grec­kie­go: "he­lios" – Słoń­ce, "stat" – nie­ru­cho­my) – urzą­dze­nie wy­po­sa­żo­ne w pła­skie zwier­cia­dło, kie­ru­ją­ce od­bi­tą wiąz­kę świa­tła z ru­cho­me­go źró­dła, (naj­czę­ściej Słoń­ca), w usta­lo­nym kie­run­ku (naj­czę­ściej na nie­ru­cho­my od­bior­nik). W prak­ty­ce astro­no­micz­nej he­lio­sta­tem na­zy­wa się urzą­dze­nie wy­po­sa­żo­ne w jedno lu­stro pła­skie (mo­no­li­tycz­ne lub wie­lo­seg­men­to­we), na­to­miast ce­lo­sta­tem na­zy­wa­ne jest urzą­dze­nie wy­po­sa­żo­ne w dwa lu­stra pła­skie (po­dob­nie: mo­no­li­tycz­ne lub wie­lo­seg­men­to­we).

Wikipedia


heliotechniczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z he­lio­tech­ni­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heliotechnika ż.

Wiktionary


helioterapia

me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą ką­pie­li sło­necz­nych w so­la­riach


SJP.pl


heliotrop

1. ro­śli­na ziel­na lub ozdob­ny pół­krzew tro­pi­kal­ny; to­mi­łek
2. mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • he­lio­trop – mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu
  • he­lio­trop – in­stru­ment po­mia­ro­wy
  • he­lio­trop – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych
  • he­lio­trop – obra­ca­ją­cy się bu­dy­nek, po­dą­ża­ją­cy za Słoń­cem

Wikipedia


heliotropina

zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy w olej­kach ete­rycz­nych; pi­pe­ro­nal


SJP.pl


heliotropizm

re­ak­cja or­ga­niz­mu ro­ślin­ne­go na pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne


SJP.pl

He­lio­tro­pizm – forma tro­piz­mu po­le­ga­ją­ca na ruchu ro­śli­ny w od­po­wie­dzi na po­ło­że­nie słoń­ca.

Wikipedia


heliotropowy

przy­miot­nik od: he­lio­trop


SJP.pl


heliox

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mie­sza­ni­na tlenu i helu uży­wa­na do nur­ko­wa­nia

Wiktionary

He­liox – mie­sza­ni­na gazów uży­wa­na do od­dy­cha­nia w cza­sie nur­ko­wa­nia, sta­no­wią­ca al­ter­na­ty­wę dla po­wie­trza.

He­liox skła­da się z dwóch gazów, tlenu oraz helu w róż­nych pro­por­cjach, które do­bie­ra­ne są do kon­kret­ne­go nur­ko­wa­nia. Mie­sza­ni­nę tę, po­dob­nie jak tri­mix, hy­drox i neox, sto­su­je się w nur­ko­wa­niach głę­bo­kich. Dzię­ki za­stą­pie­niu azotu helem wy­e­li­mi­no­wa­ne jest ry­zy­ko wy­stą­pie­nia nar­ko­zy azo­to­wej.

Wikipedia


helipad

lą­do­wi­sko dla he­li­kop­te­rów


SJP.pl


heliport

port lot­ni­czy dla he­li­kop­te­rów


SJP.pl

He­li­port – lot­ni­sko przez­na­czo­ne dla przy­lo­tów, od­lo­tów i na­ziem­ne­go ruchu śmi­głow­ców.

Lot­ni­ska te ze wzglę­du na swoje małe roz­mia­ry znaj­du­ją się czę­sto w cen­trum mia­sta bądź na da­chach du­żych bu­dyn­ków.

Wikipedia


helisa

linia le­żą­ca na po­wierzch­ni walca lub stoż­ka i prze­ci­na­ją­ca two­rzą­ce tych brył pod sta­łym kątem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. skrę­co­na krzy­wa prze­strzen­na przy­po­mi­na­ją­ca sprę­ży­nę lub gwint śruby, o sta­łym pro­mie­niu i rów­no­mier­nym na­chy­le­niu zwo­jów wzglę­dem osi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • he­li­sa – linia śru­bo­wa w ma­te­ma­ty­ce
  • pod­wój­na he­li­sa – w bio­lo­gii łań­cuch kwasu de­ok­sy­ry­bo­nu­kle­i­no­we­go zło­żo­ny z dwóch kom­ple­men­tar­nych łań­cu­chów zwi­nię­tych w linię śru­bo­wą.
  • he­li­sa alfa, he­li­sa pi, he­li­sa 310 – w bio­lo­gii ro­dza­je struk­tu­ry dru­go­rzę­do­wej biał­ka.
  • Pod­wój­na he­li­sa – książ­ka Ja­me­sa Wat­so­na o od­kry­ciu struk­tu­ry DNA
  • spi­ra­la

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) linia śrubowa

Wiktionary


helium

z ła­ci­ny: hel (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl


helix

dziu­ra na kol­czyk w gór­nej czę­ści mał­żo­wi­ny usz­nej; he­liks


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Helix – se­rial TV
  • Helix – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ore­gon
  • Helix – ka­na­dyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Helix – piąty album stu­dyj­ny ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Ama­rant­he
  • Helix – ro­dzaj śli­ma­ka z ro­dzi­ny śli­ma­ko­wa­tych

Wikipedia


heliński

naz­wi­sko


SJP.pl


helka

zdrob­nie­nie od: He­le­na; He­len­ka


SJP.pl

Helka – małe je­zio­ro na Wy­so­czyź­nie Ło­be­skiej, po­ło­żo­ne w gmi­nie Łobez, w po­wie­cie ło­be­skim, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim. Po­wierzch­nia zbior­ni­ka wy­no­si 1,84 ha i w ty­po­lo­gii ry­bac­kiej jest je­zio­rem ka­ra­sio­wym.

Ok. 0,9 km na po­łud­nio­wy za­chód do Helki leży wieś Za­cheł­mie. Przez je­zio­ro prze­pły­wa do­pływ z Za­cheł­mia, który na­le­ży do zlew­ni rzeki Regi. Ok. 0,6 km na po­łud­nio­wy wschód od Helki znaj­du­je się je­zio­ro Chełm.

Wikipedia


hellada

sta­ro­żyt­na nazwa kra­i­ny w po­łud­nio­wej Te­sa­lii, od VII w. p.n.e. okre­śle­nie środ­ko­wej Gre­cji, wkrót­ce miano wszyst­kich te­re­nów za­miesz­ka­nych przez Gre­ków, obec­nie - Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) książk. geogr. Gre­cja (w szcze­gól­no­ści Gre­cja wła­ści­wa)

Wiktionary

Zo­bacz też: "Hel­la­da" – album grupy Re­be­ka.

Hel­la­da (gr. Ελλάδα, "Elláda", a także Ελλάς, "Ellás") – ogól­na nazwa sta­ro­żyt­nej Gre­cji. Pier­wot­nie tą nazwą okre­śla­no zie­mie na po­łud­niu Te­sa­lii, za­miesz­ka­ne przez ple­mię Hel­le­nów. Mia­nem Hel­le­nów za­czę­to okre­ślać w cza­sach po­ho­me­ryc­kich wszyst­kich Gre­ków, a Hel­la­dą za­sied­la­ne przez nich zie­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ateń­czy­cy ry­wa­li­zo­wa­li z Ko­ryn­tyj­czy­ka­mi o prze­wod­nict­wo w jed­no­cze­niu Hel­la­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛlˈːada, AS: χe•lada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hellenista mos., Hellen mos., Hellenka ż., hellenizm mrz., helleński mrz.

 przym. helladzki, helleński

Wiktionary


helladzki

przy­miot­nik od: Hel­la­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hel­la­dą, Gre­cją wła­ści­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hellen mos., Hellada ż., hellenista mos.

Wiktionary


hellanodikowie

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: ko­mi­sja zło­żo­na z 10 oby­wa­te­li Elidy, wy­bie­ra­na na czas igrzysk olim­pij­skich i czu­wa­ją­ca nad ich prze­bie­giem


SJP.pl


hellen

miesz­ka­niec Hel­la­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. mi­tycz­ny pro­to­pla­sta Gre­ków;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) inne okre­śle­nie Greka, nazwa uży­wa­na zwła­szcza w od­nie­sie­niu do sta­ro­żyt­no­ści

Wiktionary

Hel­len (Ἕλλην) – mi­tycz­ny pro­to­pla­sta Hel­le­nów, póź­niej­szych Gre­ków. Syn De­u­ka­lio­na (lub cza­sa­mi Zeusa) i Pyrry, brat Am­fik­tio­na i oj­ciec Eola, Ksu­to­sa i Do­ro­sa. Z jego imie­niem wiąże się nazwa Gre­ków (Hel­le­no­wie).

Po­ślu­bił nimfę Or­se­is, która ob­da­rzy­ła go trze­ma sy­na­mi. We­dług "Ka­ta­lo­gu nie­wiast" Hez­jo­da, to jego sy­no­wie byli przod­ka­mi pier­wszych ple­mion z Gre­cji: Eol – Eolów, Doros – Dorów, Ksu­tos – Acha­jów i Jonów po­przez swo­ich synów Аchajosa i Iona.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Obrze­za­nie uwa­ża­ne było już przez Hel­le­nów i Rzy­mian za wul­gar­ne oka­le­cza­nie do­sko­na­łe­go ciała (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hellenista mos., Hellada ż., helleński mrz.

:: fż. Hellenka ż.

 przym. helleński, helladzki

Wiktionary


hellenga

naz­wi­sko


SJP.pl


hellenista

znaw­ca, ba­dacz ję­zy­ka i kul­tu­ry sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. znaw­ca sta­ro­żyt­nej Gre­cji – ję­zy­ka, hi­sto­rii, kul­tu­ry; spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hel­le­ni­sty­ki

 (1.2) hist. Żyd przej­mu­ją­cy język i zwy­cza­je grec­kie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hellenistyka ż., hellenizm m., Hellada ż., Hellen m., Hellenka ż., hellenizowanie n., zhellenizowanie n., hellenizacja ż.

:: fż. hellenistka ż.

 czas. hellenizować ndk., zhellenizować dk.

 przym. helleński, hellenistyczny, helladzki

Wiktionary


hellenistka

→ hel­le­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

hellenista

hellenistyczny

od­no­szą­cy się do sta­ro­żyt­nej Gre­cji, jej hi­sto­rii, kul­tu­ry, ję­zy­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hel­le­niz­mu

 (1.2) do­ty­czą­cy hel­le­ni­sty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okrą­głe sto­li­ki opar­te na trzech no­gach, modne szcze­gól­nie w epoce hel­le­ni­stycz­nej, prze­ję­li od Gre­ków Rzy­mia­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛlːɛ̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: χe•lẽńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hellenista m., hellenistka ż., hellenistyka ż., hellenizm m., hellenizacja ż., helleński mrz.

 czas. hellenizować

 przym. helleński

Wiktionary


hellenistyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem dzie­dzict­wa sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o kul­tu­rze hel­leń­skiej

Wiktionary

Hel­le­ni­sty­ka, gre­cy­sty­ka – nauka o kul­tu­rze i ję­zy­ku sta­ro­żyt­nej Gre­cji. Nazwa „hel­le­ni­sty­ka” po­cho­dzi od słowa "Hel­la­da", które w ję­zy­ku grec­kim zna­czy „Gre­cja”. Z kolei samo słowo "Hel­la­da" po­cho­dzi od Hel­le­na, mi­to­lo­gicz­ne­go ojca na­ro­du grec­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hellenista mos., helleński mrz.

 przym. hellenistyczny, helleński

Wiktionary


hellenizacja

wy­wie­ra­nie wpły­wu na kul­tu­ry an­tycz­ne przez kul­tu­rę obo­wią­zu­ją­cą w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

Hel­le­ni­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na stop­nio­wym ule­ga­niu wpły­wom kul­tu­ry grec­kiej bądź ję­zy­ka grec­kie­go. Może po­le­gać on na do­bro­wol­nym przej­mo­wa­niu przez na­ro­dy bądź ję­zy­ki pew­nych ele­men­tów kul­tu­ry grec­kiej bądź ję­zy­ka grec­kie­go lub też na przy­mu­so­wym ich na­rzu­ca­niu.

Wikipedia


hellenizacyjny

→ hel­le­ni­za­cja


SJP.pl

Patrz:

hellenizacja

hellenizm

1. okres dzie­jów sta­ro­żyt­nej Gre­cji trwa­ją­cy od śmier­ci Alek­san­dra Wiel­kie­go do pod­bo­ju Egip­tu przez Rzym;
2. kul­tu­ra tego okre­su;
3. kie­ru­nek w kul­tu­rze in­nych epok na­wią­zu­ją­cy do sta­ro­żyt­nej Gre­cji;
4. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku sta­ro­grec­kim albo z niego prze­ję­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz lub zwrot za­po­ży­czo­ny z ję­zy­ka sta­ro­grec­kie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Epoka hel­le­ni­stycz­na
  • Hel­le­nizm – za­po­ży­cze­nie ję­zy­ko­we z greki
  • Hel­le­nizm – po­li­te­i­stycz­na re­li­gia od­wo­łu­ją­ca się do wie­rzeń sta­ro­żyt­nych Gre­ków
  • Hel­le­ni­za­cja

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. helleński mrz., hellenista mos., Hellada ż.

 przym. hellenistyczny, helleński

Wiktionary


hellenka

miesz­kan­ka Hel­la­dy


SJP.pl


hellenofil

mi­ło­śnik kul­tu­ry sta­ro­żyt­nej Gre­cji; fil­hel­le­ni­sta, fil­hel­len


SJP.pl


hellenofilka

→ hel­le­no­fil; fil­hel­le­nist­ka


SJP.pl


heller

naz­wi­sko, np. Mi­cha­ił Hel­ler (1922-1997), ro­syj­ski hi­sto­ryk, in­te­lek­tu­a­li­sta i ba­dacz hi­sto­rii Rosji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­dre­as Hel­ler – nie­miec­ki ar­chi­tekt
  • André Hel­ler – bra­zy­lij­ski siat­karz
  • Aron Hel­ler – ame­ry­kań­ski dzien­ni­karz
  • Bar­tosz Hel­ler – pol­ski dzien­ni­karz i ko­men­ta­tor spor­to­wy
  • Binem Hel­ler – pol­ski poeta
  • Flo­rian Hel­ler – nie­miec­ki pił­karz
  • Gra­ży­na Ku­bi­ca-Hel­ler – pol­ska so­cjo­loż­ka
  • Hans Hel­ler (właśc. Hans Jürgen Hel­ler) – nie­miec­ki aktor
  • Hersz Luzer Hel­ler – dzia­łacz spo­łecz­ny, poseł na Sejm I i II ka­den­cji
  • Jom Tow Hel­ler (właśc. Ger­szon Saul Jom­tow Lip­man Hel­ler) – tal­mu­dy­sta
  • Jo­seph Hel­ler – pi­sarz ame­ry­kań­ski
  • Józef Hel­ler – pol­ski bio­che­mik i en­to­mo­log

Wikipedia


hellertion

elek­trycz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z na­pię­tą stru­ną, którą muzyk przy­ci­ska pal­cem, po­wo­du­jąc wyt­wa­rza­nie dźwię­ków przy­po­mi­na­ją­cych gwizd


SJP.pl

Hel­ler­tion – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy elek­tro­fo­nów elek­tro­me­cha­nicz­nych skon­stru­o­wa­ny przez nie­miec­kich in­ży­nie­rów i w 1930 roku na za­sa­dzie tra­u­to­nium. Jego dźwię­ki przy­po­mi­na­ją gwizd. []. Za­miast kla­wia­tu­ry lub prze­łącz­ni­ka wie­lo­po­zy­cyj­ne­go ma na­pię­tą stru­nę, po któ­rej prze­su­wa się palec, zmie­nia­jąc czę­stot­li­wośc wyt­wa­rza­nych im­pul­sów elek­trycz­nych, czyli wy­so­kość dźwię­ku. [].

Wikipedia


hellespont

sta­ro­żyt­na nazwa cie­śni­ny Dar­da­ne­le


SJP.pl


helleński

przy­miot­nik od: Hel­len


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hel­la­dą i Hel­le­na­mi, do­ty­czą­cy Hel­la­dy i Hel­le­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. każdy z ję­zy­ków z ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej w obrę­bie ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich, wy­wo­dzą­cy się z ję­zy­ka pro­to­hel­leń­skie­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hellada ż., Hellen m., Hellenka ż., hellenizm m., hellenistyka ż., hellenista m., hellenistka ż., hellenizacja ż., hellenizowanie n., zhellenizowanie n., helleńskość ż., prahelleński m., protohelleński m.

 czas. hellenizować ndk., zhellenizować dk.

 przym. hellenistyczny, panhelleński, wszechhelleński, przedhelleński, posthelleński, prahelleński, protohelleński

 przysł. helleńsko, hellenistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starogrecki

Wiktionary


helling

ro­dzaj ławy mon­ta­żo­wej, na któ­rej się bu­du­je stat­ki, jach­ty, sa­mo­lo­ty itp.; he­ling


SJP.pl


hello

z an­giel­skie­go: cześć, witam


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hello – pro­gram kom­pu­te­ro­wy słu­żą­cy do bez­poś­red­niej wy­mia­ny zdjęć mię­dzy jego użyt­kow­ni­ka­mi
  • mu­zy­ka:
    • Hello – utwór au­tor­stwa ame­ry­kań­skie­go wo­ka­li­sty Lio­ne­la Ri­chie­go, który zo­stał wy­da­ny jako trze­ci sin­giel z jego mul­ti­pla­ty­no­we­go al­bu­mu Can’t Slow Down w 1984 roku
    • Hello – po­po­wa pio­sen­ka na­pi­sa­na przez Chri­sti­nę Agu­i­le­rę, He­at­her Hol­ley i Ro­ber­ta „Roba” Hoff­ma­na, a wy­ko­ny­wa­na przez samą Agu­i­le­rę
    • Hello – sin­gel fran­cu­skie­go mu­zy­ka Mar­ti­na Sol­ve­i­ga i ka­na­dyj­skiej for­ma­cji Dra­go­net­te
    • Hello (Turn Your Radio On) – sin­gel Sha­ke­spe­ars Si­ster z płyty Hor­mo­nal­ly Yours wy­da­ny w li­sto­pa­dzie 1992
    • Hello – sin­gel grupy Shi­nee
    • Hello – pio­sen­ka Adele z płyty 25
    • Hello – sin­gel Mo­hom­bie­go
    • Hello – mi­nial­bum NU’EST
    • Hello – mi­nial­bum Ma­ma­moo
  • Hello – bry­tyj­ski ze­spół glam­roc­ko­wy dzia­ła­ją­cy w la­tach 1974–1979

Wikipedia


helman

naz­wi­sko


SJP.pl


helmholtz

[czy­taj: helm­holc] naz­wi­sko


SJP.pl


helmint

robak pa­so­żyt­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) med. wew­nętrz­ny robak pa­so­żyt­ni­czy

Wiktionary


helmintolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hel­min­to­lo­gii


SJP.pl


helmintologia

nauka o ro­ba­kach pa­so­żyt­ni­czych i cho­ro­bach przez nie wy­wo­ły­wa­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ro­ba­ka­mi pa­so­żyt­ni­czy­mi;

Wiktionary

Hel­min­to­lo­gia (gr. "hélminus" ‘robak’, "lógos" ‘nauka’) – dział pa­ra­zy­to­lo­gii, który zaj­mo­wał się ba­da­niem tzw. hel­min­tów (pot. "ro­ba­ków"), jak rów­nież dia­gno­sty­ką, epi­de­mio­lo­gią, pa­to­lo­gią, pro­fi­lak­ty­ką oraz le­cze­niem wy­wo­ły­wa­nych przez nie scho­rzeń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛlmʲĩntɔˈlɔɟja, AS: χelmʹĩntoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. helmintologiczny

 rzecz. helmintolog

Wiktionary


helmintologiczny

do­ty­czą­cy hel­min­to­lo­gii lub hel­min­to­lo­gów (np. ba­da­nia hel­min­to­lo­gicz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hel­min­to­lo­gią, do­ty­czą­cy hel­min­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. helmintologia ż., helmintolog mos.

Wiktionary


helmintoza

pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez ro­ba­ki; ro­ba­czy­ca; czer­wi­wość


SJP.pl

Hel­min­to­za ("ro­ba­czy­ca") – cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez hel­min­ty, które dzie­lą się na pła­ziń­ce i ni­cie­nie. Do pła­ziń­ców na­le­żą m.in. ta­sie­miec nie­uz­bro­jo­ny i bru­zdo­gło­wiec sze­ro­ki, na­to­miast do ni­cie­ni gli­sta ludz­ka i wło­sień kręty. Hel­min­to­zy są uwa­ża­ne za za­nied­ba­ne cho­ro­by tro­pi­kal­ne.

Wikipedia


helmintozy

pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez ro­ba­ki; ro­ba­czy­ca; czer­wi­wość


SJP.pl


helmold

Hel­mold (ur. 1125, zm. 1177) – hi­sto­ryk i kro­ni­karz nie­miec­ki z XII wieku, pro­boszcz z Bosau w Wa­grii.

Wikipedia


helmut

lek­ce­wa­żą­co o Niem­cu; szkop (Szkop), plu­der, pru­sak, szwab (Szwab)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. Nie­miec

Wiktionary

– ger­mań­skie imię mę­skie.

Wy­wo­dzi się od słów "heil" i "muot" oz­na­cza­ją­cych ko­lej­no „zdro­wy, cały” i „mę­stwo, duch, rozum”.

W stycz­niu 2026 r. w re­je­strze PESEL, wśród da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 2012 męż­czyzn o imie­niu Hel­mut na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 8 w wer­sji imie­nia Hel­muth.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛlmut, AS: χelmut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helmut m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fryc, szwab, szkop, niemiaszek

Wiktionary


helmutostwo

Hel­mut z mał­żon­ką; Hel­mu­to­wie


SJP.pl


helmutowie

imię mę­skie


SJP.pl


helmutowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hel­mu­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


helo

ro­dzaj wozu kon­ne­go do prze­wo­że­nia to­wa­rów lub ludzi


SJP.pl


heloci

lud­ność za­leż­na w sta­ro­żyt­nej Spar­cie, pra­cu­ją­ca na rzecz spar­tia­tów; iloci


SJP.pl

He­lo­ci (gr. εἵλωτες "he­i­lo­tes" – je­niec) – jedna z warstw lud­no­ści Spar­ty, skła­da­ją­ca się z miesz­kań­ców pod­bi­tej La­ko­nii i Me­se­nii.

Przy­wią­za­ni do ziemi nie­wol­ni­cy, byli pod­sta­wo­wą siłą ro­bo­czą na spar­tań­skiej wsi, pra­cu­ją­cą na utrzy­ma­nie spar­tia­tów (ho­pli­tów).

Wikipedia


heloderma

ja­do­wi­ta ja­szczur­ka z rzędu łu­sko­skó­rych, ma­ją­ca pła­ską, tępo za­o­krą­glo­ną głowę i gruby ogon, po­ru­sza­ją­ca się po­wo­li i ocię­ża­le, ży­ją­ca na te­re­nach pu­styn­nych


SJP.pl

He­lo­der­ma – ro­dzaj ja­szczu­rek z ro­dzi­ny he­lo­der­mo­wa­tych (He­lo­der­ma­ti­dae), obej­mu­ją­cy je­dy­nych ży­ją­cych współ­cze­śnie przed­sta­wi­cie­li tej ro­dzi­ny oraz kladu Mon­ster­sa­u­ria.

Wikipedia


helofit

ro­śli­na wy­stę­pu­ją­ca w sied­li­skach sil­nie pod­mo­kłych, ba­gien­nych, za­ko­rze­nio­na w dnie zbior­ni­ków wod­nych z pę­da­mi wy­nu­rzo­ny­mi ponad lu­stro wody; ro­śli­na błot­na


SJP.pl


heloiza

1. bo­ha­ter­ka wielu ut­wo­rów li­te­rac­kich, gł. o te­ma­ty­ce mi­łos­nej;
2. Abe­lard i He­lo­i­za - sym­bol nie­szczę­śli­wej mi­ło­ści; sym­bol uczu­cia sław­ne­go męż­czyz­ny i pię­knej, mło­dej, wyksz­tał­co­nej ko­bie­ty


SJP.pl

He­lo­i­za ( He­lo­i­sa, Héloïse; ur. ok. 1098, zm. 16 maja 1164 w Fer­re­ux-Qu­in­cey) – fran­cu­ska za­kon­ni­ca, ksie­ni klasz­to­ru Pa­ra­kle­ta. Znana z ro­man­tycz­ne­go związ­ku z fi­lo­zo­fem Pio­trem Abe­lar­dem i udzia­łu w jego burz­li­wych lo­sach. Abe­lard i He­lo­i­za po­zo­sta­wi­li po sobie ob­szer­ny zbiór "", He­lo­i­za jest także wspó­ła­u­tor­ką dzie­ła "Pro­ble­ma­ta He­lo­i­sae". Jako prze­ło­żo­na Ar­gen­te­u­il i ksie­ni klasz­to­ru Pa­ra­kle­ta za­sły­nę­ła du­ży­mi zdol­no­ścia­mi ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi i wiel­ką po­boż­no­ścią. Matka Astro­la­biu­sza.

Wikipedia


helokać

na­wo­ły­wać się w gó­rach, śpie­wać


SJP.pl


helota

spar­tań­ski nie­wol­nik; ilota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. sta­roż. czło­nek war­stwy lud­no­ści nie­wol­ni­czej w spo­łe­czeń­stwie La­ce­de­mo­nu (Spar­ty); sta­no­wił włas­ność pań­stwa; przy­pi­sa­ny do ziemi pra­co­wał na utrzy­ma­nie spar­tia­ty

 (1.2) przen. nie­wol­nik

Wiktionary


helotkowce

rząd grzy­bów z klasy pa­tycz­nia­ków; tocz­ni­kow­ce


SJP.pl


helotkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy pa­tycz­nia­ków


SJP.pl


helotyczny

→ he­lo­tyzm


SJP.pl

Patrz:

helotyzm

helotyzm

sy­stem go­spo­dar­czy i spo­łecz­ny w sta­ro­żyt­nej Spar­cie, opar­ty na nie­wol­ni­czej za­leż­no­ści; nie­wol­nict­wo


SJP.pl

He­lo­tyzm (nie­wol­nict­wo, kon­tro­lo­wa­ne pa­so­żyt­nict­wo, od gr. "he­i­lo­tes" - je­niec) – spe­cy­ficz­na forma sym­bio­zy, wy­stę­pu­ją­ca np. u po­ro­stów. Ga­tun­ki współ­ży­ją ze sobą, two­rząc jeden or­ga­nizm, jed­nak w tej współ­pra­cy jeden ga­tu­nek (w wy­pad­ku po­ro­stów - grzyb), od­no­si więk­sze ko­rzy­ści niż drugi (glon). He­lo­tyzm wy­stę­pu­je rów­nież mię­dzy niek­tó­ry­mi ga­tun­ka­mi mró­wek.

Wikipedia


helowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca 18. grupę ukła­du okre­so­we­go: hel, neon, argon, kryp­ton, kse­non i radon; gazy szla­chet­ne, ar­go­now­ce


SJP.pl

He­low­ce

Wikipedia


helowiec

każdy z sze­ściu pier­wiast­ków che­micz­nych (hel, neon, argon, kryp­ton, kse­non, radon) two­rzą­cych 18. grupę ukła­du okre­so­we­go; ar­go­no­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do osiem­na­stej grupy ukła­du okre­so­we­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hel mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaz szlachetny

Wiktionary


helowy

przy­miot­nik od: hel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy helu, wy­peł­nio­ny helem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Laser he­lo­wo-ne­o­no­wy emi­tu­je pro­mie­nio­wa­nie o dłu­go­ści fali rów­nej 632,8 nm (= na­no­me­trów).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hel m.

Wiktionary


help

pomoc w za­kre­sie uży­wa­nia da­ne­go pro­gra­mu, wyś­wiet­la­na na ekra­nie na ży­cze­nie użyt­kow­ni­ka


SJP.pl

Help – sin­giel ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Lloyd Banks, w pio­sen­ce go­ścin­nie wy­stą­pi­ła pio­sen­kar­ka Keri Hil­son. Utwór po­cho­dzi z al­bu­mu ra­pe­ra "Rot­ten Apple" (z 2006 roku).

Wikipedia


helpdesk

dział or­ga­ni­za­cji od­po­wie­dzial­ny za przyj­mo­wa­nie zgło­szeń od jej użyt­kow­ni­ków oraz za kon­tro­lę pro­ce­su roz­wią­zy­wa­nia spraw po­ru­sza­nych w tych za­wia­do­mie­niach; biuro ob­słu­gi klien­ta


SJP.pl

Help­desk (ang. dosł. „biur­ko po­mo­cy”) – część (dział, sek­cja, ze­spół lub wyz­na­czo­na grupa osób) or­ga­ni­za­cji od­po­wie­dzial­na za przyj­mo­wa­nie zgło­szeń od użyt­kow­ni­ków oraz kon­tro­lę ich roz­wią­za­nia, sta­no­wią­ca tak zwany po­je­dyn­czy punkt kon­tak­tu. W or­ga­ni­za­cjach sa­mo­u­czą­cych się pro­ble­my pow­ta­rza­ją­ce się są roz­wią­zy­wa­ne na po­zio­mie help­de­sku.

Wikipedia


helpx

[czy­taj: hel­piks] pomoc go­spo­da­rzom w co­dzien­nych pra­cach do­mo­wych w za­mian za dar­mo­wy noc­leg i wy­ży­wie­nie


SJP.pl


hels.

skrót od: hel­siń­ski


SJP.pl


helsinka

[czy­taj: hels-inka] miesz­kan­ka Hel­si­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hel­si­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛlˈsʲĩnka, AS: χelsʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helsinki nmos.

:: fm. helsińczyk mos.

 przym. helsiński

Wiktionary


helsinki

[czy­taj: hels-inki] sto­li­ca Fin­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Fin­lan­dii;

 (1.2) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Fin­lan­dii obej­mu­ją­cy Hel­sin­ki (1.1)

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id o nu­me­rze 1495;

Wiktionary

Hel­sin­ki ( Hel­sing­fors) – sto­li­ca i naj­więk­sze pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto Fin­lan­dii oraz re­gio­nu Uu­si­maa. Są głów­nym oś­rod­kiem prze­my­słu, kul­tu­ry i ad­mi­ni­stra­cji w pań­stwie. W skład aglo­me­ra­cji wcho­dzą: Espoo, Van­taa i Ka­u­nia­i­nen. W aglo­me­ra­cji znaj­du­je się głów­ny port lot­ni­czy Hel­sin­ki-Van­taa, port mor­ski nad Za­to­ką Fiń­ską oraz Uni­wer­sy­tet Hel­siń­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­szę Pań­stwa, za dwa­dzie­ścia minut wy­lą­du­je­my w Hel­sin­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛlˈsʲĩnʲci, AS: χelsʹĩnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. helsińczyk mos., helsinka ż.

 przym. helsiński, podhelsiński

Wiktionary


helsińczyk

[czy­taj: hels-iń­czyk] miesz­ka­niec Hel­si­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hel­si­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛlˈsʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: χelsʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helsinki nmos.

:: fż. helsinka ż.

 przym. helsiński

Wiktionary


helsiński

[czy­taj: hels-inśki] przy­miot­nik od: Hel­sin­ki (sto­li­ca Fin­lan­dii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Hel­sin­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Prze­a­na­li­zo­wa­li­śmy sy­tu­a­cję firm z bran­ży kom­pu­te­ro­wej – mówi Nigel Litch­field, wi­ce­pre­zes hel­siń­skie­go od­dzia­łu Nokii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛlˈsʲĩj̃sʲci, AS: χelsʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helsinki nmos., helsińczyk mos., helsinka ż.

 przym. podhelsiński

Wiktionary


helski

→ Hel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Helu

Wiktionary

Patrz:

Hel

Wymowa:

IPA: ˈxɛlsʲci, AS: χelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hel m., helanin mos., helanka ż.

Wiktionary


helsztyński

naz­wi­sko


SJP.pl


helunia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. pieszcz. He­le­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oku­la­ry ciot­ki He­lu­ni leżą na pa­ra­pe­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helena ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Helusia, Hela, Helena, Helenka, Helcia

Wiktionary


helusia

zdrob­nie­nie od: He­le­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. pieszcz. He­le­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łam tę książ­kę w bi­blio­tecz­ce u cioci He­lu­si w Lę­bor­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helena ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Helunia, Hela, Helena, Helenka, Helcia

Wiktionary


helusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do He­lu­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


helutka

zdrob­nie­nie od: He­le­na (imię żeń­skie); He­lu­sia


SJP.pl


helvetica

[czy­taj: helWEtika] krój czcion­ki


SJP.pl

Hel­ve­ti­ca – jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych pro­por­cjo­nal­nych jed­no­e­le­men­to­wych kro­jów pisma. Opra­co­wa­ny zo­stał pier­wot­nie jako czcion­ka przez Maxa Mie­din­ge­ra w 1957 r. dla firmy Haas’sche Schriftgießerei ze Szwaj­ca­rii. Nazwa kroju po­cho­dzi od słowa Hel­we­cja, rzym­skiej nazwy obec­nych te­re­nów Szwaj­ca­rii.

Wikipedia


helvétius

[czy­taj: el­wi­sjus] naz­wi­sko, np. Cla­u­de Adrien Helvétius - fran­cu­ski etyk oś­wie­ce­nio­wy (1715-1771)


SJP.pl


helwecja

sta­ro­żyt­na nazwa Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na za­miesz­ka­na przez Hel­we­tów;

 (1.2) książk. Szwaj­ca­ria

Wiktionary

Hel­we­cja (łac. "Hel­ve­tia") – nazwa kra­i­ny znaj­du­ją­cej się mniej wię­cej na te­re­nach współ­czes­nej Szwaj­ca­rii, wzdłuż do­li­ny rzeki Aare, w któ­rej w sta­ro­żyt­no­ści żyło ple­mię Hel­we­tów.

Ple­mię to, praw­do­po­dob­nie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go po­ja­wi­ło się na kar­tach hi­sto­rii, po nie­u­da­nej pró­bie ek­span­sji na te­re­ny Galii w 58 p.n.e. Te­re­ny Hel­we­tów zo­sta­ły pod­bi­te i wcie­lo­ne do rzym­skiej pro­win­cji Galii Za­al­pej­skiej przez Ju­liu­sza Ce­za­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W I w. p.n.e. Hel­we­cję pod­bił Ju­liusz Cezar.

 (1.2) Zwie­dzi­my Hel­we­cję i Luk­sem­burg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helweta mos., Helwetka ż.

 przym. helwecki

Wiktionary


helwecjusz

fran­cu­ski etyk oś­wie­ce­nio­wy (1715-1771); Cla­u­de Adrien Helvétius


SJP.pl


helwecki

1. prze­sta­rza­le: szwaj­car­ski
2. wyz­na­nie hel­wec­kie - kal­wi­nizm;
3. przy­miot­nik od: Hel­we­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. szwaj­car­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­łem w mojej ko­lek­cji hel­wec­kie znacz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helwetka ż., Helweta mos., Helwecja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwajcarski

Wiktionary


helweta

wyz­naw­ca kal­wi­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. etn. czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ludu cel­tyc­kie­go, któ­re­go zie­mie pod­bi­te zo­sta­ły przez Rzy­mian w I w. p.n.e.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W życiu Hel­we­tów dużą rolę od­gry­wa­li ka­pła­ni, zwani dru­i­da­mi, re­kru­tu­ją­cy się zwy­kle z czo­ło­wych rodów ple­mię­e­mie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. helwecki

 rzecz. Helwecja ż.

:: fż. Helwetka ż.

Wiktionary


helwetka

→ hel­we­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. etn. człon­ki­ni sta­ro­żyt­ne­go ludu cel­tyc­kie­go, któ­re­go zie­mie pod­bi­te zo­sta­ły przez Rzy­mian w I w. p.n.e.

Wiktionary

Patrz:

helweta

Przykłady

 (1.1) Ar­che­o­lo­dzy od­ko­pa­li grób Hel­wet­ki z I w. przed Chr..

Wiktionary

Powiązane:

 przym. helwecki

 rzecz. Helwecja ż.

:: fm. Helweta mos.

Wiktionary


helwidiusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hel­wi­diusz (IV/V wiek) – ła­ciń­ski pi­sarz, uczeń Auk­sen­cju­sza z Me­dio­la­nu i na­śla­dow­ca Sym­ma­cha. Autor wielu pism, w któ­rych do­wo­dził m.in. że Ma­ry­ja po na­ro­dze­niu Je­zu­sa współ­ży­ła z Jó­ze­fem i miała z nim inne dzie­ci, zwane w Ewan­ge­lii „brać­mi Pana”. Po­glą­dy te pod­dał kry­ty­ce świę­ty Hie­ro­nim ze Stry­do­nu w dzie­le "Prze­ciw Hel­wi­diu­szo­wi o wiecz­nym dzie­wict­wie bło­go­sła­wio­nej Maryi". Po­dob­ne, odrzu­co­ne przez Ko­ściół po­glą­dy gło­si­li także Jo­wi­nian i Bo­no­sus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O życiu Hel­wi­diu­sza wia­do­mo nie­wie­le.

Wiktionary


helwin

mi­ne­rał, tle­nek be­ry­lu i man­ga­nu


SJP.pl

Hel­win, hel­vin – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów.

Wikipedia


helyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. He­le­na

Wiktionary


hem

po­łą­cze­nie że­la­za z pro­to­por­fi­ry­ną, skład­nik he­mo­glo­bi­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hem – grupa pro­ste­tycz­na (nie­biał­ko­wa część) wielu en­zy­mów
  • Hem – miej­sco­wość we Fran­cji, w re­gio­nie Nord-Pas-de-Ca­la­is
  • Hem – miej­sco­wość w Danii, w re­gio­nie Jut­lan­dia Środ­ko­wa, w gmi­nie Skive
  • HEM – (ang. Ha­bi­ta­tion Ex­ten­sion Mo­du­le) za­pro­po­no­wa­ne przez bry­tyj­skich na­u­kow­ców w 2007/2008 mo­du­ły miesz­ka­nio­we dla Mię­dzy­na­ro­do­wej Sta­cji Kos­micz­nej. Mia­ły­by zo­stać skon­stru­o­wa­ne, do­star­czo­ne rosy...
  • Hem – al­ter­na­tyw­no-fol­ko­wa indie grupa mu­zycz­na z No­we­go Jorku, m.in. z Sally El­ly­son w roli wo­ka­list­ki. Al­bu­my: Rab­bit Songs (2002), Eve­nin­gland (2004), No Word From Tom (2006), Fun­nel Cloud (2006).

Wikipedia


hemaglutynacja

zja­wi­sko pow­sta­wa­nia kon­glo­me­ra­tów (zle­pek) krwi­nek czer­wo­nych i osa­dza­nia się ich; wy­ko­rzy­sty­wa­na do okre­śla­nia grup krwi i wy­kry­wa­nia wi­ru­sów; he­mo­a­glu­ty­na­cja


SJP.pl


hemant

ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; he­man­tus; kras­nok­wiat


SJP.pl


hemantus

ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; he­mant; kras­nok­wiat


SJP.pl


hemat.

skrót od: he­ma­to­lo­gia, he­ma­to­lo­gicz­ny


SJP.pl


hemateina

sub­stan­cja bar­wią­ca otrzy­my­wa­na z drze­wa kam­pe­szo­we­go


SJP.pl


hematoblast

ko­mór­ka, z któ­rej kształ­tu­je się krwin­ka czer­wo­na


SJP.pl


hematochrom

czer­wo­ny barw­nik po­krew­ny chlo­ro­fi­lo­wi, wy­stę­pu­ją­cy w niek­tó­rych ko­mór­kach ro­ślin­nych


SJP.pl


hematofag

zwie­rzę odży­wia­ją­ce się krwią, np. pi­jaw­ka, kleszcz, sa­mi­ca ko­ma­ra, nie­to­perz; he­mo­fag, or­ga­nizm krwio­lub­ny, or­ga­nizm krwio­pij­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę pa­so­żyt­ni­cze odży­wia­ją­ce się krwią;

Wiktionary

He­ma­to­fag (łac. "ha­e­ma­top­ha­gus", l. mn. "ha­e­ma­top­ha­ga") – pa­so­żyt odży­wia­ją­cy się krwią z or­ga­niz­mu ży­wi­cie­la, np. kle­szcze, pi­jaw­ki, niek­tó­re owady (ko­ma­ry, mesz­ki), a także krę­gow­ce (kan­dy­ra, niek­tó­re nie­to­pe­rze).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃maˈtɔfak, AS: χẽmatofak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hematofagiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hemofag

Wiktionary


hematogen

nazwa hand­lo­wa su­ple­men­tu diety wspo­ma­ga­ją­ce­go uzu­peł­nia­nie że­la­za


SJP.pl


hematokryt

sto­su­nek ele­men­tów mor­fo­tycz­nych krwi do jej peł­nej ob­ję­to­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. pro­cent czer­wo­nych krwi­nek (ery­tro­cy­tów) w prób­ce krwi

Wiktionary

He­ma­to­kryt (licz­ba he­ma­to­kry­to­wa, wskaź­nik he­ma­to­kry­to­wy; αίμα krew, κριτής; gr. kri­ne­in – od­dzie­lać; oz­na­cza się skró­tem Ht lub Hct) – sto­su­nek ob­ję­to­ści ery­tro­cy­tów do ob­ję­to­ści peł­nej krwi. Wy­ra­ża­ny jest zwy­kle w pro­cen­tach lub w po­sta­ci ułam­ka (tzw. frak­cji ob­ję­to­ści).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne krwi u osób cho­rych na ane­mię wy­ka­zu­je zmniej­szo­ne stę­że­nie he­mo­glo­bi­ny, licz­by ery­tro­cy­tów i he­ma­to­kry­tu.

Wiktionary


hematokrytowy

→ he­ma­to­kryt


SJP.pl

Patrz:

hematokryt

hematoksylina

ro­ślin­ny barw­nik wy­stę­pu­ją­cy w drze­wie kam­pe­szo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny o wzo­rze C16H14O6 ma­ją­cy nie­bie­ski kolor, uży­wa­ny do bar­wie­nia niek­tó­rych struk­tur ko­mór­ko­wych;

Wiktionary

He­ma­tok­sy­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, nie­bie­ski barw­nik słu­żą­cy do wy­bar­wia­nia za­sa­do­chłon­nych (ba­zo­fil­nych) struk­tur ko­mór­ko­wych, mię­dzy in­ny­mi jądra, uzy­ski­wa­ny z drew­na mo­drzej­ca kam­pe­chiań­skie­go.

W wy­ni­ku ut­le­nie­nia, na przy­kład z chlo­ra­nem po­ta­su, przeksz­tał­ca się w (o głę­bo­kim nie­bie­sko­pur­pu­ro­wym ko­lo­rze). W ta­kiej for­mie używa się jej do bar­wie­nia cy­to­lo­gicz­ne­go tka­nek wy­sy­co­nych so­la­mi że­la­za lub glinu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pre­pa­ra­tach za­bar­wio­nych he­ma­tok­sy­li­ną i eo­zy­ną me­la­no­cy­ty mają po­stać jas­nych ko­mó­rek o lekko za­sa­do­chłon­nej cy­to­plaz­mie, z ciem­no wy­bar­wio­nym ją­drem.

Wiktionary


hematoksylon

cier­ni­ste drze­wo z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych; kam­pe­szyn; drze­wo kam­pe­szo­we


SJP.pl


hematolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie he­ma­to­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób krwi i ukła­du krwio­tór­cze­go

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka he­ma­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­szym wyz­wa­niem dla he­ma­to­lo­ga jest pa­cjent, który jest świad­kiem Je­ho­wy.

 (2.1) Jo­an­na chce zo­stać he­ma­to­lo­giem.

 (2.1) Mam skie­ro­wa­nie do he­ma­to­log Ko­wal­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃maˈtɔlɔk, AS: χẽmatolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hematologia ż.

 przym. hematologiczny

 przysł. hematologicznie

Wiktionary


hematologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się krwią i na­rzą­da­mi krwiot­wór­czy­mi oraz ich scho­rze­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się krwią i ukła­dem krwiot­wór­czym;

Wiktionary

He­ma­to­lo­gia (od gr. αἷμα "haima" „krew”) – prio­ry­te­to­wa dzie­dzi­na kli­nicz­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się dia­gno­sty­ką i le­cze­niem no­wot­wo­ro­wych i nie­no­wot­wo­ro­wych cho­rób krwi i ukła­du krwiot­wór­cze­go, a także za­bu­rzeń krwi wy­stę­pu­ją­cych w pier­wot­nych scho­rze­niach in­nych na­rzą­dów; rów­nież dzie­dzi­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi krwi i ukła­du krwiot­wór­cze­go w sta­nach zdro­wia i cho­ro­by.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego po­dręcz­nik he­ma­to­lo­gii kli­nicz­nej za­wie­ra wszyst­ko o cho­ro­bach krwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hematolog mos.

 przym. hematologiczny

Wiktionary


hematologiczny

do­ty­czą­cy he­ma­to­lo­gii lub he­ma­to­lo­gów (np. ba­da­nia he­ma­to­lo­gicz­ne, po­rad­nia he­ma­to­lo­gicz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z he­ma­to­lo­gią, do­ty­czą­cy he­ma­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hematologia ż., hematolog mos. / ż.

Wiktionary


hematologio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: he­ma­to­lo­gia

Wiktionary


hematolożka

→ he­ma­to­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób krwi i ukła­du krwio­tór­cze­go

Wiktionary

Patrz:

hematolog

hematoonkologiczny

→ he­ma­to­on­ko­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

hematoonkologia

hematopoetyczny

→ he­ma­to­po­e­za


SJP.pl

Patrz:

hematopoeza

hematopoeza

pro­ces wyt­wa­rza­nia ko­mó­rek krwi w or­ga­niz­mie; he­mo­po­e­za


SJP.pl


hematuria

prze­do­sta­wa­nie się czer­wo­nych krwi­nek do moczu; krwio­mocz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. krwio­mocz.

Wiktionary

He­ma­tu­ria, krwio­mocz – obec­ność ery­tro­cy­tów w moczu, w licz­bie prze­kra­cza­ją­cej 5 sztuk/μl. Wy­róż­nia się na­stę­pu­ją­ce ro­dza­je krwio­mo­czu:

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) krwiomocz

Wiktionary


hematyna

po­chod­na hemu zwie­ra­ją­ca trój­war­to­ścio­wy atom że­la­za, pow­sta­je z hemu lub he­mo­glo­bi­ny; he­mi­na


SJP.pl

He­ma­ty­na – po­chod­na hemu, która za­wie­ra trój­war­to­ścio­wy atom że­la­za (Fe3+). Pow­sta­je w ut­le­no­wa­nej he­mo­glo­bi­nie w wy­ni­ku au­to­ut­le­nia­nia. Kom­pleks glo­bi­ny (biał­ko­wej czę­ści he­mo­glo­bi­ny) z he­ma­ty­ną nosi nazwę met­he­mo­glo­bi­ny. Nie ma ona zdol­no­ści od­wra­cal­ne­go przy­łą­cza­nia tlenu i jego tran­spor­tu w or­ga­niz­mie. Wcho­dzi w skład niek­tó­rych en­zy­mów.

Wikipedia


hematynowy

przy­miot­nik od: he­ma­ty­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z he­ma­ty­ną, do­ty­czą­cy he­ma­ty­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hematyna ż.

Wiktionary


hematyt

bru­nat­ny lub czer­wo­ny mi­ne­rał, jedna z naj­bo­gat­szych rud że­la­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. po­spo­li­ty mi­ne­rał, tle­nek że­la­za (III);

Wiktionary

He­ma­tyt (z gr. "haema" (haima) „krew”; "ha­i­ma­ti­tes" „krwi­sty” od czer­wo­nej barwy tego mi­ne­ra­łu po jego sprosz­ko­wa­niu) – po­spo­li­ty mi­ne­rał, tle­nek że­la­za(III).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hematytowy

 rzecz. Hajmos mrz.

 temsłow. hemo-

Wiktionary


hematytowy

ruda he­ma­ty­to­wa, przy­miot­nik od: he­ma­tyt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) miner. zwią­za­ny z he­ma­ty­tem, do­ty­czą­cy he­ma­ty­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hematyt mrz.

Wiktionary


hembra

[czy­taj: embra] hisz­pań­ska pię­kna, atrak­cyj­na ko­bie­ta


SJP.pl


hembrismo

[czy­taj: em­bris­mo] ze­spół cech wła­ści­wych ko­bie­cie wyksz­tał­co­ny w stop­niu po­nad­prze­cięt­nym; sa­mi­czość, ko­bie­cość


SJP.pl


hemera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie dnia;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 9671, od­kry­ta w 1997 r.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­me­ra – w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni i uo­so­bie­nie dnia
  • He­me­ra – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 9671
  • Coc­cop­ha­gus he­me­ra – ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny Ap­he­li­ni­dae
  • Cre­ni­cich­la he­me­ra – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych
  • Eu­plo­ea he­me­ra – ga­tu­nek mo­ty­la z po­dro­dzi­ny da­na­i­do­wa­tych
  • Phi­lo­bo­ta he­me­ra – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny Oe­cop­ho­ri­dae

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­me­ra ucho­dzi­ła za córkę Ereba i Nyks oraz sio­strę Etera, Cha­ro­na i Ne­me­zys.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ˈmɛra, AS: χẽmera

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Dzień

Wiktionary


hemeralopia

upo­śle­dze­nie wi­dze­nia w ciągu dnia, zwła­szcza w wa­run­kach du­że­go na­tę­że­nia świa­tła, spo­wo­do­wa­ne zwy­rod­nie­niem czop­ków siat­ków­ki oka; śle­po­ta dzien­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. znacz­ne nie­do­wi­dze­nie w ciągu dnia;

Wiktionary

He­me­ra­lo­pia (z gr. ημέρα, he­me­ra 'dzień'; αλαός, alaos 'śle­po­ta') - znacz­ne nie­do­wi­dze­nie w ciągu dnia, zwła­szcza w świet­le sło­necz­nym, któ­re­go przy­czy­ną jest usz­ko­dze­nie czop­ków, m.in. w prze­bie­gu dy­stro­fii czop­ków lub achro­ma­top­sji.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) ślepota zmierzchowa, kurza ślepota

Wiktionary


hemerytryna

czer­wo­ny barw­nik od­de­cho­wy zwie­rząt bę­dą­cy biał­kiem za­wie­ra­ją­cym że­la­zo, wy­stę­pu­ją­cy we krwi, np. u niek­tó­rych mor­skich pier­ście­nic


SJP.pl


hemi-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z po­ło­wicz­no­ścią, po­ło­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) hemi- + sfera → he­mis­fe­ra

 (1.1) hemi- + ce­lu­lo­za → he­mi­ce­lu­lo­za

Wiktionary


hemiacetal

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku dzia­ła­nia al­ko­ho­li na al­de­hy­dy lub ke­to­ny; pó­ła­ce­tal


SJP.pl


hemiacetalowy

→ he­mia­ce­tal [czy­taj: hemi-ace­ta­lo­wy]


SJP.pl


hemianestezja

w me­dy­cy­nie: brak czu­cia po jed­nej stro­nie ciała; znie­czu­le­nie po­ło­wicz­ne


SJP.pl


hemiceluloza

po­li­sa­cha­ryd wy­stę­pu­ją­cy w zdrew­nia­łych tkan­kach ro­ślin­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. po­li­sa­cha­ryd bli­ski che­micz­nie i struk­tu­ral­nie ce­lu­lo­zie, bu­du­ją­cy ścia­nę ko­mór­ko­wą ro­ślin;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok ce­lu­lo­zy i li­gni­ny he­mi­ce­lu­lo­zy wy­stę­pu­ją w zdrew­nia­łych tkan­kach ro­ślin.

 (1.1) Jako kry­te­rium po­dzia­łu he­mi­ce­lu­loz przy­jął on bu­do­wą ich pod­sta­wo­wych jed­no­stek i ma­kro­czą­ste­czek.

Wiktionary


hemicelulozy

po­li­sa­cha­ryd wy­stę­pu­ją­cy w zdrew­nia­łych tkan­kach ro­ślin­nych


SJP.pl

He­mi­ce­lu­lo­zy – nie­jed­no­rod­na grupa po­li­sa­cha­ry­dów i ich po­chod­nych, po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi β-gli­ko­zy­do­wy­mi two­rzą­cych roz­ga­łę­zio­ne łań­cu­chy. Są one jed­nym z głów­nych skład­ni­ków ścia­ny ko­mór­ko­wej ro­ślin, mogą sta­no­wić ok. 20% su­chej masy ścia­ny pier­wot­nej oraz ok. 30% su­chej masy ścia­ny wtór­nej. Wcho­dzą w skład m.in. drew­na, słomy, na­sion i otrąb. Ich nazwa wy­wo­dzi się stąd, że che­micz­nie i struk­tu­ral­nie bli­skie są ce­lu­lo­zie.

Wikipedia


hemicykl

daw­niej: pó­ło­krąg, pół­ko­le


SJP.pl


hemiedria

w mi­ne­ra­lo­gii: ro­dzaj sy­me­trycz­no­ści mi­ne­ra­łów


SJP.pl


hemiepifit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na epi­fi­tycz­na prze­cho­dzą­ca część cyklu roz­wo­jo­we­go na pod­po­rze, część jako ro­śli­na uko­rze­nio­na w gle­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. epifit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półporośle

Wiktionary


hemigraf

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych


SJP.pl


hemikrania

mi­gre­no­wy ból jed­nej po­ło­wy głowy


SJP.pl


hemikryptofit

ro­śli­na, któ­rej pącz­ki od­no­wie­nio­we znaj­du­ją się na po­wierzch­ni gleby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z pą­ka­mi zi­mu­ją­cy­mi na lub tuż pod po­wierzch­nią ziemi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pędy he­mi­kryp­to­fi­tów obu­mie­ra­ją przed zimą.

Wiktionary


hemilaryngektomia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. la­ryn­gek­to­mia czę­ścio­wa, za­bieg usu­nię­cia po­ło­wy krta­ni

Wiktionary


hemimelia

wro­dzo­ny brak ca­ło­ści lub frag­men­tu koń­czy­ny dol­nej lub gór­nej


SJP.pl

He­mi­me­lia – wada wro­dzo­na po­le­ga­ją­ca na jedno- lub obu­stron­nym nie­do­roz­wo­ju dy­stal­nej czę­ści koń­czy­ny dol­nej lub gór­nej. Kość dot­knię­ta wadą może być skró­co­na lub zu­peł­nie się nie wyksz­tał­cić, wów­czas wada może być na­zy­wa­na aplaz­ją. Wy­róż­nia się he­mi­me­lię po­przecz­ną i po­dłuż­ną.

Wikipedia


hemimerus

owad z rzędu skor­ków


SJP.pl


hemimetabolia

prze­o­bra­że­nie larwy owada w po­stać doj­rza­łą z po­mi­nię­ciem sta­dium pocz­war­ki; he­mi­me­ta­mor­fo­za, prze­o­bra­że­nie nie­zu­peł­ne


SJP.pl


hemimetamorfoza

prze­o­bra­że­nie larwy owada w po­stać doj­rza­łą z po­mi­nię­ciem sta­dium pocz­war­ki; he­mi­me­ta­bo­lia, prze­o­bra­że­nie nie­zu­peł­ne


SJP.pl


hemimorfit

ka­la­min, mi­ne­rał, krze­mian cynku


SJP.pl

He­mi­mor­fit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­prze­strze­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od "gr. hemi = pół i morp­ho = kształt"; na­wią­zu­je do cha­rak­te­ry­stycz­ne­go kształ­tu krysz­ta­łów tego mi­ne­ra­łu (wy­glą­da­ją jakby były prze­cię­te na pół).

Wikipedia


hemina

po­chod­na hemu zwie­ra­ją­ca trój­war­to­ścio­wy atom że­la­za, pow­sta­je z hemu lub he­mo­glo­bi­ny; he­ma­ty­na


SJP.pl


hemingway

[czy­taj: HEmingłej] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Er­nest He­ming­way (1899-1961), pi­sarz ame­ry­kań­ski, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie li­te­ra­tu­ry za rok 1954


SJP.pl

He­ming­way – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Wil­liams­burg.

Wikipedia


hemiola

syn­ko­po­wa­na fi­gu­ra ryt­micz­na


SJP.pl

He­mio­la (z gr. ἡμιόλιος "he­mio­lios" „pół­to­ra”) – for­mu­ła ryt­micz­na, w któ­rej dwa takty w pro­stym me­trum trój­dziel­nym (zwy­kle 3/8 lub 3/4) wy­ko­ny­wa­ne są jak trzy takty w me­trum pro­stym dwu­dziel­nym.

Ter­min „he­mio­la” po­cho­dzi od grec­kie­go przy­miot­ni­ka "ἡμιόλιος" ("he­mio­lios"), który w kon­tek­ście te­o­re­tycz­no-mu­zycz­nym zo­stał użyty przez Ary­stok­se­nu­sa.

Wikipedia


hemiopia

w me­dy­cy­nie: ogra­ni­cze­nie pola wi­dze­nia do jed­nej po­ło­wy, spo­wo­do­wa­ne naj­czę­ściej wy­le­wem krwi do mózgu i usz­ko­dze­niem sfery wzro­ko­wej w jego tyl­nych pła­tach; po­ło­wicz­na śle­po­ta, wi­dze­nie po­ło­wicz­ne


SJP.pl


hemipareza

czę­ścio­we po­ra­że­nie mię­śni obej­mu­ją­ce jedną po­ło­wę ciała, bę­dą­ce na­stęp­stwem usz­ko­dze­nia oś­rod­ków ru­cho­wych w mózgu lub rdze­niu krę­go­wym; nie­do­wład po­ło­wi­czy


SJP.pl

He­mi­pa­re­za ("nie­do­wład po­ło­wi­czy") – czę­ścio­we po­ra­że­nie mię­śni obej­mu­ją­ce jedną po­ło­wę ciała, bę­dą­ce na­stęp­stwem usz­ko­dze­nia oś­rod­ków ru­cho­wych w mózgu lub rdze­niu krę­go­wym[].

Wikipedia


hemiplegia

cał­ko­wi­ta utra­ta siły mię­śnio­wej (cał­ko­wi­ty bez­wład) jed­nej po­ło­wy ciała, nie­moż­ność wy­ko­ny­wa­nia ja­kich­kol­wiek ru­chów po­ra­żo­ną czę­ścią ciała; po­ra­że­nie po­ło­wi­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. po­ra­że­nie po­ło­wi­cze, po­ra­że­nie mię­śni jed­nej po­ło­wy ciała

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mʲiˈplɛɟja, AS: χẽmʹipleǵi ̯a

Wiktionary


hemiplegiczny

→ he­mi­ple­gia


SJP.pl

Patrz:

hemiplegia

hemisekcja

ro­dzaj za­bie­gu sto­ma­to­lo­gicz­ne­go


SJP.pl

He­mi­sek­cja – za­bieg sto­ma­to­lo­gicz­ny prze­pro­wa­dza­ny w zę­bach wie­lo­ko­rze­nio­wych (naj­czę­ściej zęby trzo­no­we) zni­szczo­nych i zła­ma­nych, czę­sto ze sta­nem za­pal­nym. Za­bieg po­le­ga na le­cze­niu en­do­don­tycz­nym, se­pa­ra­cji i usu­nię­ciu w znie­czu­le­niu miej­sco­wym jed­ne­go (albo wię­cej) ko­rze­nia zęba wraz z czę­ścią ko­ro­ny zęba, przy po­zo­sta­wie­niu w jamie ust­nej po­zo­sta­łych ko­rze­ni. Naj­czę­ściej prze­pro­wa­dza­ny łącz­nie z oste­o­to­mią. Taki ząb naj­czę­ściej wy­ma­ga od­bu­do­wy pro­te­tycz­nej.

Wikipedia


hemisfera

pół­ku­la ziem­ska lub nie­bie­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pół­ku­la

 (1.2) astr. każda z dwu po­zor­nych pół­kul nieba roz­dzie­lo­nych pła­szczyz­ną ho­ry­zon­tu

Wiktionary


hemisferektomia

chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie lub odłą­cze­nie jed­nej z pół­ku­li mózgu


SJP.pl

He­mis­fe­rek­to­mia – za­bieg po­le­ga­ją­cy na re­sek­cji lub odłą­cze­niu jed­nej pół­ku­li mózgu. Sto­so­wa­na przy le­cze­niu cięż­kich, le­ko­o­por­nych form pa­dacz­ki i za­pa­le­nia mózgu Ras­mus­se­na.

Wikipedia


hemistych

po­łów­ka wersu wy­o­dręb­nio­na przez pauzę ryt­micz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. pół­wiersz

Wiktionary

He­mi­stych, także pół­wiersz (gr. "hemi" ‘pół’ i "stíchos" ‘wers’) – frag­ment wersu.

W me­try­ce an­tycz­nej po­ję­cie de­fi­niu­ją­ce frag­ment wersu wyz­na­czo­ny przez ce­zu­rę, która prze­ci­na stopę wier­szo­wą.

W po­ez­ji no­wo­żyt­nej okre­śla się w ten spo­sób po­ło­wę wersu wy­o­dręb­nio­ną przez śred­niów­kę. Wers po­dzie­lo­ny śred­niów­ką skła­da się z dwóch he­mi­sty­chów, naj­czę­ściej rów­nej dłu­go­ści, zwa­nych także czło­nem przedś­red­niów­ko­wym i czło­nem poś­red­niów­ko­wym.

Wikipedia


hemitonium

pół­ton (okre­śle­nie sto­so­wa­ne w ter­mi­no­lo­gii śred­nio­wiecz­nej); se­mi­to­nium


SJP.pl


hemizygota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. genet. or­ga­nizm, który jest he­te­ro­ga­me­tycz­ny pod kątem chro­mo­so­mów płcio­wych i z tego po­wo­du po­sia­da­ją­cy tylko jeden allel da­ne­go genu sprzę­żo­ne­go z płcią;

Wiktionary

He­mi­zy­go­ta – ter­min w ge­ne­ty­ce okre­śla­ją­cy osob­ni­ka płci mę­skiej po­sia­da­ją­ce­go je­dy­nie jeden allel da­ne­go genu zwią­za­ny z chro­mo­so­mem X. Drugi chro­mo­som "ho­mo­lo­gicz­ny" do­peł­nia­ją­cy di­plo­i­dal­ność jest płcio­wym chro­mo­so­mem Y.

He­mi­zy­go­ty zatem mogą po­sia­dać je­dy­nie dwa ge­no­ty­py: XaY (re­ce­syw­ny) oraz XAY (do­mi­nu­ją­cy).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hemizygotyczny

Wiktionary


hemizygotyczność

→ he­mi­zy­go­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

hemizygotyczny

hemizygotyczny

taki, w któ­rym wy­stę­pu­je prze­wa­ga genów jed­ne­go typu (X lub Y)


SJP.pl


hemo-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z krwią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃mɔ, AS: χẽmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hematyt m., Hajmos m.

Wiktionary


hemoaglutynacja

zja­wi­sko pow­sta­wa­nia kon­glo­me­ra­tów (zle­pek) krwi­nek czer­wo­nych i osa­dza­nia się ich; wy­ko­rzy­sty­wa­na do okre­śla­nia grup krwi i wy­kry­wa­nia wi­ru­sów; he­ma­glu­ty­na­cja


SJP.pl


hemoblast

ma­cie­rzy­sta ko­mór­ka krwi wy­stę­pu­ją­ca w szpi­ku kost­nym; he­mo­cy­to­blast


SJP.pl


hemocel

jama ciała mię­cza­ków i sta­wo­no­gów za­stę­pu­ją­ca wtór­ną jamę ciała


SJP.pl

He­mo­cel – jama ciała wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych bez­krę­gow­ców. He­mo­ce­lem na­zy­wa się taki mik­so­cel, do któ­re­go wy­do­sta­je się za­war­tość ukła­du krwio­no­śne­go, tj. wy­stę­pu­je układ krwio­no­śny typu ot­war­te­go. U sta­wo­no­gów he­mo­cel wy­peł­nia he­mo­lim­fa.

He­mo­cel wy­stę­pu­je u mię­cza­ków i sta­wo­no­gów:

Wikipedia


hemochromogen

część czą­stecz­ki he­mo­glo­bi­ny sta­no­wią­ca o jej cha­rak­te­rze


SJP.pl


hemocyjanina

be­zbarw­ny (po ut­le­nie­niu nie­bie­ski) barw­nik od­de­cho­wy zwie­rząt bę­dą­cy biał­kiem za­wie­ra­ją­cym miedź, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w pły­nach ustro­jo­wych mię­cza­ków i owa­dów


SJP.pl


hemocyt

ko­mór­ka krwi; krwin­ka


SJP.pl


hemocytoblast

ma­cie­rzy­sta ko­mór­ka krwi wy­stę­pu­ją­ca w szpi­ku kost­nym; he­mo­blast


SJP.pl


hemocytometr

przy­rząd słu­żą­cy do zli­cza­nia ilo­ści he­mo­cy­tów (cia­łek krwi)


SJP.pl

He­mo­cy­to­metr jest przy­rzą­dem słu­żą­cym do li­cze­nia ma­łych ele­men­tów w pre­pa­ra­cie mi­kro­sko­po­wym. Pier­wot­nie słu­żył do li­cze­nia ko­mó­rek krwi, stąd nazwa ("hemo-" krew, "cyto-" ko­mór­ka, "-metr" przy­rząd do mie­rze­nia).

Wikipedia


hemodializa

He­mo­dia­li­za, dia­li­za po­za­u­stro­jo­wa – za­bieg sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­a­wan­so­wa­nej przew­le­kłej i ostrej nie­wy­dol­no­ści nerek, a także niek­tó­rych za­truć. Jego celem usu­nię­cie pro­duk­tów prze­mia­ny ma­te­rii, nad­mia­ru wody, sub­stan­cji tok­sycz­nych (np. al­ko­ho­li nie­spo­żyw­czych, prze­daw­ko­wa­nych leków) z krwi pa­cjen­ta po­przez sztucz­ną błonę pół­prze­pu­szczal­ną; za­bieg umoż­li­wia także ko­rek­tę kwa­si­cy me­ta­bo­licz­nej oraz za­bu­rzeń elek­tro­li­to­wych.

Wikipedia


hemodylucja

kon­tro­lo­wa­ne roz­cień­cze­nie krwi, ob­ni­ża­ją­ce ry­zy­ko pow­sta­nia za­krze­pów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. kon­tro­lo­wa­ne roz­cień­cze­nie krwi sto­so­wa­ne w celu po­pra­wy jej wła­ści­wo­ści;

Wiktionary

He­mo­dy­lu­cja – jest to za­bieg kon­tro­lo­wa­ne­go po­bra­nia krwi peł­nej bez­poś­red­nio przed ope­ra­cją i po­da­niem pły­nów in­fu­zyj­nych w celu utrzy­ma­nia ob­ję­to­ści krwi i jej roz­cień­cze­nia. Zgro­ma­dzo­na pod­czas za­bie­gu krew może zo­stać przy­wró­co­na do krwio­bie­gu po za­koń­cze­niu ope­ra­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mɔdɨˈlut͡sʲja, AS: χẽmodylucʹi ̯a

Wiktionary


hemodynamiczny

do­ty­czą­cy krą­że­nia krwi w ukła­dzie ser­co­wo-na­czy­nio­wym


SJP.pl


hemodynamika

dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­ca się krą­że­niem krwi w ukła­dzie ser­co­wo-na­czy­nio­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział kar­dio­lo­gii, który zaj­mu­je się ba­da­niem prze­pły­wu krwi w sercu i du­żych na­czy­niach krwio­no­śnych

 (1.2) med. ogół włas­no­ści fi­zycz­nych i fiz­jo­lo­gicz­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­cych prze­pły­wu krwi w sercu i du­żych na­czy­niach krwio­no­śnych pa­cjen­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­run­ki krą­że­nia przy ist­nie­niu przetr­wa­łe­go prze­wo­du tęt­ni­cze­go sta­no­wią cie­ka­wy przed­miot badań he­mo­dy­na­mi­ki (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hemodynamista m., hemodynamiczka ż.

 przym. hemodynamiczny

Wiktionary


hemodynamometr

apa­rat do mie­rze­nia ci­śnie­nia krwi


SJP.pl


hemofag

zwie­rzę odży­wia­ją­ce się krwią, np. pi­jaw­ka, kleszcz, sa­mi­ca ko­ma­ra, nie­to­perz; he­ma­to­fag, or­ga­nizm krwio­lub­ny, or­ga­nizm krwio­pij­ny


SJP.pl


hemofilia

dzie­dzicz­na cho­ro­ba krwi, wy­stę­pu­ją­ca tylko u męż­czyzn, po­le­ga­ją­ca na za­bu­rze­niu krzep­nię­cia krwi; krwa­wiącz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wro­dzo­na cho­ro­ba krwi po­le­ga­ją­ca na ob­ni­że­niu jej krze­pli­wo­ści;

Wiktionary

He­mo­fi­lie ( ha­e­mop­hi­lia, z gr. αἷμα = "krew" + φιλíα = "ko­chać") – grupa trzech uwa­run­ko­wa­nych ge­ne­tycz­nie skaz krwo­tocz­nych, któ­rych ob­ja­wy wy­ni­ka­ją z nie­do­bo­rów czyn­ni­ków krzep­nię­cia: VIII (he­mo­fi­lia A), IX (he­mo­fi­lia B) lub XI (he­mo­fi­lia C). He­mo­fi­lia typu A i B głów­nie do­ty­czy męż­czyzn, typ C - za­rów­no ko­biet i męż­czyzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­mo­fi­lia typu A i B głów­nie do­ty­czy męż­czyzn, typ C - za­rów­no ko­biet i męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hemofilityk m., hemofilik m.

 przym. hemofiliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwawiączka

Wiktionary


hemofiliczka

→ he­mo­fi­lik


SJP.pl

Patrz:

hemofilik

hemofiliczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z he­mo­fi­lią, do­ty­czą­cy he­mo­fi­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hemofilia ż., hemofilityk mos., hemofilik mos.

Wiktionary


hemofilik

osoba chora na he­mo­fi­lię; he­mo­fi­li­tyk


SJP.pl


hemofilityk

osoba chora na he­mo­fi­lię; he­mo­fi­lik


SJP.pl


hemofilny

→ he­mo­fi­lia


SJP.pl

Patrz:

hemofilia

hemofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed krwią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. cho­ro­bli­wy lęk przed krwią

Wiktionary

He­mo­fo­bia (gr. "haíma" 'krew' i "phó­bos" 'strach') – lęk przed wi­do­kiem, po­bra­niem i ba­da­nia­mi krwi oraz wszyst­kim, co się z nią wiąże. W na­głych przy­pad­kach w wy­ni­ku tej fobii może dojść do omd­le­nia wa­zo­wa­gal­ne­go, co odróż­nia he­mo­fo­bię od więk­szo­ści in­nych fobii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W na­głych przy­pad­kach w wy­ni­ku tej fobii może dojść do omd­le­nia wa­zo­wa­gal­ne­go, co odróż­nia he­mo­fo­bię od więk­szo­ści in­nych fobii.

Wiktionary


hemoglobina

czer­wo­na he­mo­pro­te­i­na wy­stę­pu­ją­ca w ery­tro­cy­tach krę­gow­ców i he­mo­lim­fie niek­tó­rych bez­krę­gow­ców, bio­rą­ca udział w tran­spor­cie tlenu do tka­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. fizj. biał­ko i barw­nik ery­tro­cy­tów na­da­ją­cy krwi czer­wo­ny kolor, któ­re­go głów­nym za­da­niem jest prze­no­sze­nie tlenu

Wiktionary

He­mo­glo­bi­na (gr. αἷμα "haîma" „krew”, łac. "glo­bus" „kula”), oz­na­cza­na też skró­ta­mi Hb lub HGB – czer­wo­ny barw­nik krwi, biał­ko za­war­te w ery­tro­cy­tach, któ­re­go za­sad­ni­czą funk­cją jest tran­spor­to­wa­nie tlenu – przy­łą­cza­nie go w płu­cach i uwal­nia­nie w tkan­kach. Pra­wie wszyst­kie krę­gow­ce po­sia­da­ją he­mo­glo­bi­nę, z wy­jąt­kiem ryb z ro­dzi­ny bie­lan­ko­wa­tych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nie stę­że­nia he­mo­glo­bi­ny to ele­ment mor­fo­lo­gii krwi ob­wo­do­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hemoglobinemia ż., hemoglobinometr mrz., hemoglobinometria ż., hemoglobinopatia ż., hemoglobinuria ż., karbaminohemoglobina ż., karboksyhemoglobina ż., methemoglobina ż., oksyhemoglobina ż., sulfohemoglobina ż.

 przym. hemoglobinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. Hb, Hgb

Wiktionary


hemoglobinemia

obec­ność he­mo­glo­bi­ny w oso­czu krwi, bę­dą­ca ob­ja­wem cho­ro­bo­wym


SJP.pl


hemoglobino

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: he­mo­glo­bi­na

Wiktionary


hemoglobinometr

przy­rząd słu­żą­cy do oz­na­cza­nia ilo­ści he­mo­glo­bi­ny we krwi; he­mo­metr


SJP.pl


hemoglobinopatia

cho­ro­ba ge­ne­tycz­na pro­wa­dzą­ca do znieksz­tał­ce­nia czą­ste­czek he­mo­glo­bi­ny, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. ane­mią


SJP.pl

He­mo­glo­bi­no­pa­tia – de­fekt ge­ne­tycz­ny, ob­ja­wia­ją­cy się błęd­ną struk­tu­rą jed­ne­go z łań­cu­chów glo­bi­ny w czą­stecz­ce he­mo­glo­bi­ny. He­mo­glo­bi­no­pa­tie są przy­czy­ną ane­mii, rów­nież he­mo­li­tycz­nych.

W obra­zie mi­kro­sko­po­wym ane­mii sier­po­wa­tej ery­tro­cy­ty wy­róż­nia­ją się pa­to­lo­gicz­nym kształ­tem, wiel­ko­ścią i struk­tu­rą ob­wo­du, co po­wo­du­je zni­szcze­nie na­rzą­dów i pro­ble­my w ukła­dzie krą­że­nia, pod­czas gdy w ta­la­se­mii mamy do czy­nie­nia z za­bu­rze­niem pro­duk­cji ery­tro­cy­tów, któ­rych kształt nie od­bie­ga od normy.

Wikipedia


hemoglobinowy

→ he­mo­glo­bi­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z he­mo­glo­bi­ną, do­ty­czą­cy he­mo­glo­bi­ny

Wiktionary

Patrz:

hemoglobina

Powiązane:

 rzecz. hemoglobina ż.

Wiktionary


hemoglobinuria

1. cho­ro­bo­wa obec­ność he­mo­glo­bi­ny w moczu
2. cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez spo­row­ce z ro­dza­ju Ba­be­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. scho­rze­nie, w któ­rym wolna he­mo­glo­bi­na prze­do­sta­je się do moczu;

Wiktionary

He­mo­glo­bi­nu­ria – scho­rze­nie, w któ­rym wolna he­mo­glo­bi­na prze­do­sta­je się do moczu, co jest efek­tem cho­ro­bo­we­go roz­pa­du ery­tro­cy­tów.

He­mo­glo­bi­nu­ria wy­stę­pu­je w ma­la­rii, na­pa­do­wej noc­nej he­mo­glo­bi­nu­riii, nie­dokr­wi­sto­ści he­mo­li­tycz­nej, a także po za­tru­ciach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hemoglobina ż.

Wiktionary


hemogram

gra­ficz­ne i ta­be­la­rycz­ne przed­sta­wie­nie skła­du ilo­ścio­we­go krwi­nek


SJP.pl


hemolimfa

płyn ustro­jo­wy wy­stę­pu­ją­cy u bez­krę­gow­ców z ot­war­tym ukła­dem krwio­no­śnym (np. u sta­wo­no­gów), peł­nią­cy funk­cje krwi i limfy


SJP.pl

He­mo­lim­fa – płyn ustro­jo­wy bez­krę­gow­ców po­sia­da­ją­cych ot­war­ty układ krwio­no­śny: sta­wo­no­gi (owady, pa­ję­cza­ki, sko­ru­pia­ki), ża­chwy, mię­cza­ki. Pełni funk­cje krwi i limfy. W jej skład wcho­dzą he­mo­cy­ty – ko­mór­ki peł­za­ko­wa­te, które mają zdol­ność fa­go­cy­to­zy. W jej oso­czu może być roz­pu­szczo­ny barw­nik od­de­cho­wy: he­mo­cy­ja­ni­na, chlo­ro­kru­o­ry­na lub he­mo­e­ry­try­na oraz biał­ka (i po­li­pep­ty­dy) od­por­no­ścio­we takie jak: ce­kro­pi­ny, at­ta­cy­ny, de­fen­sy­ny.

Wikipedia


hemolityczny

→ he­mo­li­za


SJP.pl

Patrz:

hemoliza

hemoliza

roz­pad krwi­nek czer­wo­nych w oso­czu pod wpły­wem tok­syn, prze­ciw­ciał albo ich wad­li­wej bu­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. prze­cho­dze­nie he­mo­glo­bi­ny do oso­cza krwi wy­wo­ła­ne zni­szcze­niem ery­tro­cy­tów;

Wiktionary

He­mo­li­za (łac. "ha­e­mo­ly­sis", z gr. αἷμα = krew + λύσις = ro­zbi­cie, roz­kład, uwol­nie­nie) – prze­cho­dze­nie he­mo­glo­bi­ny do oso­cza krwi wy­wo­ła­ne zni­szcze­niem ery­tro­cy­tów. He­mo­li­za może być spo­wo­do­wa­na np. tok­sy­na­mi bak­te­ryj­ny­mi, jak rów­nież może wy­stę­po­wać w kon­flik­cie se­ro­lo­gicz­nym oraz cho­ro­bach zwią­za­nych z nie­pra­wi­dło­wą bu­do­wą ery­tro­cy­tów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mɔˈlʲiza, AS: χẽmolʹiza

Wiktionary


hemolizować

po­wo­do­wać roz­pad krwi­nek czer­wo­nych o i prze­cho­dze­nie he­mo­glo­bi­ny do oso­cza


SJP.pl


hemolizyna

za­war­te w su­ro­wi­cy prze­ciw­cia­ło, które usz­ka­dza otocz­kę czer­wo­nej krwin­ki


SJP.pl

He­mo­li­zy­na – sub­stan­cja, zwy­kle biał­ko­wa lub li­pi­do­wa, zdol­na do wy­wo­ła­nia he­mo­li­zy, czyli roz­pa­du ery­tro­cy­tów. Przy­kła­dy he­mo­li­zyn:

Mimo że de­fi­ni­cja do­ty­czy krwi­nek czer­wo­nych, które pod­le­ga­ją lizie naj­łat­wiej i efekt lizy jest szyb­ko do­strze­gal­ny, to wiele he­mo­li­zyn ma rów­nież zdol­ność do li­zo­wa­nia in­nych typów ko­mó­rek.

Wikipedia


hemometr

przy­rząd słu­żą­cy do oz­na­cza­nia ilo­ści he­mo­glo­bi­ny we krwi; he­mo­glo­bi­no­metr


SJP.pl


hemopatia

nie­pra­wi­dło­wo­ści w skła­dzie krwi lub w dzia­ła­niu ukła­du krwiot­wór­cze­go


SJP.pl


hemopatolog

le­karz zaj­mu­ją­cy się cho­ro­ba­mi ukła­du krwio­no­śne­go


SJP.pl


hemopatologia

nauka o cho­ro­bach ukła­du krwiot­wór­cze­go


SJP.pl


hemopoetyczny

→ he­mo­po­e­za


SJP.pl

Patrz:

hemopoeza

hemopoeza

pro­ces wyt­wa­rza­nia ko­mó­rek krwi w or­ga­niz­mie; he­ma­to­po­e­za


SJP.pl

He­mo­po­e­za, he­ma­to­po­e­za, he­mo­cy­to­po­e­za (ze sta­ro­grec­kie­go αἷμα (haima) - krew, cytus - ko­mór­ka, ποιεῖν (po­e­sis) - wyt­wa­rzać) – pro­ces wyt­wa­rza­nia i róż­ni­co­wa­nia się ele­men­tów mor­fo­tycz­nych krwi za­cho­dzą­cy w ukła­dzie krwiot­wór­czym po­przez pro­li­fe­ra­cję oraz doj­rze­wa­nie ko­mó­rek ma­cie­rzy­stych he­mo­po­e­zy.

Wikipedia


hemoproteinowy

→ he­mo­pro­te­i­na


SJP.pl

Patrz:

hemoproteina

hemoragia

nagłe, silne krwa­wie­nie; krwo­tok


SJP.pl


hemoroid

ży­la­ko­wa­te roz­sze­rze­nie splo­tu koń­co­we­go od­cin­ka od­byt­ni­cy, w for­mie łatwo krwa­wią­cych guz­ków; krwaw­ni­ca, guzek krwaw­ni­czy, żylak od­by­tu


SJP.pl


hemoroidalny

→ he­mo­ro­id; he­mo­ro­i­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z he­mo­ro­i­da­mi, do­ty­czą­cy he­mo­ro­i­dów; wy­wo­ła­ny he­mo­ro­i­da­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hemoroidy nmos.

Wiktionary


hemoroidowy

→ he­mo­ro­id; he­mo­ro­i­dal­ny


SJP.pl


hemoroidy

po­tocz­nie: cho­ro­ba ob­ja­wia­ją­ca się roz­sze­rze­niem żył dol­nej czę­ści od­byt­ni­cy i two­rze­niem się guzów; cho­ro­ba he­mo­ro­i­dal­na


SJP.pl


hemorol

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu zio­ło­we­go w po­sta­ci czop­ków, sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu he­mo­ro­i­dów


SJP.pl


hemosporidium

pa­so­żyt­ni­czy pier­wot­niak w czer­wo­nych krwin­kach krę­gow­ców


SJP.pl


hemostatyczny

za­pew­nia­ją­cy pra­wi­dło­wy obieg krwi i jej pra­wi­dło­we krzep­nię­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. za­trzy­mu­ją­cy krwa­wie­nie

 (1.2) zwią­za­ny z he­mo­sta­zą, do­ty­czą­cy he­mo­sta­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hemostaza ż.

Wiktionary


hemostaza

jedna z funk­cji oso­cza ma­ją­ca na celu za­trzy­my­wa­nie krwi w ło­ży­sku na­czy­nio­wym i sa­mo­ist­ne­go ha­mo­wa­nia jej wy­pły­wu w przy­pad­ku usz­ko­dze­nia na­czy­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. pro­ces fiz­jo­lo­gicz­nej rów­no­wa­gi, dzię­ki któ­re­mu or­ga­nizm za­trzy­mu­je krwa­wie­nie po usz­ko­dze­niu na­czy­nia krwio­no­śne­go i utrzy­mu­je płyn­ność krwi w na­czy­niach, gdy są one nie­usz­ko­dzo­ne

Wiktionary

Nie mylić z: ho­me­o­sta­za.

He­mo­sta­za – ca­łoksz­tałt me­cha­niz­mów za­po­bie­ga­ją­cych wy­pły­wo­wi krwi z na­czyń krwio­no­śnych (czyli jej wy­na­czy­nie­niu), za­rów­no w wa­run­kach pra­wi­dło­wych, jak i w przy­pad­kach ich usz­ko­dze­nia, a jed­no­cze­śnie za­pew­nia­ją­cy utrzy­ma­nie płyn­no­ści i pra­wi­dło­we­go prze­pły­wu krwi w ukła­dzie krwio­no­śnym. Po­ję­cie he­mo­sta­zy obej­mu­je za­rów­no krzep­nię­cie krwi, jak i fi­bry­no­li­zę. Oba pro­ce­sy za­cho­dzą jed­no­cze­śnie, rów­nież w mo­men­cie two­rze­nia skrze­pu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hemostatyczny, hemostazowy

Wiktionary


hemostazowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z he­mo­sta­zą, do­ty­czą­cy he­mo­sta­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hemostaza ż.

Wiktionary


hemostin

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu za­wie­ra­ją­ce­go wy­cią­gi ro­ślin­ne o dzia­ła­niu prze­ciw­za­pal­nym i prze­ciwkr­wo­tocz­nym


SJP.pl


hemosyderyna

biał­ko pow­sta­ją­ce z roz­pa­du ery­tro­cy­tów, ma­ga­zy­nu­ją­ce że­la­zo, wy­stę­pu­ją­ce w wą­tro­bie, śle­dzio­nie i szpi­ku


SJP.pl

He­mo­sy­de­ry­na – kom­pleks biał­ko­wy ma­ga­zy­nu­ją­cy że­la­zo w ko­mór­kach. Za­wie­ra mi­kro­krysz­ta­ły tle­no­wo­do­rot­len­ku że­la­za(III), Fe(O)OH, zwią­za­ne z biał­kiem, a także fos­fo­ra­ny i jony in­nych me­ta­li. Wraz z fer­ry­ty­ną jest głów­ną formą prze­cho­wy­wa­nia nad­mia­ru że­la­za w wą­tro­bie, wy­stę­pu­je rów­nież w śle­dzio­nie i szpi­ku ssa­ków.

Wikipedia


hemoterapia

za­sto­so­wa­nie krwi lub jej przet­wo­rów w ce­lach lecz­ni­czych; krwio­lecz­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­cze­nie krwią lub jed­nym z jej skład­ni­ków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mię­dzy ko­lej­ny­mi za­bie­ga­mi he­mo­te­ra­pii przy­jeż­dżał na prze­pust­ki do domu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwiolecznictwo

Wiktionary


hemotoksyczność

tok­sycz­ność wzglę­dem czer­wo­nych krwi­nek


SJP.pl


hemotoksyczny

→ he­mo­tok­sy­na


SJP.pl

Patrz:

hemotoksyna

hemotoksyna

tru­ciz­na dla krwi­nek czer­wo­nych


SJP.pl


hemowy

→ hem


SJP.pl

Patrz:

hem

hen

ina­czej - bar­dzo da­le­ko


SJP.pl

przy­słó­wek miej­sca

 (1.1) gdzieś bar­dzo da­le­ko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃n, AS: χẽn

Wiktionary


hena

naz­wi­sko


SJP.pl


henan

pro­win­cja w Chi­nach; Honan


SJP.pl

Henan (; chiń. upr. 河南; chiń. trad. 河南; pi­ny­in "Hénán"; Wade-Giles "Ho-nan"; dosł. „Na Po­łud­nie od Rzeki”) – pro­win­cja ChRL w cen­trum kraju, na po­łud­nie od Rzeki Żół­tej.

Wikipedia


henański

→ Henan (pro­win­cja w Chi­nach)


SJP.pl


hencz

naz­wi­sko


SJP.pl


hendel

imię mę­skie


SJP.pl


henderson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Art­hur Hen­der­son (1863-1935) – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Ger­rod Hen­der­son (ur. 1978) – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Joe Hen­der­son (1937-2001) – ame­ry­kań­ski sak­so­fo­ni­sta te­no­ro­wy.
  • Josh Hen­der­son (ur. 1981) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Mar­tin Hen­der­son (ur. 1974) – no­wo­ze­landz­ki aktor.
  • Ne­vi­le Hen­der­son (1882-1942) – bry­tyj­ski am­ba­sa­dor w Niem­czech w la­tach 1937 -1939
  • Ric­key Hen­der­son (1958-2024) – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta
  • Saf­fron Hen­der­son (ur. 1965) – ka­na­dyj­ska ak­tor­ka
  • Shir­ley Hen­der­son (ur. 1965) – bry­tyj­ska ak­tor­ka.
  • Tho­mas James Hen­der­son (1798-1844) – bry­tyj­ski astro­nom.
  • Hen­der­son – bez­lud­na wyspa ko­ra­lo­wa na Oce­a­nie Spo­koj­nym
  • Hen­der­son (ang. Hen­der­son) – su­bur­bium Perth w Au­stra­lii Za­chod­niej

Wikipedia


hendiadys

an­tycz­na fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na okre­śle­niu po­ję­cia za po­mo­cą dwóch wy­ra­zów po­łą­czo­nych spój­ni­kiem


SJP.pl


hendrix

Hen­drix – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Bryan.

Wikipedia


heneken

grube włó­kno z liści agawy uży­wa­ne do wy­ro­bu sznu­rów i linek


SJP.pl


henia

zdrob­nie­nie od: Hen­ry­ka (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Hen­ry­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Henio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stycz­niu zdo­by­ły­śmy z Henią Ki­li­man­dża­ro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Heniuś mos., Henryk mos., Henryka ż., Henio mos., Heniu mos., Henryczek mos., Henryczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Henryczka, posp. Heńka, Heniutka, gwara. Heniuchna

Wiktionary


henicz

naz­wi­sko


SJP.pl


heniek

zdrob­nie­nie od: Hen­ryk (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., ko­lok­wial­na forma imie­nia Hen­ryk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­koj­na głów­ka, He­niek! Mucha nie siada. Za­su­wam bez­piecz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃ɲɛk, AS: χẽńek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henryk m., Heniuś mos., Henryczek mos., Henryczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Hyniek

Wiktionary


henin

naz­wi­sko


SJP.pl

Henin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Po­nia­to­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Uwaga: Współ­czes­na wieś Henin sta­no­wi za­led­wie 25% daw­nej wsi Henin, pod­czas gdy jej głów­ną część (75%) włą­czo­no 1 grud­nia 1979 do Po­nia­to­wej. Do 1956 roku oraz w la­tach 1973–1979 Henin sta­no­wił jedną, sa­mo­dziel­ną wieś, na­to­miast w la­tach 1956–72 oba He­ni­ny (w ca­ło­ści) były czę­ścią Po­nia­to­wej.

Wikipedia


henio

zdrob­nie­nie od: Hen­ryk (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Hen­ryk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj znowu nie przy­wieź­li Henia na za­ję­ciach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henryczek mos., Heniuś mos., Henia ż., Heniu mos., Henryk mos., Henryka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Heniek, Heniu, Heniuś, Henryczek

Wiktionary


heniowie

Henio z mał­żon­ką


SJP.pl


heniu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gwara. imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Hen­ryk

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: Henia

 (2.2) Ms. i W. lp. od: Henio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­szedł do nas pan Heniu zde­ner­wo­wa­ny na szefa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henryczek mos., Heniuś mos., Henia ż., Henio mos., Henryk mos., Henryka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Heniek, Henio, Heniuś, Henryczek

Wiktionary


heniuś

zdrob­nie­nie od: Hen­ryk (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Hen­ryk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­niuś za­czął rok piąty — i je­ste­śmy oboje, to jest moja żona Ma­ry­nia wraz ze mną, bar­dzo nie­spo­koj­ni o jego przysz­łość i zba­wie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henia ż., Heniek mos., Henio mos., Heniu mos., Henryk mos., Henryka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Heniek, Henio, Heniu, Henryczek

Wiktionary


henkel

nie­miec­ki kon­cern che­micz­ny


SJP.pl

Hen­kel AG & Co. KGaA – nie­miec­ki kon­cern che­micz­ny, z głów­ną sie­dzi­bą w Düsseldorfie. Spe­cja­li­zu­je się w pro­duk­cji środ­ków po­moc­ni­czych i hi­gie­nicz­nych do do­mo­we­go i prze­my­sło­we­go użyt­ku.

Przed­się­bior­stwo jest jed­nym z naj­więk­szych świa­to­wych pro­du­cen­tów środ­ków pio­rą­cych i czy­szczą­cych, kos­me­ty­ków pie­lę­gna­cyj­nych i za­pa­cho­wych, kle­jów kon­su­menc­kich i che­mii bu­dow­la­nej oraz tech­no­lo­gii i usług prze­my­sło­wych. Obec­nie dzia­ła w ponad 125 kra­jach świa­ta i za­trud­nia ponad 50 ty­się­cy pra­cow­ni­ków.

Wikipedia


henna

1. cier­ni­sty krzew z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; tu­recz­nia, law­so­nia, hen­no­wy krzew;
2. na­tu­ral­ny czer­wo­no­po­ma­rań­czo­wy barw­nik otrzy­my­wa­ny z pędów krze­wu o tej samej naz­wie; chna;
3. farba do wło­sów, któ­rej głów­nym skład­ni­kiem jest ten barw­nik; chna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. kos­met. czer­wo­no­po­ma­rań­czo­wy barw­nik otrzy­my­wa­ny z liści law­so­nii bez­won­nej, uży­wa­ny do far­bo­wa­nia skóry i wło­sów;

 (1.2) kos­met. za­bieg kos­me­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na po­ma­lo­wa­niu skóry henną (1.1) lub na­ło­że­niu jej na rzęsy

 (1.3) kos­met. farba do wło­sów, któ­rej głów­nym skład­ni­kiem jest henna (1.1); także otrzy­my­wa­na syn­te­tycz­nie

Wiktionary

Henna ( ‏حناء‎) – barw­nik ro­ślin­ny pro­du­ko­wa­ny z liści i pędów ro­śli­ny zwa­nej law­so­nią bez­bron­ną ("Law­so­nia iner­mis" L.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mia­łam wczo­raj ro­bio­ną hennę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃nːa, AS: χẽ•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hennowanie n.

 przym. hennowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) chna

Wiktionary


hennegawia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na i śred­nio­wiecz­ne hrab­stwo, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści Ni­der­lan­dów, jej sto­łecz­nym mia­stem jest Mons;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hennegawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hainaut, hist. Hannonia

Wiktionary


hennegawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Hen­ne­ga­wii, zwią­za­ny z Hen­ne­ga­wią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hennegawia ż.

Wiktionary


hennel

naz­wi­sko


SJP.pl


hennin

śred­nio­wiecz­ne na­kry­cie głowy ko­biet


SJP.pl

Hen­nin – ko­bie­ce na­kry­cie głowy no­szo­ne głów­nie przez ko­bie­ty we Fran­cji oraz Bur­gun­dii w 2 poł. XV wieku.

Pier­wot­nie ich po­cho­dze­nie łączy się ze wschod­nim ubio­rem ko­ściel­nym. Od­by­wa­jąc po­dró­że do Cypru i Alek­san­drii, Eu­ro­pej­czy­cy mu­sie­li spot­kać się z sy­ryj­ski­mi mi­tra­mi. Poza nimi upa­tru­je się wpły­wów do­star­cza­nych z Chin, gdzie no­szo­no czep­ce w stylu "hou" z dy­na­stii Wei i Tang.

Wikipedia


hennowy

przy­miot­nik od: henna


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z henną, do­ty­czą­cy henny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzew law­so­nii czę­sto na­zy­wa­ny jest hen­no­wym wła­śnie ze wzglę­du na po­zy­ski­wa­ną z niego hennę, która pow­sta­je po sprosz­ko­wa­niu i ugo­to­wa­niu liści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. henna ż., hennowanie n.

Wiktionary


henoch

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­noch lub Enoch – he­braj­skie imię mę­skie
  • He­noch – syn Je­re­da i oj­ciec Me­tu­ze­la­cha. Rze­ko­my autor i bo­ha­ter apo­kry­ficz­nej Księ­gi He­no­cha
  • He­noch – syn Kaina i oj­ciec Irada
  • He­noch – wnuk Abra­ha­ma i Ke­tu­ry, syn Mi­dia­na
  • He­noch – syn Ru­be­na
  • He­noch – bi­blij­ne mia­sto
  • He­noch (Ge­bre­y­e­sus Bul­to­sa, ur. 1966) – du­chow­ny Etiop­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Księ­ga He­no­cha

Wikipedia


henolog

fi­lo­zof uz­na­ją­cy, że na­drzęd­ną za­sa­dą rze­czy­wi­sto­ści jest jed­ność i nie­po­dziel­ność bytu


SJP.pl


henoteistyczny

→ he­no­te­izm


SJP.pl

Patrz:

henoteizm

henoteizm

w niek­tó­rych re­li­giach po­li­te­i­stycz­nych: trak­to­wa­nie jed­ne­go z bogów jako je­dy­ne­go, prze­sła­nia­ją­ce­go po­zo­sta­łe bó­stwa; ka­te­no­te­izm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. wy­stę­po­wa­nie bó­stwa na­czel­ne­go w re­li­gii po­li­te­i­stycz­nej, któ­re­go wy­łącz­na cześć z cza­sem prze­ra­dza się w re­li­gię mo­no­te­i­stycz­ną;

Wiktionary

He­no­te­izm (z gr. εἷς "heis", do­peł­niacz ἑνός "henos" – „jeden”, θεός "theos" – „bóg”) – uz­na­wa­nie ist­nie­nia wielu bóstw przy jed­no­czes­nym wy­wyż­sze­niu jed­ne­go z nich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z tek­stu bi­blij­ne­go do­wia­du­je­my się, dla­cze­go Abra­ham opu­ścił Cha­ran i udał się do ziemi Ka­na­an. Po­wo­dem emi­gra­cji było przej­ście Abra­ha­ma na he­no­te­izm, które we­dług tek­stu bi­blij­ne­go na­stą­pi­ło już w Ur.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. henoteistyczny

Wiktionary


henr

jed­nost­ka in­duk­cyj­no­ści w ukła­dzie SI


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka in­duk­cyj­no­ści oraz per­me­an­cji w ukła­dzie SI, oz­na­cza­na H;

Wiktionary

\right]

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­ni­kal­ność ma­gne­tycz­ną oś­rod­ka wy­ra­żo­no w hen­rach na metr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃nr, AS: χẽnr

Wiktionary


henri

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Henri-Cha­pel­le – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Wel­ken­ra­edt w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Ver­viers
  • Henri – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • David Henri – fran­cu­ski sce­na­rzy­sta
  • Flo­ren­ce Henri – szwaj­car­ska ma­lar­ka
  • Ro­bert Henri – ame­ry­kań­ski ma­larz
  • Henri – fran­cu­skie imię mę­skie

Wikipedia


henrieciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hen­rie­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


henrieta

imię żeń­skie


SJP.pl


henrietta

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­riet­ta – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Rut­her­ford
  • Hen­riet­ta – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ray
  • Hen­riet­ta – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Clay
  • Hen­riet­ta – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Mon­roe
  • Hen­riet­ta – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rich­land
  • Hen­riet­ta (ang. Hen­riet­ta Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Jack­son
  • Hen­riet­ta (ang. Hen­riet­ta Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Hub­bard
  • Hen­riet­ta (ang. Hen­riet­ta Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Mon­roe
  • Hen­riet­ta (ang. Hen­riet­ta Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie LaMoure
  • Hen­riet­ta (ang. Hen­riet­ta Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Lo­ra­in
  • Hen­riet­ta (ang. Hen­riet­ta Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rich­land

Wikipedia


henromierz

mier­nik in­duk­cyj­no­ści ukła­dów elek­trycz­nych


SJP.pl


henry

jed­nost­ka in­duk­cyj­no­ści w ukła­dzie SI


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Henry – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mars­hall
  • Henry – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Fur­nas
  • Henry – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Co­ding­ton
  • Henry – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Henry
  • Henry (ang. Henry Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mars­hall
  • Henry (ang. Henry Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ful­ton
  • Henry (ang. Henry Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Henry
  • Henry (ang. Henry Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Henry (ang. Henry Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Van Buren
  • Henry (ang. Henry Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ot­ta­wa
  • Henry (ang. Henry Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ver­non
  • Henry (ang. Henry Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Gol­den Val­ley

Wikipedia


henryczek

zdrob­nie­nie od: Hen­ryk (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Hen­ryk

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Hen­rycz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba wujka Hen­rycz­ka nie spot­ka­my w so­bo­tę na uro­dzi­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henia ż., Heniek mos., Henio mos., Heniu mos., Henryk mos., Henryczka ż., Henryka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Heniek, Henio, Heniu, Heniuś

Wiktionary


henryczka

zdrob­nie­nie od: Hen­ry­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Hen­ry­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Hen­ry­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzę, że pan Ba­zy­li wpadł pa­nien­ce Hen­rycz­ce w oko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henryk mos., Henryka ż., Henia ż., Heniek mos., Henryczek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Henia

Wiktionary


henryk

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk – imię
  • Hen­ryk San­do­mier­ski (zm. 1166) – ksią­żę san­do­mier­ski od 1146
  • Hen­ryk z Blois (1101-1171) – bi­skup Win­che­ste­ru
  • Hen­ryk Lew (1129-1195) – ksią­żę Sak­so­nii jako Hen­ryk III 1142–1180 i Ba­wa­rii jako Hen­ryk XII 1156–1180 z dy­na­stii Wel­fów
  • Hen­ryk Młody Król (1155-1183) – Plan­ta­ge­net, ko­ro­no­wa­ny na króla An­glii za życia ojca Hen­ry­ka II Plan­ta­ge­ne­ta, zmarł przed nim
  • Hen­ryk z Ży­go­ci­na (zm. 1248) – ostat­ni znany ry­cerz za­ko­nu Braci Do­brzyń­skich
  • Hen­ryk z Wierzb­na (zm. 1319) – bi­skup wroc­ław­ski
  • Hen­ryk z Wierzb­na (zm. 1342/1343) – ar­chi­dia­kon wroc­ław­ski
  • Hen­ryk Ka­rync­ki (zm. 1335) – król Czech w 1306 i 1307-1310, hra­bia Ty­ro­lu, ksią­żę Ka­ryn­tii i Kra­i­ny w la­tach 1295-1335, ty­tu­lar­ny król Pol­ski 1306 i 1307-1310.
  • Hen­ryk z Ry­na­rze­wa (zm. 1339) – wo­je­wo­da ka­li­ski
  • Hen­ryk z Łajs (XIV w.) – za­sadź­ca Bar­cze­wa
  • Hen­ryk ma­zo­wiec­ki (zm. 1392/1393) – bi­skup no­mi­nat płoc­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W póź­niej­szej ry­wa­li­za­cji mię­dzy Fran­cisz­kiem i Ka­ro­lem Hen­ryk zo­stał me­dia­to­rem mię­dzy nimi, utrzy­mu­jąc rów­no­wa­gę wła­dzy w Eu­ro­pie.

 (1.1) Kiedy przy­pły­nął okrę­tem ze swej oj­czyz­ny do Gdań­ska, ry­cerz Hen­ryk przy­jął go w nad­mo­tław­skim zam­czy­sku.

 (1.1) Go­rącz­ka krwo­tocz­na wy­war­ła ogrom­ny wpływ na losy An­glii za pa­no­wa­nia Hen­ry­ka II.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃nrɨk, AS: χẽnryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henrykowa ż., Henrykówna ż., Henrykowo n.

:: fż. Henryka ż.

:: zdrobn. Heniek mos., Henio mos., Heniu mos., Heniuś mos., Henryczek mos., Henryś mos.

 przym. Henrykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Heniek, Henio, Heniu, Heniuś, Henryczek

Wiktionary


henryka

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Hen­ryk

Wiktionary

Hen­ry­ka – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Hen­ryk, o ger­mań­skim po­cho­dze­niu.

Hen­ry­ka imie­ni­ny ob­cho­dzi 21 lu­te­go i 16 marca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɛ̃nˈrɨka, AS: χẽnryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Henia ż.

:: fm. Henryk mos.

 przym. Henrykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Henia, Heniusia, posp. Heńka, Heniutka, gw-pl|Warszawa. Heniuchna

Wiktionary


henrykostwo

Hen­ryk z mał­żon­ką; Hen­ry­ko­wie


SJP.pl


henrykowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Hen­ry­ko­wo

 (1.2) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Hen­ry­ków

 (1.3) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Hen­ry­ków Lu­bań­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henrykowo n., Henryków m.

:: fż. henrykowianka ż.

 przym. henrykowski

Wiktionary


henrykowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Hen­ry­ko­wo

 (1.2) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Hen­ry­ków

 (1.3) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Hen­ry­ków Lu­bań­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henrykowo n., Henryków m.

:: fm. henrykowianin m.

 przym. henrykowski

Wiktionary


henrykowie

imię mę­skie


SJP.pl


henrykowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. gro­ma­da (najm­niej­sza jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go PRL) w la­tach 1954–1972;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ry­ko­wo – część wsi Ma­lu­szyn w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Szczu­to­wo
  • Hen­ry­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Nowe Mia­sto
  • Hen­ry­ko­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Gra­bów­ka
  • Hen­ry­ko­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Hen­ry­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Or­ne­ta
  • Hen­ry­ko­wo – osada wsi War­ka­ły w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ła­ko­wo
  • Hen­ry­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Świę­cie­cho­wa
  • Hen­ry­ko­wo – znie­sio­na osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Świę­cie­cho­wa
  • Hen­ry­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Hen­ry­ko­wo – gro­ma­da
  • Hen­ry­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Hen­ry­ko­wie, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Hen­ry­ko­wo – wieś na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Da­u­gie­lisz­ki Nowe.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Henryk mos., henrykowianin mos., henrykowianka ż.

 przym. henrykowski

Wiktionary


henrykowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Hen­ry­ko­wo

 (1.2) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Hen­ry­ków

 (1.3) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Hen­ry­ków Lu­bań­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henrykowo n., Henryków m., henrykowianin m., henrykowianka ż., Henryś mos.

 przym. Henrykowy

Wiktionary


henrykowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hen­ry­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Hen­ry­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Hen­ry­ko­wą cha­łu­pą rosły dwa stare kasz­ta­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henryk mos., Henryka ż., Henryków mrz., Henryś mos.

 przym. henrykowski

Wiktionary


henryków

nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ry­ków – część mia­sta Gar­wo­lin
  • Hen­ry­ków – część mia­sta Łódź, w de­le­ga­tu­rze Łódź-Wi­dzew
  • Hen­ry­ków – część mia­sta Ostro­wiec Świę­to­krzy­ski
  • Hen­ry­ków – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Bia­ło­łę­ka
  • Hen­ry­ków – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Mo­ko­tów
  • Hen­ry­ków – część mia­sta Zduń­ska Wola
  • Hen­ry­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce
  • Hen­ry­ków – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Hen­ry­ków – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Szpro­ta­wa
  • Hen­ry­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Hen­ry­ków – część wsi Janki w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Pa­jęcz­no
  • Hen­ry­ków – część wsi Kra­sze­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ma­sło­wi­ce

Wikipedia


henryś

zdrob­nie­nie od: Hen­ryk (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Hen­ryk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Elż­bie­ta miała już czas uło­żyć do snu swego ma­łe­go Hen­ry­sia, gdy trzej jej prze­śla­dow­cy pod­jeż­dża­li ku wio­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Henryk m., Henryków m.

:: fż. Henrysia ż.

 przym. Henrykowy, henrykowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Heniek, Henio

Wiktionary


hentai

ga­tu­nek anime i mangi o te­ma­ty­ce por­no­gra­ficz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. ja­poń­ska ani­ma­cja, ko­miks lub gra kom­pu­te­ro­wa za­wie­ra­ją­ca tre­ści por­no­gra­ficz­ne;

Wiktionary

Hen­tai (jap. 変態 me­ta­mor­fo­za, prze­mia­na; nie­nor­mal­ność; de­wiant, zbo­cze­niec) – nazwa jed­ne­go z ga­tun­ków anime i mangi o te­ma­ty­ce por­no­gra­ficz­nej. W samej Ja­po­nii słowo ma ne­ga­tyw­ne za­bar­wie­nie emo­cjo­nal­ne. Oz­na­cza per­wer­syj­ną osobę, dzia­ła­nie lub stan i nie jest sto­so­wa­ne do okre­śla­nia ga­tun­ku anime lub mangi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Bible Black” to przy­kład filmu hen­tai.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃ntaj, AS: χẽntai ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etchi, H anime, H manga

Wiktionary


hentaigana

uży­wa­ny daw­niej sy­stem pisma ja­poń­skie­go


SJP.pl


hentajec

po­tocz­nie: hen­tai


SJP.pl


hentriakontan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. wę­glo­wo­dór pro­sty za­wie­ra­ją­cy 31 ato­mów węgla;

Wiktionary

Hen­tria­kon­tan – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, alkan o trzy­dzie­stu jeden ato­mach węgla w czą­stecz­ce. Po­sia­da 10 660 307 791 izo­me­rów kon­sty­tu­cyj­nych.

Stwier­dzo­no, że hen­tria­kon­tan za­wie­ra­ją m.in. groch zwy­czaj­ny i aka­cja se­ne­gal­ska (hen­tria­kon­tan stwier­dzo­no w gumie arab­skiej). Hen­tria­kon­tan sta­no­wi 8-9% wosku pszcze­le­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wzór chemiczny|C31H64.

Wiktionary


hep

po­tocz­nie:
1. ganić, besz­tać kogoś;
2. po­trzą­sać kimś lub czymś;
3. rzu­cać coś na zie­mię;
4. o je­dze­niu: od­bi­jać się; czkać, bekać


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca dźwięk czka­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛp, AS: χep

Wiktionary


heparyna

na­tu­ral­na sub­stan­cja wyt­wa­rza­na głów­nie przez wą­tro­bę, płuca i je­li­ta, za­po­bie­ga­ją­ca krzep­nię­ciu krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek prze­ciw­za­krze­po­wy, ak­ty­wa­tor an­ty­trom­bi­ny;

Wiktionary

He­pa­ry­na (łac. "He­pa­ri­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny głów­nie z "N"-siar­cza­nu i "O"-siar­cza­nu gli­ko­zo­a­mi­no­gli­ka­nu zbu­do­wa­ne­go z reszt -glu­ko­za­mi­ny i kwasu -idu­ro­no­we­go po­łą­czo­nych w nie­roz­ga­łę­zio­ny łań­cuch. Masa mo­lo­wa czą­ste­czek he­pa­ry­ny mie­ści się w gra­ni­cach 3000–30 000 g/mol. W wa­run­kach fiz­jo­lo­gicz­nych he­pa­ry­na jest po­lia­nio­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­pa­ry­ny służą do le­cze­nia za­bu­rzeń za­krze­po­wych i za­to­ro­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛpaˈrɨ̃na, AS: χeparỹna

Wiktionary


heparynowy

→ he­pa­ry­na


SJP.pl

Patrz:

heparyna

hepason

nazwa hand­lo­wa su­ple­men­tu diety wspo­ma­ga­ją­ce­go pracę wą­tro­by i tra­wie­nie, za­wie­ra­ją­ce­go ek­strakt z liści kar­czo­cha oraz wi­ta­mi­ny z grupy B


SJP.pl


hepatektomia

cał­ko­wi­te lub czę­ścio­we usu­nię­cie wą­tro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cał­ko­wi­te lub czę­ścio­we usu­nię­cie wą­tro­by

Wiktionary


hepatocyt

pod­sta­wo­wa, zło­żo­na ko­mór­ka wą­tro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. anat. ko­mór­ka wą­tro­bo­wa;

Wiktionary

He­pa­to­cyt, ko­mór­ka wą­tro­bo­wa – wie­lo­bocz­na ko­mór­ka, sta­no­wią­ca pod­sta­wo­wy ele­ment struk­tu­ral­ny miąż­szu wą­tro­by. He­pa­to­cy­ty two­rzą ok. 80% masy tego na­rzą­du. Roz­mia­ry ok. 20–30 µm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛpaˈtɔt͡sɨt, AS: χepatocyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hepatyczny

Wiktionary


hepatolog

le­karz zaj­mu­ją­cy się cho­ro­ba­mi wą­tro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się pro­fi­lak­ty­ką, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób wą­tro­by, pę­che­rzy­ka żół­cio­we­go i dróg żół­cio­wych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka he­pa­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­miast cią­gle brać kro­ple i ziół­ka na wą­tro­bę, może po­wi­nie­neś iść do he­pa­to­lo­ga?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛpaˈtɔlɔk, AS: χepatolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hepatologia ż.

 przym. hepatologiczny

 przysł. hepatologicznie

Wiktionary


hepatologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem cho­rób wą­tro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nauka o wą­tro­bie

Wiktionary

He­pa­to­lo­gia – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi, bu­do­wą i funk­cjo­no­wa­niem wą­tro­by oraz pę­che­rzy­ka żół­cio­we­go i dróg żół­cio­wych. W Pol­sce nie na­le­ży do spe­cjal­no­ści le­kar­skich, w 2007 roku zo­sta­ła uz­na­na za umie­jęt­ność le­kar­ską, ale akt praw­ny usta­na­wia­ją­cy taki stan rze­czy stra­cił waż­ność w 2008 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hepatolog mos.

 przym. hepatologiczny

Wiktionary


hepatologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z he­pa­to­lo­gią, do­ty­czą­cy he­pa­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hepatologia ż., hepatolog mos.

Wiktionary


hepatolożka

→ he­pa­to­log


SJP.pl

Patrz:

hepatolog

hepatomegalia

w me­dy­cy­nie: po­więk­sze­nie wą­tro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­bli­we po­więk­sze­nie wą­tro­by;

Wiktionary

He­pa­to­me­ga­lia – ter­min me­dycz­ny oz­na­cza­ją­cy po­więk­sze­nie wą­tro­by.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ba­da­niach me­ta­bo­liz­mu i bio­ge­ne­zy pe­rok­sy­so­mów dużą rolę ode­gra­ły niek­tó­re syn­te­tycz­ne związ­ki che­micz­ne, m.in. klo­fi­brat […], który po­da­wa­ny przew­le­kle zwie­rzę­tom doś­wiad­czal­nym wy­wo­łu­je he­pa­to­me­ga­lię.

Wiktionary


hepatosplenomegalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. po­więk­sze­nie wą­tro­by i śle­dzio­ny

Wiktionary

He­pa­to­sple­no­me­ga­lia – ter­min me­dycz­ny oz­na­cza­ją­cy po­więk­sze­nie wą­tro­by i śle­dzio­ny.

Wikipedia


hepatotoksycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób he­pa­to­tok­sycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hepatotoksyczność ż.

 przym. hepatotoksyczny

Wiktionary


hepatotoksyczność

cecha cze­goś, co po­wo­du­je usz­ko­dze­nie wą­tro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha sub­stan­cji che­micz­nej po­le­ga­ją­ca na zdol­no­ści za­bu­rza­nia funk­cji lub usz­ka­dza­nia ko­mó­rek wą­tro­by albo całej wą­tro­by

Wiktionary

He­pa­to­tok­sycz­ność – cecha niek­tó­rych sub­stan­cji che­micz­nych (w tym leków) po­le­ga­ją­ca na wy­wo­ły­wa­niu usz­ko­dzeń wą­tro­by. Sub­stan­cje wy­ka­zu­ją­ce he­pa­to­tok­sycz­ność to he­pa­to­tok­sy­ny.

Przy­kła­dy sub­stan­cji o pot­wier­dzo­nym dzia­ła­niu he­pa­to­tok­sycz­nym:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­bi­tu­ra­ny, kar­ba­ma­ze­pi­na, izo­nia­zyd i ri­fam­pi­cy­na na­si­la­ją he­pa­to­tok­sycz­ność pa­ra­ce­ta­mo­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hepatotoksyczny

 przysł. hepatotoksycznie

Wiktionary


hepatotoksyczny

po­wo­du­ją­cy usz­ko­dze­nie wą­tro­by


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zdol­ny do po­wo­do­wa­nia usz­ko­dzeń wą­tro­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No­si­cie­le HBV po­win­ni o tym po­in­for­mo­wać le­ka­rza każ­do­ra­zo­wo przed prze­pi­sa­niem leków, z uwagi na zwięk­szo­ną wraż­li­wość wą­tro­by na środ­ki he­pa­to­tok­sycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hepatotoksyczność ż., hepatotoksyna ż.

 przysł. hepatotoksycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środek hepatotoksyczny • działanie hepatotoksyczne

Wiktionary


hepatotoksyna

sub­stan­cja dzia­ła­ją­ca tok­sycz­nie na wą­tro­bę


SJP.pl


hepatyczny

zwią­za­ny z cho­ro­ba­mi wą­tro­by; wą­tro­bo­wy


SJP.pl


hepatyt

ko­mór­ka bu­dul­co­wa wą­tro­by


SJP.pl


hepać

po­tocz­nie:
1. ganić, besz­tać kogoś;
2. po­trzą­sać kimś lub czymś;
3. rzu­cać coś na zie­mię;
4. o je­dze­niu: od­bi­jać się; czkać, bekać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. hep­nąć)

 (1.1) rzad. cięż­ko pra­co­wać

 (1.2) rzad. łajać

 (1.3) rzad. rzu­cać o zie­mię

 (1.4) rzad. mieć czkaw­kę

 (1.5) rzad. od­bi­jać po zje­dze­niu lub wy­pi­ciu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny hepać się (dk. brak)

 (2.1) rzad. od­bi­jać się po je­dze­niu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Po wą­trób­ce za­wsze mi się hepie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hepanie n., hepnięcie n.

 czas. hepnąć dk.

Wiktionary


hepburn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­drey Hep­burn – bry­tyj­ska ak­tor­ka i dzia­łacz­ka hu­ma­ni­tar­na
  • Kat­ha­ri­ne Hep­burn – ak­tor­ka ame­ry­kań­ska, la­u­re­at­ka czte­rech Osca­rów
  • James Cur­tis Hep­burn – ame­ry­kań­ski le­karz i chrze­ści­jań­ski mi­sjo­narz, pa­mię­ta­ny jako twór­ca sy­ste­mu la­ty­ni­za­cji ję­zy­ka ja­poń­skie­go, zna­ne­go jako tran­skryp­cja Hep­bur­na
  • Hep­burn – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Page w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Hep­burn – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w Har­din Co­un­ty, w Ohio, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Hep­burn – miej­sco­wość w hrab­stwie Nort­hum­ber­land (An­glia)
  • Gmina Hep­burn, ang. Hep­burn Towns­hip – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Ly­co­ming w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Tran­skryp­cja Hep­bur­na – tran­skryp­cja pisma i dźwię­ków ję­zy­ka ja­poń­skie­go na al­fa­bet ła­ciń­ski

Wikipedia


hepnąć

po­tocz­nie:
1. zga­nić, zbesz­tać kogoś;
2. po­trząs­nąć kimś lub czymś;
3. rzu­cić coś na zie­mię;
4. o je­dze­niu: odbić się; czknąć, be­knąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. hepać)

 (1.1) rzad. po­ła­jać

 (1.2) rzad. rzu­cić o zie­mię

 (1.3) rzad. czknąć

 (1.4) rzad. odbić po je­dze­niu lub wy­pi­ciu

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Cza­sem mi się zda­rza, że ukrad­kiem hepnę po wy­pi­ciu coca-coli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hepanie n., hepnięcie n.

 czas. hepać ndk.

Wiktionary


hepster

hip­ster, hip­sters; rzad­ko:
1. osoba pod­kre­śla­ją­ca swoją ory­gi­nal­ność i in­dy­wi­du­al­ność nie­ty­po­wym ubio­rem oraz za­in­te­re­so­wa­niem sztu­ką al­ter­na­tyw­ną;
2. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry miej­skiej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, po­wią­za­nej z fa­scy­na­cją kul­tu­rą mu­rzyń­ską i jaz­zem


SJP.pl


heptachord

skala sied­mio­stop­nio­wa, czyli zło­żo­na z 7 dźwię­ków w obrę­bie ok­ta­wy; hep­ta­to­ni­ka


SJP.pl


heptagon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na o sied­miu ką­tach i sied­miu bo­kach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛpˈtaɡɔ̃n, AS: χeptagõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedmiobok, siedmiokąt

Wiktionary


heptagonalny

→ hep­ta­gon; sied­mio­kąt­ny, sied­mio­bocz­ny


SJP.pl


heptagonowy

o kształ­cie hep­ta­go­nu; hep­ta­go­nal­ny, sied­mio­bocz­ny, sied­mio­kąt­ny


SJP.pl


heptagram

ro­dzaj wie­lo­ką­ta gwiaź­dzi­ste­go zło­żo­ne­go z sied­miu linii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fi­gu­ra w kształ­cie re­gu­lar­nej sied­mio­ra­mien­nej gwia­zdy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) septagram, septegram, septogram

Wiktionary


heptametr

miara wier­sza, równa sied­miu sto­pom me­trycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. wiersz o sied­miu sto­pach me­trycz­nych

Wiktionary

Hep­ta­metr (sied­mio­sto­po­wiec) – me­trum, które dzie­li się na sie­dem stóp.

W li­te­ra­tu­rze pol­skiej wy­stę­pu­ją hep­ta­me­try tro­che­icz­ne (czter­na­stoz­gło­sko­we) SsSsSsSs//SsSsSs i jam­bicz­ne (pięt­na­stoz­gło­sko­we) sSsSsSsS//sSsSsSs. Hep­ta­me­trem jam­bicz­nym Sta­ni­sław Cie­siel­czuk na­pi­sał wiersz List z to­mi­ku Pies kos­mo­su:

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wiersz siedmiostopowy

Wiktionary


heptan

siód­my wę­glo­wo­dór na­sy­co­ny w sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­nym al­ka­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, alkan, be­zbarw­na, tok­sycz­na ciecz;

Wiktionary

Hep­tan, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­nów. Ma po­stać be­zbarw­nej, lot­nej i łat­wo­pal­nej cie­czy, jest nie­roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, a roz­pu­szcza się w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych. Otrzy­mu­je się go przez de­sty­la­cję frak­cjo­nu­ją­cą ropy naf­to­wej. Sta­no­wi wzo­rzec o war­to­ści 0 do oz­na­cza­nia licz­by ok­ta­no­wej. Sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik, śro­dek znie­czu­la­ją­cy i re­a­gent. W wy­ni­ku cy­kli­za­cji i aro­ma­ty­za­cji można z niego otrzy­my­wać to­lu­en, jed­nak nie jest to me­to­da opła­cal­na eko­no­micz­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­je dzie­więć izo­me­rów hep­ta­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛptãn, AS: χeptãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izoheptan m., neoheptan m.

Wiktionary


heptanowy

→ hep­tan


SJP.pl

Patrz:

heptan

heptaploid

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ma­ją­cy w ją­drach ko­mó­rek so­ma­tycz­nych sie­dem ze­spo­łów chro­mo­so­mów


SJP.pl


heptaptyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. sied­mio­czę­ścio­we ma­lo­wi­dło lub pła­sko­rzeź­ba

Wiktionary


heptarchia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. grupa wczes­noś­red­nio­wiecz­nych kró­lestw an­glo­sa­skich na te­re­nie An­glii

Wiktionary

Hep­tar­chia ( Hep­tar­chy, gr. "sied­mio­władzt­wo", "heptá–"sie­dem, "archḗ"–wła­dza) – okres w hi­sto­rii An­glii od VI do IX w., w cza­sie któ­re­go na te­re­nie kraju ist­nia­ło sie­dem kró­lestw za­ło­żo­nych przez An­glo­sa­sów, choć licz­ba państw an­glo­sa­skich, cią­gle wal­czą­cych mię­dzy sobą, ule­ga­ła zmia­nie na prze­strze­ni lat. W IX w. zo­sta­ły na­je­cha­ne i czę­ścio­wo pod­bi­te przez wo­jow­ni­ków duń­skich i nor­we­skich, a w X w. osta­tecz­nie zjed­no­czo­ne przez Wes­sex.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od po­ło­wy VIII wieku do po­cząt­ków IX wieku Mer­cja była pań­stwem-he­ge­mo­nem hep­tar­chii.

Wiktionary


heptatonika

skala sied­mio­stop­nio­wa, czyli zło­żo­na z 7 dźwię­ków w obrę­bie ok­ta­wy; hep­ta­chord


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. skala zło­żo­na z sied­miu ko­lej­nych dźwię­ków w obrę­bie ok­ta­wy

Wiktionary

Hep­ta­to­ni­ka, hep­ta­chord – w mu­zy­ko­lo­gii ter­min okre­śla­ją­cy każdą skalę mu­zycz­ną zbu­do­wa­ną z sied­miu stop­ni, np. skale du­ro­wa i mo­lo­wa z sy­ste­mu funk­cyj­ne­go, skale mo­dal­ne.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) heptachord, skala siedmiostopniowa

Wiktionary


hepten

alken o sied­miu ato­mach węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl


heptoda

lampa sied­mio­e­lek­tro­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. lampa elek­tro­no­wa z sied­mio­ma elek­tro­da­mi, tj. ka­to­dą, anodą i pię­cio­ma siat­ka­mi

Wiktionary

Hep­to­da – lampa elek­tro­no­wa za­wie­ra­ją­ca sie­dem elek­trod – pięć sia­tek (stąd inna nazwa: pen­ta­grid) oraz anodę i ka­to­dę.

Wikipedia


heptoza

cu­kier pro­sty, któ­re­go czą­stecz­ka za­wie­ra sie­dem ato­mów węgla i tlenu


SJP.pl


heptyn

alkin o sied­miu ato­mach węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl

Hep­tyn – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny, na­le­żą­cy do sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­ne­go al­ki­nów o pro­stym łań­cu­chu.

Ist­nie­ją 3 izo­me­ry hep­ty­nu róż­nią­ce się po­ło­że­niem wią­za­nia po­trój­ne­go:

Wikipedia


hera

1. śro­do­wi­sko­wo o he­ro­i­nie (ace­ty­lo­wej po­chod­nej mor­fi­ny, sil­nie i szyb­ko uza­leż­nia­ją­ce­go nar­ko­tycz­ne­go leku prze­ciw­bó­lo­we­go);
2. kra­so­pa­ni hera - owad z rzędu mo­ty­li, chro­nio­ny w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni mał­żeństw, wier­no­ści mał­żeń­skiej, ko­biet za­męż­nych i wdów, mał­żon­ka Zeusa;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 103;

Wiktionary

Hera ( Ἥρα Hēra, Hera, Iuno, Juno, Ju­no­na) – w mi­to­lo­gii grec­kiej trze­cia córka Kro­no­sa i Rei, żona Zeusa.

We­dług niek­tó­rych źró­deł była trze­cią mał­żon­ką wład­cy bogów, po Me­ty­dzie (Metis) i Te­mi­dzie. Była rów­nież kró­lo­wą Olim­pu, bo­gi­nią nie­bios i płod­no­ści, pa­tron­ką ma­cie­rzyń­stwa, opie­kun­ką mał­żeń­stwa, pię­kna i ro­dzi­ny, a także sio­strą Zeusa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hera ucho­dzi­ła m.in. za zaz­dros­ną i mści­wą, zwła­szcza w sto­sun­ku do swych ry­wa­lek (Io, La­to­ny, Se­me­le).

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Hery były: dia­dem, berło, lilia, nie­śmier­tel­nik (su­chok­wiat), gra­nat, paw, ku­kuł­ka i krowa.

 (1.1) Herze stale to­wa­rzy­szy­ły jej córki, Ej­lej­ty­ja i Hebe.

 (1.2) Hera po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛra, AS: χera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herajon mrz., Heraje nmos.

 przym. Herzyn, herajski

Wiktionary


heracki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z He­ra­tem, do­ty­czą­cy He­ra­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Herat mrz.

Wiktionary


herajon

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rel. hist. świą­ty­nia grec­ka, miej­sce kultu Hery;

Wiktionary

He­ra­jon – świą­ty­nia poś­wię­co­na grec­kiej bo­gi­ni Herze. He­ra­jo­ny spo­ty­ka­ne są w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go i na Bli­skim Wscho­dzie. Do naj­słyn­niej­szych za­li­cza­ją się:

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) Hera ż.

Wiktionary


herajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny bo­gi­nią Herą, do­ty­czą­cy bo­gi­ni Hery

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hera ż., Heraje nmos., herajon m.

 przym. Herzyn

Wiktionary


heraklea

nazwa około 40 sta­ro­żyt­nych miast grec­kich; He­ra­kle­ja


SJP.pl


herakleja

nazwa około 40 sta­ro­żyt­nych miast grec­kich; He­ra­klea


SJP.pl


heraklejski

→ He­ra­kles


SJP.pl

Patrz:

Herakles

herakles

mit. gr. heros grec­ki; Her­ku­les (forma zla­ty­ni­zo­wa­na)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) mitgr. mi­tycz­ny heros;

Wiktionary

He­ra­kles (gr. Ἡρακλῆς, trl. Hēraklēs, gr. Ἡρακλέης, trl. Hērakléēs, Her­cu­les), Al­ki­des, Pa­laj­mon – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z he­ro­sów, syn Zeusa i śmier­tel­nicz­ki Alk­me­ny. Jego rzym­skim od­po­wied­ni­kiem był Her­ku­les. Znany był z wiel­kiej siły, wa­lecz­no­ści, mę­stwa, za­pa­śnict­wa i umie­jęt­no­ści wo­jen­nych, zwła­szcza cel­ne­go strze­la­nia z łuku. Lu­bia­ny przez Zeusa i Atenę, był prze­śla­do­wa­ny przez zaz­dros­ną Herę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Lew bywa w le­gen­dach iden­ty­fi­ko­wa­ny z lwem ne­mej­skim, któ­re­go po­ko­nał He­ra­kles.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈraklɛs, AS: χerakles

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Alkides, Palajmon, mitrzym. Herkules

Wiktionary


heraklesowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do He­ra­kle­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


heraklida

po­to­mek He­ra­kle­sa


SJP.pl


heraklijski

→ He­ra­kliusz


SJP.pl

Patrz:

Herakliusz

heraklion

mia­sto w Gre­cji; Ira­klion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Kre­cie;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ira­klio.

He­ra­klion, także Ira­klion (gr. Ηράκλειο, "Ira­klio"), d. Me­ga­lo­ka­stro / Can­dia / Kan­dia – naj­więk­sze mia­sto i sto­li­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Krety oraz jed­nost­ki re­gio­nal­nej He­ra­klion. Piąte co do wiel­ko­ści mia­sto w Gre­cji, li­czą­ce 179 302 miesz­kań­ców (na rok 2021) oraz 211 370 miesz­kań­ców w całym ob­sza­rze me­tro­po­li­tal­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mie­siąc oble­ga­li­śmy mury He­ra­klio­nu.

 (1.1) Sa­mo­lot do He­ra­klio­nu zo­stał od­wo­ła­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Kandia

Wiktionary


heraklit

ma­te­riał bu­dow­la­ny


SJP.pl

He­ra­klit z Efezu ( Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος "He­ra­kle­i­tos ho Ep­he­sios"), (ur. ok. 540 p.n.e., zm. ok. 480 p.n.e.) – pre­so­kra­tycz­ny fi­lo­zof grec­ki, za­li­cza­ny do joń­skich fi­lo­zo­fów przy­ro­dy, uro­dzo­ny w mie­ście Efez, w Jonii, u wy­brze­ży Azji Mniej­szej. Autor pism kos­mo­lo­gicz­nych, po­li­tycz­nych i te­o­lo­gicz­nych.

Wikipedia


heraklitejski

he­ra­kli­to­wy;
1. od­no­szą­cy się do he­ra­kli­tyz­mu, fi­lo­zo­fii gło­szą­cej wiecz­ną i po­wszech­ną zmien­ność wszyst­kie­go;
2. w prze­no­śni: zmien­ny, płyn­ny


SJP.pl


heraklitowy

he­ra­kli­tej­ski;
1. od­no­szą­cy się do he­ra­kli­tyz­mu, fi­lo­zo­fii gło­szą­cej wiecz­ną i po­wszech­ną zmien­ność wszyst­kie­go;
2. w prze­no­śni: zmien­ny, płyn­ny


SJP.pl


heraklityzm

dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na He­ra­kli­ta z Efezu gło­szą­ca wiecz­ną i po­wszech­ną zmien­ność wszel­kich rze­czy; wa­ria­bi­lizm


SJP.pl


herakliusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­ra­kliusz – imię
  • He­ra­kliusz – ce­sarz wschod­nio­rzym­ski 610-641
  • He­ra­kliusz – pa­triar­cha je­ro­zo­lim­ski 1180–1191
  • He­ra­kliusz – tra­ge­dia Pier­re’a Cor­ne­il­le’a
  • He­ra­kliusz – współ­ce­sarz w Ce­sar­stwie Bi­zan­tyń­skim od 659 roku
  • He­ra­kliusz – eg­zar­cha Kar­ta­gi­ny

Wikipedia

Powiązane:

 przym. heraklijski

Wiktionary


herakliuszostwo

He­ra­kliusz z mał­żon­ką; He­ra­kliu­szo­wie


SJP.pl


herakliuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


herakliuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do He­ra­kliu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


herald

imię mę­skie


SJP.pl

He­rald – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Sa­cra­men­to.

Wikipedia


herald.

skrót od: he­ral­dy­ka, he­ral­dycz­ny


SJP.pl

skrót

 (1.1) = he­rald. he­ral­dy­ka, he­ral­dycz­ny

Wiktionary


heraldyczka

→ he­ral­dyk


SJP.pl

Patrz:

heraldyk

heraldyczny

zwią­za­ny z her­ba­mi i ro­da­mi szla­chec­ki­mi; her­bo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy he­ral­dy­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed 66 laty pro­fe­sor Ka­miń­ski w cał­ko­wi­tej zgo­dzie z kla­sycz­ny­mi re­gu­ła­mi sztu­ki he­ral­dycz­nej do­pa­so­wał kształt godła do za­ry­su tar­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛralˈdɨt͡ʃnɨ, AS: χeraldyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heraldyka ż.

Wiktionary


heraldyk

spe­cja­li­sta w za­kre­sie he­ral­dy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) he­rald. znaw­ca he­ral­dy­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heraldyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. herbopis, herbopisarz

Wiktionary


heraldyka

nauka o her­bach i ro­dach szla­chec­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) he­rald. nauka o her­bach i ro­dach szla­chec­kich;

Wiktionary

He­ral­dy­ka – jedna z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, zaj­mu­je się ba­da­niem roz­wo­ju i zna­cze­nia oraz za­sa­da­mi kształ­to­wa­nia się her­bów. Wy­wo­dzi się od słowa he­rold – oz­na­cza­ją­ce­go urzęd­ni­ka dwor­skie­go, wy­wo­łu­ją­ce­go naz­wi­ska ry­ce­rzy bio­rą­cych udział w tur­nie­jach. W in­nych ję­zy­kach eu­ro­pej­skich na­zy­wa­na jest po­dob­nie (ang. "he­ral­dry", fr. "he­ral­di­que", niem. "He­ral­dik").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­ral­dy­ka jest jedną z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heraldyk m., heraldyczność ż.

 przym. heraldyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) herboznawstwo

Wiktionary


herat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­nim Af­ga­ni­sta­nie, w pro­win­cji Herat;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Herat ( ‏هرات‎) – mia­sto w za­chod­nim Af­ga­ni­sta­nie, w pro­win­cji Herat. Po­ło­żo­ny w uro­dzaj­nej do­li­nie rzeki Hari Rod, wy­pły­wa­ją­cej z gór cen­tral­ne­go Af­ga­ni­sta­nu do pu­sty­ni Kara-kum w Turk­me­ni­sta­nie. Jest trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem Af­ga­ni­sta­nu, waż­nym oś­rod­kiem hand­lo­wym (zna­nym z pro­duk­cji wina) i ko­mu­ni­ka­cyj­nym. Sza­co­wa­na licz­ba miesz­kań­ców w roku 2015 wy­nio­sła około 808 tys. Miesz­kań­cy to głów­nie Ta­dży­cy. Drugą pod wzglę­dem li­czeb­no­ści grupą et­nicz­ną są Pasz­tu­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­pro­wa­dzi­łam się do He­ra­tu wios­ną 2021.

 (1.2) Pro­win­cja Herat dzie­li się na 15 dy­stryk­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. heracki

Wiktionary


herb

1. dzie­dzicz­ny znak rodu szla­chec­kie­go,
2. godło umie­szcza­ne na fla­gach, mo­ne­tach itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) he­rald. dzie­dzicz­ny znak szla­chec­ki;

 (1.2) he­rald. godło miej­skie, pań­stwo­we, re­gio­nal­ne, fir­mo­we

Wiktionary

Zo­bacz też: Herb (Wara).

Herb – he­ral­dycz­ny pro­jekt wi­zu­al­ny umie­szczo­ny na tar­czy, rów­nież znak roz­poz­naw­czo-bo­jo­wy, wy­wo­dzą­cy się z sym­bo­li­ki he­ro­icz­nej lub zna­ków włas­no­ścio­wych. Od XII w. usta­la­ny we­dług ści­słych reguł he­ral­dycz­nych, peł­nią­cy funk­cję wy­róż­ni­ka po­je­dyn­czej osoby, stanu ry­cer­skie­go (póź­niej szla­chec­kie­go w for­mie rodów ary­sto­kra­tycz­nych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­cie­lem Al­wer­ni był Krzysz­tof Ko­ry­ciń­ski, herbu Topór, kasz­te­lan woj­nic­ki, wła­ści­ciel Po­rę­by Że­go­ty.

 (1.2) Od­cisk pie­czę­ci z her­bem nie może być umie­szcza­ny na do­ku­men­tach urzę­do­wych w spra­wach z za­kre­su ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrp, AS: χerp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbarz m.

 przym. herbowy

 skr. h.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klejnot herbowy

 (1.2) godło

Wiktionary


herb.

skrót od: her­barz


SJP.pl


herba

z ła­ci­ny: ziele; okre­śle­nie sto­so­wa­ny głów­nie na re­cep­tach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gosia Herba – pol­ska ilu­stra­tor­ka
  • Kry­stian Herba – pol­ski spor­to­wiec spe­cja­li­zu­ją­cy się w tria­lu ro­we­ro­wym
  • Ro­bert Herba – pol­ski in­ży­nier, kie­row­ca raj­do­wy, aktor i ka­ska­der
  • Ry­szard Herba – pol­ski aktor
  • (880) Herba – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


herbaciano

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem her­ba­cia­nej barwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuch­nia, po­ma­lo­wa­na przez wujka Ka­ro­la na her­ba­cia­no, pre­zen­to­wa­ła się zna­ko­mi­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. herbaciany

Wiktionary


herbaciany

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy her­ba­ty, zwią­za­ny z her­ba­tą, za­wie­ra­ją­cy do­miesz­kę her­ba­ty

 (1.2) ma­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wo­żół­ty lub po­ma­rań­czo­wo­brą­zo­wy, taki jak kolor na­pa­ru z su­szo­nych liści her­ba­ty

 (1.3) przy­po­mi­na­ją­cy her­ba­tę w za­pa­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzew­ko her­ba­cia­ne jest za­wsze zie­lo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrbaˈt͡ɕãnɨ, AS: χerbaćãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbacina ż., herbata ż., herbatka ż., herbaciarnia ż., herbatnica ż., herbaciarz mos., herbaciarka ż., herbatnik mrz., herbatniczek mrz.

 przym. herbatowy, herbatnikowy

 przysł. herbaciano

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. herbatni

Wiktionary


herbaciara

po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka her­ba­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mi­ło­śnicz­ka picia her­ba­ty

Wiktionary


herbaciarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pa­rze­niem her­ba­ty w biu­rach


SJP.pl


herbaciarnia

lokal, gdzie ser­wu­je się her­ba­tę, cia­sta, de­se­ry itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. lokal ga­stro­no­micz­ny spe­cja­li­zu­ją­cy się w po­da­wa­niu her­ba­ty

Wiktionary

Her­ba­ciar­nia – lokal ga­stro­no­micz­ny typu uzu­peł­nia­ją­ce­go, w któ­rym po­da­wa­na jest prze­de wszyst­kim her­ba­ta wraz z do­dat­ka­mi.

Pier­wsze her­ba­ciar­nie i ka­wiar­nie po­ja­wi­ły się w Eu­ro­pie w XVII wieku, jako miej­sca spot­kań i wy­mia­ny in­for­ma­cji. Her­ba­ciar­nia jest naj­czę­ściej lo­ka­lem z ob­słu­gą kel­ner­ską. Głów­ny asor­ty­ment (oprócz her­ba­ty w dużym wy­bo­rze) sta­no­wią wy­ro­by cu­kier­ni­cze, prze­ką­ski, na­po­je be­zal­ko­ho­lo­we oraz cza­sem ni­sko­pro­cen­to­we na­po­je al­ko­ho­lo­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­my się w her­ba­ciar­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrbaˈt͡ɕarʲɲa, AS: χerbaćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbacina ż., herbata ż., herbatka ż., herbaciarka ż., herbatnik m.

 przym. herbaciany

Wiktionary


herbaciarz

1. osoba lu­bią­ca her­ba­tę;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się pa­rze­niem her­ba­ty w biu­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. mi­ło­śnik picia her­ba­ty

Wiktionary


herbacina

marna her­ba­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. kiep­ska, marna her­ba­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pa­rzył nędz­ną her­ba­ci­nę i usiadł w fo­te­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbata ż., herbatka ż., herbaciarka ż., herbaciarnia ż., herbaciarz mos., herbarium n., herbatnik mrz.

 przym. herbaciany, herbaciarski, herbatnikowy

Wiktionary


herbapol

Her­ba­pol – przed­się­bior­stwa w Pol­sce zaj­mu­ją­ce się przet­wór­stwem ziół i pro­duk­cją z nich pre­pa­ra­tów spo­żyw­czych, lecz­ni­czych i kos­me­tycz­nych.

Pow­sta­ły w la­tach 40. XX wieku jako przed­się­bior­stwa pań­stwo­we. W la­tach 1947–1982 funk­cjo­no­wa­ło "Zjed­no­cze­nie Prze­my­słu Zie­lar­skie­go „Her­ba­pol”" z sie­dzi­bą w War­sza­wie przy ul. Kru­czej 24/26.

Wikipedia


herbarium

1. zbiór za­su­szo­nych i upo­rząd­ko­wa­nych ro­ślin; ziel­nik, her­barz;
2. in­sty­tu­cja gro­ma­dzą­ca zbio­ry ziel­ni­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. ziel­nik z uło­żo­ny­mi i opi­sa­ny­mi ro­śli­na­mi;

 (1.2) bot. in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się gro­ma­dze­niem oka­zów ziel­ni­ko­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbie­ra­ne do her­ba­rium ro­śli­ny, zaraz po zbio­rze roz­kła­da­ne są mię­dzy pa­pie­ro­wy­mi kart­ka­mi chło­ną­cy­mi wil­goć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbacina ż., herbata ż., herbarz mrz.

Wiktionary


herbartowski

szko­ła her­bar­tow­ska - sy­stem dy­dak­tycz­ny stwo­rzo­ny przez Jana Her­bar­ta, któ­re­go naj­wyż­szym celem było kształ­to­wa­nie mo­ral­nie sil­nych cha­rak­te­rów; szko­ła tra­dy­cyj­na


SJP.pl


herbartyzm

kon­cep­cja pe­da­go­gi­ki opra­co­wa­na przez J.F. Her­bar­ta, za­kła­da­ją­ca stałe, ko­lej­ne etapy pro­ce­su na­u­cza­nia: przy­go­to­wa­nie i przed­sta­wie­nie ma­te­ria­łu, usy­ste­ma­ty­zo­wa­nie nowej wie­dzy, nauka jej wy­ko­rzy­sta­nia


SJP.pl


herbarz

1. książ­ka za­wie­ra­ją­ca zbiór i opis her­bów;
2. ziel­nik; her­ba­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. księ­ga opi­su­ją­ca i pre­zen­tu­ją­ca herby;

 (1.2) daw. księ­ga o zio­łach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­barz (ziel­nik, her­ba­rium) – dawne okre­śle­nie książ­ki za­wie­ra­ją­cej ry­sun­ki i opisy ro­ślin, głów­nie lecz­ni­czych.
  • Her­barz – dzie­ło za­wie­ra­ją­ce ry­sun­ki i opisy her­bów rodów, miast, wo­je­wództw.
  • Her­barz Sche­i­ble­rów – nie­miec­ki rę­ko­pi­śmien­ny her­barz.
  • Her­barz Gel­drii – jeden z naj­star­szych za­cho­wa­nych eu­ro­pej­skich her­ba­rzy.
  • Her­barz Zło­te­go Runa – jedno z waż­niej­szych za­gra­nicz­nych źró­deł pol­skiej he­ral­dy­ki śred­nio­wiecz­ne.
  • He­ral­dy­ka – nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii, zaj­mu­ją­ca się her­ba­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛrbaʃ, AS: χerbaš

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. herb m.; przym. herbowy

 (1.2) rzecz. herbarium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zielnik, herbarium

Wiktionary


herbata

1. ro­śli­na po­cho­dzą­ca z po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, z liści i pącz­ków któ­rej spo­rzą­dza się aro­ma­tycz­ny napar;
2. napój z su­szo­nych liści her­ba­ty; jedna por­cja na­po­ju;
3. napar z ziół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. wiecz­nie zie­lo­na ro­śli­na z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­mel­lia|ref=tak., zwła­szcza nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­mel­lia si­nen­sis|ref=tak.;

 (1.2) susz z pąków lub liści her­ba­ty (1.1) słu­żą­cy do przy­go­to­wa­nia na­po­ju

 (1.3) kulin. napój, napar z her­ba­ty (1.2);

 (1.4) kulin. napój, napar z ziół lub owo­ców in­nych niż her­ba­ta (1.2)

 (1.5) po­po­łud­nio­we spot­ka­nie to­wa­rzy­skie przy stole, czę­sto przy her­ba­cie (1.3)

Wiktionary

Her­ba­ta – napar przy­rzą­dza­ny z liści i pąków grupy ro­ślin, na­zy­wa­nych tą samą nazwą, na­le­żą­cych do ro­dza­ju ka­me­lia ("Ca­mel­lia"). Ro­śli­ny te są do sie­bie po­dob­ne, trak­to­wa­ne jako odręb­ne ga­tun­ki lub od­mia­ny jed­ne­go ga­tun­ku – her­ba­ty chiń­skiej ("Ca­mel­lia si­nen­sis"). Daw­niej za­li­cza­no je do ro­dza­ju "Thea", róż­nią się od in­nych ka­me­lii za­war­to­ścią sub­stan­cji swo­i­stych i kil­ko­ma drob­ny­mi ce­cha­mi mor­fo­lo­gicz­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy byłem w Chi­nach, wi­dzia­łem plan­ta­cja­an­ta­cję her­ba­ty.

 (1.2) Trze­ba na­sy­pać tro­chę her­ba­ty do czaj­nicz­ka.

 (1.3) Uwa­żam, że her­ba­ta jest najs­macz­niej­szym na­po­jem pod słoń­cem.

 (1.4) Her­ba­ta mię­to­wa do­brze ci zrobi na ból żo­łąd­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrˈbata, AS: χerbata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbaciarka ż., herbaciarnia ż., herbaciarz mos., herbacina ż., herbarium n., herbatnik mrz.

:: zdrobn. herbatka ż.

 przym. herbaciany, herbaciarski, herbatnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Górny Śląsk tyj, harbata; gw. Poznań arbata; gwara. więzienna czaj

 (1.4) napar

 (1.5) herbatka

Wiktionary


herbatka

zdrob­nie­nie od: her­ba­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: her­ba­ta

 (1.2) pot. to­wa­rzy­skie spot­ka­nie przy her­ba­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po her­bat­ce pój­dzie­my się przejść do parku.

 (1.1) Na­pił­bym się her­bat­ki z cy­tryn­ką.

 (1.2) Ho­no­ra­ta do dzi­siaj wspo­mi­na her­bat­ki u cioci Czesi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrˈbatka, AS: χerbatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbacina ż., herbata ż., herbaciarnia ż.

 przym. herbaciany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kawka

Wiktionary


herbatkować

po­tocz­nie: pić her­ba­tę


SJP.pl


herbatkowy

→ her­bat­ka


SJP.pl

Patrz:

herbatka

herbatnica

na­czy­nie na susz her­ba­cia­ny


SJP.pl


herbatniczek

zdrob­nia­le o her­bat­ni­ku


SJP.pl


herbatnik

kru­che ciast­ko po­da­wa­ne do kawy lub her­ba­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. suche, dość twar­de ciast­ko pszen­ne w kształ­cie ząb­ko­wa­ne­go pro­sto­ką­ta, po­da­wa­ne zwy­kle do her­ba­ty lub kawy;

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. czaj­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) więz. kum­pel z celi, osoba, która her­bat­ni­ku­je

Wiktionary

Her­bat­nik – pie­czo­ny pro­dukt kon­sump­cyj­ny, po­sia­da­ją­cy formę ma­łych i twar­dych, cza­sa­mi sło­dzo­nych cia­ste­czek na bazie mąki, tłu­szczu (np. masła), cukru i środ­ków spulch­nia­ją­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stole le­ża­ła ot­war­ta pacz­ka her­bat­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrˈbatʲɲik, AS: χerbatʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbacina ż., herbaciarnia ż., herbata ż., herbaciarz m., herbaciarka ż.

 czas. herbatnikować ndk.

 przym. herbatnikowy, herbaciany

Wiktionary


herbatniki

kru­che ciast­ko po­da­wa­ne do kawy lub her­ba­ty


SJP.pl


herbatnikować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) więz. dzie­lić się przy­dzia­ła­mi z pa­czek przy­sy­ła­nych od ro­dzi­ny, naj­czę­ściej ze współ­więź­nia­mi z celi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbatnik mos.

Wiktionary


herbatnikowy

→ her­bat­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od: her­bat­nik

Wiktionary

Patrz:

herbatnik

Przykłady

 (1.1) Robię pro­sty ser­nik na zimno na her­bat­ni­ko­wym spo­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrbatʲɲiˈkɔvɨ, AS: χerbatʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herbacina ż., herbata ż., herbatnik

 przym. herbaciany

Wiktionary


herbatoholiczka

ko­bie­ta uwiel­bia­ją­ca pić her­ba­tę


SJP.pl


herbatoholik

osoba uwiel­bia­ją­ca pić her­ba­tę


SJP.pl


herbatoholizm

za­mi­ło­wa­nie do picia her­ba­ty


SJP.pl


herbatomat

au­to­mat do sprze­da­ży her­ba­ty


SJP.pl


herbatowate

o ce­chach her­ba­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Her­ba­to­wa­te, ka­me­lio­wa­te ("The­a­ce­ae" D. Don) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu wrzo­sow­ców. Za­li­cza się do niej ok. 240 ga­tun­ków łą­czo­nych w 8–9 ro­dza­jów. Ro­śli­ny te są naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne w Azji Wschod­niej i Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, ale wy­stę­pu­ją też w tro­pi­kal­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej, się­ga­jąc na pół­noc do po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


herbatowaty

o ce­chach her­ba­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


herbatowce

rząd ro­ślin dwu­li­ścien­nych; ka­me­liow­ce


SJP.pl

Her­ba­tow­ce, ka­me­liow­ce (The­a­les Lindl. 1833, Gut­ti­fe­ra­les) - rząd prze­waż­nie ro­ślin drze­wia­stych na­le­żą­cy do klasy dwu­li­ścien­nych. Za­li­cza się do niego ponad 2000 ga­tun­ków ros­ną­cych w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych.

Wikipedia


herbatowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin dwu­li­ścien­nych; ka­me­lio­wiec


SJP.pl


herbatowy

daw­niej: her­ba­cia­ny


SJP.pl


herbatox

nazwa hand­lo­wa her­ba­ty zio­ło­wej wspie­ra­ją­cej tra­wie­nie, me­ta­bo­lizm i de­tok­sy­ka­cję or­ga­niz­mu


SJP.pl


herbert

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Her­bert – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, "Her­bert". Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „bły­szczą­cy”, „ja­śnie­ją­cy”. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Her­bert, pu­stel­nik z Cum­ber­land wspo­mi­na­ny 20 marca.

Obocz­ną formą imie­nia jest He­ry­bert, niem. "He­ri­bert". Nie na­le­ży łą­czyć obu tych imion.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛrbɛrt, AS: χerbert

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Herbercik m., Bercik m.

Wiktionary


herbertostwo

Her­bert z mał­żon­ką; Her­ber­to­wie


SJP.pl


herbertowie

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


herbertowski

taki jak u Zbi­gnie­wa Her­ber­ta, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Zbi­gnie­wa Her­ber­ta


SJP.pl


herbertowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Her­ber­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


herbianin

miesz­ka­niec Her­bów (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Her­bów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Herby nmos.

:: fż. herbianka ż.

 przym. herbski

Wiktionary


herbianka

miesz­kan­ka Her­bów (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Her­bów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Herby nmos.

:: fm. herbianin m.

 przym. herbski

Wiktionary


herbicyd

che­micz­ny śro­dek ochro­ny ro­ślin o dzia­ła­niu chwa­sto­bój­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. ogrod. roln. pe­sty­cyd do zwal­cza­nia chwa­stów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta babka tak dużo nap­si­ka­ła tego her­bi­cy­du, że sama się za­tru­ła i tra­fi­ła na od­dział tok­sy­ko­lo­gicz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrˈbʲit͡sɨt, AS: χerbʹicyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. herbicydowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środek chwastobójczy

Wiktionary


herbicydowy

ma­ją­cy w swoim skła­dzie her­bi­cy­dy; chwa­sto­bój­czy


SJP.pl


herbie

1. dzie­dzicz­ny znak rodu szla­chec­kie­go,
2. godło umie­szcza­ne na fla­gach, mo­ne­tach itp.


SJP.pl


herbik

zdrob­nie­nie od: herb


SJP.pl


herbolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o bio­lo­gii, eko­lo­gii i zwal­cza­niu chwa­stów


SJP.pl


herbologia

nauka o bio­lo­gii, eko­lo­gii i zwal­cza­niu chwa­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. biol. nauka przy­rod­ni­cza o chwa­stach i ich zwal­cza­niu;

Wiktionary

Her­bo­lo­gia – nauka o bio­lo­gii, eko­lo­gii i zwal­cza­niu chwa­stów. Her­bo­lo­gia sta­no­wi jeden z dzia­łów ochro­ny ro­ślin, obej­mu­je takie za­gad­nie­nia jak:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. herbolog m., herbolożka ż.

 przym. herbologiczny

 przysł. herbologicznie

Wiktionary


herbopis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. he­rald. czło­wiek pi­szą­cy o her­bach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) herbopisarz; współcz. heraldyk

Wiktionary


herbopisarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. he­rald. zob. her­bo­pis.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. herbopis; współcz. heraldyk

Wiktionary


herboryzacja

gro­ma­dze­nie ro­ślin w ce­lach na­u­ko­wych


SJP.pl


herbowy

→ herb


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy her­bów, zwią­za­ny z her­bem, her­ba­mi

 (1.2) pie­czę­tu­ją­cy się her­bem, uży­wa­ją­cy herbu

Wiktionary

Patrz:

herb

Powiązane:

 rzecz. herb m., herbarz mrz.

Wiktionary


herbski

przy­miot­nik od: Herby (wieś pod Czę­sto­cho­wą)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Her­bów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Herby nmos., herbianin m., herbianka ż.

Wiktionary


herbst

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Herbst – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie In­dia­na
  • Ed­ward Herbst (1844-1921) – prze­my­sło­wiec pol­ski
  • Ilan Herbst (ur. 1968) – iz­ra­el­ski bry­dży­sta
  • Irena Herbst (ur. 1946) – pol­ska eko­no­mist­ka, wi­ce­mi­ni­ster
  • Jo­hann An­dre­as Herbst (ok. 1588-1666) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Jo­hann Frie­drich Wil­helm Herbst (1743-1807) – nie­miec­ki na­tu­ra­li­sta, en­to­mo­log
  • Karel Herbst (ur. 1943) – bi­skup
  • Krzysz­tof Herbst (ur. 1943) – pol­ski so­cjo­log
  • Lot­har Herbst (1940-2000) – pol­ski poeta, dzia­łacz an­ty­ko­mu­ni­stycz­nej opo­zy­cji
  • Ma­tyl­da Herbst (1856-1939) – fi­lan­trop­ka
  • Ofir Herbst (ur. 1971) – iz­ra­el­ski bry­dży­sta
  • Re­in­fried Herbst (ur. 1978) – au­striac­ki nar­ciarz al­pej­ski

Wikipedia


herburt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­burt, Her­bort, Ar­bort – imię mę­skie
  • Her­burt – herb szla­chec­ki
  • Her­burt – wzgó­rze (554 m n.p.m.) na Po­gó­rzu Prze­my­skim
  • Ro­dzi­na Her­bur­tów
  • Her­burt – po­wieść Zyg­mun­ta Kra­siń­skie­go z 1837.
  • Jan Her­burt (po 1524–1577) – pol­ski dy­plo­ma­ta i pi­sarz re­ne­san­so­wy
  • Jan Szczęs­ny Her­burt (1567–1616) – pi­sarz, dy­plo­ma­ta, poseł
  • Mi­ko­łaj Her­burt (zm. 1593) – kasz­te­lan prze­my­ski i ha­lic­ki
  • Piotr Her­burt (1485–1532) – sta­ro­sta biec­ki
  • Sta­ni­sław Her­burt (przed 1524–1584) – kasz­te­lan lwow­ski
  • Wa­len­ty Her­burt (1524–1572) – bi­skup prze­my­ski, dy­plo­ma­ta
  • Fry­de­ryk Her­burt (+1519) – obroń­ca So­ka­la

Wikipedia


herbut

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­but – pol­skie naz­wi­sko.
  • Igor Her­but (ur. 1990) – pol­ski pio­sen­karz, autor tek­stów i kom­po­zy­tor po­cho­dze­nia łem­kow­skie­go, za­ło­ży­ciel i wo­ka­li­sta ze­spo­łu LemON.
  • Józef Her­but (1933–2018) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, fi­lo­zof, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, ka­płan die­cez­ji opol­skiej, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki Ka­to­lic­kie­go Uni­wer­sy­te­tu Lu­bel­skie­go i Uni­wer­sy­te­tu Opol...

Wikipedia


herbuś

naz­wi­sko


SJP.pl


herby

1. dzie­dzicz­ny znak rodu szla­chec­kie­go,
2. godło umie­szcza­ne na fla­gach, mo­ne­tach itp.


SJP.pl

Herby – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w po­wie­cie lu­bli­niec­kim w wo­je­wództ­wie ślą­skim, sie­dzi­ba gminy Herby. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Na te­re­nie Herb znaj­du­je się kilka śred­niej wiel­ko­ści za­kła­dów prze­my­sło­wych i ma­ga­zy­no­wych. Mię­dzy cen­tral­ną czę­ścią miej­sco­wo­ści a sta­cją ko­le­jo­wą Herby Nowe zlo­ka­li­zo­wa­ny jest za­kład re­cy­klin­gu, daw­niej w tym miej­scu znaj­do­wa­ło się naj­więk­sze skła­do­wi­sko złomu w Pol­sce.

Wikipedia


herc

jed­nost­ka głów­na czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka miary czę­stot­li­wo­ści; sym­bol. Hz;

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. karc. kier, serce, czer­wień

Wiktionary

Herc (Hz) (niem. Hertz) – jed­nost­ka miary czę­stot­li­wo­ści w ukła­dzie SI (jed­nost­ka po­chod­na ukła­du SI) i w wielu in­nych, np. CGS, MKS i MKSA. De­fi­niu­je się ją jako licz­bę cykli na se­kun­dę:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­mio­no­wa czę­stot­li­wość sy­ste­mów elek­tro­e­ner­ge­tycz­nych w Eu­ro­pie wy­no­si 50 Hz (= pięć­dzie­siąt her­ców).

 (1.2) Alojz wy­grał herce z ręki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrt͡s, AS: χerc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Hz

 (1.2) kier, serce, czerwień

Wiktionary


herceg-bośnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie na Pół­wy­spie Bał­kań­skim ze sto­li­cą w Sa­ra­je­wie;

 (1.2) hist. polit. pań­stwo ist­nie­ją­ce pod­czas wojny w Bośni i Her­ce­go­wi­nie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrt͡sɛɡˈbɔɕɲa, AS: χerceg‿bośńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Herceg-Bośniak m., Herceg-Bośniaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bośnia i Hercegowina, Bośnia-Hercegowina

 (1.1) Chorwacka Republika Herceg-Bośni

Wiktionary


hercegowina

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Eu­ro­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie; część skła­do­wa pań­stwa Bo­śnia i Her­ce­go­wi­na;

Wiktionary

Her­ce­go­wi­na ( "Her­ce­go­vi­na"/Херцеговина) – re­gion ge­o­gra­ficz­no-hi­sto­rycz­ny w Al­pach Dy­nar­skich, obej­mu­ją­cy po­łud­nio­wą część pań­stwa Bo­śnia i Her­ce­go­wi­na.

W trak­cie roz­gry­wek dy­plo­ma­tycz­nych wiel­kich mo­carstw na prze­ło­mie XIX i XX wieku nazwa re­gio­nu wraz z ter­mi­nem Bo­śnia utr­wa­li­ła się jako okre­śle­nie te­ry­to­rium daw­ne­go os­mań­skie­go wi­la­je­tu bo­śniac­kie­go w zna­nej dziś po­sta­ci – „Bo­śnia i Her­ce­go­wi­na”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadąc z pół­no­cy Chor­wa­cji do Du­brow­ni­ka, prze­jeż­dża­li­śmy przez Her­ce­go­wi­nę.

 (1.1) Naj­więk­szym mia­stem Her­ce­go­wi­ny jest Mo­star.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrt͡sɛɡɔˈvʲĩna, AS: χercegovʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hercegowińczyk mos., Hercegowinka ż.

 przym. hercegowiński

Wiktionary


hercegowinka

miesz­kan­ka Her­ce­go­wi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Her­ce­go­wi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hercegowina ż.

:: fm. Hercegowińczyk mos.

 przym. hercegowiński

Wiktionary


hercegowińczyk

miesz­ka­niec Her­ce­go­wi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Her­ce­go­wi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hercegowina ż.

:: fż. Hercegowinka ż.

 przym. hercegowiński

Wiktionary


hercegowiński

zwią­za­ny z Her­ce­go­wi­ną, do­ty­czą­cy Her­ce­go­wi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Her­ce­go­wi­ną, do­ty­czą­cy Her­ce­go­wi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hercegowina ż., Hercegowińczyk m., Hercegowinka ż.

 przym. antyhercegowiński, prohercegowiński

Wiktionary


hercklekot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. ślą­skie pal­pi­ta­cja serca, ko­ła­ta­nie serca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ej, uwa­żej, bo herc­kle­ko­tów do­sto­niesz i gibis ci z ryja wy­du­pi.

Wiktionary


herculaneum

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. mia­sto w Wło­szech, zni­szczo­ne wraz z Pom­pe­ja­mi i Sta­bia­mi pod­czas wy­bu­chu We­zu­wiu­sza 24 sierp­nia 79 roku

Wiktionary

Her­cu­la­ne­um – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Jef­fer­son.

Wikipedia


hercules

[czy­taj: her­ku­les] typ karty gra­ficz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hércules CF – hisz­pań­ski klub pił­kar­ski
  • Lock­he­ed C-130 Her­cu­les – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot
  • Hug­hes H-4 Her­cu­les – ame­ry­kań­ska łódź la­ta­ją­ca
  • Her­cu­les Grap­hics Card – stan­dard kart gra­ficz­nych
  • Her­cu­les Com­pu­ter Tech­no­lo­gy, Inc. – pro­du­cent kart gra­ficz­nych Her­cu­les
  • Ray Fer­nan­dez, pse­u­do­nim Her­cu­les – ame­ry­kań­ski wrest­ler
  • Her­cu­les – tytuł (ory­gi­nal­ny) filmu ani­mo­wa­ne­go z 1997 roku
  • Her­cu­les – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Con­tra Costa
  • M88A2 Her­cu­les – naj­no­wsza wer­sja pro­duk­cyj­na wozu za­bez­pie­cze­nia tech­nicz­ne­go M88 Re­co­ve­ry Ve­hic­le
  • „Hércules” – ar­gen­tyń­ski ni­szczy­ciel ra­kie­to­wy
  • Her­cu­les – plat­for­mo­wa gra akcji
  • Her­ku­les

Wikipedia


hercynidy

w ge­o­lo­gii: eu­ro­pej­skie łań­cu­chy gór­skie, pow­sta­łe w cza­sie fał­do­wań trwa­ją­cych od kar­bo­nu do permu; wa­ry­scy­dy


SJP.pl

Her­cy­ni­dy (Wa­ry­scy­dy) – pasmo fał­do­we pow­sta­łe w trak­cie oro­ge­ne­zy her­cyń­skiej. Naj­czę­ściej nazwę tę ogra­ni­cza się do struk­tur ge­o­lo­gicz­nych po­ło­żo­nych na te­re­nie obec­nej Eu­ro­py, ale cza­sem roz­sze­rza się ją na struk­tu­ry wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Afry­ki. Okre­śla­nie struk­tur w in­nych miej­scach świa­ta jako Her­cy­ni­dów ma obec­nie zna­cze­nie hi­sto­rycz­ne.

Wikipedia


hercynit

mi­ne­rał z grupy spi­ne­li, tle­nek glinu i że­la­za


SJP.pl

Her­cy­nit (Fer­ro­spi­nel) – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, na­le­ży do grupy spi­ne­li. Tle­nek że­la­za i glinu o wzo­rze che­micz­nym FeAl2O4. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od nazwy pasma gór­skie­go Her­cy­ni­dów, gdzie mi­ne­rał ten zo­stał zna­le­zio­ny.

Wikipedia


hercyński

oro­ge­ne­za her­cyń­ska - wiel­kie ruchy gó­rot­wór­cze, które roz­po­czę­ły się w de­wo­nie, a naj­więk­sze na­si­le­nie osią­gnę­ły w kar­bo­nie; oro­ge­ne­za wa­ry­scyj­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z oro­ge­ne­zą her­cyń­ską

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z gó­ra­mi Harzu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) harceński

Wiktionary


hercówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ło­pa­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babsko rzić

Wiktionary


herda

naz­wi­sko


SJP.pl


herder

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­hann Gott­fried (von) Her­der (1744–1803) – nie­miec­ki fi­lo­zof, pa­stor i pi­sarz
  • An­dre­as Her­der (ur. 1964) – nie­miec­ki aktor
  • An­drzej Her­der (1937–2002) – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Au­gust von Her­der (1776–1838) – nie­miec­ki ge­o­log i mi­ne­ra­log
  • Bartholomä Her­der (1774–1839) – nie­miec­ki wy­daw­ca
  • Ben­ja­min Her­der (1818–1888) – nie­miec­ki wy­daw­ca
  • Fer­di­nand Gott­fried von Her­der (1820–1896) – nie­miec­ko-ro­syj­ski bo­ta­nik
  • Ger­hard Her­der (ur. 1928) – nie­miec­ki dy­plo­ma­ta, am­ba­sa­dor NRD
  • Gott­fried von Her­der (1858–1912) – nie­miec­ki zie­mia­nin i po­li­tyk, MdR
  • Hans Lud­wig Her­der (ur. 1956) – nie­miec­ki pi­sarz
  • Her­mann Her­der (1864–1937) – nie­miec­ki wy­daw­ca
  • Her­mann Her­der (1926–2011) – nie­miec­ki wy­daw­ca

Wikipedia


herdzik

naz­wi­sko


SJP.pl


hereford

rasa bydła mięs­ne­go


SJP.pl

He­re­ford – mia­sto i civil pa­rish w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym He­re­fords­hi­re, po­ło­żo­ne w po­bli­żu gra­ni­cy z Walią, nad rzeką Wye. W 2011 roku civil pa­rish li­czy­ła 53 516 miesz­kań­ców.

He­re­ford to ty­po­we mia­stecz­ko rol­ni­cze (nazwę „He­re­ford” nosi rasa bydła mięs­ne­go). Mia­sto to znaj­du­je się około 26 km na wschód od gra­ni­cy Walii i 37 km na za­chód od mia­sta Wor­ce­ster.

Wikipedia


herer

czło­nek ludu afry­kań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go po­łud­nio­wą część Afry­ki


SJP.pl


hererowie

lud afry­kań­ski na­le­żą­cy do grupy ludów Bantu, za­miesz­ku­ją­cy po­łud­nio­wą część Afry­ki


SJP.pl

He­re­ro – grupa et­nicz­na na­le­żą­ca do grupy ludów Bantu, za­miesz­ku­ją­ca po­łud­nio­wą część Afry­ki (głów­nie Na­mi­bię oraz w nie­wiel­kiej licz­bie Bots­wa­nę i An­go­lę). Jej li­czeb­ność sza­co­wa­na jest na około 100 tys. Są bli­sko po­wią­za­ni z ludem Himba, po­sia­da­ją m.in. wspól­ny język.

Wikipedia


heretycki

zwią­za­ny z he­re­ty­kiem, he­rez­ją; bę­dą­cy he­rez­ją (np. he­re­tyc­kie po­glą­dy, he­re­tyc­ki tekst)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. do­ty­czą­cy he­re­ty­ka, he­rez­ji

 (1.2) przen. sprzecz­ny z po­glą­da­mi ogółu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruchy he­re­tyc­kie, np. ka­ta­rów, ne­go­wa­ły waż­ność sa­kra­men­tu Eu­cha­ry­stii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɛˈtɨt͡sʲci, AS: χeretycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herezja ż., heretyk m., heretyczka ż., herezjarcha mos.

 przysł. heretycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogoburczy, heterodoksyjny, nieprawowierny; przest. kacerski

 (1.2) obrazoburczy

Wiktionary


heretycko

przy­słó­wek

 (1.1) wła­ści­wie dla he­rez­ji, w spo­sób he­re­tyc­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herezja ż., heretyk mos., heretyczka ż., herezjarcha mos., herezjologia ż.

 przym. heretycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieortodoksyjnie

Wiktionary


heretyckość

→ he­re­tyc­ki


SJP.pl

Patrz:

heretycki

heretyczka

1. wyz­naw­czy­ni he­rez­ji, po­glą­du re­li­gij­ne­go sprzecz­ne­go z dog­ma­ta­mi
2. prze­no­śnie: ko­bie­ta o śmia­łych, sprzecz­nych z po­wszech­nie gło­szo­ny­mi, po­glą­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. teol. zwo­len­nicz­ka he­rez­ji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herezja ż.

:: fm. heretyk m.

 przym. heretycki

 przysł. heretycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odstępczyni, wichrzycielka

Wiktionary


heretyk

1. wyz­naw­ca he­rez­ji, po­glą­du re­li­gij­ne­go sprzecz­ne­go z dog­ma­ta­mi
2. prze­no­śnie: czło­wiek o śmia­łych, sprzecz­nych z po­wszech­nie gło­szo­ny­mi, po­glą­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. teol. zwo­len­nik he­rez­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na so­bo­rze po­tę­pio­no po­glą­dy kilku he­re­ty­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈrɛtɨk, AS: χeretyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herezja ż.

:: fż. heretyczka ż.

 przym. heretycki

 przysł. heretycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odszczepieniec, odstępca, wichrzyciel

Wiktionary


herezja

1. po­gląd re­li­gij­ny sprzecz­ny z dog­ma­tem re­li­gii pa­nu­ją­cej;
2. grupa re­li­gij­na wyz­na­ją­ca takie po­glą­dy;
3. prze­no­śnie: śmia­ły, sprzecz­ny z po­wszech­nie gło­szo­nym, po­gląd lub po­stę­po­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. po­gląd re­li­gij­ny sprzecz­ny z dog­ma­ta­mi re­li­gii pa­nu­ją­cej;

 (1.2) przen. kon­tro­wer­syj­ny po­gląd, od­stęp­stwo od po­wszech­nie przy­ję­tych po­glą­dów

Wiktionary

He­rez­ja (gr. αἵρεσις "ha­i­re­sis" – wybór, łac. "ha­e­re­sis") – dok­try­na re­li­gij­na odrzu­ca­na przez wła­dze ko­ściel­ne lub re­li­gij­ne jako błęd­na. Po­ję­cie to oraz walka z he­rez­ją do­ty­czy głów­nie re­li­gii chrze­ści­jań­skich, obec­ne jest także w ju­da­iz­mie, na­to­miast mniej­sze zna­cze­nie ma w bud­dyz­mie, is­la­mie i hin­du­iz­mie (wg in­nych źró­deł he­rez­ja w hin­du­iz­mie w ogóle nie wy­stę­pu­je).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gior­da­no Bruno zo­stał oskar­żo­ny o he­rez­ję i spa­lo­ny na sto­sie.

 (1.1) Do ce­sa­rza wy­słał list wzy­wa­ją­cy go do odrzu­ce­nia he­rez­ji.

 (1.1) W cza­sach kontr­re­for­ma­cji tros­kli­wym go­spo­da­rzem Rzymu oka­zał się Grze­gorz XIII (1572-1585), dzie­lą­cy swą ener­gię mię­dzy walkę z he­rez­ją a dzia­łal­ność kul­tu­ral­ną, na­u­ko­wą i go­spo­dar­czą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈrɛzʲja, AS: χerezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heretyk mos., heretyczka ż., herezjarcha mos., herezjologia ż.

 przym. heretycki

 przysł. heretycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) heterodoksja; książk. nieprawowierność; przest. kacerstwo

 (1.2) obrazoburstwo

Wiktionary


herezjarcha

przy­wód­ca, za­ło­ży­ciel sekty he­re­tyc­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­ło­ży­ciel lub przy­wód­ca ruchu re­li­gij­ne­go uz­na­ne­go za he­re­tyc­ki przez de­no­mi­na­cję, z któ­rej ruch ten się wy­dzie­lił;

Wiktionary

He­rez­jar­cha – za­ło­ży­ciel lub przy­wód­ca ruchu re­li­gij­ne­go, który zo­stał uz­na­ny za he­re­tyc­ki przez de­no­mi­na­cję, z któ­rej ten ruch się wy­dzie­lił.

Jed­ny­mi z pier­wszych ofi­cjal­nie ogło­szo­nych he­rez­ji przez Ko­ściół ka­to­lic­ki były mar­cjo­nizm za­po­cząt­ko­wa­ny przez Mar­cjo­na w II w. n.e. czy aria­nizm za­i­ni­cjo­wa­ny przez Ariu­sza na po­cząt­ku IV w. n.e. Za he­rez­jar­chów uz­na­wa­ni byli dzia­ła­cze re­for­ma­cyj­ni jak Mar­cin Luter, Jan Kal­win czy Ca­sio­do­ro de Reina.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. herezja ż., heretyk m., heretyczka ż.

 przym. heretycki

 przysł. heretycko

Wiktionary


herezje

1. po­gląd re­li­gij­ny sprzecz­ny z dog­ma­tem re­li­gii pa­nu­ją­cej;
2. grupa re­li­gij­na wyz­na­ją­ca takie po­glą­dy;
3. prze­no­śnie: śmia­ły, sprzecz­ny z po­wszech­nie gło­szo­nym, po­gląd lub po­stę­po­wa­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­rez­je – album Kar­ce­ru
  • He­rez­je – album Meza
  • he­rez­ja

Wikipedia


herhor

egip­ski wódz (XI w. p.n.e.), ar­cy­ka­płan Amona


SJP.pl

Her­hor, Si-Amon HeriHor (egip. "Syn Amona Horus go chro­ni", Hem-Ne­czer Tepi-en-Amon, "Boski Oj­ciec Pier­wszy Pro­rok Amona") – ka­płan i po­li­tyk egip­ski, praw­do­po­dob­nie po­cho­dze­nia li­bij­skie­go, który zy­skał sławę jako do­wód­ca woj­sko­wy.

Od około 19 roku pa­no­wa­nia Ram­ze­sa XI jego wła­dza stop­nio­wo wzra­sta­ła. Wkrót­ce prze­jął zwierzch­nict­wo nad armią, obej­mu­jąc funk­cję Na­czel­ne­go Wodza w Gór­nym Egip­cie i Nubii. Utr­wa­lił swoją po­zy­cję wy­bo­rem na ar­cy­ka­pła­na Amona Te­bań­skie­go.

Wikipedia


herkogamia

prze­strzen­ne lub me­cha­nicz­ne za­bez­pie­cze­nie przed sa­mo­za­py­le­niem, wy­stę­pu­ją­ce w kwia­tach obupł­cio­wych


SJP.pl


herkulanum

mia­sto sta­ro­żyt­ne w Ita­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, po­ło­żo­ne u stóp We­zu­wiu­sza

 (1.2) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto po­ło­żo­ne w po­bli­żu obec­ne­go Her­ku­la­num (1.1), zni­szczo­ne pod­czas wy­bu­chu We­zu­wiu­sza w 79 roku n.e.;

Wiktionary

Her­ku­la­num albo Her­ku­la­ne­um (łac. "Her­cu­la­ne­um", gr. "He­ra­kle­jon", wł. "Er­co­la­no") – mia­sto w Kam­pa­nii po­ło­żo­ne w są­siedzt­wie We­zu­wiu­sza i zni­szczo­ne wraz z Pom­pe­ja­mi i Sta­bia­mi pod­czas jego wy­bu­chu 24 sierp­nia 79 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) We­zu­wiusz uz­na­wa­ny był za wul­kan wy­ga­sły przed jego słyn­ną erup­cją w 79 roku n.e., która zni­szczy­ła Her­ku­la­num i Pom­pe­je.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. herkulanejski

Wiktionary


herkules

czło­wiek wy­jąt­ko­wo silny; mo­carz, si­łacz, at­le­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś nadz­wy­czaj­nie silny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dy­na­stes her­cu­les|ref=tak., naj­więk­szy chrząszcz z ro­dzi­ny ro­ha­tyń­co­wa­tych;

Wiktionary

Her­ku­les ( Her­cu­les) – ubó­stwio­ny heros mi­to­lo­gii rzym­skiej, któ­re­go kult w póź­niej­szym okre­sie zlał się cał­ko­wi­cie z grec­kim he­ro­sem He­ra­kle­sem. Rzy­mia­nie za­cho­wa­li kilka włas­nych mitów do­ty­czą­cych tej po­sta­ci.

Rzym­ska le­gen­da przy­pi­su­je Her­ku­le­so­wi za­bi­cie ol­brzy­ma Ka­ku­sa i króla Fa­u­nu­sa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Herkules

 przym. herkulesowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siłacz

Wiktionary


herkulesowy

1. od­no­szą­cy się do Her­ku­le­sa
2. prze­no­śnie: silny, po­tęż­ny


SJP.pl


herkulo

die­te­tycz­na kasza ow­sia­na ze spe­cjal­ne­go prze­mia­łu, zwy­kle w po­sta­ci płat­ków


SJP.pl


herling

naz­wi­sko


SJP.pl


herma

1. czwo­ro­bocz­ny słup roz­sze­rza­ją­cy się ku górze zwień­czo­ny po­pier­siem lub rzeź­bą głowy;
2. śred­nio­wiecz­ny re­lik­wiarz w kształ­cie po­pier­sia


SJP.pl

Herma ( ἑρμῆς "her­mes", lm. ἑρμαῖ "her­mai") – ar­chi­tek­to­nicz­ny ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie czwo­ro­kąt­ne­go słup­ka zwę­ża­ją­ce­go się ku do­ło­wi, a na szczy­cie za­koń­czo­ne­go po­pier­siem lub rzeź­bą głowy o ce­chach fan­ta­stycz­nych albo por­tre­to­wych.

Wikipedia


hermafrodyta

w me­dy­cy­nie: czło­wiek ma­ją­cy na­rzą­dy płcio­we obu płci; oboj­nak, her­ma­fro­dy­ta (r. żeń­ski)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski (mę­sko­o­o­so­bo­wy, mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy), op­cjo­nal­nie żeń­ski

 (1.1) biol. osob­nik wyt­wa­rza­ją­cy ga­me­ty za­rów­no mę­skie, jak i żeń­skie

Wiktionary

Her­ma­fro­dyt, Her­ma­fro­dy­ta (gr. Ἑρμαφρόδιτος Her­maph­ró­di­tos, łac. "Her­maph­ro­di­tus" – obupł­cio­wy) – w mi­to­lo­gii grec­kiej dwupł­cio­wa po­stać, znana też jako bó­stwo w sztu­ce i li­te­ra­tu­rze an­tycz­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hermafrodytyzm mrz.

 przym. hermafrodytyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obojnak, osobnik obupłciowy

Wiktionary


hermafrodytowy

→ her­ma­fro­dy­ta; her­ma­fro­dy­tycz­ny, obupł­cio­wy


SJP.pl


hermafrodytyczny

wła­ści­wy oboj­na­ko­wi; obupł­cio­wy, oboj­nac­ki; oboj­na­czy


SJP.pl


hermafrodytyzm

oboj­na­czość, obupł­cio­wość, dwupł­cio­wość, oboj­nact­wo, di­sek­su­a­lizm;
1. u zwie­rząt: jed­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie gru­czo­łów roz­rod­czych mę­skich i żeń­skich w or­ga­niz­mie lub gru­czo­łu oboj­na­cze­go;
2. u czło­wie­ka: wro­dzo­na wada roz­wo­jo­wa po­le­ga­ją­ca na ist­nie­niu u tej samej osoby gonad mę­skich i żeń­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. po­sia­da­nie cie­les­nych cech obu płci

Wiktionary

Her­ma­fro­dy­tyzm, ina­czej oboj­nact­wo, dwupł­cio­wość, obupł­cio­wość, an­dro­gy­nia – zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia w ciele jed­ne­go osob­ni­ka jed­no­cze­śnie mę­skich i żeń­skich gru­czo­łów roz­rod­czych albo wy­stę­po­wa­nie w jego ciele gru­czo­łu oboj­na­cze­go wyt­wa­rza­ją­ce­go jaja i plem­ni­ki. Oboj­nact­wo wy­stę­pu­je czę­sto u zwie­rząt bez­krę­go­wych i u ro­ślin wyż­szych, rza­dziej u krę­gow­ców. U osob­ni­ków her­ma­fro­dy­tycz­nych naj­czę­ściej za­cho­dzi za­płod­nie­nie krzy­żo­we, rza­dziej sa­mo­za­płod­nie­nie – u ro­ślin na­zy­wa­ne sa­mo­pyl­no­ścią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Her­ma­fro­dy­tyzm u czło­wie­ka jest wro­dzo­nym za­bu­rze­niem róż­ni­co­wa­nia na­rzą­dów płcio­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrmafrɔˈdɨtɨsm̥, AS: χermafrodytysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hermafrodyta m.

 przym. hermafrodytyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interseksualizm, obojnactwo, dwupłciowość, obupłciowość, biseksualizm

Wiktionary


herman

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Her­man – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „wo­jow­nik”. Innym jego wa­rian­tem jest Armin, na­to­miast naz­wi­sko Men­zel sta­no­wi pod­wój­ne zdrob­nie­nie imie­nia Her­mann. W śred­nio­wiecz­nej Pol­sce od­no­to­wy­wa­no pol­skie formy Jerz­man i Jirz­man.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Her­man, nasz naj­młod­szy, ude­rzał z za­chwy­tem w bla­sza­ny kubek, aż dzwo­ni­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛrmãn, AS: χermãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Herminia ż.

Wiktionary


hermandad

hisz­pań­ska nazwa związ­ków miast ka­sty­lij­skich two­rzo­nych w śred­nio­wie­czu dla obro­ny włas­nych in­te­re­sów lub uzy­ska­nia celów po­li­tycz­nych


SJP.pl

Her­man­dad, Santa Her­man­dad (hiszp. „bract­wo”, „świę­te bract­wo”) – śred­nio­wiecz­ne, hisz­pań­skie bract­wa sa­mo­o­bro­ny, ro­dzaj mi­li­cji miej­skich. Or­ga­ni­zo­wa­ne w celu obro­ny miast, osad i wio­sek za­rów­no przed ra­bu­sia­mi jak i sa­mo­wo­lą na­jem­nych żoł­nie­rzy czy za­ku­sa­mi szlach­ty.

Wikipedia


hermann

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­mann (Her­man) – herb szla­chec­ki
  • Her­mann – pse­u­do­nim, pod któ­rym pu­bli­ku­je ko­mik­sy Her­mann Hup­pen.
  • Her­mann – kasz­te­lan kłodz­ki
  • Her­mann – nie­miec­kie imię mę­skie
  • Her­mann – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ga­sco­na­de
  • Her­man (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


hermanostwo

Her­man z mał­żon­ką; Her­ma­no­wie


SJP.pl


hermanowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Her­ma­no­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hermanowa ż.

:: fż. hermanowianka ż.

 przym. hermanowski

Wiktionary


hermanowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Her­ma­no­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hermanowa ż.

:: fm. hermanowianin m.

 przym. hermanowski

Wiktionary


hermanowice

Her­ma­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Prze­myśl. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


hermanowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Her­ma­no­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hermanowice nmos., hermanowiczanin m., hermanowiczanka ż.

Wiktionary


hermanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­ma­no­wicz – pol­skie naz­wi­sko.
  • An­to­ni Her­ma­no­wicz – pił­karz i tre­ner
  • Józef Her­ma­no­wicz (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Hen­ryk Her­ma­no­wicz – fo­to­gra­fik
  • Ma­riusz Her­ma­no­wicz – fo­to­gra­fik
  • Marta Her­ma­no­wicz – pi­sar­ka

Wikipedia


hermanowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Her­ma­no­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hermanowice nmos.

:: fż. hermanowiczanka ż.

 przym. hermanowicki

Wiktionary


hermanowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Her­ma­no­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hermanowice nmos.

:: fm. hermanowiczanin m.

 przym. hermanowicki

Wiktionary


hermanowie

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­ma­no­wie herbu Bi­ber­ste­in – pol­ski ród szla­chec­ki
  • Her­ma­no­wie herbu Ło­dzia – pol­ski ród szla­chec­ki
  • Her­ma­no­wie herbu Pobóg – pol­ski ród szla­chec­ki
  • Her­ma­no­wie herbu Wcze­le – pol­ski ród szla­chec­ki
  • Her­ma­no­wie herbu włas­ne­go – pol­ski ród szla­chec­ki

Wikipedia


hermanowski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Her­ma­no­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Her­ma­now­ski
  • Win­cen­ty Her­ma­now­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Hermanowa ż., hermanowianin m., hermanowianka ż.

Wiktionary


hermanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Her­ma­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hermaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


hermelin

biały plusz w czar­ne cętki, uży­wa­ny jako imi­ta­cja futra gro­no­sta­jo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. gro­no­staj, futro gro­no­sta­jo­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrˈmɛlʲĩn, AS: χermelʹĩn

Wiktionary


hermenegild

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­me­ne­gild – imię po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go
  • św. Her­me­ne­gild – ksią­żę wi­zy­goc­ki, syn Le­o­wi­gil­da

Wikipedia


hermenegilda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Her­me­ne­gil­da – imię żeń­skie o po­cho­dze­niu ger­mań­skim. W sta­ro­ger­mań­skim oz­na­cza­ło "pełne poś­wię­ce­nie": "ermen" – 'całe, pełne' i "gild" – 'poś­wię­ce­nie'.

W Pol­sce spo­pu­la­ry­zo­wał je Kon­stan­ty Il­de­fons Gał­czyń­ski stwa­rza­jąc po­stać Her­me­ne­gil­dy Ko­ciu­biń­skiej, po­sta­ci w "Te­a­trzy­ku Zie­lo­na Gęś" oraz książ­ka i se­rial TV pt.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛrmɛ̃nɛˈɟilda, AS: χermẽneǵilda

Wiktionary


hermenegildziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Her­me­ne­gil­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


hermeneja

zbiór zasad ma­lar­stwa re­li­gij­ne­go w Ko­ście­le wschod­nio­chrze­ści­jań­skim


SJP.pl


hermeneuta

1. uczo­ny zaj­mu­ją­cy się her­me­ne­u­ty­ką (dzie­dzi­ną fi­lo­lo­gii);
2. ba­dacz, zwo­len­nik lub wyz­naw­ca her­me­ne­u­ty­ki (dzie­dzi­ny fe­no­me­no­lo­gii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się her­me­ne­u­ty­ką, jako dzie­dzi­ną fi­lo­lo­gii

 (1.2) zwo­len­nik, ba­dacz lub wyz­naw­ca her­me­ne­u­ty­ki, jako dzie­dzi­ny fe­no­me­no­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrmɛ̃ˈnɛwta, AS: χermẽneu̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hermeneutyka ż., Hermes m.

:: fż. hermeneutka ż.

 przym. hermeneutyczny

Wiktionary


hermeneutka

→ her­me­ne­u­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczo­na zaj­mu­ją­ca się her­me­ne­u­ty­ką (dzie­dzi­ną fi­lo­lo­gii)

Wiktionary

Patrz:

hermeneuta

hermeneutyczny

przy­miot­nik od: her­me­ne­u­ty­ka (np. model her­me­ne­u­tycz­ny, pro­ces her­me­ne­u­tycz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z her­me­ne­u­ty­ką, do­ty­czą­cy her­me­ne­u­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­lo­ni­sta mógł więc, jeśli chciał, za­glą­dać na wy­kład o fi­lo­zo­fii her­me­ne­u­tycz­nej, a fi­lo­zof stu­dio­wać sztu­kę grec­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrmɛ̃nɛwˈtɨt͡ʃnɨ, AS: χermẽneu̯tyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hermeneutyka ż., hermeneuta m., hermeneutka ż.

 przysł. hermeneutycznie

Wiktionary


hermeneutyka

1. dzie­dzi­na fi­lo­lo­gii ba­da­ją­ca źró­dła pi­sa­ne
2. w fi­lo­zo­fii:
a) su­biek­tyw­na me­to­da poz­na­nia wyt­wo­rów kul­tu­ry
b) w fe­no­me­no­lo­gii: droga poz­naw­cza włas­nej eg­zy­sten­cji i isto­ty świa­ta
c) kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­no-li­te­ra­tu­roz­naw­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. teol. sztu­ka ob­ja­śnia­nia tek­stów li­te­rac­kich;

Wiktionary

Her­me­ne­u­ty­ka (z gr. "ἑρμηνεύω" [hermēneúō] – ob­ja­śniać, in­ter­pre­to­wać; od Her­me­sa jako po­słań­ca bogów) – za­po­cząt­ko­wa­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji sztu­ka in­ter­pre­ta­cji tek­stów li­te­rac­kich.

U swego za­ra­nia her­me­ne­u­ty­ka była in­ter­pre­ta­cją tek­stów świę­tych (her­me­ne­u­ty­ka bi­blij­na, her­me­ne­u­ty­ka te­o­lo­gicz­na) i taka po­zo­sta­wa­ła aż do Frie­dri­cha Schle­ier­ma­che­ra, który, jako pier­wszy, po­stu­lo­wał objąć dzia­ła­nia­mi her­me­ne­u­tycz­ny­mi wszyst­kie tek­sty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W na­u­kach hu­ma­ni­stycz­nych wpro­wa­dzo­no me­to­dy hi­sto­rycz­ne, her­me­ne­u­ty­kę uka­zu­ją­cą ogra­ni­cze­nia poz­naw­cze ba­da­cza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hermeneutyczny

 rzecz. hermeneuta mos.

Wiktionary


hermes

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bóg dróg i po­dróż­nych, po­sła­niec bogów i prze­wod­nik dusz do świa­ta zmar­łych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg dróg, po­dróż­nych, wę­drow­ców, kup­ców, zło­dziei, pa­ste­rzy i wy­na­laz­ców, utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Mer­ku­rym;

 (1.2) imię|pol­ski|m.; imię mi­to­lo­gicz­ne;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­to­i­da pod­wój­na o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 69230, od­kry­ta w 1937 r.;

 (2.2) wojsk. bez­za­ło­go­wy apa­rat la­ta­ją­cy pro­duk­cji iz­ra­el­skiej, za­pro­jek­to­wa­ny w kilku wer­sjach;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (3.1) geogr. miej­sco­wość w pół­noc­nej Fran­cji, w de­par­ta­men­cie Oise;

 (3.2) geogr. adm. gmina w pół­noc­nej Fran­cji, w de­par­ta­men­cie Oise

Wiktionary

Her­mes ( "Ἑρμῆς" Hermḗs, Mer­cu­rius) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg dróg, po­dróż­nych, kup­ców, pa­ste­rzy, zło­dziei, po­sła­niec bogów. Her­mes jako bóg hand­lu mu­siał mieć opa­no­wa­ne tech­ni­ki do­bi­ja­nia targu, uz­na­no go więc za boga „prze­ko­nu­ją­cej wy­mo­wy”. A po­nie­waż stąd już tylko krok od oszustw, Her­mes zo­stał także opie­ku­nem zło­dziei, co przy­pi­sy­wa­no mu ra­czej żar­tem niż na­praw­dę. Jeden z 12 bogów olim­pij­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Her­me­sa były: ka­du­ce­usz, ka­pe­lusz o sze­ro­kim ron­dzie (pe­ta­sos), skrzyd­la­te san­da­ły, sa­kiew­ka, owca, cy­prys, mig­da­ło­wiec i miód.

 (1.2) Mam na imię Her­mes i je­stem po­dróż­ni­kiem.

 (2.1) Na­to­miast moż­li­we jest i nie­jed­no­krot­nie się zda­rza­ło, iż pla­ne­to­i­da, mi­ja­jąc Zie­mię, znieksz­tał­ca znacz­nie swą or­bi­tę oko­ło­sło­necz­ną, jak np. w przy­pad­ku Her­me­sa.

 (3.1) Miesz­ka­łem w Her­mes ubie­głe­go lata, przez dwa ty­god­nie sierp­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛrmɛs, AS: χermes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herma ż., hermetyzm mrz., hermetyczność ż.

:: fż. Hermia ż.

 przym. hermesowy, hermowy, hermetyczny; przest. gwara. Hermesowy

 przysł. hermetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Merkury

Wiktionary


hermesowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Her­me­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hermetycznie

przy­słó­wek

 (1.1) techn. bez do­stę­pu po­wie­trza

 (1.2) daw. ści­śle

 (1.3) przen. unie­moż­li­wia­jąc wpły­wy z zew­nątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­sio­na do­star­czo­no w her­me­tycz­nie zam­knię­tych skrzy­niach.

 (1.3) Ich śro­do­wi­sko, tak her­me­tycz­nie zam­knię­te na ludzi spoza Kra­ko­wa, już gniło we włas­nym sosie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hermes n./mzw./mos., hermetyczność ż.

 przym. hermetyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczelnie

Wiktionary


hermetyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: her­me­tycz­nie


SJP.pl


hermetyczność

→ her­me­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest her­me­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są her­me­tycz­ni

Wiktionary

Her­me­tycz­ność – cecha do­wol­ne­go ukła­du lub urzą­dze­nia, oz­na­cza­ją­ca jego kom­plet­ną zam­knię­tość dla zew­nętrz­nych czyn­ni­ków.

W tech­ni­ce obu­do­wa her­me­tycz­na oz­na­cza obu­do­wę zdol­ną do cał­ko­wi­te­go pow­strzy­ma­nia cie­czy (nawet pod­czas za­nu­rze­nia), jak i gazów (np. po­wie­trza).

Wikipedia

Patrz:

hermetyczny

Powiązane:

 przym. hermetyczny

 przysł. hermetycznie

 rzecz. Hermes n./mzw./mos.

Wiktionary


hermetyczny

1. szczel­nie zam­knię­ty
2. odi­zo­lo­wa­ny od świa­ta zew­nętrz­ne­go
3. do­stęp­ny tylko dla wta­jem­ni­czo­nych
4. do­ty­czą­cy her­me­tyz­mu (w zna­cze­niu gno­styc­kie­go nurtu fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ne­go)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) techn. bar­dzo do­kład­nie zam­knię­ty, nie­prze­pu­szcza­ją­cy po­wie­trza

 (1.2) przen. od­por­ny na wpły­wy z zew­nątrz

 (1.3) zro­zu­mia­ły dla ma­łe­go grona ludzi

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z her­me­tyz­mem, do­ty­czą­cy her­me­tyz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Więk­szość ludzi uważa, że współ­czes­na sztu­ka jest her­me­tycz­na i niez­ro­zu­mia­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hermes n./m., hermetyczność ż., hermetyzacja ż., hermetyzm mrz., hermetyzowanie n., rozhermetyzowanie n., rozhermetyzowanie n.

 czas. hermetyzować ndk., rozhermetyzowywać ndk., rozhermetyzować dk.

 przym. niehermetyczny

 przysł. hermetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczelny

 (1.2) odizolowany, odosobniony, wyizolowany, zamknięty

 (1.3) ezoteryczny, niejasny, niezrozumiały, sekretny, tajemniczy

Wiktionary


hermetyk

zwo­len­nik her­me­tyz­mu, gno­stycz­ne­go ruchu fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ne­go


SJP.pl


hermetyzacja

uszczel­nia­nie cze­goś


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­me­ty­za­cja w in­for­ma­ty­ce
  • Her­me­tycz­ność
  • Uszczel­nia­nia, czy­nie­nia ja­kie­goś urzą­dze­nia (po­jem­ni­ka, ka­bi­ny np. sa­mo­lo­tu) her­me­tycz­nym

Wikipedia


hermetyzacyjny

→ her­me­ty­za­cja


SJP.pl

Patrz:

hermetyzacja

hermetyzm

gno­styc­ki nurt fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) greko-egip­ski mi­stycz­ny ze­spół wie­rzeń po­gań­skich;

Wiktionary

Her­me­tyzm – greko-egip­ski mi­stycz­ny ze­spół wie­rzeń po­gań­skich za­war­tych w zbio­rze zwa­nym "Cor­pus Her­me­ti­cum" – zbio­rze osiem­na­stu trak­ta­tów pow­sta­łych w hel­le­ni­stycz­nej Alek­san­drii w I wieku n.e. Za ini­cja­to­ra tej fi­lo­zo­fii uz­na­je się pół­mi­tycz­ne­go Her­me­sa Tris­me­gi­sto­sa, utoż­sa­mia­ne­go z egip­skim Tho­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nawet dzie­ci wie­dzą, że che­mia po­cho­dzi od al­che­mii, astro­no­mia od astro­lo­gii, a me­dy­cy­na na­u­ko­wa od her­me­tyz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hermetyczny

 przysł. hermetycznie

 rzecz. Hermes n./mzw./mos.

Wiktionary


hermetyzować

uszczel­niać coś


SJP.pl


hermina

dzi­wacz­ka her­mi­na; ga­tu­nek mo­ty­la


SJP.pl

Her­mi­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Her­man.

Her­mi­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 25 sierp­nia i 24 grud­nia.

Wikipedia


herminia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­mi­nia – żeń­ska forma imie­nia Her­man
  • Her­mi­nia – ro­dzaj grzy­bów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Hermina ż., Herman m.

Wiktionary


hermininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Her­mi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


herminiusz

imię mę­skie


SJP.pl


herminiuszostwo

Her­mi­niusz z mał­żon­ką; Her­mi­niu­szo­wie


SJP.pl


herminiuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


herminiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Her­mi­niu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hermitowski

równy swemu sprzę­że­niu ze­spo­lo­ne­mu, np. ma­cierz her­mi­tow­ska; sa­mos­przę­żo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. równy swemu sprzę­że­niu ze­spo­lo­ne­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ope­ra­tor pędu w me­cha­ni­ce kwan­to­wej jest her­mi­tow­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrmʲiˈtɔfsʲci, AS: χermʹitofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hermitowskość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samosprzężony

Wiktionary


hermlin

naz­wi­sko


SJP.pl


hermokopida

1. osoba, która zbez­cze­ści­ła kul­to­we po­są­gi Her­me­sa;
2. pro­ces her­mo­ko­pi­dów - wszczę­te przed ateń­skim sądem w 415 r. p.n.e. śledzt­wo do­ty­czą­ce znie­wa­że­nia herm


SJP.pl


hermon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. bibl. naj­wyż­szy szczyt łań­cu­cha gór­skie­go An­ty­li­ba­nu;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa miej­sco­wo­ści i gmin w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

Wiktionary

Her­mon ( ‏جبل الشيخ‎, "Dża­bal asz-Szajch"; ‏הַר חֶרְמוֹן‎, "Har Cher­mon") – naj­wyż­szy szczyt łań­cu­cha gór­skie­go An­ty­li­ba­nu. Wzno­si się na wy­so­kość 2814 m n.p.m..

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ro­słam jak cedr na Li­ba­nie / i jak cy­prys na gó­rach Her­mo­nu.

 (1.1) Na Her­mo­nie ot­war­to oś­ro­dek spor­tów zi­mo­wych.

Wiktionary


hermowy

przy­miot­nik od: herma


SJP.pl


hernandez

Her­nan­dez – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Rio Ar­ri­ba.

Miej­sco­wość jest znana jako sce­ne­ria fo­to­gra­fii An­se­la Adam­sa "Mo­on­ri­se, Her­nan­dez, New Me­xi­co" z 1941.

Wikipedia


hernani

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­na­ni – mia­sto w Hisz­pa­nii w pro­win­cji Gi­puz­koa
  • Her­na­ni – dra­mat Vic­to­ra Hugo
  • Her­na­ni – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Her­na­ni, w Hisz­pa­nii
  • Hernâni – pił­karz bra­zy­lij­ski, ur. 1984
  • Her­na­ni – pił­karz bra­zy­lij­ski, ur. 1994
  • Hernâni – pił­karz por­tu­gal­ski

Wikipedia


hernia

w me­dy­cy­nie: prze­pu­kli­na; rup­tu­ra


SJP.pl


hernik

naz­wi­sko


SJP.pl

Her­nik (forma żeń­ska: Her­nik, licz­ba mnoga: Her­nik) – pol­skie naz­wi­sko no­to­wa­ne od 1387 roku.

Wikipedia


herniografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ba­da­nie obra­zo­we prze­pu­kli­ny

Wiktionary


herod

prze­no­śnie: osoba zła, okrut­na, de­spo­tycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba okrut­na, de­spo­tycz­na, zła

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Herod z Aska­lo­nu, także Herod I (ur. ok. 178 p.n.e.) – pra­dzia­dek He­ro­da Wiel­kie­go
  • Herod Wiel­ki, także Herod II (ok. 73–4 p.n.e.) – król Judei
  • Sy­no­wie He­ro­da Wiel­kie­go:
    • Herod III, także Herod Bo­et­hos i Herod Filip I (ur. ok. 28 p.n.e., zm w I wieku) – pier­wszy mąż He­ro­dia­dy
    • Herod IV (ur. ok. 27 p.n.e.) – syn Kle­o­pa­try z Je­ro­zo­li­my
    • Herod Ar­che­la­os (ok. 23 p.n.e. – po 6) – et­nar­cha Judei, Sa­ma­rii i Idu­mei
    • Herod An­ty­pas, także An­ty­pas II (przed 20 p.n.e. – po 39) – te­trar­cha Ga­li­lei
    • Herod Filip II, także Filip Te­trar­cha (ok. 20 p.n.e. – 34) – te­trar­cha Itu­rei i okrę­gu Tra­cho­ni­tis
  • Wnu­ko­wie He­ro­da Wiel­kie­go:
    • Herod z Chal­kis, także Herod V (10/9 p.n.e. – 48) – król Chal­kis
    • Herod VI (po 20 p.n.e. – po 37) – syn Fa­za­e­la II i Sa­lamp­sio
    • Herod Agryp­pa I (ok. 10 p.n.e. – 44) – król Judei

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Herod m., herody nmos.

 przym. herodowy, Herodowy

Wiktionary


herod-baba

ko­bie­ta o sil­nym cha­rak­te­rze i wrogo na­sta­wio­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. ko­bie­ta zła

 (1.2) pot. żart. ko­bie­ta de­spo­tycz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ladą stała herod-baba, ły­piąc na mnie groź­ny­mi śle­pia­mi.

 (1.2) Te­ścio­wa trzy­ma nas krót­ko, to istna herod-baba, praw­dzi­wa he­te­ra.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba-chłop, baba-grzmot, babochłop, kobieton

 (1.2) despotka, hetera, megiera

Wiktionary


herodiada

wnucz­ka He­ro­da Wiel­kie­go, matka Sa­lo­me


SJP.pl

He­ro­dia­da (ur. ok. 15 p.n.e., zm. po 39) – wnucz­ka He­ro­da Wiel­kie­go. Sio­stra He­ro­da Agryp­py I. Była naj­pierw żoną He­ro­da III (He­ro­da Bo­et­ho­sa, He­ro­da Fi­li­pa I), któ­re­go póź­niej po­rzu­ci­ła, aby po­ślu­bić jego brata He­ro­da An­ty­pa­sa, te­trar­chę Ga­li­lei i Perei.

Wikipedia


herodion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię mę­skie;

Wiktionary

He­ro­dion (hebr.: הרודיון; arab.: "Jebel Fu­re­i­dis", łac. "He­ro­dium", koine: Ήρωδεīον) – for­te­ca He­ro­da Wiel­kie­go usy­tu­o­wa­na na szczy­cie wzgó­rza nie­da­le­ko Bet­le­jem na Pu­sty­ni Judz­kiej, w środ­ko­wej czę­ści Iz­ra­e­la.

Znaj­du­je się ona w od­le­gło­ści 11 km na po­łud­nie od Je­ro­zo­li­my.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Rodion m., Irodion m.

Wiktionary


herodot

grec­ki hi­sto­ryk z Ha­li­kar­na­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

He­ro­dot z Ha­li­kar­na­su (sta­rogr. Ἡρόδοτος ὁ Ἁλικαρνασσεύς, "He­ro­do­tos ho Ha­li­kar­nas­se­us") (ur. ok. 484 p.n.e. w Ha­li­kar­na­sie, obec­nie Bo­drum w Tur­cji, zm. ok. 426 p.n.e. w Tu­rioj lub Ate­nach) – hi­sto­ryk grec­ki, zwany "Ojcem hi­sto­rii", cza­sem także "Ojcem ge­o­gra­fii". Je­dy­nym jego za­cho­wa­nym dzie­łem jest 9-księ­go­wa re­la­cja z wojen per­skich, opi­su­ją­ca także ge­o­gra­fię i hi­sto­rię Hel­la­dy, Per­sji i Egip­tu oraz oko­licz­nych krain, za­ty­tu­ło­wa­na "Dzie­je" (Ἱστορίαι "Hi­sto­riai", łac. "Hi­sto­riae").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Ha­li­kar­na­su po­cho­dzi­li hi­sto­ry­cy sta­ro­żyt­ni He­ro­dot i Dio­niz­jusz.

Wiktionary


herodowy

do­ty­czą­cy He­ro­da


SJP.pl


herody

wi­do­wi­sko lu­do­we przed­sta­wia­ją­ce na­ro­dzi­ny Je­zu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) etn. folk. wi­do­wi­sko lu­do­we przed­sta­wia­ne w okre­sie świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia o te­ma­ty­ce zwią­za­nej z te­ma­ty­ką na­ro­dzin Chry­stu­sa;

 (1.2) etn. folk. uczest­ni­cy bo­żo­na­ro­dze­nio­we­go przed­sta­wie­nia lu­do­we­go

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) M. i W. lm. od: herod

Wiktionary

He­ro­dy – lu­do­we przed­sta­wie­nia bo­żo­na­ro­dze­nio­we, po­dob­ne do ja­se­łek, od­gry­wa­ne w róż­nych re­gio­nach Pol­ski przez grupy ko­lęd­ni­cze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W he­ro­dach z te­re­nu ziemi wie­luń­skiej bra­ku­je Anio­ła.

 (1.2) Stro­je na­szych he­ro­dów po­szy­ły panie z koła go­spo­dyń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Herod mos., herod mos.

 przym. herodowy, Herodowy

Wiktionary


heroicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób he­ro­icz­ny, bo­ha­ter­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­ska wyz­wo­leń­cza Armia Kra­jo­wa, która he­ro­icz­nie wal­czy­ła z hit­le­row­ski­mi oku­pan­ta­mi, wszczę­ła pow­sta­nie w War­sza­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔˈjit͡ʃʲɲɛ, AS: χeroi ̯ičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heros m., heroizm m., heroiczność ż.

 przym. heroiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bohatersko, odważnie, dzielnie

Wiktionary


heroiczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: he­ro­icz­nie


SJP.pl


heroiczność

→ he­ro­icz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest he­ro­icz­ne; cecha tego, kto jest he­ro­icz­ny

Wiktionary

Patrz:

heroiczny

Powiązane:

 rzecz. heros m.

 przym. heroiczny

 przysł. heroicznie

Wiktionary


heroiczny

1. od­waż­ny, śmia­ły, dziel­ny; bo­ha­ter­ski;
2. o po­e­ma­cie, epo­pei: opie­wa­ją­cy czyny bo­ha­te­rów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. pełen od­wa­gi i poś­wię­ce­nia

 (1.2) opie­wa­ją­cy czyny daw­nych bo­ha­te­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] czło­wiek nie­wie­rzą­cy może być he­ro­icz­ny, al­tru­i­stycz­ny, wieść życie mo­ral­ne i być – w po­tocz­nym ro­zu­mie­niu tego słowa – świę­ty, i to święt­szy od bar­dzo wielu chrze­ści­jan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heros m., heroizm m., heroiczność ż.

 przysł. heroicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bohaterski, odważny, dzielny

Wiktionary


heroida

utwór po­e­tyc­ki w li­te­ra­tu­rze an­tycz­nej utrzy­ma­ny w kon­wen­cji listu mi­łos­ne­go od lub do po­sta­ci mi­to­lo­gicz­nych


SJP.pl


heroidy

utwór po­e­tyc­ki w li­te­ra­tu­rze an­tycz­nej utrzy­ma­ny w kon­wen­cji listu mi­łos­ne­go od lub do po­sta­ci mi­to­lo­gicz­nych


SJP.pl

He­ro­i­dy czyli Listy (łac. He­ro­i­des albo Epi­stu­lae) – pięt­na­ście wier­szo­wa­nych, fik­cyj­nych li­stów mi­łos­nych au­tor­stwa Owi­diu­sza. Poeta uży­cza głosu bo­ha­ter­kom opo­wie­ści i mitów sta­ro­żyt­nych, które piszą do swo­ich uko­cha­nych.

Wikipedia


heroika

ut­wo­ry li­te­rac­kie opo­wia­da­ją­ce o czy­nach bo­ha­ter­skich i he­ro­icz­nych


SJP.pl


heroikomiczny

→ he­ro­i­ko­mi­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. łą­czą­cy cechy he­ro­icz­ne i ko­micz­ne;

Wiktionary

Patrz:

heroikomika

Przykłady

 (1.1) Re­nal­do pu­ścił tutaj pię­kny po­e­mat he­ro­i­ko­micz­ny do­ty­czą­cy Hisz­pa­nii przed-fran­kow­skiej, przez przy­pa­dek za­pom­nia­wszy uwz­ględ­nić aspek­tów po­li­tycz­nych, ale co tam – nikt by tego od Re­nal­do nie wy­ma­gał.

 (1.1) Dużo póź­niej od­kry­łem, że ten ho­me­rycz­ny śmiech wy­wo­ły­wa­ły uryw­ki he­ro­i­ko­micz­ne.

Wiktionary


heroikomika

po­łą­cze­nie he­ro­iz­mu i ko­miz­mu


SJP.pl


heroikomikum

po­e­mat ko­micz­ny, w któ­rym błahy temat jest przed­sta­wio­ny w spo­sób pod­nio­sły


SJP.pl


heroina

1. silny nar­ko­tyk z grupy opia­tów, po­chod­na mor­fi­ny; dia­ce­ty­lo­mor­fi­na, dia­mor­fi­na;
2. w te­a­trze: ak­tor­ka gra­ją­ca głów­ne role;
3. prze­sta­rza­le: ko­bie­ta dziel­na, ofiar­na; bo­ha­ter­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. głów­na bo­ha­ter­ka sztu­ki, dra­ma­tu, itp.

 (1.2) teatr. ak­tor­ka gra­ją­ca głów­ną rolę

 (1.3) silna, bo­ha­ter­ska ko­bie­ta, ko­bie­ta-heros

 (1.4) bio­chem. farm. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na mor­fi­ny, biały kry­sta­licz­ny pro­szek;

Wiktionary

He­ro­i­na, dia­ce­ty­lo­mor­fi­na, dia­mor­fi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, opio­id pół­syn­te­tycz­ny (dia­ce­ty­lo­wa po­chod­na mor­fi­ny). W po­sta­ci czy­stej he­ro­i­na jest białą, sypką, bez­won­ną sub­stan­cją o smaku gorz­kim i o tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia 173 °C. Po raz pier­wszy he­ro­i­na zo­sta­ła zsyn­te­ty­zo­wa­na w 1874 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­na Mnisz­chów­na w pełni do­ra­sta do ro­man­tycz­nych wy­o­bra­żeń o wiel­kiej he­ro­i­nie.

 (1.4) Gdy dok­tor prze­stał prze­pi­sy­wać mu lek, chło­piec zna­lazł drugi naj­lep­szy, lub po pro­stu ko­lej­ny do­stęp­ny towar: he­ro­i­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔˈjĩna, AS: χeroi ̯ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heroinista mos., heroinistka ż.

 przym. heroinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) brown sugar; pot. hera, kompot

Wiktionary


heroinista

osoba uza­leż­nio­na od he­ro­i­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek uza­leż­nio­ny od he­ro­i­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔjĩˈɲista, AS: χeroi ̯ĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heroina ż., heroinizm m.

:: fż. heroinistka ż.

 przym. heroinowy

Wiktionary


heroinistka

→ he­ro­i­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta uza­leż­nio­na od he­ro­i­ny

Wiktionary

Patrz:

heroinista

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔjĩˈɲistka, AS: χeroi ̯ĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heroina ż., heroinizm m.

:: fm. heroinista m.

 przym. heroinowy

Wiktionary


heroinizm

uza­leż­nie­nie od he­ro­i­ny; he­ro­i­no­ma­nia


SJP.pl

He­ro­i­nizm – uza­leż­nie­nie od za­ży­wa­nia dia­ce­ty­lo­mor­fi­ny (he­ro­i­ny, opio­i­du: pół­syn­te­tycz­nej po­chod­nej mor­fi­ny). He­ro­i­nizm jest jedną z naj­cięż­szych kom­pul­sji nar­ko­tycz­nych. He­ro­i­nizm można po­dzie­lić na uza­leż­nie­nie fi­zycz­ne i psy­chicz­ne. Uza­leż­nie­nie fi­zycz­ne cha­rak­te­ry­zu­ją tzw. ob­ja­wy ab­sty­nen­cyj­ne – nud­no­ści, bóle kost­no-sta­wo­we, bóle mię­śni, bie­gun­ka. Wiąże się ono z wbu­do­wy­wa­niem he­ro­i­ny w me­ta­bo­lizm or­ga­niz­mu osoby za­ży­wa­ją­cej na­ło­go­wo ten nar­ko­tyk.

Wikipedia


heroino

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: he­ro­i­na

Wiktionary


heroinomania

na­ło­go­we za­ży­wa­nie he­ro­i­ny; he­ro­i­nizm


SJP.pl


heroinowy

przy­miot­nik od: he­ro­i­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z he­ro­i­ną, do­ty­czą­cy he­ro­i­ny (nar­ko­ty­ku)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heroina ż., heroinista mos., heroinistka ż.

Wiktionary


heroistyczny

→ he­ro­izm


SJP.pl

Patrz:

heroizm

heroizacja

na­da­wa­nie komuś lub cze­muś bo­ha­ter­stwa


SJP.pl


heroizacyjny

zwią­za­ny z na­da­niem cech bo­ha­ter­skich


SJP.pl


heroizm

bo­ha­ter­stwo, od­wa­ga, poś­wię­ce­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa pełna od­wa­gi, śmia­ło­ści, hartu ducha, dzia­ła­nia dla dobra in­nych itd.; także uka­za­nie ta­kiej po­sta­wy czy­na­mi.

Wiktionary

He­ro­izm – zdol­ność do­ko­ny­wa­nia wiel­kich czy­nów przez bo­ha­te­rów lub ludzi wy­róż­nia­ją­cych się wy­jąt­ko­wą świa­do­mo­ścią swo­jej misji hi­sto­rycz­nej, czę­sto utoż­sa­mia­ny z mę­stwem.

Po­ję­cie he­ro­iz­mu wpro­wa­dził do re­flek­sji hi­sto­rio­zo­ficz­nej Giam­bat­ti­sta Vico.

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. heroicznie

 przym. heroiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bohaterstwo

Wiktionary


herold

1. zwia­stun, gło­si­ciel nowej idei;
2. w śred­nio­wie­czu: poseł, urzęd­nik ogła­sza­ją­cy w imie­niu wład­cy ważne wy­da­rze­nia lub za­rzą­dze­nia;
3. w śred­nio­wie­czu: urzęd­nik wy­wo­łu­ją­cy uczest­ni­ków ce­re­mo­nii dwor­skich i tur­nie­jów ry­cer­skich, spraw­dza­ją­cy ich po­cho­dze­nie i herby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wie­czu mistrz ce­re­mo­nii na dwo­rze pa­nu­ją­ce­go wład­cy; także sę­dzia pod­czas ry­cer­skich tur­nie­jów

 (1.2) hist. w śred­nio­wie­czu poseł ogła­sza­ją­cy za­rzą­dze­nia w imie­niu wład­cy

 (1.3) przen. gło­si­ciel nowej myśli

Wiktionary

He­rold – śred­nio­wiecz­ny urzęd­nik dwor­ski, wy­wo­łu­ją­cy naz­wi­ska ry­ce­rzy bio­rą­cych udział w tur­nie­jach, mistrz ce­re­mo­nii, sę­dzia tur­nie­jów ry­cer­skich, straż­nik po­praw­no­ści her­bów.

W sta­ro­żyt­nej Gre­cji urzęd­ni­kiem o po­dob­nym cha­rak­te­rze lecz z więk­szym za­kre­sem zadań był ke­ryks.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛrɔlt, AS: χerolt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heroldia ż.

 przym. heroldowski, heroldzki

Wiktionary


heroldia

w za­bo­rze ro­syj­skim: urząd roz­pa­tru­ją­cy i zat­wier­dza­ją­cy do­wo­dy szla­chect­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. he­rald. urząd zaj­mu­ją­cy się ad­mi­ni­stro­wa­niem ty­tu­ła­mi szla­chec­ki­mi;

 (1.2) hist. He­rol­dia Kró­le­stwa Pol­skie­go, he­rol­dia (1.1) dzia­ła­ją­ca w Kró­le­stwie Pol­skim w la­tach 1836-1861

Wiktionary

He­rol­dia – urząd, zwy­kle mo­nar­szy, cza­sem pań­stwo­wy lub pry­wat­ny, zaj­mu­ją­cy się ad­mi­ni­stro­wa­niem ty­tu­ła­mi szla­chec­ki­mi – gro­ma­dzą­cy i spraw­dza­ją­cy in­for­ma­cje o na­da­niach ty­tu­łów, no­bi­li­ta­cjach, in­dy­ge­na­tach, gro­ma­dzą­cy wi­ze­run­ki her­bów wraz z naz­wi­ska­mi rodów, któ­rym herby te są przy­pi­sa­ne, oraz dba­ją­cy o po­praw­ność tych her­bów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pod sy­gna­tu­rą 1004 za­pi­sa­no pot­wier­dze­nie szla­chect­wa z roku ty­siąc osiem­set czter­dzie­ste­go pier­wsze­go z war­szaw­skie­go biura he­rol­dii (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herold mos.

 przym. heroldowski

Wiktionary


heroldowski

→ he­rold; he­rol­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą he­rol­da, do­ty­czą­cy he­rol­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herold mos., heroldia ż.

 przym. heroldzki

Wiktionary


heroldowy

→ he­rold; he­rol­dow­ski


SJP.pl


heroldzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z he­rol­dem, do­ty­czą­cy he­rol­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herold mos.

 przym. heroldowski

Wiktionary


heron

Heron z Alek­san­drii - grec­ki me­cha­nik, wy­na­laz­ca i ma­te­ma­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Heron – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go wy­wo­dzą­ce się od wy­ra­zu po­spo­li­te­go "hērōs", co oz­na­cza „mocny, silny, bo­ha­ter”, prze­ję­te do ła­ci­ny jako "Ero" // "Hero" // "Heron".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛrɔ̃n, AS: χerõn

Wiktionary


heros

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: po­to­mek bogów z ich związ­ków ze śmier­tel­ni­ka­mi; pół­bóg;
2. po­tocz­nie: czło­wiek od­waż­ny, do­ko­nu­ją­cy niez­wy­kłych czy­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mitgr. po­stać o nad­ludz­kich przy­mio­tach, zro­dzo­na ze związ­ku czło­wie­ka i boga

 (1.2) przen. ktoś bo­ha­ter­ski

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „He­ro­si”. Zo­bacz też: se­rial te­le­wi­zyj­ny He­ro­si.

Heros ( ἥρως „bo­ha­ter”) – w mi­to­lo­gii grec­kiej po­stać zro­dzo­na ze związ­ku czło­wie­ka i boga. He­ro­si mieli nadz­wy­czaj­ne zdol­no­ści, jak wiel­ka siła, spryt, od­wa­ga, in­te­li­gen­cja czy inne przy­mio­ty. Choć byli dzieć­mi bogów, nie po­sied­li cechy nie­śmier­tel­no­ści. Byli do­wo­dem prze­ni­ka­nia się świa­ta bogów i ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Heros bły­ska­wicz­nie pchnął w niego za­cza­ro­wa­nym mie­czem i tra­fił Mi­no­ta­u­ra pro­sto w serce.

 (1.2) Niech he­ro­si po­boż­no­ści cię po­ga­nia­ją, niech kum­ple się śmie­ją, żeś dewot, a ty spa­ce­ruj po swo­jej Kry­ni­cy z kub­kiem w ręku, to znacz­nie sku­tecz­niej­sze niż si­nu­so­i­da: szczy­to­wa­nie – zawał – szczy­to­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. heroicznie

 rzecz. heroiczność ż.

 przym. heroiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półbóg

 (1.2) bohater

Wiktionary


heroska

po­tocz­nie: wa­lecz­na, dziel­na ko­bie­ta; bo­ha­ter­ka


SJP.pl


herostrat

szewc z Efezu (IV w. p.n.e.)


SJP.pl


herostrates

czło­wiek, który po­wo­do­wa­ny nie­o­kiełz­na­ną żądzą sławy, usi­łu­je uwiecz­nić swoje imię zbrod­nią, bar­ba­rzyń­skim uczyn­kiem


SJP.pl

He­ro­stra­tes, właśc. He­ro­stra­tos, gr. Ἡρόστρατος (IV w. p.n.e.) – szewc z Efezu ogar­nię­ty ob­se­sją zy­ska­nia wiecz­nej sławy, który w tym celu pod­pa­lił słyn­ną miej­sco­wą świą­ty­nię Ar­te­mi­dy.

Wikipedia


herostratesowy

1. do­ty­czą­cy He­ro­stra­te­sa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla He­ro­stra­te­sa;
2. chcą­cy za wszel­ką cenę uzy­skać roz­głos, dą­żą­cy do sławy wszyst­ki­mi spo­so­ba­mi


SJP.pl


herostratowy

do­ty­czą­cy He­ro­stra­ta


SJP.pl


herostratyzm

po­sta­wa he­ro­stra­te­sa


SJP.pl


herpeswiroza

cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez her­pes­wi­ru­sy


SJP.pl


herpeswirus

typ wi­ru­sa pa­so­ży­tu­ją­ce­go na zwie­rzę­tach (krę­gow­cach)


SJP.pl


herpeswirusowy

→ her­pes­wi­rus


SJP.pl

Patrz:

herpeswirus

herpetarium

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li i ob­ser­wa­cji gadów oraz pła­zów


SJP.pl

Her­pe­ta­rium – ro­dzaj lub część ogro­du zo­o­lo­gicz­ne­go słu­żą­ca do ek­spo­no­wa­nia ży­wych oka­zów gadów i pła­zów. Naj­czę­ściej spo­ty­ka się w nich węże, ja­szczur­ki, leg­wa­ny i inne ga­tun­ki gadów i pła­zów.

Naj­star­sze her­pe­ta­rium na zie­miach pol­skich za­ło­żył Jo­hann Gott­lieb Schultz w To­ru­niu w 1797 roku, two­rząc pier­wszy w kraju Ogród Zo­o­bo­ta­nicz­ny. Obec­nie her­pe­ta­rium w To­ru­niu znacz­nie ro­zbu­do­wa­no.

Wikipedia


herpeto-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ga­da­mi, pła­za­mi

Wiktionary


herpetofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) strach przed ga­da­mi

Wiktionary


herpetolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie her­pe­to­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. zo­o­log ba­da­ją­cy płazy i gady

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) zool. zo­o­loż­ka ba­da­ją­ca płazy i gady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­łud­nio­wo­a­fry­kań­skie­mu her­pe­to­lo­go­wi nie udało się od­kryć no­we­go ga­tun­ku żaby.

 (2.1) Bra­zy­lij­ska her­pe­to­log otrzy­ma­ła do­ta­cję na ba­da­nia żmij ama­zoń­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herpetologia ż.

 przym. herpetologiczny

Wiktionary


herpetologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o pła­zach i ga­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. dział zo­o­lo­gii, nauka o pła­zach i ga­dach;

Wiktionary

Her­pe­to­lo­gia ( ἑρπετον "her­pe­ton" ‘wąż’, ‘gad’; λογος "logos" ‘słowo’, ‘dy­sku­sja’) – dział zo­o­lo­gii ba­da­ją­cy płazy i gady.

W obrę­bie tej nauki wy­róż­nia się nie­kie­dy je­szcze ba­tra­cho­lo­gię (płazy) i rep­ti­lio­lo­gię (gady), ale w za­sa­dzie naj­czę­ściej uży­wa­nym okre­śle­niem jest her­pe­to­lo­gia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Her­pe­to­lo­gia jest jed­nym z dzia­łów zo­o­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja, AS: χerpetoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herpetolog m., herpetolożka ż.

 przym. herpetologiczny

Wiktionary


herpetologiczny

zwią­za­ny z her­pe­to­lo­gią, nauką o pła­zach i ga­dach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z her­pe­to­lo­gią, do­ty­czą­cy her­pe­to­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrpɛtɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: χerpetoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herpetologia ż., herpetolog m.

Wiktionary


herpetolożka

→ her­pe­to­log


SJP.pl

Patrz:

herpetolog

herrera

Her­re­ra – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Se­wil­la, w An­da­luz­ji, o po­wierzch­ni 53,48 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 6526 miesz­kań­ców. Znaj­du­je się na skrzy­żo­wa­niu w ge­o­gra­ficz­nym cen­trum An­da­luz­ji, nie­ca­łą go­dzi­nę od sto­lic pro­win­cji, ta­kich jak Kor­do­ba, Málaga i Se­wil­la, i nieco ponad go­dzi­nę od Gra­na­dy.

Wikipedia


herschel

[czy­taj: HERszel] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­liam Hers­chel (1738–1822) – astro­nom, fizyk i kom­po­zy­tor, od­kryw­ca pro­mie­nio­wa­nia pod­czer­wo­ne­go i Urana
  • John Hers­chel (1792–1871) – astro­nom, fizyk i che­mik, syn Wil­lia­ma
  • Ca­ro­li­ne Hers­chel (1750–1848) – astro­nom, sio­stra Wil­lia­ma
  • Kos­micz­ne Ob­ser­wa­to­rium Hers­che­la (w skró­cie Hers­chel) – te­le­skop kos­micz­ny
  • Hers­chel – pla­ne­to­i­da naz­wa­na na cześć Wil­lia­ma Hers­che­la
  • Hers­chel – wiel­ki kra­ter ude­rze­nio­wy na Mi­ma­sie
  • Hers­chel (wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym) - wyspa u wy­brze­ży Chile
  • Hers­chel (wyspa na Oce­a­nie Ark­tycz­nym) - wyspa na Morzu Be­a­u­for­ta
  • zja­wi­sko Hers­che­la – zja­wi­sko fo­to­gra­ficz­ne od­kry­te przez Johna Hers­che­la

Wikipedia


herstoria

hi­sto­ria ze szcze­gól­nym uwz­ględ­nie­niem roli ko­biet, uj­mo­wa­na z per­spek­ty­wy fe­mi­ni­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. hist. tre­ści hi­sto­rycz­ne, w któ­rych nie jest po­mi­ja­na rola ko­biet lub takie, które są opo­wia­da­ne z ko­bie­cej per­spek­ty­wy;

Wiktionary

Her­sto­ria (ang. "her­sto­ry") – hi­sto­ria opi­sy­wa­na z per­spek­ty­wy fe­mi­ni­stycz­nej, ze szcze­gól­nym uwz­ględ­nie­niem dzie­jo­wej roli ko­biet. Po­ję­cie "her­sto­ry" zo­sta­ło ukute w an­giel­szczyź­nie w la­tach 70. XX wieku w ra­mach fe­mi­niz­mu dru­giej fali jako gra słów na­wią­zu­ją­ca do za­im­ka oso­bo­we­go ro­dza­ju mę­skie­go "his" („jego”) i an­giel­skie­go ter­mi­nu "story" („opo­wieść”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włó­kniar­ka­mi w Łodzi zaj­mu­je­my się dość mocno, za­rów­no z po­zy­cji na­u­ko­wych, jak i fe­mi­ni­stycz­nych, a także toż­sa­mo­ścio­wych – to część na­szej her­sto­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. herstoryczny

Wiktionary


herstoryczny

do­ty­czą­cy hi­sto­rii ze szcze­gól­nym uwz­ględ­nie­niem roli ko­biet


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z her­sto­rią, do­ty­czą­cy her­sto­rii, czyli taki, który szcze­gól­nie uwz­ględ­nia rolę ko­biet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herstoria ż.

Wiktionary


hersylia

imię żeń­skie z mi­to­lo­gii rzym­skiej


SJP.pl

Her­sy­lia – imię żeń­skie o nie­jas­nej ety­mo­lo­gii, po­cho­dzą­ce z mi­to­lo­gii rzym­skiej, w któ­rej Her­si­lia była żoną Ro­mu­lu­sa. W Pol­sce imię to no­si­ła m.in. Her­sy­lia Ja­nu­szew­ska, córka oj­czy­ma Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go, Au­gu­sta Bécu, która po­ślu­bi­ła wuja Sło­wac­kie­go, Te­o­fi­la Ja­nu­szew­skie­go (brata Sa­lo­mei Ja­nu­szew­skiej, matki Sło­wac­kie­go).

Wikipedia


hersz

imię mę­skie


SJP.pl


herszel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary


herszt

przy­wód­ca, lider bandy, szaj­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. przy­wód­ca bandy, szaj­ki zło­czyń­ców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrʃt, AS: χeršt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hersztowanie n.

 czas. hersztować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) watażka

Wiktionary


hertha

[czy­taj: herta] nazwa ber­liń­skie­go klubu pił­kar­skie­go


SJP.pl


hertz

[czy­taj: herc] naz­wi­sko po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • The Hertz Cor­po­ra­tion – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się wy­naj­mem sa­mo­cho­dów
  • Hertz Stu­dio – pol­skie stu­dio na­gra­nio­we
  • Hertz Sy­stems – pol­skie przed­się­bior­stwo te­le­in­for­ma­tycz­ne
  • Hertz – kra­ter na Księ­ży­cu
  • (16761) Hertz – pla­ne­to­i­da
  • Alek­san­der Hertz – pol­ski re­ży­ser
  • Alek­san­der Hertz – pol­ski so­cjo­log
  • Al­fred Hertz – nie­miec­ki dy­ry­gent
  • Arne Hertz – szwedz­ki pilot raj­do­wy
  • Be­ne­dykt Hertz – pol­ski pi­sarz i dzien­ni­karz
  • Carl Helm­muth Hertz – nie­miec­ki fizyk
  • Gu­stav Lud­wig Hertz – nie­miec­ki fizyk

Wikipedia


herulowie

szczep ger­mań­ski, pier­wot­nie osia­dły w Skan­dy­na­wii


SJP.pl

He­ru­lo­wie – lud wschod­nio­ger­mań­ski wy­wo­dzą­cy się z te­re­nów po­łud­nio­wej Szwe­cji, spo­krew­nio­ny z Go­ta­mi.

Wikipedia


hery

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. slang. dłu­gie włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wi me­ta­le noszą hery do pasa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛrɨ, AS: χery

Wiktionary


herytiera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. bo­ga­ta, po­saż­na panna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herytierka ż.

Wiktionary


herzog

[czy­taj: HERcok] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­rzog – tytuł fe­u­dal­ny uży­wa­ny w Niem­czech;
  • Roman He­rzog – nie­miec­ki praw­nik i po­li­tyk, były pre­zy­dent Nie­miec;
  • Chaim He­rzog – szó­sty pre­zy­dent pań­stwa Iz­ra­el;
  • Wer­ner He­rzog (wł. Wer­ner Stipetič) – nie­miec­ki re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mo­wy;
  • Ge­or­ge He­rzog – ame­ry­kań­ski et­no­mu­zy­ko­log;
  • An­dre­as He­rzog – pił­karz au­striac­ki;
  • André Ma­u­ro­is (wł. Émile Sa­lo­mon Wil­helm He­rzog) – pi­sarz fran­cu­ski;
  • Ma­u­ri­ce He­rzog – fran­cu­ski al­pi­ni­sta, hi­ma­la­i­sta;
  • He­rzog & de Me­u­ron – szwaj­car­skie biuro ar­chi­tek­to­nicz­ne;
    • Jac­qu­es He­rzog – szwaj­car­ski ar­chi­tekt;
  • He­rzog – po­wieść Saula Bel­lo­wa

Wikipedia


hes

dźwięk h ob­ni­żo­ny o pół tonu; b


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hes (l.mn. Hesi, He­so­wie) – miesz­ka­niec Hesji
  • hes – dźwięk b
  • hy­drok­sy­e­ty­lo­wa­na skro­bia
  • Hy­per­text Edi­ting Sy­stem
  • ze­spół hi­pe­re­o­zy­no­fi­lo­wy
  • Hees
  • Hess

Wikipedia


heses

dźwięk h ob­ni­żo­ny o dwa pół­to­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk h ob­ni­żo­ny o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwię­ki heses na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: heses¹, heses², Heses, heses°.

Heses – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla heses¹ wy­no­si 440 Hz. Jest to ob­ni­żo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go be­mo­la dźwięk h. Dźwię­ki en­har­mo­nicz­nie rów­no­waż­ne to: gisis i a.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛsɛs, AS: χeses

Wiktionary


hesja

kraj związ­ko­wy w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kraj związ­ko­wy i kra­i­na hi­sto­rycz­na w Re­pu­bli­ce Fe­de­ral­nej Nie­miec ze sto­li­cą w Wies­ba­den;

Wiktionary

Hesja ( Hes­sen) – kraj związ­ko­wy w za­chod­niej czę­ści Nie­miec. Sto­li­cą kraju związ­ko­we­go jest Wies­ba­den.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛsʲja, AS: χesʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hesyjczyk mos., Hesyjka ż.

 przym. heski

Wiktionary


hesjan

kwa­dra­to­wa ma­cierz dru­gich po­chod­nych cząst­ko­wych funk­cji; ma­cierz Hes­se­go


SJP.pl


heski

przy­miot­nik od: Hesja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Hesja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛsʲci, AS: χesʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hesja ż., Hesyjczyk mos., Hesyjka ż.

Wiktionary


hesperetyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ro­dzaj fla­wo­no­i­du wy­stę­pu­ją­cy w cy­tru­sach


SJP.pl

He­spe­re­ty­na to zwią­zek za­li­cza­ny do fla­wa­no­nów, bę­dą­cych ro­dza­jem fla­wo­no­i­dów. He­spe­re­ty­na w po­sta­ci swo­je­go gli­ko­zy­du, he­spe­ry­dy­ny, jest do­mi­nu­ją­cym fla­wo­no­i­dem w cy­try­nach i po­ma­rań­czach.

Wikipedia


hesperia

1. w sta­ro­żyt­no­ści okre­śle­nie kra­jów po­ło­żo­nych na za­cho­dzie; u Gre­ków oz­na­cza­ło zwy­kle Ita­lię, u ludów la­tyń­skich Hisz­pa­nię;
2. w mi­to­lo­gii grec­kiej: nimfa leśna z Tro­a­dy;
3. pla­ne­ta Wenus wi­docz­na nad ho­ry­zon­tem po za­cho­dzie Słoń­ca; Gwia­zda Wie­czor­na, He­spe­ros


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­spe­ria (Wenus, Gwia­zda Wie­czor­na, He­spe­ros) – pla­ne­ta Wenus wi­docz­na nad ho­ry­zon­tem po za­cho­dzie Słoń­ca
  • He­spe­ria – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 69
  • He­spe­ria Pla­num – rów­ni­na na Mar­sie
  • He­spe­ria – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie San Ber­nar­di­no, w USA
  • He­spe­ria – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ne­wa­y­go, w USA
  • He­spe­ria – w sta­ro­żyt­no­ści kraje po­ło­żo­ne na za­cho­dzie (dla Gre­ków – Ita­lia, dla Rzy­mian – Hisz­pa­nia)
  • He­spe­ria – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z nimf, córka Ke­bre­na
  • – ro­dzaj mo­ty­li dzien­nych z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych
  • Amy­cia­ea he­spe­ria – ga­tu­nek pa­ję­cza­ka z ro­dzi­ny uko­śni­ko­wa­tych
  • Ap­ha­e­no­ga­ster he­spe­ria – ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny mrów­ko­wa­tych
  • He­spe­ros – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • He­spe­rus – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia


hesperornis

ko­pal­ny, nie­la­ta­ją­cy ptak z okre­su kre­do­we­go


SJP.pl

He­spe­ror­nis – ro­dzaj ko­pal­nych pta­ków z ro­dzi­ny He­spe­ror­nit­hi­dae.

Ety­mo­lo­gia nazwy zwy­cza­jo­wej: ἑσπερος "he­spe­ros" „za­chod­ni”; ορνις "ornis", ορνιθος "or­nit­hos" „ptak”.

Ptaki te żyły w epoce póź­nej kredy (ok. 89–65 mln lat temu). Osią­ga­ły metr wy­so­ko­ści na sto­ją­co.

Wikipedia


hesperos

1. pla­ne­ta Wenus wi­docz­na nad ho­ry­zon­tem po za­cho­dzie Słoń­ca; Gwia­zda Wie­czor­na, He­spe­ria;
2. w mi­to­lo­gii grec­kiej: bóg i uo­so­bie­nie Gwia­zdy Wie­czor­nej; He­spe­rus


SJP.pl

He­spe­ros (He­sper, He­spe­rus, Gwia­zda Wie­czor­na; Ἓσπερος Espe­ros ‘wie­czor­ny’, Ve­sper, Ve­spe­rus ‘wie­czor­ny’) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg i uo­so­bie­nie Gwia­zdy Wie­czor­nej (pla­ne­ty Wenus).

Był bó­stwem zwią­za­nym z kul­tem ciał nie­bie­skich (astro­la­trią). Uo­sa­biał pla­ne­tę Wenus, gdy była wi­docz­na nad ho­ry­zon­tem po za­cho­dzie Słoń­ca.

Wikipedia


hesperyda

w mi­to­lo­gii grec­kiej: nimfa Za­cho­dzą­ce­go Słoń­ca, straż­nicz­ka ja­bło­ni o zło­tych jabł­kach


SJP.pl


hesperydowy

przy­miot­nik

 (1.1) środ. kos­met. o za­pa­chu (naj­czę­ściej per­fum): przy­po­mi­na­ją­cy za­pach jed­ne­go z owo­ców drzew cy­tru­so­wych

 (1.2) mitgr. ma­ją­cy zwią­zek z He­spe­ry­da­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A więc, przy­pom­nij­my: tra­dy­cyj­ny szypr ma he­spe­ry­do­we (cy­tru­so­we) ot­war­cie (np. ber­ga­mot­ka), kwia­to­we, bal­sa­micz­ne serce (np. lab­da­num, słod­ka ży­wi­ca z czyst­ka) oraz bazę zło­żo­ną z nut zie­mi­stych i drzew­nych, ta­kich jak pa­czu­la, we­ty­we­ria czy naj­waż­niej­szy: mech dę­bo­wy.

 (1.1) Jeśli ty­po­wo po­szu­ku­jesz za­pa­chów moc­nych, so­czy­ście in­ten­syw­nych, ra­dos­nych cy­tru­sów, tak odś­wie­ża­ją­cych jak wy­so­ka szklan­ka le­mo­nia­dy albo grejp­frut, kla­sycz­na woda ko­loń­ska i za­pa­chy he­spe­ry­do­we są dla Cie­bie stwo­rzo­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hesperyda ż., hesperydowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cytrusowy

 (1.2) hesperyjski

Wiktionary


hesperydyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w du­żych ilo­ściach w owo­cach cy­tru­sów, ma­ją­cy wła­ści­wo­ści prze­ci­wut­le­nia­ją­ce, prze­ciw­za­pal­ne, an­ty­no­wot­wo­ro­we i ob­ni­ża­ją­ce po­ziom cho­le­ste­ro­lu


SJP.pl

He­spe­ry­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy gli­ko­zy­dem he­spe­re­ty­ny za­li­cza­nej do bę­dą­cych ro­dza­jem fla­wo­no­i­dów. Daw­niej na­zy­wa­na wi­ta­mi­ną P2. Wy­stę­pu­je w du­żych ilo­ściach w owo­cach cy­tru­sów. Nazwa związ­ku po­cho­dzi od grec­kich nimf ogro­dów – He­spe­ryd.

Wikipedia


hesperyjski

1. daw­niej: za­chod­ni lub wie­czor­ny;
2. w mi­to­lo­gii grec­kiej: ogro­dy he­spe­ryj­skie - ogro­dy bogów sły­ną­ce ze zło­tych ja­błek; raj he­spe­ry­do­wy


SJP.pl


hess

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Erika Hess – szwaj­car­ska nar­ciar­ka al­pej­ska
  • Ger­ma­in Henri Hess – che­mik ro­syj­ski po­cho­dze­nia szwaj­car­skie­go - od­kryw­ca prawa Hessa
  • Harry Ham­mond Hess – ame­ry­kań­ski ge­o­log i woj­sko­wy
  • Jan Hess
  • Karl Hess – dzien­ni­karz ame­ry­kań­ski, jeden z twór­ców anar­cho­syn­dy­ka­liz­mu
  • Mie­czy­sław Hess – pol­ski ge­o­graf i kli­ma­to­log
  • Moj­żesz Hess – fi­lo­zof nie­miec­ko-ży­dow­ski
  • Myra Hess – bry­tyj­ska pia­nist­ka
  • Re­in­hard Hess – tre­ner sko­ków nar­ciar­skich
  • San­dra Hess – szwaj­car­sko-ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na
  • Vic­tor Franz Hess – au­striac­ki fizyk, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w 1936
  • Wal­ter Ri­chard Ru­dolf Hess – jeden z przy­wód­ców III Rze­szy

Wikipedia


hesse

Hesse – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 566 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 44 osoby/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Hesse pla­su­je się na 550. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 430.).

Wikipedia


hesse-bukowska

naz­wi­sko


SJP.pl


hessonit

mi­ne­rał, od­mia­na gros­su­la­ru wy­stę­pu­ją­ca w ska­łach wa­pien­nych i mag­mo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. ka­mień szla­chet­ny, od­mia­na gros­su­la­ru o bar­wie żół­tej, cy­na­mo­no­wo­bru­nat­nej;

Wiktionary

Hes­so­nit – na­le­żą­cy do gro­ma­dy krze­mia­nów, bę­dą­cy gra­na­tem, rzad­ka od­mia­na gros­su­la­ru. Ina­czej zwany jest "ka­mie­niem cy­na­mo­no­wym", daw­niej "ka­ne­lem". Nazwa wy­wo­dzi się z grec­kie­go "hes­son", które oz­na­cza „mniej cenny” lub „gor­szy,” na­wią­zu­jąc do niż­szej war­to­ści mi­ne­ra­łu w po­rów­na­niu z cyr­ko­nem, do któ­re­go jest po­dob­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɛsˈːɔ̃ɲit, AS: χe•sõńit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamień cynamonowy; daw. kanel

Wiktionary


hester

koń z rasy koni szwedz­kich, słu­żą­cy w cięż­kich ja­zdach; po­spo­li­ty na Lit­wie i Żmu­dzi


SJP.pl

He­ster – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii St. James.

Wikipedia


hestia

mit. gr. bo­gi­ni do­mo­we­go ogni­ska, oś­rod­ka życia ro­dzin­ne­go, czczo­na też jako opie­kun­ka ogni­ska gmin­ne­go bądź państw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni ogni­ska do­mo­we­go oraz świę­te­go i wiecz­ne­go ognia, utoż­sa­mia­na z rzym­ską Westą, sym­bol domu i ro­dzi­ny;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|ż.

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 46;

Wiktionary

He­stia ( Ἑστία Hestía ‘ogni­sko do­mo­we’, Vesta) – w mi­to­lo­gii grec­kiej córka Kro­no­sa i Rei, sio­stra Zeusa, De­me­ter i Hery oraz Po­sej­do­na i Ha­de­sa. Ślu­bo­wa­ła dzie­wict­wo, jak Ar­te­mi­da. Opie­kun­ka ogni­ska do­mo­we­go, po­dróż­nych, no­wo­żeń­ców i sie­rot. He­stia re­pre­zen­to­wa­ła mo­ral­ną ideę czy­sto­ści i trwa­ło­ści ro­dzin­ne­go życia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­stia ucho­dzi­ła za córkę Kro­no­sa i Rei oraz sio­strę Zeusa, Ha­de­sa, Po­sej­do­na, Hery i De­me­ter.

 (1.1) He­stia ustą­pi­ła Dio­ni­zo­so­wi swoje miej­sce w gro­nie dwu­na­stu naj­więk­szych bóstw olim­pij­skich.

 (1.1) Kult He­stii spra­wo­wa­no we wszyst­kich do­mo­stwach i w świą­ty­niach wszyst­kich bogów.

 (1.2) Moja babka wu­jecz­na, która jest Polką grec­kie­go po­cho­dze­nia, ma na imię He­stia.

 (1.3) He­stia po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛstʲja, AS: χestʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Westa

Wiktionary


hesyjczyk

miesz­ka­niec Hesji (kraju związ­ko­we­go w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hesji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­ny cha­rak­ter ma ar­ty­kuł A. Miil­le­ra poś­wię­co­ny He­syj­czy­ko­wi Ja­no­wi Le­u­de­ro­de jako ka­no­ni­ko­wi wroc­ław­skie­mu i ślą­skich ka­pi­tuł ko­le­giac­kich (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hesja ż.

:: fż. Hesyjka ż.

 przym. heski

Wiktionary


hesyjka

miesz­kan­ka Hesji (kraju związ­ko­we­go w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hesji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hesja ż.

:: fm. Hesyjczyk mos.

 przym. heski

Wiktionary


het

prze­sta­rza­ły wyraz o ek­spre­syw­nym cha­rak­te­rze, oz­na­cza­ją­cy tyle, co: da­le­ko, hen, z dala


SJP.pl

przy­słó­wek miej­sca

 (1.1) przest. da­le­ko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Het Steen
  • Hét – wieś
  • het – ni­der­landz­ki prze­di­mek
  • Het – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Het – ni­der­landz­ki ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To het, tam, gdzie za borem / Słon­ko idzie spać wie­czo­rem (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛt, AS: χet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daleko, tam, hen

Wiktionary


heta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go oz­na­cza­ją­ca spół­gło­skę [h], Ͱ ͱ;

Wiktionary

Heta (ἧτα, pi­sa­na Ͱͱ) – li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go oz­na­cza­ją­ca spół­gło­skę [], przed­sta­wia­ją­ca ją jako pełną li­te­rę, a nie tylko jako znak dia­kry­tycz­ny spi­ri­tus asper wy­wo­dzą­cy się z tej li­te­ry, która z kolei wy­wo­dzi się z lewej po­łów­ki li­te­ry eta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛta, AS: χeta

Wiktionary


hetajr

w sta­ro­żyt­nej Ma­ce­do­nii: żoł­nierz jazdy re­kru­tu­ją­cej się ze szlach­ty


SJP.pl


hetajria

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: zwią­zek re­li­gij­ny, to­wa­rzy­ski lub po­li­tycz­ny; he­te­ria


SJP.pl


hetera

1. ko­bie­ta kłót­li­wa, zło­śli­wa; jędza, pie­kiel­ni­ca, kłót­ni­ca, awan­tur­ni­ca;
2. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: pię­kna i wyksz­tał­co­na ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: pro­sty­tut­ka, czę­sto in­te­li­gent­na i wyksz­tał­co­na;

 (1.2) zło­śli­wa, kłót­li­wa ko­bie­ta, jędza

Wiktionary

He­te­ra (gr. "hetaíra" – to­wa­rzysz­ka) – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji od­po­wied­nik kur­ty­za­ny. He­te­ra od zwy­kłej pro­sty­tut­ki róż­ni­ła się nie­za­leż­no­ścią i wy­so­ką po­zy­cją to­wa­rzy­ską. []

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɛˈtɛra, AS: χetera

Wiktionary


heteria

1. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: zwią­zek re­li­gij­ny, to­wa­rzy­ski lub po­li­tycz­ny; he­taj­ria;
2. w no­wo­żyt­nej Gre­cji: zwią­zek hand­lo­wy, to­wa­rzy­stwo na­u­ko­we lub tajna or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na


SJP.pl

He­te­ria (gr. "Εταιρεία", czyli "grupa przy­ja­ciół") – nie­for­mal­ne sto­wa­rzy­sze­nia ary­sto­kra­tycz­ne w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, a w Gre­cji no­wo­żyt­nej sto­wa­rzy­sze­nia na­u­ko­we, go­spo­dar­cze lub po­li­tycz­ne. Naj­bar­dziej zna­nym z nich była tajna or­ga­ni­za­cja na­ro­do­wo­wyz­wo­leń­cza Fi­li­ki Ete­ria dzia­ła­ją­ca na po­cząt­ku XIX w.

Wikipedia


hetero

po­tocz­nie o oso­bie orien­ta­cji he­te­ro­sek­su­al­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. osoba he­te­ro­sek­su­al­na

Wiktionary


heteroatom

He­te­ro­a­tom (z greki "he­te­ros" - różny, + "ato­mos") - to w no­men­kla­tu­rze che­mii or­ga­nicz­nej okre­śle­nie do­wol­ne­go atomu, znaj­du­ją­ce­go się w czą­stecz­ce związ­ku or­ga­nicz­ne­go, któ­rym nie jest wę­giel lub wodór. Zwy­kle okre­śle­nie to od­no­si się do azotu, tlenu, siar­ki lub fos­fo­ru.

Wikipedia


heteroauksyna

hor­mon ro­ślin­ny re­gu­lu­ją­cy wiele pro­ce­sów roz­wo­jo­wych u ro­ślin


SJP.pl


heterobatmia

różny po­ziom roz­wo­ju ewo­lu­cyj­ne­go czę­ści or­ga­niz­mu lub na­rzą­du


SJP.pl


heterobazydium

typ pod­staw­ki u grzy­bów pod­staw­cza­ków; frag­mo­ba­zy­dium, pro­to­ba­zy­dium


SJP.pl


heterochromatyna

chro­ma­ty­na po­zba­wio­na genów, albo ma­ją­ca nie­ak­tyw­ne geny, two­rzą­ca sil­nie zwar­tą spi­ra­lę


SJP.pl

He­te­ro­chro­ma­ty­na jest czę­ścią chro­ma­ty­ny w ją­drze in­ter­fa­zo­wym, w któ­rej nić DNA jest szcze­gól­nie mocno upa­ko­wa­na. Jej cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest ogra­ni­cze­nie udzia­łu w pro­ce­sie tran­skryp­cji, co ma wpływ na ek­spre­sję genów. Jej zwar­ta struk­tu­ra de­cy­du­je o tym, że jest nie­ak­tyw­na ge­ne­tycz­nie.

Wikipedia


heterochromia

od­mien­ny kolor tę­czó­wek oczu u jed­nej osoby lub róż­no­barw­ność jed­nej tę­czów­ki


SJP.pl


heterochromosom

chro­mo­som, który od­po­wia­da za wyksz­tał­ca­nie się płci; he­te­ro­som, alo­som, al­lo­som


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. chro­mo­som de­ter­mi­nu­ją­cy płeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­no kilka typów za­bu­rzeń zwią­za­nych z ilo­ścią he­te­ro­chro­mo­so­mów u czło­wie­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛtɛrɔxrɔ̃ˈmɔsɔ̃m, AS: χeteroχrõmosõm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) allosom

Wiktionary


heterochronia

ewo­lu­cyj­ne prze­su­nię­cie mo­men­tu i tempa pow­sta­wa­nia ja­kie­goś na­rzą­du czy or­ga­nu w trak­cie on­to­ge­ne­zy or­ga­niz­mu, w sto­sun­ku do jego przod­ków ewo­lu­cyj­nych


SJP.pl

Nie mylić z: he­te­ro­chro­mia (róż­no­barw­ność tę­czów­ki).

He­te­ro­chro­nia – ro­dzaj zmian ewo­lu­cyj­nych. Są to zmia­ny od­no­szą­ce się do aspek­tu cza­so­we­go (tempa, po­cząt­ku w cza­sie i za­koń­cze­nia) roz­wo­ju osob­ni­cze­go. Za­bu­rze­nie roz­wo­ju osob­ni­cze­go po­le­ga­ją na zmia­nach cza­so­wych w roz­wo­ju kon­kret­ne­go na­rzą­du w sto­sun­ku do roz­wo­ju resz­ty or­ga­niz­mu.

Wikipedia


heterocykliczny

przy­miot­nik

 (1.1) chem. o związ­kach cy­klicz­nych: taki, w któ­rym co najm­niej jeden pier­ścień za­wie­ra atomy dwóch lub wię­cej róż­nych pier­wiast­ków;

 (1.2) chem. o pier­ście­niu ato­mów: za­wie­ra­ją­cy atomy wię­cej niż jed­ne­go pier­wiast­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ni­ko­ty­na zbu­do­wa­na jest z dwóch pier­ście­ni he­te­ro­cy­klicz­nych.

Wiktionary


heterocysta

wy­spe­cja­li­zo­wa­na ko­mór­ka poz­wa­la­ją­ca ko­lo­nij­nym si­ni­com wią­zać wolny azot


SJP.pl


heterodoksalność

w re­li­gii: wyz­na­wa­nie po­glą­dów, dog­ma­tów od­mien­nych od obo­wią­zu­ją­cych w danej re­li­gii, lecz nie­uz­na­nych przez nią za he­rez­ję; nie­pra­wo­wier­ność, he­te­ro­dok­sja


SJP.pl


heterodoksja

w re­li­gii: wyz­na­wa­nie po­glą­dów, dog­ma­tów od­mien­nych od obo­wią­zu­ją­cych w danej re­li­gii, lecz nie­uz­na­nych przez nią za he­rez­ję; nie­pra­wo­wier­ność, he­te­ro­dok­sal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. filoz. uz­na­wa­nie od­mien­nych po­glą­dów, niez­god­nych z obo­wią­zu­ją­cą dok­try­ną wiary; sze­rzej: niez­god­nych z obo­wią­zu­ją­cy­mi za­sa­da­mi, ka­no­nem;

Wiktionary

He­te­ro­dok­sja – (gr. "ἕτερος" "héteros" i "δόξα" "dóks­sa"), naj­praw­do­po­dob­niej bez­poś­red­nie za­po­ży­cze­nie z ję­zy­ka fran­cu­skie­go w XIX w., daw­niej nie­pra­wo­wier­ność, in­no­wier­stwo; oz­na­cza dzi­siaj uz­na­wa­nie od­mien­nych po­glą­dów, dog­ma­tów, niez­god­nych z obo­wią­zu­ją­cą w danej re­li­gii dok­try­ną wiary.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W póź­nym śred­nio­wie­czu Pi­kar­dia stała się te­re­nem dzia­łal­no­ści licz­nych ru­chów he­te­ro­dok­sji re­li­gij­nej, wal­den­sów, be­gar­dów, a także braci i sióstr he­rez­ji wol­ne­go ducha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heterodoksalność ż., heterodoksyjność ż.

 przym. heterodoksyjny

 przysł. heterodoksyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprawowierność, heterodoksalność

Wiktionary


heterodoksyjny

w re­li­gii: taki, który do­ty­czy he­te­ro­dok­sji - wyz­na­wa­nia po­glą­dów, dog­ma­tów od­mien­nych od obo­wią­zu­ją­cych w danej re­li­gii, lecz nie­uz­na­nych przez nią za he­rez­ję; in­no­wier­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy he­te­ro­dok­sji, wyz­na­ją­cy po­glą­dy od­mien­ne od tych gło­szo­nych przez Ko­ściół dok­try­ny wiary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heterodoksja ż.

Wiktionary


heterodon

wąż z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych, wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


SJP.pl

He­te­ro­don – ro­dzaj węży z po­dro­dzi­ny śli­ma­cza­rzy (Dip­sa­di­nae) w ro­dzi­nie po­ło­zo­wa­tych (Co­lu­bri­dae).

Wikipedia


heterodontozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z okre­su wczes­nej jury


SJP.pl

He­te­ro­don­to­za­ur ("He­te­ro­don­to­sa­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z ro­dzi­ny he­te­ro­don­to­za­u­rów (He­te­ro­don­to­sa­u­ri­dae). Żył we wczes­nej jurze na te­re­nach współ­czes­nej po­łud­nio­wej Afry­ki.

Wikipedia


heterodontozaury

ro­dzi­na wczes­nych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych


SJP.pl

He­te­ro­don­to­za­u­ry (He­te­ro­don­to­sa­u­ri­dae) – ro­dzi­na wczes­nych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych bę­dą­cych praw­do­po­dob­nie ba­zal­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi grupy. Ich ska­mie­nia­ło­ści na­le­żą do rzad­ko­ści, choć zwie­rzę­ta te za­miesz­ki­wa­ły całą pla­ne­tę na po­cząt­ku okre­su ju­raj­skie­go, a kilku przed­sta­wi­cie­li przetr­wa­ło do wczes­nej kredy.

Wikipedia


heterodontyczny

taki, który ma zęby o róż­nych kształ­tach; róż­no­zęb­ny


SJP.pl


heterodontyzm

zróż­ni­co­wa­nie bu­do­wy zębów, np. u czło­wie­ka: sie­ka­cze, kły, przed­trzo­now­ce i trzo­now­ce; od­wrot­no­ścią tej cechy jest ho­mo­don­tyzm


SJP.pl

He­te­ro­don­tyzm, uzę­bie­nie he­te­ro­don­tycz­ne, uzę­bie­nie he­te­ro­don­to­we – ro­dzaj uzę­bie­nia cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się zróż­ni­co­wa­niem kształ­tów i wiel­ko­ści zębów w za­leż­no­ści od ich przez­na­cze­nia. Spo­ty­ka­ny u gadów i u ssa­ków.

W przy­pad­ku ty­po­we­go uzę­bie­nia he­te­ro­don­tycz­ne­go u ssa­ków wy­róż­nia się czte­ry pod­sta­wo­we typy funk­cjo­nal­ne zębów:

Wikipedia


heterodyna

ge­ne­ra­tor drgań elek­trycz­nych o małej mocy i dużej czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl

He­te­ro­dy­na, ge­ne­ra­tor lo­kal­ny (gr. "he­te­ro-" 'różny' i "dyna" 'moc') – sta­bil­ny i zaz­wy­czaj o re­gu­lo­wa­nej czę­stot­li­wo­ści ge­ne­ra­tor drgań elek­trycz­nych sto­so­wa­ny do mo­du­la­cji (de­mo­du­la­cji) lub zmia­ny czę­stot­li­wo­ści drgań w pro­ce­sach tzw. he­te­ro­dy­no­wa­nia (dud­nie­nia/mie­sza­nia) elek­trycz­nych prze­bie­gów si­nu­so­i­dal­nych o niez­nacz­nie róż­nych czę­stot­li­wo­ściach.

Wikipedia


heterodynować

w fi­zy­ce: uzy­ski­wać drga­nia o czę­stot­li­wo­ściach sły­szal­nych w wy­ni­ku prze­mia­ny czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl


heteroepitaksja

pro­ces epi­tak­sjal­ny po­le­ga­ją­cy na wyt­wa­rza­niu na mo­no­kry­sta­licz­nym po­dło­żu jed­ne­go pół­prze­wod­ni­ka cien­kiej war­stwy in­ne­go ma­te­ria­łu pół­prze­wod­ni­ko­we­go


SJP.pl


heterofilia

wy­stę­po­wa­nie liści o róż­nych kształ­tach na tej samej ro­śli­nie; róż­no­list­ność


SJP.pl

He­te­ro­fi­lia, róż­no­list­ność, róż­no­po­sta­cio­wość liści – zja­wi­sko zróż­ni­co­wa­nia kształ­tu doj­rza­łych liści wy­ra­sta­ją­cych na tej samej ro­śli­nie lub ro­śli­nach tego sa­me­go ga­tun­ku. W wą­skim uję­ciu obej­mu­je róż­no­list­ność wa­run­ko­wa­ną czyn­ni­ka­mi śro­do­wi­ska, w szer­szym obej­mu­je także wszel­kie dzie­dzicz­ne mo­dy­fi­ka­cje liści.

Wikipedia


heterofilny

→ he­te­ro­fi­lia


SJP.pl

Patrz:

heterofilia

heterofonia

pry­mi­tyw­na tech­ni­ka po­li­fo­nicz­na po­le­ga­ją­ca na rów­no­czes­nym wy­ko­na­niu me­lo­dii i or­na­men­to­wa­ne­go wa­rian­tu


SJP.pl

He­te­ro­fo­nia (z gr. "héteros" – drugi, inny; "phoné" – dźwięk), – jest ro­dza­jem fak­tu­ry, która po­le­ga na rów­no­czes­nym wy­ko­na­niu me­lo­dii głów­nej i jej im­pro­wi­zo­wa­nej wer­sji (jed­nej lub kilku). Tech­ni­ka ta znana jest i sto­so­wa­na głów­nie w mu­zy­ce lu­do­wej.

Wikipedia


heterofoniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z he­te­ro­fo­nią, do­ty­czą­cy he­te­ro­fo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heterofonia ż., heterofon mrz.

Wiktionary


heteroforia

za­bu­rze­nie rów­no­wa­gi mię­śni ocz­nych pro­wa­dzą­ce do braku zbież­no­ści źre­nic i ich nie­pra­wi­dło­we­go usta­wie­nia wzglę­dem sie­bie; zez


SJP.pl


heterogametyczny

→ he­te­ro­ga­me­ta


SJP.pl

Patrz:

heterogameta

heterogamia

rozm­na­ża­nie się or­ga­niz­mów przy udzia­le ko­mó­rek mę­skich i żeń­skich, zróż­ni­co­wa­nych pod wzglę­dem mor­fo­lo­gicz­nym i fiz­jo­lo­gicz­nym; ani­zo­ga­mia


SJP.pl


heterogamiczny

→ he­te­ro­ga­mia


SJP.pl

Patrz:

heterogamia

heterogenetyczny

→ he­te­ro­ge­ne­za


SJP.pl

Patrz:

heterogeneza

heterogenia

1. w bio­lo­gii: przy­na­leż­ność do in­ne­go ro­dza­ju; od­mien­ność, in­no­rod­ność;
2. po­gląd w etyce, we­dług któ­re­go cele i war­to­ści czło­wie­ka są nie­jed­no­rod­ne i w spo­sób istot­ny róż­nią się mię­dzy sobą


SJP.pl


heterogeniczność

zróż­ni­co­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co he­te­ro­ge­nicz­ne; cecha tych, któ­rzy są he­te­ro­ge­nicz­ni

Wiktionary

He­te­ro­ge­nicz­ność – nie­jed­no­rod­ność (zróż­ni­co­wa­nie). Może ty­czyć się każ­dej dzie­dzi­ny życia. W śro­do­wi­sku in­for­ma­tycz­nym oz­na­cza zróż­ni­co­wa­ną wiel­kość struk­tur da­nych, różną funk­cjo­nal­ność, różne mo­de­le da­nych, np.: sieć kom­pu­te­ro­wa, która za­wie­ra ser­we­ry z za­in­sta­lo­wa­ny­mi róż­ny­mi sy­ste­ma­mi ope­ra­cyj­ny­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. heterogenia ż.

 przym. heterogeniczny

 przysł. heterogenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnorodność

Wiktionary


heterogeniczny

1. róż­no­rod­ny; he­te­ro­gen­ny;
2. prze­szczep he­te­ro­ge­nicz­ny - prze­szczep tkan­ki lub na­rzą­du od osob­ni­ka in­ne­go ga­tun­ku; prze­szczep kse­no­ge­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. fiz. taki układ lub pro­ces, w któ­rym wy­stę­pu­je wię­cej niż jedna faza (cie­kła, ga­zo­wa, stała) na raz

 (1.2) chem. zło­żo­ny z wi­docz­nie (gołym okiem albo pod mi­kro­sko­pem) róż­nych skła­do­wych

 (1.3) książk. zło­żo­ny ze skła­do­wych o róż­nej na­tu­rze albo cha­rak­te­rze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heterogeniczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejednorodny

 (1.2) niejednorodny

 (1.3) niejednorodny, różnorodny, innorodny

Wiktionary


heterogenizacyjny

→ he­te­ro­ge­ni­za­cja


SJP.pl

Patrz:

heterogenizacja

heterogenność

→ he­te­ro­gen­ny


SJP.pl

Patrz:

heterogenny

heterogenny

róż­no­rod­ny; he­te­ro­ge­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty o róż­nym po­cho­dze­niu lub ce­chach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zło­żo­ność tych in­te­rak­cji czyni cząst­ki HDL wiel­ce he­te­ro­gen­ny­mi po­przez ich kształt, wiel­kość i ła­du­nek po­wierzch­nio­wy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. heterogeniczny; różnorodny, niejednorodny

Wiktionary


heteroglikan

cu­kier, w któ­re­go skład wcho­dzi wię­cej niż jeden ro­dzaj reszt mo­no­sa­cha­ry­do­wych; he­te­ro­po­li­sa­cha­ryd, mu­ko­po­li­sa­cha­ryd


SJP.pl


heteroglikany

cu­kier, w któ­re­go skład wcho­dzi wię­cej niż jeden ro­dzaj reszt mo­no­sa­cha­ry­do­wych; he­te­ro­po­li­sa­cha­ryd, mu­ko­po­li­sa­cha­ryd


SJP.pl

He­te­ro­gli­ka­ny ("he­te­ro­po­li­sa­cha­ry­dy, mu­ko­po­li­sa­cha­ry­dy") – po­li­sa­cha­ry­dy, w któ­rych skład wcho­dzi wię­cej niż jeden ro­dzaj reszt mo­no­sa­cha­ry­do­wych. Przy­kła­do­we he­te­ro­gli­ka­ny to kwas hia­lu­ro­no­wy i kwas chon­dro­i­ty­no­siar­ko­wy znaj­du­ją­ce się w mazi mię­dzy­ko­mór­ko­wej, sta­wach i chrząst­kach, i bę­dą­ce czyn­ni­ka­mi gru­po­wy­mi krwi, oraz he­pa­ry­na od­po­wie­dzial­na za ha­mo­wa­nie pro­ce­su krzep­nię­cia krwi.

Wikipedia


heterogonia

na­prze­mien­ne wy­stę­po­wa­nie w cyklu roz­wo­jo­wym par­te­no­ge­ne­zy i tra­dy­cyj­ne­go rozm­na­ża­nia płcio­we­go


SJP.pl

He­te­ro­go­nia – cykl ży­cio­wy zwie­rząt, w któ­rym wy­stę­pu­je prze­mia­na po­ko­leń rozm­na­ża­ją­cych się płcio­wo, ale w różny spo­sób: roz­dziel­nopł­cio­wo lub par­te­no­ge­ne­tycz­nie. Nie­kie­dy po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi po­ko­le­nia­mi mogą wy­stę­po­wać róż­ni­ce mor­fo­lo­gicz­ne. W takim cyklu po­ko­le­nie par­te­no­ge­ne­tycz­ne ma za za­da­nie zwięk­szyć li­czeb­ność oraz za­sięg wy­stę­po­wa­nia, na­to­miast rolą po­ko­le­nia roz­dziel­nopł­cio­we­go jest zwięk­sze­nie róż­no­rod­no­ści ge­ne­tycz­nej.

Wikipedia


heterogoniczny

→ he­te­ro­go­nia


SJP.pl

Patrz:

heterogonia

heterohemoterapia

le­cze­nie za­strzy­ka­mi do­mię­śnio­wy­mi krwi cu­dzej


SJP.pl


heterokarion

ko­mór­ka za­wie­ra­ją­ca dwa jądra o róż­nym ma­te­ria­le ge­ne­tycz­nym


SJP.pl

He­te­ro­ka­rion – ko­mór­ka za­wie­ra­ją­ca co najm­niej dwa ge­ne­tycz­nie różne jądra. Cecha taka na­tu­ral­nie i czę­sto wy­stę­pu­je u grzy­bów – he­te­ro­ka­rio­nem może być ko­mór­ka, za­rod­nik lub grzyb­nia. He­te­ro­ka­rio­ny można otrzy­mać rów­nież sztucz­nie w la­bo­ra­to­rium.

Wikipedia


heterokariotyczny

→ he­te­ro­ka­rio­za


SJP.pl

Patrz:

heterokarioza

heterokarpia

He­te­ro­kar­pia – zja­wi­sko wyksz­tał­ca­nia róż­no­rod­nych owo­ców na tej samej ro­śli­nie. Czę­ste jest na przy­kład w na­le­żą­cej do astro­wa­tych po­dro­dzi­nie "Aste­ro­i­de­ae". U żółt­li­cy drob­nok­wia­to­wej "Ga­lin­so­gia par­vi­flo­ra" owoce (nie­łup­ki) pow­sta­ją­ce w środ­ku ko­szycz­ków z kwia­tów rur­ko­wa­tych po­sia­da­ją puch kie­li­cho­wy i są roz­no­szo­ne przez wiatr, owoce pow­sta­ją­ce z brzeż­nych kwia­tów ję­zycz­ko­wych nie po­sia­da­ją puchu kie­li­cho­we­go, po­zo­sta­ją w ko­szycz­kach i do­sta­ją się do gleby bez­poś­red­nio w miej­scu wzro­stu ro­śli­ny.

Wikipedia


heteroklityczny

nie­pra­wi­dło­wy, dzi­wacz­ny, od­bie­ga­ją­cy od normy


SJP.pl


heterologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) od­mien­ny, wy­kra­cza­ją­cy poza nor­mal­ność, ob­co­po­chod­ny

Wiktionary


heteromeryczny

o bu­do­wie or­ga­niz­mu zło­żo­ne­go: taki, któ­re­go po­szcze­gól­ne ele­men­ty są wy­raź­nie wi­docz­ne, np. ple­cha he­te­ro­me­rycz­na


SJP.pl


heteromorfizm

wy­stę­po­wa­nie w obrę­bie tego sa­me­go ga­tun­ku róż­nych po­sta­ci osob­ni­ków, np. u pszczół - matki, trut­nie, ro­bot­ni­ce; po­li­mor­fizm, wie­lo­po­sta­cio­wość


SJP.pl

He­te­ro­mor­fizm, róż­no­po­sta­cio­wość – wy­stę­po­wa­nie w obrę­bie jed­ne­go ga­tun­ku bio­lo­gicz­ne­go osob­ni­ków o dwu (dy­mor­fizm) lub wielu (po­li­mor­fizm) od­mien­nych po­sta­ciach, swo­bod­nie się krzy­żu­ją­cych, wa­run­ko­wa­nych ge­ne­tycz­nie, hor­mo­nal­nie lub zmia­na­mi śro­do­wi­ska.

Wikipedia


heteromorfoza

He­te­ro­mor­fo­za – pro­ces re­ge­ne­ra­cji utra­co­ne­go na­rzą­du po­le­ga­ją­cy na odt­wo­rze­niu w danym miej­scu in­ne­go na­rzą­du niż pier­wot­nie się tam znaj­do­wał (np. raki mogą zre­ge­ne­ro­wać czuł­ki w miej­sce utra­co­nych słup­ków ocz­nych).

Wikipedia


heteronim

ro­dzaj pse­u­do­ni­mu li­te­rac­kie­go


SJP.pl

He­te­ro­nim – ro­dzaj pse­u­do­ni­mu li­te­rac­kie­go (ar­ty­stycz­ne­go), fik­cyj­ny autor.

Od zwy­czaj­ne­go pse­u­do­ni­mu różni się tym, że ukry­ty za he­te­ro­ni­mem autor two­rzy fik­cyj­ną po­stać, ob­da­rza­jąc ją osob­ną bio­gra­fią, wy­glą­dem fi­zycz­nym oraz au­to­no­micz­ną toż­sa­mo­ścią i po­glą­da­mi, czę­sto sprzecz­ny­mi z doś­wiad­cze­nia­mi "rze­czy­wi­ste­go" twór­cy. Każdy z he­te­ro­ni­mów po­sia­da zaz­wy­czaj włas­ny styl i ma­nie­rę li­te­rac­ką (twór­czą).

Wikipedia


heteronimia

zja­wi­sko na­da­wa­nia pse­u­do­ni­mów li­te­rac­kich


SJP.pl


heteronimiczny

→ he­te­ro­ni­mia, → he­te­ro­nim


SJP.pl

Patrz:

heteronimia, → heteronim

heteronomia

pod­le­ga­nie nor­mom, pra­wom, któ­rych się sa­me­mu nie sta­no­wi­ło; prze­ci­wień­stwo au­to­no­mii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­le­ga­nie nor­mom, któ­rych nie usta­no­wi­ło się sa­me­mu

Wiktionary

He­te­ro­no­mia (gr. "he­te­ros" – inny, "nomos" – prawo) – za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na pod­da­wa­niu się, przy­ję­ciu norm usta­lo­nych przez in­nych ludzi (głów­nym po­wo­dem ich prze­strze­ga­nia są sank­cje zew­nętrz­ne). We­dług Ser­giu­sza Hes­se­na jest to stan poś­red­ni mię­dzy ano­mią a au­to­no­mią.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) niesamodzielność

Wiktionary


heteronomiczny

od­no­szą­cy się do he­te­ro­no­mii


SJP.pl


heteronorma

po­tocz­nie: he­te­ro­nor­ma­tyw­ność


SJP.pl


heteronormatywność

ten­den­cja kul­tu­ro­wa, w któ­rej uz­na­je się w sek­su­al­no­ści tylko tra­dy­cyj­ne role płcio­we i trak­tu­je mniej­szo­ści sek­su­al­ne wy­łącz­nie w ka­te­go­riach de­wia­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest he­te­ro­nor­ma­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są he­te­ro­nor­ma­tyw­ni

Wiktionary

He­te­ro­nor­ma­tyw­ność – idea za­kła­da­ją­ca, że he­te­ro­sek­su­al­ność jest nor­mal­ną, na­tu­ral­ną, pre­fe­ro­wa­ną formą sek­su­al­no­ści i związ­ków mię­dzy­ludz­kich, która nie wy­ma­ga wy­ja­śnień i jest lep­sza od ho­mo­sek­su­al­no­ści czy bi­sek­su­al­no­ści. He­te­ro­nor­ma­tyw­ność po­le­ga na wsze­cho­bec­no­ści w nor­mach spo­łecz­nych, praw­nych i w kon­tak­tach spo­łecz­nych za­ło­że­nia, że wszy­scy lu­dzie są he­te­ro­sek­su­al­ni oraz że peł­nią tra­dy­cyj­ne role płcio­we.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. heteronormatywny

 przysł. heteronormatywnie

Wiktionary


heteronormatywny

uz­na­ją­cy w sek­su­al­no­ści tylko tra­dy­cyj­ne role płcio­we i trak­tu­ją­cy mniej­szo­ści sek­su­al­ne wy­łącz­nie w ka­te­go­riach de­wia­cyj­nych


SJP.pl


heteroplastyczny

przy­miot­nik od: he­te­ro­pla­sty­ka


SJP.pl


heteroplastyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie he­te­ro­pla­sty­ki


SJP.pl


heteroplastyka

prze­szcze­pia­nie tka­nek lub or­ga­nów z or­ga­niz­mu jed­ne­go ga­tun­ku na or­ga­nizm in­ne­go ga­tun­ku; kse­no­tran­splan­ta­cja, he­te­ro­tran­splan­ta­cja


SJP.pl


heteroplazja

za­bu­rze­nie w róż­ni­co­wa­niu się niek­tó­rych tka­nek


SJP.pl


heteropolisacharyd

cu­kier, w któ­re­go skład wcho­dzi wię­cej niż jeden ro­dzaj reszt mo­no­sa­cha­ry­do­wych; mu­ko­po­li­sa­cha­ryd, he­te­ro­gli­kan


SJP.pl


heteroryza

wyksz­tał­ca­nie przez jedną ro­śli­nę róż­nych ro­dza­jów ko­rze­ni; róż­no­ko­rze­nio­wość


SJP.pl


heteroseksualista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba o orien­ta­cji he­te­ro­sek­su­al­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­tor­ka widać sądzi, że dzia­ła­cze ge­jow­scy nie mają in­nych zmart­wień ponad to, jak do­ku­czyć pra­wo­rząd­nym, przyz­wo­i­tym he­te­ro­sek­su­a­li­stom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛtɛrɔsɛksuwaˈlʲista, AS: χeteroseksuu̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heteroseksualizm mrz., heteroseksualność ż.

:: fż. heteroseksualistka ż.

 przym. heteroseksualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) heteryk

Wiktionary


heteroseksualistka

ko­bie­ta orien­ta­cji he­te­ro­sek­su­al­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta o orien­ta­cji he­te­ro­sek­su­al­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heteroseksualizm m., heteroseksualność ż.

:: fm. heteroseksualista m.

 przym. heteroseksualny

Wiktionary


heteroseksualizm

naj­częst­sza orien­ta­cja sek­su­al­na, po­ciąg ero­tycz­ny do przed­sta­wi­cie­li od­mien­nej płci; he­te­ro­sek­su­al­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­czu­wa­nie po­pę­du płcio­we­go do osób płci prze­ciw­nej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛtɛrɔsɛksuˈwalʲism̥, AS: χeteroseksuu̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., heteroseksualność ż., heteroseksualista mos., heteroseksualistka ż.

 przym. heteroseksualny

 przysł. heteroseksualnie

Wiktionary


heteroseksualnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób he­te­ro­sek­su­al­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heteroseksualizm mrz.

 przym. heteroseksualny

Wiktionary


heteroseksualność

naj­częst­sza orien­ta­cja sek­su­al­na, po­ciąg ero­tycz­ny do przed­sta­wi­cie­li od­mien­nej płci; he­te­ro­sek­su­a­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. cecha tego, co he­te­ro­sek­su­al­ne; cecha tych, któ­rzy są he­te­ro­sek­su­al­ni

Wiktionary

He­te­ro­sek­su­al­ność (także "he­te­ro­sek­su­a­lizm"; od ἕτερος, "héteros" „drugi, inny” oraz sexus „płeć”) – po­ciąg sek­su­al­ny lub za­in­te­re­so­wa­nie sek­su­al­ne skie­ro­wa­ne do osób prze­ciw­nej płci (bio­lo­gicz­nej lub kul­tu­ro­wej). []

Obok bi­sek­su­a­liz­mu i ho­mo­sek­su­a­liz­mu, he­te­ro­sek­su­a­lizm jest jedną z trzech głów­nych ka­te­go­rii orien­ta­cji sek­su­al­nej w ra­mach kon­ti­nu­um sek­su­al­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., heteroseksualizm mrz., heteroseksualista mos., heteroseksualistka ż.

 przym. heteroseksualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) homoseksualność

Wiktionary


heteroseksualny

do­ty­czą­cy po­cią­gu do płci prze­ciw­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy po­ciąg sek­su­al­ny wy­łącz­nie do osób płci prze­ciw­nej

 (1.2) zwią­za­ny z he­te­ro­sek­su­al­no­ścią, do­ty­czą­cy he­te­ro­sek­su­al­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ka­że­niu ulega coraz wię­cej osób o orien­ta­cji he­te­ro­sek­su­al­nej, które nigdy w przesz­ło­ści nie sto­so­wa­ły do­żyl­nie nar­ko­ty­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛtɛrɔsɛksuˈwalnɨ, AS: χeteroseksuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., heteroseksualizm mrz., heteroseksualność ż., heteroseksualista mos., heteroseksualistka ż.

 przysł. heteroseksualnie

Wiktionary


heterosfera

He­te­ros­fe­ra – część at­mos­fe­ry, w któ­rej skład che­micz­ny zmie­nia się z wy­so­ko­ścią. W przy­pad­ku at­mos­fe­ry ziem­skiej war­stwa ta znaj­du­je się po­wy­żej wy­so­ko­ści ok. 90–100 km. Po­wie­trze roz­dzie­la się na war­stwy gazów o róż­nej masie czą­stecz­ko­wej, ruch tur­bu­lent­ny jest sil­nie tłu­mio­ny, a tran­sport pio­no­wy od­by­wa się po­przez dy­fuz­ję.

Wikipedia


heteroskedastyczność

He­te­ro­ske­da­stycz­ność (lub he­te­ro­sce­da­stycz­ność) – po­ję­cie z za­kre­su sta­ty­sty­ki od­no­szą­ce się do ciągu lub wek­to­ra zmien­nych lo­so­wych. Włas­ność ta jest za­prze­cze­niem po­sia­da­nia przez taki ciąg lub wek­tor włas­no­ści ho­mo­ske­da­stycz­no­ści, tzn. przy­najm­niej jedna zmien­na lo­so­wa z ciągu różni się od in­nych wa­rian­cją lub jej wa­rian­cja jest nie­skoń­czo­na.

Wikipedia


heterosom

chro­mo­som, który od­po­wia­da za wyksz­tał­ca­nie się płci; he­te­ro­chro­mo­som, alo­som, al­lo­som


SJP.pl


heterospermia

wni­knię­cie do doj­rza­łe­go jaja sa­mi­cy dwu lub wię­cej plem­ni­ków po­cho­dzą­cych od sam­ców z róż­nych linii, ras ho­dow­la­nych lub z róż­nych ga­tun­ków


SJP.pl

He­te­ro­sper­mia – zja­wi­sko wni­knię­cia do ko­mór­ki ja­jo­wej dwóch (lub wię­cej) plem­ni­ków po­cho­dzą­cych od sam­ców z róż­nych ras ho­dow­la­nych lub nawet ga­tun­ków. W na­tu­rze za­płod­nie­nia he­te­ro­sper­micz­ne nie wy­stę­pu­ją, za­wsze są wy­wo­ły­wa­ne sztucz­nie (np. u trzo­dy chlew­nej).

Wikipedia


heterosporia

wła­ści­wość niek­tó­rych pa­prot­ni­ków po­le­ga­ją­ca na wyt­wa­rza­niu dwóch typów za­rod­ni­ków: ma­kro­spor i mi­kro­spor; róż­no­za­rod­ni­ko­wość


SJP.pl


heterostraki

pod­gro­ma­da wy­mar­łych bez­żu­chwow­ców wod­nych, obej­mu­ją­ca opan­ce­rzo­ne krę­gow­ce z okre­su wczes­ne­go sy­lu­ru do póź­ne­go de­wo­nu; in­no­pan­cer­ne


SJP.pl

He­te­ro­stra­ki (†He­te­ro­stra­ci) – grupa wy­mar­łych bez­żu­chwow­ców wod­nych za­li­cza­nych do pte­ra­spi­doksz­tałt­nych (†Pte­ra­spi­do­morp­hi), obej­mu­ją­ca opan­ce­rzo­ne krę­gow­ce z okre­su od wczes­ne­go sy­lu­ru (430 mi­lio­nów lat temu) do póź­ne­go de­wo­nu (370 mi­lio­nów lat temu).

Wikipedia


heterostylia

wy­stę­po­wa­nie w jed­no­od­mia­no­wej po­pu­la­cji ro­śli­ny kilku typów kwia­tów, róż­nią­cych się wy­so­ko­ścią osa­dze­nia pyl­ni­ków i zna­mion, sta­no­wią­ce za­bez­pie­cze­nie przed sa­mo­za­py­la­niem się kwia­tu; róż­no­słup­ko­wość


SJP.pl


heterotaksja

nie­pra­wi­dło­we po­ło­że­nie or­ga­nów ciała


SJP.pl

He­te­ro­tak­sja (łac. "situs am­bi­gu­us") – grupa ze­spo­łów wad wro­dzo­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się nie­pra­wi­dło­wo­ścią uło­że­nia na­rzą­dów jamy brzusz­nej i klat­ki pier­sio­wej, de­ter­mi­na­cji stron ciała. Ter­min wpro­wa­dził Saint-Hi­la­i­re w 1836 roku.

Wikipedia


heterotalizm

prze­pro­wa­dza­nie pro­ce­su płcio­we­go przez dwa od­mien­ne typy grzyb­ni tego sa­me­go ga­tun­ku


SJP.pl

He­te­ro­ta­lizm, róż­no­ple­cho­wość – moż­li­wość ko­niu­ga­cji mię­dzy ple­cha­mi tego sa­me­go ga­tun­ku, ale tylko wtedy, gdy na­le­żą one do dwóch róż­nych fiz­jo­lo­gicz­nych typów, które oz­na­cza się jako (+) i (–). Cza­sa­mi mówi się o płcio­wo­ści tych plech. Zew­nętrz­nie ple­chy nie róż­nią się od sie­bie, jed­nak gdy spot­ka­ją się dwie ple­chy (+), lub dwie ple­chy (–) nie pro­wa­dzi to do pow­sta­wa­nia zy­go­spor.

Wikipedia


heterotopia

w me­dy­cy­nie: prze­su­nię­cie or­ga­nu lub jego czę­ści z po­zy­cji wła­ści­wej


SJP.pl

He­te­ro­to­pia – po­ję­cie za­pro­po­no­wa­ne przez Mi­che­la Fo­u­ca­ul­ta, które ma m.in. de­fi­nio­wać prze­strze­nie kon­te­stu­ją­ce, od­wra­ca­ją­ce i re­pre­zen­tu­ją­ce inne prze­strze­nie. Wspom­nia­na zo­sta­ła przez fi­lo­zo­fa tylko kil­ku­krot­nie. He­te­ro­to­pia zdo­by­ła po­pu­lar­ność po pre­mie­rze an­giel­skie­go tłu­ma­cze­nia tran­skryp­cji wy­kła­du z 1967 r.

Wikipedia


heterotransplantacja

prze­szcze­pia­nie tka­nek lub or­ga­nów z or­ga­niz­mu jed­ne­go ga­tun­ku na or­ga­nizm in­ne­go ga­tun­ku; kse­no­tran­splan­ta­cja, he­te­ro­pla­sty­ka


SJP.pl


heterotransplantacyjny

przy­miot­nik od: he­te­ro­tran­splan­ta­cja


SJP.pl


heterotrof

or­ga­nizm zdol­ny do syn­te­zy związ­ków or­ga­nicz­nych je­dy­nie z go­to­wych już związ­ków dwut­len­ku węgla, np. wę­glo­wo­da­nów, bia­łek, li­pi­dów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heterotrofia ż., heterotrofizm mrz.

 przym. heterotrofny, heterotroficzny

 przysł. heterotroficznie

Wiktionary


heterotrofia

ży­wie­nie się go­to­wy­mi związ­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go przez or­ga­niz­my nie­zdol­ne do prze­pro­wa­dza­nia fo­to­syn­te­zy i che­mo­syn­te­zy; he­te­ro­tro­fizm, cu­dzo­żyw­ność


SJP.pl


heterotroficzny

o or­ga­niz­mach zwie­rzę­cych lub ro­ślin­nych: odży­wia­ją­cy się go­to­wy­mi związ­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go; cu­dzo­żyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zob. cu­dzo­żyw­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. heterotrofizm mrz., heterotrof mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudzożywny

Wiktionary


heterotrofizm

ży­wie­nie się go­to­wy­mi związ­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go przez or­ga­niz­my nie­zdol­ne do prze­pro­wa­dza­nia fo­to­syn­te­zy i che­mo­syn­te­zy; he­te­ro­tro­fia, cu­dzo­żyw­ność


SJP.pl

He­te­ro­tro­fizm, cu­dzo­żyw­ność (gr. "héteros" – inny. różny + gr. "trop­hi­kós" – odżyw­czy) – jeden z dwóch pod­sta­wo­wych (obok au­to­tro­fiz­mu) spo­so­bów odży­wia­nia się or­ga­niz­mów. He­te­ro­tro­fy (or­ga­niz­my cu­dzo­żyw­ne) odży­wia­ją się związ­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi.

Wikipedia


heterotrychalny

ma­ją­cy wy­raź­ne zróż­ni­co­wa­nie typów nici, które speł­nia­ją różne funk­cje; róż­no­ni­cio­wy


SJP.pl


heterozja

buj­ność wzro­stu w dru­gim po­ko­le­niu


SJP.pl

He­te­roz­ja (gr. "hetérōsis" – przeksz­tał­ce­nie), wigor mie­szań­ców, buj­ność mie­szań­ców – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na zwięk­sze­niu war­to­ści fe­no­ty­po­wej cech ilo­ścio­wych pier­wsze­go po­ko­le­nia mie­szań­ców (F1) w po­rów­na­niu z ho­mo­zy­go­tycz­ny­mi ro­dzi­ca­mi..

He­te­roz­ja jest fe­no­ty­po­wym skut­kiem współ­dzia­ła­nia genów u he­te­ro­zy­got.

Wikipedia


heterozygota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. genet. or­ga­nizm po­sia­da­ją­cy jeden do­mi­nu­ją­cy i jeden re­ce­syw­ny allel da­ne­go genu;

Wiktionary

He­te­ro­zy­go­ta – or­ga­nizm po­sia­da­ją­cy zróż­ni­co­wa­ne al­le­le tego sa­me­go genu (np. "Aa"), w tym samym locus w chro­mo­so­mach ho­mo­lo­gicz­nych. Ga­me­ty osob­ni­ka he­te­ro­zy­go­tycz­ne­go mogą być różne, tzn. mogą za­wie­rać zu­peł­nie od­mien­ny ma­te­riał ge­ne­tycz­ny.

Okre­śle­nie „he­te­ro­zy­go­ta” im­pli­ku­je, że dany gen może wy­stę­po­wać w co najm­niej dwóch po­sta­ciach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. heterozygotyczny

 rzecz. zygota ż.

Wiktionary


heterozygotyczność

→ he­te­ro­zy­go­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

heterozygotyczny

heterozygotyczny

→ he­te­ro­zy­go­ta


SJP.pl

Patrz:

heterozygota

heterycki

→ he­te­ryk


SJP.pl

Patrz:

heteryk

heteryczka

po­tocz­nie: he­te­ro­sek­su­a­list­ka


SJP.pl


heteryk

po­tocz­nie: osoba he­te­ro­sek­su­al­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. LGBT: osoba he­te­ro­sek­su­al­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈtɛrɨk, AS: χeteryk

Wiktionary


heteryzm

prze­sta­rza­łe: oby­czaj mał­żeństw zbio­ro­wych


SJP.pl


hetka

1. ktoś mało zna­czą­cy, ubogi, byle kto;
2. daw­niej: lichy koń, szka­pi­na; dziś tylko w wy­ra­że­niu: hetka-pę­tel­ka - ktoś mało zna­czą­cy, ubogi, byle kto


SJP.pl


hetka-pętelka

po­tocz­nie: męż­czyz­na mało zna­czą­cy, mało war­to­ścio­wy, taki, któ­re­go inni lek­ce­wa­żą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ktoś bied­ny, z kim nikt się nie liczy, byle kto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛtka‿pɛ̃nˈtɛlka, AS: χetka‿pẽntelka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zero

Wiktionary


hetki

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gwara. cał­ko­wi­cie, zu­peł­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) het

Wiktionary


hetm.

skrót od: het­man, het­mań­ski


SJP.pl


hetman

naj­wyż­szy do­wód­ca woj­ska pol­skie­go i li­tew­skie­go do cza­sów ro­zbio­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. naj­wyż­szy do­wód­ca sta­łych (za­cięż­nych) wojsk pol­sko-li­tew­skich w prze­dro­zbio­ro­wej Rze­czy­po­spo­li­tej od XV wieku do 1795 roku;

 (1.2) hist. wojsk. obie­ral­ny przy­wód­ca Ko­za­ków za­po­ro­skich w XVI–XVII wieku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) szach. fi­gu­ra o moż­li­wo­ści po­ru­sza­nia w każ­dym kie­run­ku;

Wiktionary

Het­man (za­po­ży­cze­nie z ata­man lub , za poś­red­nict­wem hejt­man) – tytuł woj­sko­wy roz­po­wszech­nio­ny na te­re­nie Eu­ro­py Wschod­niej i Środ­ko­wej. W kon­tek­ście wojsk pol­sko-li­tew­skich oz­na­czał naj­wyż­szych do­wód­ców sta­łych (kwar­cia­nych) w prze­dro­zbio­ro­wej Rze­czy­po­spo­li­tej od XV wieku do 1795 roku. For­mal­nie nie pod­le­ga­ły mu woj­ska po­spo­li­te­go ru­sze­nia ani re­je­stro­we ko­zac­kie, pod­po­rząd­ko­wa­ne włas­ne­mu do­wo­dze­niu (re­gi­men­ta­rze, ata­ma­ni).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szlach­cic skło­nił się przed het­ma­nem.

 (2.1) Nie za­wsze warto pro­mo­wać piona na het­ma­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛtmãn, AS: χetmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetmaństwo n., hetmańszczyzna ż., Hetmańszczyzna ż., hetmanowa ż., hetmanowicz m., hetmanienie n.

:: fż. hetmanka ż.

 czas. hetmanić ndk.

 przym. hetmański, hetmanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ataman, sahajdaczny

 (2.1) królowa, królówka, dama

Wiktionary


hetmanat

dawny sy­stem au­to­no­micz­nych rzą­dów te­ry­to­rial­nych na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. sy­stem au­to­no­micz­nych rzą­dów te­ry­to­rial­nych na Ukra­i­nie

Wiktionary

Het­ma­nat, Het­mań­szczyz­na ( Гетьманщина), (1649–1764), zwane także "Woj­skiem Za­po­ro­skim" – w okre­sie Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów sy­stem au­to­no­micz­nych rzą­dów te­ry­to­rial­nych na Ukra­i­nie Nadd­nie­przań­skiej, opar­ty na sy­ste­mie de­mo­kra­cji wo­jen­nej Ko­za­ków Za­po­ro­skich, pow­sta­ły w wy­ni­ku za­war­tej w roku 1649 ugody zbo­row­skiej woj­ska za­po­ro­skie­go z kró­lem Pol­ski Janem II Ka­zi­mie­rzem Wazą i Rze­czą­po­spo­li­tą, pot­wier­dzo­ny w roku 1654 w ugo­dzie pe­re­ja­sław­skiej po­mię­dzy woj­skiem za­po­ro­skim a carem ro­syj­skim Alek­sym I i po­now­nie (w roz­sze­rzo­nej for­mie) w unii ha­dziac­kiej (króla i Rze­czy­po­spo­li­tej z Ko­za­czyz­ną za­po­ro­ską, 1658).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Het­man, sto­ją­cy na czele het­ma­na­tu, po­cho­dził z wy­bo­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetman mos., hetmanka ż., hetmanic mos., hetmanowicz mos., hetmanowa ż., hetmanówna ż., hetmańszczyzna ż., hetmanisko n., hetmanek m., hetmanienie n., pohetmanienie n., hetmańskość ż.

 czas. hetmanić ndk., pohetmanić dk.

 przym. hetmański, hetmanowy

 przysł. hetmańsko

Wiktionary


hetmanić

być het­ma­nem, spra­wo­wać wła­dzę het­ma­na


SJP.pl


hetmanka

→ het­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przen. ko­bie­ta het­man, pod­nio­śle o przy­wód­czy­ni

 (1.2) pot. szko­ła, klub lub in­sty­tu­cja, która przy­ję­ła imię jed­ne­go z hi­sto­rycz­nych het­ma­nów

Wiktionary

Patrz:

hetman

Przykłady

 (1.1) Wśród bo­ha­te­rek wy­sta­wy są m.in. Pa­u­li­na Ku­czal­ska-Re­insch­mit, zwana het­man­ką pol­skie­go fe­mi­niz­mu, czy Alek­san­dra Szczer­biń­ska, dzia­łacz­ka PPS i POW oraz druga żona Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetmanat mrz., hetmanic mos., hetmanowicz mos., hetmanowa ż., hetmanówna ż., hetmańszczyzna ż., hetmanisko n., hetmanek m., hetmanienie n., pohetmanienie n., hetmańskość ż.

:: fm. hetman mos.

 czas. hetmanić ndk., pohetmanić dk.

 przym. hetmański, hetmanowy

 przysł. hetmańsko

Wiktionary


hetmanostwo

het­man z żoną


SJP.pl


hetmanowa

żona het­ma­na


SJP.pl


hetmanowy

→ het­man (fi­gu­ra w sza­chach)


SJP.pl


hetmanówna

daw­niej: córka het­ma­na


SJP.pl


hetmańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


hetmański

1. zwią­za­ny z het­ma­nem, na­le­żą­cy do het­ma­na;
2. gam­bit het­mań­ski - jedno z pod­sta­wo­wych ot­warć w sza­chach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z osobą lub urzę­dem het­ma­na, do­ty­czą­cy het­ma­na

 (1.2) szach. zwią­za­ny z het­ma­nem, do­ty­czą­cy het­ma­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetman mos., hetmanka ż., hetmanowa ż., hetmanówna ż., hetmanowicz mos., hetmaństwo n., hetmańszczyzna ż., hetmańczuk mos., hetmanat mrz., Hetmański mos., Hetmańska ż.

Wiktionary


hetnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Kresy. łobuz

Wiktionary


hetta

okrzyk kie­ru­ją­cy konia na prawo


SJP.pl

wy­krzy­knik ape­la­tyw­ny

 (1.1) gwara. rzad. ko­mu­ni­kat dla konia: w prawo

Wiktionary

Hetta (płn-lap. Heahttá) – wieś w gmi­nie Enontekiö w La­po­nii w Fin­lan­dii. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny tej gminy. Po­ło­żo­na na brze­gu je­zio­ra Ounasjärvi. Za­miesz­ka­na przez około 800 osób.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gwara. hejt, hejta

Wiktionary


hetyci

sta­ro­żyt­ny lud za­miesz­ku­ją­cy w dru­gim ty­siąc­le­ciu p.n.e. wschod­nie i cen­tral­ne re­jo­ny Ana­to­lii


SJP.pl

He­ty­ci (bi­blij­ni חתי lub HTY) – lud po­słu­gu­ją­cy się in­do­e­u­ro­pej­skim ję­zy­kiem he­tyc­kim, który około XVII wieku p.n.e. stwo­rzył po­tęż­ne pań­stwo z cen­trum w Hat­tu­sa (dzi­siej­sze Boğazkale) w Ana­to­lii. Po­tę­ga pań­stwa opie­ra­ła się na zna­ko­mi­cie uz­bro­jo­nej armii.

Wikipedia


hetycki

→ He­ty­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­roż. do­ty­czą­cy He­ty­tów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stwo­rzył po­tęż­ne pań­stwo z cen­trum w Hat­tu­sa w Ana­to­lii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. wy­mar­ły język z po­dro­dzi­ny ana­to­lij­skiej ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich;

Wiktionary

Patrz:

Hetyta

Przykłady

 (1.1) Syria była wiel­kim wę­złem ko­mu­ni­ka­cyj­nym. To tutaj spo­ty­ka­ły się wszyst­kie drogi, to tutaj sty­ka­ły się pier­wiast­ki grec­kie, he­tyc­kie, hu­ryc­kie, me­zo­po­tam­skie i egip­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetyckość ż., Hetyta mos., Hetytka ż.

 przysł. hetycko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nesycki

Wiktionary


hetycko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób he­tyc­ki, po he­tyc­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetycki mrz., hetyckość ż., Hetyta mos., Hetytka ż.

 przym. hetycki

Wiktionary


hetyckość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co he­tyc­kie; he­tyc­ki cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetycki mrz., Hetyta mos., Hetytka ż.

 przym. hetycki

 przysł. hetycko

Wiktionary


hetyta

czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go wschod­nie i cen­tral­ne re­jo­ny Ana­to­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. hist. czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ludu in­do­e­u­ro­pej­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Ana­to­lię;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor kopał w ru­i­nach mia­sta He­ty­tów w Ana­to­lii.

 (1.1) He­ty­ci sto­so­wa­li bi­ry­tu­al­ny obrzą­dek po­grze­bo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetyckość ż.

:: fż. Hetytka ż.

 przym. hetycki

 przysł. hetycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Nesyta

Wiktionary


hetytka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. człon­ki­ni sta­ro­żyt­ne­go ludu in­do­e­u­ro­pej­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Ana­to­lię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzo­rem in­nych kró­lów Sa­lo­mon stale pom­na­żał swój harem. Były w nim ko­bie­ty róż­nych ras i re­li­gii: Egip­cjan­ki, Mo­a­bit­ki, Am­mo­nit­ki, Edo­mit­ki, Fe­ni­cjan­ki i He­tyt­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Hetyta mos.

 przym. hetycki

 przysł. hetycko

Wiktionary


hetytolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie he­ty­to­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie he­ty­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kon­gres he­ty­to­lo­gicz­ny przy­by­li he­ty­to­lo­dzy z Ame­ry­ki i Eu­ro­py.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetytologia ż.

 przym. hetytologiczny

Wiktionary


hetytologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem dzie­dzict­wa He­ty­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­trop. jęz. nauka ba­da­ją­ca hi­sto­rię i kul­tu­rę sta­ro­żyt­ne­go pań­stwa He­ty­tów

Wiktionary

He­ty­to­lo­gia – nauka z dzie­dzi­ny nauk hi­sto­rycz­nych, zaj­mu­ją­ca się dzie­ja­mi sta­ro­żyt­ne­go pań­stwa He­ty­tów (XVII-XII w. p.n.e.), kul­tu­rą ma­te­rial­ną i du­cho­wą He­ty­tów oraz ich ję­zy­kiem.

Jako po­czą­tek he­ty­to­lo­gii jako odręb­nej nauki przyj­mu­je się rok 1915, kiedy to cze­ski uczo­ny Bedřich Hrozný roz­szy­fro­wał pismo he­tyc­kie z ta­bli­czek od­na­le­zio­nych w ana­to­lij­skim Boğazköy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kul­tu­rą ma­te­rial­ną i du­cho­wą He­ty­tów bada he­ty­to­lo­gia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetytolog m.

 przym. hetytologiczny

Wiktionary


hetytologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z he­ty­to­lo­gią, do­ty­czą­cy he­ty­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kon­gres he­ty­to­lo­gicz­ny przy­by­li he­ty­to­lo­dzy z Ame­ry­ki i Eu­ro­py.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hetytolog mos., hetytologia ż.

Wiktionary


heulandyt

rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów


SJP.pl

He­u­lan­dyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ze­o­li­tów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go ko­lek­cjo­ne­ra i hand­la­rza mi­ne­ra­łów, miesz­ka­ją­ce­go w An­glii J.H. He­u­lan­da (1778–1856).

Wikipedia


heureka

eu­re­ka, okrzyk ra­do­ści po do­ko­na­niu ja­kie­goś od­kry­cia


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) „zna­la­złem!”, okrzyk ra­do­ści po do­ko­na­niu ja­kie­goś od­kry­cia lub zna­le­zie­niu roz­wią­za­nia pro­ble­mu;

Wiktionary

He­u­re­ka (z gr. εὕρηκα „zna­la­złem”) – wy­krzy­knie­nie ra­do­ści, wy­da­wa­ne zwy­kle przy nie­spo­dzie­wa­nym wpad­nię­ciu na jakiś po­mysł (ilu­mi­na­cji), czę­sto ko­ja­rzo­ne z od­kry­cia­mi na­u­ko­wy­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. eureka ż., heurystyka ż.

 przym. heurystyczny

 przysł. heurystycznie

 wykrz. eureka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eureka!, aha!

Wiktionary


heureza

spo­sób or­ga­ni­zo­wa­nia nauki szkol­nej


SJP.pl

He­u­re­za (gr. "heúresis" – "od­na­le­zie­nie") – spo­sób na­u­cza­nia po­le­ga­ją­cy na na­pro­wa­dza­niu ucz­niów na wła­ści­wy tok ro­zu­mo­wa­nia i do­pro­wa­dze­niu do sa­mo­dziel­ne­go roz­wią­za­nia przez nich pro­ble­mów.

Jedną z pier­wszych osób uży­wa­ją­cych he­u­re­zy był So­kra­tes. Me­to­da ta jest też czę­sto uży­wa­na przez pe­da­go­gów sprze­ci­wia­ją­cych się prze­ka­zy­wa­niu ucz­niom su­chych in­for­ma­cji.

Wikipedia


heurystyczny

do­ty­czą­cy he­u­ry­sty­ki; zwią­za­ny z he­u­ry­sty­ką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z he­u­ry­sty­ką; opar­ty na he­u­ry­sty­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. eureka ż., heurystyka ż.

 przysł. heurystycznie

 wykrz. eureka, heureka

Wiktionary


heurystyka

1. umie­jęt­ność wy­szu­ki­wa­nia i zbie­ra­nia ma­te­ria­łów hi­sto­rycz­nych
2. umie­jęt­ność wy­kry­wa­nia i ko­ja­rze­nia ze sobą no­wych fak­tów, które są po­moc­ne w do­cho­dze­niu do poz­na­nia no­wych prawd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) log. umie­jęt­ność wy­kry­wa­nia no­wych fak­tów oraz znaj­dy­wa­nia związ­ków mię­dzy fak­ta­mi, zwła­szcza z wy­ko­rzy­sta­niem hi­po­tez;

 (1.2) in­form. pot. al­go­rytm he­u­ry­stycz­ny, czyli znaj­du­ją­cy przy­bli­żo­ne roz­wią­za­nie pro­ble­mu op­ty­ma­li­za­cyj­ne­go.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • he­u­ry­sty­ka w lo­gi­ce,
  • he­u­ry­sty­ka w in­for­ma­ty­ce i te­o­rii obli­czeń,
  • he­u­ry­sty­ka jako nauka o do­ko­ny­wa­niu od­kryć,
  • he­u­ry­sty­ki wy­da­wa­nia sądów w psy­cho­lo­gii,
    • he­u­ry­sty­ka do­stęp­no­ści,
    • he­u­ry­sty­ka re­pre­zen­ta­tyw­no­ści,
    • he­u­ry­sty­ka za­kot­wi­cze­nia i do­sto­so­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) To tylko he­u­ry­sty­ka, więc nie ma zbyt moc­nych pod­staw ma­te­ma­tycz­nych, ale wy­ni­ki są pra­wie op­ty­mal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwˈrɨstɨka, AS: χeu̯rystyka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. heurystyczny

 przysł. heurystycznie

 wykrz. eureka, heureka

 rzecz. eureka ż.

Wiktionary


hewea

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych, z do­rze­cza Ama­zon­ki, o trój­dziel­nych li­ściach i nie­po­zor­nych kwia­tach ze­bra­nych w wie­chy, wyt­wa­rza­ją­ce w korze sok mlecz­ny (la­teks), słu­żą­cy do wy­ro­bu na­tu­ral­ne­go ka­u­czu­ku; drze­wo ka­u­czu­ko­we, ka­u­czu­ko­wiec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­u­czu­ko­wiec, hevea – drze­wo ka­u­czu­ko­daj­ne
  • HEWEA – pro­du­cent po­ja­zdów użyt­ko­wych i do­staw­ca kom­po­nen­tów do ich pro­duk­cji

Wikipedia


heweliusz

marka piwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hand. piwo marki He­we­liusz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan He­we­liusz (Jo­han­nes He­ve­lius) – astro­nom
  • Elż­bie­ta Ko­op­man He­we­liusz – żona Jana He­we­liu­sza
  • MF „Jan He­we­liusz” – prom ro-ro
  • ORP „He­we­liusz” – okręt hy­dro­gra­ficz­ny
  • He­we­liusz (kra­ter księ­ży­co­wy)
  • Rimae He­ve­lius – kanał księ­ży­co­wy
  • (5703) He­ve­lius – pla­ne­to­i­da
  • He­we­liusz – drugi pol­ski sztucz­ny sa­te­li­ta na­u­ko­wy, wy­strze­lo­ny w 2014
  • Hotel Mer­cu­re-He­ve­lius – hotel w Gdań­sku
  • Bro­war He­ve­lius – nie­ist­nie­ją­cy bro­war w Gdań­sku, znany m.in. z pro­duk­cji piwa He­ve­lius
  • He­we­liusz (se­rial te­le­wi­zyj­ny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pa­wi­lo­nie kup mi sześć he­we­liu­szy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Heweliusz mos.

Wiktionary


hewlett-packard

[czy­taj: hju­let-pa­kard] firma in­for­ma­tycz­na i marka


SJP.pl

HP Inc. (do 1 li­sto­pa­da 2015: Hew­lett-Pac­kard Com­pa­ny) – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo in­for­ma­tycz­ne z sie­dzi­bą w Palo Alto w Ka­li­for­nii, za­ło­żo­ne w 1939 r. W 2010 roku dru­gie pod wzglę­dem obro­tów przed­się­bior­stwo in­for­ma­tycz­ne świa­ta. Pro­du­cent m.in. kom­pu­te­rów oso­bi­stych, ser­we­rów, dru­ka­rek i urzą­dzeń po­li­gra­ficz­nych oraz do­staw­ca usług IT.

Wikipedia


hewra

banda, grupa zło­dziei, śro­do­wi­sko prze­stęp­cze; che­wra


SJP.pl

Hewra – pol­ski ze­spół wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę z po­gra­ni­cza cloud rapu, trapu i mu­zy­ki ek­spe­ry­men­tal­nej, za­ło­żo­ny w 2013 roku przez by­łych człon­ków JWP, ra­pe­ra Fo­ste­ra (jako Amen Pa­cie­rzu) oraz pro­du­cen­ta Kubę O. (jako ₪). Grupa ut­wo­rzy­ła bar­dzo bli­sko współ­pra­cu­ją­ce ko­lek­ty­wy Hewra Mob­byn (z Mob­byn) i The Hewra (z Zer022, G.R.A. i Tuzzą), a jej wła­ści­wy skład uzu­peł­ni­li raper Młody Dron (ex-JWP, jako Meat), raper-pro­du­cent-wo­ka­li­sta Don Pol­don (ex-Mob­byn) oraz ra­pu­ją­cy gra­fik Za­za­mek.

Wikipedia


hex

duń­ska gra plan­szo­wa dla dwóch osób


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hex – fran­cu­ska nazwa miej­sco­wo­ści Heks
  • hex – szes­nast­ko­wy sy­stem licz­bo­wy, hek­sa­de­cy­mal­ny
  • Hex – ma­gicz­ny kom­pu­ter ze Świa­ta Dysku
  • Hex – gra plan­szo­wa
  • Hex: Kląt­wa upa­dłych anio­łów – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Hex – sło­wac­ki ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


hexapod

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jeden z ro­dza­jów blo­ków be­to­no­wych słu­żą­cych do bu­do­wy fa­lo­chro­nów na­rzu­to­wych i w ochro­nie brze­gu mor­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈksapɔt, AS: χeksapot

Wiktionary


hey

nazwa ze­spo­łu


SJP.pl

Hey – pol­ski roc­ko­wy ze­spół mu­zycz­ny, za­ło­żo­ny w 1992 roku w Szcze­ci­nie. W 2017 za­wie­sił dzia­łal­ność i od tej pory wzna­wia ją tylko na rzecz spo­ra­dycz­nych kon­cer­tów. Jego obec­ny skład two­rzą: wo­ka­list­ka Ka­ta­rzy­na No­sow­ska, gi­ta­rzy­ści Mar­cin Ża­bie­ło­wicz i Paweł Kraw­czyk, per­ku­si­sta Ro­bert Li­gie­wicz, ba­si­sta Jacek Chrza­now­ski i kla­wi­szo­wiec Mar­cin Macuk.

Wikipedia


heyah

marka te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej w Pol­sce


SJP.pl

Heyah – pol­ska marka usług te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej ofe­ru­ją­cej usłu­gi w sy­ste­mie pre­pa­id, dzia­ła­ją­ca od 2004 roku; ope­ra­to­rem jest T-Mo­bi­le, do któ­rej na­le­ży także sieć T-Mo­bi­le Pol­ska.

Do 2009 roku Heyah ofe­ro­wa­ła je­dy­nie karty SIM, do­ła­do­wa­nia i usłu­gi, póź­niej uzu­peł­ni­ła ofer­tę o sprze­daż te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych.

Wikipedia


heyman

[czy­taj: hej­man] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David He­y­man
  • Mar­cin He­y­man
  • Paul He­y­man
  • (7738) He­y­man
  • He­y­mann

Wikipedia


hezbollah

czło­nek fa­na­tycz­nej or­ga­ni­za­cji ter­ro­ry­stycz­nej w niek­tó­rych kra­jach arab­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. li­bań­ska par­tia po­li­tycz­na mu­zuł­mań­skich szy­i­tów;

Wiktionary

He­zbol­lah ( ‏حزب ﷲ‎, "Ḥizb Allāh", „par­tia Boga”) – li­bań­ska par­tia po­li­tycz­na ra­dy­kal­nych szy­i­tów, ut­wo­rzo­na w 1982. Od po­cząt­ku była wspie­ra­na i fi­nan­so­wa­na przez Iran, Syrię, a także przez do­ta­cje jej zwo­len­ni­ków. Or­ga­ni­za­cja sama sie­bie okre­śla jako „an­ty­im­pe­ria­li­stycz­na”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɛzˈbɔlːax, AS: χezbo•laχ

Wiktionary


hezjod

jeden z naj­star­szych po­e­tów grec­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. grec­ki epik, obok Ho­me­ra naj­wy­bit­niej­szy poeta Gre­cji ar­cha­icz­nej;

Wiktionary

Hez­jod ( Ἡσίοδος "Hēsíodos", łac. "He­sio­dus") z Be­o­cji – epik grec­ki z pier­wszej po­ło­wy VII wieku p.n.e.

Jego imię tłu­ma­czo­ne jest jako „ten, co wy­sy­ła pieśń”, co może świad­czyć, iż na­le­żał do grona aoj­dów. Jest naj­star­szym po Ho­me­rze poetą grec­kim i pier­wszym w hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry au­to­rem, o któ­re­go życiu wia­do­mo dzię­ki wzmian­kom za­war­tym we włas­nej twór­czo­ści. Był też twór­cą trzech no­wych ga­tun­ków sta­ro­grec­kie­go eposu: kos­mo­go­nicz­ne­go, ge­ne­a­lo­gicz­ne­go i dy­dak­tycz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tra­gizm sy­tu­a­cji drob­nych rol­ni­ków uka­zy­wa­ła już w VIII wieku p.n.e. po­ez­ja Hez­jo­da, zu­bo­ża­łe­go chło­pa be­oc­kie­go i twór­cy trzech no­wych ga­tun­ków eposu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛzʲjɔt, AS: χezʹi ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hezjodejski, Hezjodowy

Wiktionary


hezjodowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hez­jo­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do Hez­jo­da, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛzʲjɔˈdɔvɨ, AS: χezʹi ̯odovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hezjod m.

 przym. hezjodowy

Wiktionary


hezychasta

mnich, wyz­naw­ca he­zy­chaz­mu, mi­stycz­ne­go nurtu w chrze­ści­jań­stwie


SJP.pl


hezychastka

→ he­zy­cha­sta


SJP.pl

Patrz:

hezychasta

hezychastyczny

→ he­zy­chazm


SJP.pl

Patrz:

hezychazm

hezychazm

nurt mi­stycz­no-asce­tycz­ny w chrze­ści­jań­stwie wschod­nim


SJP.pl

He­zy­chazm (‘ησυχασμóς, "he­sy­chas­mos"; od grec­kie­go ‘ησυχία, "hēsychía" – wy­ci­sze­nie: w te­o­lo­gii ro­zu­mia­ne jako „nie­przer­wa­na cześć i służ­ba Bogu”) – bi­zan­tyń­ski nurt mi­stycz­ny, który osią­gnął szczy­to­wy roz­wój i po­pu­lar­ność w wieku XIV. He­zy­cha­ści twier­dzi­li, że można od­na­leźć zjed­no­cze­nie z Bo­giem je­dy­nie po­przez Chry­stu­sa, prak­ty­ku­jąc cnoty i mod­lit­wę.

Wikipedia


hezychia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wy­wo­dzą­ca się ze śred­nio­wiecz­ne­go Bi­zan­cjum chrze­ści­jań­ska prak­ty­ka mod­li­tew­na opar­ta na sku­pie­niu i kon­tem­pla­cji w ciszy i spo­ko­ju, dla osią­gnię­cia oder­wa­nia od do­czes­no­ści i poś­wię­ce­nia się Bogu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hezychia ż., hezychazm m., hezychasta m., hezychastka ż.

 przym. hezychalny, hezychastyczny

 przysł. hezychalnie, hezychastycznie

Wiktionary


hezytacja

daw­niej: wa­ha­nie się, nie­zde­cy­do­wa­nie


SJP.pl


hełm

1. ochron­ne na­kry­cie głowy,
2. w ar­chi­tek­tu­rze: zwień­cze­nie wieży w for­mie stoż­ka po­kry­te da­chów­ka­mi lub bla­chą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwy­kle usz­tyw­nio­ne na­kry­cie głowy chro­nią­ce ją przed ura­za­mi;

 (1.2) ar­chit. obłe lub stoż­ko­we za­koń­cze­nie wieży;

Wiktionary

Hełm – ro­dzaj uz­bro­je­nia ochron­ne­go osła­nia­ją­ce­go głowę. Znany i użyt­ko­wa­ny od sta­ro­żyt­no­ści po współ­czes­ność. Daw­niej sta­no­wią­cy ele­ment zbroi chro­nią­cy przed cio­sa­mi za­da­wa­ny­mi bro­nią białą (np. mie­czem, włócz­nią) lub przed po­ci­ska­mi broni ne­u­ro­ba­li­stycz­nej (np. łuku, kuszy). Współ­cze­śnie funk­cjo­nu­ją­cy jako stan­dar­do­wy ele­ment wy­po­sa­że­nia żoł­nie­rzy chro­nią­cy przed odłam­ka­mi i szrap­ne­la­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego hełm prze­szy­ła strza­ła.

 (1.2) Ten ba­ro­ko­wy hełm po­cho­dzi z 1713 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwm, AS: χeu̯m

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hełmofon m., hełmoróg m., hełmiatka ż.

 przym. hełmiasty, hełmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kask, stpol. szłom

Wiktionary


hełmce

owad o brą­zo­wym lub czar­nym owal­nym ciele, ży­ją­cy w sku­pi­skach ludz­kich; ka­ra­czan


SJP.pl


hełmiasty

ma­ją­cy kształt hełmu


SJP.pl


hełmiatka

ptak z ro­dzi­ny ka­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Netta ru­fi­na|ref=tak., śred­ni ptak wodny z upie­rze­niem głowy two­rzą­cym pu­szy­sty hełm;

Wiktionary

Heł­miat­ka, kacz­ka heł­mia­sta ("Netta ru­fi­na") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję, izo­lo­wa­ne i nie­licz­ne po­pu­la­cje także pół­noc­ną Afry­kę. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɛwˈmʲjatka, AS: χeu̯mʹi ̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hełm, hełmka, hełmofon, hełmoróg

 przym. hełmiasty, hełmowy

Wiktionary


hełmiec

owad o brą­zo­wym lub czar­nym owal­nym ciele, ży­ją­cy w sku­pi­skach ludz­kich; ka­ra­czan


SJP.pl


hełmik

ro­dzaj grzy­bów z rzędu łu­szczeń­cow­ców


SJP.pl


hełmka

wodny bez­krę­go­wiec


SJP.pl


hełmodziób

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny wan­go­wa­tych


SJP.pl

Heł­mo­dziób ("Eu­ry­ce­ros pre­vo­stii") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny wan­go­wa­tych (Van­gi­dae); en­de­mit Ma­da­ga­ska­ru. Za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


hełmofon

hełm z wmon­to­wa­ny­mi słu­chaw­ka­mi i mi­kro­fo­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ochron­ne na­kry­cie głowy z wbu­do­wa­ny­mi la­ryn­go­fo­nem i słu­chaw­ka­mi, naj­czę­ściej no­szo­ne przez czoł­gi­stów i pi­lo­tów;

Wiktionary

Heł­mo­fon – ochron­ne na­kry­cie głowy z wmon­to­wa­ny­mi słu­chaw­ka­mi oraz z la­ryn­go­fo­na­mi lub mi­kro­fo­nem, jed­no­cze­śnie umoż­li­wia­ją­ce łącz­ność ra­dio­wą lub te­le­fo­nicz­ną w wa­run­kach du­że­go ha­ła­su zew­nętrz­ne­go. Uży­wa­ny przez za­ło­gi sa­mo­lo­tów, czoł­gów itp..

W prze­ci­wień­stwie do hełmu – heł­mo­fon nie za­pew­nia ochro­ny przed odłam­ka­mi w bez­poś­red­niej walce. Jego za­da­niem jest za­pew­nie­nie ochro­ny przed ude­rze­nia­mi w wy­sta­ją­ce ele­men­ty wy­po­sa­że­nia wew­nątrz po­ja­zdu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś wszy­scy czoł­gi­ści uży­wa­li heł­mo­fo­nów ze słu­chaw­ka­mi i la­ryn­go­fo­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hełm mrz., hełmiatka ż.

Wiktionary


hełmogwanowate

o ce­chach heł­mog­wa­no­wa­tych (ro­dzi­na ja­szczu­rek)


SJP.pl

Heł­mog­wa­no­wa­te (Co­ry­top­ha­ni­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych ja­szczu­rek z in­fra­rzę­du Igu­a­nia w obrę­bie rzędu łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta), po­wszech­nie zna­nych pod nazwą ba­zy­lisz­ków - od nazwy naj­licz­niej­sze­go w ga­tun­ki ro­dza­ju "Ba­si­li­scus". Wcze­śniej były za­li­cza­ne do ro­dzi­ny leg­wa­no­wa­tych (Igu­a­ni­dae). Ba­da­nia wy­ka­za­ły, że są bli­sko spo­krew­nio­ne z dłu­go­nog­wa­no­wa­ty­mi (Po­ly­chro­ti­dae).

Wikipedia


hełmogwanowaty

o ce­chach heł­mog­wa­no­wa­tych (ro­dzi­na ja­szczu­rek)


SJP.pl


hełmogłowik

heł­mo­gło­wik czar­ny, heł­mo­gło­wik biały - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny go­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl


hełmoróg

ptak z ro­dzi­ny dzio­bo­roż­ców


SJP.pl


hełmowy

przy­miot­nik od: hełm


SJP.pl


hełmówka

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl


heńkowie

zdrob­nie­nie od: Hen­ryk (imię mę­skie)


SJP.pl


heńkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Heńka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hf

sym­bol hafnu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • HF – fale krót­kie (z ang. )
  • HF – typ pa­ro­wo­zu wą­sko­to­ro­we­go
  • HF – flu­o­ro­wo­dór, nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny
  • – kwas flu­o­ro­wo­do­ro­wy, rozt­wór wodny flu­o­ro­wo­do­ru

Wikipedia


hg

hek­to­gram


SJP.pl


hgprt

skró­to­wiec

 (1.1) = bio­chem. fos­fo­ry­bo­zy­lo­trans­fe­ra­za hi­pok­san­ty­no­wo-gu­a­ni­no­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­bu­rze­nia me­ta­bo­liz­mu hi­pok­san­ty­ny ob­ser­wu­je się m.in. w ze­spo­le Les­cha–Ny­ha­na, spo­wo­do­wa­nym nie­do­bo­rem en­zy­mu HGPRT.

Wiktionary


hgw

skró­to­wiec

 (1.1) = pot. eufem. huj go wie sic.; właśc. chuj go wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hanna Gron­kie­wicz-Waltz – pre­zy­dent War­sza­wy w la­tach 2006–2018
  • Her­bert Ge­or­ge Wells – bry­tyj­ski pi­sarz

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. hgw

Wiktionary


hi

wyraz, zwy­kle pow­ta­rza­ny, na­śla­du­ją­cy śmiech, zwła­szcza cichy, cza­sem iro­nicz­ny; chi


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja, czę­sto pow­tó­rzo­na, na­śla­du­ją­ca śmiech, zwła­szcza iro­nicz­ny

Wiktionary

Hi – dzie­sią­ty album ze­spo­łu Texas. Zo­stał wy­da­ny 28 maja 2021. Do­szedł do 3 miej­sca ofi­cjal­nej listy UK Al­bums Chart w Wiel­kiej Bry­ta­nii gdzie spę­dził trzy ty­god­nie. Głów­ny sin­giel z al­bu­mu „Hi” uka­zał się na końcu 2020 roku. Jest on po­wro­tem do współ­pra­cy z grupą Wu-Tang Clan po aż 23 la­tach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xʲi, AS: χʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chi

Wiktionary


hi-end

[czy­taj: haj-end] high-end; w mar­ke­tin­gu:
1. grupa naj­bo­gat­szych klien­tów, do któ­rej adre­so­wa­ne są dro­gie pro­duk­ty wy­so­kiej ja­ko­ści, zwła­szcza sprzęt elek­tro­nicz­ny;
2. pro­dukt adre­so­wa­ny do tej grupy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. o apa­ra­tu­rze elek­tro­a­ku­stycz­nej: taki, który za­pew­nia naj­wyż­szą wier­ność odt­wa­rza­nia w wa­run­kach do­mo­wych, zwła­szcza mu­zy­ki

Wiktionary

Hi-end, od ang. "high-end" – po­ję­cie to oz­na­cza ogól­nie to­wa­ry luk­su­so­we, wy­róż­nia­ją­ce się (wy­glą­dem, pa­ra­me­tra­mi, spo­so­bem wy­ko­na­nia, za­sto­so­wa­ny­mi ma­te­ria­ła­mi) spoś­ród in­nych pro­duk­tów ofe­ro­wa­nych do sprze­da­ży ryn­ko­wej. Sto­so­wa­ne naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do sprzę­tu elek­tro­a­ku­stycz­ne­go, ale rów­nież np. te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych, kart gra­ficz­nych. Hi-end jest prze­ci­wień­stwem ofer­ty low-end.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) high end

Wiktionary


hi-fi

[czy­taj: haj fi] okre­śle­nie urzą­dzeń elek­tro­a­ku­stycz­nych o bar­dzo wy­so­kiej ja­ko­ści odt­wa­rza­nia dźwię­ku; skrót od: high fi­de­li­ty [czy­taj: haj fiDElity]


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi-fi (ang. high fi­de­li­ty) – ter­min do­ty­czą­cy dźwię­ku
  • Hi-fi – ro­syj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Złota ko­lek­cja: Hi-Fi – album grupy Wanda i Banda
  • Hi-Fi / Nie będę Julią – sin­giel grupy Wanda i Banda
  • Prze­bo­je i pod­bo­je – film ame­ry­kań­ski

Wikipedia


hi-hat

Hi-hat, rza­dziej hi hat – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów, bę­dą­cy czę­ścią ze­sta­wu per­ku­syj­ne­go. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­je w roz­mia­rach 14" i 13".

Zbu­do­wa­ny jest z dwóch ta­le­rzy per­ku­syj­nych, za­mon­to­wa­nych na sta­ty­wie zwa­nym brake ma­chi­ne lub brake-ma­szy­na.

Wikipedia


hi-tech

[czy­taj: haj tek] urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce osią­gnię­cia naj­no­wszych tech­no­lo­gii


SJP.pl


hiacyncik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hia­cynt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiacynt m., Jacek mos.

Wiktionary


hiacynciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hia­cyn­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


hiacynt

ro­śli­na ce­bul­ko­wa z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wie­lo­let­nia ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­a­cint­hus|L.|ref=tak. o ozdob­nych kwia­tach;

 (1.2) pot. kwiat hia­cyn­ta (1.1)

 (1.3) miner. przez­ro­czy­sta od­mia­na cyr­ko­nu o bar­wie czer­wo­no­po­ma­rań­czo­wej, czer­wo­nej, żół­tej lub czer­wo­no­bru­nat­nej;

 (1.4) pot. nie­wła­ści­wa, hand­lo­wa nazwa niek­tó­rych od­mian sza­fi­ru, hes­so­ni­tu, to­pa­zu, gros­su­la­ru i spi­ne­lu, które przy­po­mi­na­ją hia­cynt (1.3)

 (1.5) zob. hia­cynt wodny.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hia­cynt (Hy­a­cint­hus) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych
  • hia­cynt – mi­ne­rał, od­mia­na cyr­ko­nu
  • Hia­cynt (gr. Hy­a­kint­hos, łac. Hy­a­cint­hus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej uko­cha­ny Apol­li­na, syn Amy­kla­sa
  • Hia­cynt (gr. Hy­a­kint­hos, łac. Hy­a­cint­hus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej oj­ciec Hia­kin­tyd, La­ce­de­moń­czyk za­miesz­ka­ły w Ate­nach
  • Hia­cynt – imię mę­skie
  • Hia­cynt – na­gro­da przyz­na­wa­na przez Fun­da­cję Rów­no­ści
  • Hia­cynt – film pol­ski z 2021 roku
  • hia­cynt wodny (ei­chor­nia gru­bo­o­gon­ko­wa, hia­cynt pły­wa­ją­cy) – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny roz­pła­wo­wa­tych
  • akcja „Hia­cynt” – akcja Mi­li­cji Oby­wa­tel­skiej
  • Prot i Hia­cynt – bra­cia mę­czen­ni­cy, świę­ci Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i pra­wo­sław­ne­go
  • 2S5 Hia­cynt – ra­dziec­ka sa­mo­bież­na ha­u­bi­co­ar­ma­ta
  • Hia­cyn­ta – imię żeń­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­rzyst­ne dla hia­cyn­tów jest co­rocz­ne ich wy­ko­py­wa­nie na po­cząt­ku lata i sa­dze­nie je­sie­nią w inne, żyzne miej­sce.

 (1.2) Hia­cynt jest ulu­bio­nym kwia­tem mojej mamy.

 (1.3) Hia­cynt to bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał ko­lek­cjo­ner­ski i cenny ka­mień ju­bi­ler­ski.

 (1.3) I na­bio­rą złota, i hia­cyn­tu, i szar­ła­tu, i kar­ma­zy­nu dwa­kroć far­bo­wa­ne­go, i bi­sio­ru.

 (1.4) Ku­pi­łam sobie tanią brosz­kę z hia­cyn­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲjat͡sɨ̃nt, AS: χʹi ̯acỹnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiacynt m., Hiakintos m., Hiacynta ż., Jacenty m., Jacek m., Jacuś m., jacynt m., jacynkt m., hiacyncik mrz.

 przym. hiacyntowy, Jackowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) stpol. jacynkt

 (1.3) jacynt

Wiktionary


hiacynta

ro­śli­na ce­bul­ko­wa z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Hia­cynt

Wiktionary

– żeń­ska forma imie­nia Hia­cynt o grec­kim po­cho­dze­niu.

Hia­cyn­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 30 stycz­nia i 20 lu­te­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie spot­ka­łeś po dro­dze Hia­cyn­ty?

 (1.1) Krew­ny­mi Hia­cyn­ty byli Łucja i Fran­ci­szek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiacynt mrz.

:: fm. Hiacynt mos.

 przym. Jackowy, hiacyntowy

Wiktionary


hiacyntostwo

Hia­cynt z mał­żon­ką; Hia­cyn­to­wie


SJP.pl


hiacyntowate

o ce­chach hia­cyn­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Hia­cyn­to­wa­te ("Hy­a­cint­ha­ce­ae" Batsch) – ro­dzi­na wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin, obej­mu­ją­ca by­li­ny wy­stę­pu­ją­ce w Eu­raz­ji i Afry­ce (jeden ro­dzaj w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej). W sy­ste­mie APG III z 2009 grupa ta włą­czo­na zo­sta­ła do szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae" "s.l."). Po­dział tej grupy na ro­dza­je po­zo­sta­je wciąż przed­mio­tem badań i dy­sku­sji tak­so­no­mów. W samym tylko ob­sza­rze sub­sa­ha­ryj­skim we­dług róż­nych au­to­rów wy­róż­nia­nych jest 15 lub 45 ro­dza­jów z tej grupy.

Wikipedia


hiacyntowaty

o ce­chach hia­cyn­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


hiacyntowie

imię mę­skie


SJP.pl


hiacyntowy

→ hia­cynt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hia­cyn­tem, do­ty­czą­cy hia­cyn­tu

Wiktionary

Patrz:

hiacynt

Przykłady

 (1.1) Wokół roz­sie­wa­ją hia­cyn­to­wy za­pach, w cie­płe dni wa­wrzy­nek zwa­bia owady, naj­czę­ściej mo­ty­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiacynt m., Hiacynt m., Hiacynta ż., Jacek m., Jacuś m., Jacenty m., Hiakintos m., jacynt m., jacynkt m.

 przym. Jackowy, Hiacyntowy

Wiktionary


hiada

w mi­to­lo­gii grec­kiej: nimfa, córka At­la­sa i Ajtry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. każda z sied­miu nimf, córek At­la­sa, które zo­sta­ły prze­nie­sio­ne na fir­ma­ment jako ot­war­ta gro­ma­da gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Byka, zwana Hia­da­mi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ple­ja­dy były cór­ka­mi ty­ta­na At­la­sa i oke­a­ni­dy Ple­jo­ne albo Ajtry oraz sio­stra­mi Ple­jad i He­spe­ryd.

 (1.1) Mi­tycz­ne Hiady są iden­ty­fi­ko­wa­ne z Hia­da­mi w gwia­zdo­zbio­rze Byka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲjada, AS: χʹi ̯ada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiady nmos.

Wiktionary


hiady

naj­ja­śniej­sza ot­war­ta gro­ma­da gwiazd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) astr. ot­war­ta gro­ma­da gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Byka;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: Hiada

Wiktionary

Hiady (Dżdżow­ni­ce) – duża i jasna gro­ma­da ot­war­ta w gwia­zdo­zbio­rze Byka, po­ło­żo­na 151 lat świetl­nych od Ziemi. Za­wie­ra około 300 mło­dych gwiazd, z któ­rych więk­szo­ści nie można do­strzec nie­uz­bro­jo­nym okiem.

Po­dob­nie jak inne gro­ma­dy ot­war­te, Hiady zaj­mu­ją w prze­strze­ni dość duży ob­szar.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Byku leżą dwie z naj­ja­śniej­szych gro­mad gwiazd – Ple­ja­dy i Hiady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲjadɨ, AS: χʹi ̯ady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiada ż.

Wiktionary


hialina

ciało biał­ko­we szkli­ste, wy­stę­pu­ją­ce w wa­run­kach pra­wi­dło­wych w tar­czy­cy i chrząst­ce


SJP.pl

Hia­li­na sta­no­wi gli­ko­pro­te­i­nę bu­du­ją­cą pod­wój­ną war­stwę wokół jaja je­żow­ców. Obec­ność tej war­stwy jest ko­niecz­na dla za­pew­nie­nia in­te­gra­cji ko­mó­rek w cza­sie bruzd­ko­wa­nia. Po­nad­to hia­li­na wa­run­ku­je pra­wi­dło­wy prze­bieg two­rze­nia się bla­sto­ce­lu i jest nie­zbęd­na w pro­ce­sie ga­stru­la­cji. Pow­sta­nie otocz­ki hia­li­no­wej jest zwią­za­ne z zaj­ściem re­ak­cji ko­ro­wej po za­płod­nie­niu.

Wikipedia


hialinowy

→ hia­li­na


SJP.pl

Patrz:

hialina

hialit

mi­ne­rał, szla­chet­na, przez­ro­czy­sta od­mia­na opalu


SJP.pl


hialitowy

→ hia­lit


SJP.pl

Patrz:

hialit

hialoklastyt

szkli­sta ska­mie­li­na pow­sta­ła z za­sty­głej lawy wul­ka­nicz­nej


SJP.pl


hialoplazma

ko­lo­i­dal­ny rozt­wór związ­ków or­ga­nicz­nych i nie­or­ga­nicz­nych, w któ­rym za­wie­szo­ne są po­zo­sta­łe ele­men­ty ko­mór­ko­we; cy­to­plaz­ma pod­sta­wo­wa


SJP.pl


hialuronian

hia­lu­ro­nian sodu - zwią­zek che­micz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kro­plach do oczu


SJP.pl


hialuronidaza

enzym ob­ni­ża­ją­cy lep­kość kwasu hia­lu­ro­no­we­go


SJP.pl

Hia­lu­ro­ni­da­za – enzym (EC 3.2.1.35) z klasy hy­dro­laz de­po­li­me­ry­zu­ją­cy kwas hia­lu­ro­no­wy, w wy­ni­ku czego zmniej­sza się lep­kość oś­rod­ka, co ułat­wia roz­prze­strze­nia­nie się ob­cych sub­stan­cji i drob­no­u­stro­jów w or­ga­niz­mie (z tego po­wo­du bywa na­zy­wa­na "czyn­ni­kiem roz­prze­strze­nia­ją­cym").

Wikipedia


hiat

wy­stę­po­wa­nie po sobie dwóch sa­mo­gło­sek w są­sia­du­ją­cych sy­la­bach; hia­tus; roz­ziew


SJP.pl


hiatus

1. luka w osa­dach skal­nych (do­ty­czą­ca braku osa­dów z pew­ne­go okre­su);
2. wy­stę­po­wa­nie po sobie dwóch sa­mo­gło­sek w są­sia­du­ją­cych sy­la­bach (np. oaza); hiat; roz­ziew;
3. w ar­che­o­lo­gii: zanik osad­nict­wa na danym te­re­nie (hia­tus osad­ni­czy)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­ję­cie z za­kre­su ję­zy­koz­naw­stwa, ina­czej roz­ziew
  • po­ję­cie z za­kre­su ge­o­lo­gii, ina­czej luka stra­ty­gra­ficz­na
  • Hia­tus – bel­gij­ska grupa mu­zycz­na

Wikipedia


hibakusha

[czy­taj: hi­ba­ku­sza] ko­bie­ta dot­knię­ta skut­ka­mi wy­bu­chu bomby ato­mo­wej w Hi­ro­szi­mie lub Na­ga­sa­ki; hi­ba­ku­si


SJP.pl

Hi­ba­kus­ha (jap. 被爆者 hi­ba­ku-sha) (IPA: [çiβa̠kɯ̥ᵝɕʲa̠]) – słowo w ję­zy­ku ja­poń­skim oz­na­cza­ją­ce „osobę bę­dą­cą ofia­rą ek­sploz­ji”. W szcze­gól­no­ści jed­nak od­no­si się do ofiar ataku ato­mo­we­go na Hi­ro­szi­mę lub Na­ga­sa­ki.

We­dług stanu na 31 marca 2008, 243 692 ży­ją­ce osoby mają poś­wiad­czo­ny przez rząd sta­tus "hi­ba­kus­ha"; ich śred­nia wieku to 75,14 lat. Więk­szość z nich żyje w Ja­po­nii, część także w Korei i w in­nych miej­scach.

Wikipedia


hibakusi

osoba dot­knię­ta skut­ka­mi wy­bu­chu bomby ato­mo­wej w Hi­ros­hi­mie lub Na­ga­sa­ki; hi­ba­kus­ha


SJP.pl


hiberna

zi­mo­we leże woj­ska


SJP.pl

Hi­ber­na ("łac." "hi­ber­na­re" – zi­mo­wać, "hi­ber­nus" – zi­mo­wy) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie zi­mo­wy obóz le­gio­nów. W Rze­czy­po­spo­li­tej hi­ber­na była obo­wiąz­kiem cią­żą­cym na ma­jąt­kach ziem­skich, po­le­ga­ją­cym na za­pew­nie­niu woj­sku "zi­mo­wych leży" – tj. zak­wa­te­ro­wa­nia i wy­ży­wie­nia.

Wikipedia


hibernacja

1. wy­mu­szo­ne lub na­tu­ral­ne zmniej­sze­nie ak­tyw­no­ści or­ga­niz­mów ży­wych po­przez lub dzię­ki ob­ni­że­niu tem­pe­ra­tu­ry ciała; hi­ber­ni­za­cja;
2. zmniej­sze­nie ak­tyw­no­ści or­ga­niz­mów, urzą­dzeń (np. kom­pu­te­rów); uś­pie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. stan fiz­jo­lo­gicz­ny głę­bo­kie­go uś­pie­nia, w który za­pa­da­ją niek­tó­re zwie­rzę­ta w od­po­wie­dzi na nies­przy­ja­ją­ce wa­run­ki śro­do­wi­sko­we, szcze­gól­nie zimą

 (1.2) in­form. oszczę­dza­ją­cy ener­gię tryb pracy kom­pu­te­ra, w któ­rym za­pi­su­je on stan sy­ste­mu (RAM) na dysk i cał­ko­wi­cie się wy­łą­cza — po po­now­nym uru­cho­mie­niu wraca do po­przed­nie­go stanu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi­ber­na­cja na­tu­ral­na – stan fiz­jo­lo­gicz­ny or­ga­niz­mu po­le­ga­ją­cy na spo­wol­nie­niu pro­ce­sów ży­cio­wych
  • Hi­ber­na­cja kom­pu­te­ra – stan za­wie­sze­nia pracy kom­pu­te­ra
  • Hi­ber­na­cja sztucz­na – sztucz­ny pro­ces zam­ra­ża­nia or­ga­niz­mów
  • Hi­ber­na­cja nr 1 – album Wła­dy­sła­wa Ko­men­dar­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas hi­ber­na­cji zwie­rzę ko­rzy­sta z na­gro­ma­dzo­nych za­pa­sów tłu­szczu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hibernacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sen zimowy

Wiktionary


hibernacyjny

przy­miot­nik od: hi­ber­na­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z hi­ber­na­cją, do­ty­czą­cy hi­ber­na­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hibernacja ż., hiberna ż.

Wiktionary


hibernatus

osoba pod­da­na hi­ber­na­cji, zam­ro­żo­na na długi czas


SJP.pl

Hi­ber­na­tus – fran­cu­ska ko­me­dia z 1969 roku w re­ży­se­rii Édouarda Mo­li­na­ro z Lo­u­i­sem de Fu­ne­sem w roli głów­nej.

Zdję­cia krę­co­no na te­re­nie de­par­ta­men­tów Yve­li­nes (Wer­sal, Le Vésinet, Saint-Ger­ma­in-en-Laye), Do­li­na Oise (opact­wo Ro­y­a­u­mont) i Sek­wa­na-Saint-Denis (lot­ni­sko w Le Bo­ur­get).

Wikipedia


hibernizacja

wy­mu­szo­ne lub na­tu­ral­ne zmniej­sze­nie ak­tyw­no­ści or­ga­niz­mów ży­wych po­przez lub dzię­ki ob­ni­że­niu tem­pe­ra­tu­ry ciała; hi­ber­na­cja


SJP.pl


hibernować

zmniej­szać tem­pe­ra­tu­rę ciała or­ga­niz­mu ży­we­go w celu zmniej­sze­nia jego ak­tyw­no­ści ży­cio­wej


SJP.pl


hibiskus

1. ro­śli­na ziel­na lub drze­wo z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, ros­ną­ce w około 200 ga­tun­kach w stre­fie zwrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej; ket­mia, ibi­szek;
2. jeden z ga­tun­ków ket­mii, jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na, o żół­tych kwia­tach wy­ra­sta­ją­cych z mię­si­stych czer­wo­nych kie­li­chów, z któ­rych przy­rzą­dza się na­po­je; ket­mia szcza­wio­wa, malwa su­dań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­bi­scus|ref=tak. ket­mia, róża chiń­ska, malwa su­dań­ska

 (1.2) su­szo­ne kwia­ty malwy su­dań­skiej

Wiktionary


hibiskusowy

→ hi­bi­skus


SJP.pl

Patrz:

hibiskus

hibner

naz­wi­sko


SJP.pl


hica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. upał, skwar, żar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hicwele ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk donc

Wiktionary


hichiriki

[czy­taj: hi­ci­ri­ki] ja­poń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny o chiń­skim po­cho­dze­niu


SJP.pl

Hi­chi­ri­ki (jap. 篳篥) – tra­dy­cyj­na ja­poń­ska od­mia­na oboju cy­lin­drycz­ne­go, jeden z dwóch ro­dza­jów in­stru­men­tów dę­tych obok fletu "ryūteki" (także "ryōteki", „smo­czy flet”, bam­bu­so­wy flet po­przecz­ny o śred­niej wy­so­ko­ści, po­kry­ty korą, z sied­mio­ma ot­wo­ra­mi), uży­wa­nych w mu­zy­ce ga­ga­ku. Jest in­stru­men­tem pro­wa­dzą­cym me­lo­dię, którą od­gry­wa­ją flety.

Wikipedia


hicik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hit m.

Wiktionary


hicior

po­tocz­nie zgru­bie­nie od: hit (prze­bój, szla­gier)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) twór, który po­do­ba się pu­blicz­no­ści

Wiktionary


hidalgo

czło­nek niż­szej szlach­ty hisz­pań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szlach­cic hisz­pań­ski

Wiktionary

Hi­dal­go – stan po­ło­żo­ny w środ­ko­wym Mek­sy­ku. Gra­ni­czy ze sta­na­mi Tlax­ca­la, México, Querétaro, San Luis Potosí, Ve­ra­cruz oraz Pu­e­blą. Sto­li­cą stanu jest mia­sto Pa­chu­ca. Nazwa stanu po­cho­dzi od przy­wód­cy walk o nie­pod­le­głość Mek­sy­ku – księ­dza Mi­gu­e­la Hi­dal­go y Co­stil­li.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈdalɡɔ, AS: idalgo

Wiktionary


hidumin

wie­los­kład­ni­ko­wy stop alu­mi­nium z mie­dzią, uży­wa­ny do wy­ro­bu tło­ków sil­ni­ków spa­li­no­wych, gło­wic cy­lin­drów itp.; hi­du­mi­nium


SJP.pl


hiduminium

wie­los­kład­ni­ko­wy stop alu­mi­nium z mie­dzią, uży­wa­ny do wy­ro­bu tło­ków sil­ni­ków spa­li­no­wych, gło­wic cy­lin­drów itp.; hi­du­min


SJP.pl


hidźra

osoba trze­ciej płci w kul­tu­rach Azji Po­łud­nio­wej (na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) osoba trze­ciej płci na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim, która nie iden­ty­fi­ku­je się ze swoją płcią bio­lo­gicz­ną;

Wiktionary

Nie mylić z: hidż­ra.

Hidź­ra (hijra) – okre­śle­nie osoby "trze­ciej płci" w kul­tu­rach Azji Po­łud­nio­wej (na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zja­wi­sko trze­ciej płci nie jest ty­po­we tylko dla Taj­lan­dii. Wy­stę­pu­je także w in­nych kul­tu­rach, na przy­kład w Mek­sy­ku w sta­nie Oa­xa­ca przed­sta­wi­ciel trze­ciej płci na­zy­wa się «muxe», w In­diach zaś «hidź­ra». Ci ostat­ni wi­docz­ni są wszę­dzie w swoim kraju. Ich sta­tus spo­łecz­ny jest znacz­nie wyż­szy niż «kat­ho­e­ys» w Taj­lan­dii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲid͡ʑra, AS: χʹiʒ́ra

Wiktionary


hidżab

chu­sta za­sła­nia­ją­ca włosy, uszy i szyję, no­szo­na przez mu­zuł­man­ki; he­dżab


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. ro­dzaj szala lub chu­sty no­szo­nej głów­nie przez mu­zuł­man­ki, za­kry­wa­ją­cej głowę, uszy, włosy i szyję, ale po­zo­sta­wia­ją­cej twarz od­sło­nię­tą;

 (1.2) rel. tra­dy­cyj­na za­sa­da mu­zuł­mań­skie­go ko­bie­ce­go i mę­skie­go spo­so­bu ubie­ra­nia, ale także za­cho­wy­wa­nia się, zgod­na z na­ka­zem re­li­gij­nej przyz­wo­i­to­ści, cnot­li­wo­ści bądź skrom­no­ści

Wiktionary

Hi­dżab ( ‏حجاب‎, "ḥiǧāb"; tłum. „okry­cie, za­sło­na”) – w tłu­ma­cze­niu z arab­skie­go oz­na­cza "za­sło­nę" i "ochro­nę". Jest to na­kry­cie głowy, które nosi część ko­biet wyz­na­ją­cych islam. Ko­bie­ty noszą hi­dżab w obec­no­ści do­ro­słych męż­czyzn, któ­rzy nie są ich naj­bliż­szy­mi krew­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) …w Egip­cie, gdzie doz­wo­lo­ny jest strój eu­ro­pej­ski, młode, wyksz­tał­co­ne i ele­ganc­kie ko­bie­ty same de­cy­du­ją się na na­ło­że­nie hi­dża­bu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲid͡ʒap, AS: χʹiǯap

Wiktionary


hidżaski

przy­miot­nik od: Hi­dżaz, kra­i­na w za­chod­niej czę­ści Ara­bii Sa­u­dyj­skiej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hi­dża­zem, do­ty­czą­cy Hi­dża­zu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hidżaz mrz.

Wiktionary


hidżaz

re­gion hi­sto­rycz­ny w Ara­bii; He­dżas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Arab­skie­go, nad Mo­rzem Czer­wo­nym, z głów­ny­mi oś­rod­ka­mi w Mekce, Me­dy­nie i Dżud­dzie;

Wiktionary

Hi­dżaz (także "He­dżaz", #PATRZ

= "Al-Hi­dżaz") – re­gion hi­sto­rycz­ny w Ara­bii. Sto­li­cą re­gio­nu jest Dżud­da, jed­nak rolę głów­ne­go mia­sta pełni Mekka. Jest to zie­mia świę­ta dla mu­zuł­ma­nów, gdyż znaj­du­ją się tutaj Mekka i Me­dy­na.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hidżaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hedżaz

Wiktionary


hidżra

hedż­ra, uciecz­ka Ma­ho­me­ta z Mekki do Me­dy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. emi­gra­cja pro­ro­ka Ma­ho­me­ta oraz jego zwo­len­ni­ków z Mekki do Ja­tri­bu, póź­niej­szej Me­dy­ny

Wiktionary

Nie mylić z: hidź­ra.

Hidż­ra (z arab. "hidż­ra(t)"; هِجْرَة – „wy­wę­dro­wa­nie, zer­wa­nie sto­sun­ków, uciecz­ka” – ina­czej he­gi­ra) – „Wiel­ka Emi­gra­cja” pro­ro­ka Ma­ho­me­ta oraz jego zwo­len­ni­ków z Mekki do Ja­tri­bu, póź­niej­szej Me­dy­ny.

Wikipedia


hiemalny

or­ga­nizm hie­mal­ny - ro­śli­na lub zwie­rzę ży­ją­ce na śnie­gu; or­ga­nizm ni­wal­ny, or­ga­nizm na­śnież­ny, krio­biont


SJP.pl


hiena

1. dra­pież­ne zwie­rzę pad­li­no­żer­ne za­miesz­ku­ją­ce Afry­kę i Azję Po­łud­nio­wą;
2. po­gard­li­wie o czło­wie­ku bezwz­ględ­nym, że­ru­ją­cym na nie­szczę­ściu in­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. dra­pież­ny ssak przy­po­mi­na­ją­cy ma­syw­ne­go kota i ży­wią­cy się pad­li­ną;

 (1.2) przen. po­gard. czło­wiek zy­sku­ją­cy kosz­tem in­nych ludzi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hiena – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny hien
  • hiena bru­nat­na (Pa­ra­hy­a­e­na brun­nea)
  • hiena cęt­ko­wa­na, hiena pla­mi­sta (Cro­cu­ta cro­cu­ta)
  • hiena prę­go­wa­na, hiena pa­sia­sta (Hy­a­e­na hy­a­e­na)
  • wy­mar­ła hiena ja­ski­nio­wa (†Cro­cu­ta (cro­cu­ta) spe­la­ea)
  • Star 944 Hiena – mo­dy­fi­ka­cja sa­mo­cho­du Star 944 przez­na­czo­na na po­trze­by misji Irac­kiej.
  • hiena cmen­tar­na - pot. po­gard­li­we okre­śle­nie czło­wie­ka
  • Hiena – film, pol­ski hor­ror z 2006 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pu­sty­ni zie­wa­ły hieny i sza­ka­le, a drze­mią­cy lew prze­cią­gał po­tęż­ne ciel­sko go­tu­jąc się do po­ści­gów za łupem.

 (1.2) Nigdy nie wy­ba­czę tym hie­nom, które ogra­bi­ły moich dziad­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲjɛ̃na, AS: χʹi ̯ẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hienołak mzw., hienowate lm nm., hieny lm nm.

 przym. hieni

Wiktionary


hieni

do­ty­czą­cy hieny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do hieny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy hieny, okre­śla­ją­cy hienę, uży­wa­ny przy hie­nie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla hieny, ma­ją­cy cechy hieny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiena ż., hienołak mzw., hienowate lm nm., hieny lm nm.

Wiktionary


hienizm

po­tocz­nie: wy­ko­rzy­sty­wa­nie cu­dzej tra­ge­dii lub nie­szczę­ścia dla włas­nej ko­rzy­ści


SJP.pl


hienowate

ro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­a­e­ni­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych z po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych;

Wiktionary

Hie­no­wa­te (Hy­a­e­ni­dae) – ro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych z po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych (Fe­li­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Sa­ha­rze wy­stę­pu­ją też inne hie­no­wa­te.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiena ż., hieny lm nm., hienołak mzw.

 przym. hieni

Wiktionary


hienowaty

o ce­chach hie­no­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


hienołak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. folk. czło­wiek po­tra­fią­cy zmie­nić się w hienę lub hiena ukry­wa­ją­ca się pod po­sta­cią czło­wie­ka

 (1.2) fant. czło­wiek, któ­re­go jedną z form jest hiena

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲjɛ̃ˈnɔwak, AS: χʹi ̯ẽnou̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hieny nmos., hienowate nmos., hiena ż.

 przym. hieni

Wiktionary


hieny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­a­e­ni­nae|Gray|ref=tak., po­dro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny hie­no­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: hiena

Wiktionary

Hieny (Hy­a­e­ni­nae) – wy­róż­nia­na przez część sy­ste­ma­ty­ków, na pod­sta­wie róż­nic w uzę­bie­niu, po­dro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny hie­no­wa­tych (Hy­a­e­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­tel grzy­wia­sty nie na­le­ży do hien.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiena ż., hienołak mzw., hienowate lm nm.

 przym. hieni

Wiktionary


hierarcha

1. tytuł bi­sku­pi w ko­ście­le grec­kim
2. wład­ca, zwierzch­nik
3. osoba wy­so­ko po­sta­wio­na w hie­rar­chii ko­ściel­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wy­so­ki do­stoj­nik w Ko­ście­le ka­to­lic­kim lub wschod­nich ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Ko­ściół nie jest wy­lę­gar­nią pe­do­fi­lów” – hie­rar­cho­wie bro­nią się przed oskar­że­nia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hierarchia ż., hierarchiczność ż., hierarchizacja ż., zhierarchizowanie n.

 czas. hierarchizować ndk., zhierarchizować dk.

 przym. hierarchiczny, zhierarchizowany, hierarchizacyjny

 przysł. hierarchicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książę Kościoła

Wiktionary


hierarchia

1. usta­lo­ny po­rzą­dek we­dług wy­bra­ne­go kry­te­rium, np. waż­no­ści
2. grupa osób spra­wu­ją­ca wła­dzę, zwła­szcza w Ko­ścio­łach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) układ ele­men­tów ja­kiejś struk­tu­ry upo­rząd­ko­wa­ny od naj­wyż­szych do naj­niż­szych we­dług okre­ślo­ne­go kry­te­rium;

 (1.2) osoby spra­wu­ją­ce wła­dzę w or­ga­ni­za­cji, w szcze­gól­no­ści w Ko­ście­le

Wiktionary

Hie­rar­chia (z ἱεραρχία „urząd naj­wyż­sze­go ka­pła­na”):

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby usta­lić hie­rar­chię w sta­dzie żyraf, mę­skie osob­ni­ki stają do po­je­dyn­ku na szyje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲjɛˈrarxʲja, AS: χʹi ̯erarχʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hierarchiczność ż., hierarchizacja ż., hierarcha m., zhierarchizowanie n.

 czas. hierarchizować ndk., zhierarchizować dk.

 przym. hierarchiczny, zhierarchizowany

 przysł. hierarchicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drabina, gradacja, klasyfikacja, porządek, ranking, sekwencja

Wiktionary


hierarchicznie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z hie­rar­chią, na spo­sób hie­rar­chicz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spo­łecz­no­ści ry­cer­skiej funk­cjo­no­wa­ły dwa sy­ste­my po­rząd­ku­ją­ce ją hie­rar­chicz­nie. Jeden opar­ty na włas­no­ści, drugi na oso­bi­stym mę­stwie i wspa­nia­łych czy­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hierarchizacja ż., hierarchiczność ż., zhierarchizowanie n., hierarcha mos., hierarchia ż.

 przym. hierarchiczny

Wiktionary


hierarchiczność

→ hie­rar­chicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha ukła­du ele­men­tów ja­kiejś struk­tu­ry upo­rząd­ko­wa­nych od naj­wyż­szych do naj­niż­szych we­dług okre­ślo­ne­go kry­te­rium

Wiktionary

Patrz:

hierarchiczny

Przykłady

 (1.1) Wspól­ną cechą woj­ska i Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go jest hie­rar­chicz­ność tych or­ga­ni­za­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hierarchia ż., hierarchizacja ż., hierarcha m., zhierarchizowanie n.

 czas. hierarchizować ndk., zhierarchizować dk.

 przym. hierarchiczny, zhierarchizowany

 przysł. hierarchicznie

Wiktionary


hierarchiczny

okre­ślo­ny przez hie­rar­chię (np. hie­rar­chicz­na za­leż­ność, hie­rar­chicz­na struk­tu­ra)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest upo­rząd­ko­wa­ny zgod­nie z przy­ję­tą hie­rar­chią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cyj­ny hie­rar­chicz­ny model or­ga­ni­za­cji przed­się­bior­stwa opar­ty na struk­tu­rze armii zo­stał stwo­rzo­ny na wczes­nym eta­pie roz­wo­ju ka­pi­ta­liz­mu w XIX wieku, kiedy pod­sta­wo­wą me­to­dą za­rzą­dza­nia było wy­da­wa­nie po­le­ceń i kon­tro­la ich wy­ko­na­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hierarchia ż., hierarchiczność ż., hierarcha m., hierarchizacja ż., hierarchizowanie n., zhierarchizowanie n., dehierarchizacja ż., dehierarchizowanie n., zdehierarchizowanie n.

 czas. hierarchizować ndk., zhierarchizować dk., dehierarchizować ndk., zdehierarchizować dk.

 przym. hierarchizacyjny, ahierarchiczny

 przysł. hierarchicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zhierarchizowany

Wiktionary


hierarchizacja

→ hie­rar­chi­zo­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­rząd­ko­wa­nie ele­men­tów cze­goś we­dług pew­nej hie­rar­chii

Wiktionary

Patrz:

hierarchizować

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z kry­te­riów wspom­nia­ne­go upo­rząd­ko­wa­nia jest hie­rar­chi­za­cja norm praw­nych, czyli ich usy­tu­o­wa­nie wzglę­dem sie­bie na za­sa­dzie pod­po­rząd­ko­wa­nia i wza­jem­nej za­leż­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hierarchia ż., hierarchiczność ż., hierarcha mos., hierarchizowanie n., zhierarchizowanie n.

 czas. hierarchizować ndk., zhierarchizować dk.

 przym. hierarchiczny, hierarchizacyjny

 przysł. hierarchicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hierarchizowanie

Wiktionary


hierarchizacyjny

→ hie­rar­chi­za­cja


SJP.pl

Patrz:

hierarchizacja

hierarchizować

po­rząd­ko­wać zgod­nie z hie­rar­chią


SJP.pl


hieratyczność

1. mo­nu­men­tal­ność i do­sto­jeń­stwo w spo­so­bie przed­sta­wia­nia po­sta­ci w dzie­łach sztu­ki; patos;
2. uro­czy­stość, pod­nio­słość w od­nie­sie­niu do ry­tu­a­łu


SJP.pl


hieratyczny

1. wła­ści­wy uro­czy­ste­mu ry­tu­a­ło­wi (np. tańce hie­ra­tycz­ne)
2. pełen pa­to­su, pod­nio­sły (np. hie­ra­tycz­na forma dzie­ła)
3. pismo hie­ra­tycz­ne - sta­ro­e­gip­skie upro­szczo­ne pismo hie­ro­gli­ficz­ne, któ­rym po­słu­gi­wa­no się w życiu co­dzien­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy uro­czy­ste­mu ry­tu­a­ło­wi (np. re­li­gij­ne­mu)

 (1.2) na­ma­szczo­ny, do­stoj­ny, pełen pa­to­su (zwy­kle o dzie­łach sztu­ki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A był to prze­cież okres, kiedy ry­tu­ał li­tur­gicz­ny sam w sobie był hie­ra­tycz­ny, ła­ciń­ski, tra­dy­cyj­ny i pow­ścią­gli­wy.

 (1.2) Przy­wy­kły do oglą­da­nia scen ce­re­mo­nial­nych, be­zdusz­nych i hie­ra­tycz­nych, utrzy­ma­nych w tej samej sztyw­nej kon­wen­cji, prze­ży­łem mo­ment unie­sie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲjɛraˈtɨt͡ʃnɨ, AS: χʹi ̯eratyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hieratyzm m.

 czas. hieratyzować

Wiktionary


hieratyka

hie­ra­tyzm;
1. patos, do­stoj­ność cha­rak­te­ry­zu­ją­ce np. uro­czy­ste ry­tu­a­ły re­li­gij­ne
2. ten­den­cja do uka­zy­wa­nia do­sto­jeń­stwa po­sta­ci w dzie­łach sztu­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upro­szczo­na forma sta­ro­żyt­ne­go pisma egip­skie­go;

Wiktionary

Hie­ra­ty­ka (gr. "ἱερατικός" – ka­płań­ski od "ἱερεύς" – ka­płan) – jedna z form sta­ro­żyt­ne­go pisma egip­skie­go, słu­żą­ca prze­waż­nie do za­pi­sy­wa­nia świę­tych tek­stów na pa­pi­ru­sie.

Znaki tego pisma nie miały już obraz­ko­we­go cha­rak­te­ru hie­ro­gli­fów i były czę­sto łą­czo­ne. Pismo to po­ja­wi­ło się już w cza­sach I dy­na­stii. Około 660 r. p.n.e. hie­ra­ty­ka za­czę­ła ustę­po­wać de­mo­ty­ce, ale je­szcze przez kilka stu­le­ci była uży­wa­na przez ka­pła­nów.

Wikipedia


hieratysta

zwo­len­nik hie­ra­tyz­mu


SJP.pl


hieratyzacja

na­da­wa­nie cech do­sto­jeń­stwa i pod­nio­sło­ści


SJP.pl


hieratyzm

hie­ra­ty­ka;
1. patos, do­stoj­ność cha­rak­te­ry­zu­ją­ce np. uro­czy­ste ry­tu­a­ły re­li­gij­ne
2. ten­den­cja do uka­zy­wa­nia do­sto­jeń­stwa po­sta­ci w dzie­łach sztu­ki


SJP.pl

Hie­ra­tyzm – ten­den­cja w sztu­ce do uwy­pu­kla­nia w dzie­łach po­sta­ci, w celu po­ka­za­nia ich do­sto­jeń­stwa, jak rów­nież do uka­zy­wa­nia do­stoj­no­ści uro­czy­stych ry­tu­a­łów re­li­gij­nych. W tej ten­den­cji po­sta­cie są po­ka­zy­wa­ne jako za­sty­głe w peł­nym wznio­sło­ści bez­ru­chu.

Wikipedia


hierodiakon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. pra­wo­sław­ny mnich wyś­wię­co­ny na dia­ko­na;

Wiktionary

Hie­ro­dia­kon ( ἱεροδιάκονοϛ, cs. іеродïа́конъ) – w ko­ścio­łach grec­ko­ka­to­lic­kich i pra­wo­sław­nym mnich po­sia­da­ją­cy świę­ce­nia ka­płań­skie w stop­niu dia­ko­na. Hie­ro­dia­kon może asy­sto­wać i po­ma­gać pre­zbi­te­rom i bi­sku­pom pod­czas na­bo­żeństw, ale nie może ich sam spra­wo­wać.

Wikipedia


hierodul

w sta­ro­żyt­no­ści: nie­wol­nik na­le­żą­cy do świą­ty­ni


SJP.pl


hierodula

w sta­ro­żyt­no­ści: świę­ta pro­sty­tut­ka-nie­wol­ni­ca na­le­żą­ca do jed­nej ze świą­tyń Isz­tar lub Afro­dy­ty


SJP.pl

Hie­ro­du­la­mi na­zy­wa­no w sta­ro­żyt­no­ści nie­wol­ni­ków i nie­wol­ni­ce świą­tyn­ne w służ­bie bó­stwa.

Gdy świą­ty­nia poś­wię­co­na była kul­to­wi bó­stwa mi­ło­ści lub płod­no­ści, np. Afro­dy­cie (w Ko­ryn­cie), oprócz funk­cji peł­nio­nych przy uro­czy­sto­ściach kul­to­wych peł­ni­li oni funk­cje zwią­za­ne z pro­sty­tu­cją sa­kral­ną.

Wikipedia


hierofania

ter­min okre­śla­ją­cy zja­wi­sko ma­ni­fe­sta­cji świę­to­ści, spo­so­bu prze­ja­wia­nia się sa­crum, upo­wszech­nio­ny przez M. Elia­de­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. fi­zycz­na ma­ni­fe­sta­cja cze­goś świę­te­go lub nie­na­ru­szal­ne­go, słu­żą­ca jako re­pre­zen­ta­cja idei, do na­śla­do­wa­niu lub czci (prze­jaw sa­crum w pro­fa­num)

Wiktionary

Hie­ro­fa­nia – ob­ja­wie­nie się świę­to­ści, każde wtar­gnię­cie sa­crum w sferę pro­fa­num; klu­czo­wy ter­min w te­o­rii re­li­gii M. Elia­de­go.

Prze­strzeń czło­wie­ka Elia­de po­dzie­lił na dwa typy: prze­strzeń sa­crum i pro­fa­num - zaz­na­czył, że sfery te mogą się po­kry­wać (gdyż sfera sa­crum jest sferą, która jest kon­sty­tu­o­wa­na przez nasz umysł).

Wikipedia


hierofant

hie­ro­fan­ta;
1. ar­cy­ka­płan mi­ste­riów ele­u­zyj­skich, który po­ka­zy­wał i wy­ja­śniał pełne ta­jem­nic świę­to­ści;
2. prze­no­śnie: osoba wta­jem­ni­cza­ją­ca, wpro­wa­dza­ją­ca w taj­ni­ki cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. ka­płan w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, który wpro­wa­dzał adep­tów w taj­ni­ki kultu mi­ste­ryj­ne­go

 (1.2) książk. osoba, która wpro­wa­dza kogoś w taj­ni­ki cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hierofania ż.

 przym. hierofantyczny

Wiktionary


hierofanta

hie­ro­fan­ta;
1. ar­cy­ka­płan mi­ste­riów ele­u­zyj­skich, który po­ka­zy­wał i wy­ja­śniał pełne ta­jem­nic świę­to­ści;
2. prze­no­śnie: osoba wta­jem­ni­cza­ją­ca, wpro­wa­dza­ją­ca w taj­ni­ki cze­goś


SJP.pl


hierofantka

→ hie­ro­fan­ta


SJP.pl

Patrz:

hierofanta

hierogamia

sa­kral­ny akt za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go (bądź akt sek­su­al­ny) przez boską parę albo ich ka­płań­skich lub kró­lew­skich re­pre­zen­tan­tów, sym­bo­li­zu­ją­cy po­łą­cze­nie dwóch sfer: nie­biań­skiej i ziem­skiej


SJP.pl

Hie­ro­ga­mia (gr. ιερός γάμος, "hie­rós gámos" – świę­te gody) – mi­tycz­ne za­ślu­bi­ny bogów, zwła­szcza bóstw Nieba (ura­nicz­nych) i Ziemi (chto­nicz­nych), np. Zeusa i Hery, Ozy­ry­sa i Izydy. Zwią­zek ów ma nie­rzad­ko cha­rak­ter związ­ku ka­zi­rod­cze­go, a zatem brata i sio­stry, syna i matki – zwią­zek ka­zi­rod­czy już od pra­cza­sów ucho­dził za szcze­gól­ny przy­wi­lej bogów i bo­skich wład­ców (i był re­gu­lar­nie prak­ty­ko­wa­ny przez fa­ra­o­nów w Sta­ro­żyt­nym Egip­cie).

Wikipedia


hierogamiczny

→ hie­ro­ga­mia


SJP.pl

Patrz:

hierogamia

hieroglif

zwy­kle w licz­bie mno­giej:
1. znak pisma obraz­ko­we­go
2. prze­no­śnie: znak zro­zu­mia­ły tylko dla wta­jem­ni­czo­nych
3. prze­no­śnie: nie­czy­tel­na li­te­ra
4. w ge­o­lo­gii: nie­rów­ność na po­wierzch­ni warstw skal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­ro­żyt­ne egip­skie pismo obraz­ko­we;

 (1.2) przen. nie­czy­tel­ny po­je­dyn­czy znak pi­sar­ski

 (1.3) pismo obraz­ko­we (sta­ro­żyt­ne, trud­ne do od­czy­ta­nia)

 (1.4) przen. pismo nie­czy­tel­ne

 (1.5) przen. znak zro­zu­mia­ły tylko dla wta­jem­ni­czo­nych

 (1.6) geol. ślad na po­wierzch­ni war­stwy skal­nej pow­sta­ły w wy­ni­ku dzia­łań czyn­ni­ków or­ga­nicz­nych lub me­cha­nicz­nych (wy­pu­kły lub wklę­sły);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten egip­ski pa­pi­rus za­pi­sa­ny hie­ro­gli­fa­mi ku­pi­łem na targu sta­ro­ci.

 (1.2) Nie wiem, co na­pi­sa­łeś, bo w al­fa­be­cie ła­ciń­skim nie ma hie­ro­gli­fów.

 (1.3) Znam al­fa­be­ty ła­ciń­ski i cy­ry­li­cę i twier­dzę, że to jest hie­ro­glif.

 (1.4) To nie jest wy­pra­co­wa­nie, lecz hie­ro­glif.

 (1.5) Ten hie­ro­glif to znak. Mówi – idź ostroż­nie. Każdy har­cerz go zna.

 (1.6) Ten hie­ro­glif to od­cisk stopy bron­to­za­u­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲjɛˈrɔɡlʲif, AS: χʹi ̯eroglʹif

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hieroglificzny, hieroglifowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2,4) gryzmoł, bazgroł

 (1.5) znak, symbol, run

Wiktionary


hieroglificzny

przy­miot­nik od: hie­ro­glif (np. pismo hie­ro­gli­ficz­ne, in­skryp­cja hie­ro­gli­ficz­na); hie­ro­gli­fo­wy


SJP.pl


hieroglifowy

przy­miot­nik od: hie­ro­glif (np. hie­ro­gli­fo­wa za­gad­ka, for­ma­cja hie­ro­gli­fo­wa); hie­ro­gli­ficz­ny


SJP.pl


hieroglify

zwy­kle w licz­bie mno­giej:
1. znak pisma obraz­ko­we­go
2. prze­no­śnie: znak zro­zu­mia­ły tylko dla wta­jem­ni­czo­nych
3. prze­no­śnie: nie­czy­tel­na li­te­ra
4. w ge­o­lo­gii: nie­rów­ność na po­wierzch­ni warstw skal­nych


SJP.pl

Hie­ro­gli­fy ( ἱερογλυφικά "hieroglyphiká", dosł. „świę­te znaki”) – naj­star­szy ro­dzaj pisma sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu, obok pisma hie­ra­tycz­ne­go i de­mo­tycz­ne­go. Nazwa wy­wo­dzi się (po­dob­nie jak nazwa wład­cy – fa­ra­o­na) z greki i oz­na­cza "świę­te znaki".

Okre­śle­nie „hie­ro­gli­fy” sto­so­wa­ne jest także w sto­sun­ku do in­nych ro­dza­jów pisma pik­to­gra­ficz­ne­go, uży­wa­ne­go m.in. przez Az­te­ków i Majów.

Wikipedia


hierogram

li­te­ry sym­bo­li­zu­ją­ce osobę świę­tą, zwy­kle akro­nim od ich zwy­cza­jo­we­go okre­śle­nia, np. sym­bol Je­zu­sa IHS (Iesus Ho­mi­num Sal­va­tor)


SJP.pl


hierogramiczny

→ hie­ro­gram


SJP.pl

Patrz:

hierogram

hierokracja

rządy, wła­dza ka­pła­nów


SJP.pl

Hie­ro­kra­cja (gr. "hie­rós" „świę­ty, po­tęż­ny” + "krátos" „wła­dza”) – w na­u­kach po­li­tycz­nych: sy­stem ustro­jo­wy pań­stwa, w któ­rym wła­dzę spra­wu­ją ka­pła­ni. Uzy­ski­wa­li oni le­gi­ty­mi­za­cję swo­jej wła­dzy z sa­me­go faktu bycia re­li­gij­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi. Hie­ro­kra­cja pow­sta­ła w pier­wszych wspól­no­tach o cha­rak­te­rze pań­stwo­wym, które miały swój po­czą­tek w re­jo­nie Me­zo­po­ta­mii.

Wikipedia


hierokratyczny

→ hie­ro­kra­cja; te­o­kra­tycz­ny


SJP.pl


hieromancja

wró­że­nie z wnętrz­no­ści zwie­rząt ofiar­nych


SJP.pl

Nie mylić z: chi­ro­man­cja.

Hie­ro­man­cja, hie­ro­sko­pia – wró­że­nie z ofiar; z ob­ser­wa­cji ofiar lub obiek­tów świę­tych. Cza­sa­mi po­ję­cie to od­no­si się wę­ziej do wró­że­nia z chodu zwie­rząt ofiar­nych lub wró­że­nia z wnętrz­no­ści zwie­rząt ofiar­nych (to ostat­nie okre­śla­ne jako "ha­ru­spi­cja").

Wikipedia


hieromant

ka­płan wró­żą­cy ze zwie­rząt ofiar­nych


SJP.pl


hieron

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rel. hist. spe­cjal­ne poś­wię­co­ne miej­sce w grec­kiej świą­ty­ni

Wiktionary

Hie­ron (łac. "Dio­e­ce­sis Hie­ri­ta­nus") – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji w Ce­sar­stwie Rzym­skim w pro­win­cji Karia, su­fra­ga­nia me­tro­po­lii Sta­u­ro­po­lis. Obec­nie ka­to­lic­kie bi­skup­stwo ty­tu­lar­ne współ­cze­śnie na te­re­nie Tur­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) hierarchia, hierarcha, hierarchiczny, hierarchizować, hierarchiczny, hierarchiczność, hierarchizowanie

Wiktionary


hieronim

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Hie­ro­ni­ma

Wiktionary

Hie­ro­nim – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych „świę­te imię” ("ἱερός, dor. τὸ ὄνυμα + ος").

Hie­ro­nim imie­ni­ny ob­cho­dzi: 8 lu­te­go, 3 marca, 20 lipca, 30 wrze­śnia, 6 li­sto­pa­da, 4 grud­nia i 11 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Hie­ro­nim i je­stem spa­wa­czem w szcze­ciń­skiej stocz­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲjɛˈrɔ̃ɲĩm, AS: χʹi ̯erõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hieronimów m., Hieronimowo n., Hieronimowicz m./ż., hieronimita m.

:: zdrobn. Hirek mos., Hiruś mos., Hireczek mos.

:: fż. Hieronima ż.

 przym. Hieronimowy, hieronimicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hirek, Hiruś, Hireczek

Wiktionary


hieronima

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Hie­ro­nim

Wiktionary

Hie­ro­ni­ma – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Hie­ro­nim. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych "świę­ta poś­wię­co­na bó­stwu" i "imię", co można tłu­ma­czyć jako "no­szą­ca świę­te imię".

Hie­ro­ni­ma imie­ni­ny ob­cho­dzi 20 lipca i 30 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Furtę ot­war­ła sio­stra Hie­ro­ni­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hieronim mos.

 przym. Hieronimowy

Wiktionary


hieronimek

zdrob­nie­nie od: Hie­ro­nim (imię mę­skie)


SJP.pl


hieronimkowie

zdrob­nie­nie od: Hie­ro­nim (imię mę­skie)


SJP.pl


hieronimkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hie­ro­nim­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hieronimostwo

Hie­ro­nim z mał­żon­ką; Hie­ro­ni­mo­wie


SJP.pl


hieronimowie

imię mę­skie


SJP.pl


hieronimowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hie­ro­ni­ma lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Hie­ro­ni­ma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Hie­ro­ni­mo­wą cha­łu­pą rosną stare sosny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hieronim mos., Hieronima ż.

Wiktionary


hif

po­tocz­nie o wi­ru­sie HIV


SJP.pl


hifereza

w ję­zy­koz­naw­stwie: zanik sa­mo­gło­ski przed sa­mo­gło­ską w środ­ku wy­ra­zu


SJP.pl


hifowiec

no­si­ciel wi­ru­sa HIV; HIV-owiec


SJP.pl


hig.

skrót od: hi­gie­na


SJP.pl


higashiosaka

[czy­taj: hi­ga­si-osaka albo hi­ga­szi-osaka] mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl


higgins

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hig­gins – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Lip­scomb
  • Hig­gins (ang. Hig­gins Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Con­way
  • Hig­gins (ang. Hig­gins Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ro­scom­mon
  • Hig­gins (ang. Hig­gins Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie McDowell
  • Jack Hig­gins – bry­tyj­ski pi­sarz
  • John Hig­gins – szkoc­ki sno­o­ke­rzy­sta

Wikipedia


higgs

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bozon Higg­sa
  • Pole Higg­sa
  • God­frey Higgs (1907–1986) – ba­ham­ski po­li­tyk, praw­nik i że­glarz
  • Jo­nat­han Higgs (ur. 1985) – bry­tyj­ski muzyk
  • Peter Higgs (1929–2024) – bry­tyj­ski fizyk te­o­re­tyk, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie fi­zy­ki (2013)
  • Ro­bert Higgs (ur. 1944) – ame­ry­kań­ski hi­sto­ryk eko­no­mii
  • Wil­liam Higgs (1862–1951) – au­stra­lij­ski po­li­tyk

Wikipedia


higgson

hi­po­te­tycz­na cząst­ka h; cząst­ka Higg­sa; bozon Higg­sa


SJP.pl


high-end

[czy­taj: haj-end] hi-end; w mar­ke­tin­gu:
1. grupa naj­bo­gat­szych klien­tów, do któ­rej adre­so­wa­ne są dro­gie pro­duk­ty wy­so­kiej ja­ko­ści, zwła­szcza sprzęt elek­tro­nicz­ny;
2. pro­dukt adre­so­wa­ny do tej grupy


SJP.pl


high-tech

[czy­taj: haj­tech] naj­no­wsza, zwła­szcza elek­tro­nicz­na, tech­no­lo­gia; high tech


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­so­ka tech­ni­ka
  • high-tech – prąd ar­chi­tek­to­nicz­ny prze­ło­mu XX i XXI wieku

Wikipedia


highboy

[czy­taj: haj­boj] wy­so­ka ko­mo­da skła­da­ją­ca się z dwóch mniej­szych kil­ku­szu­fla­do­wych komód, usta­wio­nych jedna na dru­giej, lub ko­mo­ra na pod­wyż­sze­niu z szu­fla­da­mi i wy­gię­ty­mi nóż­ka­mi, cha­rak­te­ry­stycz­na dla me­blar­stwa ame­ry­kań­skie­go i an­giel­skie­go w XVIII-XIX wieku; tall­boy


SJP.pl


highbrow

[czy­taj: haj­brał] in­te­lek­tu­a­li­sta po­gard­li­wie od­no­szą­cy się do kul­tu­ry ma­so­wej


SJP.pl


highland

[czy­taj: haj­lend]
1. rasa sil­nych koni szkoc­kich;
2. stara szkoc­ka rasa bydła


SJP.pl

High­land ( Sgìre Com­ha­ir­le na Gàidhealtachd) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na ("co­un­cil area") w pół­noc­nej Szko­cji, daw­niej re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny (1973-1996), z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w In­ver­ness. Jest to naj­więk­sza pod wzglę­dem po­wierzch­ni jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Szko­cji, zaj­mu­ją­ca ob­szar 25 684 km² (około 1/3 te­ry­to­rium Szko­cji).

Wikipedia


highsmith

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­y­wo­od Highs­mith – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Pa­tri­cia Highs­mith – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka

Wikipedia


highway

[czy­taj: haj­łej] śro­do­wi­sko­wo: głów­na droga bie­gną­ca przez dany kraj; au­to­stra­da


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • High­way – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Berks­hi­re, w dy­stryk­cie Wind­sor and Ma­i­den­he­ad
  • High­way – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Korn­wa­lii, w dy­stryk­cie Korn­wa­lii
  • High­way – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie He­re­fords­hi­re
  • High­way – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie So­mer­set
  • High­way – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Wilts­hi­re
  • High­way – czar­no­gór­ski ze­spół roc­ko­wy
  • High­way – ho­len­der­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • High­way – album stu­dyj­ny Free
  • High­way – film

Wikipedia


higieja

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bo­gi­ni zdro­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie zdro­wia;

Wiktionary

Hi­gie­ja (Hy­gie­ja, Hygea, Hygia) ( Ὑγίεια Hygíeia – zdro­wie, Hygea, Salus – zdro­wie) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bó­stwo i uo­so­bie­nie zdro­wia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Hi­giei były czara i wąż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈɟɛ̇ja, AS: χʹiǵėi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. higiena ż., higienista mos., higienistka ż., higieniczność ż., higienizacja ż., higienizacyjność ż.

 przym. higieniczny, higienizacyjny

 przysł. higienicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Hygieja, Hygea, Hygia, Zdrowie

Wiktionary


higien.

skrót od: hi­gie­nicz­ny


SJP.pl


higiena

dba­nie o czy­stość ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dba­nie o czy­stość ciała

 (1.2) med. nauka o wpły­wie śro­do­wi­ska na zdro­wie ludz­kie

Wiktionary

Hi­gie­na (gr. "hy­ge­i­nos" – lecz­ni­czy) – dział me­dy­cy­ny ba­da­ją­cy wpływ śro­do­wi­ska na zdro­wie fi­zycz­ne i psy­chicz­ne czło­wie­ka. Celem tych badań jest za­pew­nie­nie po­szcze­gól­nym oso­bom oraz spo­łe­czeń­stwu jak naj­lep­szych wa­run­ków roz­wo­ju fi­zycz­ne­go i psy­chicz­ne­go. Prak­tycz­ny­mi wy­ni­ka­mi hi­gie­ny są wska­za­nia do­ty­czą­ce usu­wa­nia z życia ludz­kie­go wpły­wów ujem­nych, w różny spo­sób za­gra­ża­ją­cych zdro­wiu i wpro­wa­dza­nia czyn­ni­ków do­dat­nich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Den­ty­ści re­ko­men­du­ją sto­so­wa­nie nici den­ty­stycz­nej do dba­nia o hi­gie­nę jamy ust­nej.

 (1.1) Hi­gie­na oso­bi­sta Jana po­zo­sta­wia­ła wiele do ży­cze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈɟɛ̃na, AS: χʹiǵẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Higieja ż., higieniczność ż., higienizacja ż., higienista mos., higienistka ż.

 przym. higieniczny, higienizacyjny

 przysł. higienicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czystość, schludność, med. sterylność

Wiktionary


higienicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób hi­gie­nicz­ny, zgod­ny z hi­gie­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­ni­fra­trzy żyją hi­gie­nicz­nie, dba­jąc o czy­stość w swo­ich pla­ców­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲiɟɛ̇̃ˈɲit͡ʃʲɲɛ, AS: χʹiǵė̃ńičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. higiena ż., Higieja ż., higienista mos., higienistka ż.,niehigieniczność ż.

 przym. higieniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czysto, sterylnie, jałowo, aseptycznie

Wiktionary


higieniczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hi­gie­nicz­nie


SJP.pl


higieniczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: hi­gie­nicz­ny


SJP.pl


higieniczność

→ hi­gie­nicz­ny


SJP.pl

Patrz:

higieniczny

higieniczny

przy­miot­nik

 (1.1) za­pew­nia­ją­cy prze­strze­ga­nie czy­sto­ści i utrzy­my­wa­nie zdro­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spo­łe­czeń­stwach, gdzie wa­run­ki hi­gie­nicz­ne są nie­od­po­wied­nie, kar­mie­nie nie­mow­lę­cia pier­sią jest do­brym spo­so­bem za­po­bie­ga­nia bie­gun­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niehigieniczność ż., higiena ż., higieniczność ż., higienista mos., higienistka ż., Higieja ż.

 przysł. higienicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czysty, sanitarny, zdrowotny

Wiktionary


higienista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta w za­kre­sie hi­gie­ny

 (1.2) przen. ktoś, kto skru­pu­lat­nie prze­strze­ga zasad hi­gie­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­wyż­szych uwag wy­pa­da, że do­brym hi­gie­ni­stą te­o­re­ty­kiem bę­dzie ten, kto do­brze pozna bu­do­wę ludz­kie­go or­ga­niz­mu, jego niez­li­czo­ne funk­cje tu­dzież roz­ma­i­te czyn­ni­ki, dzia­ła­ją­ce na zdro­wie w spo­sób ko­rzyst­ny lub nie­ko­rzyst­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲiɟɛ̇̃ˈɲista, AS: χʹiǵė̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. higiena ż., higienistyka ż., higieniczność ż., higienizowanie n., Higieniewo n.

:: fż. higienistka ż.

 czas. higienizować ndk.

 przym. higieniczny, higienistyczny

 przysł. higienicznie, higienistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. czyścioch

Wiktionary


higienistka

→ hi­gie­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. spe­cja­list­ka w za­kre­sie hi­gie­ny

 (1.2) przen. ko­bie­ta, która skru­pu­lat­nie prze­strze­ga zasad hi­gie­ny

Wiktionary

Patrz:

higienista

Przykłady

 (1.1) Kasię bolał dziś w szko­le brzuch, mu­sia­ła pójść do hi­gie­nist­ki.

 (1.2) Ma­ry­sia to okrop­na hi­gie­nist­ka, non stop lata ze ścier­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲiɟɛ̇̃ˈɲistka, AS: χʹiǵė̃ńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. higiena ż., higienistyka ż., higieniczność ż., higienizowanie n., Higieniewo n.

:: fm. higienista mos.

 czas. higienizować ndk.

 przym. higieniczny, higienistyczny

 przysł. higienicznie, higienistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czyścioszka

Wiktionary


higienistyczny

→ hi­gie­nizm


SJP.pl

Patrz:

higienizm

higienistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na wie­dzy zwią­za­na z hi­gie­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. higienista mos., higienistka ż.

Wiktionary


higienizacyjny

→ hi­gie­ni­za­cja


SJP.pl

Patrz:

higienizacja

higienizować

czy­nić coś hi­gie­nicz­nie czy­stym


SJP.pl


higrofaniczny

o grzy­bie: zmie­nia­ją­cy barwę pod wpły­wem na­sią­knię­cia wodą


SJP.pl


higrofil

or­ga­nizm po­trze­bu­ją­cy do swo­je­go by­to­wa­nia sil­nie wil­got­ne­go śro­do­wi­ska (np. dżdżow­ni­ca)


SJP.pl

Nie mylić z: Hi­gro­fit (ro­śli­na wil­go­cio­lub­na).

Hi­gro­fil – or­ga­nizm wil­go­cio­lub­ny, przy­sto­so­wa­ny do życia w śro­do­wi­sku o dużej wil­got­no­ści gleby i po­wie­trza. Zwie­rzę­ta hi­gro­fil­ne (np. płazy, śli­ma­ki, dżdżow­ni­ce) mają nagi, łatwo wy­sy­cha­ją­cy na­skó­rek. Hi­gro­fi­la­mi jest także więk­szość grzy­bów oraz niek­tó­re ro­śli­ny.

Wikipedia


higrofilność

→ hi­gro­fil­ny


SJP.pl

Patrz:

higrofilny

higrofit

ro­śli­na ży­ją­ca w miej­scach wil­got­nych, wraż­li­wa na nie­do­sta­tek wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na wil­go­cio­lub­na

Wiktionary

Nie mylić z: Hi­gro­fil (or­ga­nizm wil­go­cio­lub­ny).

Hi­gro­fit – ro­śli­na zaj­mu­ją­ca sied­li­ska o dużej wil­got­no­ści za­rów­no gleby, jak i po­wie­trza. Ty­po­we hi­gro­fi­ty wy­stę­pu­ją w dol­nych pię­trach lasów tro­pi­kal­nych. Są to ga­tun­ki be­go­nii, glok­sy­nii i inne. W la­sach eu­ro­pej­skich cechy hi­gro­fi­tów po­sia­da­ją szcza­wik za­ję­czy, piż­ma­czek wio­sen­ny, nie­cier­pek po­spo­li­ty, czy za­wi­lec ga­jo­wy; wśród ro­ślin upraw­nych są to po­mi­dor, ziem­niak, ka­pu­sta.

Wikipedia


higrofitowy

przy­miot­nik od: hi­gro­fit


SJP.pl


higrofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed pły­na­mi, wil­go­cią, parą wodną itp.


SJP.pl


higrograf

sa­mo­pi­szą­ca od­mia­na hi­gro­me­tru (urzą­dze­nia do po­mia­ru wil­got­no­ści po­wie­trza)


SJP.pl

Hi­gro­graf – hi­gro­metr sa­mo­czyn­nie re­je­stru­ją­cy stan i zmia­ny wil­got­no­ści gazów (np.po­wie­trza), przy­rząd wy­ko­rzy­sty­wa­ny w me­te­o­ro­lo­gii. Zapis zmian wil­got­no­ści gazu w cza­sie do­ko­ny­wa­ny jest przez hi­gro­graf na przy­kład na wy­ska­lo­wa­nym pasku pa­pie­ru na­cią­gnię­tym na bęben.

Wikipedia


higrogram

zapis ba­da­nia wil­got­no­ści po­wie­trza za po­mo­cą hi­gro­gra­fu


SJP.pl


higrometr

mier­nik wil­got­no­ści po­wie­trza; wil­go­cio­mierz; wil­got­no­ścio­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd do po­mia­ru wil­got­no­ści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilgotnościomierz

Wiktionary


higrometria

Hi­gro­me­tria (gr. "hy­grós" - wil­got­ny, mokry; "metréō" - mie­rzę) - dział me­tro­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się me­to­da­mi po­mia­rów wil­got­no­ści gazów, zwła­szcza po­wie­trza. Znaj­du­je za­sto­so­wa­nie głów­nie w me­dy­cy­nie, kon­ser­wa­cji dzieł sztu­ki oraz bu­do­wie urzą­dzeń słu­żą­cych do kli­ma­ty­za­cji po­mie­szczeń. Przy­rzą­dy uży­wa­ne do po­mia­ru wil­got­no­ści gazów to hi­gro­me­try.

Wikipedia


higrometryczny

→ hi­gro­metr


SJP.pl

Patrz:

higrometr

higroskop

przy­rząd po­ka­zu­ją­cy po­ziom wil­got­no­ści po­wie­trza


SJP.pl


higroskopijność

włas­ność niek­tó­rych ciał, która po­le­ga na łat­wo­ści po­chła­nia­nia wody i pary wod­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dat­ność niek­tó­rych sub­stan­cji na wchła­nia­nie wil­go­ci;

Wiktionary

Hi­gro­sko­pij­ność – zdol­ność niek­tó­rych sub­stan­cji do wchła­nia­nia wil­go­ci lub wią­za­nia się z wodą. Woda ta może po­cho­dzić z pary wod­nej znaj­du­ją­cej się w po­wie­trzu, z wil­go­ci znaj­du­ją­cej się w grun­cie, z rosy osa­dza­ją­cej się na po­wierzch­ni sub­stan­cji itp. Po­chła­nia­nie wy­stę­pu­je wtedy, gdy woda prze­ni­ka z miej­sca kon­tak­tu z ma­te­ria­łem hi­gro­sko­pij­nym do jego wnę­trza. Od­by­wać się to może na różne spo­so­by.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕt͡ɕ, AS: χʹigroskopʹii ̯ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. higroskopijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłonność

Wiktionary


higroskopijny

odz­na­cza­ją­cy się ten­den­cją do po­chła­nia­nia wody, pary wod­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. farm. szyb­ko i łatwo wchła­nia­ją­cy (ab­sor­bu­ją­cy) wodę z oto­cze­nia, naj­czę­ściej w po­sta­ci pary wod­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. higroskopijność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłonny

Wiktionary


higroskopowy

przy­miot­nik od: hi­gro­skop


SJP.pl


higrostat

urzą­dze­nie au­to­ma­tycz­nie re­gu­lu­ją­ce wil­got­ność po­wie­trza; hu­mi­do­stat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czuj­nik utrzyj­mu­ją­cy wy­bra­ny po­ziom wil­got­no­ści w po­wie­trzu

Wiktionary


higrotropizm

ruch or­ga­nów ro­ślin spo­wo­do­wa­ny lo­kal­ną róż­ni­cą wil­got­no­ści śro­do­wi­ska; hy­dro­tro­pizm


SJP.pl


higrotyczny

→ hi­gro­tyzm; hi­gro­mor­ficz­ny


SJP.pl


hikikomori

1. cią­głe sie­dze­nie w domu i zer­wa­nie kon­tak­tów ze spo­łe­czeń­stwem;
2. osoba cier­pią­ca na taki syn­drom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­ro­ba cy­wi­li­za­cyj­na po­le­ga­ją­ca na tym, że jed­nost­ka staje się sa­mot­ni­kiem, zaz­wy­czaj po­zo­sta­ją­cym w izo­la­cji w jed­nym po­ko­ju przez bar­dzo długi czas;

Wiktionary

Hi­ki­ko­mo­ri (jap. 引きこもり, 引き籠もり, 引き篭もり) – słowo (rze­czow­nik od­cza­sow­ni­ko­wy) w ję­zy­ku ja­poń­skim, po­cho­dzą­ce od cza­sow­ni­ka "hi­ki­ko­mo­ru" oz­na­cza­ją­ce­go „wej­ście do środ­ka i nie­wy­cho­dze­nie na zew­nątrz”, „ogra­ni­cze­nie się do prze­by­wa­nia w zam­knię­tej prze­strze­ni, domu, po­ko­ju”. "Hi­ki­ko­mo­ri" ma także zna­cze­nie „wa­ga­rów” ("futōkō" 不登校) lub „od­mo­wy pój­ścia, uczę­szcza­nia do szko­ły” ("tōkō-kyohi" 登校拒否).

Wikipedia


hiking

[czy­taj: haj­king] pie­sza wę­drów­ka poza mia­stem, zwy­kle w gó­rach


SJP.pl

Hi­king – forma ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej po­le­ga­ją­ca na pie­szych wę­drów­kach po szla­kach w na­tu­ral­nych śro­do­wi­skach, ta­kich jak lasy, góry, łąki czy te­re­ny wiej­skie. Za­ję­cie to trwa zaz­wy­czaj nie dłu­żej niż jeden dzień. Słowo „hi­king” po­cho­dzi z an­giel­skie­go „hike”, co oz­na­cza pie­szą wę­drów­kę.

Wikipedia


hikingowy

→ hi­king [czy­taj: haj­kin­go­wy]


SJP.pl


hikora

ro­dzaj drze­wa orze­cho­wa­te­go


SJP.pl


hikorowy

przy­miot­nik od: hi­ko­ra


SJP.pl


hilal

półk­się­życ, sym­bol is­la­mu


SJP.pl


hilaria

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

– żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Hi­la­ry. Jego pa­tron­ką jest św. Hi­la­ria, matka św. Afry.

Hi­la­ria imie­ni­ny ob­cho­dzi 13 stycz­nia, 12 sierp­nia i 27 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Hi­la­ria i stu­diu­ję ame­ry­ka­ni­sty­kę na Uni­wer­sy­te­cie Gdań­skim.

 (1.1) 12 sierp­nia przy­pa­da­ją imie­ni­ny Hi­la­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈlarʲja, AS: χʹilarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Hilary mos.

Wiktionary


hilarostwo

Hi­la­ry z mał­żon­ką; Hi­la­ro­wie


SJP.pl


hilarotragedia

ulu­bio­ny w dol­nych Wło­szech ro­dzaj farsy, wy­śmie­wa­ją­cej le­gen­dy


SJP.pl


hilarowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hilarowie

Hi­la­ry z mał­żon­ką; Hi­la­ro­stwo


SJP.pl


hilarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hi­la­re­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Hi­la­re­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hilary mos.

Wiktionary


hilary

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

(łac. "laris", z gr. "larós" – we­so­ły, po­god­ny, ra­dos­ny) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­sko-grec­kie­go. Od tego imie­nia pow­sta­ła sta­ro­pol­ska forma skró­co­na (zdrob­nia­ła, spie­szczo­na) La­rysz, ut­wo­rzo­na za po­mo­cą po­pu­lar­nej w imien­nict­wie pol­skim, a także ru­skim tech­ni­ki uci­na­nia na­gło­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dzia­dek ze stro­ny ojca ma na imię Hi­la­ry.

 (1.1) Biega, krzy­czy pan Hi­la­ry: „Gdzie są moje oku­la­ry?”

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 13 stycz­nia przy­pa­da wspom­nie­nie św. Hi­la­re­go z Po­i­tiers, bi­sku­pa i dok­to­ra Ko­ścio­ła, zaś na 28 lu­te­go – św. Hi­la­re­go, pa­pie­ża i wiel­kie­go czci­cie­la Jana Ewan­ge­li­sty.

 (1.1) Hi­la­ro­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 13 stycz­nia, a także 14 stycz­nia, 28 lu­te­go, 16 marca i 5 maja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈlarɨ, AS: χʹilary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hilarowa ż., Hilarówna ż., Hilarostwo lm m.

:: zdrobn. Hilarek mos.

:: fż. Hilaria ż.

 przym. Hilarowy, Hilarkowy

 zob. Hilaria.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Hilarek

Wiktionary


hilbert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Andy Hil­bert (ur. 1981) – ame­ry­kań­ski ho­ke­i­sta
  • Au­gu­ste Hil­bert (1889-1957) – luk­sem­bur­ski bobs­le­i­sta
  • David Hil­bert (1862-1943) – ma­te­ma­tyk nie­miec­ki
  • Lukas Lo­u­les (ur. Hil­bert, 1972) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Ro­ber­to Hil­bert (ur. 1984) – pił­karz nie­miec­ki
  • Ro­dri­go Hil­bert (ur. 1980) – bra­zy­lij­ski aktor i model
  • Hil­bert – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ca­lu­met
  • (12022) Hil­bert – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


hilda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hilda – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go wy­wo­dzą­ce się od słowa "hild" – walka.

Czę­sto bywa zdrob­nie­niem od imie­nia Hil­de­gar­da, nie jest jed­nak toż­sa­me z tym imie­niem. Od­po­wied­ni­kiem w ję­zy­ku wę­gier­skim jest Il­di­kó, w ro­syj­skim Gilda (Гильда).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy domu pani Hildy pasła się łosza z mło­dym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲilda, AS: χʹilda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hildzia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Hildzia

Wiktionary


hildebrandt

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­dre­as Hil­de­brandt – gdań­ski bu­dow­ni­czy or­ga­nów
  • Bog­dan Hil­de­brandt – pol­ski ar­ty­sta
  • Die­ter Hil­de­brandt – nie­miec­ki ka­ba­re­ciarz
  • Franz-Re­in­hold Hil­de­brandt (1906–1991) – nie­miec­ki pa­stor i te­o­log pro­te­stanc­ki
  • Frie­drich Hil­de­brandt – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Heinz Hil­de­brandt – duń­ski pił­karz
  • Jo­hann Lucas von Hil­de­brandt – nie­miec­ki ar­chi­tekt i in­ży­nier woj­sko­wy
  • Karl Si­gis­mund Ul­rich Hil­de­brandt – nie­miec­ki kom­po­zy­tor, pia­ni­sta i or­ga­ni­sta
  • Krzysz­tof Hil­de­brandt – pol­ski dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy
  • Ri­chard Hil­de­brandt – nie­miec­ki woj­sko­wy, zbrod­niarz wo­jen­ny
  • Ro­bert Hil­de­brandt – nie­miec­ki woj­sko­wy
  • Sarah Hil­de­brandt – ame­ry­kań­ska za­pa­śnicz­ka

Wikipedia


hildegarda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hil­de­gar­da – imię
  • Hil­de­gar­da (758–783) – żona Ka­ro­la Wiel­kie­go
  • Hil­de­gar­da z Bin­gen (1098–1179) – bł. Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babka miała na imię Hil­de­gar­da i gło­so­wa­ła za­wsze na Cen­trum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲildɛˈɡarda, AS: χʹildegarda

Wiktionary


hildegardziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hil­de­gar­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


hildenbrandia

hil­den­bran­dia rzecz­na - ga­tu­nek słod­ko­wod­ne­go kras­no­ro­stu


SJP.pl

Hil­den­bran­dia – ro­dzaj mor­skich kras­no­ro­stów.

Wikipedia


hildenbrandiowate

ro­dzi­na kras­no­ro­stów


SJP.pl


hildzia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Hilda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wi­dzia­łam pani Hil­dzi na com­brze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hilda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzecz. Hilda

Wiktionary


hilea

wil­got­ny las tro­pi­kal­ny


SJP.pl


hilemorfizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny przez Ary­sto­te­le­sa, zgod­nie z któ­rym ist­nie­nie i funk­cjo­no­wa­nie obiek­tów przy­rod­ni­czych opie­ra się na za­sa­dzie po­łą­cze­nia ze sobą dwóch pra­pier­wiast­ków (pra­przy­czyn): ma­te­rii (gr. hyle) i formy (gr. morp­he); hy­le­mor­fizm


SJP.pl

Hi­le­mor­fizm (gr. ὕλη "hylē" – ma­te­ria, μορφή "morphē" – kształt), hy­le­mor­fizm – sta­no­wi­sko w te­o­rii bytu (me­ta­fi­zy­ka) i fi­lo­zo­fii przy­ro­dy do­ty­czą­ce on­tycz­nej bu­do­wy i dzia­ła­nia ciał na­tu­ral­nych. We­dług tej te­o­rii każdy byt jest ukon­sty­tu­o­wa­ny przez ma­te­rię pier­wszą i formę sub­stan­cjal­ną. Za po­mo­cą tego za­ło­że­nia można wy­ja­śnić m.in. fakt zmian sub­stan­cjal­nych – prze­cho­dze­nia jed­nej sub­stan­cji w inne sub­stan­cje, tzn. gi­nię­cia jed­nej sub­stan­cji przy jed­no­czes­nym pow­sta­wa­niu in­nych.

Wikipedia


hileozaur

ro­dzaj czwo­ro­noż­ne­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; hy­le­o­za­ur, po­la­kan­to­id


SJP.pl

Hi­le­o­za­ur ("Hy­la­e­o­sa­u­rus") – czwo­ro­noż­ny, ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z grupy An­ky­lo­sa­u­ria. Ro­dzaj ten obej­mu­je jeden ga­tu­nek – "Hy­la­e­o­sa­u­rus ar­ma­tus". "Hy­la­e­o­sa­u­rus" oz­na­cza „leśny ja­szczur”, "ar­ma­tus" oz­na­cza uz­bro­jo­ny. Na­da­na zo­sta­ła przez an­giel­skie­go pa­le­on­to­lo­ga, Gi­de­o­na Man­tel­la. Hi­le­o­za­ur był pier­wszym opi­sa­nym an­ky­lo­za­u­rem.

Wikipedia


hill

po­pu­lar­ne naz­wi­sko w kra­jach an­glo­sa­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hill – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Mer­ri­mack
  • Hill – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Price
  • Hill (ang. Hill Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie In­de­pen­den­ce
  • Hill (ang. Hill Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pu­la­ski
  • Hill (ang. Hill Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oge­maw
  • Hill (ang. Hill Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Kitt­son
  • Hill (ang. Hill Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Car­roll
  • Hill (ang. Hill Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Knox
  • Hill (ang. Hill Town) – gmina w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Mer­ri­mack
  • Hill (ang. Hill Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass
  • Hill (ang. Hill Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Price
  • hrab­stwo Hill (ang. Hill Co­un­ty) – w sta­nie Mon­ta­na

Wikipedia


hillary

obce imię żeń­skie


SJP.pl


hillman

marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hill­man – dawna bry­tyj­ska marka sa­mo­cho­dów
  • Hill­man – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mont­mo­ren­cy
  • Hill­man – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mor­ri­son
  • Hill­man (ang. Hill­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mont­mo­ren­cy
  • Hill­man (ang. Hill­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ka­na­bec
  • Hill­man (ang. Hill­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mor­ri­son

Wikipedia


hilobiologia

dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się sy­ste­ma­ty­ką, struk­tu­rą i wła­ści­wo­ścia­mi eko­lo­gicz­ny­mi le­śnych ze­spo­łów bio­lo­gicz­nych; hy­lo­bio­lo­gia


SJP.pl


hilobiont

or­ga­nizm ży­ją­cy wy­łącz­nie w śro­do­wi­sku le­śnym; hy­lo­biont


SJP.pl


hilofil

or­ga­nizm naj­le­piej roz­wi­ja­ją­cy się w śro­do­wi­sku le­śnym; hy­lo­fil


SJP.pl


hilopatolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o cho­ro­bach lasu i za­bu­rze­niach w struk­tu­rze i funk­cjo­no­wa­niu eko­sy­ste­mów le­śnych; hy­lo­pa­to­log


SJP.pl


hilopatologia

nauka o cho­ro­bach lasu i za­bu­rze­niach w struk­tu­rze i funk­cjo­no­wa­niu eko­sy­ste­mów le­śnych; hy­lo­pa­to­lo­gia


SJP.pl


hiloteizm

dok­try­na utoż­sa­mia­ją­ca ma­te­rię z bó­stwem


SJP.pl


hilozoizm

we­dług fi­lo­zo­fów przed­so­kra­tycz­nych: po­gląd przy­pi­su­ją­cy życie całej ma­te­rii; hy­lo­zo­izm


SJP.pl


hilton

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sieć ho­te­lo­wa Hil­ton – sieć ho­te­li no­to­wa­na na gieł­dzie no­wo­jor­skiej
    • Hil­ton War­saw Hotel and Con­ven­tion Cen­tre – pię­ciog­wiazd­ko­wy hotel w War­sza­wie, zlo­ka­li­zo­wa­ny na rogu ulic Grzy­bow­skiej i Wro­niej
    • hotel Hil­ton w Gdań­sku – pię­ciog­wiazd­ko­wy hotel w Gdań­sku, zlo­ka­li­zo­wa­ny przy Ry­bac­kim Po­brze­żu nad Mo­tła­wą
  • wsie w An­glii:
    • Hil­ton – w hrab­stwie Cam­brid­ges­hi­re
    • Hil­ton – w hrab­stwie Dur­ham
    • Hil­ton – w hrab­stwie Der­bys­hi­re, w dy­stryk­cie South Der­bys­hi­re
    • Hil­ton – w hrab­stwie Dor­set
    • Hil­ton – w hrab­stwie Kum­bria
    • Hil­ton – w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym North Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie Stock­ton-on-Tees
    • Hil­ton – w hrab­stwie Shrops­hi­re
    • Hil­ton – w hrab­stwie Staf­fords­hi­re, w dy­stryk­cie Lich­field

Wikipedia


hilum

bliz­na na doj­rza­łym na­sie­niu pow­sta­ła po oder­wa­niu się sznu­recz­ka za­ląż­ko­we­go; zna­czek


SJP.pl

Hilum (l. mn. hila) – w bio­lo­gii słowo ma­ją­ce różne zna­cze­nia:

Wikipedia


hilux

model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


SJP.pl


himalaista

osoba upra­wia­ją­ca wspi­nacz­kę wy­so­ko­gór­ską w Hi­ma­la­jach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek upra­wia­ją­cy hi­ma­la­izm

Wiktionary

Hi­ma­la­i­sta – czło­wiek upra­wia­ją­cy hi­ma­la­izm, czyli wspi­nacz­kę wy­so­ko­gór­ską upra­wia­ną w Hi­ma­la­jach lub w in­nych wy­so­kich gó­rach, w któ­rych wy­so­kość szczy­tów prze­kra­cza 7000 m n.p.m. Są to m.in. Ka­ra­ko­rum, Kun­lun, Hin­du­kusz, Pamir, Tien­szan.

Ter­mi­nem tym okre­śla się osoby, które zaj­mu­ją się za­a­wan­so­wa­ną wspi­nacz­ką gór­ską, pro­wa­dzo­ną poza wyz­na­czo­ny­mi szla­ka­mi tu­ry­stycz­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­stem ak­tyw­nym hi­ma­la­i­stą – co trzy lata biorę udział w ko­lej­nej wy­pra­wie w Hi­ma­la­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩmalaˈjista, AS: χʹĩmalai ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. himalaizm mrz., himalaistyka ż., Himalaje nmos.

:: fż. himalaistka ż.

 przym. himalaistyczny, himalajski

Wiktionary


himalaistka

→ hi­ma­la­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta upra­wia­ją­ca hi­ma­la­izm

Wiktionary

Patrz:

himalaista

Powiązane:

 rzecz. himalaizm mrz., himalaistyka ż., Himalaje lm nm.

:: fm. himalaista mos.

 przym. himalaistyczny, himalajski

Wiktionary


himalaistyczny

→ hi­ma­la­izm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hi­ma­la­i­sty­ką, do­ty­czą­cy hi­ma­la­i­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

himalaizm

Powiązane:

 rzecz. himalaizm mrz., himalaistka ż., himalaista mos., Himalaje nmos., himalaistyka ż.

 przym. himalajski

Wiktionary


himalaistyka

wspi­nacz­ka wy­so­ko­gór­ska w Hi­ma­la­jach; hi­ma­la­izm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­cy się Hi­ma­la­ja­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szej księ­gar­ni tu­ry­stycz­nej mamy wy­dzie­lo­ny dział hi­ma­la­i­sty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩmalajiˈstɨka, AS: χʹĩmalai ̯istyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. himalaista mos., himalaistka ż., Himalaje nmos.

 przym. himalaistyczny

Wiktionary


himalaizm

wspi­nacz­ka wy­so­ko­gór­ska w Hi­ma­la­jach; hi­ma­la­i­sty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wspi­nacz­ka wy­so­ko­gór­ska upra­wia­na w Hi­ma­la­jach;

Wiktionary

Hi­ma­la­izm – wspi­nacz­ka wy­so­ko­gór­ska upra­wia­na w Hi­ma­la­jach.

W szer­szym zna­cze­niu hi­ma­la­izm to wspi­nacz­ka, po­dob­na co do cha­rak­te­ru do wspi­nacz­ki w Hi­ma­la­jach, ale upra­wia­na także w in­nych wy­so­kich gó­rach, w któ­rych wy­so­kość szczy­tów prze­kra­cza 7000 m n.p.m. Są to Ka­ra­ko­rum, Kun­lun, Hin­du­kusz, Pamir, Tien­szan, Daxue Shan. Hi­ma­la­izm za­li­cza­ny jest przez firmy ubez­pie­cze­nio­we do spor­tów ek­stre­mal­nych. Hi­ma­la­izm jest lo­kal­ną od­mia­ną al­pi­niz­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩmaˈlajism̥, AS: χʹĩmalai ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Himalaje, himalaista m., himalaistka ż.

 przym. himalaistyczny, himalajski

Wiktionary


himalaja

ro­dzaj ma­sa­żu re­lak­su­ją­ce­go


SJP.pl


himalaje

prze­no­śnie: górna gra­ni­ca cze­goś, szczyt, mak­si­mum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przen. naj­wyż­sze na­tę­że­nie cze­goś

Wiktionary

Hi­ma­la­je – naj­wyż­szy łań­cuch gór­ski na Ziemi.

Łań­cuch Hi­ma­la­jów leży w po­łud­nio­wej Azji, ma ponad 2,5 tys. km dłu­go­ści i około 250 km sze­ro­ko­ści. Roz­cią­ga się na te­re­nach na­le­żą­cych do Pa­ki­sta­nu, Indii, Chin (Ty­be­tu), Ne­pa­lu i Bhu­ta­nu. W Hi­ma­la­jach znaj­du­je się aż 10 z 14 ośmio­ty­sięcz­ni­ków świa­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ny raz urzęd­ni­cy po­ka­za­li, jak łatwo i spraw­nie mogą usy­pać hi­ma­la­je ab­sur­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Himalaje lm nm.

Wiktionary


himalajski

przy­miot­nik od: Hi­ma­la­je


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hi­ma­la­jów, zwią­za­ny z Hi­ma­la­ja­mi, po­cho­dzą­cy z Hi­ma­la­jów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włosi tra­dy­cyj­nie wy­róż­nia­ją trzy kla­sycz­ne typy lo­dow­ców: pi­re­nej­ski, al­pej­ski i hi­ma­laj­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩmaˈlajsʲci, AS: χʹĩmalai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Himalaje lm nm., himalaizm mrz., himalaista mos., himalaistka ż.

 przym. himalaistyczny

Wiktionary


himalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. nimfa z wyspy Rodos, jedna z ko­cha­nek Zeusa;

 (1.2) astr. jeden z księ­ży­ców Jo­wi­sza;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi­ma­lia – w mi­to­lo­gii grec­kiej nimfa z Rodos, matka Spar­ta­jo­sa, Kro­nio­sa i Ky­to­sa
  • Hi­ma­lia – księ­życ Jo­wi­sza
  • Grupa Hi­ma­lii – grupa nie­re­gu­lar­nych księ­ży­ców Jo­wi­sza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­ma­lia ucho­dzi­ła za matkę Spar­ta­jo­sa, Kro­nio­sa i Ky­to­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲĩˈmalʲja, AS: χʹĩmalʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jowisz VI

Wiktionary


himation

wierzch­nie okry­cie no­szo­ne na chi­to­nie


SJP.pl

Hi­ma­tion (stgr. ἱμάτιον himátion) – wierzch­nie okry­cie męż­czyzn i ko­biet w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, bę­dą­ce pro­stą sztu­ką ma­te­ria­łu uło­żo­ną w fałdy.

Pier­wot­nie oz­na­cza­ją­cy w ogóle szatę bądź okry­cie, sta­no­wił na­rzut­kę (περίβλημα) na spod­nią odzież. Był to pro­sto­kąt­ny płat grub­szej tka­ni­ny, zwy­kle weł­nia­nej (także z lnu), któ­rym spo­wi­ja­no się jak sze­ro­ką płach­tą; wszedł w uży­cie pod ko­niec VI wieku p.n.e.

Wikipedia


himilsbach

naz­wi­sko


SJP.pl


himmelkommando

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwara. obo­zo­wa grupa więź­niów, któ­rzy tran­spor­tu­ją zwło­ki z miej­sca za­bi­cia do kre­ma­to­rium

Wiktionary


hims

mia­sto w Syrii; Homs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Syrii w do­li­nie rzeki Oron­tes;

 (1.2) geogr. adm. mu­ha­fa­za w Syrii z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Him­sie (1.1);

Wiktionary

Hims, Homs ( ‏حمص‎, ‏ܚܡܨ‎) – mia­sto w za­chod­niej Syrii, w oazie Pu­sty­ni Sy­ryj­skiej w do­li­nie rzeki Oron­tes, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny mu­ha­fa­zy Hims, po­ło­żo­ny na linii ko­le­jo­wej Alep­po–Da­ma­szek.

Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto Syrii. W spi­sie po­wszech­nym z 2004 roku li­czy­ło 652 609 miesz­kań­ców[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od XI w. Hims znaj­do­wa­ło się w rę­kach Sel­dżu­ki­dów.

 (1.2) Mu­ha­fa­za Hims gra­ni­czy od za­cho­du z mu­ha­fa­zą Tar­tus.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Homs; hist. staroż. Emesa

 (1.2) Homs

Wiktionary


hin

za­i­mek wska­zu­ją­cy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. tam

Wiktionary

Hin eg. "hnw" – sta­ro­żyt­na miara ob­ję­to­ści, uży­wa­na m.in. do pły­nów i ziar­na.

W Egip­cie równy był 0,47 litra, u He­braj­czy­ków równy około 6 lub 3,6 lub też 7 li­trów.

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

 etym|niem|hin.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

 (1.1) zob­tłum|tam.

źró­dła.

== hin (espe­ran­to (mor­fem).) ==

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

mor­fem|eo.

 (1.1) osło­muł

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etym|niem|hin.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|tam.

źródła.

== hin (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

 (1.1) osłomuł

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pochodne.

 rzecz. hino

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 etym|niem|hin.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|tam.

źródła.

== hin (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

 (1.1) osłomuł

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


hinajana

kie­ru­nek bud­dyz­mu opar­ty na na­u­kach Buddy i dą­że­niu do osią­gnię­cia nir­wa­ny; the­ra­wa­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa bar­dziej tra­dy­cyj­nych szkół wczes­ne­go bud­dyz­mu, na­da­na przez ich opo­nen­tów;

 (1.2) nie­pra­wi­dło­wafakt., lecz czę­sto uży­wa­na nazwa bud­dyj­skiej szko­ły the­ra­va­da

Wiktionary

Hi­na­ja­na – nazwa „hīnayāna” (sanskr. हीनयान; chiń. "xia­os­heng" 小乘, kor. "sosŭng" 소승, jap. "shōjō", wiet. "tiểu thừa") oz­na­cza "Po­drzęd­ny Po­jazd", "Gor­szy Wóz", "Niż­szy Wóz" (we­dług Pali Text So­cie­ty: "hina" = 1. gor­szy, niż­szy, 2. po­zba­wio­ny), choć czę­sto tłu­ma­czy się tę nazwę jako "Mały Wóz".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩnaˈjãna, AS: χʹĩnai ̯ãna

Wiktionary


hinajanista

wyz­naw­ca hi­na­ja­ny (kie­run­ku bud­dyz­mu)


SJP.pl


hinajanistyczny

→ hi­na­ja­na


SJP.pl

Patrz:

hinajana

hinc

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Hinc – pol­ski pił­karz
  • To­masz Hinc – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i me­ne­dżer
  • Wal­de­mar Hinc – pol­ski ar­chi­tekt

Wikipedia


hind.

skrót od: hin­du­ski


SJP.pl


hindenburg

słyn­ny nie­miec­ki ste­ro­wiec, naj­więk­szy sta­tek po­wietrz­ny w hi­sto­rii; w 1936 od­by­wał re­gu­lar­ne loty tran­sat­lan­tyc­kie mię­dzy Niem­ca­mi a USA; 6 maja 1937 pod­czas lą­do­wa­nia za­pa­lił się w po­wie­trzu i uległ zni­szcze­niu, zgi­nę­ło wów­czas 36 osób


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hin­den­burg − nazwa Za­brza w la­tach 1915–1946
  • Hin­den­burg − dziel­ni­ca gminy Ho­hen­berg-Kru­se­mark, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, w po­wie­cie Sten­dal
  • LZ-129 Hin­den­burg – ste­ro­wiec
  • Paul von Hin­den­burg – feld­mar­sza­łek
  • Hin­den­burg – film z 1975 roku
  • Hin­den­burg – nie­miec­ki na­zi­stow­ski po­do­bóz Aus­chwitz-Bir­ke­nau, w Hucie w Za­brzu

Wikipedia


hindi

jeden z ję­zy­ków no­wo­in­dyj­skich, język urzę­do­wy Indii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język urzę­do­wy Indii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W In­diach mówi się w ję­zy­ku hindi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩndʲi, AS: χʹĩndʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hindus mos., hinduizm mrz., hinduista mos., hinduistka ż., Hindustan mrz.

Wiktionary


hindostan

nazwa Indii wy­wo­dzą­ca się z ję­zy­ka per­skie­go; Hin­du­stan


SJP.pl


hindostański

przy­miot­nik od: Hin­du­stan; hin­du­stań­ski


SJP.pl


hinduista

1. wyz­naw­ca hin­du­iz­mu; hin­dus
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hin­du­i­sty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca hin­du­iz­mu

 (1.2) nauk. spe­cja­li­sta w za­kre­sie hin­du­i­sty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bud­dy­ści i hin­du­i­ści wie­rzą w re­in­kar­na­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩnduˈjista, AS: χʹĩndui ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hinduizm m., hinduistyka ż.

:: fż. hinduistka ż.

 przym. hinduski, hinduistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hindus

Wiktionary


hinduistka

→ hin­du­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która wyz­na­je hin­du­izm

Wiktionary

Patrz:

hinduista

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩnduˈjistka, AS: χʹĩndui ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hinduizm m., hindi m., hindus m., Hindus m., hinduska ż., Hinduska ż.

:: fm. hinduista m.

 przym. hinduski, hinduistyczny

Wiktionary


hinduistyczny

→ hin­du­izm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z hin­du­iz­mem, do­ty­czą­cy hin­du­iz­mu

Wiktionary

Patrz:

hinduizm

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩndujiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: χʹĩndui ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indus mos./mrz., hinduizm m., hinduista m., hinduistka ż., Hindus m., Hinduska ż., hindus m., hinduska ż., hinduski m., Indyk m.

 przym. hinduski

Wiktionary


hinduizm

mo­no­te­i­stycz­na re­li­gia in­dyj­ska bę­dą­ca kon­ty­nu­a­cją we­dyz­mu i bra­mi­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teol. rel. grupa wie­rzeń re­li­gij­nych wyz­na­wa­nych głów­nie na Pół­wy­spie In­dyj­skim;

Wiktionary

Hin­du­izm – okre­śle­nie zbior­cze na grupę wie­rzeń re­li­gij­nych, wyz­na­wa­nych głów­nie na Pół­wy­spie In­dyj­skim.

Roz­ma­i­te odła­my hin­du­iz­mu wyz­na­je ponad 1 mi­liard ludzi, z któ­rych ok. 910 mi­lio­nów miesz­ka w In­diach i Ne­pa­lu (łącz­nie). Inne pań­stwa ze znacz­nym od­set­kiem hin­du­i­stów to: Ban­gla­desz, Sri Lanka, Pa­ki­stan, In­do­nez­ja, Sin­ga­pur, Gu­ja­na, Su­ri­nam, Fidżi, Ma­u­ri­tius, Try­ni­dad i To­ba­go, Re­pu­bli­ka Po­łud­nio­wej Afry­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hin­du­izm to jedna z naj­star­szych re­li­gii świa­ta nadal prak­ty­ko­wa­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲĩnˈdujism̥, AS: χʹĩndui ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indus mos./mrz., Hindustan mrz., Hindus m., hindus m., Hinduska ż., hinduska ż., hindi m., hinduista m., hinduistka ż., hinduistyka ż., hinduski m.

 przym. hinduistyczny, hinduski

Wiktionary


hindukuski

→ Hin­du­kusz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hin­du­ku­szem, do­ty­czą­cy Hin­du­ku­szu

Wiktionary

Patrz:

Hindukusz

Przykłady

 (1.1) Hin­du­ku­skie prze­łę­cze od za­wsze były szla­kiem nie tylko ku­piec­kich ka­ra­wan, ale także na­jeźdź­czych armii, okrut­nych wo­jow­ni­ków z sy­be­ryj­skich ste­pów, opę­ta­nych snem o pod­bo­ju świa­ta i le­gen­dą o skar­bach Indii, Bu­cha­ry i Cho­ra­sa­nu (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hindukusz mrz.

Wiktionary


hindukusz

pasmo gór­skie mie­szczą­ce się w Pa­ki­sta­nie, Af­ga­ni­sta­nie i In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w środ­ko­wej czę­ści Azji le­żą­ce w pół­noc­no-za­chod­nim Pa­ki­sta­nie oraz środ­ko­wym i wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Hin­du­kusz (pasz­to: هندوکش; lub Hindu Kūh = هندوکوه i Kūh-e Hind = کوه هند) – łań­cuch gór­ski w środ­ko­wej czę­ści Azji mie­szczą­cy się w pół­noc­no-za­chod­nim Pa­ki­sta­nie oraz cen­tral­nym i wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie. Hin­du­kusz gra­ni­czy z gó­ra­mi Safed Koh na za­cho­dzie, na­to­miast od wscho­du – z wy­ży­ną Pa­mi­ru, gó­ra­mi Ka­ra­ko­rum oraz z Hi­ma­la­ja­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No­szak (7492) w Hin­du­ku­szu był pier­wszym wy­so­kim szczy­tem, który ata­ko­wa­li­śmy zimą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲĩnˈdukuʃ, AS: χʹĩndukuš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hindukuski

Wiktionary


hindus

wyz­naw­ca hin­du­iz­mu; hin­du­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Indii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hin­dus – wyz­naw­ca hin­du­iz­mu, ina­czej: hin­du­i­sta, bez wzglę­du na miej­sce za­miesz­ka­nia (słowo pi­sa­ne małą li­te­rą).
  • Hin­dus – oby­wa­tel Indii.
  • Hin­dus (The In­dian) – film z 2007 roku.
  • in­do­log

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu przez zie­lo­ną gra­ni­cę prze­cho­dzą tylko kasz­mir­scy mu­dża­he­di­ni, któ­rzy za­chę­ca­ni przez Pa­ki­stan wal­czą z Hin­du­sa­mi w Kasz­mi­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩndus, AS: χʹĩndus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hinduski ż., Induska ż., Indie nmos., Hinduska ż., hindi n., hinduizm mrz., hinduistka ż., Indus mrz., Indyk mrz., Indiana ż., Hindustan mrz.

 przym. hinduski, indyjski, hinduistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Indus

Wiktionary


hinduska

→ hin­dus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Indii

Wiktionary

Patrz:

hindus

Wymowa:

IPA: xʲĩnˈduska, AS: χʹĩnduska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hinduizm mrz., Indie nmos., Indus mrz.

:: fm. Hindus mos., Indus mos.

 przym. hinduski, indyjski, hinduistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Induska

Wiktionary


hinduski

do­ty­czą­cy Hin­du­sów, wła­ści­wy Hin­du­som


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Indii, do­ty­czą­cy Indii lub Hin­du­sów

 (1.2) rel. zwią­za­ny z hin­du­iz­mem

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) D. zob. hin­du­ska.

Wiktionary

Patrz:

hindus

Przykłady

 (1.1) Oto hin­du­ska księż­nicz­ka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲĩnˈdusʲci, AS: χʹĩndusʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indus mos./mrz., Indie nmos., Hindus m., hindus m., hinduista m., Hinduska ż., hinduska ż., hinduistka ż., hinduizm m., Indyk mrz., Hindustan m.

 przym. hinduistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hinduistyczny

Wiktionary


hinduskość

→ hin­du­ski


SJP.pl

Patrz:

hinduski

hindustan

nazwa Indii wy­wo­dzą­ca się z ję­zy­ka per­skie­go; Hin­do­stan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) inna nazwa Indii wy­wo­dzą­ca się z ję­zy­ka per­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hin­du­stan – po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka per­skie­go okre­śle­nie Indii
  • – in­dyj­skie przed­się­bior­stwo lot­ni­cze
  • Hin­du­stan Mo­tors – in­dyj­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xʲĩnˈdustãn, AS: χʹĩndustãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indyk mrz., Indie nmos., Indianin m., Indianka ż., Indus m., Hindus m., Hinduska ż., indyjskość ż., hinduskość ż., hinduizacja ż., hinduizm m., hindi m., Indiana ż., hinduski ż.

 czas. hinduizować ndk.

 przym. indyjski, hinduski

 temsłow. indo-

Wiktionary


hindustani

język po­tocz­ny uży­wa­ny w Indii i w Pa­ki­sta­nie


SJP.pl


hindustański

przy­miot­nik od: Hin­du­stan; hin­do­stań­ski


SJP.pl


hindutwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. współ­czes­na hin­du­ska ide­o­lo­gia po­pu­li­stycz­no-na­cjo­na­li­stycz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­lo­kul­tu­ro­wość w duchu Ma­hat­my Gand­hie­go ustę­pu­je dziś w In­diach miej­sca hin­dut­wie.

Wiktionary


hinterland

[czy­taj: HINterland] za­ple­cze;
1. te­re­ny po­ło­żo­ne z dala od cy­wi­li­za­cji, oś­rod­ków prze­my­słu, morza itp.; in­te­rior;
2. kraj prze­ka­zu­ją­cy (zwła­szcza pod przy­mu­sem) in­ne­mu środ­ki spo­żyw­cze, ma­te­ria­ły, sprzęt itp.


SJP.pl

Hin­ter­land (pl. "za­ple­cze") – ter­min oz­na­cza­ją­cy teren po­ło­żo­ny z dala od oś­rod­ków cy­wi­li­za­cji. Naj­czę­ściej był usy­tu­o­wa­ny w głębi kraju, bez do­stę­pu do morza. Z te­re­nów tych do­star­cza­no do ob­sza­rów za­lud­nio­nych żyw­ność, róż­ne­go ro­dza­ju su­row­ce itp.

W daw­nych kra­jach typu ko­lo­nial­ne­go, szcze­gól­nie w Afry­ce, za­leż­ność taka była pod tzw. przy­mu­sem.

Wikipedia


hinz

[czy­taj: hinc] naz­wi­sko


SJP.pl


hiob

po­stać bi­blij­na; Job


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przen. czło­wiek zno­szą­cy nie­spra­wied­li­we, nie­za­słu­żo­ne cier­pie­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • du­chow­ni pra­wo­sław­ni:
    • Hiob – pa­triar­cha Alek­san­drii
    • Hiob – pier­wszy pa­triar­cha mo­skiew­ski i całej Rusi, świę­ty pra­wo­sław­ny
    • Hiob – Ei­gu­dża Akiasz­wi­li
    • Hiob – John Band­mann
    • Hiob – Jan Bo­rec­ki
    • Hiob – Igor Get­cha
    • Hiob – Wo­ło­dy­myr Kre­so­wycz
    • Hiob – Ri­chard Osac­ky
    • Hiob – Wasyl Pa­wły­szyn
    • Hiob – Jakow Po­tom­kin
    • Hiob – Wik­tor Sma­ko­uz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto po­cie­szy współ­czes­nych hio­bów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiob m.

:: zdrobn. hiobek m.

 przym. hiobowy, Hiobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieborak, nieszczęśnik; reg. śl. borok, boroczek

Wiktionary


hiobek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: hiob

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiob m., Hiob m., Hiobek m.

 przym. hiobowy, Hiobowy

Wiktionary


hiobowy

1. taki jak u Hioba, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Hioba - bi­blij­ne­go pa­triar­chy; jo­bo­wy;
2. tra­gicz­ny, smut­ny, okrop­ny, pełen cier­pie­nia; jo­bo­wy;
3. hio­bo­wa wieść, wia­do­mość - wia­do­mość o tra­ge­dii, nie­szczę­ściu;
4. hio­bo­wy po­cie­szy­ciel - osoba pró­bu­ją­ca prze­ko­nać przy­ja­cie­la, że nie­szczę­ście na­stą­pi­ło z jego winy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hio­bem, do­ty­czą­cy hioba

 (1.2) ża­łos­ny, bo­le­ją­cy, bo­les­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiob m., Hiob m., hiobek m., Hiobek m.

 przym. Hiobowy

Wiktionary


hioforba

hio­for­ba bu­tel­ko­wa - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych


SJP.pl


hiolski

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Hiol­ski
  • Ed­mund Hiol­ski
  • Fran­ci­szek Hiol­ski

Wikipedia


hioscyjamina

Hio­scy­ja­mi­na, -atro­pi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id tro­pa­no­wy, enan­cjo­mer atro­pi­ny o kon­fi­gu­ra­cji "S" przy ato­mie 2 grupy fe­ny­lo­pro­pa­nia­no­wej. Sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie w po­sta­ci chlo­ro­wo­dor­ku lub siar­cza­nu, jed­nak o wiele rza­dziej od ra­ce­micz­nej atro­pi­ny (od któ­rej ma sil­niej­sze dzia­ła­nie).

Wikipedia


hioscyna

zwią­zek or­ga­nicz­ny dzia­ła­ją­cy po­ra­ża­ją­co na za­koń­cze­nia ner­wów przyw­spół­czul­nych oraz nar­ko­tycz­nie na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy; sko­po­la­mi­na


SJP.pl


hip

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ra­dość (z wy­ra­że­nia: hip, hip, hura!)


SJP.pl


hip-hop

hip hop;
1. sub­kul­tu­ra mło­dzie­żo­wa wy­wo­dzą­ca się ze Sta­nów Zjed­no­czo­nych, któ­rej cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ele­men­ta­mi są mu­zy­ka (rap), ta­niec (bre­ak­dan­ce) i graf­fi­ti;
2. styl w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej wy­wo­dzą­cy się z kul­tu­ry hip­ho­po­wej;
3. jeden ze sty­lów tańca no­wo­czes­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. sub­kul­tu­ra mu­zycz­na, ta­necz­na i wi­zu­al­na wy­wo­dzą­ca się z afro­a­me­ry­kań­skich i por­to­ry­kań­skich spo­łecz­no­ści No­we­go Jorku

 (1.2) muz. styl mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej przy­pi­sa­ny kul­tu­rze hip-hopu (1.1), który ce­chu­je ryt­micz­ne wy­po­wia­da­nie czy re­cy­to­wa­nie ry­mu­ją­cych się słów do wy­raź­ne­go akom­pa­nia­men­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲip‿xɔp, AS: χʹip‿χop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiphopowiec / hip-hopowiec mos.

 przym. hiphopowy / hip-hopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rap

Wiktionary


hip-hopolo

ga­tu­nek mu­zy­ki nie­u­mie­jęt­nie na­śla­du­ją­cy hip-hop, przy­po­mi­na­ją­cy bar­dziej disco polo; hip­ho­po­lo


SJP.pl

Hip-ho­po­lo – pe­jo­ra­tyw­ny ter­min okre­śla­ją­cy na­gra­nia z ga­tun­ku hip-hop, na­wią­zu­ją­cy nazwą do nurtu pol­skiej mu­zy­ki ta­necz­nej disco polo.

Wikipedia


hip-hopolowiec

osoba two­rzą­ca mu­zy­kę w nur­cie hip-ho­po­lo; hip­ho­po­lo­wiec


SJP.pl


hip-hopolowy

→ hip-ho­po­lo; hip­ho­po­lo­wy


SJP.pl


hip-hopowiec

hip­ho­po­wiec;
1. osoba na­le­żą­ca do sub­kul­tu­ry hip­ho­po­wej;
2. osoba two­rzą­ca mu­zy­kę hip­ho­po­wą;
3. osoba tań­czą­ca hip-hop


SJP.pl


hip-hopowy

do­ty­czą­cy hip-hopu, wła­ści­wy hip-ho­po­wi; hip­ho­po­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. cho­re­ogr. odzież. do­ty­czą­cy hip-hopu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hip-hop mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. hiphopowy

Wiktionary


hip.

skrót od: hi­po­te­ka, hi­po­tecz­ny


SJP.pl


hiparch

Hip­parch, Hip­par­chos;
1. tyran ateń­ski, młod­szy brat Hip­pia­sza (zmarł 514 p.n.e.);
2. grec­ki astro­nom po­cho­dzą­cy z Bi­ty­nii (190 p.n.e. - 120 p.n.e.)


SJP.pl


hiparion

koń ko­pal­ny o ma­łych roz­mia­rach i lek­kiej bu­do­wie


SJP.pl


hipcio

zdrob­nia­le o hi­po­po­ta­mie, zwła­szcza mło­dym; hipek, hi­po­po, hi­po­po­ta­mek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. zdrobn. od: hi­po­po­tam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamo, chodź­my zo­ba­czyć hip­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲipʲt͡ɕɔ, AS: χʹipʹćo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipopotam m., hipopotamowate nmos.

Wiktionary


hipciowy

→ hip­cio; hip­ko­wy


SJP.pl


hipeastrum

wie­lo­let­nia ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; zwart­ka; zwart­ni­ca


SJP.pl


hipek

1. ek­spre­syw­nie: hi­po­po­tam; hip­cio, hi­po­po, hi­po­po­ta­mek;
2. po­tocz­nie:
a) fi­gur­ka wy­o­bra­ża­ją­ca jakąś po­stać;
b) hi­per­mar­ket;
c) zwart­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. hip­cio

Wiktionary


hiper

ek­stra, super;
1. w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym: wspa­nia­ły, fan­ta­stycz­ny, zna­ko­mi­ty, świet­ny;
2. w uży­ciu przy­słów­ko­wym: wspa­nia­le, fan­ta­stycz­nie, zna­ko­mi­cie, świet­nie


SJP.pl


hiper-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na nad­miar lub po­nad­wy­mia­ro­wość cze­goś albo wska­zu­ją­cy na wiel­kość lub wy­so­ki po­ziom cze­goś

Wiktionary


hiperaktywność

→ hi­pe­rak­tyw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co hi­pe­rak­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są hi­pe­rak­tyw­ni

Wiktionary

Patrz:

hiperaktywny

Przykłady

 (1.1) (…) ob­ser­wo­wa­no, że za­bu­rze­nia uwagi i hi­pe­rak­tyw­ność nie za­wsze muszą współ­wy­stę­po­wać z za­cho­wa­nia­mi szkod­li­wy­mi, na­ru­sza­ją­cy­mi po­rzą­dek spo­łecz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hiperaktywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadaktywność

Wiktionary


hiperaktywny

1. nad­mier­nie ruch­li­wy i nad­po­bud­li­wy, zwy­kle w wy­ni­ku za­bu­rzeń ne­u­ro­lo­gicz­nych;
2. po­tocz­nie: niez­wy­kle ak­tyw­ny, prze­ja­wia­ją­cy ini­cja­ty­wę ponad miarę; su­pe­rak­tyw­ny


SJP.pl


hiperalgezja

w me­dy­cy­nie: nad­wraż­li­wość na ból


SJP.pl

Hi­pe­ral­gez­ja (prze­czu­li­ca bó­lo­wa) – zwięk­szo­na od­po­wiedź bó­lo­wa na bo­dziec, który w pra­wi­dło­wych wa­run­kach wy­wo­łu­je ból. We­dług de­fi­ni­cji Mię­dzy­na­ro­do­we­go To­wa­rzy­stwa Ba­da­nia Bólu (IASP) hi­pe­ral­gez­ja oz­na­cza zwięk­szo­ny ból wy­wo­ła­ny bodź­cem, który nor­mal­nie jest bo­les­ny. Jest ob­ja­wem kli­nicz­nym i sama w sobie nie okre­śla me­cha­niz­mu od­po­wie­dzial­ne­go za zwięk­szo­ną wraż­li­wość bó­lo­wą.

Wikipedia


hiperalimentacja

odży­wia­nie wy­łącz­nie do­żyl­ne


SJP.pl


hiperamonemia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie me­ta­bo­licz­ne ob­ja­wia­ją­ce się zwięk­szo­nym ponad do­pu­szczal­ny po­ziom stę­że­niem amo­nia­ku w su­ro­wi­cy krwi;

Wiktionary

Hi­pe­ra­mo­ne­mia – za­bu­rze­nie me­ta­bo­licz­ne cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się zwięk­szo­nym ponad do­pu­szczal­ny po­ziom stę­że­niem amo­nia­ku w su­ro­wi­cy krwi. W za­leż­no­ści od przy­czy­ny wy­róż­nia się hi­pe­ra­mo­ne­mię pier­wot­ną i wtór­ną.

Hi­pe­ra­mo­ne­mia pier­wot­na jest spo­wo­do­wa­na wro­dzo­ny­mi błę­da­mi me­ta­bo­liz­mu, które po­le­ga­ją na braku lub zmniej­sze­niu ak­tyw­no­ści en­zy­mów dzia­ła­ją­cych w cyklu mocz­ni­ko­wym.

Wikipedia


hiperastenia

w me­dy­cy­nie: silne osła­bie­nie or­ga­niz­mu, zwy­kle po dłu­gotr­wa­łej cho­ro­bie


SJP.pl


hiperbaria

hi­per­ba­ria tle­no­wa - usz­ko­dze­nie or­ga­niz­mu w wy­ni­ku dzia­ła­nia at­mos­fe­ry tle­no­wej o ci­śnie­niu kil­ku­krot­nie wyż­szym od nor­mal­ne­go


SJP.pl


hiperbilirubinemia

pod­wyż­szo­ne stę­że­nie bi­li­ru­bi­ny w su­ro­wi­cy krwi; żół­tacz­ka


SJP.pl

Hi­per­bi­li­ru­bi­ne­mia – ter­min me­dycz­ny okre­śla­ją­cy pod­wyż­szo­ny po­ziom bi­li­ru­bi­ny w su­ro­wi­cy krwi.

Pra­wi­dło­wy po­ziom bi­li­ru­bi­ny cał­ko­wi­tej w su­ro­wi­cy krwi czło­wie­ka wy­no­si 0,3–1,0 mg/dl lub 5,1–17,0 μmol/l.

Pod­wyż­sze­nie po­zio­mu bi­li­ru­bi­ny po­wy­żej 5 mg% po­wo­du­je za­żół­ce­nie po­włok i oczu i jest na­zy­wa­ne żół­tacz­ką.

Wikipedia


hiperbola

1. motyw sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na ce­lo­wej prze­sa­dzie w opi­sie cze­goś, np. morze krwi; prze­sad­nia;
2. ro­dzaj pła­skiej krzy­wej ma­te­ma­tycz­nej o dwóch od­da­la­ją­cych się ra­mio­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. zbiór punk­tów, któ­rych bezwz­ględ­na war­tość róż­ni­cy od­le­gło­ści od dwóch usta­lo­nych punk­tów jest stała;

 (1.2) liter. za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­ol­brzy­mie­niu, prze­ja­skra­wie­niu cech przed­mio­tów, osób, zja­wisk;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hi­per­bo­la (ma­te­ma­ty­ka)
  • hi­per­bo­la w re­to­ry­ce i te­o­rii li­te­ra­tu­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli po­wierzch­nia stoż­ko­wa zo­sta­nie prze­cię­ta pła­szczyz­ną pod kątem mniej­szym wzglę­dem osi stoż­ka niż jego two­rzą­ca, pow­sta­je hi­per­bo­la.

 (1.2) Zbyt czę­sto sto­so­wał hi­per­bo­le w swo­ich wy­po­wie­dziach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɛrˈbɔla, AS: χʹiperbola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiperbolizacja ż., hiperbolizm m., hiperbolizowanie n.

 czas. hiperbolizować ndk.

 przym. hiperboliczny

 przysł. hiperbolicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyolbrzymienie, przesadnia, przejaskrawienie

Wiktionary


hiperboliczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hi­per­bo­licz­nie


SJP.pl


hiperboliczność

→ hi­per­bo­licz­ny


SJP.pl

Patrz:

hiperboliczny

hiperboliczny

1. w kształ­cie hi­per­bo­li;
2. wy­ko­rzy­stu­ją­cy hi­per­bo­lę jako śro­dek sty­li­stycz­ny;
3. funk­cje hi­per­bo­licz­ne - w ma­te­ma­ty­ce: klasa funk­cji ele­men­tar­nych o włas­no­ściach zbli­żo­nych do funk­cji try­go­no­me­trycz­nych;
4. pręd­kość hi­per­bo­licz­na - w me­cha­ni­ce nieba: pręd­kość umoż­li­wia­ją­ca od­da­le­nie się od ciała nie­bie­skie­go na do­wol­ną od­le­głość, więk­sza od pręd­ko­ści uciecz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. wy­ra­żo­ny przy po­mo­cy hi­per­bo­li; pełny wy­ol­brzy­mień

 (1.2) mat. bę­dą­cy hi­per­bo­lą lub z nią zwią­za­ny; da­ją­cy się hi­per­bo­lą wy­ra­zić

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wiele komet po­ru­sza się po or­bi­tach hi­per­bo­licz­nych prze­la­tu­jąc raz w po­bli­żu Słoń­ca, by już nigdy nie po­wró­cić do gra­nic Ukła­du Sło­necz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiperbola ż., hiperboliczność ż.

 przysł. hiperbolicznie

 (1.1)

:: czas. hiperbolizować ndk.

:: rzecz. hiperbolizacja ż.

Wiktionary


hiperbolizacja

wy­ol­brzy­mie­nie, prze­sad­ne przed­sta­wie­nie ja­kie­goś zja­wi­ska, osoby lub czynu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uży­wa­nie hi­per­bo­li, zwro­tów hi­per­bo­licz­nych

 (1.2) prze­sa­dza­nie, wy­ol­brzy­mia­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɛrbɔlʲiˈzat͡sʲja, AS: χʹiperbolʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiperbola ż., hiperbolizm m., hiperbolizowanie n.

 czas. hiperbolizować ndk.

 przym. hiperboliczny

 przysł. hiperbolicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,2) hiperbolizm

 (1.2) żart. przesadyzm

Wiktionary


hiperbolizm

skłon­ność do po­słu­gi­wa­nia się prze­sa­dą, prze­ry­so­wa­niem jako środ­kiem sty­li­stycz­nym


SJP.pl


hiperbolizować

wy­ol­brzy­miać coś, na­da­wać cze­muś więk­sze zna­cze­nie, niż jest ono na­praw­dę


SJP.pl


hiperboloida

po­wierzch­nia nie­o­gra­ni­czo­na stop­nia dru­gie­go ma­ją­ca śro­dek sy­me­trii i 3 wza­jem­nie pro­sto­pa­dłe osie sy­me­trii, ut­wo­rzo­na przez obrót hi­per­bo­li do­o­ko­ła jej osi sy­me­trii


SJP.pl

Hi­per­bo­lo­i­da – nie­o­gra­ni­czo­na, nie­roz­wi­jal­na po­wierzch­nia dru­gie­go stop­nia (kwa­dry­ka), pow­sta­ła przez obrót hi­per­bo­li wokół osi sy­me­trii hi­per­bo­li ro­złącz­nej z nią (hi­per­bo­lo­i­da jed­no­po­wło­ko­wa) lub osi pro­sto­pa­dłej do po­przed­niej, prze­cho­dzą­cej przez oba wierz­choł­ki hi­per­bo­li (hi­per­bo­lo­i­da dwu­po­wło­ko­wa), a także każda otrzy­ma­na z ta­kiej przez przeksz­tał­ce­nie afi­nicz­ne prze­strze­ni. Każda hi­per­bo­lo­i­da ma śro­dek sy­me­trii oraz co najm­niej trzy osie i trzy pła­szczyz­ny sy­me­trii.

Wikipedia


hiperboloidalny

ma­ją­cy kształt hi­per­bo­lo­i­dy


SJP.pl


hiperborejczycy

prze­sta­rza­le: miesz­ka­niec kra­jów pół­noc­nych


SJP.pl


hiperborejczyk

prze­sta­rza­le: miesz­ka­niec kra­jów pół­noc­nych


SJP.pl


hiperborejski

→ hi­per­bo­rej­czyk


SJP.pl

Patrz:

hiperborejczyk

hiperchloremia

pod­wyż­szo­ne stę­że­nie chlo­ru we krwi


SJP.pl


hipercholesterolemia

zbyt wy­so­kie stę­że­nie cho­le­ste­ro­lu we krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. fizj. pod­wyż­szo­ne ponad normę stę­że­nie cho­le­ste­ro­lu we krwi;

Wiktionary

Hi­per­cho­le­ste­ro­le­mia (łac. "hy­per­cho­le­ste­ro­le­mia") – pod­wyż­szo­ne po­wy­żej normy stę­że­nie cho­le­ste­ro­lu w oso­czu krwi. Nie jest to scho­rze­nie, ale nie­pra­wi­dło­wość me­ta­bo­licz­na, która może to­wa­rzy­szyć innym cho­ro­bom i jest waż­nym czyn­ni­kiem ry­zy­ka wy­stą­pie­nia wielu cho­rób ukła­du krą­że­nia, jak zawał serca, udar mózgu i inne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce hi­per­cho­le­ste­ro­le­mia do­ty­czy około 60% do­ro­słych, ale tylko nie­licz­ni są tego świa­do­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɛrxɔlɛstɛrɔˈlɛ̃mʲja, AS: χʹiperχolesterolẽmʹi ̯a

Wiktionary


hiperchromia

zwięk­szo­na za­war­tość he­mo­glo­bi­ny w krwin­ce czer­wo­nej; nad­barw­li­wość


SJP.pl


hiperdulia

prze­sad­na, nadz­wy­czaj­na cześć od­da­wa­na Matce Bożej


SJP.pl


hiperemia

nad­mier­ne roz­sze­rze­nie i wy­peł­nie­nie krwią na­czyń krwio­no­śnych; przekr­wie­nie


SJP.pl


hipererotyzm

nad­mier­ny, anor­mal­ny ero­tyzm


SJP.pl


hiperesteta

czło­wiek prze­sad­nie lu­bu­ją­cy się we wzru­sze­niach este­tycz­nych


SJP.pl


hiperestetka

→ hi­pe­re­ste­ta


SJP.pl

Patrz:

hiperesteta

hiperestezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. nad­czu­łość, prze­wraż­li­wie­nie; nad­mier­na cho­ro­bli­wa wraż­li­wość;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɛrɛˈstɛzʲja, AS: χʹiperestezʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeczulica

Wiktionary


hiperfagia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­ne ła­knie­nie;

Wiktionary

Hi­per­fa­gia lub po­li­fa­gia (z gr. πολύ - wiele, φαΐ - je­dze­nie) – nad­mier­ne zwięk­sze­nie ła­knie­nia, bę­dą­ce ra­czej rzad­kim ob­ja­wem wi­kła­ją­cym niek­tó­re za­bu­rze­nia ne­u­ro­lo­gicz­ne i psy­chicz­ne.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) polifagia

Wiktionary


hiperfokus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. stan głę­bo­kiej kon­cen­tra­cji na okre­ślo­nym te­ma­cie, za­da­niu lub myśl

Wiktionary


hiperfosfatemia

stan pod­wyż­szo­ne­go po­zio­mu fos­fo­ra­nów w su­ro­wi­cy krwi


SJP.pl

Hi­per­fos­fa­te­mia – stan, w któ­rym do­cho­dzi do zwięk­sze­nia stę­że­nia fos­fo­ra­nów nie­or­ga­nicz­nych w su­ro­wi­cy krwi ponad 1,4 mmol/l.

Wikipedia


hiperfragment

jądro ato­mo­we za­wie­ra­ją­ce hi­pe­ron (nietr­wa­łą cząst­kę sub­ją­dro­wą); hi­per­ją­dro


SJP.pl


hiperfunkcja

w me­dy­cy­nie: nad­mier­na ak­tyw­ność na­rzą­dów lub or­ga­nów ciała, np. tar­czy­cy, przy­sad­ki móz­go­wej; nad­czyn­ność


SJP.pl


hiperfunkcyjny

→ hi­per­funk­cja


SJP.pl

Patrz:

hiperfunkcja

hipergamia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­bie­ra­nie przez ko­bie­tę part­ne­ra ży­cio­we­go o po­zy­cji spo­łecz­nej wyż­szej lub co najm­niej po­dob­nej do swo­jej

Wiktionary

Hi­per­ga­mia (gr. "ὑπέρ, hyper" nad, po­wy­żej i "γάμος, gamos" mał­żeń­stwo) – ter­min uży­wa­ny w na­u­kach spo­łecz­nych do prak­ty­ki po­ślu­bia­nia mał­żon­ka z wyż­szej kasty lub o wyż­szym sta­tu­sie spo­łecz­nym. Po­tocz­nie okre­śla się tym ter­mi­nem także prak­ty­kę po­szu­ki­wa­nia do związ­ku part­ne­ra wyż­sze­go sta­tu­sem i po­zy­cją spo­łecz­ną. Jest to prak­ty­ko­wa­ne głów­nie przez ko­bie­ty. An­to­nim „hi­po­ga­mia” od­no­si się do od­wrot­no­ści: mał­żeń­stwa z osobą o niż­szej kla­sie spo­łecz­nej lub sta­tu­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W In­diach hi­per­ga­mia, taka, jaka zo­sta­ła zde­fi­nio­wa­na dla Indii Pół­noc­nych przez Blun­ta, to jest mał­żeń­stwo po­mię­dzy męż­czyz­ną z wyż­szej pod­ka­sty i ko­bie­tą z niż­szej pod­ka­sty w obrę­bie tej samej kasty [...].

 (1.1) U pod­wa­lin mał­żeń­stwa, tej ele­men­tar­nej mi­kro­struk­tu­ry spo­łecz­nej, leży jed­nak mi­łość, a nie na przy­kład chęć sta­bi­li­za­cji czy hi­per­ga­mia [...].

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hipergamiczny

 przysł. hipergamicznie

Wiktionary


hiperglikemia

stan oz­na­cza­ją­cy pod­wyż­szo­ne ponad normę stę­że­nie glu­ko­zy we krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wzrost stę­że­nia glu­ko­zy we krwi po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy normy

Wiktionary

Hi­per­gli­ke­mia – wzrost stę­że­nia glu­ko­zy we krwi po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy normy, któ­rej pra­wi­dło­we stę­że­nie na czczo wy­no­si 3,9–5,5 mmol/l (70–99 mg/dl). Hi­per­gli­ke­mia stre­so­wa zwią­za­na z ostry­mi sta­na­mi cho­ro­bo­wy­mi jest róż­nie de­fi­nio­wa­na, część au­to­rów przyj­mu­je, że jest to stę­że­nie glu­ko­zy prze­kra­cza­ją­ce 200 mg/dl (11,1 mmol/l) bez wcze­śniej­szej cu­krzy­cy, a inni przyj­mu­ją stę­że­nie glu­ko­zy prze­kra­cza­ją­ce 140 mg/dl przy he­mo­glo­bi­nie gli­ko­wa­nej <6,5 mmol/l.

Wikipedia


hiperglikemiczny

przy­miot­nik od: hi­per­gli­ke­mia


SJP.pl


hiperglobalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dą­że­nie do mak­sy­mal­nej in­te­gra­cji eko­no­micz­nej ryn­ków po­przez eli­mi­na­cję gra­nic dla hand­lu i ka­pi­ta­łu, czę­sto kosz­tem lo­kal­nych norm

Wiktionary


hipergol

pa­li­wo do ra­kiet kos­micz­nych


SJP.pl


hipergraf

roz­sze­rze­nie po­ję­cia grafu (kra­wę­dzie hi­per­gra­fu mogą być in­cy­dent­ne do do­wol­nej licz­by wierz­choł­ków)


SJP.pl

Hi­per­graf – roz­sze­rze­nie po­ję­cia grafu. Jego kra­wę­dzie, na­zy­wa­ne hi­per­kra­wę­dzia­mi, mogą być in­cy­dent­ne do do­wol­nej licz­by wierz­choł­ków.

Po­ję­cie hi­per­gra­fu po­ja­wi­ło się w dru­giej po­ło­wie ubie­głe­go stu­le­cia. W 1973 roku fran­cu­ski ma­te­ma­tyk Cla­u­de Berge opu­bli­ko­wał mo­no­gra­fię „Grafy i hi­per­gra­fy”, w któ­rej sfor­ma­li­zo­wał oraz ujed­no­li­cił pod­sta­wo­we de­fi­ni­cje do­ty­czą­ce te­o­rii hi­per­gra­fów.

Wikipedia


hipergrafia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. za­bu­rze­nie po­le­ga­ją­ce na kom­pul­syw­nej po­trze­bie pi­sa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipergraf m., hipergrafika ż.

Wiktionary


hiperhidroza

nad­mier­ne wy­dzie­la­nie potu


SJP.pl


hiperhydroza

nad­mier­na pro­duk­cja potu; nad­pot­li­wość


SJP.pl


hiperinflacja

bar­dzo wy­so­ka in­fla­cja, zwy­kle wy­wo­ła­na za­ła­ma­niem go­spo­dar­ki i sy­ste­mu fi­nan­so­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) utra­ta war­to­ści pie­nią­dza po­wy­żej pięć­dzie­się­ciu pro­cent mie­sięcz­nie

Wiktionary

Hi­pe­rin­fla­cja – bar­dzo wy­so­ka in­fla­cja, po­wo­do­wa­na zwy­kle przez cał­ko­wi­te za­ła­ma­nie sy­ste­mu fi­nan­so­we­go kraju (i utra­tę za­u­fa­nia do wa­lu­ty kra­jo­wej) oraz ogrom­ny de­fi­cyt bu­dże­to­wy fi­nan­so­wa­ny przez do­druk pie­nię­dzy. Cho­ciaż zda­nia eko­no­mi­stów róż­nią się mię­dzy sobą, od ja­kie­go po­zio­mu wzrost cen sta­no­wi już hi­pe­rin­fla­cję, czę­sto za umow­ną jej gra­ni­cę przyj­mu­je się utrzy­mu­ją­cy się przez kilka mie­się­cy wzrost cen o co najm­niej 50% mie­sięcz­nie.

Wikipedia


hiperinflacyjny

→ hi­pe­rin­fla­cja


SJP.pl

Patrz:

hiperinflacja

hiperjądro

jądro ato­mo­we za­wie­ra­ją­ce hi­pe­ron (nietr­wa­łą cząst­kę sub­ją­dro­wą); hi­per­frag­ment


SJP.pl

Hi­per­ją­dro – typ jądra ato­mo­we­go, w któ­rym co najm­niej jeden nu­kle­on zo­stał za­stą­pio­ny hi­pe­ro­nem. Ty­po­wy czas życia ta­kie­go jądra jest mniej­szy niż 10−10 se­kun­dy. Naj­częst­szym przy­pad­kiem hi­per­ją­der są jądra z hi­pe­ro­nem Λ i z Σformula_1

Hi­per­ją­dra po raz pier­wszy w 1952 roku za­ob­ser­wo­wa­li pro­fe­so­ro­wie Ma­rian Da­nysz i Jerzy Pniew­ski z In­sty­tu­tu Fi­zy­ki Doś­wiad­czal­nej Wy­dzia­łu Fi­zy­ki Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go.

Wikipedia


hiperkalcemia

pod­wyż­szo­ny ponad normę po­ziom wap­nia w su­ro­wi­cy krwi


SJP.pl

Hi­per­kal­ce­mia – stan pod­wyż­szo­ne­go po­zio­mu wap­nia w su­ro­wi­cy krwi. W za­leż­no­ści od źró­deł za górną gra­ni­cę normy stę­że­nia wap­nia cał­ko­wi­te­go w su­ro­wi­cy uz­na­je się 2,6 mmol/l (10,5 mg/dl) bądź 2,75 mmol/l (11 mg/dl) lub stę­że­nia wap­nia zjo­ni­zo­wa­ne­go po­wy­żej 1,25 mmol/l (5,0 mg/dl). Umiar­ko­wa­na hi­per­kal­ce­mia (<3,0 mmol/l; <12,0 mg/dl) prze­bie­ga zaz­wy­czaj bez żad­nych ob­ja­wów, w cięż­kiej lub gwał­tow­nie na­ra­sta­ją­cej hi­per­kal­ce­mii może dojść do prze­ło­mu hi­per­kal­ce­micz­ne­go.

Wikipedia


hiperkalciuria

Hi­per­kal­ciu­ria – stan cho­ro­bo­wy, po­le­ga­ją­cy na zwięk­szo­nym wy­da­la­niu wap­nia z mo­czem (po­wy­żej 300 mg/dobę u męż­czyzn i po­wy­żej 250 mg u ko­biet).

Przew­le­kła hi­per­kal­ciu­ria może pro­wa­dzić do ka­mi­cy mo­czo­wej (wy­stę­pu­je w 30-60% przy­pad­ków), ne­fro­kal­cy­no­zy i za­bu­rze­nia wy­dal­ni­czej funk­cji nerek.

Wikipedia


hiperkalemia

pod­wyż­sze­nie po­wy­żej normy stę­że­nia po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi; hi­per­ka­lie­mia


SJP.pl


hiperkaliemia

pod­wyż­sze­nie po­wy­żej normy stę­że­nia po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi; hi­per­ka­le­mia


SJP.pl

Hi­per­ka­lie­mia, hi­per­ka­le­mia, hi­per­po­ta­se­mia – u czło­wie­ka stan, w któ­rym stę­że­nie jonów po­ta­so­wych K+ w su­ro­wi­cy krwi prze­kra­cza przy­ję­tą (umow­ną) war­tość 5,5 mmol/l.

Wikipedia


hiperkapnia

nad­mier­ny wzrost pręż­no­ści dwut­len­ku węgla w krwi tęt­ni­czej; hi­per­kar­bia


SJP.pl

Hi­per­kap­nia ( hy­per­cap­nia) – u czło­wie­ka stan pa­to­lo­gicz­nie pod­wyż­szo­ne­go ci­śnie­nia par­cjal­ne­go dwut­len­ku węgla (pCO2) we krwi po­wy­żej 45 mm Hg (6,0 kPa).

Wikipedia


hiperkapniczny

→ hi­per­kap­nia


SJP.pl

Patrz:

hiperkapnia

hiperkarbia

nad­mier­ny wzrost pręż­no­ści dwut­len­ku węgla w krwi tęt­ni­czej; hi­per­kap­nia


SJP.pl


hiperkataleksa

w wier­szu sy­la­bo­to­nicz­nym: roz­sze­rze­nie ostat­niej stopy w kla­u­zu­li wersu lub przed śred­niów­ką o do­dat­ko­wą sy­la­bę nie­ak­cen­to­wa­ną


SJP.pl

Hi­per­ka­ta­lek­sa – do­dat­ko­wa sy­la­ba nie­ak­cen­to­wa­na wy­stę­pu­ją­ca po sy­la­bie ak­cen­to­wa­nej, sta­no­wią­cej ele­ment za­sad­ni­cze­go wzor­ca me­trycz­ne­go. W wer­sy­fi­ka­cji pol­skiej hi­per­ka­ta­lek­sa po­ja­wia się w wier­szach jam­bicz­nych i ana­pe­stycz­nych. Przy­kła­do­wo jam­bicz­ny dzie­wię­cioz­gło­sko­wiec sSsSsSsS(s) dzie­li się na czte­ry stopy sS i hi­per­ka­ta­lek­sę. W wier­szu Adama As­ny­ka "Da­rem­ne żale" wersy nie­pa­rzy­ste są czte­ro­sto­po­we aka­ta­lek­tycz­ne (sSsSsSsS), a wersy pa­rzy­ste trój­sto­po­we hi­per­ka­ta­lek­tycz­ne (sSsSsSs)

Wikipedia


hiperkatalektyczny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się hi­per­ka­ta­lek­są


SJP.pl


hiperkeratoza

nad­mier­ny prze­rost zro­go­wa­cia­łe­go na­skór­ka


SJP.pl

Hi­per­ke­ra­to­za (łac. "hy­per­ke­ra­to­sis") – znacz­ne po­gru­bie­nie war­stwy ro­go­wej na­skór­ka zwią­za­ne z nad­mier­nym ro­go­wa­ce­niem.

Wikipedia


hiperkinetyczny

1. ze­spół hi­per­ki­ne­tycz­ny - cho­ro­ba serca ob­ja­wia­ją­ca się jego zbyt szyb­ką pracą;
2. za­bu­rze­nie hi­per­ki­ne­tycz­ne, ze­spół hi­per­ki­ne­tycz­ny - ze­spół nad­po­bud­li­wo­ści psy­cho­ru­cho­wej; ADHD


SJP.pl


hiperkineza

nad­mier­nie wzmo­żo­na ak­tyw­ność ru­cho­wa mię­śni szkie­le­to­wych; hi­per­ki­nez­ja


SJP.pl


hiperkinezja

nad­mier­nie wzmo­żo­na ak­tyw­ność ru­cho­wa mię­śni szkie­le­to­wych; hi­per­ki­ne­za


SJP.pl


hiperkompensacyjny

przy­miot­nik od: hi­per­kom­pen­sa­cja


SJP.pl


hiperkonkurencja

ek­stre­mal­nie ostra, za­cię­ta kon­ku­ren­cja na rynku


SJP.pl


hiperkrytycyzm

nad­mier­ny, zbyt ostry kry­ty­cyzm


SJP.pl


hiperkrytyczny

nad­mier­nie kry­tycz­ny, zbyt ostro osą­dza­ją­cy


SJP.pl


hiperkula

zwy­cza­jo­wa nazwa uo­gól­nie­nia kuli w n-wy­mia­ro­wych prze­strze­niach kar­tez­jań­skich


SJP.pl

Hi­per­ku­la – zwy­cza­jo­wa nazwa uo­gól­nie­nia kuli w for­mu­la_1-wy­mia­ro­wych prze­strze­niach kar­tez­jań­skich for­mu­la_2 Tak więc hi­per­ku­lą może być naz­wa­ne za­rów­no dwu­wy­mia­ro­we koło, jak i trój-, czte­ro- lub pię­cio­wy­mia­ro­wa kula; jed­nak po­ję­cia tego używa się naj­czę­ściej dla czte­ro- lub wię­cej wy­mia­ro­wych kul.

Wikipedia


hiperlaps

rzad­ko: film po­klat­ko­wy, w któ­rym zmie­nia się po­zy­cja apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go w dłuż­szym cza­sie; hy­per­lap­se


SJP.pl


hiperlibidemia

cho­ro­bli­we, cią­głe po­żą­da­nie sek­su­al­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. seks. hi­per­sek­su­al­ność, nad­mier­na, cho­ro­bli­wa i nie­na­sy­co­na po­trze­ba ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej pod­sta­wo­wy­mi z dys­funk­cji są hi­po­li­bi­de­mia i hi­per­li­bi­de­mia trak­to­wa­ne jako za­bu­rze­nia po­pę­du sek­su­al­ne­go. Są to od­po­wied­nio: nie­do­sta­tek i nad­wyż­ka po­trzeb sek­su­al­nych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hiperseksualność, erotomania

Wiktionary


hiperlink

frag­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej lub do­ku­men­tu elek­tro­nicz­ne­go od­sy­ła­ją­cy do in­ne­go frag­men­tu stro­ny, in­ne­go do­ku­men­tu lub innej stro­ny in­ter­ne­to­wej; link, hi­per­łą­cze, od­sy­łacz, od­no­śnik, hi­pe­rod­no­śnik


SJP.pl


hiperlipemia

za­bu­rze­nia w prze­mia­nie ma­te­rii wy­ni­ka­ją­ce z pod­wyż­szo­ne­go stę­że­nia li­pi­dów (tłu­szczów) we krwi; hi­per­li­po­pro­te­i­ne­mia, hi­per­li­pi­de­mia


SJP.pl


hiperlipidemia

za­bu­rze­nia w prze­mia­nie ma­te­rii wy­ni­ka­ją­ce z pod­wyż­szo­ne­go stę­że­nia li­pi­dów (tłu­szczów) we krwi; hi­per­li­po­pro­te­i­ne­mia, hi­per­li­pe­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie me­ta­bo­licz­ne po­le­ga­ją­ce na pod­wyż­szo­nych po­zio­mach frak­cji cho­le­ste­ro­lu lub trój­gli­ce­ry­dów w su­ro­wi­cy krwi spo­wo­do­wa­ne sty­lem życia (nie­pra­wi­dło­we odży­wia­nie, nad­wa­ga, sie­dzą­cy tryb życia) lub pre­dy­spo­zy­cja­mi ge­ne­tycz­ny­mi;

Wiktionary

Hi­per­li­pi­de­mia – ze­spół za­bu­rzeń me­ta­bo­licz­nych ob­ja­wia­ją­cych się pod­wyż­szo­ny­mi po­zio­ma­mi frak­cji cho­le­ste­ro­lu lub trój­gli­ce­ry­dów w su­ro­wi­cy krwi. Naj­czę­ściej spo­wo­do­wa­na jest nie­pra­wi­dło­wym odży­wia­niem, sie­dzą­cym try­bem życia, nad­wa­gą, pre­dy­spo­zy­cja­mi ge­ne­tycz­ny­mi (hi­per­cho­le­ste­ro­le­mia ro­dzin­na).

Wikipedia


hiperlipoproteinemia

za­bu­rze­nia w prze­mia­nie ma­te­rii wy­ni­ka­ją­ce z pod­wyż­szo­ne­go stę­że­nia li­pi­dów (tłu­szczów) we krwi; hi­per­li­pi­de­mia


SJP.pl


hiperlokalnie

→ hi­per­lo­kal­ny


SJP.pl

Patrz:

hiperlokalny

hiperlokalny

od­no­szą­cy się do mar­ke­tin­gu i re­klam, które są kie­ro­wa­ne do bar­dzo wą­skie­go, kon­kret­ne­go ob­sza­ru ge­o­gra­ficz­ne­go, czę­sto mniej­sze­go niż mia­sto czy dziel­ni­ca


SJP.pl


hipermagnezemia

nad­miar ma­gne­zu we krwi


SJP.pl


hipermarkecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hi­per­mar­ket

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie hi­per­mar­ket, lecz tylko nędz­ny hi­per­mar­ke­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipermarket m.

Wiktionary


hipermarket

wiel­ki sklep sa­mo­ob­słu­go­wy, więk­szy od su­per­mar­ke­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. bar­dzo duży no­wo­czes­ny sklep sa­mo­ob­słu­go­wy ofe­ru­ją­cy sze­ro­ki asor­ty­ment to­wa­rów co­dzien­ne­go użyt­ku;

Wiktionary

Hi­per­mar­ket – wiel­ko­po­wierzch­nio­wy sklep sa­mo­ob­słu­go­wy, czę­sto też ze wzglę­du na swoje roz­mia­ry znaj­du­ją­cy się na obrze­żach mia­sta. Hi­per­mar­ket w ści­słym tego zna­cze­niu to sklep ("mar­ket") o bar­dzo dużej po­wierzch­ni, sprze­da­ją­cy sze­ro­ki asor­ty­ment to­wa­rów co­dzien­ne­go użyt­ku, ta­kich jak żyw­ność, ubra­nia, kos­me­ty­ki, środ­ki czy­szczą­ce, pro­duk­ty FMCG (pro­duk­ty szyb­ko­zby­wal­ne z ang. "Fast Mo­ving Con­su­mer Goods"). Przyj­mu­je się, że hi­per­mar­ket ma po­wierzch­nię sprze­da­żo­wą prze­kra­cza­ją­cą 2,5 tys. m².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię robić za­ku­py w hi­per­mar­ke­cie, bo jest duży wybór i ceny są niż­sze niż w in­nych skle­pach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. hipermarkecik mrz.

 przym. hipermarketowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) supermarket

Wiktionary


hipermarketowy

→ hi­per­mar­ket


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hi­per­mar­ke­tem, do­ty­czą­cy hi­per­mar­ke­tu

Wiktionary

Patrz:

hipermarket

Powiązane:

 rzecz. hipermarket m.

Wiktionary


hipermarketyzacja

pow­sta­wa­nie i zwięk­sza­ją­ca się po­pu­lar­ność hi­per­mar­ke­tów


SJP.pl


hipermedialny

→ hi­per­me­dia


SJP.pl

Patrz:

hipermedia

hipermedium

do­ku­ment elek­tro­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy tekst, gra­fi­kę, dźwięk i hi­per­łą­cza


SJP.pl


hipermetria

wy­stą­pie­nie w wer­sie nad­licz­bo­wej sy­la­by lub stopy w po­rów­na­niu z licz­bą prze­wi­dzia­ną przez wzo­rzec ryt­micz­ny re­a­li­zo­wa­ny w danym wier­szu


SJP.pl


hipermetropia

wada wzro­ku po­wo­du­ją­ca słabe wi­dze­nie z bli­ska; da­le­ko­widzt­wo, da­le­kowz­rocz­ność, nadwz­rocz­ność


SJP.pl


hipermetryczny

przy­miot­nik od: hi­per­me­tria


SJP.pl


hipermnezja

su­per­pa­mięć, moż­li­wość przy­pom­nie­nia sobie doś­wiad­czeń z dzie­ciń­stwa lub nawet z okre­su pło­do­we­go


SJP.pl

Hi­perm­nez­ja (gr. "hi­perm­ne­sia", ang. "high­ly su­pe­rior au­to­bio­grap­hi­cal me­mo­ry" (HSAM)) – wy­bit­na pa­mięć au­to­bio­gra­ficz­na, czyli zdol­ność pa­mię­ci do nie­o­gra­ni­czo­ne­go odt­wa­rza­nia utr­wa­lo­nych śla­dów prze­żyć psy­chicz­nych, po­ja­wia­ją­ca się u niek­tó­rych ludzi w trak­cie hip­no­zy lub prze­żyć z po­gra­ni­cza śmier­ci, a także niez­wy­kle rzad­ko u osób świa­do­mych (od­no­to­wa­no sześć ta­kich przy­pad­ków, m.in. Jill Price, Bob Pe­trell, Brad Wil­liams, Rick Baron, Da­niel McCartney).

Wikipedia


hipermobilność

nad­mier­na ru­cho­mość sta­wów, za­kres ruchu więk­szy niż prze­cięt­ny


SJP.pl


hipernapęd

w ut­wo­rach scien­ce-fic­tion: ro­dzaj na­pę­du stat­ków kos­micz­nych umoż­li­wia­ją­cy po­ru­sza­nie się mię­dzy sy­ste­ma­mi pla­ne­tar­ny­mi; napęd nadś­wietl­ny, napęd nad­prze­strzen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sf. napęd umoż­li­wia­ją­cy po­dró­żo­wa­nie w kos­mo­sie z bar­dzo dużą, zwy­kle nadś­wietl­ną pręd­ko­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby hi­per­na­pęd wy­trzy­mał choć­by chwi­lę dłu­żej, zna­leź­li­by się na or­bi­cie pla­ne­ta­a­ne­ty, a teraz byli zmu­sze­ni wlec się przez resz­tę drogi z pręd­ko­ścią podś­wietl­ną…

Wiktionary


hipernatremia

pod­wyż­szo­ne stę­że­nie sodu we krwi


SJP.pl

Hi­per­na­tre­mia – zwięk­sze­nie stę­że­nia sodu w su­ro­wi­cy krwi po­wy­żej 145 mmol/l. Roz­poz­na­nie ostrej cięż­kiej hi­per­na­tre­mii sta­wia się, gdy stę­że­nie sodu w ciągu 72 go­dzin prze­kro­czy 160 mmol/l. O hi­per­na­tre­mii przew­le­kłej można mówić, gdy czas jej trwa­nia prze­kro­czy 48 go­dzin.

Wikipedia


hipernik

stop niklu z że­la­zem, odz­na­cza­ją­cy się dużą prze­ni­kli­wo­ścią ma­gne­tycz­ną


SJP.pl


hipernowa

ro­dzaj wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­nej su­per­no­wej


SJP.pl

Hi­per­no­wa (ko­lap­sar) – ro­dzaj wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­nej su­per­no­wej pow­sta­ją­cy, gdy wy­jąt­ko­wo ma­syw­na gwia­zda za­pa­da się na sku­tek usta­nia w niej re­ak­cji ter­mo­ją­dro­wych.

Po­cząt­ko­wo nazwa ta od­no­si­ła się do ek­sploz­ji o ener­gii prze­kra­cza­ją­cej stu­krot­nie jas­ność zwy­kłej su­per­no­wej (czyli po­wy­żej 1046 dżuli).

Wikipedia


hipernowoczesny

bar­dzo no­wo­czes­ny


SJP.pl


hiperodnośnik

frag­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej lub do­ku­men­tu elek­tro­nicz­ne­go od­sy­ła­ją­cy do in­ne­go frag­men­tu stro­ny, in­ne­go do­ku­men­tu lub innej stro­ny in­ter­ne­to­wej; link, hi­per­link, hi­per­łą­cze, od­sy­łacz, od­no­śnik


SJP.pl


hiperoksja

nad­miar tlenu w or­ga­niz­mie


SJP.pl

Hi­pe­rok­sja – wyż­sze niż nor­mal­ne stę­że­nie tlenu w tkan­kach. O hi­pe­rok­sji mówi się, gdy ci­śnie­nie par­cjal­ne tlenu w krwi tęt­ni­czej prze­kro­czy 300 mmHg.

Wikipedia


hiperon

nietr­wa­ła cząst­ka ele­men­tar­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. typ czą­stek ele­men­tar­nych z grupy ba­rio­nów dziw­nych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈpɛrɔ̃n, AS: χʹiperõn

Wiktionary


hiperonim

wyraz o zna­cze­niu ogól­nym, szer­szym i na­drzęd­nym w sto­sun­ku do in­nych, np. słowo "drze­wo" jest hi­pe­ro­ni­mem dla słów "świerk", "brzo­za"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz o zna­cze­niu szer­szym od da­ne­go i na­drzęd­nym wobec niego, np. „ro­śli­na” w sto­sun­ku do słowa „drze­wo”;

Wiktionary

Hi­pe­ro­nim (gr. "hypér", nad, i "ónoma", imię), wyraz na­drzęd­ny, okre­śle­nie na­drzęd­ne – wyraz, któ­re­go zna­cze­nie jest szer­sze i na­drzęd­ne w sto­sun­ku do zna­cze­nia in­ne­go wy­ra­zu. Hi­pe­ro­ni­mia za­cho­dzi mię­dzy wy­ra­zem o tre­ści bar­dzo ogól­nej i za­kre­sie szer­szym a wy­ra­zem o tre­ści bar­dziej szcze­gó­ło­wej i węż­szym za­kre­sie, tzn. po­le­ga na sto­sun­ku: na­drzęd­ność – po­drzęd­ność. Prze­ci­wień­stwem hi­pe­ro­ni­mii jest hi­po­ni­mia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɛrˈɔ̃ɲĩm, AS: χʹiperõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiperonimia ż.

 przym. hiperonimiczny

Wiktionary


hiperonimia

re­la­cja na­drzęd­no­ści jed­ne­go wy­ra­zu wzglę­dem dru­gie­go, np. wyraz "sa­mo­chód" jest w ta­kiej re­la­cji do wy­ra­zu "cię­ża­rów­ka"


SJP.pl


hiperonimiczny

→ hi­pe­ro­ni­mia


SJP.pl

Patrz:

hiperonimia

hiperosmia

nad­wraż­li­wość wę­cho­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­wraż­li­wość wę­cho­wa;

Wiktionary

Hi­pe­ros­mia – nad­wraż­li­wość wę­cho­wa. Wy­stę­pu­je rza­dziej niż anos­mia i hi­pos­mia. Hi­pe­ros­mia może wy­stę­po­wać z przy­czyn psy­cho­lo­gicz­nych (np. jako czę­sta so­ma­ty­za­cja de­pre­sji) lub ne­u­ro­lo­gicz­nych.

Wikipedia


hiperosteoza

nad­mier­ny przy­rost tkan­ki kost­nej


SJP.pl


hiperparametr

su­per­pa­ra­metr;
1. w ucze­niu ma­szy­no­wym: pa­ra­metr, któ­re­go war­tość jest usta­wia­na przed roz­po­czę­ciem pro­ce­su ucze­nia;
2. w sta­ty­sty­ce ba­y­e­sow­skiej: pa­ra­metr a prio­ri


SJP.pl


hiperplazja

pa­to­lo­gicz­ne po­więk­sze­nie tkan­ki lub na­rzą­du; roz­rost


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­ny roz­rost na­rzą­du lub tkan­ki wsku­tek zwięk­sze­nia licz­by ich ko­mó­rek

Wiktionary


hiperpoprawność

1. prze­sad­ne bycie po­praw­nym;
2. w od­nie­sie­niu do mó­wie­nia lub pi­sa­nia - zbyt for­mal­ne sto­so­wa­nie się do norm ję­zy­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. mylne lub prze­sad­ne sto­so­wa­nie od­czu­wa­nych norm ję­zy­ko­wych (zwła­szcza zasad ję­zy­ka stan­dar­do­we­go);

Wiktionary

Hi­per­po­praw­ność, in. hi­pe­ry­za­cja, hi­per­ko­rek­cja, prze­sa­da po­praw­no­ścio­wa – uni­ka­nie form zgod­nych z normą ję­zy­ko­wą na rzecz hi­pe­ryz­mów, czyli form po­zba­wio­nych apro­ba­ty nor­ma­tyw­nej, ale po­strze­ga­nych przez mó­wią­ce­go jako lep­sze.

Hi­per­ko­rek­cja po­le­ga na bez­poś­red­niej imi­ta­cji sy­ste­mo­wo­ści w two­rze­niu form wy­ra­zo­wych, nie­wła­ści­wym roz­sze­rze­niu za­kre­su pew­nej cechy ję­zy­ko­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hiperpoprawny, hiperpoprawnościowy

 przysł. hiperpoprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hiperkorektyzm, hiperkorekcja, przesada poprawnościowa, hiperyzacja

Wiktionary


hiperpoprawny

→ hi­per­po­praw­ność


SJP.pl

Patrz:

hiperpoprawność

hiperpowierzchnia

Hi­per­po­wierzch­nia – po­ję­cie z za­kre­su ge­o­me­trii wie­lo­wy­mia­ro­wej, uo­gól­nie­nie po­ję­cia hi­per­pła­szczyz­ny. Hi­per­po­wierzch­nia to roz­ma­i­tość for­mu­la_1 wy­mia­ro­wa za­nu­rzo­na w prze­strze­ni bę­dą­cej roz­ma­i­to­ścią for­mu­la_2-wy­mia­ro­wą, czyli po­droz­ma­i­tość o ko­wy­mia­rze 1.

Wikipedia


hiperprodukcja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. pro­duk­cja, która prze­wyż­sza za­po­trze­bo­wa­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadprodukcja

Wiktionary


hiperprolaktynemia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nad­mier­ny po­ziom pro­lak­ty­ny we krwi

Wiktionary

Hi­per­pro­lak­ty­ne­mia – pod­wyż­szo­ne stę­że­nie pro­lak­ty­ny we krwi. Osio­we ob­ja­wy hi­per­pro­lak­ty­ne­mii dają obraz wtór­ne­go hi­po­go­na­dyz­mu hi­po­go­na­do­tro­po­we­go.

Wikipedia


hiperprzestrzeń

hi­po­te­tycz­na po­stać cza­so­prze­strze­ni za­wie­ra­ją­ca wię­cej niż czte­ry wy­mia­ry


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hi­per­prze­strzeń w fan­ta­sty­ce na­u­ko­wej
  • hi­per­prze­strzeń w fi­zy­ce
  • hi­per­prze­strzeń w ma­te­ma­ty­ce

Wikipedia


hiperprędkość

ek­stre­mal­nie wy­so­ka pręd­kość, znacz­nie więk­sza od nor­mal­nej


SJP.pl


hiperpłaszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. geom. n-1-wy­mia­ro­wa hi­per­po­wierzch­nia w prze­strze­ni eu­kli­de­so­wej n.-wy­mia­ro­wej; od­po­wied­nik pła­szczyz­ny w ta­kiej prze­strze­ni;

Wiktionary

Hi­per­pła­szczyz­na (dawn. "zbiór li­nio­wy") w prze­strze­ni eu­kli­de­so­wej "n"-wy­mia­ro­wej to zbiór roz­wią­zań rów­na­nia po­sta­ci:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­sta na pła­szczyź­nie i pła­szczyz­na w prze­strze­ni trój­wy­mia­ro­wej to też hi­per­pła­szczyz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɛrpwaˈʃt͡ʃɨzna, AS: χʹiperpu̯aščyzna

Wiktionary


hiperrealistka

→ hi­per­re­a­li­sta


SJP.pl

Patrz:

hiperrealista

hiperrealistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hi­per­re­a­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są hi­per­re­a­li­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hiperrealistyczny

 przysł. hiperrealistycznie

 rzecz. realność ż.

Wiktionary


hiperrealistyczny

→ hi­per­re­a­lizm


SJP.pl

Patrz:

hiperrealizm

hiperrealizm

kie­ru­nek w sztu­ce po­le­ga­ją­cy na w pełni re­a­li­stycz­nym, fo­to­gra­ficz­nym przed­sta­wia­niu rze­czy­wi­sto­ści; su­per­re­a­lizm


SJP.pl

Hi­per­re­a­lizm, su­per­re­a­lizm lub fo­to­re­a­lizm – kie­ru­nek w ma­lar­stwie XX wieku, któ­re­go celem jest przed­sta­wia­nie rze­czy­wi­sto­ści z jak naj­więk­szą pre­cyz­ją. Ter­min ten po raz pier­wszy za­sto­so­wał Da­niel Aba­die w od­nie­sie­niu do twór­ców ame­ry­kań­skich odt­wa­rza­ją­cych na płót­nach fo­to­gra­fię.

Wikipedia


hiperrzeczywistość

rze­czy­wi­stość bar­dziej rze­czy­wi­sta niż sama rze­czy­wi­stość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. post­mo­der­ni­stycz­na rze­czy­wi­stość za­poś­red­ni­czo­na przez sy­mu­la­cje, re­zul­tat mie­sza­nia się rze­czy­wi­sto­ści spo­łecz­nej z me­dial­ną do za­tar­cia gra­nic roz­róż­nial­no­ści;

Wiktionary

Hi­per­rze­czy­wi­stość – w fi­lo­zo­fii Jeana Ba­u­dril­lar­da, rze­czy­wi­stość za­poś­red­ni­czo­na przez sy­mu­la­cje, dla od­bior­ców bar­dziej rze­czy­wi­sta od samej rze­czy­wi­sto­ści, pow­sta­ją­ca w efek­cie za­stą­pie­nia ele­men­tów świa­ta re­al­ne­go zna­ka­mi. Wyt­wa­rza­na przez sy­mu­la­krum, za­cie­ra­ją­ce gra­ni­ce po­mię­dzy wy­o­bra­że­niem o rze­czy, od rze­czy samej w sobie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­per­rze­czy­wi­stość wy­ru­go­wa­ła z rze­czy­wi­sto­ści au­ten­tycz­ność prze­żyć i zdol­ność do re­flek­sji i kry­tycz­ne­go oglą­du rze­czy­wi­sto­ści.

 (1.1) Za­u­fa­nie do Ame­ry­ki i Ame­ry­ka­nów nie po­du­pa­da, gdyż pow­sta­je ono z niek­we­stio­no­wa­nia po­my­łek, które dzia­ła­ją po­dob­nie jak lif­ting, po któ­rym ame­ry­kań­ska hi­per­rze­czy­wi­stość po­ja­wia się z je­szcze więk­szą dzi­ko­ścią i roz­ma­chem.

Wiktionary


hiperseksualność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. seks. za­bu­rze­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się cią­głą, wy­ni­szcza­ją­cą i upor­czy­wą po­trze­bą upra­wia­nia sto­sun­ków płcio­wych;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „nim­fo­man­ka”. Zo­bacz też: film Nim­fo­man­ka.

Hi­per­sek­su­al­ność, hi­per­li­bi­de­mia – dys­funk­cja sek­su­al­na ob­ja­wia­ją­ca się cią­głą, wy­ni­szcza­ją­cą i upor­czy­wą po­trze­bą upra­wia­nia sto­sun­ków płcio­wych, prze­sła­nia­ją­cą inne po­trze­by. U ko­biet dys­funk­cja ta okre­śla­na jest jako "nim­fo­ma­nia" (nazwa na­wią­zu­je do mi­to­lo­gicz­nych nimf), na­to­miast u męż­czyzn jako sa­ty­ryzm ("sa­ty­ria­sis"; nazwa na­wią­zu­je do sa­ty­rów). Hi­per­sek­su­al­ność od­no­szą­ca się do in­nych zwie­rząt niż czło­wiek to snę­bi­ca.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hiperlibidemia, erotomania

Wiktionary


hiperseksualny

do­ty­czą­cy nad­mier­ne­go po­pę­du sek­su­al­ne­go


SJP.pl


hipersensybilizacja

me­to­dy pod­wyż­sza­nia świa­tło­czu­ło­ści ma­te­ria­łów fo­to­gra­ficz­nych


SJP.pl


hipersfera

uo­gól­nie­nie kla­sycz­nej sfery na do­wol­ną licz­bę wy­mia­rów


SJP.pl

Hi­pers­fe­ra (gr. υπερ "hyper" „nad, ponad” i σφαῖρα "sphaîra" „kula, piłka”) – uo­gól­nie­nie kla­sycz­nej sfery na do­wol­ną licz­bę wy­mia­rów.

Wikipedia


hipersferyczny

→ hi­pers­fe­ra


SJP.pl

Patrz:

hipersfera

hipersil

stop że­la­za i krze­mu, ma­te­riał o ce­chach mięk­kie­go fer­ro­ma­gne­ty­ka


SJP.pl


hipersomnia

za­bu­rze­nie snu prze­ja­wia­ją­ce się nad­mier­ną sen­no­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­na sen­ność, wy­stę­po­wa­nie sen­no­ści mimo prze­spa­nia nocy, prze­dłu­ża­nie się snu lub wy­stę­po­wa­nie sen­no­ści w cza­sie przez­na­czo­nym na ak­tyw­ność;

Wiktionary

Nie mylić z: Hy­per­som­nia (gra kom­pu­te­ro­wa).

Hi­per­som­nia (nad­mier­na sen­ność) – wy­stę­po­wa­nie sen­no­ści mimo prze­spa­nia nocy oraz prze­dłu­ża­nie się snu lub wy­stę­po­wa­nie jego epi­zo­dów w cza­sie przez­na­czo­nym na ak­tyw­ność. Roz­poz­na­nie hi­per­som­nii (pier­wot­nej nad­mier­nej sen­no­ści) na­stę­pu­je wtedy, gdy ob­ja­wy wy­stę­pu­ją dłu­żej niż mie­siąc oraz zo­sta­ną wy­klu­czo­ne przy­czy­ny so­ma­tycz­ne, psy­chicz­ne, inne dys­som­nie i pa­ra­som­nie oraz przyj­mo­wa­nie sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nych.

Wikipedia


hipersoniczny

zdol­ny do osią­ga­nia pręd­ko­ści naddź­wię­ko­wych, ma­ją­cy taką pręd­kość (np. sa­mo­lot hi­per­so­nicz­ny); naddź­wię­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. wojsk. kil­ku­krot­nie szyb­szy niż dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosja naj­praw­do­po­dob­niej roz­mie­szcza nowe, zdol­ne do prze­no­sze­nia gło­wic nu­kle­ar­nych hi­per­so­nicz­ne ra­kie­ty ba­li­stycz­ne we wschod­niej Bia­ło­ru­si.

Wiktionary


hipersorpcja

tech­no­lo­gicz­ny pro­ces sto­so­wa­ny do roz­dzie­la­nia mie­sza­nin ga­zo­wych


SJP.pl


hipersplenizm

ze­spół ob­ja­wów nad­mier­nej ak­tyw­no­ści śle­dzio­ny, obej­mu­ją­cy po­więk­sze­nie śle­dzio­ny, nie­dokr­wi­stość, zmniej­sze­nie ilo­ści le­u­ko­cy­tów i pły­tek we krwi; ze­spół dużej śle­dzio­ny


SJP.pl

Hi­per­sple­nizm, czyli ze­spół dużej śle­dzio­ny – po­ję­cie kli­nicz­ne okre­śla­ją­ce sy­tu­a­cję, gdy po­więk­sze­niu śle­dzio­ny to­wa­rzy­szą na­stę­pu­ją­ce ob­ja­wy:

(wy­stę­pu­ją­ce po­je­dyn­czo lub razem jako tria­da ob­ja­wów), przy jed­no­czes­nym wy­rów­naw­czym prze­ro­ście od­po­wied­nich ukła­dów w szpi­ku kost­nym.

Wikipedia


hipersten

mi­ne­rał z grupy pi­rok­se­nów, krze­mian że­la­za i ma­gne­zu


SJP.pl

Hi­per­sten – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Jest mi­ne­ra­łem po­spo­li­tym i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "hyper" = nad i "sthe­nos" = siła (bar­dzo mocny).

Wikipedia


hiperstenik

osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się draż­li­wo­ścią, nie­kon­tro­lo­wa­ny­mi wy­bu­cha­mi gnie­wu, nad­wraż­li­wo­ścią na bodź­ce


SJP.pl


hipersześcian

czte­ro­wy­mia­ro­wy od­po­wied­nik sze­ścia­nu; tes­se­rakt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na bę­dą­ca uo­gól­nie­niem sze­ścia­nu dla prze­strze­ni o n wy­mia­rach, kon­stru­o­wa­na przez po­łą­cze­nie dwóch punk­tów od­le­głych od sie­bie w prze­strze­ni o okre­ślo­ną dłu­gość i pow­tó­rze­nie tego pro­ce­su w sumie n razy, za każ­dym razem łą­cząc pow­sta­łe fi­gu­ry tak, że od­po­wia­da­ją­ce sobie rów­no­le­głe pary wierz­choł­ków w fi­gu­rach są od sie­bie od­le­głe o tę samą dłu­gość;

Wiktionary

Hi­per­sze­ścian – uo­gól­nie­nie sze­ścia­nu w for­mu­la_1-wy­mia­ro­wych prze­strze­niach kar­tez­jań­skich for­mu­la_2 Hi­per­sze­ścia­na­mi są obok sze­ścia­nu mię­dzy in­ny­mi od­ci­nek i kwa­drat, jed­nak nazwy "hi­per­sze­ścian" używa się naj­czę­ściej dla prze­strze­ni o wy­mia­rach po­wy­żej trzech. Hi­per­sze­ścian jest wie­lo­ko­mór­ką fo­rem­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli stop­ni swo­bo­dy jest d, to można to in­ter­pre­to­wać jako roz­mie­szcze­nie punk­tów w d-wy­mia­ro­wym hi­per­sze­ścia­nie o boku 1, a ko­lej­ne licz­by w cią­gach jako współ­rzęd­ne tych punk­tów.

Wiktionary


hipertekst

1. spo­sób or­ga­ni­za­cji in­for­ma­cji w tek­ście kom­pu­te­ro­wym, wy­ko­rzy­stu­ją­cy hi­per­łą­cza;
2. utwór li­te­rac­ki moż­li­wy do prze­czy­ta­nia na różne spo­so­by, umoż­li­wia­ją­cy prze­cho­dze­nie od jed­ne­go frag­men­tu do in­ne­go w do­wol­nej ko­lej­no­ści;
3. wyt­wór kul­tu­ry na­wią­zu­ją­cy do in­nych wyt­wo­rów kul­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. or­ga­ni­za­cja tek­stu kom­pu­te­ro­we­go po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu hi­per­łą­czy prze­no­szą­cych użyt­kow­ni­ka do in­nych in­for­ma­cji;

 (1.2) in­form. tekst za­pi­sa­ny hi­per­tek­stem (1.1)

Wiktionary

Hi­per­tekst – or­ga­ni­za­cja da­nych w po­sta­ci nie­za­leż­nych lek­sji po­łą­czo­nych hi­per­łą­cza­mi. Hi­per­tekst ce­chu­je nie­li­ne­ar­ność i nie­struk­tu­ral­ność ukła­du lek­sji. Oz­na­cza to, że nie ma z góry zde­fi­nio­wa­nej ko­lej­no­ści czy­ta­nia lek­sji, a na­wi­ga­cja mię­dzy nimi za­le­ży wy­łącz­nie od użyt­kow­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ber­ners-Lee stwo­rzył rów­nież pod­wa­li­ny pod pro­to­kół HTTP, a w 1989 wy­stą­pił z pro­po­zy­cją ogól­noś­wia­to­we­go pro­jek­tu opar­te­go na hi­per­tek­ście — naz­wa­ne­go World Wide Web.

 (1.2) W oknie po­ja­wił się zwy­kły hi­per­tekst [...]. Wszyst­kie łącza mogą być ak­ty­wo­wa­ne po kli­knię­ciu ich myszą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲipɛrˈtɛkst, AS: χʹipertekst

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hipertekstowy

Wiktionary


hipertekstowość

→ hi­per­tek­sto­wy; hi­per­tek­stu­al­ność


SJP.pl


hipertekstowy

→ hi­per­tekst; hi­per­tek­stu­al­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z takim spo­so­bem za­pi­sa­nia da­nych w do­ku­men­cie elek­tro­nicz­nym, który po­le­ga na za­sto­so­wa­niu po­łą­czeń frag­men­tów tek­stu z in­ny­mi ele­men­ta­mi tego do­ku­men­tu albo z innym do­ku­men­tem i umoż­li­wia od­bior­cy tek­stu swo­bod­ne prze­cho­dze­nie mię­dzy nimi

 (1.2) liter. zwią­za­ny z takim ut­wo­rem li­te­rac­kim, który daje się od­czy­ty­wać na różne spo­so­by, co wy­ni­ka z moż­li­wo­ści prze­cho­dze­nia od jed­ne­go frag­men­tu do in­ne­go w do­wol­nej ko­lej­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już pier­wsze próby re­a­li­za­cji sy­ste­mów hi­per­tek­sto­wych wy­ka­za­ły, jak trud­no jest okre­ślić pod­sta­wo­we cechy tego ro­dza­ju sy­ste­mów.

 (1.1) Wi­try­na po­win­na prze­strze­gać obo­wią­zu­ją­cych w in­ter­ne­cie, spe­cy­ficz­nych dla tego me­dium zasad, np. nie sto­so­wać pod­kre­śleń, jeśli dany ele­ment nie jest od­no­śni­kiem hi­per­tek­sto­wym.

 (1.1) To wła­śnie [Tim] Ber­ners-Lee na­pi­sał spe­cjal­ny pro­gram, słyn­ny dzi­siaj język HTML, umoż­li­wia­ją­cy takie in­dek­so­wa­nie do­ku­men­tów elek­tro­nicz­nych, że two­rzą one razem po­wią­za­ną, hi­per­tek­sto­wą ca­łość.

 (1.1) Stwier­dzi­li oni, że ucz­nio­wie i stu­den­ci, któ­rym in­for­ma­cje drogą in­ter­ne­to­wą po­da­je się na ekra­nie mo­ni­to­ra w for­mie po­dob­nej do dru­ko­wa­nej książ­ki lub cza­so­pis­ma, z uwz­ględ­nie­niem nu­me­rów stron i spisu tre­ści, osią­ga­ją lep­sze wy­ni­ki od swo­ich ko­le­gów, któ­rzy ko­rzy­sta­ją z przy­ję­tej w In­ter­ne­cie formy hi­per­tek­sto­wej z po­łą­cze­nia­mi do ko­lej­nych in­for­ma­cji.

 (1.2) Ze współ­pra­cow­ni­ka­mi kon­tak­tu­ją się przez sieć, wy­da­ją mie­sięcz­nik in­ter­ne­to­wy, zaj­mu­ją się li­te­ra­tu­rą sieci (lin­ter­ne­tem), po­mo­gli [Sła­wo­mi­ro­wi] Shu­te­mu zro­bić w sieci pier­wszą pol­ską po­wieść hi­per­tek­sto­wą „Blok”.

 (1.2) Mówi się jed­nak o tym, że opo­wieść za­re­je­stro­wa­na na dy­skiet­ce me­to­dą hi­per­tek­sto­wą poz­wa­la czy­tel­ni­ko­wi zmie­niać za­koń­cze­nie i kazać bo­ha­te­ro­wi prze­ży­wać nowe pe­ry­pe­tie; a nawet poz­wa­la kilku czy­tel­ni­kom ry­wa­li­zo­wać, który naj­bar­dziej in­te­re­su­ją­co roz­wi­nie opo­wieść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipertekst mrz.

Wiktionary


hipertekstualność

→ hi­per­tek­stu­al­ny; hi­per­tek­sto­wość


SJP.pl


hipertekstualny

→ hi­per­tekst; hi­per­tek­sto­wy


SJP.pl


hipertensja

hi­per­to­nia; wzrost ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go krwi ponad war­to­ści uz­na­ne za gra­nicz­ne; stały lub na­pa­do­wy objaw cho­ro­bo­wy w pier­wot­nych scho­rze­niach nerek, tęt­nic, nad­ner­czy, przy­sad­ki


SJP.pl


hipertensjolog

le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się w dia­gno­sty­ce i le­cze­niu nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta w za­kre­sie hi­per­ten­sjo­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­per­ten­sjo­lo­dzy zaj­mu­ją się zwła­szcza skom­pli­ko­wa­ny­mi przy­pad­ka­mi nad­ci­śnie­nia, które może być na­stęp­stwem in­nych cho­rób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipertensjologia ż.

:: fż. hipertensjolożka ż.

 przym. hipertensjologiczny

Wiktionary


hipertensjologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się nad­ci­śnie­niem tęt­ni­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny, która zaj­mu­je się prze­bie­giem i le­cze­niem nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go;

Wiktionary

Hi­per­ten­sjo­lo­gia – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się dia­gno­sty­ką i le­cze­niem nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go. Jako spe­cja­li­za­cja le­kar­ska zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na w Pol­sce w 2006 roku przez mi­ni­stra zdro­wia na wnio­sek Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Nad­ci­śnie­nia Tęt­ni­cze­go. Jest do­stęp­na dla le­ka­rzy po­sia­da­ją­cych drugi sto­pień spe­cja­li­za­cji lub tytuł spe­cja­li­sty z cho­rób wew­nętrz­nych, pe­dia­trii, kar­dio­lo­gii, kar­dio­lo­gii dzie­cię­cej, ne­fro­lo­gii lub ne­fro­lo­gii dzie­cię­cej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hipertensjolog m., hipertensjolożka ż.

 przym. hipertensjologiczny

 przysł. hipertensjologicznie

Wiktionary


hipertensjolożka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka w za­kre­sie hi­per­ten­sjo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipertensjologia ż.

:: fm. hipertensjolog m.

 przym. hipertensjologiczny

Wiktionary


hipertensyjny

→ hi­per­ten­sja


SJP.pl

Patrz:

hipertensja

hipertensyna

pep­ty­do­wy hor­mon tkan­ko­wy zło­żo­ny z 8 lub 10 ami­nok­wa­sów; an­gio­ten­sy­na


SJP.pl


hipertensynogen

biał­ko wy­dzie­la­ne przez wą­tro­bę; an­gio­ten­sy­no­gen


SJP.pl


hipertermia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. med. stan nad­mier­ne­go wzro­stu tem­pe­ra­tu­ry or­ga­niz­mu sta­ło­ciepl­ne­go;

Wiktionary

Hi­per­ter­mia – stan pod­wyż­szo­nej cie­pło­ty ciała spo­wo­do­wa­ny czyn­ni­ka­mi wew­nętrz­ny­mi (np. wy­si­łek fi­zycz­ny, utrud­nio­ne od­da­wa­nie cie­pła do oto­cze­nia) lub zew­nętrz­ny­mi (np. prze­by­wa­nie w śro­do­wi­sku o wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze). Może być rów­nież wy­ni­kiem in­fek­cji wi­ru­so­wej albo bak­te­ryj­nej (stan ten na­zy­wa­ny jest wów­czas go­rącz­ką). Tem­pe­ra­tu­rą ciała śmier­tel­ną dla więk­szo­ści zwie­rząt jest 45 °C (dla czło­wie­ka to ok. 42–43 °C).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja, AS: χʹipertermʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hipertermiczny

Wiktionary


hipertermiczny

→ hi­per­ter­mia


SJP.pl

Patrz:

hipertermia

hipertonia

1. zwięk­sze­nie na­pię­cia mię­śni szkie­le­to­wych, np. przy uda­rach mózgu;
2. hi­per­ten­sja; zwięk­sze­nie ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go krwi; nad­ci­śnie­nie tęt­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pa­to­lo­gicz­ny stan wzmo­żo­ne­go na­pię­cia mię­śni szkie­le­to­wych

 (1.2) med. nad­ci­śnie­nie tęt­ni­cze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hipertoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hipertensja

Wiktionary


hipertoniczny

ma­ją­cy wyż­sze stę­że­nie niż inna sub­stan­cja (np. rozt­wór)


SJP.pl


hipertriglicerydemia

zwięk­sze­nie po­zio­mu tri­gli­ce­ry­dów we krwi; hi­per­trój­gli­ce­ry­de­mia


SJP.pl


hipertrofia

1. po­więk­sze­nie na­rzą­du spo­wo­do­wa­ne zwięk­sze­niem się jego ele­men­tów ko­mór­ko­wych, bez zwięk­sze­nia ich licz­by; prze­rost;
2. prze­rost cze­goś, np. am­bi­cji, uczuć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. po­więk­sze­nie ja­kie­goś na­rzą­du w toku ewo­lu­cji lub w roz­wo­ju osob­ni­czym

 (1.2) zob. prze­rost.

Wiktionary

Hi­per­tro­fia – trze­ci album stu­dyj­ny ze­spo­łu Coma, wy­da­ny 10 li­sto­pa­da 2008 roku. Jest to album kon­cep­cyj­ny, gdzie wszyst­kie ut­wo­ry po­wią­za­ne są jedną myślą prze­wod­nią. W tym przy­pad­ku jest to „życie ludz­kie, jako sze­ro­ko po­ję­ta wola ist­nie­nia”. Pier­wot­nie miał być za­ty­tu­ło­wa­ny "Hi­per­tro­fia woli mocy", jed­nak ze­spół zde­cy­do­wał się na krót­szą wer­sję. Owa wola mocy za­czerp­nię­ta z twór­czo­ści Nietzs­che­go jest posz­la­ką do in­ter­pre­ta­cji ca­łe­go al­bu­mu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hipertroficzny

 przysł. hipertroficznie

Wiktionary


hipertroficzny

po­więk­szo­ny do nad­mier­nych roz­mia­rów (o na­rzą­dzie ciała)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­per­tro­fii; nad­mier­nie roz­wi­nię­ty, prze­ro­sły, roz­ro­śnię­ty

 (1.2) przen. prze­ro­śnię­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­per­tro­ficz­na i hi­per­pla­stycz­na tkan­ka dzią­sło­wa była twar­da i nieco ela­stycz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipertrofia ż.

 przysł. hipertroficznie

Wiktionary


hipertrójglicerydemia

zwięk­sze­nie po­zio­mu trój­gli­ce­ry­dów we krwi; hi­per­tri­gli­ce­ry­de­mia


SJP.pl

Hi­per­trój­gli­ce­ry­de­mia – zwięk­sze­nie ponad normę stę­że­nia trój­gli­ce­ry­dów we krwi, co wiąże się z ry­zy­kiem roz­wo­ju miaż­dży­cy. Znacz­na hi­per­trój­gli­ce­ry­de­mia może do­pro­wa­dzić do ostre­go za­pa­le­nia trzust­ki.

Wikipedia


hipertymia

za­bu­rze­nie emo­cjo­nal­ne, po­le­ga­ją­ce na dłu­gotr­wa­le utrzy­mu­ją­cym się sta­nie nad­mier­nej we­soł­ko­wa­to­ści, po­łą­czo­nej z nad­mier­ną pew­no­ścią sie­bie i po­ryw­czo­ścią


SJP.pl

Hi­per­ty­mia – cecha wy­sy­ce­nia emo­cjo­nal­ne­go cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się nad­mier­ną i prze­sad­ną ek­spre­sją.

Wikipedia


hiperurykemia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­ne stę­że­nie kwasu mo­czo­we­go we krwi;

Wiktionary

Hi­pe­ru­ry­ke­mia – zwięk­szo­ne stę­że­nie kwasu mo­czo­we­go we krwi. Górna gra­ni­ca normy wy­no­si dla ko­biet 360 μmol/l (6 mg/dl), a dla męż­czyzn 400 μmol/l (6,8 mg/dl).

Hi­pe­ru­ry­ke­mia może być spo­wo­do­wa­na nad­mier­nym wyt­wa­rza­niem kwasu mo­czo­we­go lub zmniej­szo­nym wy­da­la­niem tej sub­stan­cji przez nerki albo wy­so­kim po­zio­mem fruk­to­zy w die­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świa­do­mość i wie­dza der­ma­to­lo­gów na temat hi­pe­ru­ry­ke­mii może wpły­nąć na szyb­sze roz­poz­na­wa­nie za­bu­rzeń me­ta­bo­licz­nych u pa­cjen­tów na pod­sta­wie oceny skóry.

Wiktionary


hiperwentylacja

zwięk­szo­na wy­daj­ność od­de­cho­wa, nad­mier­na w sto­sun­ku do po­trzeb or­ga­niz­mu


SJP.pl

Hi­per­wen­ty­la­cja – au­to­no­micz­na lub kon­tro­lo­wa­na zwięk­szo­na wen­ty­la­cja płuc:

Wikipedia


hiperwentylować

nad­mier­nie wen­ty­lo­wać płuca, do­star­czać za dużo tlenu do płuc


SJP.pl


hiperwitaminoza

ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­nych zbyt dużą ilo­ścią wi­ta­min w or­ga­niz­mie, głów­nie wi­ta­min roz­pu­szczal­nych w tłu­szczach, np. wi­ta­mi­ny A i wi­ta­mi­ny D


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­ny nad­mia­rem niek­tó­rych wi­ta­min w or­ga­niz­mie;

Wiktionary

Hi­per­wi­ta­mi­no­za – ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­ny nad­mia­rem wi­ta­min w or­ga­niz­mie, do­ty­czy on prze­de wszyst­kim wi­ta­min roz­pu­szczal­nych w tłu­szczach: A, D, E i K. Prze­ci­wień­stwem jest awi­ta­mi­no­za.

Wikipedia


hiperwolemia

stan, w któ­rym w ło­ży­sku na­czy­nio­wym znaj­du­je się zbyt duża ilość krwi


SJP.pl

Hi­per­wo­le­mia (łac. "hy­per­vo­la­e­mia") – stan, w któ­rym w ło­ży­sku na­czy­nio­wym znaj­du­je się zbyt duża ob­ję­tość płynu, czyli krwi.

Wikipedia


hiperwątkowość

cecha pro­ce­so­ra, który za­rzą­dza pro­ce­sem przet­wa­rza­nia da­nych tak, jakby dwa od­dziel­ne pro­ce­so­ry wy­ko­ny­wa­ły roz­ka­zy rów­no­le­głe


SJP.pl


hiperwątkowy

w in­for­ma­ty­ce: umoż­li­wia­ją­cy dzia­ła­nie w taki spo­sób, że jeden pro­ce­sor za­rzą­dza pro­ce­sem przet­wa­rza­nia da­nych tak, jakby dwa od­dziel­ne pro­ce­so­ry wy­ko­ny­wa­ły roz­ka­zy rów­no­le­głe


SJP.pl


hiperycyna

ciem­no­czer­wo­ny barw­nik wy­stę­pu­ją­cy w dziu­raw­cu, ła­god­ny śro­dek prze­ciw­de­pre­syj­ny


SJP.pl

Hi­pe­ry­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy naf­to­dian­tro­nów, po­chod­na an­tra­chi­no­nu, która wraz z hi­per­fo­ry­ną jest jed­nym z głów­nych ak­tyw­nych skład­ni­ków dziu­raw­ca zwy­czaj­ne­go ("Hy­pe­ri­cum per­fo­ra­tum"). Uważa się, że hi­pe­ry­cy­na dzia­ła jako an­ty­bio­tyk, śro­dek prze­ciw­wi­ru­so­wy i nies­wo­i­sty in­hi­bi­tor kinaz. Hi­pe­ry­cy­na może ha­mo­wać dzia­ła­nie en­zy­mu β-hy­drok­sy­la­zy do­pa­mi­ny, co pro­wa­dzi do zwięk­sze­nia po­zio­mu do­pa­mi­ny[], cho­ciaż może w ten spo­sób zmniej­szać no­re­pi­ne­fry­nę i epi­ne­fry­nę.

Wikipedia


hiperyzm

błęd­na forma ję­zy­ko­wa uwa­ża­na przez mó­wią­ce­go lub pi­szą­ce­go za po­praw­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. forma ję­zy­ko­wa pow­sta­ła pod wpły­wem hi­per­po­praw­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈpɛrɨsm̥, AS: χʹiperysm̦

Wiktionary


hiperładunek

1. licz­ba kwan­to­wa zwią­za­na z od­dzia­ły­wa­niem sil­nym;
2. wiel­kość fi­zycz­na przy­pi­sy­wa­na cząst­kom ele­men­tar­nym; słaby hi­per­ła­du­nek


SJP.pl

Zo­bacz też: Hi­per­ła­du­nek (od­dzia­ły­wa­nie silne).

Hi­per­ła­du­nek, słaby hi­per­ła­du­nek – wiel­kość fi­zycz­na przy­pi­sy­wa­na cząst­kom ele­men­tar­nym. Jest oz­na­cza­na li­te­rą Y i zde­fi­nio­wa­na na­stę­pu­ją­co:

Wikipedia


hiperłącze

frag­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej lub do­ku­men­tu elek­tro­nicz­ne­go od­sy­ła­ją­cy do in­ne­go frag­men­tu stro­ny, in­ne­go do­ku­men­tu lub innej stro­ny in­ter­ne­to­wej; hi­per­link, link, od­sy­łacz, od­no­śnik, hi­pe­rod­no­śnik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. ele­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej, który po kli­knię­ciu na niego umoż­li­wia użyt­kow­ni­ko­wi przej­ście do in­ne­go do­ku­men­tu lub stro­ny lub in­ne­go frag­men­tu tej samej;

Wiktionary

Hi­per­łą­cze ( hy­per­link, ina­czej: od­no­śnik, od­sy­łacz, link, hi­per­link) – za­mie­szczo­ne w do­ku­men­cie elek­tro­nicz­nym (tek­sto­wym, gra­ficz­nym, wideo, ani­ma­cji, PDF, HTML) od­wo­ła­nie do in­ne­go do­ku­men­tu lub in­ne­go miej­sca w danym do­ku­men­cie. Uak­tyw­nie­nie hi­per­łą­cza może na­stą­pić po­przez kli­knię­cie lub na­je­cha­nie kur­so­rem na ele­ment, który na­zy­wa­ny jest kot­wi­cą. Po­wo­du­je to wyś­wiet­le­nie do­ce­lo­wej in­for­ma­cji. Hi­per­łą­cza są po­wszech­nie uży­wa­ne na stro­nach in­ter­ne­to­wych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) link, odnośnik, odsyłacz

Wiktionary


hipestezja

upo­śle­dze­nie czu­cia po­wierz­chow­ne­go; nie­do­czu­li­ca


SJP.pl

Hi­pe­stez­ja (nie­do­czu­li­ca) – cał­ko­wi­ty brak lub osła­bie­nie czu­cia po­wierzch­nio­we­go (do­ty­ku, wi­bra­cji, bólu lub tem­pe­ra­tu­ry), wy­stę­pu­ją­ce w na­stęp­stwie usz­ko­dze­nia ner­wów ob­wo­do­wych (dróg czu­cio­wych) – lub zmniej­sze­nia po­bud­li­wo­ści czu­cio­wych za­koń­czeń ner­wo­wych, np. w przy­pad­ku wy­stą­pie­nia trądu czy opa­rzeń.

Wikipedia


hiphopolo

ga­tu­nek mu­zy­ki nie­u­mie­jęt­nie na­śla­du­ją­cy hip-hop, przy­po­mi­na­ją­cy bar­dziej disco polo; hip-ho­po­lo


SJP.pl


hiphopolowiec

osoba two­rzą­ca mu­zy­kę w nur­cie hip-ho­po­lo; hip-ho­po­lo­wiec


SJP.pl


hiphopolowy

→ hip­ho­po­lo; hip-ho­po­lo­wy


SJP.pl


hiphopowiec

hip-ho­po­wiec;
1. osoba na­le­żą­ca do sub­kul­tu­ry hip­ho­po­wej;
2. osoba two­rzą­ca mu­zy­kę hip­ho­po­wą;
3. osoba tań­czą­ca hip-hop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. mi­ło­śnik hip hopu, czło­nek sub­kul­tu­ry sku­pio­nej wokół wiel­bi­ciel tej mu­zy­ki

 (1.2) muz. wy­ko­naw­ca lub twór­ca hip hopu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipxɔˈpɔvʲjɛt͡s, AS: χʹipχopovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hip hop m., hip-hop

 przym. hiphopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. hip-hopowiec

 (1.2) war. hip-hopowiec

Wiktionary


hiphopowy

do­ty­czą­cy hip-hopu, wła­ści­wy hip-ho­po­wi (np. kul­tu­ra hip­ho­po­wa); hip-ho­po­wy, hip hop (w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym), hip-hop (w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym)


SJP.pl


hipiatria

dzie­dzi­na we­te­ry­na­rii zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem koni


SJP.pl


hipiatryczny

→ hi­pia­tria


SJP.pl

Patrz:

hipiatria

hipiczny

do­ty­czą­cy hi­pi­ki - jeź­dziect­wa, zwią­za­ny z hi­pi­ką (np. te­ra­pia hi­picz­na, kon­kurs hi­picz­ny); hip­picz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hi­pi­ką, do­ty­czą­cy hi­pi­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy chciał za­de­mon­stro­wać swą sztu­kę hi­picz­ną i prze­wyż­szyć dru­gie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipika ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeździecki; war. hippiczny

Wiktionary


hipika

jazda konna, sport konny; hip­pi­ka, jeź­dziect­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. sport. dy­scy­pli­na spor­tu obej­mu­ją­ca wszyst­kie formy jazdy kon­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­gor­sze są szko­ły, które ofe­ru­ją bły­skot­ki (typu nauka ja­poń­skie­go czy hi­pi­ka), a nie pa­nu­ją nad pod­sta­wa­mi.

 (1.1) Na try­bu­nach za­sia­da­ją mi­ło­śni­cy hi­pi­ki z ca­łe­go re­gio­nu, śle­dząc bacz­nie po­czy­na­nia za­wod­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hipiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeździectwo; war. hippika

Wiktionary


hipis

hip­pis; hip­pie;
1. przed­sta­wi­ciel ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: osoba ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) so­cjol. przed­sta­wi­ciel ruchu mło­dzie­żo­we­go o po­glą­dach pa­cy­fi­stycz­nych, pow­sta­łe­go w la­tach sześć­dzie­sią­tych XX w.

 (1.2) pot. osoba wy­glą­dem i ubio­rem przy­po­mi­na­ją­ca hi­pi­sa (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­pi­si sie­dzie­li wokół ogni­ska i śpie­wa­li pro­test songi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲipʲis, AS: χʹipʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hippis mos., hippie mos.

:: fż. hipiska ż.

 przym. hipisowski, hippisowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hippis, hippie, dziecko kwiat

Wiktionary


hipisiara

1. po­tocz­nie: przed­sta­wi­ciel­ka pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­żo­we­go; hi­pi­ska;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta, przy­po­mi­na­ją­ca swym za­nied­ba­nym wy­glą­dem, dłu­gi­mi wło­sa­mi, stro­jem przed­sta­wi­ciel­kę dzie­ci kwia­tów


SJP.pl


hipisizm

ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; hi­pizm, hip­pizm, hip­pi­sizm, ruch hip­pi­sow­ski


SJP.pl


hipiska

hip­pi­ska;
1. przed­sta­wi­ciel­ka ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel­ka tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: hipis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod drze­wem stała hi­pi­ska i pa­li­ła jo­in­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈpʲiska, AS: χʹipʹiska

Wiktionary

Powiązane:

 zob. hipis.

Wiktionary


hipisowski

→ hipis; hip­pi­sow­ski, hip­pie­sow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) so­cjol. zwią­za­ny z hi­pi­sa­mi i ich sub­kul­tu­rą

 (1.2) na­wią­zu­ją­cy ko­lo­ry­sty­ką, sty­lem do hi­pi­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipʲiˈsɔfsʲci, AS: χʹipʹisofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipis m., hippis m., hipiska ż., hippiska ż., hipisówa ż.

 czas. hipisować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hippisowski

 (1.2) hippisowski

Wiktionary


hipisznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. zło­dziej­ska: pro­sty­tut­ka, która okra­da męż­czyzn z pie­nię­dzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipʲiʃʲˈɲit͡sa, AS: χʹipʹišʹńica

Wiktionary


hipizm

ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; hip­pizm, hi­pi­sizm, hip­pi­sizm, ruch hip­pi­sow­ski


SJP.pl


hipkowie

zdrob­nie­nie od: Hi­po­lit (imię mę­skie)


SJP.pl


hipkowy

→ hipek


SJP.pl

Patrz:

hipek

hipnagogia

po­ja­wia­nie się re­a­li­stycz­nych wy­o­bra­żeń w cza­sie za­sy­pia­nia; omamy hip­na­go­gicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ra­zi­ste doz­na­nie zmy­sło­we, po­ja­wia­ją­ce się w mo­men­cie prze­cho­dze­nia ze stanu czu­wa­nia w sen;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hipnagogiczny

Wiktionary


hipnagogiczny

do­ty­czą­cy pier­wszej fazy snu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który to­wa­rzy­szy za­sy­pia­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­lu­cy­na­cje hip­na­go­gicz­ne róż­nią się od snów na kilka spo­so­bów. Cho­ciaż oba są wyt­wo­rem na­szej wy­o­braź­ni pod­czas snu, te nocne wizje zwy­kle nie mają kon­tek­stu w po­rów­na­niu do snów i czę­sto za­wie­ra­ją zmie­nia­ją­ce się wzory ge­o­me­trycz­ne lub obra­zy zwie­rząt i ludzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipnagogia ż.

Wiktionary


hipnoanalgezja

chwi­lo­wy mocny sen, pod­czas któ­re­go pa­cjent nie od­czu­wa bólu


SJP.pl


hipnodrama

ode­gra­nie ja­kiejś sceny albo odt­wo­rze­nie ja­kiejś sy­tu­a­cji przez osobę lub grupę osób w hip­no­zie


SJP.pl


hipnogen

daw­niej: bo­dziec rze­ko­mo wy­wo­łu­ją­cy stan hip­no­zy


SJP.pl


hipnolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hip­no­lo­gii


SJP.pl


hipnologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem stanu hip­no­zy i jej prak­tycz­nym wy­ko­rzy­sta­niem; hip­no­tyzm


SJP.pl

Hip­no­lo­gia (gr. "hýpnos" – sen, "lógos" – nauka) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem stanu hip­no­zy i jej prak­tycz­nym wy­ko­rzy­sta­niem.

Wikipedia


hipnologiczny

do­ty­czą­cy hip­no­lo­gii lub hip­no­lo­gów (np. ba­da­nia hip­no­lo­gicz­ne, wie­dza hip­no­lo­gicz­na)


SJP.pl


hipnopedia

na­u­cza­nie przez sen, zwła­szcza na­u­cza­nie ję­zy­ków ob­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­o­ria o nauce pod­czas snu, me­cha­nicz­nym odt­wa­rza­niu za­pa­mię­ta­nych lek­cji, ćwi­czeń itp.;

Wiktionary

Hip­no­pe­dia (z gr.) – ucze­nie się w cza­sie snu; spo­sób ucze­nia się opar­ty na za­ło­że­niu, że w po­cząt­ko­wej fazie snu mózg ludz­ki jest w sta­nie od­bie­rać i ma­ga­zy­no­wać wer­bal­ne in­for­ma­cje, które z kolei w ciągu dnia mogą być przed­mio­tem po­now­ne­go ucze­nia się i szyb­sze­go utr­wa­la­nia. Nocne „lek­cje” ek­spo­nu­je się więc w okre­sie od za­śnię­cia do za­pad­nię­cia w głę­bo­ki sen i przed obu­dze­niem się, tj. w okre­sach „płyt­kie­go” snu. Ba­da­nia nad hip­no­pe­dią znaj­du­ją się do­pie­ro w sta­dium po­cząt­ko­wym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲipnɔˈpɛdʲja, AS: χʹipnopedʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hipnopedyczny

 przysł. hipnotycznie

Wiktionary


hipnopedyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­no­pe­dią, do­ty­czą­cy hip­no­pe­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipnopedia ż.

 przysł. hipnotycznie

Wiktionary


hipnopompiczny

do­ty­czą­cy pier­wszych, półś­wia­do­mych mo­men­tów prze­bu­dze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. fizj. taki, który to­wa­rzy­szy prze­bu­dza­niu się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipnopompia ż.

Wiktionary


hipnoporód

sto­so­wa­nie tech­nik hip­no­tycz­nej re­lak­sa­cji pod­czas na­ro­dzin dziec­ka; hip­no­ro­dze­nie, hyp­no­birt­hing


SJP.pl


hipnorodzenie

sto­so­wa­nie tech­nik hip­no­tycz­nej re­lak­sa­cji pod­czas na­ro­dzin dziec­ka; hip­no­po­ród, hyp­no­birt­hing


SJP.pl


hipnoterapeuta

psy­cho­te­ra­pe­u­ta po­słu­gu­ją­cy się hip­no­zą w le­cze­niu niek­tó­rych za­bu­rzeń psy­chicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psy­cho­te­ra­pe­u­ta wy­ko­rzy­stu­ją­cy hip­no­zę

Wiktionary


hipnoterapeutka

psy­cho­te­ra­pe­ut­ka po­słu­gu­ją­ca się hip­no­zą w le­cze­niu niek­tó­rych za­bu­rzeń psy­chicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psy­cho­te­ra­pe­ut­ka wy­ko­rzy­stu­ją­ca hip­no­zę

Wiktionary


hipnoterapeutyczny

→ hip­no­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

hipnoterapia

hipnoterapia

psy­cho­te­ra­pia pro­wa­dzo­na z wy­ko­rzy­sta­niem wła­ści­wo­ści stanu psy­chicz­ne­go pow­sta­łe­go w wy­ni­ku hip­no­zy, po­moc­na w le­cze­niu niek­tó­rych cho­rób; hip­no­za te­ra­pe­u­tycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. forma te­ra­pii z wy­ko­rzy­sta­niem hip­no­zy

Wiktionary


hipnotycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hip­no­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipnoza ż., hipnotyzer mos., hipnotyzerka ż., hipnotyzm mrz., hipnotyzowanie n., zahipnotyzowanie n., zahipnotyzowany mos., Hypnos mos./mzw.

 czas. hipnotyzować ndk., zahipnotyzować dk.

 przym. hipnotyczny, hipnotyzerski, zahipnotyzowany

 temsłow. hipno-

Wiktionary


hipnotyczny

1. od­no­szą­cy się do hip­no­zy, spo­wo­do­wa­ny przez hip­no­zę, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niej (np. stan hip­no­tycz­ny, su­ge­stia hip­no­tycz­na);
2. w prze­no­śni: ma­ją­cy dzia­ła­nie takie jak hip­no­za (np. hip­no­tycz­ny wpływ mu­zy­ki); znie­wa­la­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. med. zwią­za­ny z hip­no­zą

 (1.2) przen. od­bie­ra­ją­cy sa­mo­kon­tro­lę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hypnos mzw./mos., hipnoza ż., hipnotyzer mos., hipnotyzowanie n.

 czas. hipnotyzować

 przysł. hipnotycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zniewalający

Wiktionary


hipnotyk

prze­sta­rza­łe: osoba, która po­pa­dła w stan hip­no­zy


SJP.pl


hipnotyzacja

wpro­wa­dze­nie w stan hip­no­zy, przez su­ge­stie hip­no­tycz­ne do­pro­wa­dze­nie kogoś do stanu poś­red­nie­go mię­dzy snem a jawą; hip­no­ty­zo­wa­nie, hip­no­tyzm


SJP.pl


hipnotyzer

czło­wiek mo­gą­cy wpro­wa­dzić kogoś w stan hip­no­zy, usy­pia­ją­cy kogoś su­ge­stią; ma­gne­ty­zer (prze­sta­rza­le)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek sto­su­ją­cy hip­no­zę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipnotyzerstwo n., hipnoza ż., Hypnos mos./mzw., hipnotyzowanie n.

:: fż. hipnotyzerka ż.

 przym. hipnotyzerski, hipnotyczny

Wiktionary


hipnotyzerka

ko­bie­ta wpro­wa­dza­ją­ca kogoś w stan hip­no­zy, usy­pia­ją­ca kogoś su­ge­stią; ma­gne­ty­zer­ka (prze­sta­rza­le)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta sto­su­ją­ca hip­no­zę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hypnos mzw./mos., hipnoza ż., hipnotyzer mos.

 czas. hipnotyzować

 przym. hipnotyczny, hipnotyzerski

Wiktionary


hipnotyzerski

do­ty­czą­cy hip­no­ty­ze­ra lub hip­no­ty­zer­ki (np. zdol­no­ści hip­no­ty­zer­skie, seans hip­no­ty­zer­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­no­ty­ze­rem, hip­no­ty­zer­stwem, do­ty­czą­cy hip­no­ty­ze­rów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hypnos mzw./mos., hipnotyzerstwo n., hipnotyzer mos., hipnotyzerka ż., hipnoza ż., hipnotyzowanie n., zahipnotyzowanie n.

 czas. hipnotyzować ndk., zahipnotyzować dk.

 przym. hipnotyczny

 przysł. hipnotycznie

Wiktionary


hipnotyzerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zwią­za­na ze sto­so­wa­niem hip­no­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hypnos mzw./mos.

Wiktionary


hipnotyzm

1. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem stanu hip­no­zy i jej prak­tycz­nym wy­ko­rzy­sta­niem; hip­no­lo­gia;
2. wpro­wa­dze­nie w stan hip­no­zy, przez su­ge­stie hip­no­tycz­ne do­pro­wa­dze­nie kogoś do stanu poś­red­nie­go mię­dzy snem a jawą; hip­no­ty­zo­wa­nie, hip­no­ty­za­cja


SJP.pl


hipnotyzować

1. wpro­wa­dzać w stan hip­no­zy, przez su­ge­stie hip­no­tycz­ne do­pro­wa­dzać kogoś do stanu świa­do­mo­ści poś­red­nie­go mię­dzy snem a jawą; ma­gne­ty­zo­wać (prze­sta­rza­le);
2. w prze­no­śni: wzbu­dzać w kimś bar­dzo silne uczu­cia, przy­ku­wać czy­jąś uwagę; znie­wa­lać, fa­scy­no­wać, ma­gne­ty­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wpro­wa­dzać kogoś w hip­no­zę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoje oczy hip­no­ty­zu­ją mnie i nie dają mi żyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hypnos mzw./mos., hipnoza ż.

Wiktionary


hipnotyzujący

1. wpro­wa­dzać w stan hip­no­zy, przez su­ge­stie hip­no­tycz­ne do­pro­wa­dzać kogoś do stanu świa­do­mo­ści poś­red­nie­go mię­dzy snem a jawą; ma­gne­ty­zo­wać (prze­sta­rza­le);
2. w prze­no­śni: wzbu­dzać w kimś bar­dzo silne uczu­cia, przy­ku­wać czy­jąś uwagę; znie­wa­lać, fa­scy­no­wać, ma­gne­ty­zo­wać


SJP.pl

Patrz:

hipnotyzować

hipnoza

1. stan poś­red­ni mię­dzy snem a jawą, wy­wo­ła­ny przez su­ge­stie dru­giej osoby, w któ­rym usy­pia­ny za­cho­wu­je swoją świa­do­mość, jed­no­cze­śnie pod­da­jąc się woli hip­no­ty­ze­ra;
2. me­to­da usy­pia­nia su­ge­stią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­wo­ła­ny przez su­ge­stię hip­no­ty­ze­ra lub au­to­su­ge­stię stan przy­po­mi­na­ją­cy sen;

 (1.2) siła su­ge­stii, usy­pia­nie su­ge­stią

Wiktionary

Hip­no­za ( ὕπνος "hýpnos", do­słow­nie „sen”) – stan pra­wi­dło­wo funk­cjo­nu­ją­ce­go umy­słu, w któ­rym uwaga danej osoby jest sil­nie zo­gni­sko­wa­na na okre­ślo­nych bodź­cach, przy jed­no­czes­nym znacz­nym ogra­ni­cze­niu świa­do­mo­ści bodź­ców po­cho­dzą­cych z oto­cze­nia oraz czę­ścio­wym za­wie­sze­niu kry­tycz­ne­go osądu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy na­praw­dę można na­u­czyć się ję­zy­ka ob­ce­go pod hip­no­zą?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲipˈnɔza, AS: χʹipnoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipnotyzer mos., hipnotyzerka ż., hipnotyzm mrz., hipnotyzowanie n., zahipnotyzowanie n., zahipnotyzowany mos., Hypnos mos./mzw.

 przym. hipnotyczny, hipnotyzerski, zahipnotyzowany

 przysł. hipnotycznie

 czas. hipnotyzować ndk., zahipnotyzować dk.

 przedr. hipno-

Wiktionary


hipo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, oz­na­cza­ją­cy: pod, po­ni­żej normy

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, oz­na­cza­ją­cy zwią­zek z końmi i jeź­dziect­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) hipo- + gli­ke­mia = hi­po­gli­ke­mia

 (1.1) hipo- + aler­gicz­ny = hi­po­a­ler­gicz­ny

 (1.2) hipo- + -drom = hi­po­drom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲipɔ, AS: χʹipo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hip-, hipp-

Wiktionary


hipoaldosteronizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­bu­rze­nia spo­wo­do­wa­ne przez nie­do­bór albo nie­wy­star­cza­ją­ce dzia­ła­nie al­do­ste­ro­nu

Wiktionary


hipoalergiczność

→ hi­po­a­ler­gicz­ny


SJP.pl

Patrz:

hipoalergiczny

hipoalergiczny

o kos­me­ty­kach, środ­kach hi­gie­ny: nie­wy­wo­łu­ją­cy aler­gii; hy­po­a­ler­gicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kos­met. o kos­me­ty­kach: przez­na­czo­ny dla aler­gi­ków, nie­wy­wo­łu­ją­cy aler­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kremy pie­lę­gna­cyj­ne zaś po­win­ny być hi­po­a­ler­gicz­ne, bez sub­stan­cji za­pa­cho­wych, które mogą być fo­to­u­czu­la­ją­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ, AS: χʹipoalerʹǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipoalergiczność ż.

Wiktionary


hipoalgezja

zmniej­szo­ne od­czu­wa­nie bólu


SJP.pl


hipobaria

ni­skie ci­śnie­nie at­mos­fe­rycz­ne


SJP.pl


hipoblast

war­stwa ko­mó­rek węzła za­rod­ko­we­go po­kry­wa­ją­ca od góry jamę bla­sto­cy­sty


SJP.pl

Hi­po­blast (en­do­der­ma pier­wot­na) – war­stwa ko­mó­rek węzła za­rod­ko­we­go, która po­kry­wa od góry jamę bla­sto­cy­sty i pow­sta­je u czło­wie­ka w ósmym dniu roz­wo­ju. W trze­cim ty­god­niu roz­wo­ju (u czło­wie­ka) ulega wy­par­ciu przez pow­sta­ją­cą z epi­bla­stu en­do­der­mę. Jest źró­dłem czę­ści en­do­der­my pę­che­rzy­ka żółt­ko­we­go.

Wikipedia


hipocentralny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­po­cen­trum

Wiktionary


hipocentrum

ogni­sko trzę­sie­nia ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miej­sce pod zie­mią, z któ­re­go roz­cho­dzą się fale se­is­micz­ne, wyz­na­cza­ny na pod­sta­wie od­czy­tów z sejs­mo­gra­fów;

Wiktionary

Hi­po­cen­trum (z gr. "ὑπο-" „pod-” i łac. "cen­trum" „śro­dek”) – po­ło­żo­ny w głębi Ziemi hi­po­te­tycz­ny punkt, od któ­re­go roz­cho­dzą się fale sejs­micz­ne. Na­le­ży je odróż­niać od ogni­ska trzę­sie­nia ziemi, które jest pewną ob­ję­to­ścią wew­nątrz Ziemi (cza­sa­mi o roz­mia­rach ty­się­cy ki­lo­me­trów), w któ­rej na­stą­pi­ło wyz­wo­le­nie ener­gii sprę­ży­stej. Pio­no­wo nad hi­po­cen­trum, na po­wierzch­ni Ziemi, znaj­du­je się epi­cen­trum.

Wikipedia


hipochloremia

zmniej­sze­nie po­zio­mu jonów chlo­ru we krwi


SJP.pl


hipochondria

prze­sad­na, cho­ro­bli­wa obawa o swoje zdro­wie; no­zo­fo­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­bli­wy strach o włas­ne zdro­wie i życie; cią­głe do­szu­ki­wa­nie się u sie­bie ob­ja­wów cho­rób, wy­ol­brzy­mia­nie do­le­gli­wo­ści

 (1.2) daw. med. me­lan­cho­lia, de­pre­sja

Wiktionary

Hi­po­chon­dria ( hy­po­chon­drium, gr. ὑποχόνδριον „brzuch” od ὑπο „pod” i χονδρός „chrząst­ka”) – za­bu­rze­nie so­ma­to­for­micz­ne, któ­re­go do­mi­nu­ją­cą cechą jest stałe, nie­u­za­sad­nio­ne prze­ko­na­nie o ist­nie­niu przy­najm­niej jed­nej po­waż­nej, po­stę­pu­ją­cej cho­ro­by so­ma­tycz­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hipochondryk mos., hipochondryczka ż.

 przym. hipochondryczny

 przysł. hipochondrycznie

Wiktionary


hipochondroplazja

wro­dzo­ne za­bu­rze­nie kost­nie­nia nasad kości


SJP.pl

Hi­po­chon­dro­plaz­ja – ge­ne­tycz­nie uwa­run­ko­wa­na, wro­dzo­na cho­ro­ba (o dzie­dzi­cze­niu au­to­so­mal­nym do­mi­nu­ją­cym) pro­wa­dzą­ca do nie­pra­wi­dło­we­go kost­nie­nia śród­chrzęst­ne­go, co po­wo­du­je za­bu­rze­nie roz­wo­ju pew­nych kości w or­ga­niz­mie i kar­ło­wa­tość. Nazwę hi­po­chon­dro­plaz­ji wpro­wa­dzi­li do me­dy­cy­ny Ma­ro­te­a­ux i Lamy w 1961 roku.

Wikipedia


hipochondryczka

→ hi­po­chon­dryk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: hi­po­chon­dryk

Wiktionary

Patrz:

hipochondryk

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨt͡ʃka, AS: χʹipoχõndryčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipochondria ż.

:: fm. hipochondryk m.

 przym. hipochondryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chora z urojenia

Wiktionary


hipochondrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hi­po­chon­drycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipochondria ż.

 przym. hipochondryczny

Wiktionary


hipochondryczny

→ hi­po­chon­dria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hi­po­chon­drią lub hi­po­chon­dry­ka­mi

Wiktionary

Patrz:

hipochondria

Przykłady

 (1.1) Na­tręt­ne hi­po­chon­drycz­ne uro­je­nia pcha­ją tę pa­cjent­kę do za­ma­wia­nia coraz to no­wych badań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨt͡ʃnɨ, AS: χʹipoχõndryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipochondria ż., hipochondryk m., hipochondryczka ż.

 przysł. hipochondrycznie

Wiktionary


hipochondryk

czło­wiek wma­wia­ją­cy sobie uro­jo­ne cho­ro­by; śle­dzien­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ma­ją­cy hi­po­chon­drię; wma­wia­ją­cy sobie, że jest na coś chory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza kli­ni­ka ma dwóch sta­łych hi­po­chon­dry­ków; przy­cho­dzą co najm­niej raz w mie­sią­cu z no­wy­mi ob­ja­wa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔˈxɔ̃ndrɨk, AS: χʹipoχõndryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipochondria ż.

:: fż. hipochondryczka ż.

 przym. hipochondryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chory z urojenia

Wiktionary


hipochromia

pa­to­lo­gicz­ny stan krwi­nek czer­wo­nych, które za­wie­ra­ją zmniej­szo­ną ilo­ści he­mo­glo­bi­ny, wy­stę­pu­je w nie­dokr­wi­sto­ści z nie­do­bo­ru że­la­za; nie­do­barw­li­wość


SJP.pl


hipocykloida

krzy­wa pła­ska, jaką za­kre­śla usta­lo­ny punkt okrę­gu to­czą­ce­go się (bez po­śliz­gu) wew­nętrz­nie po dru­gim, więk­szym okrę­gu


SJP.pl

Hi­po­cy­klo­i­da – krzy­wa pła­ska, jaką za­kre­śla usta­lo­ny punkt okrę­gu to­czą­ce­go się bez po­śliz­gu wew­nątrz okrę­gu o więk­szym pro­mie­niu. Krzy­wa ta jest szcze­gól­nym przy­pad­kiem hi­po­tro­cho­i­dy.

Kształt hi­po­cy­klo­i­dy (licz­ba ostrzy) za­le­ży od ilo­ra­zu for­mu­la_1 pro­mie­ni okrę­gów, nie­ru­cho­me­go do to­czą­ce­go się.

Wikipedia


hipoderma

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hi­po­der­ma – tkan­ka ro­ślin­na
  • hi­po­der­ma – tkan­ka zwie­rzę­ca

Wikipedia


hipodrom

teren, na któ­rym od­by­wa­ją się po­ka­zy lub wy­ści­gi konne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. sport. sta­ro­żyt­ny konny tor wy­ści­go­wy o kształ­cie wy­dłu­żo­ne­go, za­o­krą­glo­ne­go pro­sto­ką­ta

 (1.2) sport. współ­czes­ny obiekt spor­to­wy, na któ­rym od­by­wa­ją się za­wo­dy konne;

Wiktionary

Hi­po­drom (hip­po­drom; gr. ἱππόδρομος, od ἵππος "hip­pos" – koń i δρόμος "dro­mos" – droga) – plac przez­na­czo­ny do od­by­wa­nia wy­ści­gów kon­nych.

W sta­ro­żyt­nej Gre­cji był pla­cem o za­ry­sie wy­dłu­żo­ne­go pro­sto­ką­ta, za­koń­czo­nym z węż­szych stron pó­ło­krą­gło i peł­nią­cym funk­cję toru wy­ści­go­we­go dla koni i ryd­wa­nów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hipodromiczny

Wiktionary


hipodynamia

zmniej­szo­na ak­tyw­ność ru­cho­wa lub jej brak, nie­do­bór ruchu; brak do­sta­tecz­nej ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej; hi­po­ki­nez­ja


SJP.pl


hipodynamiczny

→ hi­po­dy­na­mia


SJP.pl

Patrz:

hipodynamia

hipofora

fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na uprze­dze­niu moż­li­wych za­rzu­tów prze­ciw­ni­ka


SJP.pl


hipofosfatemia

stan ob­ni­żo­ne­go po­zio­mu fos­fo­ra­nów w su­ro­wi­cy krwi


SJP.pl

Hi­po­fos­fa­te­mia – ob­ni­że­nie stę­że­nia fos­fo­ra­nów nie­or­ga­nicz­nych w su­ro­wi­cy krwi do po­zio­mu po­ni­żej 0,9 mmol/l. Po­wo­du­je m.in. spa­dek syn­te­zy ATP i in­nych związ­ków za­wie­ra­ją­cych fos­for, he­mo­li­zę, oste­o­ma­la­cję, usz­ko­dze­nia gra­nu­lo­cy­tów, pły­tek krwi, ukła­du ner­wo­we­go, wą­tro­by, mię­śni i nerek.

Wikipedia


hipofunkcja

nie­pra­wi­dło­we funk­cjo­no­wa­nie ja­kie­goś na­rzą­du w or­ga­niz­mie; nie­do­czyn­ność


SJP.pl


hipogamia

Hi­po­ga­mia (gr. "ὑπό, hypo" pod, po­ni­żej i "γάμος, gamos" mał­żeń­stwo) – ter­min uży­wa­ny w na­u­kach spo­łecz­nych na okre­śle­nie prak­ty­ki po­ślu­bia­nia mał­żon­ka z niż­szej kasty lub o niż­szym sta­tu­sie spo­łecz­nym. Po­tocz­nie okre­śla się tym ter­mi­nem także prak­ty­kę po­szu­ki­wa­nia do związ­ku part­ne­ra niż­sze­go sta­tu­sem i po­zy­cją spo­łecz­ną. Jest to prak­ty­ko­wa­ne głów­nie przez męż­czyzn. An­to­nim „hi­per­ga­mia” od­no­si się do od­wrot­no­ści: mał­żeń­stwa z osobą o wyż­szej kla­sie spo­łecz­nej lub sta­tu­sie.

Wikipedia


hipogeiczny

kieł­ko­wa­nie hi­po­ge­icz­ne - kieł­ko­wa­nie, w któ­rym li­ście­nie po­zo­sta­ją w gle­bie, a epi­ko­tyl wy­dłu­ża się; kieł­ko­wa­nie hy­po­ge­icz­ne, kieł­ko­wa­nie po­dziem­ne


SJP.pl


hipogenitalizm

nie­do­roz­wój na­rzą­dów płcio­wych


SJP.pl


hipoglikemia

cho­ro­bli­wy stan or­ga­niz­mu wy­ni­ka­ją­cy ze zbyt małej za­war­to­ści cukru we krwi; nie­do­cu­krze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ob­ni­że­nie się za­war­to­ści glu­ko­zy we krwi do po­zio­mu po­ni­żej normy fiz­jo­lo­gicz­nej

Wiktionary

Hi­po­gli­ke­mia (łac. "hy­po­gly­ca­e­mia"), ina­czej nie­do­cu­krze­nie – stan, w któ­rym ilość glu­ko­zy we krwi (poza żyłą wrot­ną) spada po­ni­żej 3,9 mmol/l (70 mg/dl). Hi­po­gli­ke­mię roz­poz­na­je się przy ob­ni­że­niu stę­że­nia glu­ko­zy we krwi po­ni­żej 3,9 mmol/l, nie­za­leż­nie od wy­stę­po­wa­nia ob­ja­wów kli­nicz­nych, które u czę­ści osób, zwła­szcza cho­ru­ją­cych od wielu lat na cu­krzy­cę typu 1, mogą po­ja­wiać się do­pie­ro przy niż­szych war­to­ściach gli­ke­mii.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) niedocukrzenie krwi

Wiktionary


hipoglikemio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: hi­po­gli­ke­mia

Wiktionary


hipogryf

ba­jecz­ny koń skrzyd­la­ty z głową gryfa; pegaz


SJP.pl

Hi­po­gryf – stwo­rze­nie fan­ta­stycz­ne, bę­dą­ce po­łą­cze­niem gryfa (pół orła, pół lwa; przed­nia część, cza­sem tylko skrzy­dła i głowa) i kla­czy konia (tylna część).

Wczes­ny opis hi­po­gry­fa znaj­du­je się w po­e­ma­cie "Or­land sza­lo­ny" Lu­do­vi­ka Ario­sta.

Współ­cze­śnie hi­po­gry­fy po­ja­wia­ją się w twór­czo­ści fan­ta­sy, m.in. w "Opo­wie­ściach z Nar­nii", książ­kach i fil­mach o Har­rym Pot­te­rze. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne są też w grach kom­pu­te­ro­wych, m.in. "" oraz fa­bu­lar­nych, np. w Dun­ge­ons & Dra­gons i War­ham­mer.

Wikipedia


hipointensywny

od­no­szą­cy się do ob­sza­rów o ni­skiej in­ten­syw­no­ści na ska­nach re­zo­nan­su ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl


hipokalcemia

ob­ni­że­nie po­zio­mu wap­nia w krwi, ob­ja­wia­ją­ce się na­pa­da­mi tę­życz­ki


SJP.pl

Hi­po­kal­ce­mia – stan ob­ni­żo­ne­go po­zio­mu wap­nia we krwi. Roz­poz­na­je się go, gdy stę­że­nie wap­nia cał­ko­wi­te­go w su­ro­wi­cy krwi nie prze­kra­cza 2,25 mmol/l, bądź stę­że­nie wap­nia zjo­ni­zo­wa­ne­go spada po­ni­żej 0,95 mmol/l. Gdy nie­do­bór wap­nia jest nie­du­ży i stę­że­nie wap­nia zjo­ni­zo­wa­ne­go po­zo­sta­je w nor­mie, cho­ro­ba może prze­bie­gać be­zob­ja­wo­wo.

Wikipedia


hipokalemia

ob­ni­że­nie po­ni­żej normy stę­że­nia po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi; hi­po­ka­lie­mia


SJP.pl


hipokaliemia

ob­ni­że­nie po­ni­żej normy stę­że­nia po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi; hi­po­ka­le­mia


SJP.pl

Hi­po­ka­lie­mia – stę­że­nie po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi mniej­sze niż 3,6 mmol/l (u dzie­ci od­po­wied­nio 3,2 mmol/l).

Wikipedia


hipokaliemiczny

→ hi­po­ka­lie­mia


SJP.pl

Patrz:

hipokaliemia

hipokamp

struk­tu­ra mózgu od­po­wie­dzial­na głów­nie za pa­mięć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. ele­ment ukła­du lim­bicz­ne­go od­po­wie­dzial­ny za pa­mięć, kon­so­li­da­cję i orien­ta­cję prze­strzen­ną;

Wiktionary

Hi­po­kamp ( hip­po­cam­pus, dawna nazwa: Róg Amona "Cornu Am­mo­nis") – ele­ment ukła­du lim­bicz­ne­go od­po­wie­dzial­ny głów­nie za pa­mięć; nie­du­ża struk­tu­ra umie­szczo­na w pła­cie skro­nio­wym kory móz­go­wej kre­so­móz­go­wia. Hi­po­kamp od­gry­wa ważną rolę w prze­no­sze­niu (kon­so­li­da­cji) in­for­ma­cji z pa­mię­ci krót­kotr­wa­łej do pa­mię­ci dłu­gotr­wa­łej oraz orien­ta­cji prze­strzen­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia do­wio­dły, że hi­po­kamp może ulec usz­ko­dze­niu pod wpły­wem du­że­go stre­su.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) róg Amona

Wiktionary


hipokapnia

ob­ni­że­nie się pręż­no­ści dwut­len­ku węgla we krwi tęt­ni­czej; hi­po­kar­bia


SJP.pl

Hi­po­kap­nia, hi­po­kar­bia ("hy­po­cap­nia, hy­po­car­bia") – stan ob­ni­żo­ne­go ci­śnie­nia par­cjal­ne­go dwut­len­ku węgla (pCO2) we krwi po­ni­żej normy. Wy­wo­ła­na jest pod­czas hi­per­wen­ty­la­cji przy zwięk­szo­nym wy­da­la­niu dwut­len­ku węgla przez płuca. Stan taki po­wo­du­je tzw. „mrocz­ki” przed oczy­ma, wy­stę­pu­ją za­wro­ty głowy, szum w uszach, osła­bie­nie mię­śnio­we. Hi­po­kap­nia może pro­wa­dzić do okre­so­we­go be­zde­chu, odru­cho­we­go nie­dokr­wie­nia mózgu oraz do al­ka­lo­zy.

Wikipedia


hipokarbia

ob­ni­że­nie się pręż­no­ści dwut­len­ku węgla we krwi tęt­ni­czej; hi­po­kap­nia


SJP.pl


hipokaustum

sy­stem grzew­czy sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści np. w ter­mach; hy­po­ka­u­stum; hy­po­ka­u­ston


SJP.pl


hipokinezja

zmniej­szo­na ak­tyw­ność ru­cho­wa lub jej brak, nie­do­bór ruchu; brak do­sta­tecz­nej ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej; hi­po­dy­na­mia


SJP.pl


hipokorystyczność

→ hi­po­ko­ry­stycz­ny


SJP.pl

Patrz:

hipokorystyczny

hipokorystyczny

w ję­zy­koz­naw­stwie: zdrob­nia­ły, pie­szczot­li­wy; de­mi­nu­tyw­ny


SJP.pl


hipokorystyk

wyraz pow­sta­ły za po­mo­cą od­po­wied­nie­go for­man­tu, wy­ra­ża­ją­cy przed­miot mniej­szy w sto­sun­ku do przed­mio­tu pod­sta­wo­we­go (np. gło­śnik - gło­śni­czek), lub oz­na­cza­ją­cy po­zy­tyw­ne na­sta­wie­nie uczu­cio­we (np. brat - bra­ci­szek); hi­po­ko­ry­sty­kum, de­mi­nu­ti­wum, zdrob­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz pie­szczot­li­wy;

Wiktionary

Hi­po­ko­ry­styk (hi­po­ko­ry­sty­kum, hi­po­ko­ri­sti­kon, hy­po­co­ris­ma, od gr. ὑποκορίζεσθαι "hypokorízesthai" „na­zy­wać pie­szczot­li­wie”) – wyraz pie­szczot­li­wy, sy­gna­li­zu­ją­cy czu­łość mó­wią­ce­go, sym­pa­tię bądź apro­ba­tę, zwy­kle w for­mie zdrob­nia­łej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hipokorystykum n.

 przym. hipokorystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipokorystykum

Wiktionary


hipokorystykum

wyraz pow­sta­ły za po­mo­cą od­po­wied­nie­go for­man­tu, wy­ra­ża­ją­cy przed­miot mniej­szy w sto­sun­ku do przed­mio­tu pod­sta­wo­we­go (np. gło­śnik - gło­śni­czek), lub oz­na­cza­ją­cy po­zy­tyw­ne na­sta­wie­nie uczu­cio­we (np. brat - bra­ci­szek); hi­po­ko­ry­styk, de­mi­nu­ti­wum, zdrob­nie­nie


SJP.pl


hipokotyl

naj­niż­sza część ło­dy­gi znaj­du­ją­ca się mię­dzy ko­rze­niem i li­ście­nia­mi; hy­po­ko­tyl


SJP.pl

Hi­po­ko­tyl (gr. "hypó" ‘pod’, "kotýlē" ‘czar­ka’), ło­dyż­ka pod­li­ście­nio­wa – naj­niż­sza część ło­dy­gi znaj­du­ją­ca się mię­dzy ko­rze­niem i li­ście­nia­mi, o bu­do­wie poś­red­niej mię­dzy ty­po­wą dla ło­dy­gi a ko­rze­niem.

Ze wzglę­du na szyb­kość wzro­stu hi­po­ko­ty­lu w sto­sun­ku do epi­ko­ty­lu pod­czas kieł­ko­wa­nia wy­róż­nia się:

Wikipedia


hipokrates

1. (ok. 460-377 p.n.e.), le­karz grec­ki, zwany ojcem me­dy­cy­ny;
2. (V w. p.n.e.), gr. ma­te­ma­tyk i so­fi­sta


SJP.pl

Hi­po­kra­tes lub Hip­po­kra­tes z Kos, (gr. Ἱπποκράτης; ur. ok. 460 p.n.e. na wy­spie Kos, zm. ok. 377 p.n.e./ok. 375 p.n.e. w La­ry­sie) – le­karz grec­ki, jeden z pre­kur­so­rów współ­czes­nej me­dy­cy­ny, ob­da­rzo­ny przy­dom­kiem „ojca me­dy­cy­ny”.

Wikipedia


hipokratesowy

do­ty­czą­cy Hi­po­kra­te­sa


SJP.pl


hipokratyczny

1. taki, jak u Hi­po­kra­te­sa, na­wią­zu­ją­cy do nauki Hi­po­kra­te­sa; hi­po­kra­te­so­wy;
2. daw­niej: hi­po­kra­tycz­na twarz - blada, za­pad­nię­ta twarz o wy­o­strzo­nych ry­sach, wy­stę­pu­ją­ca w cięż­kich sta­nach cho­ro­bo­wych


SJP.pl


hipokrene

prze­no­śnie: sym­bol natch­nie­nia po­e­tyc­kie­go; hip­po­kre­ne


SJP.pl


hipokrycki

→ hi­po­kry­ta


SJP.pl

Patrz:

hipokryta

hipokryta

czło­wiek skry­wa­ją­cy praw­dzi­we myśli i uczu­cia, by przed­sta­wić się w lep­szym świet­le; obłud­nik, kłam­ca, fa­ry­ze­usz, dwu­li­co­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba dwu­li­co­wa, obłud­na, nie­szcze­ra, fał­szy­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) słowo „mo­na­feq” zna­czy do­słow­nie „hi­po­kry­ta; dwu­li­co­wiec; ktoś, kto z po­zo­ru wspie­ra kogoś bądź ja­kieś sta­no­wi­sko, pod­czas gdy w isto­cie jest mu wrogi” (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔˈkrɨta, AS: χʹipokryta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipokryzja ż.

:: fż. hipokrytka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwulicowiec, obłudnik, farbowany lis, faryzeusz, jezuita, tartuffe; pot. fałszywiec

Wiktionary


hipokrytka

ko­bie­ta dwu­li­co­wa, nie­szcze­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. ko­bie­ta nie­szcze­ra, obłud­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipokryzja ż.

:: fm. hipokryta mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obłudnica

Wiktionary


hipokrytyczny

→ hi­po­kryz­ja; hi­po­kry­zyj­ny


SJP.pl


hipokryzja

fał­szy­wość, dwu­li­co­wość, obłu­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. po­sta­wa osoby, która po­stę­pu­je sprzecz­nie z de­kla­ro­wa­ny­mi przez sie­bie za­sa­da­mi mo­ral­ny­mi w celu osią­ga­nia ko­rzy­ści lub przed­sta­wie­nia sie­bie w lep­szym świet­le;

Wiktionary

Hi­po­kryz­ja (od gr. ὑπόκρισις "hy­po­kri­sis", uda­wa­nie) – fał­szy­wość, dwu­li­co­wość, obłu­da. Za­cho­wa­nie lub spo­sób my­śle­nia i dzia­ła­nia cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się nie­spój­no­ścią sto­so­wa­nych zasad mo­ral­nych. Uda­wa­nie ser­decz­no­ści, szla­chet­no­ści, re­li­gij­no­ści, zaz­wy­czaj po to, by wpro­wa­dzić kogoś w błąd co do swych rze­czy­wi­stych in­ten­cji i czer­pać z tego włas­ne ko­rzy­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego życie na­sy­co­ne było kłam­stwa­mi i hi­po­kryz­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔˈkrɨzʲja, AS: χʹipokryzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipokryckość ż., hipokryta mos., hipokrytka ż.

 przym. hipokrycki, hipokrytyczny, hipokryzyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwulicowość, podwójna moralność, fałszywość, faryzeizm, faryzejstwo, faryzeuszostwo, obłuda, przewrotność, udawanie, zakłamanie

Wiktionary


hipokryzyjny

→ hi­po­kryz­ja; hi­po­kry­tycz­ny


SJP.pl


hipoksantyna

za­sa­da pu­ry­no­wa wy­stę­pu­ją­ca w tkan­kach i pły­nach ustro­jo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. pu­ry­no­wa za­sa­da azo­to­wa uczest­ni­czą­ca w me­ta­bo­liz­mie kwa­sów nu­kle­i­no­wych; skład­nik nu­kle­o­zy­du ino­zy­ny i nu­kle­o­ty­du ino­zy­no­mo­no­fos­fo­ra­nu (IMP); od­gry­wa ważną rolę w tzw. szla­ku re­u­ty­li­za­cji puryn, w któ­rym enzym HGPRT przeksz­tał­ca ją z po­wro­tem w IMP

Wiktionary

Hi­pok­san­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy zasad pu­ry­no­wych wy­stę­pu­ją­cy w tkan­kach i pły­nach ustro­jo­wych or­ga­niz­mów ży­wych. Hi­pok­san­ty­na jest jed­nym z koń­co­wych pro­duk­tów prze­mian puryn i w du­żych ilo­ściach wy­da­la­na jest z mo­czem. Two­rzy be­zbarw­ne krysz­ta­ły roz­pu­szczal­ne w go­rą­cej wo­dzie, kwa­sach i za­sa­dach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwięk­szo­ne stę­że­nie hi­pok­san­ty­ny może wy­stę­po­wać pod­czas nie­dot­le­nie­nia tka­nek i in­ten­syw­ne­go roz­pa­du ATP.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C5H4N4O.

Wiktionary


hipoksemia

nie­do­bór tlenu we krwi, mo­gą­cy pow­sta­wać z przy­czyn po­za­u­stro­jo­wych (na du­żych wy­so­ko­ściach) albo wew­ną­trzu­stro­jo­wych (nie­wy­dol­ność krą­że­nia); nie­dot­le­nie­nie krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­do­sta­tecz­na za­war­tość tlenu we krwi tęt­ni­czej;

Wiktionary

Hi­pok­se­mia, po­tocz­nie nie­dot­le­nie­nie – stan zbyt ni­skiej za­war­to­ści tlenu we krwi tęt­ni­czej (caO2) za­bu­rza­ją­cy pro­ce­sy me­ta­bo­licz­ne w tkan­kach or­ga­niz­mu. Bywa także okre­śla­na jako „spa­dek wy­sy­ce­nia tle­nem he­mo­glo­bi­ny lub ob­ni­że­nie pręż­no­ści tlenu we krwi tęt­ni­czej”, ale wielu au­to­rów de­fi­niu­je spa­dek pręż­no­ści tlenu we krwi tęt­ni­czej jako hi­pok­sję. Po­szcze­gól­ne pu­bli­ka­cje na­u­ko­we, za­le­ce­nia, wy­tycz­ne i re­ko­men­da­cje to­wa­rzystw na­u­ko­wych po­da­ją różny za­kres zna­cze­nio­wy hi­pok­se­mii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy samej hi­pok­se­mii mó­wi­my o czę­ścio­wej nie­wy­dol­no­ści od­de­cho­wej, przy hi­pok­se­mii z hi­per­kap­nią roz­poz­na­je­my cał­ko­wi­tą nie­wy­dol­ność od­de­cho­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hipoksemiczny

Wiktionary


hipoksemiczny

→ hi­pok­se­mia


SJP.pl

Patrz:

hipoksemia

hipoksja

nie­do­bór tlenu w tkan­kach, mo­gą­cy pow­sta­wać na sku­tek hi­pok­se­mii lub dzia­ła­nia tok­syn po­ra­ża­ją­cych od­dy­cha­nie ko­mór­ko­we; hy­pok­sja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­do­sta­tecz­na za­war­tość tlenu w tkan­kach na­rzą­du lub w całym or­ga­niz­mie;

Wiktionary

Hi­pok­sja (z gr. ὑπό "pod" i οξογόνο "kwa­so­ród, tlen"; nie­dot­le­nie­nie) – nie­do­bór tlenu w tkan­kach w sto­sun­ku do za­po­trze­bo­wa­nia, wio­dą­cy do nie­dot­le­nie­nia or­ga­niz­mu. Do­ty­czy wszyst­kich sta­nów wy­wo­ła­nych nie­do­sta­tecz­ną za­war­to­ścią tlenu we krwi tęt­ni­czej upo­śle­dza­ją­cą ty­po­we pro­ce­sy me­ta­bo­licz­ne w obrę­bie tka­nek (hi­pok­sja hi­pok­se­micz­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fiz­jo­log Ro­bert Roach z Co­lo­ra­do Cen­ter for Al­ti­tu­de Me­di­ci­ne and Phy­sio­lo­gy twier­dzi wręcz, że wy­ni­ki uzy­ska­ne w wy­so­ko­gór­skich wa­run­kach nie dadzą od­po­wie­dzi na py­ta­nie, co dzie­je się u ludzi z hi­pok­sją le­czo­nych na nor­mal­nych wy­so­ko­ściach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anoksja, niedotlenienie

Wiktionary


hipoksyjny

→ hi­pok­sja


SJP.pl

Patrz:

hipoksja

hipolibidemia

za­ha­mo­wa­nie po­żą­da­nia sek­su­al­ne­go; ozię­błość sek­su­al­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. ozię­błość sek­su­al­na, ob­ni­że­nie po­pę­du płcio­we­go;

Wiktionary


hipoliciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hi­po­li­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


hipolimnion

hy­po­lim­nion; dolna war­stwa wód w je­zio­rze, słabo oś­wiet­lo­na, naj­zim­niej­sza, róż­no­rod­nie nat­le­nio­na


SJP.pl


hipolit

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi­po­lit – ar­cy­bi­skup gnieź­nień­ski
  • Hi­po­lit – imię mę­skie
  • Hi­po­lit – hi­po­po­tam, zm. 2016 w Ślą­skie­go Ogro­du Zo­o­lo­gicz­ne­go, Cho­rzo­wie
  • Hi­po­lit (Hip­po­ly­tos) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z gi­gan­tów
  • Hi­po­lit (Hip­po­ly­tos) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Aj­gyp­to­sa
  • Hi­po­lit (Hip­po­ly­tos) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Te­ze­u­sza, utoż­sa­mio­ny z rzym­skim Vir­biu­sem
  • Hi­po­lit (Alek­siej Alek­si­je­wicz Chil­ko, ur. 1955) − ukra­iń­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Hi­po­lit Rzym­ski – świę­ty ka­to­lic­ki
  • Złoty Hi­po­lit – na­gro­da (na­wią­za­nie do imie­nia Hi­po­li­ta Ce­giel­skie­go)
  • Hip­po­ly­tos – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­po­lit za­kry­wa nagle twarz i wska­zu­je ręką w kie­run­ku drzwi.

 (1.1) Głów­nym po­dręcz­nym był na­rze­czo­ny, pan Bar­wic­ki. Lecz były rów­nież po­ma­gie­ry dru­go­rzęd­ne, mię­dzy in­ny­mi Hi­po­lit Wie­lo­sław­ski i Ce­za­ry Ba­ry­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈpɔlʲit, AS: χʹipolʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hipolitowo n.

:: fż. Hipolita ż.

Wiktionary


hipolita

imię żeń­skie


SJP.pl

Hi­po­li­ta – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Hi­po­lit.

Hi­po­li­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi: 3 lu­te­go, 13 sierp­nia, 22 sierp­nia i 21 wrze­śnia.

Wikipedia


hipolitostwo

Hi­po­lit z mał­żon­ką; Hi­po­li­to­wie


SJP.pl


hipolitowie

imię mę­skie


SJP.pl


hipolitowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hi­po­li­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hipolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­po­lo­gii; hip­po­log


SJP.pl


hipologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem konia do­mo­we­go, jego na­tu­rą, bu­do­wą i in­ny­mi za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z tym ko­niem; hip­po­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o koniu do­mo­wym;

Wiktionary

Hi­po­lo­gia (z gr. ἵππος = "híppos" – koń, i λόγος = "lógos" – słowo, nauka, myśl, ro­zu­mo­wa­nie) – nauka trak­tu­ją­ca o koniu do­mo­wym, jego bu­do­wie, fiz­jo­lo­gii, fi­lo­ge­ne­zie, ho­dow­li i cho­wie, obej­mu­ją­ca także hi­sto­rię ho­dow­li.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­kła­dach na wy­ści­gach kon­nych zna­jo­mość hi­po­lo­gii nie zwięk­sza szans na wy­gra­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔˈlɔɟja, AS: χʹipoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipolog m.

 przym. hipologiczny

Wiktionary


hipologiczny

przy­miot­nik od: hi­po­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z hi­po­lo­gią, do­ty­czą­cy hi­po­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: χʹipoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipologia ż., hipolog m.

Wiktionary


hipomagnezemia

nie­do­bór ma­gne­zu we krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ob­ni­żo­ne stę­że­nie ma­gne­zu we krwi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prze­bie­gu hi­po­ma­gne­ze­mii mogą wy­stą­pić za­bu­rze­nia czyn­no­ści oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go, serca i prze­wo­du po­kar­mo­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔ̃maɡnɛˈzɛ̃mʲja, AS: χʹipõmagnezẽmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hypomagnezemia

Wiktionary


hipomania

nad­mier­ne po­bu­dze­nie i pod­wyż­sze­nie na­stro­ju, wy­stę­pu­ją­ce zwła­szcza w cho­ro­bie afek­tyw­nej dwu­bie­gu­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­mi­ło­wa­nie do koni, uwiel­bia­nie koni

 (1.2) psych. za­bu­rze­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się wzmo­żo­ną ak­tyw­no­ścią

Wiktionary

Hi­po­ma­nia – jedna z po­sta­ci epi­zo­du ma­nia­kal­ne­go (obok manii z i bez ob­ja­wów psy­cho­tycz­nych), która w odróż­nie­niu od manii cha­rak­te­ry­zu­je się mniej­szym za­kłó­ce­niem funk­cjo­no­wa­nia psy­cho­spo­łecz­ne­go.

Kla­sy­fi­ka­cja ICD-10 po­da­je na­stę­pu­ją­ce róż­ni­ce w roz­poz­na­niu manii i hi­po­ma­nii:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔ̃ˈmãɲja, AS: χʹipõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przym. hipomaniakalny

Wiktionary


hipomaniakalny

stan hi­po­ma­nia­kal­ny, epi­zod hi­po­ma­nia­kal­ny - trwa­ją­ce kilka dni ła­god­ne pod­wyż­sze­nie na­stro­ju, wy­stę­pu­ją­ce w cho­ro­bie afek­tyw­nej dwu­bie­gu­no­wej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny z hi­po­ma­nią (w zna­cze­niu 1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔ̃mãɲaˈkalnɨ, AS: χʹipõmãńakalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipomania ż.

Wiktionary


hipomochlion

wy­nio­słość kost­na po­wo­du­ją­ca zwięk­sze­nie kąta dzia­ła­nia mię­śnia


SJP.pl


hiponatremia

ob­ni­żo­ny po­ziom sodu w su­ro­wi­cy krwi


SJP.pl

Hi­po­na­tre­mia – stan ob­ni­żo­ne­go po­zio­mu sodu w su­ro­wi­cy krwi. Zwy­kle de­fi­nio­wa­ny jako spa­dek stę­że­nia sodu po­ni­żej 135 mmol/l, przy nor­mie 135–145 mmol/l, spo­wo­do­wa­ny nad­mia­rem wody w ustro­ju w sto­sun­ku do ilo­ści sodu w or­ga­niz­mie. W więk­szo­ści wy­pad­ków przy­czy­ną jest zwięk­szo­ne wy­dzie­la­nie hor­mo­nu an­ty­diu­re­tycz­ne­go.

Wikipedia


hiponatremiczny

→ hi­po­na­tre­mia


SJP.pl

Patrz:

hiponatremia

hiponeuston

Hi­po­ne­u­ston – ze­spół or­ga­niz­mów zwią­za­ny ze spod­nią stro­ną błon­ki po­wierzch­nio­wej wody, część ne­u­sto­nu – or­ga­niz­mów za­sied­la­ją­cych błon­kę po­wierzch­nio­wą.

Or­ga­niz­my hi­po­ne­u­sto­no­we zwy­kle przy­cze­pio­ne są do dol­nej po­wierzch­ni błon­ki po­wierzch­nio­wej. Przy­sto­so­wa­ne są do trud­nych wa­run­ków tam pa­nu­ją­cych, czyli dużej róż­ni­cy tem­pe­ra­tur na gra­ni­cy wody i po­wie­trza, dużej ilo­ści tlenu i sub­stan­cji or­ga­nicz­nych.

Wikipedia


hiponim

słowo o węż­szym i po­drzęd­nym zna­cze­niu w sto­sun­ku do in­ne­go, np. "świerk" w sto­sun­ku do wy­ra­zu "drze­wo"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz o zna­cze­niu węż­szym od da­ne­go i po­drzęd­nym wobec niego, np. „drze­wo” w sto­sun­ku do słowa „ro­śli­na”;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈpɔ̃ɲĩm, AS: χʹipõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hiponimiczny

 rzecz. hiponimia ż.

 przysł. hiponimicznie

Wiktionary


hiponimia

re­la­cja po­drzęd­no­ści jed­ne­go wy­ra­zu wzglę­dem dru­gie­go, np. wyraz "cię­ża­rów­ka" jest w ta­kiej re­la­cji do wy­ra­zu "sa­mo­chód"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. re­la­cja mię­dzy wy­ra­zem o tre­ści bar­dzo szcze­gó­ło­wej i za­kre­sie węż­szym a wy­ra­zem o tre­ści bar­dziej ogól­nej i szer­szym za­kre­sie;

Wiktionary

Hi­po­ni­mia (gr. ὑπό, "hypo" – „po­ni­żej”; όνομα, "ónoma" – „imię”) – po­rząd­ku­ją­ca re­la­cja hie­rar­chicz­na. Za­cho­dzi mię­dzy wy­ra­zem o tre­ści bar­dzo szcze­gó­ło­wej i za­kre­sie węż­szym a wy­ra­zem o tre­ści bar­dziej ogól­nej i szer­szym za­kre­sie, tzn. po­le­ga na sto­sun­ku: po­drzęd­ność – na­drzęd­ność. Sta­no­wi ro­dzaj sy­no­ni­mii lek­sy­kal­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Se­man­tycz­na po­drzęd­ność jed­ne­go lek­se­mu wzglę­dem dru­gie­go na­zy­wa­my hi­po­ni­mią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔ̃ˈɲĩmʲja, AS: χʹipõńĩmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiponim mrz.

 przym. hiponimiczny

 przysł. hiponimicznie

Wiktionary


hiponimicznie

przy­słó­wek

 (1.1) jęz. na spo­sób hi­po­ni­micz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiponim mrz., hiponimia ż.

 przym. hiponimiczny

Wiktionary


hiponimiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z hi­po­ni­mią, do­ty­czą­cy hi­po­ni­mii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiponim mrz., hiponimia ż.

 przysł. hiponimicznie

Wiktionary


hipoplazja

wro­dzo­ne, nie­zu­peł­ne uksz­tał­to­wa­nie się tkan­ki, na­rzą­du lub ukła­du; age­nez­ja, nie­do­roz­wój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­peł­ne wyksz­tał­ce­nie się na­rzą­du lub tkan­ki

Wiktionary

Hi­po­plaz­ja (łac. "hy­po­pla­sia", z υπó, "hipo" – pod, tu: mało + πλάσις, "pla­sis" – kształ­to­wać, for­mo­wać, por. "pla­stycz­ny"), nie­do­roz­wój – typ nie­cał­ko­wi­tej mor­fo­ge­ne­zy, po­le­ga­ją­cy na zbyt sła­bym wyksz­tał­ce­niu się na­rzą­du prze­bie­ga­ją­cym ze zmniej­sze­niem ilo­ści ko­mó­rek.

Wikipedia


hipopo

zdrob­nia­le o hi­po­po­ta­mie, zwła­szcza mło­dym; hipek, hip­cio, hi­po­po­ta­mek


SJP.pl


hipopotam

nazwa dwóch ro­śli­no­żer­nych ssa­ków z ro­dzi­ny hi­po­po­ta­mów, za­miesz­ku­ją­cych Afry­kę, pro­wa­dzą­cych ziem­no­wod­ny tryb życia:
1. osią­ga­ją­cy do 4,5 m dłu­go­ści; hi­po­po­tam ni­lo­wy;
2. hi­po­po­tam kar­ło­wa­ty - osią­ga­ją­cy ok. 1,5 m dłu­go­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ssak z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych pro­wa­dzą­cy ziem­no­wod­ny tryb życia;

Wiktionary

Hi­po­po­tam ("Hip­po­po­ta­mus") – ro­dzaj ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z po­dro­dzi­ny Hip­po­po­ta­mi­nae w obrę­bie z ro­dzi­ny hi­po­po­ta­mo­wa­tych (Hip­po­po­ta­mi­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­po­po­ta­my więk­szość czasu spę­dza­ją w wo­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔˈpɔtãm, AS: χʹipopotãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipcio mzw., hipopotamowate lm nm.

 przym. hipopotamowy, hipopotami

Wiktionary


hipopotamek

zdrob­nia­le o hi­po­po­ta­mie, zwła­szcza mło­dym; hipek, hip­cio, hi­po­po


SJP.pl


hipopotami

→ hi­po­po­tam; hi­po­po­ta­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do hi­po­po­ta­ma

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy hi­po­po­ta­ma, okre­śla­ją­cy hi­po­po­ta­ma, uży­wa­ny przy hi­po­po­ta­mie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla hi­po­po­ta­ma, ma­ją­cy cechy hi­po­po­ta­ma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­śli­wy do­kład­nie obej­rzał hi­po­po­ta­mie od­cho­dy.

 (3.1) Luiza już po­drep­ta­ła na sto­łów­kę na swo­ich hi­po­po­ta­mich nóż­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipopotam mzw., hipopotamowate nmos.

Wiktionary


hipopotamiarnia

po­mie­szcze­nie do ho­dow­li i ob­ser­wa­cji życia hi­po­po­ta­mów; hi­po­po­ta­rium


SJP.pl


hipopotamica

sa­mi­ca hi­po­po­ta­ma


SJP.pl


hipopotamiątko

zdrob­nie­nie od: hi­po­po­tam; hi­po­po­ta­mek


SJP.pl


hipopotamowate

o ce­chach hi­po­po­ta­mo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hip­po­po­ta­mi­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych o ma­syw­nej bu­do­wie ciała;

Wiktionary

Hi­po­po­ta­mo­wa­te (Hip­po­po­ta­mi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du An­co­don­ta w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Atrio­dac­ty­la).

Zwie­rzę­ta te cha­rak­te­ry­zu­ją się ma­syw­ną bu­do­wą ciała, grubą, po­fał­do­wa­ną skórą pra­wie po­zba­wio­ną owło­sie­nia i grubą war­stwą pod­skór­nej tkan­ki tłu­szczo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­je hi­po­te­za, że hi­po­po­ta­mo­wa­te były przod­ka­mi wa­le­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipopotam mzw., hipcio mzw.

 przym. hipopotamowy, hipopotami

Wiktionary


hipopotamowaty

o ce­chach hi­po­po­ta­mo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


hipopotamowy

→ hi­po­po­tam; hi­po­po­ta­mi


SJP.pl


hipopotarium

po­mie­szcze­nie do ho­dow­li i ob­ser­wa­cji życia hi­po­po­ta­mów; hi­po­po­ta­miar­nia


SJP.pl


hipopresja

tech­ni­ka ćwi­czeń od­de­cho­wych i po­stu­ral­nych ma­ją­ca zmniej­szać ci­śnie­nie w jamie brzusz­nej


SJP.pl


hipopresyjny

→ hi­po­pre­sja


SJP.pl

Patrz:

hipopresja

hipoproteinemia

spa­dek po­zio­mu biał­ka we krwi; nie­do­biał­cze­nie krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zmniej­sze­nie stę­że­nia bia­łek we krwi;

Wiktionary

Hi­po­pro­te­i­ne­mia – zmniej­sze­nie stę­że­nia bia­łek (lub ich jed­nej frak­cji) we krwi. Hi­po­pro­te­i­ne­mia dzie­li się na rze­ko­mą i praw­dzi­wą.

Hi­po­pro­te­i­ne­mia rze­ko­ma wy­wo­ły­wa­na jest zmniej­sze­niem stę­że­nia ilo­ści bia­łek w oso­czu krwi i wy­stę­pu­je u cho­rych prze­wod­nio­nych.

Wikipedia


hipopus

sta­dium roz­wo­ju niek­tó­rych ga­tun­ków roz­to­czy


SJP.pl


hiporefleksja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. czę­ścio­wy zanik lub osła­bie­nie odru­chu (odru­chów)

Wiktionary


hiposmia

zmniej­szo­na zdol­ność do wy­czu­wa­nia za­pa­chów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zmniej­szo­na zdol­ność do wy­czu­wa­nia za­pa­chów;

Wiktionary

Hi­pos­mia – zmniej­szo­na zdol­ność do wy­czu­wa­nia za­pa­chów. Po­wią­za­nym sta­nem jest anos­mia, w któ­rym węch jest znie­sio­ny. Może ją po­wo­do­wać wiele cho­rób, m.in. aler­gicz­ny nie­żyt nosa, na­ra­że­nie na dzia­ła­nie tok­syn, cho­ro­by au­to­im­mu­no­lo­gicz­ne, uraz głowy, ze­spół Downa, cho­ro­ba Alz­he­i­me­ra, schi­zo­fre­nia i stward­nie­nie roz­sia­ne. Hi­pos­mia jest rów­nież czę­stym (około 90%) oraz wczes­nym ob­ja­wem cho­ro­by Par­kin­so­na. Może pro­wa­dzić do nad­mier­ne­go do­da­wa­nia soli do po­traw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z po­ten­cjal­nych ob­ja­wów COVIDu jest hi­pos­mia lub wręcz anos­mia.

Wiktionary


hiposomnia

Hi­po­som­nia – ob­ni­żo­na po­trze­ba snu. Objaw m.in. za­bu­rzeń de­pre­syj­nych i ze­spo­łu zam­knię­cia.

Wikipedia


hipostatyczny

1. w bio­lo­gii: gen hi­po­sta­tycz­ny - gen nie ob­ja­wia­ją­cy się w dzia­ła­niu w wy­ni­ku zdo­mi­no­wa­nia przez dzia­ła­nie in­ne­go genu (epi­sta­tycz­ne­go) o po­dob­nej funk­cji;
2. w re­li­gioz­naw­stwie: unia hi­po­sta­tycz­na - kon­cep­cja pod­wój­nej, bo­skiej i ludz­kiej jed­no­cze­śnie, na­tu­ry Chry­stu­sa; zjed­no­cze­nie hi­po­sta­tycz­ne;
3. w me­dy­cy­nie: hi­po­sta­tycz­ne za­pa­le­nie płuc - cho­ro­ba spo­wo­do­wa­na za­le­ga­niem nie­dot­le­nio­nej krwi w płu­cach; za­sto­i­no­we za­pa­le­nie płuc


SJP.pl


hipostaza

1. uprzed­mio­to­wie­nie; przy­pi­sy­wa­nie re­al­ne­go bytu ab­strak­tom: sta­nom, ce­chom, zda­rze­niom;
2. w te­o­lo­gii: ter­min uży­wa­ny na oz­na­cze­nie trzech osób bo­skich jako odręb­nych po­sta­ci;
3. za­trzy­ma­nie lub zwol­nie­nie prze­pły­wu krwi w żyle; za­stój


SJP.pl

Hi­po­sta­za – ter­min wy­wo­dzą­cy się od grec­kie­go "hy­pó­sta­sis" (ὑπόστᾰσις) – "pod­sta­wa, czyli to co pod spo­dem". W fi­lo­zo­fii Plo­ty­na jest to byt wy­e­ma­no­wa­ny z Ab­so­lu­tu. Fi­lo­zo­fia chrze­ści­jań­ska prze­ję­ła ten ter­min; oz­na­cza ona tutaj każdą z trzech Osób Trój­cy Świę­tej poj­mo­wa­ną jako różny od po­zo­sta­łych pod­mio­tów.

Wikipedia


hipostazować

two­rzyć hi­po­sta­zy, przy­pi­sy­wać re­al­ne ist­nie­nie ab­strak­cjom


SJP.pl


hipostyl

sala ko­lum­no­wa; hy­po­styl


SJP.pl


hipotaksa

po­drzęd­ność jed­ne­go zda­nia w sto­sun­ku do in­ne­go


SJP.pl

Hi­po­tak­sa – po­łą­cze­nie zdań re­la­cją po­drzęd­ną (w prze­ci­wień­stwie do pa­ra­tak­sy). W zda­niu z hi­po­tak­są ist­nie­ją dwie czę­ści skła­do­we: na­drzęd­nik i po­drzęd­nik. Jest prze­ci­wień­stwem pa­ra­tak­sy. Użyta w tek­ście świad­czy (zaz­wy­czaj) o „li­te­rac­ko­ści” tek­stu lub o po­ten­cja­le in­te­lek­tu­al­nym mó­wią­ce­go. Jest cha­rak­te­ry­stycz­na dla stylu pi­sa­ne­go i li­te­ra­tu­ry.

Wikipedia


hipotaktyczny

→ hi­po­tak­sa


SJP.pl

Patrz:

hipotaksa

hipoteczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hi­po­te­ką, do­ty­czą­cy hi­po­te­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipoteka ż., hipotekariusz m., hipotekariuszka ż., hipotekacja ż., hipotekowanie n., zahipotekowanie n.

 czas. hipotekować ndk., zahipotekować dk.

Wiktionary


hipoteka

1. za­bez­pie­cze­nie fi­nan­so­we udzie­lo­ne wie­rzy­cie­lo­wi przez wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści wpi­sa­nej do ksiąg wie­czy­stych;
2. część księ­gi wie­czy­stej, w któ­rej po­da­ne są prawa wła­ści­cie­li i ob­cią­że­nia;
3. pot.: stan nie­ru­cho­mo­ści ob­cią­żo­nej dłu­ga­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ro­dzaj za­bez­pie­cze­nia długu po­przez umoż­li­wie­nie wie­rzy­cie­lo­wi odzy­ska­nie go z nie­ru­cho­mo­ści, któ­rej to za­bez­pie­cze­nie do­ty­czy;

 (1.2) adm. in­sty­tu­cja, biuro, ar­chi­wum spraw i akt hi­po­tecz­nych

Wiktionary

Hi­po­te­ka (z ὑποθήκη) – ogra­ni­czo­ne prawo rze­czo­we usta­na­wia­ne na rze­czach (w Pol­sce wy­łącz­nie na nie­ru­cho­mo­ściach i stat­kach mor­skich wpi­sa­nych do re­je­stru okrę­to­we­go) oraz na wy­bra­nych pra­wach (włas­no­ścio­we spół­dziel­cze prawo do lo­ka­lu, wie­rzy­tel­ność za­bez­pie­czo­na hi­po­tecz­nie), słu­żą­ce za­bez­pie­cze­niu wie­rzy­tel­no­ści wy­ni­ka­ją­cej z oz­na­czo­ne­go sto­sun­ku praw­ne­go (zwy­kle kre­dy­tu hi­po­tecz­ne­go), na mocy któ­re­go wie­rzy­ciel może do­cho­dzić za­spo­ko­je­nia z nie­ru­cho­mo­ści, z pier­wszeń­stwem przed wie­rzy­cie­la­mi oso­bi­sty­mi każ­do­czes­ne­go wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie warto ku­po­wać miesz­ka­nia, na któ­rym już ciąży hi­po­te­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔˈtɛka, AS: χʹipoteka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipotekariusz m., hipotekariuszka ż., hipotekacja ż., hipotekowanie n., zahipotekowanie n.

 czas. hipotekować ndk., zahipotekować dk.

 przym. hipoteczny

Wiktionary


hipoteko

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) W. lp. od hi­po­te­ka

Wiktionary


hipotensja

ob­ni­że­nie ci­śnie­nia krwi po­ni­żej normy, po­łą­czo­ny zwy­kle z od­czu­wa­niem znu­że­nia, skłon­no­ścią do omd­leń, za­wro­tów głowy; hi­po­to­nia, pod­ci­śnie­nie, nie­do­ci­śnie­nie tęt­ni­cze


SJP.pl

Hi­po­ten­sja (nie­do­ci­śnie­nie), rów­nież hi­po­to­nia – ob­ni­że­nie ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go po­ni­żej 90/50 mm Hg lub 100/60 mm Hg. Pro­blem do­ty­czy około 15% spo­łe­czeń­stwa.

Wikipedia


hipotensyjny

ob­ni­ża­ją­cy ci­śnie­nie krwi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. ob­ni­ża­ją­cy ci­śnie­nie krwi

Wiktionary


hipoterapeuta

te­ra­pe­u­ta le­czą­cy z po­mo­cą koni


SJP.pl


hipoterapeutka

te­ra­pe­ut­ka le­czą­ca z po­mo­cą koni


SJP.pl


hipoterapeutyczny

→ hi­po­te­ra­pia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z hi­po­te­ra­pią, do­ty­czą­cy hi­po­te­ra­pii

Wiktionary

Patrz:

hipoterapia

Powiązane:

 rzecz. hipoterapia ż.

Wiktionary


hipoterapia

re­ha­bi­li­ta­cja psy­cho­ru­cho­wa z wy­ko­rzy­sta­niem koni; hip­po­te­ra­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. forma re­ha­bi­li­ta­cji z wy­ko­rzy­sta­niem konia;

Wiktionary

Hi­po­te­ra­pia (od gr. ἵππος "hip­pos" „koń”, θεραπεία "therapeía" „te­ra­pia”) – me­to­da re­ha­bi­li­ta­cji ru­cho­wej na bazie ne­u­ro­fiz­jo­lo­gii, pro­wa­dzo­na przy udzia­le konia. Jest jedną z wielu form re­ha­bi­li­ta­cji wie­lo­pro­fi­lo­wej (psy­cho-ru­cho­wej), od­dzia­łu­ją­cej jed­no­cze­śnie psy­cho-mo­to­rycz­nie, psy­cho­ru­cho­wo, sen­so­rycz­nie, psy­chicz­nie i spo­łecz­nie. Sto­so­wa­na jest w róż­nym wieku za­rów­no u dzie­ci jak u mło­dzie­ży czy do­ro­słych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ro­bi­li­śmy 486 zło­tych i 90 gro­szy, a prze­ka­za­ne przez nas pie­nią­dze przy­czy­ni­ły się do wy­ku­pie­nia ko­lej­ne­go konia, który tra­fił do oś­rod­ka hi­po­te­ra­pii.

 (1.1) Oprócz dzie­ci uczę­szcza­ją­cych na hi­po­te­ra­pię, z jazdy kon­nej ko­rzy­sta­ją też osoby pry­wat­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipoterapeuta m., hipoterapeutka ż.

 przym. hipoterapeutyczny

Wiktionary


hipotermia

1. stan ob­ni­że­nia tem­pe­ra­tu­ry ciała or­ga­niz­mu sta­ło­ciepl­ne­go;
2. ozię­bie­nie ciała pa­cjen­ta w celu spo­wol­nie­nia pro­ce­sów prze­mia­ny ma­te­rii sto­so­wa­ne np. przy niek­tó­rych ope­ra­cjach; sztucz­ne ozię­bie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan cho­ro­bo­wy utra­ty cie­pło­ty ciała i za­ni­ku funk­cji ży­cio­wych;

Wiktionary

Hi­po­ter­mia – ob­ni­że­nie tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej or­ga­niz­mów sta­ło­ciepl­nych po­ni­żej nor­mal­ne­go za­kre­su jej zmian.

Z ener­ge­tycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia, pod­czas ob­ni­ża­nia tem­pe­ra­tu­ry ciała bi­lans ciepl­ny jest ujem­ny, ilość cie­pła wyt­wa­rza­ne­go w wy­ni­ku prze­mian me­ta­bo­licz­nych jest mniej­sza niż ilość cie­pła tra­co­ne­go przez or­ga­nizm. Stan taki może wy­stą­pić w wy­ni­ku dzia­ła­nia:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔˈtɛrmʲja, AS: χʹipotermʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hipotermiczny

 przysł. hipotermicznie

Wiktionary


hipotermiczny

→ hi­po­ter­mia


SJP.pl

Patrz:

hipotermia

hipotetycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) two­rząc hi­po­te­zę; w spo­sób dom­nie­ma­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz­my, że hi­po­te­tycz­nie po­tra­fi­my ko­chać wszyst­kich ludzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipotetyczność ż., hipoteza ż., hipotezyjność ż.

 przym. hipotetyczny, hipotezyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przypuszczalnie, teoretycznie

Wiktionary


hipotetyczność

→ hi­po­te­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

hipotetyczny

hipotetyczny

1. opar­ty na hi­po­te­zie; praw­do­po­dob­ny; przy­pu­szczal­ny;
2. sąd hi­po­te­tycz­ny - sąd wy­ra­żo­ny przez zda­nia wa­run­ko­we rze­czy­wi­ste


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opar­ty na praw­do­po­do­bień­stwie, wy­ma­ga­ją­cy spraw­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brak ko­re­la­cji ter­mi­no­lo­gicz­nej po­zba­wia ba­da­czy moż­no­ści skon­tro­lo­wa­nia wnio­sków, uz­na­ją­cych sło­wiań­skość tego lub in­ne­go ludu, wy­mie­nio­ne­go przez He­ro­do­ta. Ta oko­licz­ność spra­wia, że wszyst­kie wnio­ski o Sło­wia­nach, opar­te na re­la­cjach tego hi­sto­ry­ka grec­kie­go noszą ze swej na­tu­ry cha­rak­ter hi­po­te­tycz­ny (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipoteza ż., hipotetyczność ż.

 przysł. hipotetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przypuszczalny, domniemany

Wiktionary


hipotetyzm

po­gląd w me­to­do­lo­gii nauk em­pi­rycz­nych za­kła­da­ją­cy m.in., że roz­wój wie­dzy po­le­ga na sta­wia­niu hi­po­tez; de­duk­cjo­nizm


SJP.pl

Hi­po­te­tyzm – spo­sób uza­sad­nia­nia twier­dzeń w na­u­kach em­pi­rycz­nych

Nazwy "hi­po­te­tyzm" używa się rów­nież dla oz­na­cze­nia hi­po­te­tycz­ne­go fal­sy­fi­ka­cjo­niz­mu i wy­ra­fi­no­wa­ne­go fal­sy­fi­ka­cjo­niz­mu.

Wikipedia


hipotetyzować

for­mu­ło­wać wiele hi­po­tez; gdy­bać


SJP.pl


hipoteza

1. przy­pu­szcze­nie, do­mysł, dom­nie­ma­nie;
2. za­ło­że­nie ma­ją­ce na celu ob­ja­śnie­nie ja­kie­goś zja­wi­ska, wy­ma­ga­ją­ce spraw­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­pot­wier­dzo­ny kon­strukt my­ślo­wy wy­ja­śnia­ją­cy dane za­gad­nie­nie;

Wiktionary

Hi­po­te­za (gr. ὑπόθεσις "hy­pót­he­sis" – przy­pu­szcze­nie) – zda­nie, które pod­le­ga kon­fir­ma­cji lub fal­sy­fi­ka­cji. Stwier­dza spo­dzie­wa­ną re­la­cję mię­dzy ja­ki­miś zja­wi­ska­mi, sta­no­wi pro­po­zy­cję twier­dze­nia na­u­ko­we­go, które za­kła­da moż­li­wą lub ocze­ki­wa­ną w danym kon­tek­ście sy­tu­a­cyj­nym na­tu­rę związ­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­cent ośmie­szył się opu­bli­ko­wa­niem hi­po­te­zy, któ­rej fał­szu po­tra­fi do­wieść każdy stu­dent fi­zy­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲipɔˈtɛza, AS: χʹipoteza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipotetyczność ż.

 przym. hipotetyczny

 przysł. hipotetycznie

Wiktionary


hipotonia

1. ob­ni­że­nie ci­śnie­nia krwi po­ni­żej normy, po­łą­czo­ny zwy­kle z od­czu­wa­niem znu­że­nia, skłon­no­ścią do omd­leń, za­wro­tów głowy; hi­po­ten­sja, pod­ci­śnie­nie, nie­do­ci­śnie­nie tęt­ni­cze;
2. zmniej­sze­nie na­pię­cia mię­śni szkie­le­to­wych


SJP.pl

Hi­po­to­nia (łac. "hy­po­to­nia"), hi­po­to­nia mię­śnio­wa – ob­ni­że­nie to­nicz­ne­go na­pię­cia mię­śnio­we­go, spo­wo­do­wa­ne zaz­wy­czaj usz­ko­dze­niem ob­wo­do­we­go ukła­du ner­wo­we­go, cho­ro­ba­mi mię­śni lub za­bu­rze­nia­mi me­ta­bo­licz­ny­mi. Nazwą tą okre­śla się też hi­po­ten­sję bę­dą­cą skut­kiem hi­po­to­nii mię­śniów­ki na­czyń.

Wikipedia


hipotoniczny

ma­ją­cy niż­sze stę­że­nie niż inna sub­stan­cja (np. rozt­wór)


SJP.pl


hipotonik

osoba cier­pią­ca na hi­po­to­nię


SJP.pl


hipotrepsja

stan nie­do­ży­wie­nia u nie­mow­ląt, mo­gą­cy się roz­wi­nąć w wy­ni­ku nie­pra­wi­dło­we­go kar­mie­nia, za­nied­bań pie­lę­gna­cyj­nych, przew­le­kłych lub na­wra­ca­ją­cych za­ka­żeń prze­wo­du po­kar­mo­we­go, ukła­du mo­czo­we­go, skóry


SJP.pl


hipotrochoida

krzy­wa pła­ska, jaką za­kre­śla punkt le­żą­cy na pro­mie­niu okrę­gu to­czą­ce­go się bez śliz­ga­nia po wew­nętrz­nej stro­nie in­ne­go okrę­gu


SJP.pl

Hi­po­tro­cho­i­da – krzy­wa za­kre­ślo­na przez punkt le­żą­cy w sta­łej od­le­gło­ści od środ­ka koła to­czą­ce­go się po wew­nętrz­nej stro­nie nie­ru­cho­me­go okrę­gu.

Wikipedia


hipotrofia

wada roz­wo­jo­wa po­le­ga­ją­ca na nie­do­bo­rze masy da­ne­go na­rzą­du


SJP.pl


hipotroficzny

→ hi­po­tro­fia


SJP.pl

Patrz:

hipotrofia

hipotypoza

hy­po­ty­po­za;
1. za­bieg nie­spo­dzie­wa­nie ob­ja­śnia­ją­cy oma­wia­ną spra­wę, np. przez przej­ście z czasu przesz­łe­go na te­raź­niej­szy;
2. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na obra­zo­wym, żywym przed­sta­wie­niu cze­goś


SJP.pl


hipotyreoza

nie­do­czyn­ność tar­czy­cy


SJP.pl


hipowentylacja

nie­do­sta­tecz­ne do­star­cze­nie tlenu do or­ga­niz­mu w wy­ni­ku ob­ni­żo­nej ilo­ści od­de­chów na mi­nu­tę, wy­stę­pu­je w niek­tó­rych scho­rze­niach


SJP.pl


hipowitaminoza

ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­nych zbyt małą ilo­ścią wi­ta­min w or­ga­niz­mie; awi­ta­mi­no­za


SJP.pl

Hi­po­wi­ta­mi­no­za – ze­spół ob­ja­wów wy­wo­ła­nych zbyt małą ilo­ścią jed­nej lub kilku wi­ta­min w or­ga­niz­mie. Wy­stę­pu­je na sku­tek nie­do­bo­ru wi­ta­min w die­cie (hi­po­wi­ta­mi­no­za pier­wot­na) lub w efek­cie upo­śle­dze­nia wchła­nia­nia wi­ta­min z po­kar­mu, dzia­ła­nia leków albo zwięk­szo­ne­go za­po­trze­bo­wa­nia w prze­bie­gu cho­rób lub w cza­sie ciąży (hi­po­wi­ta­mi­no­za wtór­na).

Wikipedia


hipowolemia

stan, w któ­rym w ło­ży­sku na­czy­nio­wym znaj­du­je się zbyt mała ilość krwi


SJP.pl

Hi­po­wo­le­mia (łac. "hy­po­vo­la­e­mia") – stan, w któ­rym w ło­ży­sku na­czy­nio­wym znaj­du­je się zbyt mała ilość płynu (krwi) do jego ob­ję­to­ści, tym samym nie za­pew­nia wy­star­cza­ją­cych wa­run­ków do funk­cjo­no­wa­nia ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go.

Sto­pień wy­peł­nie­nia na­czyń naj­bar­dziej od­bi­ja się na po­wro­cie żyl­nym a tym samym na moż­li­wo­ści na­peł­nia­nia pra­wej ko­mo­ry okre­śla­nej przez ob­cią­że­nie wstęp­ne pra­wej ko­mo­ry (lub ci­śnie­nie na­peł­nia­nia pra­wej ko­mo­ry).

Wikipedia


hipowolemiczny

→ hi­po­wo­le­mia


SJP.pl

Patrz:

hipowolemia

hipparch

Hi­parch, Hip­par­chos;
1. tyran ateń­ski, młod­szy brat Hip­pia­sza (zmarł 514 p.n.e.);
2. grec­ki astro­nom po­cho­dzą­cy z Bi­ty­nii (190 p.n.e. - 120 p.n.e.)


SJP.pl


hipparchos

Hip­parch, Hi­parch;
1. tyran ateń­ski, młod­szy brat Hip­pia­sza (zmarł 514 p.n.e.);
2. grec­ki astro­nom po­cho­dzą­cy z Bi­ty­nii (190 p.n.e. - 120 p.n.e.)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hip­par­chos z Aten – syn Pi­zy­stra­ta, tyran ateń­ski
  • Hip­par­chos z Nikei – (190 p.n.e. - 120 p.n.e.) ma­te­ma­tyk, ge­o­graf i astro­nom grec­ki
  • Hip­par­chos z Ere­trii – tyran Ere­trii
  • Hip­par­cos

Wikipedia


hipparion

hi­pa­rion; wy­mar­ły koń wiel­ko­ści kuca, koń­czy­ny 3-pal­cza­ste; po­ja­wił się w plio­ce­nie w Ame­ry­ce Pn.; przy­wę­dro­wał do Eu­raz­ji i Afry­ki; wy­marł w plej­sto­ce­nie


SJP.pl

Hip­pa­rion (z grec­kie­go hip­pa­rion – konik) – wy­mar­ły ro­dzaj nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych, ży­ją­cy od mio­ce­nu do plej­sto­ce­nu. Za­sied­lał Ame­ry­kę Pół­noc­ną, Eu­raz­ję i Afry­kę.

Wikipedia


hippiasz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hip­piasz z Elidy – so­fi­sta
  • Hip­piasz z Aten – syn Pi­zy­stra­ta, tyran ateń­ski

Wikipedia


hippiczny

do­ty­czą­cy hip­pi­ki - jeź­dziect­wa, zwią­za­ny z hip­pi­ką (np. te­ra­pia hip­picz­na, kon­kurs hip­picz­ny); hi­picz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­pi­ką, do­ty­czą­cy hip­pi­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czę­ła opo­wia­dać o swoim tre­nin­gu do je­sien­nych kon­kur­sów hip­picz­nych, w któ­rych na­pew­no zdo­bę­dzie pier­wsze miej­sce, je­że­li oj­ciec poz­wo­li jej sta­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hippika ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeździecki; war. hipiczny

Wiktionary


hippie

[czy­taj: hipi] hipis; hip­pis;
1. przed­sta­wi­ciel ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: osoba ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. hipis.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipis mos.

Wiktionary


hippiesowski

→ hip­pie; hi­pi­sow­ski, hip­pi­sow­ski


SJP.pl


hippika

jazda konna, sport konny; hi­pi­ka, jeź­dziect­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu kon­ne­go z wy­jąt­kiem wy­ści­gów kon­nych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hippiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeździectwo; war. rzad. hipika

Wiktionary


hippis

hipis; hip­pie;
1. przed­sta­wi­ciel ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: osoba ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. hipis.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hip­pi­si sie­dzie­li na ulicy i śpie­wa­li pro­test songi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲipʲis, AS: χʹipʹis

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hippisowski, hipisowski

 rzecz. hipis mos.

:: fż. hippiska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziecko kwiat

Wiktionary


hippisiara

1. po­tocz­nie: przed­sta­wi­ciel­ka pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­żo­we­go; hip­pi­ska;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta, przy­po­mi­na­ją­ca swym za­nied­ba­nym wy­glą­dem, dłu­gi­mi wło­sa­mi, stro­jem przed­sta­wi­ciel­kę dzie­ci kwia­tów


SJP.pl


hippisizm

ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; hi­pizm, hip­pizm, hi­pi­sizm, ruch hip­pi­sow­ski


SJP.pl


hippiska

[czy­taj: hi­pi­ska] hi­pi­ska;
1. przed­sta­wi­ciel­ka ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel­ka tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


SJP.pl


hippisowski

→ hip­pis; hi­pi­sow­ski, hip­pie­sow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) so­cjol. zwią­za­ny z hip­pi­sa­mi i ich sub­kul­tu­rą

 (1.2) na­wią­zu­ją­cy ko­lo­ry­sty­ką, sty­lem do hip­pi­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hippis mos., hipis mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) hipisowski

Wiktionary


hippizm

ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; hi­pizm, hi­pi­sizm, hip­pi­sizm, ruch hip­pi­sow­ski


SJP.pl


hippodamejski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z, do­ty­czą­cy lub bę­dą­cy au­tor­stwa Hip­po­da­mo­sa z Mi­le­tu

Wiktionary


hippokamp

w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej: pół koń, pół ryba z parą koń­skich nóg


SJP.pl


hippokrene

prze­no­śnie: sym­bol natch­nie­nia po­e­tyc­kie­go; hi­po­kre­ne


SJP.pl


hippolita

Hip­po­li­ta (także Hip­po­ly­ta; gr. Ἱππολύτη Hippolýtē, łac. Hip­po­ly­te) – mi­tycz­na kró­lo­wa Ama­zo­nek. Córka boga wojny, Aresa i Otre­re. Sio­stra Pen­te­zy­lei, An­tio­py i Me­la­nip­py.

Wikipedia


hippolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hip­po­lo­gii; hi­po­log


SJP.pl


hippologia

nauka o koniu do­mo­wym, obej­mu­ją­ca: ana­to­mię, fiz­jo­lo­gię, ewo­lu­cję, fi­lo­ge­ne­zę, chów i ho­dow­lę oraz or­ga­ni­za­cję i hi­sto­rię ho­dow­li koni; hi­po­lo­gia


SJP.pl


hippona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Al­gie­rii, nie­da­le­ko obec­ne­go mia­sta An­na­ba;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 396 roku umarł bi­skup Hip­po­ny Wa­le­riusz, a Au­gu­styn zo­stał obra­ny jego na­stęp­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hippoński

Wiktionary


hipponaks

Hip­po­naks ( Ἱππῶναξ; fl. 540–537 p.n.e.) – grec­ki poeta po­cho­dzą­cy z Efezu, twóca jam­bów. Zo­stał wy­gna­ny z ro­dzin­ne­go mia­sta, po czym osiadł w miej­sco­wo­śći Kla­zo­me­naj. Mimo po­pu­lar­no­ści, którą się cie­szył za życia, więk­szość jego dzieł nie przetr­wa­ła do cza­sów współ­czes­nych.

Wikipedia


hippoterapia

re­ha­bi­li­ta­cja psy­cho­ru­cho­wa z wy­ko­rzy­sta­niem koni; hi­po­te­ra­pia


SJP.pl


hippoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Hip­po­ny, zwią­za­ny z Hip­po­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hippona ż.

Wiktionary


hippurites

ko­pal­ny małż o asy­me­trycz­nej musz­li, ży­ją­cy gro­mad­nie w cie­płych mo­rzach w okre­sie gór­nej kredy; hi­pu­ryt


SJP.pl


hipselozaur

ro­dzaj czwo­ro­noż­ne­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ty­ta­no­za­u­rów


SJP.pl

Hyp­se­lo­za­ur ("Hyp­se­lo­sa­u­rus pri­scus") – czwo­ro­noż­ny, ro­śli­no­żer­ny za­u­ro­pod z ro­dzi­ny ty­ta­no­za­u­rów (Ti­ta­no­sa­u­ri­dae). Za­u­ro­pod spo­krew­nio­ny z sal­ta­za­u­rem.

Wikipedia


hipsograf

mier­nik po­zio­mu z urzą­dze­niem do sa­mo­czyn­ne­go za­pi­su po­zio­mu w funk­cji czę­stot­li­wo­ści; po­zio­mo­pis


SJP.pl


hipsografia

obra­zo­wa­nie uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu ze wzglę­du na jego wy­so­ko­ści bezwz­ględ­ne i względ­ne


SJP.pl


hipsograficzny

zwią­za­ny z hip­so­gra­fem


SJP.pl


hipsometr

Hip­so­metr (ter­mo­ba­ro­graf) – przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia, wy­ko­rzy­stu­je on za­leż­ność tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody od ci­śnie­nia. Przy­rząd skła­da się z na­czy­nia, w któ­rym wrze woda de­sty­lo­wa­na, oraz ter­mo­me­tru mie­rzą­ce­go tem­pe­ra­tu­rę pary pow­sta­ją­cej w wy­ni­ku wrze­nia. Po­miar tem­pe­ra­tu­ry pary umoż­li­wia wyz­na­cze­nie tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody z do­kład­no­ścią do 0,05 K, a bez­poś­red­nie za­nu­rze­nie ter­mo­me­tru we wrzą­cej wo­dzie z do­kład­no­ścią 0,1 K

Wikipedia


hipsometria

opis uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu ze wzglę­du na jego wy­so­ko­ści bezwz­ględ­ne i względ­ne


SJP.pl

Hip­so­me­tria – dział ge­o­dez­ji zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi wy­so­ko­ści te­re­nu ponad pe­wien usta­lo­ny po­ziom (naj­czę­ściej morza) i przed­sta­wia­niem wy­ni­ków w po­sta­ci map, wy­kre­sów, pro­fi­lów lub mo­de­li.

Jedną z naj­bar­dziej zna­nych metod ana­li­tycz­nych w hip­so­me­trii jest krzy­wa hip­so­gra­ficz­na, sta­no­wią­ca wy­kres funk­cyj­ny, na któ­re­go jed­nej osi (pio­no­wej) zaz­na­czo­na jest skala wy­so­ko­ści bezwz­ględ­nych, a dru­giej (osi po­zio­mej) skala pól, jakie zaj­mu­ją po­wierzch­nie o okre­ślo­nych wy­so­ko­ściach.

Wikipedia


hipsometryczny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy hip­so­me­trię, przed­sta­wia­ją­cy wy­so­kość po­szcze­gól­nych miejsc


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­so­me­trią, do­ty­czą­cy hip­so­me­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipsometria ż., hipsometr mrz.

Wiktionary


hipsoskop

mier­nik po­zio­mu z lampą oscy­lo­sko­po­wą do bez­poś­red­niej ob­ser­wa­cji za­leż­no­ści po­zio­mu sy­gna­łu od czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl


hipsotermometr

przy­rząd do wyz­na­cza­nia wy­so­ko­ści da­ne­go punk­tu nad po­zio­mem morza na pod­sta­wie tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody w danym punk­cie; ter­mo­ba­ro­metr


SJP.pl

Hip­so­ter­mo­metr, ter­mo­ba­ro­metr – ro­dzaj przy­rzę­du po­mia­ro­we­go, który służy do wyz­na­cze­nia wy­so­ko­ści da­ne­go punk­tu n.p.m. w spraw­dza­nym w danej chwi­li przed­mio­cie. Wyz­na­czo­na wy­so­kość jest za­wsze okre­ślo­na na pod­sta­wie po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody w danym punk­cie po­mia­ro­wym przed­mio­tu.

Wikipedia


hipster

hep­ster, hip­sters;
1. osoba pod­kre­śla­ją­ca swoją ory­gi­nal­ność i in­dy­wi­du­al­ność nie­ty­po­wym ubio­rem oraz za­in­te­re­so­wa­niem sztu­ką al­ter­na­tyw­ną;
2. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry miej­skiej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, po­wią­za­nej z fa­scy­na­cją kul­tu­rą mu­rzyń­ską i jaz­zem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry miej­skiej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, zwią­za­nej z fa­scy­na­cją kul­tu­rą mu­rzyń­ską, eg­zo­tycz­ny­mi re­li­gia­mi i jaz­zem;

 (1.2) osoba, która ak­cen­tu­je swoją ory­gi­nal­ność i nie­za­leż­ność wobec głów­ne­go nurtu kul­tu­ry ma­so­wej, odrzu­ca więk­szość ról i ak­tyw­no­ści spo­łecz­nych, a jed­no­cze­śnie sno­bu­je się na rze­czy modne;

Wiktionary

Hip­ster – przed­sta­wi­ciel współ­czes­nej sub­kul­tu­ry, funk­cjo­nu­ją­cej za­rów­no wśród na­sto­lat­ków, jak i ludzi po 20. i 30. roku życia i star­szych. Wyz­nacz­ni­kiem stylu hip­ste­rów jest de­kla­ro­wa­na nie­za­leż­ność wobec głów­ne­go nurtu kul­tu­ry ma­so­wej (tzw. ma­in­stre­a­mu) i iro­nicz­ny sto­su­nek do niego oraz ak­cen­to­wa­nie swo­jej ory­gi­nal­no­ści i in­dy­wi­du­al­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Adam nie jest ta­jem­ni­czy, to zwy­kły hip­ster, niby za­wsze w super dżin­sach i wy­per­fu­mo­wa­ny, ale jak­byś po­skro­bał, to wyj­dzie wio­cha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲipstɛr, AS: χʹipster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. hipsterka ż.

 przym. hipsterski

Wiktionary


hipsterka

→ hip­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: hip­ster

Wiktionary

Patrz:

hipster

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. hipster m.

 przym. hipsterski

Wiktionary


hipsters

hep­ster, hip­ster; rzad­ko:
1. osoba pod­kre­śla­ją­ca swoją ory­gi­nal­ność i in­dy­wi­du­al­ność nie­ty­po­wym ubio­rem oraz za­in­te­re­so­wa­niem sztu­ką al­ter­na­tyw­ną;
2. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry miej­skiej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, po­wią­za­nej z fa­scy­na­cją kul­tu­rą mu­rzyń­ską i jaz­zem


SJP.pl


hipsterski

→ hip­ster


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­ste­rem lub hip­ster­ką, od­no­szą­cy się do hip­ste­ra lub hip­ster­ki

Wiktionary

Patrz:

hipster

Przykłady

 (1.1) W tym skle­pie sprze­da­ją same hip­ster­skie ga­dże­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipster m., hipsterka ż.

Wiktionary


hipsterskość

→ hip­ster­ski


SJP.pl

Patrz:

hipsterski

hipsterstwo

pod­kre­śla­nie swo­jej ory­gi­nal­no­ści i in­dy­wi­du­al­no­ści nie­ty­po­wym ubio­rem, za­cho­wa­niem oraz za­in­te­re­so­wa­niem sztu­ką al­ter­na­tyw­ną; hip­ste­ryzm


SJP.pl


hipsteryzm

pod­kre­śla­nie swo­jej ory­gi­nal­no­ści i in­dy­wi­du­al­no­ści nie­ty­po­wym ubio­rem, za­cho­wa­niem oraz za­in­te­re­so­wa­niem sztu­ką al­ter­na­tyw­ną; hip­ster­stwo


SJP.pl


hipsylofodon

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du ce­ra­po­dów; hip­sy­lo­fo­dont


SJP.pl

Hip­sy­lo­fo­don ("Hyp­si­lop­ho­don") - ro­dzaj nie­du­że­go wy­mar­łe­go ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z ro­dzi­ny hip­sy­lo­fo­don­tów, ży­ją­ce­go we wczes­nej kre­dzie. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no na te­re­nie Wiel­kiej Bry­ta­nii, Por­tu­ga­lii i Hisz­pa­nii. Nazwa "Hyp­si­lop­ho­don" oz­na­cza po ła­ci­nie "ząb leg­wa­ny".

Wikipedia


hipsylofodont

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du ce­ra­po­dów; hip­sy­lo­fo­don


SJP.pl


hipsylofodonty

ro­dzi­na di­no­za­u­rów z po­drzę­du ce­ra­po­dów; hip­sy­lo­fo­do­ny


SJP.pl

Hip­sy­lo­fo­don­ty (Hyp­si­lop­ho­don­ti­dae) były nie­wiel­ki­mi (ok. 1–2 m), przy­sto­so­wa­ny­mi do szyb­kie­go biegu, dwu­noż­ny­mi zwie­rzę­ta­mi. Znane z te­re­nów obu Ame­ryk, Azji, Au­stra­lii od środ­ko­wej jury do póź­nej kredy. po­cząt­ko­wo hyp­si­lo­fo­don­ty trak­to­wa­no jako grupę na­tu­ral­ną, jed­nak no­wsze ba­da­nia do­wo­dzą ich pa­ra­fi­le­tycz­no­ści.

Wikipedia


hipsylofodony

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du ce­ra­po­dów; hip­sy­lo­fo­dont


SJP.pl


hipurowy

kwas hi­pu­ro­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z ami­nok­wa­sów


SJP.pl


hipuryt

ko­pal­ny małż o asy­me­trycz­nej musz­li, ży­ją­cy gro­mad­nie w cie­płych mo­rzach w okre­sie gór­nej kredy; hip­pu­ri­tes


SJP.pl


hipurytowy

przy­miot­nik od: hi­pu­ryt


SJP.pl


hiragana

jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana;

Wiktionary

Hi­ra­ga­na (jap. ひらがな, ヒラガナ, 平仮名) – jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana. Dru­gim z nich jest ka­ta­ka­na. Każ­de­mu zna­ko­wi hi­ra­ga­ny od­po­wia­da znak ka­ta­ka­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poz­na­łem już wszyst­kie znaki hi­ra­ga­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲiraˈɡãna, AS: χʹiragãna

Wiktionary


hirakoterium

wy­mar­ły ssak nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­ny; eo­hip­pus


SJP.pl


hiram

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hiram I, król Tyru
  • Hiram Abiff – bu­dow­ni­czy świą­ty­ni Sa­lo­mo­na z le­gen­dy wol­no­mu­lar­skiej
  • Hiram – imię mę­skie po­cho­dze­nia he­braj­skie­go
  • Hiram – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Pa­ul­ding
  • Hiram – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford
  • Hiram – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Por­ta­ge
  • Hiram (ang. Hiram Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford
  • Hiram (ang. Hiram Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass
  • Hiram (ang. Hiram Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Por­ta­ge

Wikipedia


hirara

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka lą­do­we­go z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


SJP.pl


hireczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Hie­ro­nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­bu­nia weź­mie teraz Hi­recz­ka na spa­ce­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hieronim m., Hirek m., Hiruś m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hirek, Hiruś

Wiktionary


hirek

zdrob­nie­nie od: Hie­ro­nim (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Hie­ro­nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze dwa lata temu po­je­cha­li­śmy z Hir­kiem au­to­sto­pem do Me­dziu­go­rie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hieronim mos., Hireczek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hiruś, Hireczek

Wiktionary


hirohito

Hi­ro­hi­to (jap. 裕仁 Hi­ro­hi­to; ur. 29 kwiet­nia 1901 w Tokio, zm. 7 stycz­nia 1989 tamże) – 124. ce­sarz Ja­po­nii, pa­nu­ją­cy w la­tach 1926–1989. Zgod­nie ze zwy­cza­jem, ce­sarz Ja­po­nii po śmier­ci otrzy­mu­je imię epoki, w cza­sie któ­rej pa­no­wał. Z tego po­wo­du obec­nie na­zy­wa­ny jest ce­sa­rzem Shōwa (jap. 昭和天皇 Shōwa tennō).

Wikipedia


hirose

1. naz­wi­sko ja­poń­skie;
2. rzeka w Ja­po­nii


SJP.pl


hirosima

mia­sto w Ja­po­nii; Hi­ro­szi­ma


SJP.pl


hiroszima

mia­sto w Ja­po­nii; Hi­ro­si­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu;

 (1.2) geogr. adm. pre­fek­tu­ra w Ja­po­nii

Wiktionary

Hi­ro­szi­ma albo Hi­ro­si­ma (jap. 広島市 Hi­ros­hi­ma-shi) – mia­sto w Ja­po­nii i sto­li­ca pre­fek­tu­ry Hi­ro­szi­ma, po­ło­żo­na na wy­spie Hon­siu w re­gio­nie Chūgoku, nad za­to­ką Hi­ros­hi­ma.

Hi­ro­szi­ma i Kure two­rzą ze­spół miej­ski li­czą­cy ok. 1,5 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­poń­ski Ko­mi­tet Olim­pij­ski odrzu­cił po­mysł, aby mia­sta Hi­ro­szi­ma (1,1 mln miesz­kań­ców) i Na­ga­sa­ki (0,5 mln) – te, w któ­rych w sierp­niu 1945 r. w wy­ni­ku zrzu­ce­nia bomb ato­mo­wych zgi­nę­ło łącz­nie bli­sko 200 tys. osób – wspól­nie ubie­ga­ły się o prawo or­ga­ni­zo­wa­nia let­nich igrzysk olim­pij­skich w 2020 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲirɔˈʃʲĩma, AS: χʹirošʹĩma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hiroszimski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Hirosima

Wiktionary


hiroszimczyk

miesz­ka­niec Hi­ro­szi­my


SJP.pl


hiroszimka

miesz­kan­ka Hi­ro­szi­my


SJP.pl


hiroszimski

do­ty­czą­cy Hi­ros­hi­my


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hi­ro­szi­mą, do­ty­czą­cy Hi­ro­szi­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiroszima ż.

Wiktionary


hirsutyzm

nad­mier­ne, czę­sto nie­wła­ści­wie umiej­sco­wio­ne owło­sie­nie u ko­biet, bę­dą­ce skut­kiem za­bu­rzeń hor­mo­nal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. wy­stę­po­wa­nie nad­mier­ne­go owło­sie­nia typu mę­skie­go u ko­biet;

Wiktionary

Hir­su­tyzm – wy­stę­po­wa­nie nad­mier­ne­go owło­sie­nia typu mę­skie­go (owło­sie­nie na twa­rzy, klat­ce pier­sio­wej, rów­nież wokół bro­da­wek, brzu­chu, od­cin­ku krzy­żo­wym, oko­li­cy sromu) u ko­biet. W ła­god­nej for­mie naj­czę­ściej jest po­cho­dze­nia idio­pa­tycz­ne­go – wy­stę­pu­je nad­mier­na wraż­li­wość miesz­ków wło­so­wych na hor­mo­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xʲirˈsutɨsm̥, AS: χʹirsutysm̦

Wiktionary


hirsz

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


hirszfeld

naz­wi­sko


SJP.pl


hirudoterapeuta

spe­cja­li­sta le­czą­cy za po­mo­cą pi­ja­wek


SJP.pl


hirudoterapeutka

→ hi­ru­do­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

Patrz:

hirudoterapeuta

hirudoterapeutyczny

→ hi­ru­do­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

hirudoterapia

hirudoterapia

me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą pi­ja­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. te­ra­pia sto­su­ją­ca pi­jaw­ki do le­cze­nia z wielu cho­rób ukła­du krwio­no­śne­go;

Wiktionary

Hi­ru­do­te­ra­pia (łac. "hi­ru­do", pi­jaw­ka) – me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą niek­tó­rych ga­tun­ków pi­ja­wek, znana czło­wie­ko­wi od po­cząt­ków cy­wi­li­za­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲirudɔtɛˈrapʲja, AS: χʹirudoterapʹi ̯a

Wiktionary


hirudyna

sub­stan­cja biał­ko­wa wy­dzie­la­na przez gru­czo­ły niek­tó­rych pi­ja­wek, ha­mu­ją­ca krzep­nię­cie krwi


SJP.pl

Hi­ru­dy­na (hi­ru­dy­ni­na) – biał­ko o dzia­ła­niu prze­ciw­krze­pli­wym, na­le­żą­ce do bez­poś­red­nich in­hi­bi­to­rów trom­bi­ny. Wyt­wa­rza­na jest przez gru­czo­ły śli­no­we gar­dzie­li pi­ja­wek ży­wią­cych się krwią. Hi­ru­dy­na jest wy­dzie­la­na przez pi­jaw­kę le­kar­ską. Re­kom­bi­no­wa­na hi­ru­dy­na (le­pi­ru­dy­na, r-hi­ru­dy­na) była sto­so­wa­na jako lek w pre­wen­cji żyl­nej cho­ro­by za­krze­po­wo-za­to­ro­wej.

Wikipedia


hiruś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Hie­ro­nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dałaś Hi­ru­sio­wi smocz­ka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hieronim mos., Hireczek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hirek, Hireczek

Wiktionary


his

dźwięk H pod­wyż­szo­ny o pół tonu, czyli dźwięk C


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk h pod­wyż­szo­ny o pół­ton;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • HIS – Szpi­tal­ny Sy­stem In­for­ma­cyj­ny (ang. Ho­spi­tal In­for­ma­tion Sy­stem)
  • His – firma zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją kart gra­ficz­nych na bazie pro­ce­so­rów ATI
  • His – dźwięk w mu­zy­ce
  • His – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Home In­ter­net So­lu­tion
  • His – nazwa skró­to­wa hi­sty­dy­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xʲis, AS: χʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H♯

Wiktionary


his-dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku his


SJP.pl


his-moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku his


SJP.pl


hisar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le typu miej­skie­go w Ta­dży­ki­sta­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hisar – mia­sto w In­diach
  • Hisar – mia­sto w Ta­dży­ki­sta­nie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hisarski

Wiktionary


hisarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hi­sa­rem, do­ty­czą­cy Hi­sa­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hisar mrz.

Wiktionary


hisis

[czy­taj: his-is] dźwięk h pod­wyż­szo­ny o dwa pół­to­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk h pod­wyż­szo­ny o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwię­ki hisis na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: hisis¹, hisis², Hisis, hisis°.

Hisis – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla hisis¹ wy­no­si około 554,4 Hz. Jest to pod­wyż­szo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go krzy­ży­ka dźwięk h. Dźwię­ki en­har­mo­nicz­nie rów­no­waż­ne to: cis i des.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxʲisʲis, AS: χʹisʹis

Wiktionary


hislina

lina do pod­cią­ga­nia rogów żagla ku środ­ko­wi rei; hys­li­na


SJP.pl


hismat

ma­te­ria­lizm hi­sto­rycz­ny, mark­sow­ska hi­sto­rio­zo­fia, kie­ru­nek stwo­rzo­ny w fi­lo­zo­fii przez K. Mark­sa i F. En­gel­sa, bę­dą­cy kon­sek­wen­cją za­sto­so­wa­nia ma­te­ria­liz­mu dia­lek­tycz­ne­go (dia­ma­tu) do okre­śle­nia praw roz­wo­ju czło­wie­ka, spo­łe­czeń­stwa i prze­bie­gu pro­ce­su hi­sto­rycz­ne­go


SJP.pl


hisować

pod­cią­gać żagle


SJP.pl


hispaniola

wyspa w Ame­ry­ce Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. Haiti (wyspa)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hispaniolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Haiti

Wiktionary


hispaniolski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Hi­spa­nio­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hispaniola ż.

Wiktionary


hispanista

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­spa­ni­sty­ki, nauki o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­spa­ni­sty­ki, osoba zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo ję­zy­kiem hisz­pań­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hispanistyka ż.

:: fż. hispanistka

 przym. hiszpański

Wiktionary


hispanistka

→ hi­spa­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie hi­spa­ni­sty­ki, ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo ję­zy­kiem hisz­pań­skim

Wiktionary

Patrz:

hispanista

Powiązane:

 rzecz. Hiszpania m., Hiszpanka ż., hispanistyka ż.

:: fm. hispanista

 przym. hiszpański

Wiktionary


hispanistyczny

→ hi­spa­ni­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

hispanistyka

hispanistyka

nauka o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ję­zy­ku i li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiszpański mrz., Hiszpania ż., Hiszpan m., Hiszpanka ż., hispanista m., hispanistka ż.

 przym. hiszpański

Wiktionary


hispanoameryka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. hisz­pań­sko­ję­zycz­ne kraje Ame­ry­ki;

Wiktionary

Hi­spa­no­a­me­ry­ka (daw­niej także: "Ame­ry­ka Hisz­pań­ska") – kraje Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej, któ­rych miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem hisz­pań­skim, zatem wszyst­kie oprócz: Bra­zy­lii, Gu­ja­ny, Gu­ja­ny Fran­cu­skiej, Su­ri­na­mu, Haiti, Be­li­ze oraz pra­wie wszyst­kich mniej­szych wysp na Morzu Ka­ra­ib­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po hisz­pań­sku mówi się w całej Hi­spa­no­a­me­ry­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hispanoamerykanizm mrz.

 przym. hispanoamerykański

Wiktionary


hispanoamerykański

od­no­szą­cy się do kra­jów Ame­ry­ki mó­wią­cych ję­zy­kiem hisz­pań­skim (Ame­ry­ka Ła­ciń­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do kra­jów Ame­ry­ki, w któ­rych ję­zy­kiem ofi­cjal­nym jest hisz­pań­ski

 (1.2) od­no­szą­cy się do kul­tu­ry kra­jów Ame­ry­ki opar­tej na ję­zy­ku hisz­pań­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To wła­śnie po opu­bli­ko­wa­niu w 1962 roku w Ha­wa­nie "Ek­sploz­ji w ka­te­drze" okrzy­knię­to Alejo Car­pen­tie­ra ojcem no­wo­czes­nej prozy hi­spa­no­a­me­ry­kań­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲispãnɔãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: χʹispãnoãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hispanoameryka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iberoamerykański, latynoski

Wiktionary


hispanojęzyczny

hisz­pań­sko­ję­zycz­ny;
1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem hisz­pań­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku hisz­pań­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem hisz­pań­skim


SJP.pl


hist.

skrót od: hi­sto­ria, hi­sto­rycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = hi­sto­ria

 (1.2) = hi­sto­rycz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈstɔrʲja, AS: χʹistorʹi ̯a

Wiktionary


hista

w gwa­rze ucz­niow­skiej: hi­sto­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uczn. hi­sto­ria jako przed­miot szkol­ny

 (1.2) pot. uczn. lek­cja hi­sto­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczo­raj nie mie­li­śmy histy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historia ż.

Wiktionary


histamina

hor­mon tkan­ko­wy z grupy amin bio­gen­nych, pro­dukt de­kar­bok­sy­la­cji hi­sty­dy­ny, wy­stę­pu­ją­cy w or­ga­niz­mie w po­sta­ci nie­czyn­nej, zwią­za­ny z biał­ka­mi; po­wo­du­je m.in.: skur­cze mię­śni gład­kich, spa­dek ci­śnie­nia krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. fizj. hor­mon tkan­ko­wy i ne­u­ro­prze­kaź­nik, he­te­ro­cy­klicz­na amina bio­gen­na, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wyt­wa­rza­ny głów­nie przez ko­mór­ki tucz­ne i ba­zo­fi­le, uczest­ni­czą­cy w re­ak­cjach aler­gicz­nych, pro­ce­sach za­pal­nych oraz w re­gu­la­cji funk­cji żo­łąd­ka i ukła­du ner­wo­we­go

Wiktionary

Hi­sta­mi­na ("β-imi­da­zo­ly­lo­e­ty­lo­a­mi­na") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, he­te­ro­cy­klicz­na amina bę­dą­ca po­chod­ną imi­da­zo­lu za­wie­ra­ją­cą bocz­ny łań­cuch ety­lo­a­mi­no­wy. Wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie w or­ga­niz­mie ludz­kim, pełni funk­cję me­dia­to­ra pro­ce­sów za­pal­nych, me­dia­to­ra od­czy­nu aler­gicz­ne­go, ne­u­ro­prze­kaź­ni­ka oraz po­bu­dza wy­dzie­la­nie kwasu żo­łąd­ko­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­sta­mi­na wy­wo­łu­je świąd, obrzęk, roz­sze­rze­nie na­czyń krwio­no­śnych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. antyhistaminowy, histaminowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 2-(4-imidazolilo)etanamina, β-imidazolyloetyloamina, imidazolyloetyloamina; wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C5H9N3.

Wiktionary


histaminowy

przy­miot­nik od: hi­sta­mi­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z hi­sta­mi­ną, do­ty­czą­cy hi­sta­mi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. histamina ż.

Wiktionary


histerektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie ma­ci­cy; hy­ste­rek­to­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. za­bieg chi­rur­gicz­ne­go usu­nię­cia ma­ci­cy;

Wiktionary

Hi­ste­rek­to­mia – za­bieg chi­rur­gicz­ne­go usu­nię­cia ma­ci­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­częst­szy­mi wska­za­nia­mi do prze­pro­wa­dze­nia hi­ste­rek­to­mii przez wy­ko­na­nie la­pa­ro­to­mii są: mię­śnia­ki, en­do­me­trio­za, silne krwa­wie­nia mie­sięcz­ne.

Wiktionary


histereza

za­leż­ność stanu ukła­du od jego wcze­śniej­szych sta­nów lub prze­bie­gu zmian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko za­leż­no­ści ak­tu­al­ne­go stanu ukła­du od sta­nów w po­prze­dza­ją­cych chwi­lach;

Wiktionary

Hi­ste­re­za – zja­wi­sko za­leż­no­ści ak­tu­al­ne­go stanu ukła­du od sta­nów w po­prze­dza­ją­cych chwi­lach. Ina­czej – opóź­nie­nie w re­ak­cji na czyn­nik zew­nętrz­ny. Zja­wi­sko od­krył i naz­wał James Al­fred Ewing w roku 1890. Po­nad­to ter­min ten zo­stał za­po­ży­czo­ny przez nauki spo­łecz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agar ulega hi­ste­re­zie prze­mia­ny fa­zo­wej ciało stałe-ciecz, to­piąc się w tem­pe­ra­tu­rze około 85 ℃, ale po ochło­dze­niu nie krzep­nąc od razu, ale przy w przy­najm­niej 32-40 ℃. W prze­dzia­le około 40-85 ℃ może mieć stan stały bądź cie­kły w za­leż­no­ści od tego, w ja­kiej tem­pe­ra­tu­rze znaj­do­wał się po­przed­nio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɛˈrɛza, AS: χʹistereza

Wiktionary


histerezowy

→ hi­ste­re­za


SJP.pl

Patrz:

histereza

histeria

nad­mier­na emo­cjo­nal­ność, zde­ner­wo­wa­nie i de­mon­stra­cja za­cho­wań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. wy­bu­cho­wa płacz­li­wość, ner­wo­wość, ro­ze­mo­cjo­no­wa­nie;

Wiktionary

Hi­ste­ria – dawne okre­śle­nie za­bu­rzeń, które obec­nie można za­li­czyć do za­bu­rzeń dy­so­cja­cyj­nych, kon­wer­sji, ale głów­nie róż­ne­go ro­dza­ju za­bu­rzeń ner­wi­co­wych. Ce­chu­je ją nad­mier­na ek­stra­wer­sja, emo­cjo­nal­ność, płacz­li­wość, de­mon­stra­cyj­ność za­cho­wań, które są po­wo­do­wa­ne nie­u­za­sad­nio­nym lę­kiem o funk­cjo­no­wa­nie danej czę­ści włas­ne­go ciała.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziec­ko wpa­dło w hi­ste­rię, krzy­cza­ło dwie go­dzi­ny i aż całe za­pu­chło od pła­czu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈstɛrʲja, AS: χʹisterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. histeryzowanie n., histeryk m., histeryczka ż.

 czas. histeryzować

 przym. histeryczny

 przysł. histerycznie

Wiktionary


histerologia

fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na przed­sta­wie­niu na­stęp­stwa zda­rzeń w spo­sób na­ru­sza­ją­cy ich na­tu­ral­ną i lo­gicz­ną ko­lej­ność; hy­ste­ron-pro­te­ron


SJP.pl


histerosalpingografia

Hi­ste­ro­sal­pin­go­gra­fia, HSG – ba­da­nie rent­ge­now­skie ma­ją­ce na celu uwi­docz­nie­nie jamy ma­ci­cy i ja­jo­wo­dów.

Tech­ni­ka ta poz­wa­la dia­gno­zo­wać nie­pra­wi­dło­wo­ści bu­do­wy ma­ci­cy i ja­jo­wo­dów. Jest to ba­da­nie pier­wsze­go rzutu w dia­gno­sty­ce nie­droż­no­ści ja­jo­wo­dów, mo­gą­cej być przy­czy­ną nie­płod­no­ści – jed­nak nie da się za jego po­mo­cą wy­kryć en­do­me­trio­zy ani zro­stów oko­ło­przy­dat­ko­wych, które rów­nież mogą po­wo­do­wać nie­płod­ność.

Wikipedia


histeroskop

cien­kie na­rzę­dzie me­dycz­ne w kształ­cie rurki, słu­żą­ce do oglą­da­nia wnę­trza ma­ci­cy


SJP.pl


histeroskopia

ma­ło­in­wa­zyj­ny za­bieg en­do­sko­po­wy, poz­wa­la­ją­cy na do­kład­ną ocenę i dia­gno­zę wnę­trza ma­ci­cy oraz ka­na­łu szyj­ki ma­ci­cy


SJP.pl

Hi­ste­ro­sko­pia – en­do­sko­po­wy za­bieg ope­ra­cyj­ny, który umoż­li­wia usu­nię­cie zro­stów wew­nątrz­ma­cicz­nych.

Wikipedia


histeroskopowy

→ hi­ste­ro­skop, → hi­ste­ro­sko­pia


SJP.pl

Patrz:

histeroskop, → histeroskopia

histerotomia

cię­cie ce­sar­skie


SJP.pl


histeryczka

1. ko­bie­ta cier­pią­ca na hi­ste­rię;
2. ko­bie­ta prze­sad­nie wraż­li­wa, skłon­na do gwał­tow­nych wy­bu­chów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta cier­pią­ca na hi­ste­rię, która ma ataki hi­ste­rii

 (1.2) pot. ko­bie­ta re­a­gu­ją­ca zbyt gwał­tow­nie lub jest prze­sad­nie wraż­li­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɛˈrɨt͡ʃka, AS: χʹisteryčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. histeria ż., histeryzowanie n.

:: fm. histeryk m.

 czas. histeryzować ndk.

 przym. histeryczny

 przysł. histerycznie

Wiktionary


histerycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hi­ste­rycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świa­dek od­mó­wi­ła od­po­wie­dzi na py­ta­nie i za­czę­ła się hi­ste­rycz­nie śmiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɛˈrɨt͡ʃʲɲɛ, AS: χʹisteryčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. histeria, histeryk, histeryczka, histeryzowanie

 przym. histeryczny

 czas. histeryzować

Wiktionary


histeryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hi­ste­rycz­nie


SJP.pl


histeryczność

→ hi­ste­rycz­ny


SJP.pl

Patrz:

histeryczny

histeryczny

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy hi­ste­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wów­czas w jed­nym z okien uka­za­ła się głowa w pa­pi­lo­tach i roz­legł się pis­kli­wy, hi­ste­rycz­ny nie­mal krzyk:

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. histeria ż., histeryk m., histeryczka ż., histeryzowanie n.

 czas. histeryzować

 przysł. histerycznie

Wiktionary


histeryk

1. osoba cier­pią­ca na hi­ste­rię, skłon­na do gwał­tow­nych, prze­sad­nych re­ak­cji, nad­mier­nie emo­cjo­nal­na, wy­bu­cho­wa;
2. po­tocz­nie: pa­ni­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek cier­pią­cy na hi­ste­rię; taki, który ma ataki hi­ste­rii

 (1.2) pot. czło­wiek re­a­gu­ją­cy zbyt gwał­tow­nie lub taki, który jest prze­sad­nie wraż­li­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈstɛrɨk, AS: χʹisteryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. histeryzowanie n., histeria ż.

:: fż. histeryczka ż.

 czas. histeryzować ndk.

 przym. histeryczny

 przysł. histerycznie

Wiktionary


histeryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hi­ste­ry­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɛrɨzɔˈvãɲɛ, AS: χʹisteryzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. histeryzować ndk.

 rzecz. histeria ż., histeryk m., histeryczka ż.

 przym. histeryczny

 przysł. histerycznie

Wiktionary


histeryzować

1. wpa­dać w hi­ste­rię;
2. re­a­go­wać jak hi­ste­ryk, robić hi­ste­rycz­ne sceny


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wpa­dać w hi­ste­rię, za­cho­wy­wać się w spo­sób hi­ste­rycz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɛrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: χʹisteryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. histeryzowanie n., histeria, histeryk, histeryczka

 przym. histeryczny

 przysł. histerycznie

Wiktionary


histiocyt

Hi­stio­cyt, klast­ma­to­cyt – ko­mór­ka na­le­żą­ca do ludz­kie­go ukła­du od­por­no­ścio­we­go; ma­kro­fag tkan­ko­wy. Hi­stio­cy­ty znaj­du­ją się we wszyst­kich na­rzą­dach. Mają owal­ny kształt i owal­ne lub w kształ­cie nerki jądra. Cy­to­plaz­ma za­wie­ra dużo li­zo­so­mów i fa­go­so­mów, jest więc kwa­so­chłon­na. Hi­stio­cy­ty wy­dzie­la­ją en­zy­my – hy­dro­la­zy, cy­to­ki­ny – in­ter­le­u­ki­ny i pep­ty­do­we an­ty­bio­ty­ki – de­fen­sy­ny.

Wikipedia


histiocytoza

cho­ro­ba ukła­du krwiot­wór­cze­go po­le­ga­ją­ca na nie­kon­tro­lo­wa­nym roz­ra­sta­niu się hi­stio­cy­tów


SJP.pl

Hi­stio­cy­to­za – grupa rzad­ko wy­stę­pu­ją­cych cho­rób, któ­rych wspól­ną cechą jest wy­stę­po­wa­nie nad­mier­nej licz­by hi­stio­cy­tów[], czyli ma­kro­fa­gów tkan­ko­wych.

We­dług Ame­ry­kań­skie­go Sto­wa­rzy­sze­nia Hi­stio­cy­to­zy, w 1 na 200000 po­ro­dów na rok rodzi się no­wo­ro­dek z hi­stio­cy­to­zą. Więk­szość przy­pad­ków hi­stio­cy­to­zy roz­poz­na­je się przed 10. ro­kiem życia.

Wikipedia


histo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) biol. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z tkan­ką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲistɔ, AS: χʹisto

Wiktionary


histochemia

Hi­sto­che­mia – nauka z po­gra­ni­cza bio­che­mii oraz hi­sto­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem związ­ków che­micz­nych i ich prze­mian w po­szcze­gól­nych tkan­kach. Od­kry­cia z tej dzie­dzi­ny są sto­so­wa­ne m.in. w dia­gno­sty­ce me­dycz­nej.

Wikipedia


histogen

część me­ry­ste­mu wierz­choł­ko­we­go, ma­ją­ca włas­ne ko­mór­ki ini­cjal­ne i da­ją­ca po­czą­tek okre­ślo­nym czę­ściom or­ga­nu ro­ślin­ne­go; pe­ry­blem


SJP.pl

Hi­sto­gen – war­stwa ko­mó­rek w me­ry­ste­mie wierz­choł­ko­wym ko­rze­nia. Zwy­kle wy­róż­nia­ne są trzy war­stwy: ple­rom, pe­ry­blem i der­ma­to­gen. Każda z warstw róż­ni­cu­je się w okre­ślo­ne tkan­ki stałe. U niek­tó­rych ro­ślin wy­róż­nia­ny jest czwar­ty hi­sto­gen, na­zy­wa­ny ka­lip­tro­ge­nem. Jest on obec­ny na przy­kład u ro­ślin z ro­dza­jów "Pi­stia" lub "Hy­dro­cha­ris". Te­o­ria hi­sto­ge­nów zo­sta­ła sfor­mu­ło­wa­na przez Jo­han­ne­sa von Han­ste­i­na w XIX wieku.

Wikipedia


histogenetyczny

→ hi­sto­ge­ne­za


SJP.pl

Patrz:

histogeneza

histogeneza

Hi­sto­ge­ne­za, róż­ni­co­wa­nie tkan­ko­we – zbiór zor­ga­ni­zo­wa­nych i po­łą­czo­nych ze sobą pro­ce­sów, pro­wa­dzą­cych do róż­ni­co­wa­niu ko­mó­rek do tka­nek, jakie z nich pow­sta­ną. Za­cho­dzi ona na róż­nych eta­pach on­to­ge­ne­zy. Przy­kła­do­wo u zwie­rząt roz­wój tkan­ki ner­wo­wej koń­czy się je­szcze w okre­sie pre­na­tal­nym, na­to­miast krew oraz ko­ściec róż­ni­cu­ją się je­szcze po uro­dze­niu.

Wikipedia


histogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. wy­kres słup­ko­wy uka­zu­ją­cy roz­kład em­pi­rycz­ny danej cechy, np. jas­no­ści pik­se­li na fo­to­gra­fii cy­fro­wej;

Wiktionary

Hi­sto­gram (z ιστos - „maszt”, γραµµα - „coś za­pi­sa­ne­go”) – jeden z gra­ficz­nych spo­so­bów przed­sta­wia­nia roz­kła­du em­pi­rycz­ne­go cechy ilo­ścio­wej. Skła­da się z sze­re­gu pro­sto­ką­tów umie­szczo­nych na osi współ­rzęd­nych. Pro­sto­ką­ty te są z jed­nej stro­ny wyz­na­czo­ne przez prze­dzia­ły kla­so­we (patrz: sze­reg roz­dziel­czy) war­to­ści cechy, na­to­miast ich wy­so­kość jest okre­ślo­na przez li­czeb­no­ści (lub czę­sto­ści, ewen­tu­al­nie gę­stość czę­sto­ści) ele­men­tów wpa­da­ją­cych do okre­ślo­ne­go prze­dzia­łu kla­so­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z hi­sto­gra­mem, roz­kład jest da­le­ki od nor­mal­ne­go. Może za­sto­suj­my me­to­dy nie­pa­ra­me­trycz­ne…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈstɔɡrãm, AS: χʹistogrãm

Wiktionary


histoliza

roz­pad tka­nek or­ga­niz­mu wsku­tek roz­pu­szcze­nia się ich ele­men­tów pod wpły­wem en­zy­mów


SJP.pl

Hi­sto­li­za – ro­dzaj lizy, czyli roz­pa­du ko­mó­rek, w któ­rym roz­pa­do­wi ulega frag­ment tkan­ki da­ne­go or­ga­niz­mu. Liza za­cho­dzi dzię­ki dzia­ła­niu en­zy­mów li­tycz­nych, które są uwal­nia­ne z li­zo­so­mów. Hi­sto­li­za może za­cho­dzić w cza­sie roz­wo­ju em­brio­nal­ne­go jako me­cha­nizm for­mo­wa­nia się na­rzą­dów, może mieć po­dło­że fiz­jo­lo­gicz­ne (np. zu­ży­wa­nie się na­błon­ków) lub może być wy­ni­kiem pro­ce­su cho­ro­bo­we­go. Hi­sto­li­za za­cho­dzi też po śmier­ci or­ga­niz­mu.

Wikipedia


histolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­sto­lo­gii


SJP.pl


histologia

nauka o bu­do­wie, czyn­no­ściach i roz­wo­ju tka­nek ludz­kich i zwie­rzę­cych, ści­śle zwią­za­na z cy­to­lo­gią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. biol. nauka o tkan­kach

Wiktionary

Hi­sto­lo­gia (z gr. "hi­stos" – tkan­ka, "logos" – wie­dza, nauka) – nauka o bu­do­wie, roz­wo­ju i funk­cjach tka­nek, w odróż­nie­niu do ana­to­mii zaj­mu­je się ba­da­niem mi­kro­sko­po­wej bu­do­wy ciała. Nauka o mi­kro­sko­po­wych wy­kład­ni­kach cho­rób nosi nazwę hi­sto­pa­to­lo­gii.

W rze­czy­wi­sto­ści za­kres za­in­te­re­so­wań hi­sto­lo­gii bywa trak­to­wa­ny sze­rzej, poza hi­sto­lo­gią ogól­ną obej­mu­je też hi­sto­lo­gię szcze­gó­ło­wą (ana­to­mię mi­kro­sko­po­wą) – naukę o mi­kro­sko­po­wej bu­do­wie na­rzą­dów oraz cy­to­lo­gię i em­brio­lo­gię.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. histolog mos.

 przym. histologiczny

Wiktionary


histologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z hi­sto­lo­gią, do­ty­czą­cy hi­sto­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. histologia ż., histolog mos.

 przysł. histologicznie

Wiktionary


histologio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: hi­sto­lo­gia

Wiktionary


histon

biał­ko za­sa­do­we wy­stę­pu­ją­ce w ją­drach ko­mór­ko­wych ro­ślin i zwie­rząt, re­gu­lu­ją­ce bio­syn­te­zę biał­ka


SJP.pl


histonowy

→ hi­ston


SJP.pl

Patrz:

histon

histony

biał­ko za­sa­do­we wy­stę­pu­ją­ce w ją­drach ko­mór­ko­wych ro­ślin i zwie­rząt, re­gu­lu­ją­ce bio­syn­te­zę biał­ka


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „hi­ston”. Zo­bacz też: Hi­ston – miej­sco­wość w An­glii.

Hi­sto­ny – za­sa­do­we biał­ka wcho­dzą­ce w skład chro­ma­ty­ny, ne­u­tra­li­zu­ją­ce i wią­żą­ce kwas de­ok­sy­ry­bo­nu­kle­i­no­wy.

Mają nie­wiel­ką masę czą­stecz­ko­wą (po­ni­żej 23 kDa). Cha­rak­te­ry­zu­ją się dużą za­war­to­ścią ami­nok­wa­sów za­sa­do­wych, zwła­szcza li­zy­ny i ar­gi­ni­ny, co na­da­je im wła­ści­wo­ści po­li­ka­tio­nów. Hi­sto­ny wiążą się z po­lia­nio­no­wą he­li­są DNA, two­rząc elek­trycz­nie obo­jęt­ne nu­kle­o­pro­te­i­ny.

Wikipedia


histopatolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­sto­pa­to­lo­gii


SJP.pl


histopatologia

dział pa­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się zmia­na­mi cho­ro­bo­wy­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi w ko­mór­kach oraz tkan­kach i ba­da­ją­cy je przy za­sto­so­wa­niu metod hi­sto­lo­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. med. dział pa­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zmian cho­ro­bo­wych w tkan­kach

Wiktionary

Hi­sto­pa­to­lo­gia, hi­sto­lo­gia pa­to­lo­gicz­na (gr. ἱστός + πάθος + λογία) – nauka zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem i ba­da­niem zja­wisk mi­kro­sko­po­wych za­cho­dzą­cych w tkan­kach or­ga­niz­mu przy róż­ne­go ro­dza­ju scho­rze­niach, dział pa­to­mor­fo­lo­gii[].

Za­kres sto­so­wa­nia dia­gno­stycz­ne­go i zna­cze­nie hi­sto­pa­to­lo­gii w co­dzien­nej prak­ty­ce kli­nicz­nej stale się zwięk­sza[].

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. histopatolog mos.

 przym. histopatologiczny

 przysł. histopatologicznie

Wiktionary


histopatologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z hi­sto­pa­to­lo­gią, do­ty­czą­cy hi­sto­pa­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. histopatologia ż., histopatolog mos.

 przysł. histopatologicznie

Wiktionary


histopatolożka

→ hi­sto­pa­to­log


SJP.pl

Patrz:

histopatolog

histoplazmoza

cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez grzyb Hi­sto­plas­ma cap­su­lo­tum, po­wo­du­ją­ca zmia­ny w płu­cach po­dob­ne do gruź­li­cy


SJP.pl

Hi­sto­plaz­mo­za, cho­ro­ba Dar­lin­ga – cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez grzyb "Hi­sto­plas­ma cap­su­la­tum". Jej ob­ja­wy mogą być bar­dzo róż­no­rod­ne, ale cho­ro­ba do­ty­czy naj­czę­ściej płuc. Cza­sa­mi inne na­rzą­dy mogą być za­ję­te i ta po­stać nosi nazwę hi­sto­plaz­mo­zy roz­sia­nej i może być śmier­tel­na, jeśli nie leczy się jej wła­ści­wie.

Wikipedia


histor.

skrót od: hi­sto­ria, hi­sto­rycz­ny, hi­sto­ryzm; hist.


SJP.pl


historia

1. czasy przesz­łe, dzie­je pań­stwa, na­ro­du, spo­łe­czeń­stwa lub pro­ces roz­wo­ju cze­goś;
2. nauka o dzie­jach;
3. tekst lub ustna re­la­cja o ja­kimś zda­rze­niu;
4. spra­wa, zda­rze­nie, przy­go­da;
5. przed­miot w szko­le, lek­cja tego przed­mio­tu;
6. wy­dział lub kie­ru­nek na wyż­szej uczel­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem przesz­ło­ści;

 (1.2) krót­ka opo­wieść, opis ja­kie­goś wy­da­rze­nia

Wiktionary

Hi­sto­ria, daw­niej: dzie­joz­naw­stwo – nauka hu­ma­ni­stycz­na i spo­łecz­na, która zaj­mu­je się ba­da­niem przesz­ło­ści, a w zna­cze­niu ści­słym ba­da­niem dzia­łań i wyt­wo­rów ludz­kich, aż do naj­star­szych poś­wiad­czo­nych pis­mem świa­dectw, w odróż­nie­niu od pre­hi­sto­rii, ar­che­o­lo­gii, an­tro­po­lo­gii lub hi­sto­rii na­tu­ral­nej. Wy­ni­kiem badań hi­sto­rycz­nych jest opis dzie­jów (hi­sto­rio­gra­fia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­ria jest moją pasją.

 (1.2) Opo­wia­da­nia o mi­ło­ści zwy­kle są nie­praw­dzi­wy­mi hi­sto­ria­mi.

 (1.2) To się wy­da­rzy­ło na­praw­dę? A to ci hi­sto­ria!

 (1.2) W tej hi­sto­rii nie ma przy­pad­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈstɔrʲja, AS: χʹistorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ahistorycyzm m., ahistoryczność ż., ahistoryzm m., historyk m., historyczka ż., historycyzm m., historyka ż., historyzm m.

:: zdrobn. historyjka ż.

 czas. historyzować ndk.

 przym. ahistoryczny, historyczny

 przysł. ahistorycznie, historycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. istoryja

 (1.2) opowieść, wydarzenie

Wiktionary


historie

1. czasy przesz­łe, dzie­je pań­stwa, na­ro­du, spo­łe­czeń­stwa lub pro­ces roz­wo­ju cze­goś;
2. nauka o dzie­jach;
3. tekst lub ustna re­la­cja o ja­kimś zda­rze­niu;
4. spra­wa, zda­rze­nie, przy­go­da;
5. przed­miot w szko­le, lek­cja tego przed­mio­tu;
6. wy­dział lub kie­ru­nek na wyż­szej uczel­ni


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. lm. od: hi­sto­ria

Wiktionary

Hi­sto­rie – album stu­dyj­ny pro­du­cen­ta mu­zycz­ne­go An­drze­ja Smo­li­ka, wo­ka­list­ki Na­ta­lii Gro­siak oraz ra­pe­ra Mi­ło­sza „Miu­os­ha” Bo­ryc­kie­go. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 29 lipca 2016 roku na­kła­dem Mu­ze­um Pow­sta­nia War­szaw­skie­go (MPW) w dy­stry­bu­cji Agory (). Na­gra­nia pow­sta­ły na za­mó­wie­nie MPW z okaz­ji 72. rocz­ni­cy wy­bu­chu pow­sta­nia war­szaw­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Usły­sza­łem wów­czas wiel­ce fa­scy­nu­ją­ce hi­sto­rie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈstɔrʲjɛ, AS: χʹistorʹi ̯e

Wiktionary


historiodycea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. kon­cep­cja dą­żą­ca do uspra­wied­li­wie­nia biegu dzie­jów w kon­tek­ście hi­sto­rycz­nej nie­spra­wied­li­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym zaś prze­ciw­sta­wie­niu po­win­no­ści i ist­nie­nia do­cho­dził do głosu etycz­ny ab­so­lu­tyzm, […] który nie znaj­du­je żad­ne­go uspra­wied­li­wie­nia dla zła, sta­now­czo eli­mi­nu­jąc wszel­kie próby hi­sto­rio­dy­cei.

Wiktionary


historiograf

osoba opi­su­ją­ca dzie­je, zda­rze­nia, hi­sto­rię; dzie­jo­pis; hi­sto­ryk


SJP.pl


historiografia

1. pi­śmien­nict­wo hi­sto­rycz­ne; dzie­jo­pi­sar­stwo;
2. ogół prac hi­sto­rycz­nych do­ty­czą­cych ja­kie­goś okre­su, re­gio­nu lub za­gad­nie­nia;
3. nauka zaj­mu­ją­ca się pi­śmien­nict­wem hi­sto­rycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pi­śmien­nict­wo hi­sto­rycz­ne, czyli takie, które opi­su­je dzie­je na pod­sta­wie badań na­u­ko­wych

 (1.2) zbio­ry na­u­ko­wych opra­co­wań hi­sto­rycz­nych na temat da­ne­go okre­su, re­gio­nu, po­sta­ci itp.

Wiktionary

Hi­sto­rio­gra­fia (z gr. "ἱστορία" „ba­da­nie”/„in­for­ma­cja”/„opo­wia­da­nie” + "γράφω" „piszę”) sy­no­nim dzie­jo­pi­sar­stwa – nauka spo­łecz­na obej­mu­ją­ca ca­łoksz­tałt pracy hi­sto­ry­ka razem z jej re­zul­ta­tem, czyli pro­duk­cją dzie­jo­pi­sar­ską.

Na hi­sto­rio­gra­fię skła­da­ją się wszyst­kie ro­dza­je pi­śmien­nict­wa hi­sto­rycz­ne­go, bę­dą­ce wy­ni­kiem pracy hi­sto­ry­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pol­skiej hi­sto­rio­gra­fii i pa­mię­ci hi­sto­rycz­nej re­la­cje Rze­czy­po­spo­li­tej z Tur­cją są nie­rzad­ko po­strze­ga­ne przez pryz­mat Pol­ski jako przed­mu­rza Za­cho­du i chrze­ści­jań­stwa, szla­chec­kiej re­pu­bli­ki bro­nią­cej Eu­ro­py przed jej an­ty­te­zą – Im­pe­rium Os­mań­skim, mu­zuł­mań­skim Wscho­dem i az­ja­tyc­ką de­spo­cją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historiograf mos./ż.

 przym. historiograficzny

 przysł. historiograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziejopisarstwo

Wiktionary


historiograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­sto­rio­gra­fii, wła­ści­wy hi­sto­rio­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historiografia ż.

Wiktionary


historiografka

→ hi­sto­rio­graf


SJP.pl

Patrz:

historiograf

historiotwórczy

two­rzą­cy hi­sto­rię, wpły­wa­ją­cy na bieg hi­sto­rii


SJP.pl


historiozof

osoba zaj­mu­ją­ca się fi­lo­zo­fią dzie­jów, ana­li­zu­ją­ca sens hi­sto­rii i jej praw


SJP.pl


historiozofia

fi­lo­zo­fia dzie­jów, hi­sto­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. dzie­dzi­na fi­lo­zo­fii zaj­mu­ją­ca się re­flek­sją nad dzie­ja­mi, ich sen­sem, bie­giem i celem, pró­bu­ją­ca usta­lić pra­wi­dło­wo­ści, które nimi rzą­dzą; jej przed­mio­tem badań jest też po­strze­ga­nie pro­ce­sów dzie­jo­wych przez ludzi oraz różne spo­so­by ich przed­sta­wia­nia i ro­zu­mie­nia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­ble­ma­ty­ka kan­tow­skiej fi­lo­zo­fii prawa ści­śle wiąże się z pro­ble­ma­ty­ką fi­lo­zo­fii po­li­ty­ki, jak i hi­sto­rio­zo­fią, po­nie­waż do­ty­czy związ­ków mię­dzy po­li­ty­ką i mo­ral­no­ścią oraz dzie­jo­we­go po­stę­pu ludz­ko­ści po­przez roz­wój i do­sko­na­le­nie prawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja, AS: χʹistorʹi ̯ozofʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historiozof m.

 przym. historiozoficzny

 przysł. historiozoficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filozofia dziejów, filozofia historii

Wiktionary


historiozoficzny

→ hi­sto­rio­zo­fia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­sto­rio­zo­fii

Wiktionary

Patrz:

historiozofia

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɔrʲjɔzɔˈfʲit͡ʃnɨ, AS: χʹistorʹi ̯ozofʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historiozofia ż., historiozof m.

Wiktionary


historiozofka

→ hi­sto­rio­zof


SJP.pl

Patrz:

historiozof

historycyzm

hi­sto­ryzm
1. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny po­stu­lu­ją­cy poz­na­wa­nie rze­czy­wi­sto­ści oraz uj­mo­wa­nie zja­wisk w spo­sób hi­sto­rycz­ny;
2. kie­ru­nek w sztu­ce XIX-XX w. po­le­ga­ją­cy na na­śla­do­wa­niu sty­lów epok mi­nio­nych


SJP.pl

Nie mylić z: Hi­sto­ryzm (fi­lo­zo­fia).

Hi­sto­ry­cyzm – pe­jo­ra­tyw­na nazwa po­glą­du fi­lo­zo­ficz­ne­go (ne­u­tral­ną jest hi­sto­ryzm) gło­szą­ce­go, że w hi­sto­rii ist­nie­ją nie­u­bła­ga­ne prawa i roz­wi­ja się ona w okre­ślo­nym kie­run­ku, aby osią­gnąć te­o­re­tycz­nie ko­niecz­ny cel. Po­ję­cie zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne przez Karla R. Pop­pe­ra. Po­gląd ten wy­stę­pu­je w wielu sy­ste­mach fi­lo­zo­ficz­nych. Naj­peł­niej zo­stał wy­ra­żo­ny przez Hegla, a na­stęp­nie zo­stał za­a­dap­to­wa­ny do mark­siz­mu.

Wikipedia


historyczka

1. uczo­na zaj­mu­ją­ca się hi­sto­rią; ba­dacz­ka dzie­jów;
2. au­tor­ka dzieł hi­sto­rycz­nych;
3. na­u­czy­ciel­ka hi­sto­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. na­u­czy­ciel­ka hi­sto­rii

 (1.2) pot. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie hi­sto­rii, ba­dacz­ka dzie­jów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoń­czy­li­śmy dziś dwie go­dzi­ny wcze­śniej, bo nie było ma­te­ma­ty­ka i hi­sto­rycz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɔˈrɨt͡ʃka, AS: χʹistoryčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historia ż., historyjka ż., historyczność ż., historyzm m., historycyzm m., historyzowanie n.

:: fm. historyk m.

 czas. historyzować ndk.

 przym. historyczny

 przysł. historycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) historyk

Wiktionary


historycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w daw­nych cza­sach, uj­mu­jąc okre­ślo­ną hi­sto­rię

 (1.2) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla od­le­głych cza­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby spoj­rzeć na to zja­wi­sko hi­sto­rycz­nie, miało ono po­czą­tek w oko­li­cach prze­ło­mu XVI i XVII wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɔˈrɨt͡ʃʲɲɛ, AS: χʹistoryčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historia ż., historyk m., historyczka ż., historyczność ż., historyzowanie n., prehistoryczność ż.

 czas. historyzować ndk.

 przym. historyczny

Wiktionary

Synonimy:

dawno, dawniej, drzewiej

Wiktionary


historyczno-literacki

do­ty­czą­cy i hi­sto­rii, i li­te­ra­tu­ry (np. kon­kurs hi­sto­rycz­no-li­te­rac­ki)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hi­sto­rycz­ny i li­te­rac­ki, zwią­za­ny z hi­sto­rią i li­te­ra­tu­rą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɔrɨt͡ʃnɔlʲitɛˈrat͡sʲci, AS: χʹistoryčnolʹiteracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. historycznoliteracki

Wiktionary


historycznoliteracki

do­ty­czą­cy hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry, zwią­za­ny z hi­sto­rią li­te­ra­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­wię­cej szko­dy przy­no­szą po­chop­ne uo­gól­nie­nia świad­czą­ce o dziw­nej bez­rad­no­ści hi­sto­rycz­no­li­te­rac­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɔrɨt͡ʃnɔlʲitɛˈrat͡sʲci, AS: χʹistoryčnolʹiteracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historia literatury, historyk literatury

 przym. historyczno-literacki

Wiktionary


historycznoprawny

do­ty­czą­cy hi­sto­rii prawa


SJP.pl


historycznorozwojowy

do­ty­czą­cy roz­wo­ju hi­sto­rycz­ne­go


SJP.pl


historyczność

→ hi­sto­rycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hi­sto­rycz­ne; cecha tych, któ­rzy są hi­sto­rycz­ni

Wiktionary

Hi­sto­rycz­ność (zna­cze­nia):

1. Ka­te­go­ria opisu zja­wisk lub osób oz­na­cza­ją­ca:

2. Ka­te­go­ria te­o­re­tycz­na fi­lo­zo­fii hi­sto­rii, fi­lo­zo­fii kul­tu­ry i me­to­do­lo­gii hi­sto­rii wy­ja­śnia­ją­ca zna­cze­nie hi­sto­rii, hi­sto­rio­gra­fii i hi­sto­rycz­ne­go my­śle­nia dla kul­tu­ry i czło­wie­ka.

Wikipedia

Patrz:

historyczny

Powiązane:

 przym. historyczny

 przysł. historycznie

 rzecz. historyczka ż., historyk mos./ż.

Wiktionary


historyczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hi­sto­rią, z przesz­ło­ścią, opi­su­ją­cy przesz­łość

 (1.2) o czymś sta­rym, daw­nym

 (1.3) o czymś do­nio­słym, waż­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za jakiś czas te zdję­cia będą miały war­tość hi­sto­rycz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: χʹistoryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historia ż., historyjka ż., historyczność ż., historyzm m., historyk mos., historyczka ż., historyzowanie n., prehistoryczność ż.

 czas. historyzować

 przysł. historycznie

 przym. przedhistoryczny

Wiktionary


historyjka

1. zdrob­nie­nie od: hi­sto­ria;
2. opo­wiast­ka, plot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: hi­sto­ria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój dzia­dek lubi opo­wia­dać różne hi­sto­ryj­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historyk mos./ż., historyczka ż., historia ż.

 przym. historyczny

Wiktionary


historyk

1. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się hi­sto­rią; ba­dacz dzie­jów;
2. autor dzieł hi­sto­rycz­nych;
3. na­u­czy­ciel hi­sto­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­sto­rii, ba­dacz dzie­jów

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie hi­sto­rii, ba­dacz­ka dzie­jów

Wiktionary

Hi­sto­ryk – osoba zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wym ba­da­niem i opi­sy­wa­niem dzie­jów hi­sto­rycz­nych na pod­sta­wie za­cho­wa­nych źró­deł. Za­kres dzia­łal­no­ści w tym za­wo­dzie obej­mu­je pracę na­u­ko­wo-ba­daw­czą, ar­chi­wi­stycz­ną, mu­ze­al­ni­czą oraz edu­ka­cyj­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent, który z wyksz­tał­ce­nia jest hi­sto­ry­kiem, z po­mo­cą prze­pi­su na bigos, po­sta­no­wił opo­wie­dzieć o pol­skiej po­li­ty­ce.

 (2.1) Irena jest hi­sto­ry­kiem li­te­ra­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈstɔrɨk, AS: χʹistoryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historia ż., historyjka ż., historyczność ż., historyzm m., historycyzm m., historyzowanie n.

:: fż. historyczka ż.

 czas. historyzować ndk.

 przym. historyczny

 przysł. historycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. historyczka

Wiktionary


historyka

1. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się hi­sto­rią; ba­dacz dzie­jów;
2. autor dzieł hi­sto­rycz­nych;
3. na­u­czy­ciel hi­sto­rii


SJP.pl

Hi­sto­ry­ka. Stu­dia Me­to­do­lo­gicz­ne – rocz­nik wy­da­wa­ny przez Ko­mi­sję Hi­sto­rycz­ną PAN, Od­dział w Kra­ko­wie oraz In­sty­tut Hi­sto­rii Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go. Uka­zu­je się od 1967 roku. Re­dak­to­rzy: Ce­li­na Bo­biń­ska (1967-1995), Ma­ciej Sa­la­mon i Krzysz­tof Za­mor­ski (1996-2018), Krzysz­tof Za­mor­ski (2019-). Pismo poś­wię­co­ne jest za­gad­nie­niom me­to­do­lo­gii hi­sto­rii i hi­sto­rii hi­sto­rio­gra­fii. Za­wie­ra dzia­ły:

Wikipedia


historyzm

1. kie­ru­nek w sztu­ce XIX i po­cząt­ku XX w., któ­re­go isto­tą było na­śla­do­wa­nie wiel­kich sty­lów epok mi­nio­nych;
2. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny po­stu­lu­ją­cy roz­pa­try­wa­nie zja­wisk spo­łecz­nych i kul­tu­ro­wych w spo­sób hi­sto­rycz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hi­sto­ryzm w fi­lo­zo­fii
  • hi­sto­ryzm w ar­chi­tek­tu­rze
  • hi­sto­ryzm w ję­zy­koz­naw­stwie
  • nowy hi­sto­ryzm w te­o­rii li­te­ra­tu­ry

Wikipedia


historyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hi­sto­ry­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɔrɨzɔˈvãɲɛ, AS: χʹistoryzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historia ż., historyjka ż., historyk m., historyczka ż., historyzm m., historycyzm m., historyczność ż.

 czas. historyzować ndk.

 przym. historyczny

 przysł. historycznie

Wiktionary


historyzować

cza­sow­nik

 (1.1) wpro­wa­dzać w ut­wo­rach li­te­rac­kich i dzie­łach sztu­ki mo­ty­wy hi­sto­rycz­ne

 (1.2) two­rzyć dzie­ła o te­ma­ty­ce hi­sto­rycz­nej

 (1.3) roz­pa­try­wać coś z hi­sto­rycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲistɔrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: χʹistoryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. historia ż., historyjka ż., historyk m., historyczka ż., historyzm m., historycyzm m., historyka ż., historyzowanie n.

 przym. historyczny

 przysł. historycznie

Wiktionary


histra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. hi­sto­ria (jako przed­miot lub go­dzi­na lek­cyj­na)

Wiktionary


histrion

1. śred­nio­wiecz­ny aktor, sztuk­mistrz, mu­zy­kant, akro­ba­ta;
2. prze­sta­rza­le: po­drzęd­ny aktor, bła­zen, ko­me­diant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. teatr. śred­nio­wiecz­ny wę­drow­ny aktor po­słu­gu­ją­cy się pan­to­mi­mą, ge­stem, tań­cem, ko­stiu­ma­mi itp.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. ryba z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­strio hi­strio|ref=tak., an­te­na­rius sar­gas­so­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hi­strion – śred­nio­wiecz­ny wę­drow­ny aktor
  • hi­strion (Hi­strio hi­strio) – ga­tu­nek ryby, ina­czej an­te­na­rius sar­gas­so­wy, sar­gas­so­wa rybka lub pte­ro­fry­na

Wikipedia


histydyna

en­do­gen­ny ami­nok­was za­sa­do­wy, bar­dzo ważny skład­nik bia­łek, czę­sto wcho­dzi w skład cen­trów ak­tyw­nych en­zy­mów; łatwo ulega de­kar­bok­sy­la­cji, prze­cho­dząc w hi­sta­mi­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. ami­nok­was biał­ko­wy o cha­rak­te­rze za­sa­do­wym, względ­nie eg­zo­gen­ny, pre­kur­sor hi­sta­mi­ny:

Wiktionary

Hi­sty­dy­na ( hi­sti­di­num), His, H – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z 20 ami­nok­wa­sów biał­ko­wych. Ze wzglę­du na bu­do­wę czą­stecz­ki hi­sty­dy­na za­li­cza­na jest za­rów­no do ami­nok­wa­sów za­sa­do­wych, gdyż jej łań­cuch bocz­ny za­wie­ra 2 atomy azotu, jak i aro­ma­tycz­nych, ze wzglę­du na obec­ność aro­ma­tycz­ne­go pier­ście­nia imi­da­zo­lo­we­go. Jest ko­do­wa­na przez ko­do­ny CAU i CAC w pro­ce­sie trans­la­cji biał­ka.

Wikipedia


histydynowy

→ hi­sty­dy­na


SJP.pl

Patrz:

histydyna

hiszp.

skrót od: hisz­pań­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = hisz­pań­ski

Wiktionary

Powiązane:

 zob. hiszpański.

Wiktionary


hiszpan

po­tocz­nie:
1. seks hisz­pań­ski;
2. pro­dukt po­cho­dzą­cy z Hisz­pa­nii;
3. lek­cja ję­zy­ka hisz­pań­skie­go;
4. beza prze­ło­żo­na bitą śmie­ta­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cuk. kulin. beza prze­ło­żo­na bitą śmie­ta­ną

 (1.2) pot. mi­łość hisz­pań­ska;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani w cu­kier­ni za­o­fe­ro­wa­ła nam zwy­kłe bezy, hisz­pa­ny, pącz­ki, ekler­ki i wu­zet­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiszpan mos., Hiszpania ż., Hiszpanka ż., hiszpański mrz.

 przym. hiszpański

 przysł. hiszpańsko

Wiktionary


hiszpaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Hisz­pan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiszpanka ż.

Wiktionary


hiszpania

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Ma­dry­cie; Kró­le­stwo Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie po­ło­żo­ne na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim ze sto­li­cą w Ma­dry­cie;

 (1.2) geogr. hist. od sta­ro­żyt­no­ści po czasy no­wo­żyt­ne: kra­i­na obej­mu­ją­ca ca­łość ziem Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go

Wiktionary

Hisz­pa­nia, Kró­le­stwo Hisz­pa­nii ( España, Reino de España) – pań­stwo w za­chod­niej czę­ści Eu­ro­py Po­łud­nio­wej, po­ło­żo­ne głów­nie na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim, obej­mu­ją­ce także Ba­le­a­ry na Morzu Śró­dziem­nym, Wyspy Ka­na­ryj­skie na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim oraz mniej­sze wy­sep­ki i te­re­ny w pół­noc­nej Afry­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą Hisz­pa­nii jest Ma­dryt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiʃˈpãɲja, AS: χʹišpãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiszpan mrz., Hiszpańczyk mos., hispanistyka ż., hispanistka ż., Hiszpan m., Hiszpanka ż., hiszpanka ż., hiszpański m., hiszpańszczyzna ż., hiszpańskość ż.

 przym. hiszpański

 przysł. hiszpańsko, po hiszpańsku

Wiktionary


hiszpanistka

→ hisz­pa­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

hiszpanista

hiszpanka

1. od­mia­na grypy;
2. su­kien­ka lub bluz­ka z de­kol­tem od­sła­nia­ją­cym plecy i ra­mio­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. groź­na dla życia od­mia­na grypy, która w la­tach 1918-1919 wy­wo­ła­ła pan­de­mię;

 (1.2) środ. szach. zob. par­tia hisz­pań­ska.

 (1.3) bród­ka w szpic przy­strzy­żo­na na spo­sób hisz­pań­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hisz­pan­ka – ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści hisz­pań­skiej
  • Grypa hisz­pan­ka – po­pu­lar­na nazwa pan­de­mii grypy w la­tach 1918–1919 oraz od­mia­na grypy
  • Hisz­pan­ka – film Łu­ka­sza Bar­czy­ka z 2014 roku.
  • hisz­pan­ka – su­kien­ka z de­kol­tem od­sła­nia­ją­cym ra­mio­na i plecy oraz czę­sto do­szy­tą fal­ba­ną

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grypa hisz­pan­ka po­chło­nę­ła od 50 do 100 mi­lio­nów ofiar śmier­tel­nych na całym świe­cie.

 (1.2) W ostat­nim tur­nie­ju za­gra­łam 5 hisz­pa­nek, trzy sy­cy­lij­ki i jed­ne­go fran­cu­za.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiʃˈpãnka, AS: χʹišpãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiszpania ż., Hiszpan m., Hiszpańczyk m., Hiszpanka ż., hiszpański m., hiszpańskość ż., hiszpańszczyzna ż., hiszpanista m., hiszpanistka ż.

 przym. hiszpański

 przysł. po hiszpańsku

Wiktionary


hiszpańczyk

daw­niej: Hisz­pan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. Hisz­pan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiszpańszczyzna ż., hiszpanka ż., hiszpański mrz., Hiszpan mos., Hiszpania ż., Hiszpanka ż.

 przym. hiszpański

Wiktionary


hiszpański

zwią­za­ny z Hisz­pa­nią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­wią­zu­ją­cy do/po­cho­dzą­cy z Hisz­pa­nii lub od­no­szą­cy się do Hisz­pa­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. ro­mań­ski język uży­wa­ny m.in. w Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hisz­pań­skie wino ucho­dzi za jedno z naj­lep­szych na świe­cie.

 (2.1) Uczę się hisz­pań­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiʃˈpãj̃sʲci, AS: χʹišpãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiszpan mrz., hispanistyka ż., hispanistka ż., hispanista mrz., Hiszpania ż., Hiszpan m., Hiszpańczyk m., Hiszpanka ż., hiszpanka ż., hiszpańszczyzna ż., hiszpańskość ż., hiszpanista m., hiszpanistka ż.

 przysł. po hiszpańsku, hiszpańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kastylijski, iberyjski

 (2.1) kastylijski, hiszpańszczyzna

Wiktionary


hiszpańsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób hisz­pań­ski, po hisz­pań­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spi­sie zna­la­zły się hisz­pań­sko brzmią­ce naz­wi­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiszpan mrz., Hiszpan mos., Hiszpania ż., Hiszpanka ż., hiszpański mrz.

 przym. hiszpański

Wiktionary


hiszpańskojęzyczny

hi­spa­no­ję­zycz­ny;
1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem hisz­pań­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku hisz­pań­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem hisz­pań­skim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem hisz­pań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem hisz­pań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku hisz­pań­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej ka­rie­ra w kla­sie hisz­pań­sko­ję­zycz­nej była mocno po­dej­rza­na.

 (1.1) Wy­jąt­kiem są sta­cje hisz­pań­sko­ję­zycz­ne, na­da­ją­ce mu­zy­kę z Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej i Hisz­pa­nii.

 (1.3) Boom ibe­ro­a­me­ry­kań­ski do­ty­czył li­te­ra­tu­ry hisz­pań­sko­ję­zycz­nej: ar­gen­tyń­skiej, mek­sy­kań­skiej, ku­bań­skiej, ko­lum­bij­skiej, pe­ru­wiań­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiʃˈpãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: χʹišpãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


hiszpańskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma zwią­zek z kul­tu­rą kra­jów ob­sza­ru ję­zy­ka hisz­pań­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) miesz­kań­cy Los An­ge­les czy Santa Fe czuli się głę­bo­ko zwią­za­ni z hisz­pań­sko­ścią i ka­to­li­cyz­mem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiszpania ż., Hiszpan m., Hiszpanka ż., hiszpanka ż., hiszpański mrz., hiszpańszczyzna ż.

 przym. hiszpański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hiszpańszczyzna

Wiktionary


hiszpańszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język hisz­pań­ski

 (1.2) styl hisz­pań­ski, ak­cen­ty hisz­pań­skie, np. w mo­dzie, sztu­ce

 (1.3) ogól­nie wszyst­ko, co hisz­pań­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam hisz­pań­szczyz­nę za jej śpiew­ne brzmie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲiʃpãj̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: χʹišpãĩ ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hiszpania ż., Hiszpan m., Hiszpańczyk m., Hiszpanka ż., hiszpanka ż., hiszpański m., hiszpańskość ż., hiszpanista m., hiszpanistka ż.

 przym. hiszpański

 przysł. po hiszpańsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hiszpański

Wiktionary


hit

prze­bój, szla­gier;
1. po­pu­lar­ny utwór mu­zycz­ny;
2. coś cie­szą­ce­go się dużym za­in­te­re­so­wa­niem, dużą po­pu­lar­no­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) utwór mu­zycz­ny (zaz­wy­czaj pio­sen­ka) wy­jąt­ko­wo modny w danym cza­sie

 (1.2) przed­miot cie­szą­cy się dużą po­pu­lar­no­ścią

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hit – po­pu­lar­ny w okre­ślo­nym cza­sie utwór mu­zycz­ny lub pio­sen­ka
  • HiT – hi­sto­ria i te­raź­niej­szość, przed­miot szkol­ny w Pol­sce
  • – nie­miec­ka sieć hand­lo­wa hi­per­mar­ke­tów, HIT Han­dels­grup­pe GmbH (HIT Pol­ska w la­tach 1994–2002)
  • HIT – sub­stan­cja wcho­dzą­ca w skład krwi zwie­rząt za­pa­da­ją­cych w stan hi­ber­na­cji
  • HIT – skaza krwo­tocz­na
  • Hit – wę­gier­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Hit – album mu­zycz­ny Pe­te­ra Ga­brie­la
  • „Hit” – sin­gel pro­mu­ją­cy pro­jekt pt. Po­zy­tyw­ne Wi­bra­cje
  • Hīt – mia­sto pro­win­cji Al-Anbar w Iraku
  • Hit – wieś w Syrii, w mu­ha­fa­zie Dara, w dy­stryk­cie Dara
  • Radio Hit – włoc­ław­ska sta­cja ra­dio­wa
  • Hit FM – trój­miej­ska roz­gło­śnia ra­dio­wa sieci Radia Eska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostat­nia pio­sen­ka ze­spo­łu Wilki to praw­dzi­wy hit, wstrząs­nął za­chwy­co­ny­mi fa­na­mi.

 (1.2) Te szale to praw­dzi­wy hit se­zo­nu - wszyst­kie panie je ku­pu­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲit, AS: χʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hicik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebój, szlagier, bestseller

 (1.1) bestseller, przebój

Wiktionary


hitachi

[czy­taj: hi­ta­czi albo hi­ta­ci]
1. mia­sto w Ja­po­nii;
2. marka elek­tro­ni­ki i firma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi­ta­chi (ur. 1935) – ja­poń­ski ksią­żę, młod­szy brat pa­nu­ją­ce­go ce­sa­rza Aki­hi­to, czwar­ty w linii suk­ce­sji
  • Hi­ta­chi – mia­sto w Ja­po­nii
  • Hi­ta­chi, Ltd. – mię­dzy­na­ro­do­wy kon­cern wy­wo­dzą­cy się z Ja­po­nii dzia­ła­ją­cy w wielu sek­to­rach prze­my­słu, m.in. ener­ge­ty­ka, kolej, IT oraz elek­tro­ni­ka

Wikipedia


hitchcock

[czy­taj: hicz­kok] naz­wi­sko an­giel­skie, np. Al­fred Hitch­cock (1899 - 1980), bry­tyj­ski re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hitch­cock – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Bla­i­ne
  • Hitch­cock – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Be­ad­le
  • Hitch­cock – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Gal­ve­ston
  • hrab­stwo Hitch­cock (ang. Hitch­cock Co­un­ty) – w sta­nie Ne­bra­ska
  • Hitch­cock, Al­fred Jo­seph – bry­tyj­ski re­ży­ser
  • Hitch­cock, Henry-Rus­sell – ame­ry­kań­ski hi­sto­ryk ar­chi­tek­tu­ry
  • Hitch­cock, Ni­co­la – bry­tyj­ska wo­ka­list­ka
  • Hitch­cock – ame­ry­kań­ski film bio­gra­ficz­ny 2012 roku

Wikipedia


hitchcockowski

[czy­taj: hicz­ko­kow­ski] zwią­za­ny z Al­fre­dem Hitch­coc­kiem i jego twór­czo­ścią fil­mo­wą


SJP.pl


hitl.

skrót od: hit­le­row­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) hit­le­row­ski

Wiktionary


hitler

naz­wi­sko, np. Adolf Hit­ler (1889-1945), przy­wód­ca nie­miec­kie­go na­ziz­mu, dyk­ta­tor III Rze­szy, oso­bi­ście od­po­wie­dzial­ny za zbrod­nie po­peł­nio­ne przez reżim, który stwo­rzył


SJP.pl


hitleria

rzad­ko: pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie Nie­miec w la­tach rzą­dów Adol­fa Hit­le­ra (1933-1945)


SJP.pl


hitlerjugend

nie­miec­ka or­ga­ni­za­cja mło­dzie­ży NSDAP, dzia­ła­ją­ca w la­tach 1926-45


SJP.pl

Hit­ler­ju­gend (ofi­cjal­nie pi­sa­ne jako Hit­ler-Ju­gend, w skró­cie HJ., pol. dosł. „Mło­dzież Hit­le­ra”) – nie­miec­ka or­ga­ni­za­cja mło­dzie­żo­wa NSDAP zor­ga­ni­zo­wa­na na wzór pa­ra­mi­li­tar­ny w 1922 roku jako przy­bu­dów­ka Od­dzia­łów Sztur­mo­wych (SA).

Wikipedia


hitlerowiec

zwo­len­nik hit­le­ryz­mu, na­ziz­mu; na­zi­sta, fa­szy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­zi­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hit­le­row­cy w odwet za za­mach na do­wód­cę SS roz­strze­la­li stu za­kład­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲitlɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: χʹitlerovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hitleryzm m., hitlerówka ż.

 przym. hitlerowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narodowy socjalista, nacysta, nazista

Wiktionary


hitlerowski

→ hit­le­ryzm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Hit­le­rem, hit­le­ryz­mem lub hit­le­row­ca­mi, do­ty­czą­cy Hit­le­ra, hit­le­ryz­mu lub hit­le­row­ców

Wiktionary

Patrz:

hitleryzm

Przykłady

 (1.1) Nasz dom ro­dzin­ny trwał rów­nież przez okres oku­pa­cji hit­le­row­skiej.

 (1.1) W Niem­czech hit­le­row­skich pro­mo­wa­no okre­ślo­ne formy ar­ty­stycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲitlɛˈrɔfsʲci, AS: χʹitlerofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hitleryzm mrz., hitlerowiec mos., hitlerówka ż., zhitleryzowanie n.

 czas. odhitleryzować dk., zhitleryzować dk.

 przym. antyhitlerowski, filohitlerowski, neohitlerowski, niehitlerowski, pohitlerowski, prohitlerowski, przeciwhitlerowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazistowski, brunatny; skr. hitl.

Wiktionary


hitleryzacja

sto­so­wa­nie i roz­po­wszech­nia­nie zasad hit­le­ryz­mu, wpro­wa­dza­nie do po­li­ty­ki m.in. na­cjo­na­liz­mu, ra­siz­mu, an­ty­ko­mu­niz­mu


SJP.pl


hitleryzm

zbrod­ni­cza dok­try­na i na­cjo­na­li­stycz­ny ruch po­li­tycz­ny stwo­rzo­ne przez Adol­fa Hit­le­ra; na­ro­do­wy so­cja­lizm, na­zizm, na­cyzm (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. na­zizm, nie­miec­ka skraj­na od­mia­na fa­szyz­mu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈtlɛrɨsm̥, AS: χʹitlerysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hitlerowiec m., hitlerówka ż.

 przym. hitlerowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narodowy socjalizm, brunatny faszyzm, nacyzm, nazizm

Wiktionary


hitleryzować

sto­so­wać i roz­po­wszech­niać za­sa­dy hit­le­ryz­mu, wpro­wa­dzać do po­li­ty­ki m.in. na­cjo­na­lizm, ra­sizm, an­ty­ko­mu­nizm


SJP.pl


hitlerówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. zwo­len­nicz­ka Hit­le­ra, hit­le­ryz­mu

 (1.2) pot. żart. droga wy­bu­do­wa­na w cza­sach Hit­le­ra cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się na­wierzch­nią z be­to­no­wych płyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Każdy, kto choć raz je­chał hit­le­rów­ką Wroc­ław-Gli­wi­ce, pa­mię­ta te be­to­no­we płyty.

 (1.2) Przy­najm­niej hit­le­rów­ka do Szcze­ci­na dalej do­brze się trzy­ma. Nie to, co nasze drogi sy­pią­ce się po roku od re­mon­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hitlerowiec m., hitleryzm m.

 przym. hitlerowski

Wiktionary


hitowy

→ hit


SJP.pl

Patrz:

hit

hittin

wio­ska są­sia­du­ją­ca ze wzgó­rza­mi bę­dą­cy­mi miej­scem ro­ze­gra­nia w 1187 r. bitwy sta­no­wią­cej naj­więk­szą klę­skę chrze­ści­jan w walce z mu­zuł­ma­na­mi w Ziemi Świę­tej


SJP.pl

Zo­bacz też: Hit­tin (Syria).

Hit­tin (arab. حطّين) – nie­ist­nie­ją­ca już arab­ska wieś, która była po­ło­żo­na w Dy­stryk­cie Ty­be­ria­dy w Man­da­cie Pa­le­sty­ny. Wieś zo­sta­ła wy­lud­nio­na i zni­szczo­na pod­czas I wojny iz­ra­el­sko-arab­skiej, po ataku Sił Obron­nych Iz­ra­e­la 17 lipca 1948.

Wikipedia


hiuma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. estoń­ska wyspa na Morzu Bał­tyc­kim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Hiuma (pro­win­cja).

Hiuma (inne nazwy est. "Hiiu­maa", szw. "Dagö" – wyspa dnia, fin. "Hii­den­maa" – zie­mia dia­bła) – na­le­żą­ca do Esto­nii wyspa, po­ło­żo­na na Bał­ty­ku na po­łud­nie od wej­ścia do Za­to­ki Fiń­skiej, ot­wie­ra­ją­ca za­to­kę Ryską, od Sa­re­my od­dzie­lo­na cie­śni­ną Soela väin, od sta­łe­go lądu cie­śni­ną Muhu Väin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxʲjũma, AS: χʹi ̯ũma

Wiktionary


hiv

Human Im­mu­no­de­fi­cien­cy Virus, wirus wy­wo­łu­ją­cy AIDS


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) med. wirus wy­wo­łu­ją­cy AIDS;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To bar­dzo po­zy­tyw­na wia­do­mość – Wynik testu na obec­ność HIV był ne­ga­tyw­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲif, AS: χʹif

Wiktionary


hiv-owiec

[czy­taj: hi­fo­wiec] no­si­ciel wi­ru­sa HIV; hi­fo­wiec


SJP.pl


hiw

część ła­dun­ku pod­no­szo­na jed­no­ra­zo­wo przez pod­no­śnik lub dźwig; unos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część ła­dun­ku jed­no­ra­zo­wo pod­no­szo­na przez dźwi­gnię

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unos, dźwignięcie, podniesienie

Wiktionary


hizop

pół­krzew bę­dą­cy ro­śli­ną przy­pra­wo­wą, lecz­ni­czą oraz ozdob­ną; rów­nież uzy­ski­wa­ny z niego ole­jek; hyzop


SJP.pl


hizopowy

→ hizop; hy­zo­po­wy


SJP.pl


hj

skrót od: Hit­ler­ju­gend


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = hist. Hit­ler­ju­gend;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hit­ler­ju­gend
  • Hal­li­well Jones Sta­dium
  • Hero's Jo­ur­ney (MMORPG)
  • Hobby Japan
  • oz­na­cze­nie IATA dla Tas­man Cargo Air­li­nes
  • Hol­den HJ

Wikipedia


hjelmslev

naz­wi­sko


SJP.pl


hks

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Ho­ke­jo­wy Klub Spor­to­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Haj­duc­ki Klub Spor­to­wy – pol­ski klub pił­kar­ski
  • Ha­po­el Kefar Sawa – iz­ra­el­ski klub pił­kar­ski
  • Ha­se­ga­wa Ki­ta­ga­wa Sigma – ja­poń­ska firma
  • Hrvat­ska Kon­zer­va­tiv­na Stran­ka – chor­wac­ka par­tia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od naj­młod­szych lat tre­nu­ję w HKS.

 (1.1) Od naj­młod­szych lat tre­nu­ję w HKS-ie.

Wiktionary


hkt

[czy­taj: ha-ka-TE]
1. nie­miec­ka or­ga­ni­za­cja na­cjo­na­li­stycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1894-1934; Ha­ka­ta;
2. skrót od: Har­cer­ski Klub Tu­ry­stycz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • HKT – Ha­ka­ta
  • HKT – Har­cer­ski Klub Tu­ry­stycz­ny
  • HKT – he­ma­to­kryt

Wikipedia


hl

skrót od: hek­to­litr (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Half-Life – gra kom­pu­te­ro­wa
  • li­pa­za wą­tro­bo­wa (He­pa­tic Li­pa­se)
  • ziar­ni­ca zło­śli­wa – (HL), cho­ro­ba no­wot­wo­ro­wa ukła­du chłon­ne­go
  • hek­to­litr (hl, hL) – skrót jed­nost­ki ob­ję­to­ści

Wikipedia


hla

1. an­ty­ge­ny zgod­no­ści tkan­ko­wej, ter­min sto­so­wa­ny w na­u­kach bio­lo­gicz­nych;
2. język pro­gra­mo­wa­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • HLA (język pro­gra­mo­wa­nia)
  • HLA (ar­chi­tek­tu­ra wy­so­kie­go po­zio­mu)
  • HLA (ludz­kie an­ty­ge­ny le­u­ko­cy­tar­ne)

Wikipedia


hlebowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hlond

naz­wi­sko, np. Au­gust Hlond (1881-1948), pol­ski kar­dy­nał, w la­tach 1926-1948 pry­mas Pol­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gust Hlond (1881–1948) – pol­ski kar­dy­nał, sa­lez­ja­nin
  • An­to­ni Hlond-Chlon­dow­ski (1884–1962) – pol­ski kom­po­zy­tor, sa­lez­ja­nin

Wikipedia


hlondowski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Hlon­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie sym­poz­jum hlon­dow­skie­go bu­dy­nek wy­dzia­łu był ot­war­ty do póź­nych go­dzin noc­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hlondianum n.

Wiktionary


hm

po­tocz­nie:
1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy za­my­śle­nie, zwle­ka­nie z od­po­wie­dzią, np.: Hm, a może pój­dzie­my do kina?; mhm, mmm;
2. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos chrzą­knię­cia, czę­sto wy­ra­ża­ją­cy na­mysł, za­kło­po­ta­nie, nie­pew­ność, po­wąt­pie­wa­nie, rza­dziej po­dziw


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …oz­na­cza­ją­cy na­mysł

 (1.2) …sy­gna­li­zu­ją­cy nie­pew­ność w kwe­stii re­ak­cji na słowa, jakie zaraz będą wy­po­wie­dzia­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­bacz­my, hm, co z tym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xm, AS: χm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hmm, hum, humm

 (1.2) hmm, hum, humm

Wiktionary


hm.

skrót od: harc­mistrz, harc­mi­strzy­ni


SJP.pl

skrót

 (1.1) = harc. harc­mistrz lub harc­mi­strzy­ni (sto­pień in­struk­tor­ski)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W la­tach 1990-2000 na­czel­ni­kiem ZHP był hm. Ry­szard Pac­ław­ski.

Wiktionary


hme

skrót od: Ha­lo­we Mi­strzo­stwa Eu­ro­py


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­lo­we mi­strzo­stwa Eu­ro­py w lek­ko­at­le­ty­ce
  • Hi­sto­ria myśli eko­no­micz­nej

Wikipedia


hmm

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy za­my­śle­nie, zwle­ka­nie z od­po­wie­dzią, np.: Hm, a może pój­dzie­my do kina?; hm, mhm, mmm


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …sy­gna­li­zu­ją­cy na­mysł

Wiktionary

HMM Com­pa­ny Li­mi­ted (kor. 에이치엠엠 주식회사), daw­niej Hy­un­dai Mer­chant Ma­ri­ne – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ską firmą zaj­mu­ją­cą się tran­spor­tem kon­te­ne­ro­wym i prze­wo­zem mor­skim. Przed­się­bior­stwo jest za­li­cza­ne do grona 10 naj­więk­szych mor­skich prze­woź­ni­ków kon­te­ne­ro­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xm̥m, AS: χm̦m

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hm, hum, humm

Wiktionary


hmmm

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy za­my­śle­nie, zwle­ka­nie z od­po­wie­dzią, np.: Hmmm, a może pój­dzie­my do kina?; hm, hmm, mhm, mmm


SJP.pl


hmong

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) etn. grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca gó­rzy­ste re­jo­ny Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­kiem hmong;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) etn. męż­czyz­na z grupy et­nicz­nej Hmong (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (3.1) etn. ko­bie­ta z grupy et­nicz­nej Hmong (1.1)

Wiktionary


hmp

skrót od: Ha­lo­we Mi­strzo­stwa Pol­ski


SJP.pl


hms

skrót od: Her/His Ma­je­sty's Ship - sta­tek Jej/Jego Kró­lew­skiej Mości


SJP.pl


hmtd

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = chem. hek­sa­me­ty­le­no­tri­pe­rok­sy­dia­mi­na;

Wiktionary


hmś

Ha­lo­we Mi­strzo­stwa Świa­ta


SJP.pl


hnat

naz­wi­sko


SJP.pl


hnatiuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hna­tiuk (ukr. Гнатюк) – pol­skie i ukra­iń­skie naz­wi­sko
  • Dmy­tro Hna­tiuk (1925–2016) – ukra­iń­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Ola Hna­tiuk, właśc. Alek­san­dra Hna­tiuk (ur. 1961) – ukra­i­nist­ka, tłu­macz­ka i po­pu­la­ry­za­tor­ka li­te­ra­tu­ry ukra­iń­skiej, radca Am­ba­sa­dy RP w Ki­jo­wie
  • Wo­ło­dy­myr Hna­tiuk (1871–1926) – ukra­iń­ski et­no­graf, fol­klo­ry­sta, ję­zy­koz­naw­ca, li­te­ra­tu­roz­naw­ca, kry­tyk, tłu­macz, dzia­łacz spo­łecz­ny

Wikipedia


hnet

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) stpol. od razu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xnɛt, AS: χnet

Wiktionary


hniezdyczna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie zba­ra­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Hnie­zdycz­na ( Гніздичне, "Hni­zdycz­ne") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie tar­no­pol­skim, w hro­ma­dzie Zba­raż.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Hniezdyczno, Gniezniczna

Wiktionary


hnizdyczów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le typu miej­skie­go w re­jo­nie ży­da­czow­skim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Hni­zdy­czów (ukr. "Гніздичів") – osied­le typu miej­skie­go w re­jo­nie stryj­skim (do 2020 roku w re­jo­nie ży­da­czow­skim) ob­wo­du lwow­skie­go. Sie­dzi­ba władz hro­ma­dy Hni­zdy­czów.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Hni­zdy­czów, po­ło­żo­na na linii Tar­no­pol – Stryj.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hnizdyczowski

Wiktionary


hnuszta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Sło­wa­cji;

Wiktionary


hnyła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie tur­czań­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hnyła (ukr. Гнила) – rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Bu­żo­ku
  • Hnyła (ukr. Гнила) – rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Hra­bar­ki
  • Hnyła (ukr. Гнила) – rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Kras­nej
  • Hnyła (ukr. Гнила) – rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Me­czet­nej
  • Hnyła (ukr. Гнила) – rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Rośki
  • Hnyła (ukr. Гнила) – rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Stry­ja
  • Gniła (ukr. Гнила, Hnyła) – rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Zbru­cza
  • Kar­pac­kie, daw­niej Hnyła – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie tur­czań­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hnylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Gniła, Karpackie (wariant na podstawie obecnej nazwy ukraińskiej)

Wiktionary


ho

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy po­dziw, uz­na­nie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wy­krzy­knik, zwy­kle pow­tó­rzo­ny, wy­ra­ża­ją­cy za­sko­cze­nie lub po­dziw

 (1.2) ono­ma­to­pe­ja, zwy­kle pow­tó­rzo­na, na­śla­du­ją­ca tu­bal­ny śmiech

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Holm – pier­wia­stek
  • Ho – mia­sto w Gha­nie
  • Ho – pio­sen­ka ze­spo­łu Hey
  • HO - Har­cerz orli lub Har­cer­ka orla (stop­nie har­cer­skie)
  • HO - skala kolei mo­de­lar­skich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔ, AS: χo

Wiktionary


ho-hoń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) książk. duże, strasz­ne zwie­rzę przy­po­mi­na­ją­ce sło­nia w uni­wer­sum opo­wie­ści o Ku­bu­siu Pu­chat­ku;

Wiktionary

Ho-honie (ang. "Hef­fa­lumps") – fik­cyj­ne stwo­rze­nia, wy­my­ślo­ne przez A.A. Milne’a, wy­stę­pu­ją­ce w książ­kach o przy­go­dach Ku­bu­sia Pu­chat­ka i ich adap­ta­cjach, ma­ją­ce wy­glą­dem przy­po­mi­nać sło­nie.

Wikipedia


hoacyn

ptak leśny z ro­dzi­ny ko­śni­ków; ko­śnik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Opist­ho­co­mus ho­a­zin|Müller|ref=tak., ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści tro­pi­kal­nych pta­ków z ro­dzi­ny ho­a­cy­nów;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku ho­a­cy­nów (1.1)

Wiktionary

Ho­a­cyn, ko­śnik czu­ba­ty ("Opist­ho­co­mus ho­a­zin") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści tro­pi­kal­ne­go ptaka, za­miesz­ku­ją­ce­go bagna w do­rze­czu Ama­zon­ki i Ori­no­ko w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Ho­a­cyn jest je­dy­nym ży­ją­cym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny ho­a­cy­nów (Opist­ho­co­mi­dae) oraz rzędu ho­a­cy­nów (Opist­ho­co­mi­for­mes) z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sku­tek dużej od­mien­no­ści ho­a­cy­nów od in­nych pta­ków ich miej­sce w sy­ste­ma­ty­ce jest trud­ne do jed­noz­nacz­ne­go skla­sy­fi­ko­wa­nia (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hoacyny lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kośnik, kośnik czubaty

 (1.2) kośnik, kośnik czubaty

Wiktionary


hoacyny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Opist­ho­co­mi­for­mes|L'Her­mi­nier|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

 (1.2) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Opist­ho­co­mi­dae|Swa­in­son|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu ho­a­cy­nów (1.1)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ho­a­cyn

Wiktionary

Ho­a­cy­ny – ro­dzi­na Opist­ho­co­mi­dae i rząd Opist­ho­co­mi­for­mes pta­ków z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes. Je­dy­nym ży­ją­cym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny jest ho­a­cyn ("Opist­ho­co­mus ho­a­zin") ży­ją­cy w do­rze­czu Ama­zon­ki i Ori­no­ko w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Zna­ny­mi wy­mar­ły­mi przed­sta­wi­cie­la­mi ro­dzi­ny są ', ży­ją­cy w środ­ko­wym mio­ce­nie (13,5–11,8 mln lat temu) na ob­sza­rze dzi­siej­szej Ko­lum­bii (jego od­kry­cie do­wo­dzi, że w mio­ce­nie przed­sta­wi­cie­le ro­dzi­ny za­sied­la­li też ob­sza­ry na za­chód od Andów), oraz ', ży­ją­cy w póź­nym oli­go­ce­nie lub wczes­nym mio­ce­nie (24–22 mln lat temu) na ob­sza­rze dzi­siej­sze­go bra­zy­lij­skie­go stanu São Paulo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wydał mo­no­gra­fię o wy­mar­łych ho­a­cy­nach z wczes­ne­go mio­ce­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hoacyn mzw.

Wiktionary


hoax

[czy­taj: hołks] śro­do­wi­sko­wo: oszu­stwo, mi­sty­fi­ka­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fał­szy­wa in­for­ma­cja po­zo­ru­ją­ca praw­dzi­wą, aby wpro­wa­dzić w błąd od­bior­cę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem pro­jek­tu jest nie tylko znaj­do­wa­nie po­ten­cjal­nych ho­a­xów, ale także li­te­ró­wek w ty­tu­łach i po­sta­ci nie­en­cy­klo­pe­dycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔaks, AS: χoaks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistyfikacja, fałszywka, fake

Wiktionary


hobart

Ho­bart (wym.) – mia­sto w Au­stra­lii, sto­li­ca Tas­ma­nii. Za­ło­żo­ne zo­sta­ło (jako ko­lo­nia karna) w 1804 i było dru­gim po Syd­ney mia­stem na tym kon­ty­nen­cie. Ho­bart prawa miej­skie po­sia­da od 1842 i jest cen­trum fi­nan­so­wym i ad­mi­ni­stra­cyj­nym Tas­ma­nii. W 2006 roku li­czy­ło 205 566 miesz­kań­ców.

Wikipedia


hobbes

naz­wi­sko, np. Tho­mas Hob­bes (1588-1679), an­giel­ski fi­lo­zof


SJP.pl


hobbici

przed­sta­wi­ciel rasy z po­wie­ści fan­ta­stycz­nych J.R.R. Tol­kie­na, o ni­skim wzro­ście, obro­śnię­tych sto­pach i z za­mi­ło­wa­niem do je­dze­nia


SJP.pl

Patrz:

hobbit

hobbicki

→ hob­bit


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hob­bi­ta­mi, do­ty­czą­cy hob­bi­tów

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do hob­bi­ta, bę­dą­cy włas­no­ścią hob­bi­ta lub jego dzie­łem

Wiktionary

Patrz:

hobbit

Przykłady

 (2.1) Hob­bic­kie stopy są mocno owło­sio­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hobbit m., hobbitka ż., Hobbiton m.

Wiktionary


hobbista

czło­wiek ma­ją­cy za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, od­da­ny cze­muś, za­in­te­re­so­wa­ny czymś; hob­by­sta, pa­sjo­nat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który ma ja­kieś hobby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hobby n., hobbysta m.

:: fż. hobbistka ż., hobbystka ż.

 przym. hobbistyczny, hobbistowski

 przysł. hobbistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hobbysta

Wiktionary


hobbistka

ko­bie­ta ma­ją­ca za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, od­da­na cze­muś, za­in­te­re­so­wa­na czymś; hob­byst­ka, pa­sjo­nat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która ma ja­kieś hobby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔbˈbʲistka, AS: χobbʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hobby n., hobbystka ż.

:: fm. hobbista m., hobbysta m.

 przym. hobbistyczny, hobbistowski

 przysł. hobbistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hobbystka ż.

Wiktionary


hobbistowski

przy­miot­nik od: hob­bi­sta; ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla hob­bi­sty, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z hob­bi­stą; hob­by­stow­ski


SJP.pl


hobbistyczny

przez­na­czo­ny dla hob­bi­stów, pa­sjo­na­tów, łą­czą­cy ludzi o po­dob­nych za­in­te­re­so­wa­niach (np. klub hob­bi­stycz­ny), mo­gą­cy prze­jąć kogoś do głębi, po­chło­nąć, za­in­te­re­so­wać; hob­by­stycz­ny, pa­sjo­nac­ki


SJP.pl


hobbit

przed­sta­wi­ciel rasy z po­wie­ści fan­ta­stycz­nych J.R.R. Tol­kie­na, o ni­skim wzro­ście, obro­śnię­tych sto­pach i z za­mi­ło­wa­niem do je­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fant. liter. nie­wiel­ka isto­ta ze świa­ta fan­ta­sty­ki cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ni­skim wzro­stem i krępą bu­do­wą ciała;

 (1.2) pa­le­ont. pot. wy­mar­ły ga­tu­nek ho­mi­ni­da, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Homo flo­re­sien­sis|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hob­bit, czyli tam i z po­wro­tem – po­wieść au­tor­stwa J.R.R. Tol­kie­na
  • Hob­bit – rasa za­miesz­ku­ją­ca stwo­rzo­ną przez Tol­kie­na mi­to­lo­gię Śró­dzie­mia
  • Hob­bit – try­lo­gia fil­mo­wa w re­ży­se­rii Pe­te­ra Jack­so­na, ekra­ni­za­cja po­wie­ści Tol­kie­na
    • Hob­bit: Niez­wy­kła po­dróż – pier­wsza część try­lo­gii
    • Hob­bit: Pust­ko­wie Sma­u­ga – druga część try­lo­gii
    • Hob­bit: Bitwa Pię­ciu Armii – trze­cia część try­lo­gii
  • Hob­bit – film ani­mo­wa­ny z 1977 roku, ekra­ni­za­cja po­wie­ści Tol­kie­na
  • Hob­bit – ra­dziec­ki film z 1985 roku, ekra­ni­za­cja po­wie­ści Tol­kie­na
  • po­pu­lar­na nazwa czło­wie­ka z wyspy Flo­res – patrz: Homo flo­re­sien­sis

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hob­bi­ci są skłon­ni do tycia, zwła­szcza w pasie: mie­wa­ją wy­pię­te brzu­chy; ubie­ra­ją się ko­lo­ro­wo (naj­chęt­niej zie­lo­no i żółto); nie uży­wa­ją obu­wia, po­nie­waż stopy ich z przy­ro­dze­nia opa­trzo­ne są twar­dą po­desz­wą i po­ro­śnię­te buj­nym, ciem­nym, bru­nat­nym wło­sem, po­dob­nie jak głowa (zwy­kle kę­dzie­rza­wa); mają dłu­gie, zręcz­ne, sma­głe palce i pocz­ci­we twa­rze, a śmie­ją się dużo, ba­so­wo i ser­decz­nie (szcze­gól­nie po obie­dzie, który – w miarę moż­no­ści – ja­da­ją dwa razy dzien­nie).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔbbʲit, AS: χobbʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hobbitka ż.

 przym. hobbicki

Wiktionary


hobbitka

→ hob­bit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. od­po­wied­nik ko­bie­ty w fik­cyj­nym świe­cie hob­bi­tów

Wiktionary

Patrz:

hobbit

Wymowa:

IPA: xɔbˈbʲitka, AS: χobbʹitka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hobbit m.

 przym. hobbicki

Wiktionary


hobby

[czy­taj: hobbi lub hobby] ulu­bio­ne za­ję­cie; konik; pasja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pasja, za­mi­ło­wa­nie do ro­bie­nia cze­goś; za­in­te­re­so­wa­nie;

Wiktionary

Hobby (pasja, pot. "konik") – za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, czyn­ność wy­ko­ny­wa­na dla re­lak­su w cza­sie wol­nym od obo­wiąz­ków. Może łą­czyć się ze zdo­by­wa­niem wie­dzy w danej dzie­dzi­nie, do­sko­na­le­niem swo­ich umie­jęt­no­ści w pew­nym okre­ślo­nym za­kre­sie albo też nawet z za­rob­kiem. Głów­nym celem po­zo­sta­je jed­nak przy­jem­ność pły­ną­ca z upra­wia­nia hobby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z moich hobby jest zbie­ra­nie znacz­ków pocz­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔbbʲi, AS: χobbʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hobbista, hobbistka, hobbysta, hobbystka

 przym. hobbistyczny, hobbystyczny

 przysł. hobbistycznie, hobbystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasja, konik, zamiłowanie

Wiktionary


hobbysta

czło­wiek ma­ją­cy za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, od­da­ny cze­muś, za­in­te­re­so­wa­ny czymś; hob­bi­sta, pa­sjo­nat


SJP.pl


hobbystka

ko­bie­ta ma­ją­ca za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, od­da­na cze­muś, za­in­te­re­so­wa­na czymś; hob­bist­ka, pa­sjo­nat­ka


SJP.pl


hobbystowski

przy­miot­nik od: hob­by­sta; ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla hob­by­sty, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z hob­by­stą; hob­bi­stow­ski


SJP.pl


hobbystyczny

przez­na­czo­ny dla hob­by­stów, pa­sjo­na­tów, łą­czą­cy ludzi o po­dob­nych za­in­te­re­so­wa­niach (np. klub hob­by­stycz­ny), mo­gą­cy prze­jąć kogoś do głębi, po­chło­nąć, za­in­te­re­so­wać; hob­bi­stycz­ny, pa­sjo­nac­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hob­by­sty­ką, do­ty­czą­cy hob­by­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hobby n., hobbystyka ż.

Wiktionary


hobbyzm

bez­gra­nicz­ne od­da­wa­nie się ja­kie­muś hobby, ulu­bio­ne­mu za­ję­ciu, zapał w roz­wi­ja­niu i głęb­sze­mu poz­na­wa­niu tego hobby


SJP.pl


hobel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. strug

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­chwald – szwaj­car­ska nazwa gminy Ho­chwald
  • Adolf He­in­rich Hobel – au­striac­ki dy­plo­ma­ta
  • Mara Hobel – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Phi­lip Hobel – ame­ry­kań­ski pro­du­cent fil­mo­wy

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk hebel

Wiktionary


hobo

włó­czę­ga z wy­bo­ru, za­trud­nia­ją­cy się cza­so­wo tylko po to, by móc prze­żyć


SJP.pl

Hobo – wę­drow­ny pra­cow­nik, czę­sto be­zdom­ny, nie po­sia­da­ją­cy żad­ne­go ma­jąt­ku. Ter­min wy­wo­dzi się ze wschod­nich te­re­nów Sta­nów Zjed­no­czo­nych, z ostat­niej de­ka­dy XIX wieku. W prze­ci­wień­stwie do in­nych be­zdom­nych (w tra­dy­cji ame­ry­kań­skiej okre­śla­nych jako "tramps" czy "bums"), hobo po­dró­żo­wał od mia­stecz­ka do mia­stecz­ka w po­szu­ki­wa­niu jed­nod­nio­wej pracy w za­mian za noc­leg i ko­la­cję. Czę­sto na taki styl życia de­cy­do­wa­li się do­bro­wol­nie, gdy nic nie trzy­ma­ło ich w miej­scu.

Wikipedia


hoc

wy­krzy­knik sto­so­wa­ny na oz­na­cze­nie pod­sko­ków


SJP.pl


hochepot

[czy­taj: oszPO] gu­lasz fla­mandz­ki z ka­wał­ka­mi róż­nych mięs, ja­dal­ny­mi kasz­ta­na­mi (albo rzepą) i wa­rzy­wa­mi


SJP.pl


hochsztapler

oszust; bla­gier; afe­rzy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oszust i afe­rzy­sta na dużą skalę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wo­li sam nawet, nie wie­dząc kiedy, za­mie­niał się z czło­wie­ka, w grun­cie rze­czy ucz­ci­we­go w hochsz­ta­ple­ra, a zmy­sły i próż­ność mile ła­sko­ta­ne przez Ta­ma­rę, do­po­mo­gły tej prze­mia­nie.

 (1.1) Oka­za­ło się, że nie jest żad­nym hochsz­ta­ple­rem, lecz przed­sta­wi­cie­lem kilku firm za­gra­nicz­nych, że ma swoje biuro, że czę­sto wy­jeż­dża do Fran­cji, An­glii i Nie­miec, że ma włas­ny sa­mo­chód.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hochsztaplerstwo n.

:: fż. hochsztaplerka ż.

 przym. hochsztaplerski

Wiktionary


hochsztaplerka

oszust­ka


SJP.pl


hochsztaplerski

→ hochsz­ta­pler


SJP.pl

Patrz:

hochsztapler

hochsztaplerstwo

oszu­stwo, afera


SJP.pl


hockey

gra spor­to­wa na lo­dzie lub na tra­wie; hokej


SJP.pl


hocki

po­tocz­nie: rze­czy nie­po­waż­ne, figle, głup­stwa; hocki-kloc­ki


SJP.pl


hocki-klocki

po­tocz­nie: rze­czy nie­po­waż­ne, figle, głup­stwa; hocki kloc­ki, hocki


SJP.pl


hoczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. daw. po­grze­bacz

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roln. mniej­szy pług

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hoczki nmos.

 czas. hoczkować ndk.

Wiktionary


hoczewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hocz­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hoczew ż., hoczwianin m., hoczwianka ż.

Wiktionary


hoczki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roln. ro­dzaj bron z za­krzy­wio­ny­mi do przo­du zę­ba­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hoczek mrz.

 czas. hoczkować ndk.

Wiktionary


hoczkować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roln. ple­wić mię­dzy grzę­da­mi przy uży­ciu hocz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hoczek mrz., hoczki nmos.

Wiktionary


hoczwianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hocz­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hoczew ż.

:: fż. hoczwianka ż.

 przym. hoczewski

Wiktionary


hoczwianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hocz­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hoczew ż.

:: fm. hoczwianin m.

 przym. hoczewski

Wiktionary


hod.

skrót od: ho­dow­la, ho­dow­la­ny


SJP.pl


hodegetria

typ ikony przed­sta­wia­ją­cej Matkę Boską z Dzie­ciąt­kiem; Ho­di­gi­tria


SJP.pl

Ho­de­ge­tria, ho­di­gi­tria (z grec. ή oδηγήτρια, "i odi­gi­tria", wska­zu­ją­ca drogę) – naj­star­szy i naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny typ iko­no­gra­ficz­ny przed­sta­wie­nia Matki Bożej z Dzie­ciąt­kiem Jezus na ręku.

Wikipedia


hodegetyczny

→ ho­de­ge­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

hodegetyka

hodegetyka

nauka o me­to­dach wy­cho­wy­wa­nia, w odróż­nie­niu od nauki o me­to­dach na­u­cza­nia (dy­dak­ty­ki); ho­do­ge­ty­ka


SJP.pl

Ho­de­ge­ty­ka (gr. "hodós" – droga, "hēgéomai" – pro­wa­dzę) – część pe­da­go­gi­ki oz­na­cza­ją­ca pod ko­niec XIX oraz na po­cząt­ku XX wieku naukę o me­to­dach wy­cho­wa­nia. Ho­de­ge­ty­ka była uzu­peł­nie­niem dy­dak­ty­ki, nauki o me­to­dach na­u­cza­nia.

Pier­wot­nie, od cza­sów śred­nio­wie­cza, ho­de­ge­ty­ka była dy­scy­pli­ną nauk me­dycz­nych (na­u­cza­na jako ho­de­ge­ty­ka le­kar­ska) i swym za­kre­sem obej­mo­wa­ła wie­dzę od­po­wied­nie­go po­stę­po­wa­nia z cho­ry­mi.

Wikipedia


hodigitria

typ ikony przed­sta­wia­ją­cej Matkę Boską z Dzie­ciąt­kiem; Ho­de­ge­tria


SJP.pl


hodofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed po­dró­żo­wa­niem


SJP.pl


hodogetyka

nauka o me­to­dach wy­cho­wy­wa­nia, w odróż­nie­niu od nauki o me­to­dach na­u­cza­nia (dy­dak­ty­ki); ho­de­ge­ty­ka


SJP.pl


hodograf

przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny


SJP.pl

Ho­do­graf – krzy­wa za­kre­śla­na przez ko­niec wek­to­ra za­leż­ne­go od czasu, przy czym po­czą­tek wek­to­ra znaj­du­je się za­wsze w tym samym punk­cie.

Wikipedia


hodologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o dro­gach

 (1.2) med. nauka o szla­kach ner­wo­wych i po­łą­cze­niach ner­wo­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodolog m.

 przym. hodologiczny

Wiktionary


hodometr

przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści prze­by­tej drogi; dro­go­mierz


SJP.pl


hodonim

nazwa włas­na drogi, ulicy, szla­ku itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na drogi, trak­tu, au­to­stra­dy, itp., albo skwe­ru lub parku

Wiktionary


hodoskop

układ licz­ni­ków bez­śla­do­wych słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia ilo­ści i kie­run­ku ruchu czą­stek na­ła­do­wa­nych w polu ma­gne­tycz­nym


SJP.pl

Ho­do­skop (gr. "hodós" – droga, "skopeín" – pa­trzeć) – układ kilku uło­żo­nych bli­sko sie­bie de­tek­to­rów czą­stek, dzię­ki któ­rym po­przez ba­da­nie ko­in­cy­den­cji mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi de­tek­to­ra­mi można wyz­na­czyć tra­jek­to­rię wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­nych czą­stek na­ła­do­wa­nych.

Wikipedia


hodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ho­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodowla ż., hodowca m., hodowczyni ż., wyhodowanie n.

 czas. hodować ndk., wyhodować dk.

 przym. hodowlany

Wiktionary


hodować

cza­sow­nik

 (1.1) za­pew­niać żywym or­ga­niz­mom (zwie­rzę­tom, ro­śli­nom, bak­te­riom) od­po­wied­nie wa­run­ki do wzro­stu, roz­wo­ju i rozm­na­ża­nia

 (1.2) otrzy­my­wać poza or­ga­niz­mem tkan­ki bio­lo­gicz­ne do badań na­u­ko­wych lub prze­szcze­pów

 (1.3) otrzy­my­wać w sztucz­ny spo­sób krysz­ta­ły

 (1.4) roz­wi­jać w sobie ja­kieś uczu­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okre­sie wojen na­po­le­oń­skich, pow­sta­wać za­czę­ły stad­ni­ny pry­wat­ne i pań­stwo­we, aby ho­do­wać konie dla armii.''

 (1.1) Stor­czy­ki epi­fi­tycz­ne, które czę­sto ho­du­je­my (wbrew ich zwy­cza­jom) w do­nicz­kach, cza­sem cier­pią z po­wo­du nad­mier­nej wil­got­no­ści i braku moż­li­wo­ści prze­sy­cha­nia.

 (1.2) Na po­dob­ną trud­ność na­tra­fi­li obec­nie ba­da­cze zaj­mu­ją­cy się wy­ra­fi­no­wa­ny­mi ho­dow­la­mi tkan­ko­wy­mi, za­mie­rza­ją­cy ho­do­wać z ko­mó­rek pa­cjen­ta całe or­ga­ny do prze­szcze­pu.

 (1.3) Idea po­le­ga na tym, aby ho­do­wać krysz­tał, ukła­da­jąc atom po ato­mie, i mieć moż­li­wość cią­głej kon­tro­li pro­ce­du­ry wzro­stu.

 (1.4) Jeśli ktoś ho­du­je cier­pie­nie i nie­na­wiść, to z pew­no­ścią owo­cem jego upra­wy nie bę­dzie wiecz­ne szczę­ście i wiecz­na mi­łość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈdɔvat͡ɕ, AS: χodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodowla ż., hodowanie n., hodowca m., hodowczyni ż., wyhodowanie n.

 przym. hodowlany

 czas. wyhodować

Wiktionary


hodowca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca ho­dow­lę (zwie­rząt, ro­ślin)

Wiktionary

To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „Ho­dow­ca”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znam wielu ho­dow­ców. Cięż­ko po­wie­dzieć, żeby mieli do­cho­do­wy biz­nes. W wielu przy­pad­kach są wyksz­tał­co­ny­mi zo­o­tech­ni­ka­mi albo mają ho­dow­le prze­ka­zy­wa­ne z po­ko­le­nia na po­ko­le­nie. Zde­cy­do­wa­na więk­szość z nich kocha psy, ale za­pew­niam cię, że to słaby biz­nes (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈdɔft͡sa, AS: χodofca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodowla ż., hodowanie n., wyhodowanie n.

:: fż. hodowczyni ż.

 czas. hodować ndk., wyhodować dk.

 przym. hodowlany

Wiktionary


hodowczyni

ko­bie­ta ho­du­ją­ca ro­śli­ny lub zwie­rzę­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ho­dow­lą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ża­ne­ta, ho­dow­czy­ni koni przy­go­to­wu­je źre­ba­ki do sprze­da­ży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodowla ż.

:: fm. hodowca mos.

 czas. hodować ndk., wyhodować dk.

 przym. hodowlany

Wiktionary


hodowica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie pu­sto­myc­kim;

Wiktionary

Ho­do­wi­ca, błęd­nie "Ho­dow­ni­ca" (ukr. Годовиця, "Ho­do­wy­cia") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie lwow­skim (do 2020 roku w re­jo­nie pu­sto­myc­kim). W 2016 roku li­czy­ła 872 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hodowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Hodowice

Wiktionary


hodowla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. ze­spół za­bie­gów i pro­ce­sów w wyt­wa­rza­nych sztucz­nie op­ty­mal­nych wa­run­kach dla roz­wo­ju ho­do­wa­ne­go zwie­rzę­cia bądź ro­śli­ny, ma­ją­cy na celu otrzy­ma­nie w wa­run­kach stwo­rzo­nych przez czło­wie­ka or­ga­niz­mów ży­wych;

 (1.2) roln. go­spo­dar­stwo do­ko­nu­ją­ce ta­kich czyn­no­ści w ce­lach za­rob­ko­wych

 (1.3) biol. prób­ka bak­te­ryj­na lub grzy­bo­wa uzy­ska­na w la­bo­ra­to­rium

Wiktionary

Ho­dow­la – ze­spół za­bie­gów i pro­ce­sów w wyt­wa­rza­nych sztucz­nie op­ty­mal­nych wa­run­kach dla roz­wo­ju ho­do­wa­ne­go zwie­rzę­cia bądź ro­śli­ny, ma­ją­cy na celu otrzy­ma­nie w wa­run­kach stwo­rzo­nych przez czło­wie­ka or­ga­niz­mów ży­wych (np. doś­wiad­czal­nych w nauce).

Ho­dow­la usz­la­chet­nia­ją­ca ma na celu otrzy­ma­nie bar­dziej war­to­ścio­wych pod wzglę­dem ge­ne­tycz­nym i ko­mer­cyj­nym od­mian albo ras.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pu­szczo­no sto­so­wa­nie an­ty­bio­ty­ków w ho­dow­li zwie­rząt, co poz­wo­li­ło zmniej­szyć za­cho­ro­wal­ność wy­ni­ka­ją­cą z trzy­ma­nia zbyt wielu zwie­rząt w za ma­łych po­mie­szcze­niach.

 (1.2) Bycz­ki z tej ho­dow­li są bar­dzo ce­nio­ne na wszyst­kich are­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈdɔvla, AS: χodovla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodowczyni ż., hodowca m., hodowlanka ż., hodowanie n., wyhodowanie n.

 czas. hodować ndk., wyhodować dk.

 przym. hodowlany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kultura

Wiktionary


hodowlanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ho­dow­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodowla ż.

Wiktionary


hodowlany

do­ty­czą­cy ho­dow­li


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ho­dow­lą, do­ty­czą­cy ho­dow­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak­że za głów­ną przy­czy­nę re­gre­sji jodły uważa się nie­od­po­wied­nie za­bie­gi ho­dow­la­ne, które poś­red­nio lub bez­poś­red­nio wzma­ga­ją pro­ces obu­mie­ra­nia i ha­mu­ją od­na­wia­nie jodły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔdɔvˈlãnɨ, AS: χodovlãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hodowczyni ż., hodowla ż., hodowca m., hodowanie n., wyhodowanie n., podhodowanie n.

 czas. hodować ndk., wyhodować dk., podhodować dk.

Wiktionary


hodurowiec

osoba na­le­żą­ca do Pol­skie­go Na­ro­do­we­go Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go, za­ło­żo­ne­go przez bi­sku­pa Fran­cisz­ka Ho­du­ra; na­ro­do­wiec, pol­sko­ka­to­lik


SJP.pl


hodyszewianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­dy­sze­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hodyszewo n.

:: fż. hodyszewianka ż.

 przym. hodyszewski

Wiktionary


hodyszewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­dy­sze­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hodyszewo n.

:: fm. hodyszewianin m.

 przym. hodyszewski

Wiktionary


hodyszewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­dy­sze­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hodyszewo n., hodyszewianin m., hodyszewianka ż.

Wiktionary


hodża

cho­dża;
1. wyksz­tał­co­ny mu­zuł­ma­nin; mistrz;
2. w In­diach: czło­nek kasty cho­dża


SJP.pl

Hodża (lub: Cho­dża) – tytuł grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny daw­niej w kul­tu­rze mu­zuł­mań­skiej: na­u­czy­ciel, du­chow­ny, pan, mistrz, znaw­ca Ko­ra­nu i praw is­la­mu. Tytuł wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nach Im­pe­rium Os­mań­skie­go oraz Indii.

Wikipedia


hoe

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ko­re­ań­skie danie przy­rzą­dza­ne z cien­ko po­kro­jo­nej, su­ro­wej ryby;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hoe – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Hamps­hi­re
  • Hoe – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Nor­folk
  • Hoe – ko­re­ań­skie danie
  • Hoe – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Sur­rey
  • Hoe: La­by­rinth – mi­nial­bum ze­spo­łu GFriend

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hoe jest po­da­wa­ne razem z wie­lo­ma do­dat­ka­mi lub in­ny­mi su­ro­wy­mi owo­ca­mi morza.

Wiktionary


hoene-wroński

[czy­taj: höne-wroń­ski albo hene-wroń­ski] naz­wi­sko, np. Józef Maria Hoene-Wroń­ski (wła­ści­wie J. Hoene, naz­wi­sko Wroń­ski przy­brał póź­niej; 1776-1853), ma­te­ma­tyk, fizyk, fi­lo­zof, astro­nom, eko­no­mi­sta i praw­nik


SJP.pl


hofej

mia­sto w Chi­nach; Hefei


SJP.pl


hoff

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hoff – osada i civil pa­rish w An­glii, w Kum­brii, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) West­mor­land and Fur­ness
  • Bar­ba­ra Hoff (ur. 1932) – pol­ska pro­jek­tant­ka mody
  • Bobby Hoff (1939–2013) – ame­ry­kań­ski po­ke­rzy­sta
  • Bog­dan Hoff (1865–1932) – pol­ski ar­ty­sta pla­styk
  • Bo­gu­mił Hoff (1829–1894) – pol­ski kra­joz­naw­ca i et­no­graf-ama­tor
  • Espen Hoff (ur. 1981) – nor­we­ski pił­karz
  • Ja­co­bus van ’t Hoff (1852–1911) – ho­len­der­ski che­mik
  • Jad­wi­ga Hoff (ur. 1944) – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Karen Hoff (1921–2000) – duń­ska ka­ja­kar­ka
  • Katie Hoff (ur. 1989) – ame­ry­kań­ska pły­wacz­ka
  • Lud­wig Jo­han­nes Chri­stian Hoff (1795–1854) – nie­miec­ki du­chow­ny lu­te­rań­ski
  • Mag­da­le­ne Hoff (1940–2017) – nie­miec­ka po­li­tyk

Wikipedia


hoffland

[czy­taj: ho­fland] marka odzie­ży i firma


SJP.pl


hoffman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Hof­man (ur. 1980) – pol­ski po­li­tyk
  • Artur Hof­man (ur. 1959) – pol­ski aktor
  • Iwona Hof­man (ur. 1960) – pol­ska po­li­to­log, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Ka­zi­mierz Hof­man (1842–1911) – pol­ski pia­ni­sta, kom­po­zy­tor i pe­da­gog
  • Ur­szu­la Hof­man (ur. 1995) – pol­ska ju­docz­ka
  • Vla­sti­mil Hof­man (1881–1970) – pol­ski ma­larz
  • Ale­jan­dro Hoff­man (ur. 1966) – ar­gen­tyń­ski sza­chi­sta, ar­cy­mistrz
  • Alice Hoff­man (ur. 1952) – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka
  • An­drzej Hoff­man (XVI/XVII w.) – kra­kow­ski haf­ciarz
  • An­to­ni Hoff­man (1950–1992) – pol­ski bio­log i pa­le­on­to­log
  • Du­stin Hoff­man (ur. 1937) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Grace Hoff­man (1925–2008) – ame­ry­kań­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa

Wikipedia


hoffmann

naz­wi­sko


SJP.pl


hofman

naz­wi­sko


SJP.pl


hofmann

naz­wi­sko


SJP.pl


hofmannsthal

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hugo La­u­renz Au­gust Hof­mann, Edler von Hof­mannst­hal, zwany Hugo von Hof­mannst­hal
  • (8057) Hof­mannst­hal

Wikipedia


hofmański

naz­wi­sko


SJP.pl


hofmokl

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Hof­mokl – pol­ski sę­dzia i ofi­cer
  • Jan Ed­ward Hof­mokl – pol­ski chi­rurg
  • Ju­sty­na Hof­mokl – pol­ska so­cjo­log
  • Sta­ni­sław Jerzy Hof­mokl – pol­ski praw­nik, zie­mia­nin, me­ce­nas sztu­ki, pu­bli­cy­sta
  • To­masz Hof­mokl – pol­ski fizyk
  • Zyg­munt Hof­mokl-Ostrow­ski – pol­ski praw­nik

Wikipedia


hofrat

w Niem­czech i Au­strii: wy­so­kiej rangi urzęd­nik na ce­sar­skim dwo­rze


SJP.pl

Ho­frat (niem. Radca Dworu lub Rada Nad­wor­na) oz­na­cza w ję­zy­ku nie­miec­kim in­sty­tu­cję, sta­no­wi­sko urzę­do­we lub osobę w Niem­czech i Au­strii.

Wikipedia


hogan

stoż­ko­wa­ta chata In­dian Na­wa­ho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. etn. ro­dzaj chaty In­dian z ple­mię­e­mie­nia Na­wa­hów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hogan (ang. Hogan Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Fran­klin
  • Hogan (ang. Hogan Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie De­ar­born
  • hogan – ro­dzaj sta­łe­go domu In­dian z Ame­ry­ki Pół­noc­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam za­miesz­kać w tym ho­ga­nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔɡãn, AS: χogãn

Wiktionary


hogwart

w uni­wer­sum Harry'ego Pot­te­ra: fik­cyj­na uczel­nia kształ­cą­ca mło­dych cza­ro­dzie­jów; Szko­ła Magii i Cza­ro­dziej­stwa w Hog­war­cie


SJP.pl

Szko­ła Magii i Cza­ro­dziej­stwa w Hog­war­cie (ang. "Hog­warts Scho­ol of Witch­craft and Wi­zar­dry") – fik­cyj­na szko­ła z in­ter­na­tem z cyklu po­wie­ści o Har­rym Pot­te­rze au­tor­stwa J.K. Row­ling. Mie­ści się w zamku po­ło­żo­nym w bli­żej nie­o­kre­ślo­nym miej­scu w Szko­cji. We­dług niek­tó­rych źró­deł in­spi­ra­cją dla au­tor­ki była szkoc­ka Gor­don­sto­un Scho­ol.

Wikipedia


hohenlinden

miej­sco­wość w Niem­czech


SJP.pl

Ho­hen­lin­den – miej­sco­wość i gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Górna Ba­wa­ria, w re­gio­nie Mo­na­chium, w po­wie­cie Ebers­berg. Leży około 10 km na pół­noc od Ebers­ber­ga, przy dro­dze B12. 3 grud­nia 1800 roku miała tu miej­sce Bitwa pod Ho­hen­lin­den, która była czę­ścią wojny Fran­cji z drugą ko­a­li­cją.

Wikipedia


hohenstauf

czło­nek dy­na­stii nie­miec­kich wład­ców, która pa­no­wa­ła w okre­sie 1079-1254


SJP.pl


hohenstaufowie

dy­na­stia szwab­ska


SJP.pl

Ho­hen­sta­u­fo­wie − dy­na­stia nie­miec­kich wład­ców, w więk­szo­ści rów­nież ce­sa­rzy Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go i ksią­żąt Szwa­bii. Nie­miec­ka nazwa dy­na­stii "Sta­u­fer" po­cho­dzi od nazwy zamku Ho­hen­sta­u­fen na górze o tej samej naz­wie w po­bli­żu dzi­siej­sze­go Göppingen w Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii. Dy­na­stia pa­no­wa­ła w okre­sie 1079–1266.

Wikipedia


hohenstein

[czy­taj: HOhensztajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­hen­ste­in – szczyt w Al­pach Türnitzkich
  • Ho­hen­ste­in – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Re­ut­lin­gen
  • Ho­hen­ste­in – gmina w kraju związ­ko­wym Hesja, w po­wie­cie Rhe­in­gau-Ta­u­nus
  • Ho­hen­ste­in – gmina w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Nord­ha­u­sen
  • Ho­hen­ste­in-Ernstt­hal – mia­sto w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Zwic­kau
  • Ho­hen­ste­in (Ho­hen­ste­in-Ernstt­hal) – dawne mia­sto, od 1898 część mia­sta Ho­hen­ste­in-Ernstt­hal
  • Gór­ni­ca
  • Ka­mien­na
  • Olsz­ty­nek
  • Pszczół­ki
  • Wod­ni­ca
  • Ho­hen­ste­in – zamek w Ahor­nie

Wikipedia


hohenzollern

(1490-1568) Al­brecht I Ho­hen­zol­lern- wiel­ki mistrz za­ko­nu krzy­żac­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góra w Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii

 (1.2) geogr. ar­chit. zamek ro­do­wy Ho­hen­zol­ler­nów na górze Ho­hen­zol­lern (1.1);

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 85215 z głów­ne­go pasa aste­ro­id;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­hen­zol­ler­no­wie – nie­miec­ka dy­na­stia
  • Ho­hen­zol­lern – loża wol­no­mu­lar­ska
  • (85215) Ho­hen­zol­lern – pla­ne­to­i­da
  • Ho­hen­zol­lern – zamek
  • Ho­hen­zol­lern-Ha­i­ger­loch
  • Ho­hen­zol­lern-He­chin­gen
  • Ho­hen­zol­lern-Sig­ma­rin­gen
  • Ho­hen­zol­lerns­che Lande

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Hohenzollernowie mos.

Wiktionary


hohenzollernowie

dy­na­stia nie­miec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. nie­miec­ka dy­na­stia wy­wo­dzą­ca się ze Szwa­bii, pa­nu­ją­ca jako kró­lo­wie oraz ce­sa­rze w XIX i XX w.;

Wiktionary

Ho­hen­zol­ler­no­wie, dawn. także Zol­ler­no­wie – nie­miec­ka dy­na­stia wy­wo­dzą­ca się ze Szwa­bii. Jej przed­sta­wi­cie­le pa­no­wa­li w kra­jach nie­miec­kich (m.in. Bran­den­bur­gii, Ans­bach, Ba­y­re­uth, Pru­sach), od 1871 jako ce­sa­rze nie­miec­cy oraz w Ru­mu­nii (w la­tach 1869–1947, linia Ho­hen­zol­lern-Sig­ma­rin­gen).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Hohenzollern m./ż.

Wiktionary


hohhot

mia­sto w Chi­nach; Hu­he­ha­o­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nych Chi­nach, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­gio­nu au­to­no­micz­ne­go Mon­go­lii Wew­nętrz­nej;

Wiktionary

Hoh­hot (chiń. 呼和浩特; pi­ny­in "Hūhéhàotè"; mong. ᠬᠥᠬᠡᠬᠣᠲᠠ, "Kökeqota"; Хөх хот, "Chöch chot") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w pół­noc­nych Chi­nach, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­gio­nu au­to­no­micz­ne­go Mon­go­lia Wew­nętrz­na, w do­li­nie rzeki Huang He, u pod­nó­ży Da­qing Shan.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hohhocki

Wiktionary


hoisin

[czy­taj: hoj­sen] słod­ko-pi­kant­ny sos so­jo­wo-śliw­ko­wy uży­wa­ny w kuch­ni kan­toń­skiej


SJP.pl


hoja

wie­lo­let­nia ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny tro­je­ścio­wa­tych, upra­wia­na jako do­nicz­ko­wa; hoya, wo­skow­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hoya|R.Br.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju hoja (1.1)

Wiktionary

Hoja ("Hoya" R.Br.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych ("Apo­cy­na­ce­ae"). Na­le­żą do niego co najm­niej 533 ga­tun­ki pną­czy lub nie­wy­so­kich krze­wów. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji (od Indii po Ja­po­nię, Nowej Gwi­nei i Au­stra­lii). Licz­ne ga­tun­ki sil­nie zwią­za­ne są z mrów­ka­mi – two­rząc zmo­dy­fi­ko­wa­ne li­ście lub zgru­bie­nia na pę­dach za­sied­la­ne przez te owady, ale też ko­rze­nią­ce się w mro­wi­skach two­rzo­nych w dziu­plach drzew.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔja, AS: χoi ̯a

Wiktionary


hojarski

naz­wi­sko


SJP.pl


hojda

naz­wi­sko


SJP.pl


hojer

łódź ry­bac­ka wy­po­sa­żo­na w skrzy­nię na ryby


SJP.pl


hojka

naz­wi­sko


SJP.pl


hojnacki

naz­wi­sko


SJP.pl


hojnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hojny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hojność ż.

 przym. hojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczodrze

Wiktionary


hojniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hoj­nie


SJP.pl


hojniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: hojny; bar­dziej hojny


SJP.pl


hojnorostka

po­ga­nek hoj­no­rost­ka - ro­śli­na (su­ku­lent) z ro­dzi­ny pa­ro­li­sto­wa­tych, ros­ną­ca w Azji i w Afry­ce


SJP.pl


hojnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


hojność

wspa­nia­ło­myśl­ne ob­da­ro­wy­wa­nie in­nych; szczo­drość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co hojne; cecha tych, któ­rzy są hojni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chci­wość po­cią­ga mnie znacz­nie bar­dziej, niż hoj­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hojny

 przysł. hojnie, hojno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczodrość, szczodrobliwość

Wiktionary


hojny

1. wspa­nia­ło­myśl­nie ob­da­ro­wu­ją­cy in­nych, szczo­dry;
2. da­wa­ny szczo­drze


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. udzie­la­ją­cy cze­goś, ob­da­rza­ją­cy czymś chęt­nie i ob­fi­cie

 (1.2) książk. szczo­drze udzie­la­ny

 (1.3) gw-pl|Ma­zu­ry. bo­ga­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król był bar­dzo hojny dla swo­ich po­plecz­ni­ków.

 (1.2) Pod­da­ni zło­ży­li kró­lo­wi hojne dary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔjnɨ, AS: χoi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hojność ż.

 przysł. hojnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczodry

 (1.2) obfity

Wiktionary


hokeista

osoba gra­ją­ca w ho­ke­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik gra­ją­cy w hokej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔkɛˈjista, AS: χokei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hokej m., hokejówka ż., hokejka ż.

:: fż. hokeistka ż.

 przym. hokejowy

Wiktionary


hokeistka

ko­bie­ta, dziew­czy­na gra­ją­ca w ho­ke­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w ho­ke­ja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔkɛˈjistka, AS: χokei ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hokej m., hokejówka ż., hokejka ż.

:: fm. hokeista m.

 przym. hokejowy

Wiktionary


hokej

gra spor­to­wa na lo­dzie lub na tra­wie; hoc­key


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. każda z kilku ro­dza­jów gier ze­spo­ło­wych roz­gry­wa­nych na lo­do­wi­sku lub na bo­i­sku, w któ­rej za­wod­ni­cy trą­ca­jąc za­krzy­wio­nym kijem krą­żek lub małą piłkę, sta­ra­ją się tra­fić do bram­ki prze­ciw­ni­ka;

 (1.2) sport. pot. łyżwa do gry w ho­ke­ja (1.1) na lo­dzie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hokej na tra­wie
  • hokej na lo­dzie
  • hokej in-line
  • hokej na wrot­kach
  • uni­ho­kej
  • ska­ter hokej
  • bandy
  • rin­get­te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hokej jest naj­szyb­szą grą ze­spo­ło­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔkɛj, AS: χokei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hokeista m., hokeistka ż., hokejówka ż., hokejka ż., unihokej m.

 przym. hokejowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hokejka, hokejówka

Wiktionary


hokejballowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ho­kej­bal­lem, do­ty­czą­cy hi­kej­bal­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hokejball m.

Wiktionary


hokeje

gra spor­to­wa na lo­dzie lub na tra­wie; hoc­key


SJP.pl


hokejka

łyżwa do gry w ho­ke­ja; ho­ke­jów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. sport. zob. ho­ke­jów­ka.

 (1.2) środ. sport. kij ho­ke­jo­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈkɛjka, AS: χokei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. hokej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hokejówka

Wiktionary


hokejkryja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kij ho­ke­jo­wy

Wiktionary


hokejowy

przy­miot­nik od: hokej (np. mecz ho­ke­jo­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ho­ke­jem, do­ty­czą­cy ho­ke­ja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chło­pa­ki za­cią­gnę­li go do kina, potem Pa­we­łek zdo­był bi­le­ty na re­ci­tal Ewy De­mar­czyk, a potem był mecz ho­ke­jo­wy Pol­ska – NRD, na który posz­li całą gro­ma­dą i na prze­mian to wrze­szcze­li, to dęli w trąb­ki, do­pin­gu­jąc swo­ja­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔkɛˈjɔvɨ, AS: χokei ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hokej m., hokeista m., hokeistka ż., hokejówka ż., hokejka ż.

Wiktionary


hokejówka

łyżwa do gry w ho­ke­ja; ho­kej­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. sport. łyżwa przez­na­czo­na do gry w ho­ke­ja

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tha­y­e­ria|ref=tak., ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny ką­sa­czo­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ho­ke­jów­ka ama­zoń­ska (Tha­y­e­ria bo­ehl­kei)
  • ho­ke­jów­ka krót­ko­prę­ga (Tha­y­e­ria obli­qua)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔkɛˈjufka, AS: χokei ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. hokej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hokejka

Wiktionary


hoker

wy­so­kie krze­sło ba­ro­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ta­bo­ret

Wiktionary

Hoker – ro­dzaj wy­so­kie­go stoł­ka sto­so­wa­ne­go w ba­rach, na któ­rym można sie­dzieć przy la­dzie, pijąc lub je­dząc.

Ho­ke­ry mają zwy­kle od 74 do 81 cm wy­so­ko­ści, a w wer­sji wy­so­kiej mogą mieć do 91 cm. Czę­sto nie mają opar­cia dla ple­ców, lecz z po­wo­du swo­jej wy­so­ko­ści mogą mieć pod­nó­żek. By­wa­ją przyt­wier­dza­ne do po­dło­gi.

Wikipedia


hokkaido

ras psów wy­wo­dzą­ca się z Ja­po­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa nad Oce­a­nem Spo­koj­nym, druga pod wzglę­dem wiel­ko­ści wyspa Ja­po­nii;

Wiktionary

Hok­ka­i­do ( 北海道 "Hokkaidō"; ajn. "Mosir", daw­niej "Ezo" lub "Yezo") – naj­więk­sza pod wzglę­dem po­wierzch­ni jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Ja­po­nii, w skład któ­rej wcho­dzi druga pod wzglę­dem wiel­ko­ści wyspa tego pań­stwa. Od Hon­siu od­dzie­la ją cie­śni­na Tsu­ga­ru, ale obie wyspy są po­łą­czo­ne pod­wod­nym tu­ne­lem Se­i­kan. Naj­więk­szym mia­stem i za­ra­zem sto­li­cą tego dy­stryk­tu (re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go i jed­no­cze­śnie ge­o­gra­ficz­ne­go) jest Sap­po­ro.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Hok­ka­i­do jest wiele miejsc o pię­knych kra­jo­bra­zach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hokkaidzki

Wiktionary


hokkaidzki

→ Hok­ka­i­do


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wyspą Hok­ka­i­do, do­ty­czą­cy Hok­ka­i­do

Wiktionary

Patrz:

Hokkaido

Powiązane:

 rzecz. Hokkaido n.

Wiktionary


hokke-shu

odłam bud­dyz­mu ja­poń­skie­go


SJP.pl


hokku

ga­tu­nek sy­la­bicz­nej po­ez­ji ja­poń­skiej w for­mie trzy­wer­so­wych strof o tre­ści ko­micz­nej; ha­i­kai; haiku


SJP.pl


hokus-pokus

wy­krzy­knik uży­wa­ny jako cza­ro­dziej­skie za­klę­cie; hokus pokus, czary-mary (czary mary), abra­ka­da­bra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ma­gicz­na for­mu­ła, którą po­słu­gi­wa­no się jako za­klę­ciem (czę­sto w ba­śniach)

 (1.2) sztucz­ka, trik

Wiktionary

Hokus-pokus – wyraz uży­wa­ny jako za­baw­ne za­klę­cia, oz­na­cza­ją­ce­go za­mia­nę cze­goś w coś in­ne­go, ma­mie­nie in­nych osób lub nie­wy­tłu­ma­czal­ne zja­wi­sko. Jego ety­mo­lo­gia jest róż­no­rod­nie wy­ja­śnia­na. We­dług słow­ni­ka ety­mo­lo­gicz­ne­go Frie­dri­cha Klu­ge­go słowo to jest bluź­nier­czym przeksz­tał­ce­niem for­mu­ły mszal­nej "Hoc est cor­pus meum" – już sam Kluge uwa­żał jed­nak to wy­ja­śnie­nie za mało praw­do­po­dob­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔkuˈs‿pɔkus, AS: χokus‿pokus

Wiktionary


hol

po­mie­szcze­nie (ob­szer­ny przed­po­kój, ko­ry­tarz, po­cze­kal­nia itp.), cza­sem peł­nią­ce funk­cje re­pre­zen­ta­cyj­ne, np. w te­a­trze; hall


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. duża, re­pre­zen­ta­cyj­na sala znaj­du­ją­ca się u wej­ścia do kina, te­a­tru, ho­te­lu, do apar­ta­men­tów itp.

 (1.2) ar­chit. wy­so­kie, ob­szer­ne po­mie­szcze­nie uży­tecz­no­ści pu­blicz­nej

 (1.3) łań­cuch, lina lub pas słu­żą­cy do ho­lo­wa­nia, cią­gnię­cia

 (1.4) środ. czyn­ność cią­gnię­cia po wo­dzie sieci ry­bac­kiej lub ryby zło­wio­nej na wędkę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hol – mia­sto i gmina w Nor­we­gii
  • hol (tech­ni­ka)
  • hol (ar­chi­tek­tu­ra) – duże po­mie­szcze­nie ko­mu­ni­ka­cyj­no-po­by­to­we
  • hol (węd­kar­stwo) – ścią­ga­nie ryby

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed spek­ta­klem spot­ka­łem w holu przy­ja­ciół.

 (1.3) Rano tan­ko­wiec wszedł na holu do portu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔl, AS: χol

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz.

:: zdrobn. holik m.

 (1.3-4)

 rzecz. holownik m., holownica ż.

 czas. holować, podholować, przyholować, odholować, zholować, przeholować

 przym. holowniczy, holowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hall, westybul; foyer (w teatrze, operze)

Wiktionary


hol.

skrót od: ho­len­der­ski; ho­lend.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ho­len­der­ski

Wiktionary


hola

wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy sprze­ciw, zakaz; daw­niej rów­nież wez­wa­nie, albo część przyś­pie­wu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wy­ra­ża wez­wa­nie do za­nie­cha­nia czyn­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hola – mia­sto w Kenii
  • Hola (od 1964 Pah­ra­nicz­na) – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si (1921–39 w II RP)
  • Hola – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Hola – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Stary Brus
  • Hola – gro­ma­da
  • Hola – szczyt w pół­noc­nej czę­ści Be­ski­du Ni­skie­go
  • Hola – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim (w Pa­śmie Ja­wo­rzy­ny Kry­nic­kiej)
  • ¡Hola! – hisz­pań­ski ty­god­nik
  • Hola – sin­gel Flo Ridy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hola! Hola! A dokąd to pa­no­wie się wy­bie­ra­ją?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔla, AS: χola

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stop, wolnego, z wolna, za pozwoleniem

Wiktionary


holajza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dłuto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co się zaś tyczy ho­laj­zy, to do­praw­dy nie widzę po­trze­by, aby pan miał fa­ty­go­wać się po nią do domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlajza, AS: χolai ̯za

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dłuto, daw. hulejza

Wiktionary


holak

naz­wi­sko


SJP.pl


holandia

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Am­ster­da­mie; Kró­le­stwo Ni­der­lan­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;

 (1.2) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej czę­ści Kró­le­stwa Ni­der­lan­dów;

 (1.3) kib. re­pre­zen­ta­cja ho­len­der­ska

Wiktionary

Ho­lan­dia, Kró­le­stwo Ni­der­lan­dów ( Ne­der­land, wym. [], Ko­nin­krijk der Ne­der­lan­den) – pań­stwo w Eu­ro­pie Za­chod­niej, obej­mu­ją­ce także sze­reg mniej­szych te­ry­to­riów wy­spiar­skich w re­gio­nie Ka­ra­i­bów, mo­nar­chia par­la­men­tar­na. Sto­li­cą kon­sty­tu­cyj­ną jest Am­ster­dam, jed­nak fak­tycz­ną sie­dzi­bą rządu jest Haga. Eu­ro­pej­ska część Ho­lan­dii jest ob­sza­rem gęsto za­lud­nio­nym, a około jed­nej czwar­tej tego te­ry­to­rium leży po­ni­żej po­zio­mu morza – na te­re­nie de­pre­sji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ho­lan­dia jest kra­jem eu­ro­pej­skim.

 (1.2) Za­ję­cie całej Ho­lan­dii nie trwa­ło zbyt długo.

 (1.3) Skończ­my z te­o­re­ty­zo­wa­niem, z my­śle­niem, że Au­stria to bę­dzie dla nas łat­wiej­szy rywal niż Ho­lan­dia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlãndʲja, AS: χolãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Holender m., Holenderka ż., holender m., holenderka ż., holenderskość ż., holenderski mrz.

 przym. holenderski, holandzki

 wykrz. holender

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. Królestwo Niderlandów, Niderlandy

 dialekt śląski: (1.1) Ńiderlandy lm. nmos., Holandyjo ż.

Wiktionary


holandzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Ho­lan­dią, do­ty­czą­cy Ho­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od roku 1579 do 1795 rząd ho­landz­ki tylko pro­te­stan­tom, udzie­lał prawa ucze­nia w szko­łach.

 (1.1) (…) wydał prze­cież Un­gler jego mapę Pol­ski w trzech kar­tach (…) dziś nie­od­szu­ka­ną, rów­nie jak póź­niej­sza mapa Wac­ła­wa Gró­dec­kie­go: z obu ko­rzy­stał kar­to­graf ho­landz­ki Abra­ham Or­te­lius.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Holandia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) holenderski

Wiktionary


holarktyczny

→ Ho­lark­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

Holarktyka

holarktyka

ob­szar zo­o­ge­o­gra­ficz­ny obej­mu­ją­cy kra­i­nę pa­le­ark­tycz­ną i ne­ark­tycz­ną


SJP.pl


holaszowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Cze­chach, w kraju po­łud­nio­wo­cze­skim, znana z za­cho­wa­ne­go śred­nio­wiecz­ne­go ukła­du ur­ba­ni­stycz­ne­go;

Wiktionary

mar­gin-left: auto; mar­gin-right:auto;">

Sze­reg za­byt­ko­wych domów w Ho­la­szo­wi­cach

Ho­la­szo­wi­ce (cz., Holls­cho­witz) – wieś w Cze­chach, w kraju po­łud­nio­wo­cze­skim, w po­wie­cie Cze­skie Bu­dzie­jo­wi­ce. Wcho­dzi w skład gminy Jan­kov. Wieś za­miesz­ku­je około 140 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. holaszowicki

Wiktionary


holbein

[czy­taj: hol­bajn] naz­wi­sko


SJP.pl


holda

w mi­to­lo­gii ger­mań­skiej: prze­wod­nicz­ka zmar­łych


SJP.pl

Holda – mi­tycz­na ger­mań­ska prze­wod­nicz­ka zmar­łych, przy­jaz­nych lub wro­gich lu­dziom. Opie­kun­ka nowo na­ro­dzo­nych i zmar­łych. Spro­wa­dza­ła wi­chu­rę i za­mieć śnież­ną. W po­łud­nio­wych Niem­czech zwana "Perch­tą".

Wikipedia


holding

przed­się­bior­stwo za­rzą­dza­ją­ce in­ny­mi fir­ma­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. ekon. spół­ka za­rzą­dza­ją­ca lub kon­tro­lu­ją­ca inne przed­się­bior­stwa na pod­sta­wie umowy lub wy­ku­pie­nie akcji tych firm

Wiktionary

Hol­ding ( hol­ding com­pa­ny – od słowa hold oz­na­cza­ją­ce­go "trzy­mać") – or­ga­ni­za­cja gru­pu­ją­ca pod­mio­ty go­spo­dar­cze (np. spół­ki), sa­mo­dziel­ne pod wzglę­dem praw­nym i or­ga­ni­za­cyj­nym, ale pod wzglę­dem fi­nan­so­wym uza­leż­nio­ne od jed­ne­go z nich (pod­mio­tu do­mi­nu­ją­ce­go).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔldʲĩŋk, AS: χoldʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. holdingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spółka holdingowa

Wiktionary


holdingowy

→ hol­ding


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ekon. do­ty­czą­cy hol­din­gu

Wiktionary

Patrz:

holding

Powiązane:

 rzecz. holding mrz.

Wiktionary


holdup

[czy­taj: hol­dap] napad ra­bun­ko­wy z bro­nią w ręku


SJP.pl


holeksa

naz­wi­sko


SJP.pl


holend.

skrót od: ho­len­der­ski; hol.


SJP.pl


holender

1. fi­gu­ra w jeź­dzie na łyż­wach;
2. urzą­dze­nie do mie­le­nia ma­te­ria­łów włó­kni­stych, sto­so­wa­ne w prze­my­śle che­micz­nym i pa­pier­ni­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. wia­trak typu ho­len­der­skie­go;

 (1.2) techn. urzą­dze­nie pa­pier­ni­cze do mie­le­nia ma­te­ria­łów włó­kni­stych

 (1.3) sport. w jeź­dzie fi­gu­ro­wej na łyż­wach: łuk za­ta­cza­ny na jed­nej nodze

 (1.4) sta­tek lub okręt że­glu­ją­cy pod ho­len­der­ską ban­de­rą

 (1.5) środ. ak­wa­rium typu „ho­len­der­skie­go”, czyli z na­tu­ral­ną ro­ślin­no­ścią wodną

 (1.6) daw. pot. okre­śle­nie w XVII-XVIII wieku zło­tej mo­ne­ty ho­len­der­skiej, du­ka­ta

wy­krzy­knik

 (2.1) posp. ła­god­ne prze­kleń­stwo, eu­fe­mizm od „cho­le­ra!”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­wąt­pli­wą atrak­cją na­szej wsi jest ho­len­der z XIX w. za­cho­wa­ny w do­brym sta­nie.

 (1.2) Jako su­row­ca do pro­duk­cji pa­pie­ru czer­pa­ne­go uży­wa­no rów­nież szmat roz­drab­nia­nych uprzed­nio w ho­len­drze.

 (1.4) Mój pra­dzia­dek pły­wał na ho­len­drach przed wojną.

 (1.5) Urzą­dzi­łem sobie ma­łe­go ho­len­dra z gu­pi­ka­mi i mie­czy­ka­mi.

 (1.6) Pew­nie i jed­ne­go ho­len­dra w domu nie masz, a ty­sią­cem się prze­chwa­lasz

 (2.1) O ho­len­der! Za­pom­nia­łem wy­łą­czyć że­laz­ko!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛ̃ndɛr, AS: χolẽnder

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Holandia ż., holenderskość ż., holenderski m., Holender m., Holenderka ż.

:: fż. holenderka

 czas. holendrować

 przym. holenderski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatrak wieżyczkowy

 (1.2) młyn papierniczy

 (1.5) akwarium roślinne

 (2.1) cholewka!

Wiktionary


holenderka

1. ro­dzaj da­chów­ki;
2. krowa rasy ho­len­der­skiej;
3. ro­dzaj łyżwy do jazdy fi­gu­ro­wej o pó­ło­krą­głym czub­ku;
4. po­tocz­nie: dam­ski rower miej­ski, zwy­kle z ko­szy­kiem obok kie­row­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. nazwa krowy rasy holsz­ty­no-fry­zyj­skiej;

 (1.2) pot. da­chów­ka cią­gnio­na o prze­kro­ju w kształ­cie li­te­ry „S”;

 (1.3) sport. łyżwa o pó­ło­krą­głym za­koń­cze­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza ho­len­der­ka daje po dzie­sięć li­trów mleka dzien­nie.

 (1.2) Dom są­sia­dów po­kry­to nie­daw­no ho­len­der­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka, AS: χolẽnderka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Holandia ż., holenderskość ż., holenderski m., Holender m., Holenderka ż.; holender m.

 przym. holenderski, proholenderski, antyholendrski

 wykrz. holender

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krowa holsztyno-fryzyjska, H-F

 (1.2) esówka

 (1.3) łyżwa holenderska

Wiktionary


holenderki

łyżwy


SJP.pl

Ho­len­der­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Prze­decz. Czę­ścia­mi wsi są miej­sco­wo­ści Górka i Ka­ro­le­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Nazwa miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy po­spo­li­tej "ho­len­dry" oz­na­cza­ją­cej ko­lo­nię lub osadę fi­lial­ną.

Wikipedia


holendernia

1. daw­niej: osada Ho­len­drów;
2. ozdob­na obora dwor­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­len­der­nia – ro­dzaj obory dwor­skiej
  • Ho­len­der­nia – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Ja­błoń
  • Ho­len­der­nia – le­śni­czów­ka w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ce­ra­nów

Wikipedia


holenderski

zwią­za­ny z Ho­lan­dią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ho­lan­dią, do­ty­czą­cy Ho­lan­dii (pań­stwa)

 (1.2) zwią­za­ny z Ho­lan­dią, do­ty­czą­cy Ho­lan­dii (kra­i­ny)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. głów­ny język Ho­lan­dii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ho­len­der­ski mi­ni­ster spra­wied­li­wo­ści za­bro­nił swoim pod­wład­nym do­stę­pu do in­ter­ne­to­wej en­cy­klo­pe­dii Wi­ki­pe­dia.

 (2.1) Dra­mat zo­stał prze­tłu­ma­czo­ny rów­nież na język ho­len­der­ski przez René Kok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci, AS: χolẽndersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Holandia ż., Holender m., Holenderka ż., holender mrz., holenderka ż.

 wykrz. holender

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. olenderski

 (2.1) niderlandzki, flamandzki

Wiktionary


holenderskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ho­len­der­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ho­len­der­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ho­len­der­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔlɛ̃nˈdɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: χolẽnderskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


holenderskość

→ ho­len­der­ski


SJP.pl

Patrz:

holenderski

holendrować

1. w jeź­dzie na łyż­wach: je­chać w prze­chy­le po łuku na jed­nej nodze;
2. o sa­mo­lo­cie: prze­chy­lać się z jed­no­czes­nym zbo­cze­niem z kie­run­ku lotu;
3. zszy­wać bro­szu­ry, prze­cią­ga­jąc nici przez wszyst­kie ar­ku­sze w dwóch punk­tach grzbie­tu wkład­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. sport. jeź­dzić na łyż­wach, za­ta­cza­jąc koła, łuki, za­kre­śla­jąc eso­wa­te linie

Wiktionary


holendrowy

przy­miot­nik od: ho­len­der


SJP.pl


holewa

naz­wi­sko


SJP.pl


holewiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ho­le­wiń­ski – pol­ski ilu­stra­tor, ry­sow­nik oraz pu­bli­cy­sta
  • Wac­ław Ho­le­wiń­ski – pol­ski pi­sarz, praw­nik, wy­daw­ca, re­dak­tor, dzia­łacz opo­zy­cji i wię­zień po­li­tycz­ny w PRL
  • Wła­dy­sław Ho­le­wiń­ski – pol­ski praw­nik

Wikipedia


holi

po­mie­szcze­nie (ob­szer­ny przed­po­kój, ko­ry­tarz, po­cze­kal­nia itp.), cza­sem peł­nią­ce funk­cje re­pre­zen­ta­cyj­ne, np. w te­a­trze; hall


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hin­du­i­stycz­ne świę­to wios­ny ob­cho­dzo­ne na prze­ło­mie lu­te­go i marca;

Wiktionary

Holi (de­wa­na­ga­ri होली trl. holī, হোলি) – hin­du­i­stycz­ne świę­to ra­do­ści i wios­ny, ob­cho­dzo­ne prze­waż­nie w dniu pełni księ­ży­ca w mie­sią­cu phal­gu­na (luty–ma­rzec). To świę­to ob­cho­dzi się prze­de wszyst­kim w In­diach, Ne­pa­lu i in­nych re­gio­nach świa­ta, głów­nie wśród Hin­du­sów lub osób po­cho­dze­nia in­dyj­skie­go. Fe­sti­wal ten roz­prze­strze­nił się w ostat­nich la­tach w czę­ściach Eu­ro­py i Ame­ry­ki Pół­noc­nej jako świę­to mi­ło­ści i ko­lo­rów wios­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔlʲi, AS: χolʹi

Wiktionary


holicz

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Sło­wa­cji;

Wiktionary


holiday

[czy­taj: ho­li­dej] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­li­day – sin­gel ze­spo­łu Green Day
  • Ho­li­day – sin­gel Ma­don­ny
  • Ho­li­day – sin­gel BoA
  • Ho­li­day – sin­gel Girls’ Ge­ne­ra­tion
  • Ho­li­day – sin­gel Litt­le Mix
  • Ho­li­day – sin­gel pol­skie­go ze­spo­łu Gen­zie
  • Ho­li­day – ame­ry­kań­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na
  • Ho­li­day – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Pasco
  • Bil­lie Ho­li­day – ame­ry­kań­ska śpie­wacz­ka jaz­zo­wa
  • Ho­li­day Choj­ni­ce – pol­ski klub fut­sa­lo­wy
  • Ho­li­day Inn – sieć ho­te­lo­wa

Wikipedia


holik

nie­wiel­ki hol, po­cze­kal­nia


SJP.pl


holista

osoba kie­ru­ją­ca się za­sa­dą ho­liz­mu


SJP.pl


holistka

ko­bie­ta kie­ru­ją­ca się za­sa­dą ho­liz­mu


SJP.pl


holistyczny

1. ca­ło­ścio­wy, glo­bal­ny, uwz­ględ­nia­ją­cy wszyst­kie zja­wi­ska;
2. zwią­za­ny z ho­liz­mem (te­o­rią roz­wo­ju)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ca­ło­ścio­wy, ogól­ny

Wiktionary


holizm

1. te­o­ria rze­czy­wi­sto­ści, zgod­nie z którą świat sta­no­wi ca­łość hie­rar­chicz­nie zło­żo­ną z licz­nych ca­ło­ści niż­sze­go rzędu;
2. po­gląd, we­dług któ­re­go wszel­kie zja­wi­ska spo­łecz­ne two­rzą ukła­dy ca­ło­ścio­we, pod­le­ga­ją­ce swo­i­stym pra­wi­dło­wo­ściom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­o­ria za­kła­da­ją­ca, że świat sta­no­wi ca­łość, nie­da­ją­cą się spro­wa­dzić do sumy czę­ści

 (1.2) po­gląd gło­szą­cy, że zja­wi­ska two­rzą ukła­dy ca­ło­ścio­we;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ho­lizm (album).

Ho­lizm (od gr. "holos" – ca­łość) – po­gląd (prze­ciw­staw­ny re­duk­cjo­niz­mo­wi), we­dług któ­re­go wszel­kie zja­wi­ska two­rzą ukła­dy ca­ło­ścio­we, pod­le­ga­ją­ce swo­i­stym pra­wi­dło­wo­ściom, któ­rych nie można wyw­nio­sko­wać na pod­sta­wie wie­dzy o pra­wi­dło­wo­ściach rzą­dzą­cych ich skład­ni­ka­mi.

Wikipedia


holk

duży ża­glo­wiec pół­noc­no­e­u­ro­pej­ski z XV-XVI wieku; hulk


SJP.pl

Holk, hulk – ro­dzaj du­że­go śred­nio­wiecz­ne­go ża­glow­ca pół­noc­no­e­u­ro­pej­skie­go z ok. XV-XVI w. Uży­wa­no go do celów hand­lo­wych na Morzu Pół­noc­nym i Bał­ty­ku, po­cząt­ko­wo obok mniej­szej kogi, z któ­rej się wy­wo­dził.

Nazwą tą okre­śla­no po­cząt­ko­wo duże kogi, jedno- i trój­masz­to­we.

Wikipedia


holka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. dziew­czy­na

Wiktionary


holland

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hol­land – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Fa­ul­kner
  • Hol­land – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Du­bo­is
  • Hol­land – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Grun­dy
  • Hol­land – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Hamp­den
  • Hol­land – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Hamp­den
  • Hol­land – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ot­ta­wa
  • Hol­land – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Pi­pe­sto­ne
  • Hol­land – miej­sco­wość w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Pe­mi­scot
  • Hol­land – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Erie
  • Hol­land – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Erie
  • Hol­land – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Lucas
  • Hol­land – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Bell

Wikipedia


hollandaise

[czy­taj: oląDEZ] sos do po­traw ryb­nych i ja­rzyn; sos ho­len­der­ski


SJP.pl


holle

w mi­to­lo­gii ger­mań­skiej: bo­gi­ni bę­dą­ca opie­kun­ką na­tu­ry i sym­bo­lem wier­no­ści mał­żeń­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Holle – gmina w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, w po­wie­cie Hil­des­he­im
  • Bert­hold von Holle – nie­miec­ki pi­sarz
  • Eber­hard von Holle – bi­skup

Wikipedia


hollender

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Hol­len­der (ur. 1956) – pol­ska dzien­ni­kar­ka i kry­tycz­ka fil­mo­wa
  • Jan Hol­len­der (1907–1989) – pol­ski pro­jek­tant zna­ków gra­ficz­nych, gra­fi­ki wy­daw­ni­czej i opa­ko­wań
  • Ta­de­usz Hol­len­der (1910–1943) – pol­ski poeta, sa­ty­ryk, fe­lie­to­ni­sta, kry­tyk li­te­rac­ki i tłu­macz
  • Wil­helm Hol­len­der (1922–1994) – pol­ski pro­du­cent fil­mo­wy i sce­na­rzy­sta

Wikipedia


hollina

[czy­taj: hol-lina] sta­lo­wa lina uży­wa­na na tra­u­le­rze do cią­gnię­cia sieci po dnie morza; lina ho­low­ni­cza


SJP.pl


holly

[czy­taj: holi] an­giel­skie imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Holly – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Pro­wers
  • Holly – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oa­kland
  • Holly (ang. Holly Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oa­kland
  • Holly (ang. Holly Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mur­ray
  • Holly (ang. Holly Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Pen­der

Wikipedia


hollywood

[czy­taj: HOliłud]
1. dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa Los An­ge­les;
2. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca mia­sta Los An­ge­les w USA;

 (1.2) film. oś­ro­dek ame­ry­kań­skiej ki­ne­ma­to­gra­fii w dziel­ni­cy (1.1)

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w USA, Wiel­kiej Bry­ta­nii i Ir­lan­dii

Wiktionary

Hol­ly­wo­od, cza­sem nie­for­mal­nie Tin­sel­town – dziel­ni­ca mia­sta Los An­ge­les w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i naj­waż­niej­szy oś­ro­dek ame­ry­kań­skiej ki­ne­ma­to­gra­fii. Słowo "Hol­ly­wo­od" jest uży­wa­ne jako skró­to­wa nazwa dla ame­ry­kań­skie­go prze­my­słu fil­mo­wo-te­le­wi­zyj­ne­go bez wzglę­du na miej­sce krę­ce­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1910 roku Los An­ge­les ob­ję­ło za­się­giem Hol­ly­wo­od, zaś na te­re­nie sa­me­go mia­sta dzia­ła­ło co najm­niej dzie­sięć wyt­wór­ni fil­mo­wych.

 (1.2) Hi­sto­ria pro­duk­cji filmu przy­po­mi­na opo­wiast­kę gang­ster­ską z lat 20. i rzuca nieco świa­tła na sto­sun­ki mię­dzy Hol­ly­wo­o­dem a resz­tą świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hollywoodzkość ż.

 przym. hollywoodzki, podhollywoodzki

 przysł. hollywoodzko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tinseltown

 (1.2) Fabryka Snów

Wiktionary


hollywoodzianin

[czy­taj: ho­li­łu­dzia­nin] miesz­ka­niec Hol­ly­wo­o­du


SJP.pl


hollywoodzianka

[czy­taj: ho­li­łu­dzian­ka] miesz­kan­ka Hol­ly­wo­o­du


SJP.pl


hollywoodzki

→ Hol­ly­wo­od [czy­taj: ho­li­łuc­ki]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hol­ly­wo­o­dem, do­ty­czą­cy Hol­ly­wo­o­du (dziel­ni­cy mia­sta Los An­ge­les)

 (1.2) film. zwią­za­ny z fil­ma­mi wy­pro­du­ko­wa­ny­mi w Hol­ly­wo­o­dzie (także z ame­ry­kań­ską ki­ne­ma­to­gra­fią w ogól­no­ści)

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) film. taki jak filmy z Hol­ly­wo­o­du, tzn. spraw­nie zro­bio­ny, wi­do­wi­sko­wy, a przy tym płyt­ki i ba­nal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Hol­ly­wo­odz­ka gwia­zda Milla Jo­vo­vich po­wró­ci­ła do mia­sta swo­je­go dzie­ciń­stwa – Ki­jo­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hollywood mrz.

Wiktionary


hollywoodzkość

→ hol­ly­wo­odz­ki


SJP.pl

Patrz:

hollywoodzki

holm

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ho i licz­bie ato­mo­wej 67;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Holm – miej­sco­wość w Szwe­cji w gmi­nie Halm­stad
  • Holm – miej­sco­wość w Szwe­cji w gmi­nie Sunds­vall
  • Holm – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Nord­fries­land
  • Holm – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Pin­ne­berg
  • Holm – wyspa Ostrów w Gdań­sku
  • holm – pier­wia­stek che­micz­ny
  • Dore Holm – wy­sep­ka nie­da­le­ko po­łud­nio­we­go brze­gu Es­ha­ness, na za­cho­dzie Ma­in­lan­du, Szet­lan­dy
  • Holm – wieś w Danii
  • Holm – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Neamț, w gmi­nie Pâncești
  • Brian Holm (Sørensen) (ur. 1962) – duń­ski ko­larz szo­so­wy, dy­rek­tor spor­to­wy grupy Omega Phar­ma-Quick Step.
  • Ca­ro­li­ne Bonde Holm – duń­ska lek­ko­at­let­ka
  • Ce­le­ste Holm – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka te­a­tral­na, fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma holm?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔlm, AS: χolm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. holmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ho

Wiktionary


holman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brett Hol­man – au­stra­lij­ski pił­karz
  • Fre­de­rick Hol­man – bry­tyj­ski pły­wak
  • Nat Hol­man – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • (3666) Hol­man – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


holmes

[czy­taj: holms] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Sher­lock Hol­mes, bo­ha­ter cyklu po­wie­ści sir Art­hu­ra Co­na­na Doyle'a


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fon­so Ro­me­ro Hol­mes – sza­chi­sta
  • Art­hur Hol­mes – bry­tyj­ski ge­o­log i ge­o­fi­zyk
  • Ash­ton Hol­mes – ame­ry­kań­ski aktor
  • Bur­ton Hol­mes – ame­ry­kań­ski po­dróż­nik i fo­to­graf
  • Edwin Hol­mes – bry­tyj­ski astro­nom
  • Eli­za­beth Hol­mes – za­ło­ży­ciel­ka firmy The­ra­nos
  • John Clel­lon Hol­mes – ame­ry­kań­ski poeta i pi­sarz
  • Katie Hol­mes – ak­tor­ka
  • Nick Hol­mes – wo­ka­li­sta grupy Pa­ra­di­se Lost
  • Steve Hol­mes – aktor
  • Sher­lock Hol­mes – bo­ha­ter po­wie­ści i opo­wia­dań kry­mi­nal­nych sir Ar­tu­ra Co­na­na Doyle’a.
  • Hol­mes (ang. Hol­mes Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Me­no­mi­nee

Wikipedia


holmowy

→ holm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy holmu

Wiktionary

Patrz:

holm

Powiązane:

 rzecz. holm m.

Wiktionary


holo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. sf. ho­lo­gram

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uniósł holo żony do ka­me­ry.

Wiktionary


holo-

prze­dro­stek

 (1.1) sf. …oz­na­cza­ją­cy zwią­zek z trój­wy­mia­ro­wym lub qu­a­si­trój­wy­mia­ro­wym obra­zem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) hologram, holopro­jek­tor, holowi­ze­ru­nek, holotrans­mi­sja

Wiktionary


holoandryczny

dzie­dzi­cze­nie ho­lo­an­drycz­ne - dzie­dzi­cze­nie prze­ka­zu­ją­ce wa­run­ko­wą cechę cechę wszyst­kim mę­skim po­tom­kom, zwią­za­ne z lo­ka­li­za­cją genu w chro­mo­so­mie Y


SJP.pl


holobazydium

typ pod­staw­ki grzy­bów wła­ści­wych; ho­mo­ba­zy­dium


SJP.pl

Ho­lo­ba­zy­dium ( ho­lo­ba­si­dium, l. mn. "ho­lo­ba­si­dia", także "ho­mo­ba­si­dium", "ho­mo­ba­si­dia") – jed­no­ko­mór­ko­we pod­staw­ki u grzy­bów. Prze­waż­nie mają mniej lub bar­dziej ma­czu­go­wa­ty kształt, a ich ste­ryg­my są dość małe w sto­sun­ku do pod­staw­ki. Ten typ pod­sta­wek wy­stę­pu­je u więk­szo­ści ga­tun­ków grzy­bów pod­staw­ko­wych ("Ba­si­dio­my­co­ta"). Ich prze­ci­wień­stwem są wie­lo­ko­mór­ko­we frag­mo­ba­zy­dia.

Wikipedia


holocaust

[czy­taj: ho­lo­kałst]
1. okre­śle­nie na lu­do­bój­stwo do­ko­na­ne na Ży­dach w cza­sie II wojny świa­to­wej; szoa (Szoa); szoah (Szoah); shoah (Shoah); ho­lo­ka­ust (Ho­lo­ka­ust);
2. ca­ło­pa­le­nie, ofia­ra spa­lo­na cał­ko­wi­cie na oł­ta­rzu, skła­da­na zwła­szcza w sta­ro­żyt­no­ści przez Żydów


SJP.pl


holocaustowy

→ ho­lo­ca­ust [czy­taj: ho­lo­kał­sto­wy]; ho­lo­ka­u­sto­wy


SJP.pl


holocen

młod­sza epoka po­lo­dow­co­wa czwar­to­rzę­du; epoka ho­lo­ceń­ska, alu­wium, czwar­to­rzęd ke­no­zo­icz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. naj­młod­sza epoka dzie­jów Ziemi;

Wiktionary

Ho­lo­cen ( ὅλος „wszy­stek” + καινός „nowy”), daw­niej alu­wium ( al­lu­e­re „ob­my­wać, oble­wać”) – naj­młod­sza, trwa­ją­ca współ­cze­śnie epoka ge­o­lo­gicz­na. Jako jej po­czą­tek przyj­mu­je się rok 11 700 b2k (lub 11 650 BP; data ra­dio­wę­glo­wa – 10,2 #PATRZ tys. lat BP). Epoka ta roz­po­czę­ła się z koń­cem ostat­nie­go zlo­do­wa­ce­nia plej­sto­ceń­skie­go, a do­kład­nie – z koń­cem zim­nej fazy młod­sze­go dry­a­su (późny gla­cjał).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔˈlɔt͡sɛ̃n, AS: χolocẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. holoceński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. aluwium

Wiktionary


holoceński

zwią­za­ny z ho­lo­ce­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z ho­lo­ce­nem, do­ty­czą­cy ho­lo­ce­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. holocen mrz.

Wiktionary


holoedria

w mi­ne­ra­lo­gii: ro­dzaj sy­me­trycz­no­ści mi­ne­ra­łów


SJP.pl


holoepifit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na nie bę­dą­ca pa­so­ży­tem, która ro­śnie na innej ro­śli­nie słu­żą­cej jej jako pod­po­ra, prze­cho­dząc cały cykl roz­wo­jo­wy bez kon­tak­tu z po­dło­żem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. epifit mrz.

Wiktionary


holofernes

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, wódz ba­bi­loń­skiej armii Na­bu­cho­do­no­zo­ra zde­ka­pi­to­wa­ny przez Ju­dy­tę;

Wiktionary

Ho­lo­fer­nes (hebr. הולופרנס, gr. Ὀλοφέρνης) – po­stać bi­blij­na, wódz armii Na­bu­cho­do­no­zo­ra, ofia­ra Ju­dy­ty. Za­chwy­co­ny jej pię­kno­ścią za­mie­rzał ją po­siąść, lecz gdy upił się w cza­sie uczty, zo­stał przez nią za­mor­do­wa­ny przez de­ka­pi­ta­cję. Od­cię­tą głowę Ho­lo­fer­ne­sa Ju­dy­ta za­nio­sła do oblę­żo­nej Be­tu­lii, gdzie wy­wie­szo­no ją na mu­rach miej­skich, co spo­wo­do­wa­ło po­płoch w obo­zie licz­nych wojsk ba­bi­loń­skich, ich uciecz­kę i po­grom przez Iz­ra­e­li­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mod­ląc się do Boga, by natch­nął ją siłą, Ju­dy­ta chwy­ci­ła miecz wi­szą­cy u wez­gło­wia, po­desz­ła do Ho­lo­fer­ne­sa i dwoma ude­rze­nia­mi od­cię­ła mu głowę, a potem wło­ży­ła do torby przy­nie­sio­nej przez nie­wol­ni­cę cze­ka­ją­cą na zew­nątrz na­mio­tu.

Wiktionary


hologamia

rozm­na­ża­nie płcio­we u niek­tó­rych jed­no­ko­mór­ko­wych or­ga­niz­mów, które nie wyt­wa­rza­ją gamet, ale w pro­ce­sie za­płod­nie­nia same w ca­ło­ści zle­wa­ją się pa­ra­mi


SJP.pl


hologlikozyd

gli­ko­zyd zbu­do­wa­ny wy­łącz­nie z cu­krów pro­stych; ho­lo­zyd


SJP.pl


holograf

do­ku­ment spo­rzą­dzo­ny włas­no­ręcz­nie


SJP.pl


holografia

me­to­da uzy­ski­wa­nia trój­wy­mia­ro­wych obra­zów obiek­tów, od­kry­ta przez De­ni­sa Ga­bo­ra


SJP.pl

Ho­lo­gra­fia (z gr. "holos" = ca­łość, "grap­ho" = piszę) – dział op­ty­ki zaj­mu­ją­cy się tech­ni­ka­mi uzy­ski­wa­nia obra­zów prze­strzen­nych (trój­wy­mia­ro­wych) me­to­dą re­kon­struk­cji fali (głów­nie świa­tła, ale też np. fal aku­stycz­nych). Przez re­kon­struk­cję fali ro­zu­mie się odt­wo­rze­nie w pew­nym ob­sza­rze prze­strze­ni za­rów­no jej kie­run­ku ruchu, am­pli­tu­dy, czę­stot­li­wo­ści jak i fazy.

Wikipedia


holograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ho­lo­gra­mów, bę­dą­cy ho­lo­gra­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­biegł go bu­czą­cy dźwięk i po­ja­wi­ła się przed nim ho­lo­gra­ficz­na po­stać, nie więk­sza niż jego dłoń. Mi­nia­tu­ra lorda Va­de­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hologram mrz.

Wiktionary


hologram

trój­wy­mia­ro­wy obraz obiek­tu uzy­ska­ny me­to­dą ho­lo­gra­ficz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opt. fo­to­gra­fia la­se­ro­wa za­pi­sa­na jako dwu­fa­lo­wy obraz in­ter­fe­ren­cyj­ny, po­strze­ga­na jako dwa odręb­ne obra­zy trój­wy­mia­ro­we

 (1.2) pot. trój­wy­mia­ro­wy znak na przed­mio­tach, wy­ko­na­ny me­to­dą ho­lo­gra­fii, po­ma­ga­ją­cy odróż­niać ory­gi­nał od po­drób­ki

Wiktionary

Ho­lo­gram – zapis fo­to­gra­ficz­ny na no­śni­ku przy­najm­niej dwu­fa­lo­we­go obra­zu in­ter­fe­ren­cyj­ne­go, który w od­czy­cie daje dwa nie­za­leż­ne od sie­bie obra­zy prze­strzen­ne 3D (trój­wy­mia­ro­we).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kiedy ZPAV i ZAiKS wpro­wa­dzi­ły ho­lo­gra­my na ka­se­ty i płyty kom­pak­to­we?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɔɡrãm, AS: χologrãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. holografia ż.

 czas. holografować ndk.

 przym. holograficzny, hologramowy

Wiktionary


hologramowy

przy­miot­nik od: ho­lo­gram


SJP.pl


holohostessa

wir­tu­al­na ho­stes­sa na ekra­nie ho­lo­gra­ficz­nym


SJP.pl


holokaust

okre­śle­nie na lu­do­bój­stwo do­ko­na­ne na Ży­dach w cza­sie II wojny świa­to­wej; szoa (Szoa); szoah (Szoah); shoah (Shoah); ho­lo­ca­ust (Ho­lo­ca­ust)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. sta­roż. skła­da­nie ofia­ry ca­ło­pal­nej

 (1.2) hist. za­gła­da, cał­ko­wi­te zni­szcze­nie, zwła­szcza prze­śla­do­wa­nie i za­gła­da Żydów eu­ro­pej­skich przez hit­le­row­ców w cza­sie II wojny świa­to­wej, zob. Ho­lo­ka­ust.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ra­por­ty Pi­lec­kie­go (…) były pod­su­mo­wa­niem dzia­łal­no­ści pol­skie­go ruchu oporu w Aus­chwitz, a także pier­wszym na świe­cie świa­dect­wem do­ku­men­tu­ją­cym ho­lo­ka­ust.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɔkawst, AS: χolokau̯st

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. holocaust m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Holokaust, Holocaust, holocaust, szoah, Szoa

Wiktionary


holokaustowy

→ ho­lo­ka­ust; ho­lo­ca­u­sto­wy


SJP.pl


holomapa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. mapa przed­sta­wio­na za po­mo­cą ho­lo­gra­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­czył się tylko jeden czło­wiek: ten ubra­ny w im­pe­rial­ny mun­dur, ba­da­ją­cy ho­lo­ma­py ob­sza­ru z nie­za­do­wo­lo­ną miną.

Wiktionary


holometabolia

prze­mia­na larwy owada w po­stać doj­rza­łą przez poś­red­nie sta­dium pocz­war­ki; prze­o­bra­że­nie zu­peł­ne


SJP.pl


holomorficzność

w ma­te­ma­ty­ce: cecha funk­cji ho­lo­mor­ficz­nej


SJP.pl


holomorficzny

w ma­te­ma­ty­ce: funk­cja ho­lo­mor­ficz­na - ana­li­tycz­na funk­cja ze­spo­lo­na


SJP.pl


holonagranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­gra­nie zło­żo­ne z ho­lo­gra­mów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ho­lo­na­gra­nie le­cia­ło dalej. Teraz do­ty­czy­ło prze­myt­ni­ka Hana Solo i jego lek­kie­go frach­tow­ca YT-1300, czyli „So­ko­ła Mil­len­nium”.

Wiktionary


holonetowy

przy­miot­nik

 (1.1) sf. do­ty­czą­cy ho­lo­ne­tu - sieci, w któ­rej prze­ka­zy­wa­ne są ho­lo­gra­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od swo­je­go od­bi­cia w szkle i wi­ze­run­ku ge­ne­ra­ła, który tak czę­sto po­ja­wiał się w ho­lo­ne­to­wych wia­do­mo­ściach jako Bo­ha­ter Bez Stra­chu, róż­nił się jed­nym szcze­gó­łem: przy­pa­sa­ną rę­ko­je­ścią sit­hań­skie­go mie­cza świetl­ne­go o czer­wo­nym ostrzu.

Wiktionary


holonim

wyraz oz­na­cza­ją­cy ca­łość zbu­do­wa­ną z pew­nych czę­ści, np. po­ciąg w od­nie­sie­niu do wy­ra­zu wagon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. słowo oz­na­cza­ją­ce ca­łość zło­żo­ną z pew­nych czę­ści, np. „armia” w sto­sun­ku do słowa „dy­wiz­ja”;

Wiktionary

Ho­lo­nim (z gr. "holos" – cały, "onoma" – imię) – wyraz oz­na­cza­ją­cy ca­łość zło­żo­ną z pew­nych czę­ści, np. "sa­mo­chód" w sto­sun­ku do wy­ra­zu "koło" lub "osa" w sto­sun­ku do wy­ra­zu "żądło". Po­ję­ciem prze­ciw­staw­nym wobec ho­lo­ni­mu jest me­ro­nim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twarz jest ho­lo­ni­mem nosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɔ̃ɲĩm, AS: χolõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. holonimiczny

 rzecz. holonimia ż.

Wiktionary


holorejestrator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sf. re­je­stra­tor ho­lo­gra­mów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy po­czu­ła pust­kę w gło­wie i za nic nie mogła usta­lić, co po­win­na zro­bić i dokąd się udać, nie­mal odru­cho­wo uru­cho­mi­ła ho­lo­re­je­stra­tor i pod­nio­sła go na wy­so­kość oczu – rów­nie do­brze może sko­rzy­stać z oko­licz­no­ści, by przy­go­to­wać uję­cia na po­trze­by fil­mów wy­ma­ga­ją­cych dy­na­micz­nej akcji – i zer­wa­ła się bie­giem w kie­run­ku han­ga­ru.

Wiktionary


holotropowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy na celu in­te­gra­cję, zo­rie­to­wa­ny na sca­le­nie

Wiktionary


holotyp

w tak­so­no­mii: przed­sta­wi­ciel wzor­co­wy


SJP.pl

Ho­lo­typ (gr. ὅλοτύπος od ὅλος „cały, cał­ko­wi­ty” τύπος „od­bi­cie, obraz, posąg, wzór, znak, od­cisk”) – po­je­dyn­czy typ no­men­kla­to­rycz­ny wska­za­ny przez au­to­ra nazwy tak­so­nu, na pod­sta­wie któ­re­go wy­róż­nio­no i opi­sa­no nowy ga­tu­nek lub pod­ga­tu­nek, ewen­tu­al­nie także tak­son w ran­dze ga­tun­ku wzor­co­wy dla ro­dza­ju i ro­dzaj dla ro­dzi­ny.

Wikipedia


holoubek

[czy­taj: ho­loł­bek albo ho­lu­bek] naz­wi­sko


SJP.pl


holowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cią­gnię­cie za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa włas­ne­go na­pę­du

Wiktionary

Ho­lo­wa­nie – prze­mie­szcza­nie po­ja­zdów lub przed­mio­tów po­łą­czo­nych z po­ja­zdem ho­lu­ją­cym za po­mo­cą ele­men­tów na­pi­na­ją­cych zwa­nych holem.

Ho­lo­wa­nie stat­ków wod­nych to ope­ra­cja prze­mie­szcze­nia jed­nost­ki pły­wa­ją­cej (stat­ku, barki, itp.) po­zba­wio­nej włas­ne­go na­pę­du lub z tymże nie­ak­tyw­nym przy po­mo­cy ho­low­ni­ków lub pcha­czy, albo przez po­ja­zdy po­ru­sza­ją­ce się na­brze­żem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔlɔˈvãɲɛ, AS: χolovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. holować

 przym. holowniczy

 rzecz. holownik mrz.

Wiktionary


holować

1. cią­gnąć stat­ki, sa­mo­cho­dy, szy­bow­ce nie­ma­ją­ce włas­ne­go na­pę­du;
2. po­tocz­nie: pro­wa­dzić kogoś do ja­kie­goś miej­sca


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) cią­gnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa włas­ne­go na­pę­du

 (1.2) pot. przen. pro­wa­dzić kogoś, kto jest pi­ja­ny

 (1.3) pot. pro­wa­dzić kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie­my ho­lo­wać łódź na lince, a ja biorę wio­seł­ko… i pły­nie­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɔvat͡ɕ, AS: χolovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hol m., holowanie n., holownik m.

 czas. odholowywać, przeholować dk., wyholować dk., odholować dk., doholować dk., zaholować dk.

 przym. holowniczy

Wiktionary


holowizja

te­le­wiz­ja wyś­wiet­la­ją­ca obraz prze­strzen­ny


SJP.pl


holowizyjny

→ ho­lo­wiz­ja


SJP.pl

Patrz:

holowizja

holowniczek

zdrob­nie­nie od: ho­low­nik


SJP.pl


holowniczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ho­lo­wa­niem, do­ty­czą­cy ho­lo­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wóz ho­low­ni­czy po­sta­wił to co zo­sta­ło z sa­mo­cho­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔlɔvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: χolovʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hol m., holownik m., holowanie n., odholowanie n., przeholowanie n.

 czas. holować, odholować, przeholować

Wiktionary


holownik

1. sta­tek do ho­lo­wa­nia in­nych jed­no­stek pły­wa­ją­cych;
2. po­jazd do ho­lo­wa­nia in­nych po­ja­zdów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. nie­wiel­ki, silny i zwrot­ny sta­tek przy­sto­so­wa­ny do cią­gnię­cia więk­szych jed­no­stek;

Wiktionary

Ho­low­nik – sta­tek zbu­do­wa­ny spe­cjal­nie do wy­ko­ny­wa­nia ope­ra­cji ho­low­ni­czych. Ma sil­nik o niew­spół­mier­nie dużej mocy i ucią­gu (do kil­ku­dzie­się­ciu ton siły) w sto­sun­ku do wiel­ko­ści jed­nost­ki.

Ho­low­ni­ki wy­po­sa­ża się w haki ho­low­ni­cze lub windy ho­low­ni­cze z au­to­ma­tycz­ną re­gu­la­cją siły na­cią­gu liny ho­low­ni­czej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔˈlɔvʲɲik, AS: χolovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hol m., holowanie n., odholowanie n.

 czas. odholowywać, holować ndk., odholować dk.

 przym. holowniczy

Wiktionary


holozoizm

forma odży­wa­nia przez po­chła­nia­nie nie­roz­pu­szczo­ne­go po­kar­mu sta­łe­go w for­mie czę­ści, rza­dziej w ca­ło­ści


SJP.pl


holozyd

gli­ko­zyd zbu­do­wa­ny wy­łącz­nie z cu­krów pro­stych; ho­lo­gli­ko­zyd


SJP.pl


holstein

[czy­taj: holsz­tajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hol­ste­in – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ida
  • Hol­ste­in – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Adams
  • Hol­len­ste­in
  • Holl­ste­in
  • Hölstein
  • Holsz­tyn – Kra­i­na hi­sto­rycz­na w Niem­czech
  • Schles­wig-Hol­ste­in

Wikipedia


holsztyn

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na po­ło­żo­na u na­sa­dy Pół­wy­spu Jut­landz­kie­go, obec­nie w ca­ło­ści w Niem­czech;

Wiktionary

Holsz­tyn ( Hol­ste­in, Hol­sten, Hol­sa­tia) – hi­sto­rycz­na kra­i­na w pół­noc­nych Niem­czech, po­ło­żo­na po­mię­dzy Mo­rzem Pół­noc­nym na za­cho­dzie a Mo­rzem Bał­tyc­kim na wscho­dzie oraz rze­ka­mi Eider na pół­no­cy i Łabą na po­łud­niu. W przesz­ło­ści znaj­do­wa­ła się we wła­da­niu Danii, Sło­wian po­łab­skich oraz Sasów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. holsztyński

 rzecz. Holsztynianka ż.

Wiktionary


holsztynianin

miesz­ka­niec Holsz­ty­nu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej w Niem­czech)


SJP.pl


holsztynianka

miesz­kan­ka Holsz­ty­nu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Holsz­ty­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Holsztyn mrz.

:: fm. Holsztynianin mos.

 przym. holsztyński

Wiktionary


holsztyński

przy­miot­nik od: Holsz­tyn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Holsz­ty­nem, do­ty­czą­cy Holsz­ty­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Holsztyn m., Holsztynianka ż.

Wiktionary


holter

przy­rząd re­je­stru­ją­cy w spo­sób cią­gły pracę serca przez całą dobę; mo­ni­tor hol­te­row­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hol­ter ci­śnie­nio­wy (ABPM, am­bu­la­to­ryj­ne ca­ło­do­bo­we mo­ni­to­ro­wa­nie ci­śnie­nia krwi)
  • hol­ter EKG (do ca­ło­do­bo­wej re­je­stra­cji EKG me­to­dą Nor­ma­na Hol­te­ra)

Wikipedia


holterowski

→ hol­ter


SJP.pl

Patrz:

holter

holub

naz­wi­sko


SJP.pl


holweg

ścież­ka na za­le­sio­nym stoku, na­da­ją­ca się do zja­zdu na nar­tach


SJP.pl

Hol­weg, głę­bocz­ni­ca, wąwóz dro­go­wy (etym. hol­weg – z niem. "Hohl­weg "– parów, droga z wy­jeż­dżo­ną ko­le­i­ną; "hohl" – pusty, wy­drą­żo­ny, za­pa­dły; "Weg" – droga) – forma uksz­tał­to­wa­nia po­wierzch­ni te­re­nu przy­po­mi­na­ją­ca wąwóz, po­cho­dze­nia an­tro­po­ge­nicz­ne­go. Wą­wo­zy dro­go­we naj­czę­ściej mają po­stać po­je­dyn­czych, pro­sto­li­nij­nych form, prze­bie­ga­ją­cych w obrę­bie zbo­czy.

Wikipedia


holzer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Heinz Hol­zer (ur. 1964) – wło­ski nar­ciarz al­pej­ski
  • Izak Hol­zer (ok. 1852-1912) – c. k. radca, przed­się­bior­ca, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Jerzy Hol­zer (1930-2015) – pol­ski hi­sto­ryk i po­li­to­log
  • Marco Hol­zer (ur. 1988) – nie­miec­ki kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Pa­trick Hol­zer (ur. 1970) – wło­ski nar­ciarz al­pej­ski
  • Ra­che­la Hol­zer (1899-1998) – pol­ska ak­tor­ka ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia
  • Ry­szard Hol­zer (ur. 1955) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Sepp Hol­zer (ur. 1942) – rol­nik, autor, i mię­dzy­na­ro­do­wy kon­sul­tant na­tu­ral­ne­go rol­nict­wa
  • Tho­mas Hol­zer (ur. 1985) – nie­miec­ki kie­row­ca wy­ści­go­wy

Wikipedia


homage

świa­do­me na­wią­za­nie do in­dy­wi­du­al­ne­go stylu ar­ty­sty bę­dą­ce wy­ra­zem sza­cun­ku i hołdu skła­da­ne­go mi­strzo­wi


SJP.pl


homagialny

przy­miot­nik od: ho­ma­gium


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ho­ma­gium

Wiktionary


homagium

1. dawna przy­się­ga wier­no­ści skła­da­na przez wa­sa­la se­nio­ro­wi lub przez pod­da­nych wład­cy; ho­mi­nium, hołd;
2. hołd skła­da­ny przez kler no­we­mu bi­sku­po­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hołd skła­da­ny do­stoj­ni­ko­wi ko­ściel­ne­mu po wy­bo­rze na urząd;

Wiktionary

Ho­ma­gium, ho­mi­nium – hołd sym­bo­li­zu­ją­cy od­da­nie się wła­dzy. Może oz­na­czać też pu­blicz­ne, ofi­cjal­ne uz­na­nie przez wa­sa­la danej oso­bi­sto­ści za swego se­nio­ra w cza­sie ce­re­mo­nii hołdu len­ne­go. Okre­śle­nia tego uży­wa­no czę­sto zwła­szcza wobec hołdu skła­da­ne­go od sta­nów nowo na­by­tych te­ry­to­riów. Kar­dy­na­ło­wie skła­da­ją ho­ma­gium pa­pie­żo­wi po wy­bo­rze na głowę Ko­ścio­ła, a wier­ni danej die­cez­ji – bi­sku­po­wi po wy­bo­rze na urząd or­dy­na­riu­sza.

Wikipedia


homal

oku­lar mi­kro­sko­po­wy o ujem­nej ogni­sko­wej


SJP.pl


homalocefal

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z po­drzę­du ce­ra­po­dów


SJP.pl

Ho­ma­lo­ce­fal – ro­dzaj ro­śli­no­żer­nych wy­mar­łych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych z in­fra­rzę­du pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów. Żył na te­re­nie dzi­siej­szej Mon­go­lii w kre­dzie póź­nej około 80 mi­lio­nów lat temu.

Wikipedia


homalocefale

ro­dzi­na di­no­za­u­rów z po­drzę­du ce­ra­po­dów


SJP.pl

Ho­ma­lo­ce­fa­le (Ho­ma­lo­cep­ha­li­dae) – grupa di­no­za­u­rów z in­fra­rzę­du pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów (Pa­chy­cep­ha­lo­sa­u­ria). Pier­wsze ho­ma­lo­ce­fa­le były małe i miały pła­ską głowę.

Wikipedia


homar

naj­więk­szy ze sko­ru­pia­ków ży­ją­cy w Oce­a­nie At­lan­tyc­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. sko­ru­piak z rzędu ho­ma­ro­wa­tych – nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Neph­ro­pi­dae|ref=tak. – ma­so­wo po­ła­wia­ny dla celów spo­żyw­czych;

 (1.2) kulin. spoż. danie z ho­ma­ra (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sko­ru­piak na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ho­ma­ro­wa­tych, m.in.:
    • homar ame­ry­kań­ski
    • homar eu­ro­pej­ski
  • Homar – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
  • Pol­ski pro­gram woj­sko­wy ar­ty­le­rii ra­kie­to­wej:
    • Homar-A
    • Homar-K

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ko­la­cja, ro­zu­mie się, jak zwy­kle: ostry­gi, ho­ma­ry, ryby, zwie­rzy­na, ale na za­koń­cze­nie, dla ama­to­rów, wie pani co?… Kasza!…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃mar, AS: χõmar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homarzec m.

 przym. homarowy

Wiktionary


homarowate

ro­dzi­na sko­ru­pia­ków z rzędu dzie­się­cio­no­gów


SJP.pl

Ho­ma­ro­wa­te (Neph­ro­pi­dae) – ro­dzi­na sko­ru­pia­ków z rzędu dzie­się­cio­no­gów i in­fra­rzę­du ra­kow­ców.

Au­to­rem nazwy Neph­ro­pi­dae jest James Dwight Dana, który wpro­wa­dził ją w 1852 roku. Młod­szym sy­no­ni­mem jest nazwa Ho­ma­ri­dae, która pier­wot­nie okre­śla­ła odręb­ną ro­dzi­nę.

Wikipedia


homarowy

→ homar


SJP.pl

Patrz:

homar

homarzec

ga­tu­nek sko­ru­pia­ka z ro­dzi­ny ho­ma­ro­wa­tych; ner­czan, lan­gu­styn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Neph­rops nor­ve­gi­cus|ref=tak., ga­tu­nek ho­ma­ra ce­nio­ny ze wzglę­du na wa­lo­ry sma­ko­we;

Wiktionary

Ho­ma­rzec, lan­gu­styn­ka, ner­czan ("Neph­rops nor­ve­gi­cus") – ga­tu­nek sko­ru­pia­ka z rzędu dzie­się­cio­no­gów i ro­dzi­ny ho­ma­ro­wa­tych (Neph­ro­pi­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Neph­rops". Wy­stę­pu­je we wschod­niej czę­ści At­lan­ty­ku i w Morzu Śró­dziem­nym. Ma duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze, jest po­ła­wia­ny i kon­su­mo­wa­ny ze wzglę­du na ce­nio­ny[] smak mięsa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈmaʒɛt͡s, AS: χõmažec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homar m.

Wiktionary


homburg

mięk­ki ka­pe­lusz fil­co­wy z nie­wiel­kim ron­dem pod­wi­nię­tym do góry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mięk­ki ka­pe­lusz fil­co­wy, prze­pa­sa­ny jed­wab­ną taśmą nad nieco pod­wi­nię­tym nie­du­żym ron­dem, z cha­rak­te­ry­stycz­nym za­głę­bie­niem na środ­ku głów­ki;

Wiktionary

Hom­burg – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Saara, sie­dzi­ba po­wia­tu Sa­arp­falz. W 2010 li­czy­ło 43 808 miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł me­ta­lo­wy, gu­mo­wy, ma­szy­no­wy oraz spo­żyw­czy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃mburk, AS: χõmburk

Wiktionary


homburski

przy­miot­nik od: Hom­burg, mia­sto w za­chod­nich Niem­czech


SJP.pl


home

[czy­taj: houm] kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ro­wej po­wo­du­ją­cy prze­nie­sie­nie kur­so­ra do po­cząt­ku linii; Home


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Home – klan szkoc­ki
  • Home – film do­ku­men­tal­ny
  • Home – po­wieść Har­la­na Co­be­na
  • Home – kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ro­wej
  • HoME – The Hi­sto­ry of Midd­le-earth, Hi­sto­ria Śró­dzie­mia
  • PlayStation Home
  • Home – bry­tyj­ski kanał te­le­wi­zyj­ny, do­stęp­ny rów­nież w Ir­lan­dii
  • „Home” – album ze­spo­łu 123 Min.
  • „Home” – album ze­spo­łu Dixie Chicks
  • „Home” – album ze­spo­łu The Gat­he­ring
  • „Home” – album ze­spo­łu Jazz Band Ball Or­che­stra
  • „Home” – album ze­spo­łu Pro­col Harum

Wikipedia


home-rule

[czy­taj: hołm rul] au­to­no­mia Ir­lan­dii, o którą za­bie­gał ir­landz­ki ruch po­li­tycz­ny w la­tach 1870-1918; home rule


SJP.pl


homebanking

[czy­taj: hołm ban­king] moż­li­wość do­ko­na­nia ope­ra­cji ban­ko­wych za po­mo­cą In­ter­ne­tu; home ban­king, e-ban­king


SJP.pl


homek

po­tocz­nie o ho­mo­sek­su­a­li­ście


SJP.pl


homel

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Bia­ło­ru­si;

Wiktionary

Homel ( Гомель, "Ho­miel"; Гомель, "Go­miel") – mia­sto ob­wo­do­we po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej Bia­ło­ru­si, nad rzeką Soż, sto­li­ca ob­wo­du i re­jo­nu ho­mel­skie­go. Dru­gie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto kraju.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Homelszczyzna ż.

 przym. homelski

Wiktionary


homelski

przy­miot­nik od: Homel (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hom­lem, do­ty­czą­cy Homla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Homel mrz.

Wiktionary


homeo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych ma­ją­cy zna­cze­nie: po­dob­ny

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. homo-

Wiktionary


homeomorfizm

funk­cja cią­gła i róż­no­war­to­ścio­wa, dla któ­rej funk­cja od­wrot­na rów­nież jest cią­gła; przeksz­tał­ce­nie ho­me­o­mor­ficz­ne


SJP.pl

Nie mylić z: ho­mo­mor­fizm.

Ho­me­o­mor­fizm, izo­mor­fizm to­po­lo­gicz­ny – bi­jek­cja po­mię­dzy prze­strze­nia­mi to­po­lo­gicz­ny­mi, która jest cią­gła oraz któ­rej funk­cja od­wrot­na rów­nież jest cią­gła. O prze­strze­niach, po­mię­dzy któ­ry­mi ist­nie­je ho­me­o­mor­fizm, mówi się, że są ho­me­o­mor­ficz­ne. Z punk­tu wi­dze­nia to­po­lo­gii, prze­strze­nie takie są nie­roz­róż­nial­ne.

Wikipedia


homeopata

le­karz le­czą­cy pa­cjen­tów me­to­dą opie­ra­ją­cą się na za­ło­że­niu, że ten sam czyn­nik, który szko­dzi or­ga­niz­mo­wi, może być le­kiem, jeśli używa się go w mi­ni­mal­nych daw­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba sto­su­ją­ca w le­cze­niu ho­me­o­pa­tię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homeopatia ż.

 przym. homeopatyczny

 przysł. homeopatycznie

Wiktionary


homeopatia

kon­tro­wer­syj­na, al­ter­na­tyw­na me­to­da lecz­ni­cza, opie­ra­ją­ca się na za­sa­dzie "po­dob­ne le­czyć po­dob­nym", czyli le­kiem może być ten sam czyn­nik, który po­wo­du­je cho­ro­bę, ale sto­su­je się go w mi­ni­mal­nych daw­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) le­cze­nie scho­rze­nia za po­mo­cą roz­cień­czo­ne­go czyn­ni­ka wy­wo­łu­ją­ce­go daną cho­ro­bę;

Wiktionary

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ho­me­o­pa­tia (z gr. όμοιος "ho­mo­ios", po­dob­ny, i πάθος "pat­hos", cier­pie­nie) – pse­u­do­na­u­ko­wy sy­stem me­dy­cy­ny nie­kon­wen­cjo­nal­nej, za­pro­po­no­wa­ny po raz pier­wszy w 1796 przez nie­miec­kie­go le­ka­rza Sa­mu­e­la Hah­ne­man­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie prze­ko­nam się do sku­tecz­no­ści ho­me­o­pa­tii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja, AS: χõmeopatʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homeopata m., homeopatka ż.

 przym. homeopatyczny

 przysł. homeopatycznie

Wiktionary


homeopatka

→ ho­me­o­pa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta sto­su­ją­ca w le­cze­niu ho­me­o­pa­tię

Wiktionary

Patrz:

homeopata

Powiązane:

 rzecz. homeopatia ż.

Wiktionary


homeopatyczny

→ ho­me­o­pa­tia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ho­me­o­pa­tią, wła­ści­wy ho­me­o­pa­tii

  (1.2) nie­wiel­ki w dawce

Wiktionary

Patrz:

homeopatia

Przykłady

 (1.1) Wielu wątpi, czy sprze­daż środ­ków ho­me­o­pa­tycz­nych dla pa­cjen­tów on­ko­lo­gicz­nych jest etycz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homeopatia ż., homeopata m.

 przysł. homeopatycznie

Wiktionary


homeostat

urzą­dze­nie cy­ber­ne­tycz­ne sta­no­wią­ce układ zło­żo­ny z sze­re­gu re­gu­la­to­rów odw­zo­ro­wu­ją­cych ho­me­o­sta­zę, czyli zdol­ność or­ga­niz­mów lub sy­ste­mów do za­cho­wa­nia rów­no­wa­gi wew­nętrz­nej mimo zmien­nych wa­run­ków zew­nętrz­nych


SJP.pl


homeostatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ho­me­o­sta­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homeostaza ż.

Wiktionary


homeostatyczny

zwią­za­ny z ho­me­o­sta­zą, po­le­ga­ją­cy na zdol­no­ści or­ga­niz­mu ży­we­go lub sy­ste­mu do utrzy­my­wa­nia i przy­wra­ca­nia stanu rów­no­wa­gi wew­nętrz­nej mimo zmien­nych wa­run­ków zew­nętrz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ho­me­o­sta­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homeostaza ż.

Wiktionary


homeostaza

1. w bio­lo­gii: stała zdol­ność or­ga­niz­mu ży­we­go do utrzy­ma­nia i cią­głe­go przy­wra­ca­nia wa­run­ków rów­no­wa­gi swo­je­go śro­do­wi­ska wew­nętrz­ne­go mimo zmien­nych wa­run­ków śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go;
2. sa­mo­re­gu­la­cyj­ne dą­że­nie ja­kie­goś sy­te­mu (eko­no­micz­ne­go, eko­lo­gicz­ne­go itp.) do utrzy­ma­nia stanu rów­no­wa­gi wew­nętrz­nej mimo zmian w wa­run­kach oto­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność or­ga­niz­mu do utrzy­my­wa­nia sta­ło­ści pa­ra­me­trów wew­nętrz­nych mimo zmian w oto­cze­niu

 (1.2) rów­no­wa­ga, szcze­gól­nie taka, którą ce­chu­je sa­mo­re­gu­la­cja

Wiktionary

Ho­me­o­sta­za (gr. "homoíos" – po­dob­ny, równy; "stásis" – sta­nie, trwa­nie, po­sta­wa) – zdol­ność utrzy­my­wa­nia względ­nie sta­łych pa­ra­me­trów wew­nętrz­nych w sy­ste­mie (zam­knię­tym lub ot­war­tym). Po­ję­cie to zwy­kle od­no­si się do sa­mo­re­gu­la­cji pro­ce­sów bio­lo­gicz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɛɔˈstaza, AS: χõmeostaza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. homeostatyczny, homeostazowy

 przysł. homeostatycznie

Wiktionary


homeostazowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ho­me­o­sta­zą, do­ty­czą­cy ho­me­o­sta­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homeostaza ż.

Wiktionary


homeoterapia

me­to­da le­cze­nia z uży­ciem czyn­ni­ka po­dob­ne­go do czyn­ni­ka wy­wo­łu­ją­ce­go cho­ro­bę


SJP.pl


homeotermia

cecha zwie­rzę­cia zdol­ne­go do utrzy­my­wa­nia tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej ciała na względ­nie sta­łym po­zio­mie, nie­za­leż­nym od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; cie­płokr­wi­stość, go­rą­cokr­wi­stość, en­do­ter­micz­ność, sta­ło­ciepl­ność, ho­mo­jo­ter­mia


SJP.pl


homeotermiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zool. utrzy­mu­ją­cy mniej wię­cej stałą tem­pe­ra­tu­rę nie­za­leż­nie od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do zwie­rząt ho­me­o­ter­micz­nych za­li­cza się ssaki i ptaki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stałocieplny

Wiktionary


homer

1. od­mia­na du­żych go­łę­bi;
2. miara ob­ję­to­ści w sta­ro­żyt­nym Iz­ra­e­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) sta­roż. liter. sta­ro­żyt­ny grec­ki epik, pie­śniarz i poeta, autor „Ilia­dy” i „Ody­sei”;

 (1.2) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Homer ( Ὅμηρος, "Hómēros", Όμηρος) (VIII wiek p.n.e.) – grec­ki pie­śniarz wę­drow­ny (aojda), epik, śpie­wak i re­cy­ta­tor (rap­sod), uwa­ża­ny za ojca po­ez­ji epic­kiej.

Naj­star­szy znany z imie­nia eu­ro­pej­ski poeta, który za­pew­ne prze­jął dzie­dzict­wo dłu­giej i bo­ga­tej tra­dy­cji ust­nej po­ez­ji he­ro­icz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej zna­nym aojdą jest Homer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃mɛr, AS: χõmer

Wiktionary

Powiązane:

 przym. homerycki, homeryczny

Wiktionary


homerolog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. spe­cja­li­sta od twór­czo­ści Ho­me­ra; na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy twór­czość Ho­me­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­nim my­keń­skim kró­le­stwem, które czeka na od­kry­cie, jest Itaka. Licz­ni ho­me­ro­lo­dzy dosz­li do wnio­sku, iż oj­czyz­na syna La­er­te­sa znaj­do­wa­ła się na innym lą­dzie niż współ­czes­na Itaka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homerologia ż.

:: fż. homerolożka ż.

 przym. homerologiczny

Wiktionary


homerowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ho­me­ra lub z nim zwią­za­ny; Ho­me­ro­wy, Ho­me­ryc­ki


SJP.pl


homerowy

do­ty­czą­cy Ho­me­ra


SJP.pl


homerycki

od­no­szą­cy się do Ilia­dy lub Ody­sei Ho­me­ra; epic­ki; opi­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. od­no­szą­cy się do Ho­me­ra lub jego twór­czo­ści;

 (1.2) jęz. o opi­sie cze­goś: bar­dzo ro­zbu­do­wa­ny, na­wią­zu­ją­cy do wielu za­gad­nień niez­wią­za­nych bez­poś­red­nio z czymś, skła­da­ją­cy się z wielu odręb­nych opi­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ho­me­ryc­ka le­gen­da o Troi zo­sta­ła wy­ko­rzy­sta­na przez rzym­skie­go poetę Wer­gi­liu­sza w jego po­e­ma­cie epic­kim Ene­i­da.

 (1.2) Jak każde po­rów­na­nie, po­rów­na­nie ho­me­ryc­kie skła­da się z dwóch czło­nów – drugi z nich (na­stę­pu­ją­cy po spój­ni­ku „jak”, „jako”, „jak gdyby” itp.) jest w po­rów­na­niu ho­me­ryc­kim ob­szer­nym, roz­wi­nię­tym obra­zem, czę­sto sta­no­wią­cym sa­mo­dziel­ny epi­zod fa­bu­ły ut­wo­ru o dy­gre­syj­nym cha­rak­te­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɛˈrɨt͡sʲci, AS: χõmerycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Homer mos., homeryda mos.

 przym. homeryczny, homerowy/Homerowy

 przysł. homerycznie

Wiktionary


homeryczny

przy­miot­nik

 (1.1) książk. wspa­nia­ły, po­tęż­ny, ogrom­ny; taki, jak bo­ha­te­ro­wie ut­wo­rów Ho­me­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: χõmeryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Homer m., homeryda mos.

 przym. homerowski, homerycki, Homerowy

 przysł. homerycznie

Wiktionary


homeryda

poeta wzo­ru­ją­cy się na Ho­me­rze, roz­po­wszech­nia­ją­cy jego po­ez­ję


SJP.pl


homespun

[czy­taj: ho­um­span] gruba, lekka tka­ni­na weł­nia­na o splo­cie płó­cien­nym


SJP.pl


homestager

[czy­taj: hołm­stej­dżer] spe­cja­li­sta przy­go­to­wu­ją­cy miesz­ka­nia i domy do sprze­da­ży lub wy­naj­mu


SJP.pl


homestagerka

→ ho­me­sta­ger [czy­taj: hołm­stej­dżer­ka]


SJP.pl


homestaging

[czy­taj: hołm­stej­dżing] ni­sko­kosz­to­we zwięk­sza­nie atrak­cyj­no­ści nie­ru­cho­mo­ści przez­na­czo­nej do sprze­da­ży lub wy­na­ję­cia; home sta­ging


SJP.pl


homileta

osoba zaj­mu­ją­ca się ukła­da­niem i wy­gła­sza­niem kazań i na­u­ko­wą in­ter­pre­ta­cją tek­stów bi­blij­nych; ho­mi­le­tyk, pa­sto­ra­li­sta


SJP.pl


homiletyczny

→ ho­mi­le­ty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ho­mi­le­ty­ką, do­ty­czą­cy ho­mi­le­ty­ki

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który ma ton, styl jak ko­ściel­ne ka­za­nie

Wiktionary

Patrz:

homiletyka

Przykłady

 (1.1) Kilka jego kazań opu­bli­ko­wa­no w kwar­tal­ni­ku ho­mi­le­tycz­nym.

 (2.1) Ho­mi­le­tycz­ny styl jego wy­po­wie­dzi nieco śmie­szy i utrud­nia efek­tyw­ną ko­mu­ni­ka­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homiletyka ż., homilia ż., homiletyk m., homileta m., homiletyczka ż., homiliarz m.

 przym. homilijny

 przysł. homiletycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kaznodziejski

Wiktionary


homiletyk

osoba zaj­mu­ją­ca się ukła­da­niem i wy­gła­sza­niem kazań i na­u­ko­wą in­ter­pre­ta­cją tek­stów bi­blij­nych; ho­mi­le­ta, pa­sto­ra­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ho­mi­le­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta wszech­ni­ca pa­pie­ska miała kilku do­brych ho­mi­le­ty­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homiletyka ż., homilia ż.

 przym. homiletyczny

Wiktionary


homiletyka

sztu­ka wy­gła­sza­nia kazań; kaz­no­dziej­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. dy­scy­pli­na te­o­lo­gicz­na, nauka o ukła­da­niu i wy­gła­sza­niu kazań;

Wiktionary

Ho­mi­le­ty­ka ( ὁμιλητική, "homilētikē" – sztu­ka prze­ma­wia­nia), kaz­no­dziej­stwo – dział te­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się gło­sze­niem kazań. Ho­mi­li­sta to ina­czej kaz­no­dzie­ja – wy­gła­sza ho­mi­lie (ka­za­nia), a ho­mi­le­tyk to ba­dacz i te­o­re­tyk tej dzia­łal­no­ści[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wy­kła­dzie z ho­mi­le­ty­ki kle­ry­cy posz­li na obiad.

 (1.1) Poz­nał naj­no­wsze tren­dy we współ­czes­nej ho­mi­le­ty­ce pol­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homilia ż., homiliarz m., homiletyk m., homilista m.

 przym. homilijny, homiletyczny

Wiktionary


homilia

w re­li­gii:
1. ka­za­nie ob­ja­śnia­ją­ce frag­men­ty Bi­blii;
2. ozdob­ne, uro­czy­ste ka­za­nie po­dej­mu­ją­ce ważne kwe­stie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w ka­to­li­cyz­mie ka­za­nie mszal­ne do tek­stów bi­blij­nych, które może gło­sić tylko ka­płan lub dia­kon;

 (1.2) rel. tekst wy­gło­szo­nej ho­mi­lii (1.1)

Wiktionary

Ho­mi­lia (gr. "ὁμιλία" ("homilía") ‘to­wa­rzy­stwo, roz­mo­wa’) – ro­dzaj ka­za­nia, któ­re­go treść opar­ta jest na wy­bra­nych czy­ta­niach li­tur­gicz­nych. Jej celem jest ob­ja­śnia­nie wy­bra­ne­go na dany dzień frag­men­tu Pisma Świę­te­go w kon­tek­ście okre­su li­tur­gicz­ne­go, ca­łe­go Zba­wie­nia, sy­tu­a­cji spo­łecz­nej i po­li­tycz­nej. Ho­mi­lia czę­sto za­wie­ra wska­zów­ki mo­ral­ne do­ty­czą­ce życia. Może przy­bie­rać także formę dia­lo­gu z wier­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wszyst­kich Mszach św. w nie­dzie­le i świę­ta na­ka­za­ne, od­pra­wia­nych z udzia­łem wier­nych, ho­mi­lia jest obo­wiąz­ko­wa i nie wolno jej opu­szczać bez po­waż­nej przy­czy­ny.

 (1.1) Także te słowa ho­mi­lii, wy­po­wie­dzia­ne przez ks. kard. Rat­zin­ge­ra w cza­sie Mszy Świę­tej po­grze­bo­wej, świad­czą o jego bli­sko­ści i głę­bo­kiej przy­jaź­ni z wiel­kim swoim po­przed­ni­kiem Janem Pa­włem II.

 (1.1) Każda ho­mi­lia jest ka­za­niem, ale nie każde ka­za­nie jest ho­mi­lią.

 (1.2) Te­o­lo­dzy za­ję­li się od­na­le­zio­ny­mi nie­daw­no ho­mi­lia­mi niez­na­ne­go au­to­ra z V wieku.

 (1.2) Wszy­scy do­brze wie­dzie­li, że to ks. Sto­lar­czyk był au­to­rem bi­sku­pich ho­mi­lii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homiliarz mrz., homiletyk mos., homilista mos., homiletyka ż.

 przym. homilijny, homiletyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kazanie

Wiktionary


homiliarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbiór ho­mi­lii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈmʲilʲjaʃ, AS: χõmʹilʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homiletyka ż., homilia ż.

 przym. homilijny, homiletyczny

Wiktionary


homilijny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ho­mi­lią, do­ty­czą­cy ho­mi­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homilia ż., homiliarz m., homiletyka ż.

 przym. homiletyczny

Wiktionary


homilista

osoba wy­gła­sza­ją­ca ka­za­nia i in­ter­pre­tu­ją­ca tek­sty bi­blij­ne


SJP.pl


homilofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed bliż­szy­mi kon­tak­ta­mi z in­ny­mi ludź­mi


SJP.pl


homing

[czy­taj: hoł­ming] prze­sia­dy­wa­nie w domu w wol­nym cza­sie


SJP.pl


hominid

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny czło­wie­ko­wa­tych, a w węż­szym zna­cze­niu tego słowa isto­ta dwu­noż­na bli­sko spo­krew­nio­na z czło­wie­kiem współ­czes­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. an­trop. małpa z rzędu ssa­ków na­czel­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcząt­ki ja­kie­goś ho­mi­ni­da wy­sta­wio­ne były w ga­blo­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈmʲĩɲit, AS: χõmʹĩńit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hominidy lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człowiekowaty

Wiktionary


hominidka

przed­sta­wi­ciel­ka ro­dzi­ny czło­wie­ko­wa­tych


SJP.pl


hominidy

ro­dzi­na ssa­ków w rzę­dzie na­czel­nych (Pri­ma­tes), do któ­rych na­le­ży czło­wiek współ­czes­ny i ko­pal­ny; czło­wie­ko­wa­te


SJP.pl


hominium

dawna przy­się­ga wier­no­ści skła­da­na przez wa­sa­la se­nio­ro­wi lub przez pod­da­nych wład­cy; ho­ma­gium, hołd


SJP.pl


hominizacja

etap ewo­lu­cji istot ży­wych cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­ja­wie­niem się my­śle­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • W te­o­rii ewo­lu­cji ter­min ten oz­na­cza pro­ces pow­sta­nia ga­tun­ku czło­wiek ro­zum­ny Homo sa­piens. Pro­ces ten nie jest przy­czy­ną pow­sta­nia czło­wie­ka, lecz je­dy­nie pro­ce­sem po­ja­wie­nia się wa­run­ków ko­niecz­nyc...
    • spio­ni­zo­wa­nie po­sta­wy ciała,
    • dwu­noż­ny chód,
    • trzy­krot­ne po­więk­sze­nie ob­ję­to­ści mózgu,
    • wyksz­tał­ce­nie mowy,
    • umie­jęt­ność wyt­wa­rza­nia na­rzę­dzi i po­słu­gi­wa­nia się nimi oraz po­dział pracy.
  • W fi­lo­zo­fii chrze­ści­jań­skiej ter­mi­nem tym okre­śla się pro­ces „doj­rze­wa­nia do pełni czło­wie­czeń­stwa” w sen­sie du­cho­wym.

Wikipedia


hommage

[czy­taj: oMAŻ]
1. świa­do­me na­wią­za­nie w dzie­le (fil­mo­wym, mu­zycz­nym, pla­stycz­nym) do stylu in­ne­go twór­cy jako wyraz hołdu, czci;
2. dzie­ło za­wie­ra­ją­ce takie na­wią­za­nie


SJP.pl


homo

po­tocz­nie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; tę­czo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) w zło­że­niach czło­wiek

 (1.2) pot. ho­mo­sek­su­a­li­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczo­raj na mie­ście po­dry­wał mnie jakiś homo i nawet było dość miło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃mɔ, AS: χõmo

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

:: rzecz.

::: depr. homoś m.

:: temsłow. homo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gej, homoseksualista, wulg. obraź. pedał, obraź. depr. homoś

Wiktionary


homo-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, ma­ją­cy zna­cze­nie: taki sam, jed­no­li­ty

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, oz­na­cza­ją­cych zwią­zek z ho­mo­sek­su­al­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) homo- + -ge­nicz­ny = ho­mo­ge­nicz­ny

 (1.2) homo- + fobia = ho­mo­fo­bia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃mɔ, AS: χõmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homo m., homoś m.

 temsłow. homeo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedno-, izo-

Wiktionary


homo-niewiadomo

po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; pedał, ciota, homo nie wia­do­mo, homo nie­wia­do­mo, ho­mo­nie­wia­do­mo


SJP.pl


homoaktywista

lek­ce­wa­żą­co: osoba dzia­ła­ją­ca na rzecz osób ho­mo­sek­su­al­nych


SJP.pl


homobazydium

typ pod­staw­ki grzy­bów wła­ści­wych; ho­lo­ba­zy­dium


SJP.pl


homocentryzm

uz­na­wa­nie ludz­ko­ści za war­tość na­drzęd­ną


SJP.pl


homocysteina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. ami­nok­was siar­ko­wy zwią­za­ny z me­ta­bo­liz­mem i ho­me­o­sta­zą;

Wiktionary

Ho­mo­cy­ste­i­na, #PATRZ Hcy – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów.

Jest to ami­nok­was siar­ko­wy, pow­sta­ją­cy u czło­wie­ka w wy­ni­ku de­me­ty­la­cji ami­nok­wa­su me­tio­ni­ny, po­cho­dzą­cej ze spo­ży­wa­ne­go biał­ka.

Bu­do­wą czą­stecz­ki przy­po­mi­na cy­ste­i­nę, od któ­rej różni się obec­no­ścią do­dat­ko­wej grupy me­ty­le­no­wej () przed grupą tio­lo­wą ().

Wikipedia


homodontyczny

w zo­o­lo­gii: taki, który ma rów­noksz­tałt­ne zęby; rów­no­zęb­ny


SJP.pl


homodontyzm

zęby niez­róż­ni­co­wa­ne, jed­na­ko­we kształ­tem i bu­do­wą


SJP.pl

Ho­mo­don­tyzm, uzę­bie­nie ho­mo­don­tycz­ne – ter­min ana­to­micz­ny okre­śla­ją­cy sy­tu­a­cję, w któ­rej wszyst­kie zęby u da­ne­go ga­tun­ku zwie­rzę­cia mają po­dob­ny kształt i wiel­kość. Jest to ro­dzaj uzę­bie­nia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ryb, pła­zów i gadów. Uzę­bie­nie ssa­ków jest w więk­szo­ści he­te­ro­don­tycz­ne, je­dy­nie u zę­bow­ców i pan­cer­ni­ków wy­stę­pu­ją zęby o upro­szczo­nej bu­do­wie – wtór­nie ho­mo­don­tycz­ne.

Wikipedia


homoepitaksja

epi­tak­sja da­ją­ca war­stwę kry­sta­licz­ną jed­na­ko­wą z ma­te­ria­łem mo­no­kry­sta­licz­ne­go po­dło­ża


SJP.pl


homoerota

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­mo­sek­su­a­li­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔɛˈrɔta, AS: χõmoerota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Eros m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. homoseksualista.

Wiktionary


homoerotyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ho­mo­e­ro­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ho­mo­e­ro­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homoerotyka ż.

 przym. homoerotyczny

 przysł. homoerotycznie

Wiktionary


homoerotyczny

→ ho­mo­e­ro­tyzm; ho­mo­sek­su­al­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ho­mo­e­ro­tyz­mem, do­ty­czą­cy ho­mo­e­ro­tyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Eros mzw./mos./mrz.

Wiktionary


homoerotyzm

popęd sek­su­al­ny do osob­ni­ków tej samej płci; ho­mo­sek­su­a­lizm, ho­mo­sek­su­al­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­ma­ty­ka zwią­za­na z mi­ło­ścią, fa­scy­na­cją lub po­cią­giem zmy­sło­wym, sek­su­al­nym do osoby tej samej płci, świad­czą­ca o po­bud­li­wo­ści płcio­wej

Wiktionary

Ho­mo­e­ro­tyzm – atrak­cyj­ność sek­su­al­na po­mię­dzy oso­ba­mi tej samej płci; za­rów­no po­mię­dzy męż­czyz­na­mi, jak i ko­bie­ta­mi. Po­ję­cie różni się od de­fi­ni­cji ho­mo­sek­su­a­liz­mu, po­nie­waż od­no­si się do po­żą­da­nia sa­me­go w sobie – mo­men­tal­ne­go, tym­cza­so­we­go – na­to­miast ho­mo­sek­su­a­lizm jest bar­dziej per­ma­nent­nym sta­nem, mię­dzy in­ny­mi iden­ty­fi­ka­cją z daną orien­ta­cją sek­su­al­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Eros mzw./mos./mrz.

Wiktionary


homofilia

skłon­ność do pre­fe­ro­wa­nia kon­tak­tów z oso­ba­mi o po­dob­nych ce­chach lub prze­ko­na­niach


SJP.pl


homofob

osoba prze­ja­wia­ją­ca nie­chęć lub agre­sję wobec osób ho­mo­sek­su­al­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­czu­wa­ją­ca silną nie­chęć do ho­mo­sek­su­a­li­stów i ho­mo­sek­su­a­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homofobia ż., homofobiczność ż.

 przym. homofobiczny

Wiktionary


homofobia

cho­ro­bli­wy lęk lub nie­chęć wobec ho­mo­sek­su­a­li­stów i ho­mo­sek­su­a­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) silna nie­chęć do ho­mo­sek­su­a­liz­mu i ho­mo­sek­su­a­li­stów, dy­skry­mi­na­cja osób ho­mo­sek­su­al­nych;

Wiktionary

Ho­mo­fo­bia (od: ho­mo­sek­su­al­ność i fobia) – ne­ga­tyw­ne po­sta­wy i uczu­cia wobec ho­mo­sek­su­al­no­ści lub osób po­strze­ga­nych jako les­bij­ki lub geje. De­fi­nio­wa­na jako nie­na­wiść, po­gar­da, uprze­dze­nia, nie­chęć, wstręt lub an­ty­pa­tia wobec osób ho­mo­sek­su­al­nych, może być opar­ta na ir­ra­cjo­nal­nym lęku lub nie­wie­dzy, czę­sto wiąże się z prze­ko­na­nia­mi re­li­gij­ny­mi oraz może skut­ko­wać dy­skry­mi­na­cją, prze­śla­do­wa­niem i in­ny­mi ro­dza­ja­mi prze­mo­cy.Po­ję­cie ho­mo­fo­bii może do­ty­czyć rów­nież osób bi­sek­su­al­nych i transpł­cio­wych, ale na okre­śle­nie uprze­dzeń wobec tych grup sto­su­je się także ści­ślej­sze ter­mi­ny, jak od­po­wied­nio „bi­fo­bia” i „trans­fo­bia”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W nie­to­le­ran­cyj­nym i kon­ser­wa­tyw­nym śro­do­wi­sku łatwo zet­knąć się z ho­mo­fo­bią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja, AS: χõmofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homofob m., homofobka ż., homofobiczność ż.

 przym. homofobiczny

 przysł. homofobicznie

Wiktionary


homofobiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ho­mo­fo­bicz­ne; cecha tych, któ­rzy są ho­mo­fo­bicz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homofobia ż., homofob m., homofobka ż.

 przym. homofobiczny

 przysł. homofobicznie

Wiktionary


homofobiczny

prze­ja­wia­ją­cy nie­chęć lub agre­sję wobec osób ho­mo­sek­su­al­nych


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) świad­czą­cy o nie­chę­ci i wro­go­ści wobec ho­mo­sek­su­a­li­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu ostat­nie­go roku ponad dwa­dzie­ścia ty­się­cy ucz­niów po­ni­żej 11 roku życia zo­sta­ło zgło­szo­nych za ra­si­stow­skie lub ho­mo­fo­bicz­ne uwagi – z wy­kro­cze­niem za­cho­wa­nym w ich ak­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔfɔˈbʲit͡ʃnɨ, AS: χõmofobʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homofobiczność ż., homofobia ż., homofob mos., homofobka ż.

 przysł. homofobicznie

Wiktionary


homofobka

ko­bie­ta prze­ja­wia­ją­ca nie­chęć lub agre­sję wobec osób ho­mo­sek­su­al­nych


SJP.pl


homofobus

po­jazd, z któ­re­go gło­szo­ne są ho­mo­fo­bicz­ne tre­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. publ. fur­go­net­ka pro­pa­gan­do­wa z ho­mo­fo­bicz­ny­mi ha­sła­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kara grzyw­ny albo ogra­ni­cze­nia wol­no­ści grozi kie­row­cy, który jeź­dził po uli­cach Gdań­ska tzw. ho­mo­fo­bu­sem.

Wiktionary


homofon

wyraz dźwię­ko­wo iden­tycz­ny z innym wy­ra­zem, lecz róż­nią­cy się pi­sow­nią, po­cho­dze­niem i zna­cze­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz dźwię­ko­wo iden­tycz­ny z innym lub in­ny­mi wy­ra­za­mi, od­mien­ny jed­nak pod wzglę­dem pi­sow­ni i tre­ści, np. morze i może

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homofonia ż.

 przym. homofoniczny

 przysł. homofonicznie

Wiktionary


homofon.

skrót od: ho­mo­fo­nicz­ny


SJP.pl


homofonia

tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska, a także fak­tu­ra, któ­rej isto­tą jest prio­ry­tet jed­nej me­lo­dii (naj­czę­ściej w gło­sie naj­wyż­szym) w sto­sun­ku do akom­pa­nia­men­tu har­mo­nicz­ne­go, w prze­ci­wień­stwie do po­li­fo­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. styl ut­wo­rów mu­zycz­nych, w któ­rych jeden głos do­mi­nu­je nad po­zo­sta­ły­mi, które sta­no­wią akom­pa­nia­ment;

 (1.2) jęz. iden­tycz­ność fo­ne­tycz­na mię­dzy wy­ra­za­mi o róż­nej pi­sow­ni i róż­nym zna­cze­niu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ho­mo­fo­nia – fo­ne­tycz­na toż­sa­mość róż­nych zna­ków ję­zy­ko­wych
  • ho­mo­fo­nia – fak­tu­ra w mu­zy­ce
  • „Ho­mo­fo­nia” – kom­po­zy­cja To­ma­sza Si­kor­skie­go na ze­spół in­stru­men­tal­ny: wal­tor­nie, trąb­ki, pu­zo­ny, for­te­pian i gong (1968–1970)
  • „Ho­mo­fo­nia” – pro­gram te­le­wi­zyj­ny o te­ma­ty­ce LGBT na­da­wa­ny w sta­cji iTV (2006–2008)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔˈfɔ̃ɲja, AS: χõmofõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. homofoniczny

 rzecz. homofon

Wiktionary


homofoniczny

→ ho­mo­fo­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ho­mo­fo­nią, do­ty­czą­cy ho­mo­fo­nii

Wiktionary

Patrz:

homofonia

Powiązane:

 rzecz. homofonia ż., homofon mrz.

Wiktionary


homogamia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. wy­bie­ra­nie part­ne­ra po­dob­ne­go fe­no­ty­po­wo do wy­bie­ra­ją­ce­go

 (1.2) so­cjol. do­bie­ra­nie się po­dob­nych typów w do­bo­rze mał­żeń­skim

 (1.3) bot. jed­no­czes­ne doj­rze­wa­nie słup­ka i prę­ci­ka w tym samym kwie­cie

Wiktionary

Ho­mo­ga­mia – ter­min z bio­lo­gii, po­sia­da­ją­cy dwa zna­cze­nia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) To istot­na kwe­stia do­bo­ru mał­żeń­skie­go – ho­mo­ga­mia. W pary do­bie­ra­ją się osoby o po­dob­nej sy­tu­a­cji spo­łecz­nej, ma­te­rial­nej. Taka za­sa­da obo­wią­zu­je w no­wo­czes­nym spo­łe­czeń­stwie i re­a­li­zo­wa­na jest nieś­wia­do­mie: za­ko­chu­je­my się w kimś o po­dob­nym stylu życia, po­sta­wie (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. homogamiczny

 przysł. homogamicznie

Wiktionary


homogen

rzecz, isto­ta jed­no­rod­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzecz, isto­ta jed­no­rod­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈmɔɡɛ̃n, AS: χõmogẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homogeniczność ż.

 przym. homogeniczny

Wiktionary


homogenat

pre­pa­rat bio­lo­gicz­ny uzy­ska­ny po roz­drob­nie­niu i wy­mie­sza­niu (zho­mo­ge­ni­zo­wa­niu) tkan­ki ro­ślin­nej lub zwie­rzę­cej


SJP.pl


homogenicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ho­mo­ge­nicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homogeniczność ż.

 przym. homogeniczny

Wiktionary


homogeniczność

jed­no­rod­ność, jed­na­ko­wość; ho­mo­gen­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ho­mo­ge­nicz­ne; cecha tych, któ­rzy są ho­mo­ge­nicz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homogenia ż., homogen m., homogenizacja ż., homogenizator m., homogenizowanie n.

 czas. homogenizować

 przym. homogeniczny

 przysł. homogenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednorodność

Wiktionary


homogeniczny

na­le­żą­cy do tego sa­me­go ro­dza­ju, jed­na­ko­wy w struk­tu­rze; ho­mo­gen­ny, jed­no­rod­ny, jed­no­li­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jed­no­rod­ny, taki, który nie wy­ka­zu­je róż­nic w np. bu­do­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homogeniczność ż., homogen m.

 przysł. homogenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednorodny, jednolity

Wiktionary


homogenizacja

1. wyt­wa­rza­nie jed­no­li­tej mie­sza­ni­ny ze skład­ni­ków nie­mie­sza­ją­cych się ze sobą w wa­run­kach nor­mal­nych;
2. ujed­no­li­ca­nie, upo­dob­nia­nie się do sie­bie po­staw, za­cho­wań jed­no­stek lub grup spo­łecz­nych; zanik in­dy­wi­du­a­liz­mu


SJP.pl

Ho­mo­ge­ni­za­cja (gr. "ho­mo­ge­nes" „jed­no­rod­ny”) – pro­ces po­le­ga­ją­cy na wyt­wa­rza­niu jed­no­rod­nej mie­sza­ni­ny ze skład­ni­ków, które w wa­run­kach nor­mal­nych nie mie­sza­ją się ze sobą.

W prze­my­śle mle­czar­skim sto­su­je się ho­mo­ge­ni­za­cję mleka, śmie­ta­ny i in­nych przet­wo­rów mlecz­nych. Po­le­ga ona na roz­drab­nia­niu du­żych czą­stek tłu­szczów za­war­tych w mleku. Prze­ciw­dzia­ła to zbie­ra­niu się tłu­szczu na po­wierzch­ni.

Wikipedia


homogenizacyjny

przy­miot­nik od: ho­mo­ge­ni­za­cja


SJP.pl


homogenizator

urzą­dze­nie sto­so­wa­ne w przet­wór­stwie spo­żyw­czym do przy­go­to­wy­wa­nia emul­sji


SJP.pl


homogenizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ho­mo­ge­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. homogenizować ndk.

 rzecz. homogeniczność ż.

Wiktionary


homogenizowany

o pro­duk­tach mlecz­nych: jed­no­li­ty, bę­dą­cy trwa­łą mie­sza­ni­ną dwóch lub wię­cej skład­ni­ków


SJP.pl


homogenizować

czy­nić coś ho­mo­ge­ni­zo­wa­nym (trwa­łą mie­sza­ni­ną z kilku skład­ni­ków, które nie po­łą­czy­ły­by się w nor­mal­nych wa­run­kach)


SJP.pl


homogenność

jed­no­rod­ność, jed­na­ko­wość; ho­mo­ge­nicz­ność


SJP.pl


homogenny

na­le­żą­cy do tego sa­me­go ro­dza­ju, jed­na­ko­wy w struk­tu­rze; ho­mo­ge­nicz­ny, jed­no­rod­ny, jed­no­li­ty


SJP.pl


homoglikan

po­li­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny wy­łącz­nie z resz­ty tego sa­me­go ro­dza­ju mo­no­sa­cha­ry­du


SJP.pl


homoglikany

po­li­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny wy­łącz­nie z resz­ty tego sa­me­go ro­dza­ju mo­no­sa­cha­ry­du


SJP.pl

Ho­mo­gli­ka­ny ("ho­mo­po­li­sa­cha­ry­dy") – po­li­sa­cha­ry­dy zbu­do­wa­ne wy­łącz­nie z reszt tego sa­me­go ro­dza­ju mo­no­sa­cha­ry­du. Na­le­żą do nich m.in. skro­bia, gli­ko­gen, ce­lu­lo­za, inu­li­na, amy­lo­za i chi­ty­na.

Z che­micz­ne­go punk­tu wi­dze­nia ho­mo­po­li­sa­cha­ry­dy na­le­żą do ho­mo­po­li­me­rów.

Wikipedia


homograf

wyraz pi­sa­ny iden­tycz­nie jak inny wyraz, ale róż­nią­cy się od niego wy­mo­wą, zna­cze­niem i po­cho­dze­niem; ho­mo­gram


SJP.pl


homografia

jedno z przeksz­tał­ceń kon­fo­rem­nych; jed­no­kreśl­ność


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • funk­cja ho­mo­gra­ficz­na – ro­dzaj funk­cji wy­mier­nej
  • ho­mo­gra­fia – or­to­gra­ficz­na toż­sa­mość wy­ra­zów o róż­nym zna­cze­niu

Wikipedia


homogram

każdy z wy­ra­zów o iden­tycz­nej pi­sow­ni, lecz róż­nym zna­cze­niu, brzmie­niu i po­cho­dze­niu; ho­mo­graf


SJP.pl


homojotermia

cecha zwie­rzę­cia zdol­ne­go do utrzy­my­wa­nia tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej ciała na względ­nie sta­łym po­zio­mie, nie­za­leż­nym od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; cie­płokr­wi­stość, go­rą­cokr­wi­stość, en­do­ter­micz­ność, sta­ło­ciepl­ność, ho­me­o­ter­mia


SJP.pl


homojotermiczny

o zwie­rzę­ciu: zdol­ny do utrzy­my­wa­nia tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej ciała na względ­nie sta­łym po­zio­mie, nie­za­leż­nym od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; sta­ło­ciepl­ny, cie­płokr­wi­sty, en­do­ter­micz­ny, go­rą­cokr­wi­sty


SJP.pl


homolityczny

→ ho­mo­li­za


SJP.pl

Patrz:

homoliza

homoliza

w che­mii: ro­zer­wa­nie wią­za­nia ko­wa­len­cyj­ne­go w czą­stecz­ce z ut­wo­rze­niem dwóch ato­mów lub rod­ni­ków


SJP.pl


homolobby

lobby ho­mo­sek­su­al­ne


SJP.pl


homolog

zwią­zek z sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­ne­go in­ne­go związ­ku róż­nią­cy się obec­no­ścią jed­nej lub wię­cej grup me­ty­le­no­wych w czą­stecz­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ho­mo­lo­gia sek­wen­cji
  • sze­reg ho­mo­lo­gicz­ny
  • Ho­mo­log – w ge­ne­ty­ce

Wikipedia


homologacja

1. urzę­do­wa próba pro­to­ty­pu sprzę­tu (np. lot­ni­cze­go, te­le­fo­nicz­ne­go) ma­ją­ca na celu stwier­dze­nie po­praw­no­ści jego dzia­ła­nia w róż­nych wa­run­kach pracy;
2. zez­wo­le­nie na pro­duk­cję, sprze­daż i ek­splo­a­ta­cję wy­da­ne po spraw­dze­niu sprzę­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. orze­cze­nie o zdat­no­ści sprzę­tu i poz­wo­le­nie na jego pro­duk­cję oraz sprze­daż;

 (1.2) urz. test pro­to­ty­pu prze­pro­wa­dza­ny przed wy­da­niem mu ho­mo­lo­ga­cji (1.1)

Wiktionary

Ho­mo­lo­ga­cja (od gr. cza­sow­ni­ka ὁμολογέω ["ho­mo­lo­geo"] „zga­dza się”) – poz­wo­le­nie na użyt­ko­wa­nie urzą­dze­nia na te­ry­to­rium kraju wy­da­ją­ce­go, przyz­na­wa­ne przez upraw­nio­ną in­sty­tu­cję. Ko­rzy­sta­nie ze sprzę­tu nie­po­sia­da­ją­ce­go ho­mo­lo­ga­cji po­wo­du­je, że za usz­ko­dze­nia lub szko­dy spo­wo­do­wa­ne użyt­ko­wa­niem od­po­wia­da użyt­kow­nik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ster­stwo nie wska­za­ło je­szcze pro­du­cen­tów kas z ho­mo­lo­ga­cją . Tak­sów­ka­rze nie wie­dzą, gdzie mogą je kupić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔlɔˈɡat͡sʲja, AS: χõmologacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. homologować ndk.

 przym. homologacyjny

Wiktionary


homologacyjny

przy­miot­nik od: ho­mo­lo­ga­cja


SJP.pl


homologia

1. zgod­ność, od­po­wied­niość;
2. przeksz­tał­ce­nie pła­szczyz­ny za­cho­wu­ją­ce współ­li­nio­wość punk­tów, niez­mie­nia­ją­ce po­ło­że­nia punk­tów na osi ho­mo­lo­gii i środ­ka ho­mo­lo­gii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ho­mo­lo­gia (bio­lo­gia)
  • ho­mo­lo­gia (ma­te­ma­ty­ka)
  • ho­mo­lo­gia sin­gu­lar­na
  • ho­mo­lo­gia sek­wen­cji

Wikipedia


homologiczny

rów­no­waż­ny, zgod­ny, od­po­wied­ni, po­dob­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­po­wia­da­ją­cy sobie ze wzglę­du na wspól­ne po­cho­dze­nie lub struk­tu­rę

Wiktionary


homologowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ho­mo­lo­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. homologować ndk.

Wiktionary


homologować

1. urzę­do­wo spraw­dzać pro­to­ty­pu sprzę­tu (np. lot­ni­cze­go, te­le­fo­nicz­ne­go) w celu stwier­dze­nie po­praw­no­ści jego dzia­ła­nia w róż­nych wa­run­kach pracy;
2. for­mal­nie zez­wa­lać na pro­duk­cję i sprze­daż sprzę­tu po takim spraw­dze­niu


SJP.pl


homomałżeństwo

mał­żeń­stwo osób tej samej płci; mał­żeń­stwo ho­mo­sek­su­al­ne


SJP.pl


homomorficzny

→ ho­mo­mor­fizm


SJP.pl

Patrz:

homomorfizm

homomorfizm

odw­zo­ro­wa­nie jed­ne­go sy­ste­mu al­ge­bra­icz­ne­go w inny sy­stem tego sa­me­go typu, za­cho­wu­ją­ce dzia­ła­nia


SJP.pl

Nie mylić z: ho­me­o­mor­fizm.

Ho­mo­mor­fizm (gr. ὅμοιος, "ho­mo­ios" – po­dob­ny; μορφή, "morphē" – kształt, forma) – funk­cja odw­zo­ro­wu­ją­ca jedną al­ge­brę ogól­ną (np. mo­no­id, grupę, pier­ścień czy prze­strzeń wek­to­ro­wą) w drugą, za­cho­wu­ją­ca przy tym od­po­wia­da­ją­ce sobie dzia­ła­nia, jakie są zde­fi­nio­wa­ne w obu al­ge­brach.

Wikipedia


homomorfoza

odt­wo­rze­nie utra­co­ne­go na­rzą­du lub usz­ko­dzo­ne­go frag­men­tu or­ga­niz­mu


SJP.pl


homonacjonalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­zy­tyw­ne po­wią­za­nie osób LGBT i/lub ich praw z ide­o­lo­gią na­cjo­na­li­stycz­ną;

Wiktionary

Ho­mo­na­cjo­na­lizm – po­wią­za­nie walki o prawa osób LGBT z ide­a­mi na­cjo­na­li­stycz­ny­mi, po­strze­ga­nie eman­cy­pa­cji mniej­szo­ści sek­su­al­nych jako wy­kład­ni­ka wska­zu­ją­ce­go na roz­wój na­ro­du czy pań­stwa. Ter­min za­pro­po­no­wa­ła ba­dacz­ka Jas­bir Puar w roku 2007, od­no­sząc się do pro­ce­sów, w któ­rych idee eman­cy­pa­cji osób LGBT sta­no­wią uza­sad­nie­nie ra­si­stow­skich i kse­no­fo­bicz­nych po­staw, zwła­szcza wobec mu­zuł­ma­nów, opie­ra­jąc je na uprze­dze­niach, że wszy­scy imi­gran­ci są nie­od­mien­nie ho­mo­fo­bicz­ni i tym samym nie­moż­li­we jest zin­te­gro­wa­nie ich z za­chod­ni­mi spo­łe­czeń­stwa­mi, ma­ją­cy­mi być w pełni ega­li­tar­ny­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔnat͡sʲjɔ̃ˈnalʲism̥, AS: χõmonacʹi ̯õnalʹism̦

Wiktionary


homoniepewny

po­tocz­nie: męż­czyz­na o nie­o­kre­ślo­nej orien­ta­cji sek­su­al­nej, mo­gą­cy być ho­mo­sek­su­a­li­stą


SJP.pl


homoniewiadomo

po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; pedał, ciota, homo nie wia­do­mo, homo nie­wia­do­mo, homo-nie­wia­do­mo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) żart. męż­czyz­na uwa­ża­ny za ho­mo­sek­su­a­li­stę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka Do­mi­ni­ki ma tro­chę na­dziei, że oprócz ho­mo­nie­wia­do­mo są w Ame­ry­ce jacyś inni męż­czyź­ni. Może są, ale na przy­kład ten syn Blake’a Car­ring­to­na z Dy­na­stii też był ho­mo­nie­wia­do­mo, mart­wi się Ja­dzia Chmu­ra; oj­ciec taki ele­ganc­ki, męski, matka, Ale­xis [Colby], też nie żaden mar­gi­nes, a syn ho­mo­nie­wia­do­mo.

Wiktionary


homonim

wyraz o takim samym brzmie­niu, lecz od­mien­nym zna­cze­niu, po­cho­dze­niu i cza­sa­mi także pi­sow­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz o iden­tycz­nym brzmie­niu z innym wy­ra­zem, ale o od­mien­nym zna­cze­niu (nie­kie­dy też pi­sow­ni) i zwy­kle innym po­cho­dze­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­zy „barón” i „varón” są ho­mo­ni­ma­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm, AS: χõmõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homonimia ż., homonimiczność ż., homonimikia ż.

 przym. homonimiczny

 przysł. homonimicznie

Wiktionary


homonimia

jed­na­ko­we brzmie­nie dwóch wy­ra­zów o róż­nych zna­cze­niach i ety­mo­lo­giach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. iden­tycz­ne brzmie­nie i pi­sow­nia wy­ra­zów o róż­nych zna­cze­niach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ho­mo­ni­mia (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • ho­mo­ni­mia (tak­so­no­mia)
  • ho­mo­nim kom­pe­ten­cyj­ny
  • ho­mo­nim (sza­ra­dziar­stwo)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. homonim mrz., homonimiczność ż., homonimikia ż.

 przym. homonimiczny

 przysł. homonimicznie

Wiktionary


homonimicznie

przy­słó­wek

 (1.1) jęz. zgod­nie z ho­mo­ni­mią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homonim mrz., homonimia ż., homonimiczność ż.

 przym. homonimiczny

Wiktionary


homonimiczność

→ ho­mo­ni­micz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. iden­tycz­ne brzmie­nie i pi­sow­nia wy­ra­zów o róż­nych zna­cze­niach

Wiktionary

Patrz:

homonimiczny

Przykłady

 (1.1) Ro­dzaj ten wpro­wa­dził w 1885 roku Step­hen Al­fred For­bes dla jed­ne­go, opi­sa­ne­go rów­no­cze­śnie ga­tun­ku Me­tal­lus rubi, który obec­nie nosi nazwę Me­tal­lus roh­we­ri ze wzglę­du na ho­mo­ni­micz­ność nazwy po­przed­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homonim mrz., homonimia ż., homonimikia ż.

 przym. homonimiczny

 przysł. homonimicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) homonimia

Wiktionary


homonimiczny

→ ho­mo­ni­mia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. tak samo brzmią­cy, ale ma­ją­cy inny ro­do­wód i zna­cze­nie

Wiktionary

Patrz:

homonimia

Powiązane:

 rzecz. homonimikia ż., homonim mrz., homonimia ż., homonimiczność ż.

 przysł. homonimicznie

Wiktionary


homonimika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zasób ho­mo­ni­mów w danym ję­zy­ku

Wiktionary


homonimikia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zasób ho­mo­ni­mów cha­rak­te­ry­stycz­nych dla da­ne­go ję­zy­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homonimia ż., homonim m., homonimiczność ż.

 przym. homonimiczny

Wiktionary


homopolimer

po­li­mer, któ­re­go łań­cuch za­wie­ra jeden ro­dzaj merów


SJP.pl


homopolimerowy

→ ho­mo­po­li­mer


SJP.pl

Patrz:

homopolimer

homopropaganda

pe­jo­ra­tyw­nie: ide­o­lo­gia LGBT


SJP.pl


homosejsta

linia na mapie łą­czą­ca ob­sza­ry jed­no­cze­śnie dot­knię­te trzę­sie­niem ziemi


SJP.pl


homoseksualista

osoba od­czu­wa­ją­ca po­ciąg ero­tycz­ny do osob­ni­ków tej samej płci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) seks. męż­czyz­na o ho­mo­sek­su­al­nej orien­ta­cji sek­su­al­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dzi po­li­cjan­ci czę­sto nie wie­dzą, że (…) ho­mo­sek­su­a­li­stów nie na­le­ży na­zy­wać „ciotą”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔsɛksuwaˈlʲista, AS: χõmoseksuu̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homoseksualizm mrz., homoseksualność ż.

:: fż. homoseksualistka ż.

 przym. homoseksualny

 przysł. homoseksualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gej, pot. żart. chomik, pejor. pederasta, wulg. pedał, wulg. ciota, wulg. cwel, pogard. pedzio, obraź. pedryl, obraź. homo, homoerota, obraź. homoniewiadomo, obraź. homo niewiadomo, obraź. homo-niewiadomo, obraź. homoser, obraź. homospecjalista

Wiktionary


homoseksualistka

ko­bie­ta orien­ta­cji ho­mo­sek­su­al­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca popęd sek­su­al­ny do in­nych ko­biet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homoseksualizm mrz., homoseksualność ż.

:: fm. homoseksualista mos.

 przym. homoseksualny

 przysł. homoseksualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lesbijka

Wiktionary


homoseksualizm

popęd sek­su­al­ny do osob­ni­ków tej samej płci; ho­mo­e­ro­tyzm, ho­mo­sek­su­al­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. kie­ro­wa­nie po­pę­du sek­su­al­ne­go do osob­ni­ków tej samej płci;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔsɛksuˈwalʲism̥, AS: χõmoseksuu̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homoś mos., seks mrz., homoseksualista mos., homoseksualistka ż., homoseksualność ż.

 przym. homoseksualny

Wiktionary


homoseksualnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ho­mo­sek­su­al­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homoseksualność ż., homoseksualista mos., homoseksualistka ż.

 przym. homoseksualny

Wiktionary


homoseksualność

popęd sek­su­al­ny do osob­ni­ków tej samej płci; ho­mo­e­ro­tyzm, ho­mo­sek­su­a­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. cecha tego, co ho­mo­sek­su­al­ne; cecha tych, któ­rzy są ho­mo­sek­su­al­ni

Wiktionary

Ho­mo­sek­su­al­ność, ho­mo­sek­su­a­lizm (z greki ὁμόιος "ho­mo­ios" „taki sam, równy” oraz z se­xu­a­lis „płcio­wy”) – po­ciąg ro­man­tycz­ny, sek­su­al­ny lub za­cho­wa­nie sek­su­al­ne po­mię­dzy oso­ba­mi tej samej płci. Obok he­te­ro­sek­su­al­no­ści i bi­sek­su­al­no­ści jest jedną z trzech głów­nych orien­ta­cji psy­cho­sek­su­al­nych w ra­mach kon­ti­nu­um sek­su­al­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., homoseksualizm mrz., homoseksualista mos., homoseksualistka ż.

 przym. homoseksualny

 przysł. homoseksualnie

Wiktionary


homoseksualny

przy­miot­nik od: ho­mo­sek­su­a­lizm; ho­mo­e­ro­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ho­mo­sek­su­a­liz­mem, do­ty­czą­cy ho­mo­sek­su­a­liz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wy­ka­zu­ją­cy cechy ty­po­we dla ho­mo­sek­su­a­liz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­tu­ją­cy swą „na­tu­ral­ną” żonę „na­tu­ral­ny” mąż, czy za­drę­cza­ją­ca się w cier­pięt­ni­czych re­la­cjach „nor­mal­na” ro­dzi­na nie są czymś lep­szym z mo­ral­ne­go punk­tu wi­dze­nia niż pełna mi­ło­ści i wza­jem­ne­go za­u­fa­nia re­la­cja ho­mo­sek­su­al­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔsɛksuˈwalnɨ, AS: χõmoseksuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homoś mos., seks mrz., homoseksualizm mrz., homoseksualność ż., homoseksualista mos., homoseksualistka ż.

 przysł. homoseksualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spec. homoerotyczny; melior. tęczowy

Wiktionary


homosfera

war­stwa at­mos­fe­ry ziem­skiej od po­wierzch­ni Ziemi do wy­so­ko­ści około 80 km, któ­rej skład che­micz­ny nie ulega zmia­nom wraz ze wzro­stem wy­so­ko­ści


SJP.pl

Ho­mos­fe­ra – część at­mos­fe­ry, w któ­rej skład che­micz­ny za­sad­ni­czo nie zmie­nia się z wy­so­ko­ścią, z wy­jąt­kiem za­war­to­ści gazów śla­do­wych. W przy­pad­ku at­mos­fe­ry ziem­skiej war­stwa ta sięga do wy­so­ko­ści ok. 90–100 km. Po­wie­trze za­wie­ra w niej głów­nie azot i tlen, zmien­na jest za­war­tość pary wod­nej, ozonu i dwut­len­ku węgla.

Wikipedia


homosferyczny

→ ho­mos­fe­ra


SJP.pl

Patrz:

homosfera

homotalizm

zdol­ność do prze­pro­wa­dza­nia pro­ce­su płcio­we­go w obrę­bie tej samej grzyb­ni


SJP.pl

Ho­mo­ta­lizm, jed­no­ple­cho­wość – moż­li­wość ko­niu­ga­cji mię­dzy wszyst­ki­mi ple­cha­mi tego sa­me­go ga­tun­ku, gdyż nie są one zróż­ni­co­wa­ne na dwa typy płcio­we (+) i (–). Jest prze­ci­wień­stwem he­te­ro­ta­liz­mu, czyli zja­wi­ska, że ko­niu­go­wać z sobą mogą tylko ple­chy róż­no­i­mien­ne.

Wikipedia


homotermia

ter­mi­ka wód


SJP.pl


homotermiczny

→ ho­mo­ter­mia


SJP.pl

Patrz:

homotermia

homotetia

przeksz­tał­ce­nie ge­o­me­trycz­ne w jed­noz­nacz­ny spo­sób przy­po­rząd­ko­wu­ją­ce każ­de­mu punk­to­wi jed­nej prze­strze­ni inny punkt prze­strze­ni dru­giej; jed­no­kład­ność


SJP.pl


homotetyczny

→ ho­mo­te­tia; jed­no­kład­ny


SJP.pl


homotopia

dział to­po­lo­gii al­ge­bra­icz­nej po­wią­za­ny z te­o­rią ho­mo­lo­gii


SJP.pl

Ho­mo­to­pia – cią­głe przej­ście mię­dzy dwoma przeksz­tał­ce­nia­mi cią­gły­mi prze­strze­ni to­po­lo­gicz­nych, tj. takie, za po­mo­cą któ­re­go można w jed­nost­ce "czasu" w wy­ni­ku cią­głej "de­for­ma­cji" z jed­ne­go przeksz­tał­ce­nia otrzy­mać dru­gie. Dzia­łem ma­te­ma­ty­ki, w któ­rym się je roz­wa­ża, jest te­o­ria ho­mo­to­pii, gałąź to­po­lo­gii al­ge­bra­icz­nej.

Wikipedia


homotopijny

→ ho­mo­to­pia


SJP.pl

Patrz:

homotopia

homotransplantacja

prze­szcze­pia­nie na­rzą­dów, tka­nek lub ich czę­ści po­cho­dzą­cych od tego sa­me­go osob­ni­ka; alo­tran­splan­ta­cja, al­lo­tran­splan­ta­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. tran­splan­ta­cja od osob­ni­ka tego sa­me­go ga­tun­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mɔtrãw̃splãnˈtat͡sʲja, AS: χõmotrãũ̯splãntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. homotransplantacyjny

Wiktionary


homouzja

w chrze­ści­jań­stwie: po­ję­cie okre­śla­ją­ce re­la­cję mię­dzy oso­ba­mi Trój­cy Świę­tej, po­le­ga­ją­cą na wspó­łist­nie­niu, współ­dzia­ła­niu i współt­wo­rze­niu sie­bie naw­za­jem; wspó­łi­stot­ność


SJP.pl


homozwiązek

zwią­zek osób tej samej płci; zwią­zek ho­mo­sek­su­al­ny


SJP.pl


homozygota

or­ga­nizm pow­sta­ły z po­łą­cze­nia się gamet o tym samym skła­dzie ge­ne­tycz­nym w sto­sun­ku do danej pary lub par czyn­ni­ków dzie­dzicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. genet. or­ga­nizm po­sia­da­ją­cy dwa iden­tycz­ne al­le­le da­ne­go genu;

Wiktionary

Ho­mo­zy­go­ta – or­ga­nizm po­sia­da­ją­cy iden­tycz­ne al­le­le da­ne­go genu (np. "aa" lub "AA") w chro­mo­so­mach. Ho­mo­zy­go­ty wyt­wa­rza­ją za­wsze ga­me­ty jed­na­ko­we­go typu – iden­tycz­ne pod wzglę­dem ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go (danej cechy). Ho­mo­zy­go­tycz­ność może do­ty­czyć jed­ne­go, kilku lub nawet wszyst­kich genów w or­ga­niz­mie. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je ho­mo­zy­got:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zygota ż.

 przym. homozygotyczny

Wiktionary


homozygotyczność

→ ho­mo­zy­go­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

homozygotyczny

homozygotyczny

→ ho­mo­zy­go­ta


SJP.pl

Patrz:

homozygota

homoś

po­gard­li­wie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; pe­dzio, pedał, cieć, pe­da­larz, pe­da­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. pot. gej, ho­mo­sek­su­a­li­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdzi­wię pana, ale udzie­la­łem kie­dyś wy­wia­du pismu „Ina­czej”, wła­śnie pismu dla ho­mo­siów, i po­wie­dzia­no mi, że po­par­cie wśród ho­mo­siów mamy takie same jak w resz­cie spo­łe­czeń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. homo m., homoseksualista m., homoseksualizm m., homoseksualistka ż., homoseksualizacja ż.

 czas. homoseksualizować ndk., zhomoseksualizować dk.

 przym. homoseksualny

 temsłow. homo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gej, homoseksualista, homo, homek, eufem. kochający inaczej, wesołek, ciepły brat, obraź. pedał, pederasta, ciota, ciepłak, cieplak, pedzio, pedziu, czajnik, gejsza, homo-niewiadomo, homoserek, homoser

Wiktionary


homraj

duży ptak z ro­dzi­ny dzio­bo­roż­ców


SJP.pl


homrzyska

→ Hom­rzy­ska


SJP.pl

Hom­rzy­ska – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Na­wo­jo­wa.

Wikipedia

Patrz:

Homrzyska

homrzyski

→ Hom­rzy­ska


SJP.pl

Patrz:

Homrzyska

homs

mia­sto w Syrii; Hims


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Hims.

 (1.2) geogr. zob. Chums.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okre­sie II wojny świa­to­wej w Hom­sie była for­mo­wa­na i sta­cjo­no­wa­ła Sa­mo­dziel­na Bry­ga­da Strzel­ców Kar­pac­kich.

Wiktionary


homunkulus

we­dług wie­rzeń śred­nio­wiecz­nych: nie­wiel­ki czło­wiek stwo­rzo­ny przez al­che­mi­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) czło­wie­czek, który we­dług po­glą­dów śred­nio­wiecz­nych miał być sztucz­nie stwo­rzo­ny w re­tor­cie przez al­che­mi­ków

Wiktionary

Ho­mun­ku­lus (łac. "ho­mun­cu­lus" – "czło­wie­czek") – ka­rze­łek, mały czło­wie­czek, któ­re­go w śred­nio­wie­czu wielu al­che­mi­ków pró­bo­wa­ło stwo­rzyć w spo­sób sztucz­ny (po­dob­nie jak ka­mień fi­lo­zo­ficz­ny). Ho­mun­ku­lus miał wy­glą­dać jak małe, po­mar­szczo­ne dziec­ko.

Ist­nia­ło kilka po­glą­dów na spo­so­by po­wo­ła­nia do życia ho­mun­ku­lu­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nia­ło kilka po­glą­dów na spo­so­by po­wo­ła­nia do życia ho­mun­ku­lu­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃mũŋˈkulus, AS: χõmũŋkulus

Wiktionary


hon.

skrót od: ho­no­ro­wy


SJP.pl


honan

pro­win­cja w Chi­nach; Henan


SJP.pl


honański

→ Honan


SJP.pl

Patrz:

Honan

honda

marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. po­jazd (sa­mo­chód, mo­to­cykl, cię­ża­rów­ka) marki Honda

 (1.2) hand. pro­dukt marki Honda

Wiktionary

Honda Motor Co. Ltd. (jap. 本田技研工業株式会社 "Honda Giken Kōgyō Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha") – ja­poń­skie przed­się­bior­stwo bran­ży mo­to­ry­za­cyj­nej pro­du­ku­ją­ce sa­mo­cho­dy, mo­to­cy­kle, sku­te­ry, sa­mo­lo­ty, sil­ni­ki, ro­bo­ty oraz róż­ne­go ro­dza­ju ma­szy­ny. Naj­więk­szy na świe­cie pro­du­cent sil­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od lat jeż­dżę hondą i in­nych oglą­dam w lu­ster­ku wstecz­nym, a warsz­tat od­wie­dzam pod­czas prze­glą­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃nda, AS: χõnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honda ż.

Wiktionary


hondo

marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Hondo (ang. "Hondo River", hiszp. "Río Hondo") – rzeka w Gwa­te­ma­li, Be­li­ze i Mek­sy­ku. Liczy 209 km dłu­go­ści.

Pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Río Azul, Chan­chich (pły­ną­cych z Gwa­te­ma­li i Booth's River (pły­ną­cej z Be­li­ze), na te­ry­to­rium Be­li­ze (miej­sco­wość Blue Creek Vil­la­ge) i Mek­sy­ku (miej­sco­wość La Unión). Pły­nie na­stęp­nie w kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim do Za­to­ki Che­tu­mal na Morzu Ka­ra­ib­skim. Ucho­dzi na po­łud­nie od mia­sta Che­tu­mal. W dol­nym od­cin­ku two­rzy gra­ni­cę mię­dzy Be­li­ze a Mek­sy­kiem.

Wikipedia


hondur.

skrót od: hon­du­ra­ski


SJP.pl


honduranin

oby­wa­tel Hon­du­ra­su; Hon­du­ra­szczyk, Hon­du­ras­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Hon­du­ra­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃nduˈrãɲĩn, AS: χõndurãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honduras mrz.

:: fż. Honduranka ż.

 przym. honduraski

Wiktionary


honduranka

oby­wa­tel­ka Hon­du­ra­su; Hon­du­ra­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Hon­du­ra­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃nduˈrãŋka, AS: χõndurãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honduras mrz.

:: fm. Honduranin mos.

 przym. honduraski

Wiktionary


honduras

pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w Te­gu­ci­gal­pie; Re­pu­bli­ka Hon­du­ra­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;

Wiktionary

Hon­du­ras, Re­pu­bli­ka Hon­du­ra­su ( Hon­du­ras, República de Hon­du­ras) – pań­stwo w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, po­mię­dzy Mo­rzem Ka­ra­ib­skim a Oce­a­nem Spo­koj­nym (za­to­ka Fon­se­ca), o łącz­nej dłu­go­ści wy­brze­ża 820 km. Hon­du­ras gra­ni­czy na za­cho­dzie z Gwa­te­ma­lą (dł. gra­ni­cy 256 km), na po­łud­nio­wym wscho­dzie z Ni­ka­ra­guą (922 km) i na po­łud­nio­wym za­cho­dzie z Sal­wa­do­rem (342 km). Do Hon­du­ra­su na­le­żą rów­nież przy­brzeż­ne wyspy, z któ­rych naj­więk­sze to Islas de la Bahía. Od 1972 roku do Hon­du­ra­su na­le­żą Islas San­ta­nil­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ję­zy­kiem urzę­do­wym Hon­du­ra­su jest hisz­pań­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃nˈduras, AS: χõnduras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honduranin mos., Honduranka ż.

 przym. honduraski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Republika Hondurasu

Wiktionary


hondurasczyk

oby­wa­tel Hon­du­ra­su; Hon­du­ra­nin, Hon­du­ra­szczyk


SJP.pl


honduraska

przy­miot­nik od: Hon­du­ras, Hon­du­ras Bry­tyj­ski


SJP.pl


honduraski

przy­miot­nik od: Hon­du­ras, Hon­du­ras Bry­tyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Hon­du­ras

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­szyń­ski lut­nik używa do bu­do­wy świer­ku al­pej­skie­go, cedru ka­na­dyj­skie­go, ma­ho­niu hon­du­ra­skie­go czy pa­li­san­dru bra­zy­lij­skie­go. – Gi­ta­ra z ta­kie­go ma­te­ria­łu musi swoje kosz­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃nduˈrasʲci, AS: χõndurasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honduras mrz., Honduranin mos., Honduranka ż.

Wiktionary


honduraszczyk

oby­wa­tel Hon­du­ra­su; Hon­du­ra­nin, Hon­du­ras­czyk


SJP.pl


honetny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy. ele­ganc­ki

Wiktionary


honeycake

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. mio­dow­nik

Wiktionary


hongkong

1. te­ry­to­rium au­to­no­micz­ne w Chi­nach; Spe­cjal­ny Re­gion Ad­mi­ni­stra­cyj­ny Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej Hong­kong;
2. port w te­ry­to­rium au­to­no­micz­nym o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. spe­cjal­ny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Chi­nach nad Mo­rzem Po­łud­nio­wo­chiń­skim;

 (1.2) geogr. wyspa w po­łud­nio­wej czę­ści re­gio­nu Hong­kong (1.1);

Wiktionary

Hong­kong (chiń. 香港, kan­toń­ski jy­ut­ping: "hoeng gong" wym. [], Hong Kong, man­da­ryń­ski pi­ny­in: "Xiānggǎng" wym. []), ofi­cjal­nie: Spe­cjal­ny Re­gion Ad­mi­ni­stra­cyj­ny Hong­kong (ang. Hong Kong Spe­cial Ad­mi­ni­stra­ti­ve Re­gion, w skró­cie Hong Kong SAR, HKSAR) – mia­sto i spe­cjal­ny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej, znaj­du­ją­cy się nad Mo­rzem Po­łud­nio­wo­chiń­skim, w Del­cie Rzeki Per­ło­wej. Zaj­mu­je m.in. pół­wy­sep Ko­u­lun oraz licz­ne wyspy, w tym dwie naj­więk­sze: Lan­tau i Hong­kong.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hong­kong jest spe­cjal­nym re­gio­nem ad­mi­ni­stra­cyj­nym Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej, znaj­du­ją­cy się na wschod­nich wy­brze­żach Chin, nad Mo­rzem Po­łud­nio­wo­chiń­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk, AS: χõŋ•kõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hongkończyk mos., Hongkonka ż.

 przym. hongkoński

Wiktionary


hongkonka

miesz­kan­ka Hong­kon­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hong­kon­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hongkong mrz.

:: fm. Hongkończyk mos.

 przym. hongkoński

Wiktionary


hongkończyk

miesz­ka­niec Hong­kon­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hong­kon­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hongkong mrz.

:: fż. Hongkonka ż.

 przym. hongkoński

Wiktionary


hongkoński

przy­miot­nik od: Hong­kong


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hong­kon­giem, do­ty­czą­cy Hong­kon­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dolar hong­koń­ski po­zo­sta­nie w obie­gu i bę­dzie nadal swo­bod­nie wy­mie­nial­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hongkong mrz., Hongkończyk mos., Hongkonka ż.

Wiktionary


honiara

sto­li­ca Wysp Sa­lo­mo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na wy­spie Gu­a­dal­ca­nal, sto­li­ca Wysp Sa­lo­mo­na;

Wiktionary

Ho­nia­ra – mia­sto por­to­we po­ło­żo­ne na wy­spie Gu­a­dal­ca­nal, bę­dą­ce sto­li­cą nie­za­leż­ne­go pań­stwa Wysp Sa­lo­mo­na na po­łud­nio­wo-za­chod­nim Pa­cy­fi­ku. 130,2 tys. miesz­kań­ców[].

Mia­stem part­ner­skim Ho­nia­ry jest, od 5 lipca 1995, au­stra­lij­ska miej­sco­wość Mac­kay.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈɲara, AS: χõńara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. honiarańczyk mos., honiaranka ż.

 przym. honiarański

Wiktionary


honiaranka

miesz­kan­ka Ho­nia­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­nia­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃ɲaˈrãnka, AS: χõńarãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honiara ż.

:: fm. honiarańczyk mos.

 przym. honiarański

Wiktionary


honiarańczyk

miesz­ka­niec Ho­nia­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­nia­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃ɲaˈrãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: χõńarãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honiara ż.

:: fż. honiaranka ż.

 przym. honiarański

Wiktionary


honiarański

→ Ho­nia­ra (sto­li­ca Wysp Sa­lo­mo­na); ho­niar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ho­nia­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃ɲaˈrãj̃sʲci, AS: χõńarãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. honiarańczyk mos., honiaranka ż., Honiara ż.

Wiktionary


honiarczyk

miesz­ka­niec Ho­nia­ry


SJP.pl


honiarka

miesz­kan­ka Ho­nia­ry


SJP.pl


honiarski

→ Ho­nia­ra (sto­li­ca Wysp Sa­lo­mo­na); ho­nia­rań­ski


SJP.pl


honiatycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­nia­tycz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honiatycze nmos., honiatyczanin m., honiatyczanka ż.

Wiktionary


honiatyczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­nia­tycz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honiatycze nmos.

:: fż. honiatyczanka ż.

 przym. honiatycki

Wiktionary


honiatyczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­nia­tycz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honiatycze nmos.

:: fm. honiatyczanin m.

 przym. honiatycki

Wiktionary


honielnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) góry. chło­piec po­ma­ga­ją­cy bacy i ju­ha­som przy ow­cach

Wiktionary


honingować

obra­biać me­ta­le za po­mo­cą prze­cie­ra­nia lub gła­dze­nia; ho­no­wać


SJP.pl


honkenia

hon­ke­nia pia­sko­wa - ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca na wyd­mach pia­szczy­stych przy brze­gach mórz


SJP.pl


honker

model sa­mo­cho­du te­re­no­we­go


SJP.pl


honkisz

naz­wi­sko


SJP.pl


honolulczyk

miesz­ka­niec Ho­no­lu­lu


SJP.pl


honolulka

miesz­kan­ka Ho­no­lu­lu


SJP.pl


honolulski

→ Ho­no­lu­lu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ho­no­lu­lu (mia­stem na Ha­wa­jach)

Wiktionary

Patrz:

Honolulu

Powiązane:

 rzecz. Honolulu n.

Wiktionary


honolulu

mia­sto na Ha­wa­jach, na wy­spie Oahu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Ha­wa­je;

Wiktionary

Ho­no­lu­lu – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto ame­ry­kań­skie­go stanu Ha­wa­je, po­ło­żo­ne w hrab­stwie Ho­no­lu­lu na wy­spie Oʻahu, port mor­ski.

W 2020 li­czy­ło 343 302 miesz­kań­ców, z czego ponad po­ło­wa była po­cho­dze­nia az­ja­tyc­kie­go. Re­gion me­tro­po­li­tal­ny (hrab­stwo) Ho­no­lu­lu obej­mu­je całą wyspę i ma ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ho­no­lu­lu jest waż­nym oś­rod­kiem tu­ry­stycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃nɔˈlulu, AS: χõnolulu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. honolulski

Wiktionary


honor

1. po­czu­cie god­no­ści oso­bi­stej, dobre imię, cześć;
2. książ­ko­wo: za­szczyt;
3. w niek­tó­rych grach kar­cia­nych: karta star­sza od dzie­siąt­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czy­jeś po­czu­cie god­no­ści

 (1.2) czy­jeś dobre imię zwią­za­ne z czcią, po­wa­ża­niem, sza­cun­kiem

 (1.3) zob. ho­no­ry.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Honor (Mi­chi­gan)
  • Honor (etyka)
  • honor żoł­nier­ski
  • honor (w bry­dżu)
  • Honor (mi­to­lo­gia)
  • Honor (ze­spół mu­zycz­ny)
  • Honor – album grupy Honor
  • Honor – chiń­ski pro­du­cent urzą­dzeń mo­bil­nych
  • Honor Priz­zich – film z 1985
  • Honor ka­wa­le­rzy­sty – film z 1995
  • Honor jest wasz So­li­dar­ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uczy­nił to, by za­cho­wać swój honor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃nɔr, AS: χõnor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. honorowanie n., dyshonor m.

 czas. honorować ndk.

 przym. honorowy, niehonorowy, honorny

 przysł. honorowo, niehonorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) godność

Wiktionary


honoraciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ho­no­ra­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


honorarium

wy­na­gro­dze­nie za pracę wy­ko­ny­wa­ną nie­re­gu­lar­nie lub jed­no­ra­zo­wo, zwy­kle w wol­nych za­wo­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­na­gro­dze­nie za pracę lub usłu­gę zaz­wy­czaj wy­ko­ny­wa­ną jed­no­ra­zo­wo, nie­re­gu­lar­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ho­no­ra­rium za ko­lej­ne po­wie­ści Jur­ko­wi wy­sy­ła­ją na konto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃nɔˈrarʲjũm, AS: χõnorarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 czas. honorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wynagrodzenie

Wiktionary


honoraryjny

przy­miot­nik od: ho­no­ra­rium


SJP.pl


honorat

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "ho­no­ra­tus", oz­na­cza­ją­ce­go „sza­no­wa­ny, da­rzo­ny sza­cun­kiem”. Pa­tro­na­mi imie­nia są m.in. św. Ho­no­rat z Arles i bł. Ho­no­rat Koź­miń­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈnɔrat, AS: χõnorat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honorata ż., Honoratka ż.

Wiktionary


honorata

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ho­no­rat

Wiktionary

– żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ho­no­rat.

Ho­no­ra­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 stycz­nia, 16 stycz­nia, 22 lu­te­go, 22 grud­nia.

Zdrob­nie­nia od tego imie­nia to: Hona, Honia, Honka, Hon­cia, Ho­no­rat­ka, Ho­nor­cia, Nora, Norka, Horka, Hor­cia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roch sie­dział z Ho­no­ra­tą w jed­nej ławce w trze­ciej kla­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃nɔˈrata, AS: χõnorata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honorat m.

:: zdrobn. Honorcia ż., Honoratka ż., Honia ż.

Wiktionary


honoratka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Ma­łych Sióstr Nie­po­ka­la­ne­go Serca Maryi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ho­no­ra­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­no­rat­ka – zdrob­nie­nie imie­nia Ho­no­ra­ta
  • Ho­no­rat­ka – ko­lo­nia w Pol­sce, wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Ho­no­rat­ka – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie ora­tow­skim
  • Ho­no­rat­ka – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie ra­dzi­wił­łow­skim
  • Ho­no­rat­ka – żleb w Ta­trach
  • „Ho­no­rat­ka” – ka­wiar­nia w Łodzi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z tej na­szej Ho­no­rat­ki wy­ro­sła pię­kna panna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honorata ż., Honorcia ż., Honorat m.

Wiktionary


honoratostwo

Ho­no­rat z mał­żon­ką; Ho­no­ra­to­wie


SJP.pl


honoratowie

imię mę­skie


SJP.pl


honoratowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ho­no­ra­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


honorcia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Ho­no­ra­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­si­li­śmy Ho­nor­cię o pomoc przy prze­pro­wadz­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Honorata ż., Honoratka ż.

Wiktionary


honoria

imię żeń­skie


SJP.pl

Ho­no­ria ("Iusta Grata Ho­no­ria", ur. 418) – córka ce­sa­rza rzym­skie­go Kon­stan­cju­sza III oraz Galli Pla­cy­dii. Sio­stra ce­sa­rza Wa­len­ty­nia­na III, w 426 r. ogło­szo­na au­gu­stą, czyli ko­re­gent­ką.

Wikipedia


honoriusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­no­riusz – imię
  • Ho­no­riusz – za­chod­nio­rzym­ski ce­sarz (395-423)
  • Ho­no­riusz I – pa­pież (625-638)
  • Ho­no­riusz II – an­ty­pa­pież (1061-1072)
  • Ho­no­riusz II – pa­pież (1124-1130)
  • Ho­no­riusz III – pa­pież (1216-1227)
  • Ho­no­riusz IV – pa­pież (1285-1287)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do XI wieku Ho­no­riu­sza wy­kli­na­li ko­lej­ni pa­pie­że.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Honoryna ż.

 przym. Honoriuszowy

Wiktionary


honoriuszostwo

Ho­no­riusz z mał­żon­ką; Ho­no­riu­szo­wie


SJP.pl


honoriuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


honoriuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ho­no­riu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


honorka

zdrob­nie­nie od: Ho­no­ra­ta (imię żeń­skie)


SJP.pl


honorność

po­tocz­nie: ho­no­ro­wość


SJP.pl


honorny

po­tocz­nie: ho­no­ro­wy


SJP.pl


honorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ho­no­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uhonorowanie n., honor m., honory nmos., honorowość ż., honorność ż.

 czas. honorować ndk., uhonorować dk.

 przym. honorowy, honorny

 przysł. honorowo

Wiktionary


honorować

1. uz­na­wać coś za pra­wo­moc­ne; re­spek­to­wać;
2. za­szczyt­nie kogoś wy­róż­niać, ota­czać sza­cun­kiem, od­da­wać cześć;
3. wy­pła­cać ho­no­ra­rium, wy­na­gro­dze­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uho­no­ro­wać)

 (1.1) uz­na­wać za ważne, pra­wo­moc­ne

 (1.2) pła­cić ho­no­ra­rium

 (1.3) oka­zy­wać honor, wy­ra­żać szcze­gól­ny sza­cu­nek do kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ho­no­ro­wać się (dk. uho­no­ro­wać się)

 (2.1) na­gra­dzać sam sie­bie

 (2.2) na­gra­dzać sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. honor m., honorek m., honorowanie n., uhonorowanie n., honorarium n., dyshonor m.

 czas. uhonorować dk.

 przym. honorowy, niehonorowy, honorny

 przysł. honorowo, niehonorowo, honornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjmować, uznawać, uwzględniać

 (1.2) opłacać, wynagradzać

Wiktionary


honorowość

→ ho­no­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ho­no­ro­we; cecha tych, któ­rzy są ho­no­ro­wi

Wiktionary

Patrz:

honorowy

Powiązane:

 przym. honorowy

 przysł. honorowo

 rzecz. honorowanie n.

Wiktionary


honorowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy po­czu­cie god­no­ści oso­bi­stej

 (1.2) zgod­ny z ho­no­rem

 (1.3) taki, który służy do wy­róż­nie­nia kogoś lub do oka­za­nia sza­cun­ku

 (1.4) no­mi­nal­ny, ty­tu­lar­ny

 (1.5) nie­da­ją­cy zy­sków ma­te­rial­nych lub nie­po­bie­ra­ją­cy za­pła­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­bój­stwa ho­no­ro­we wśród spo­łecz­no­ści mu­zuł­mań­skiej są ogrom­nym wyz­wa­niem dla za­chod­nie­go wy­mia­ru spra­wied­li­wo­ści.

 (1.3) Tytuł ho­no­ro­we­go oby­wa­te­la mia­sta otrzy­mu­ją osoby spoza mia­sta, szcze­gól­nie dla niego za­słu­żo­ne.

 (1.5) Ho­no­ro­wym daw­com krwi przy­słu­gu­je je­dy­nie jed­nod­nio­we zwol­nie­nie od pracy oraz cze­ko­la­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃nɔˈrɔvɨ, AS: χõnorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. honor m., honorowość ż., honorność ż., honorowanie n., uhonorowanie n.

 czas. honorować ndk., uhonorować dk.

 przym. honorny

 przysł. honorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szlachetny, honorny

 (1.2) rycerski, honorny

Wiktionary


honory

1. do­sto­jeń­stwa, god­no­ści, odz­na­cze­nia;
2. oz­na­ki czci, po­wa­ża­nia, sza­cun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odz­na­cze­nia, god­no­ści, do­sto­jeń­stwa

 (1.2) oz­na­ki czci i sza­cun­ku

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|honor.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­trze­bo­wał ani ho­no­rów, ani uz­na­nia.

 (1.2) Obec­ność ce­sa­rza była wyz­wa­niem dla miesz­kań­ców mia­sta, któ­rzy przy­ję­li wład­cę z naj­więk­szy­mi ho­no­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈnɔrɨ, AS: χõnory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. honorowanie n.

Wiktionary


honoryfikatywność

→ ho­no­ry­fi­ka­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

honoryfikatywny

honoryfikatywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: forma, zwrot grzecz­no­ścio­wy lub re­jestr ję­zy­ka sto­so­wa­ny w for­mal­nych wy­po­wie­dziach, wy­wyż­sza­ją­cy osobę, do któ­rej jest kie­ro­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) jęz. o for­mie, zwro­cie grzecz­no­ścio­wym lub re­je­strze ję­zy­ka: sto­so­wa­ny w for­mal­nych wy­po­wie­dziach, wy­wyż­sza­ją­cy osobę, do któ­rej jest kie­ro­wa­ny

Wiktionary


honoryna

imię żeń­skie


SJP.pl

Ho­no­ry­na, Ho­no­ria – żeń­skie imię ła­ciń­skie, sta­no­wią­ce żeń­ski od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go imie­nia Ho­no­ryn, ut­wo­rzo­ne­go od Ho­no­riu­sza przy po­mo­cy przy­rost­ka oz­na­cza­ją­ce­go wyz­wo­le­nie i usy­no­wie­nie. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Ho­no­ry­na z Nor­man­dii.

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, nie wy­ka­za­no żad­nych ko­biet o imie­niu Ho­no­ry­na na­da­nym jako imię pier­wsze ani ko­biet no­szą­cych imię Ho­no­ry­na jako imię dru­gie.

Wikipedia


honoré

[czy­taj: onoRE] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl


honorówka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­no­rów­ka (rejon jam­pol­ski)
  • Ho­no­rów­ka (rejon pi­szczań­ski)
  • Ho­no­rów­ka (rejon wo­ło­czy­ski)

Wikipedia


honować

obra­biać me­ta­le za po­mo­cą prze­cie­ra­nia lub gła­dze­nia; ho­nin­go­wać


SJP.pl


honownica

przy­rząd do szli­fo­wa­nia cy­lin­drów lub ot­wo­rów


SJP.pl

Ho­now­ni­ca – obra­biar­ka słu­żą­ca do ho­no­wa­nia, tzn. obrób­ki wy­kań­cza­ją­cej bar­dzo do­kład­nych po­wierzch­ni (naj­czę­ściej ot­wo­rów), w któ­rych wy­ma­ga­na jest "wie­lo­kie­run­ko­wa struk­tu­ra po­wierzch­ni" (np. cy­lin­dry sil­ni­ków spa­li­no­wych), co bar­dzo trud­no osią­gnąć np. po­przez szli­fo­wa­nie ot­wo­rów.

Wikipedia


honsiu

naj­więk­sza, głów­na wyspa Ja­po­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sza wyspa Ja­po­nii;

Wiktionary

Hon­siu. (jap. 本州 Honshū) – naj­więk­sza, a tym samym głów­na wyspa Ja­po­nii, znaj­du­je się na niej sto­li­ca pań­stwa, Tokio. Na pół­no­cy cie­śni­na Tsu­ga­ru od­dzie­la ją od Hok­ka­i­do, na po­łud­niu Morze Wew­nętrz­ne od Si­ko­ku, a na po­łud­nio­wym za­cho­dzie po dru­giej stro­nie cie­śni­ny Shi­mo­no­se­ki leży wyspa Kiu­siu. Hon­siu jest siód­mą co do wiel­ko­ści wyspą na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kioto leży na wy­spie Hon­siu w Ja­po­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃w̃ɕu, AS: χõũ̯śu

Wiktionary


honwed

ochot­ni­czy żoł­nierz na­ro­do­we­go woj­ska wę­gier­skie­go pod­czas re­wo­lu­cji 1848-1849


SJP.pl


honwedzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z hon­we­da­mi, do­ty­czą­cy hon­we­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ja­kiejś wio­sce sta­cjo­nu­je hon­wedz­ki od­dział ka­ra­bi­nów ma­szy­no­wych, a my wesz­li­śmy przy­pad­ko­wo do karcz­my, gdzie te hon­we­dy jak wście­kłe tań­co­wa­ły swego czar­da­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. honwed mos.

Wiktionary


hood

[czy­taj: hud] naz­wi­sko


SJP.pl

Hood – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Sa­cra­men­to.

Wikipedia


hoodie

[czy­taj: hudi] śro­do­wi­sko­wo: bluza z kap­tu­rem


SJP.pl

Ho­o­die – sin­gel Lady So­ve­re­ign pro­mu­ją­cy album "Pu­blic War­ning", wy­da­ny 21 li­sto­pa­da 2005 na­kła­dem wyt­wór­ni pły­to­wych Def Jam oraz Ca­su­al Re­cords.

Za ilu­stra­cję okład­ki sin­gla od­po­wia­dał Ja­sper Go­o­dall, a fo­to­gra­fię na niej za­war­tą wy­ko­na­ła Gemma Booth.

Sin­gel no­to­wa­ny był na 44. miej­scu ze­sta­wie­nia UK Sin­gles Chart w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wikipedia


hoodlum

[czy­taj: hUDlem] rzad­ko: osoba, która za­cho­wu­je się niez­god­nie z normą współ­ży­cia spo­łecz­ne­go i po­rząd­ku praw­ne­go; chu­li­gan, wan­dal, zwy­rod­nia­lec


SJP.pl


hoodoo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. zbiór afro­a­me­ry­kań­skich, syn­kre­tycz­nych wie­rzeń lu­do­wych prak­ty­ko­wa­nych głów­nie na po­łud­niu USA;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. wyz­naw­ca kultu ho­o­doo (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) rel. wyz­naw­czy­ni kultu ho­o­doo (1.1)

Wiktionary

Ho­o­doo – zbiór wie­rzeń lu­do­wych na­zy­wa­nych także magią, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie na po­łud­niu Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


hook

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hook (Fa­re­ham)
  • Hook (Hart)
  • Hook – miej­sco­wość w hrab­stwie East Ri­ding of Yorks­hi­re (An­glia)
  • Hook – miej­sco­wość w hrab­stwie Wilts­hi­re (An­glia)
  • Hook Com­mon
  • Hook End (Essex)
  • Peter Hook
  • Wil­liam Hook
  • Hook (wyspa)
  • hook (mu­zy­ka)
  • hook (in­for­ma­ty­ka)
  • Hook (film) – ame­ry­kań­ski film przy­go­do­wy z 1991 roku w re­ży­se­rii Ste­ve­na Spiel­ber­ga

Wikipedia


hooke

Hooke – wieś w An­glii, w hrab­stwie Dor­set. Leży 20 km na pół­noc­ny za­chód od mia­sta Dor­che­ster i 194 km na po­łud­nio­wy za­chód od Lon­dy­nu.

Wikipedia


hooker

[czy­taj: huker] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in.:
1. John Lee Ho­o­ker [dżon li huker], ame­ry­kań­ski muzyk blu­e­so­wy (1917-2001);
2. Ri­chard Ho­o­ker (1554?-1600), an­giel­ski pi­sarz re­li­gij­ny;
3. sir Jo­seph Dal­ton Ho­o­ker (1817-1911), an­giel­ski bo­ta­nik, po­dróż­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dan Ho­o­ker – no­wo­ze­landz­ki za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • John Lee Ho­o­ker – afro­a­me­ry­kań­ski muzyk blu­e­so­wy
  • Wil­liam Jack­son Ho­o­ker – an­giel­ski bo­ta­nik
  • Jo­seph Dal­ton Ho­o­ker – an­giel­ski bo­ta­nik i po­dróż­nik
  • Ri­chard Ho­o­ker – an­gli­kań­ski du­chow­ny
  • Jo­seph Ho­o­ker – ame­ry­kań­ski ge­ne­rał
  • Ho­o­ker (ang. Ho­o­ker Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Dixon
  • Ho­o­ker (ang. Ho­o­ker Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Gage
  • Ho­o­ker (ang. Ho­o­ker Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Ne­bra­ska
  • Ho­o­ker – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Texas

Wikipedia


hoover

[czy­taj: huwer] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in.:
1. Her­bert Clark Ho­o­ver (1874-1964), po­li­tyk ame­ry­kań­ski;
2. John Edgar Ho­o­ver (1895-1972), dy­rek­tor FBI


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­o­ver – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Ho­o­ver (ang. Ho­o­ver Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ben­ton
  • Char­les Lewis Ho­o­ver – dy­plo­ma­ta ame­ry­kań­ski m.in. kon­sul w Gdań­sku (1921–1922)
  • Her­bert Ho­o­ver – pre­zy­dent USA w la­tach 1929–1933
  • John Edgar Ho­o­ver – dy­rek­tor FBI w la­tach 1924–1972
  • Larry Ho­o­ver – przy­wód­ca chi­ca­gow­skie­go gangu ulicz­ne­go Gang­ster Di­sci­ples
  • Ho­o­ver – ze­spół mu­zycz­ny
  • Ho­o­ver – dawny port lot­ni­czy w hrab­stwie Ar­ling­ton
  • The Ho­o­ver Com­pa­ny – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce od­ku­rza­cze
  • Za­po­ra Ho­o­ve­ra (ang. Ho­o­ver Dam) – za­po­ra na rzece Ko­lo­ra­do

Wikipedia


hop

po­tocz­nie:
1. wy­krzy­knik za­chę­ca­ją­cy do szyb­kie­go wy­ko­na­nia czyn­no­ści, np.: A teraz skacz - hop!;
2. wy­krzy­knik (zwy­kle pow­ta­rza­ny), za po­mo­cą któ­re­go lu­dzie na­wo­łu­ją się, np.: Hop! Hop! Gdzie je­ste­ście?;
3. wy­krzy­knik za­chę­ca­ją­cy do wy­ko­na­nia skoku, pod­sko­ków lub opi­su­ją­cy ich wy­ko­ny­wa­nie; hop­sa­sa, hopsa, hops, hopla, opa


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …za­chę­ca­ją­cy kogoś do wy­ko­na­nia skoku lub do pod­ska­ki­wa­nia

 (1.2) …za po­mo­cą któ­re­go lu­dzie na­wo­łu­ją się, zwy­kle pow­ta­rza­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. skok

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hóp – ob­szar wodny
  • Hop – ame­ry­kań­ski film
  • Hop (skok sie­cio­wy) – prze­ka­za­nie pa­kie­tu mię­dzy ro­u­te­ra­mi
  • Hoop

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No to hop do wody!

 (1.2) Hop, hop, gdzie wy je­ste­ście?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔp, AS: χop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hopka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hops!, hopsa!, hopsasa!, hopla!; stpol. huj! sic.

 (1.2) hej!

Wiktionary


hopa

przesz­ko­da wy­bi­ja­ją­ca w po­wie­trze lub nie­rów­ność trasy po­ma­ga­ją­ca w wy­ko­na­niu skoku na po­jeź­dzie; hopka, hopek


SJP.pl

Hopa to szcze­gól­ny ro­dzaj przesz­ko­dy (zwy­kle wi­do­wi­sko­wej), wy­stę­pu­ją­cy na tra­sie raj­dów sa­mo­cho­do­wych, mo­to­cros­so­wych i ko­lar­skich, naj­czę­ściej w po­sta­ci na­tu­ral­ne­go wznie­sie­nia (pa­gór­ka, muldy) lub ufor­mo­wa­ny sztucz­nie.

Przy dużej pręd­ko­ści na­ja­zdo­wej po­jazd na "hopie" odry­wa się od po­dło­ża i prze­la­tu­je pewną od­le­głość.

Wikipedia


hopak

bar­dzo żywy, lu­do­wy ta­niec ukra­iń­ski


SJP.pl

Hopak – ukra­iń­ski ta­niec lu­do­wy w me­trum 2/4, a także sztu­ka walki (zob.: hopak bo­jo­wy).

Ta­niec pow­stał na Siczy Za­po­ro­skiej. Zo­sta­ła w nim za­ko­do­wa­na sztu­ka walki za po­mo­cą kop­nięć i pod­cięć, a w wer­sji z sza­blą – walka tą bro­nią.

Jego cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest to, że jest to jeden z naj­bar­dziej po­pi­so­wych tań­ców i tań­czy się go zaz­wy­czaj na ko­niec wy­stę­pu.

Wikipedia


hopej

pro­win­cja w Chi­nach; Hebei


SJP.pl


hopek

przesz­ko­da wy­bi­ja­ją­ca w po­wie­trze lub nie­rów­ność trasy po­ma­ga­ją­ca w wy­ko­na­niu skoku na po­jeź­dzie; hopa, hopek


SJP.pl


hopel

bzik na punk­cie cze­goś lub kogoś


SJP.pl


hopfer

naz­wi­sko


SJP.pl


hopi

język In­dian z grupy Pu­e­blo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język In­dian Hopi;

Wiktionary

Hopi – In­dia­nie Ame­ry­ki Pół­noc­nej z grupy Pu­e­blo, obec­nie za­miesz­ku­ją­cy pół­noc­no-wschod­nią Ari­zo­nę, głów­nie w sze­ściu pu­e­blach znaj­du­ją­cych się w re­zer­wa­cie.

W cza­sach, kiedy do­tarł tam Fran­ci­sco Vàsquez de Co­ro­na­do, za­miesz­ki­wa­li ob­sza­ry dzi­siej­szych sta­nów Ari­zo­na i pn.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Hopi m./ż.

Wiktionary


hopka

przesz­ko­da wy­bi­ja­ją­ca w po­wie­trze lub nie­rów­ność trasy po­ma­ga­ją­ca w wy­ko­na­niu skoku na po­jeź­dzie; hopa, hopek


SJP.pl


hopkalit

mie­sza­ni­na tlen­ku mie­dzio­we­go i dwut­len­ku man­ga­nu, sto­so­wa­na w po­chła­nia­czach masek prze­ciw­ga­zo­wych


SJP.pl

Hop­ka­lit – nazwa hand­lo­wa mie­sza­ni­ny tlen­ku mie­dzi(II), tlen­ku ko­bal­tu(III), tlen­ku man­ga­nu(IV) oraz tlen­ku sre­bra. Sub­stan­cja o wła­ści­wo­ściach po­ro­wa­tej masy przy­po­mi­na wy­glą­dem wę­giel ak­tyw­ny. Uży­wa­ny w pro­duk­cji po­chła­nia­czy hop­ka­li­to­wych, sto­so­wa­nych w pro­duk­cji masek prze­ciw­ga­zo­wych.

Wikipedia


hopki

pod­sko­ki, bry­ka­nie, wierz­ga­nie


SJP.pl


hopkins

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ant­ho­ny Hop­kins – bry­tyj­ski aktor, la­u­re­at Osca­ra
  • An­to­ny Hop­kins – bry­tyj­ski kom­po­zy­tor
  • Ber­nard Hop­kins – ame­ry­kań­ski bok­ser za­wo­do­wy
  • Frank Hop­kins – kow­boj, pier­wow­zór głów­ne­go bo­ha­te­ra filmu Hi­dal­go – ocean ognia
  • Johns Hop­kins – ame­ry­kań­ski prze­my­sło­wiec
  • Matt­hew Hop­kins - łowca tzw. cza­row­nic
  • Hop­kins FBI – gra kom­pu­te­ro­wa
  • Hop­kins – rzeka w Au­stra­lii
  • Hop­kins – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Al­le­gan
  • Hop­kins – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Hen­ne­pin
  • Hop­kins – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie No­da­way
  • Hop­kins – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Rich­land

Wikipedia


hopla

po­tocz­nie: wy­krzy­knik za­chę­ca­ją­cy do wy­ko­na­nia skoku, pod­sko­ków lub opi­su­ją­cy ich wy­ko­ny­wa­nie; hop­sa­sa, hopsa, hops, hop, opa


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …za­chę­ca­ją­cy kogoś do wy­ko­na­nia skoku lub do pod­ska­ki­wa­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: hopel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hop!, hops!, hopsa!, hopsasa!

Wiktionary


hoplicki

→ ho­pli­ta


SJP.pl

Patrz:

hoplita

hoplita

pie­chur grec­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. cięż­koz­broj­ny żoł­nierz pie­cho­ty sta­ro­żyt­nej Gre­cji wal­czą­cy w fa­lan­dze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tar­cze ho­pli­tów na­zy­wa­ły się ho­plo­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈplʲita, AS: χoplʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hoplon m., panoplia ż.

 przym. hoplicki

Wiktionary


hoplitozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów


SJP.pl

Ho­pli­to­za­ur ("Ho­pli­to­sa­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go (Or­nit­his­chia) na­le­żą­ce­go do grupy an­ky­lo­za­u­rów (An­ky­lo­sa­u­ria) i po­dro­dzi­ny Po­la­cant­hi­nae. Daw­niej uz­na­wa­ny za sy­no­nim "Po­la­cant­hus", lecz obec­nie przy­wró­co­ny do rangi osob­ne­go ro­dza­ju. Jego nazwa oz­na­cza „ho­plic­ki ja­szczur” – od sta­ro­grec­kiej cięż­koz­broj­nej pie­cho­ty, ho­pli­tów.

Wikipedia


hoplofob

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. neol. osoba od­czu­wa­ją­ca strach przed bro­nią palną, osoba od­czu­wa­ją­ca strach przed uz­bro­jo­ny­mi oby­wa­te­la­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hoplofobia ż.

Wiktionary


hoplofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. neol. strach przed bro­nią palną, strach przed uz­bro­jo­ny­mi oby­wa­te­la­mi;

Wiktionary

Ho­plo­fo­bia (z gr. ὅπλον "ho­plon" – tar­cza i φόβος "phó­bos" – strach, lęk) – po­li­tycz­ny ne­o­lo­gizm oz­na­cza­ją­cy „strach przed bro­nią palną” lub „strach przed uz­bro­jo­ny­mi oby­wa­te­la­mi”.

Po­ję­cie zo­sta­ło użyte po raz pier­wszy w 1962 r. przez eme­ry­to­wa­ne­go puł­kow­ni­ka Pie­cho­ty Mor­skiej USA jako pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie „ir­ra­cjo­nal­nej nie­chę­ci do broni”. Ho­plo­fo­bia nie jest roz­poz­na­ną fobią w ro­zu­mie­niu me­dycz­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hoplofob mos.

Wiktionary


hoplophobia

rze­czow­nik

 (1.1) ho­plo­fo­bia

Wiktionary


hopowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­po­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hopowo n.

:: fż. hopowianka ż.

 przym. hopowski

Wiktionary


hopowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­po­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hopowo n.

:: fm. hopowianin m.

 przym. hopowski

Wiktionary


hopowo

Ho­po­wo, do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub­skim Hopòwò, (niem. Hop­pen­dorf) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 20 Star­gard-Szcze­ci­nek-Gdy­nia. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


hopowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­po­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hopowo n., hopowianin m., hopowianka ż.

Wiktionary


hopowy

→ hopa


SJP.pl

Patrz:

hopa

hopper

1. Ed­ward Hop­per (1882-1967), ma­larz ame­ry­kań­ski;
2. Grace Mur­ray Hop­per (1906-92), in­for­ma­tyk i ma­te­ma­tyk ame­ry­kań­ski


SJP.pl

Hop­per – urzą­dze­nie me­cha­nicz­no-elek­trycz­ne, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia (gro­ma­dze­nia), w celu póź­niej­sze­go wy­pła­ca­nia oraz zli­cza­nia, monet róż­nych no­mi­na­łów i wiel­ko­ści. Urzą­dze­nia te są sto­so­wa­ne m.in. w au­to­ma­tach do gier ha­zar­do­wych w celu wy­pła­ca­nia pie­nię­dzy. Kon­struk­cja oraz za­sa­da dzia­ła­nia za­leż­ne są od pro­du­cen­ta. W przy­pad­ku wy­pła­ty ele­men­ty op­to­e­lek­tro­nicz­ne bądź prze­łącz­ni­ki zli­cza­ją im­pul­sy przy wy­rzu­ca­niu każ­dej mo­ne­ty i prze­ka­zu­ją je dalej urzą­dze­niom ste­ru­ją­cym całym au­to­ma­tem.

Wikipedia


hopperowski

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Ed­war­da Hop­pe­ra; cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Ed­war­da Hop­pe­ra lub jego twór­czo­ści; taki jak u Ed­war­da Hop­pe­ra

Wiktionary


hops

po­tocz­nie: wy­krzy­knik za­chę­ca­ją­cy do wy­ko­na­nia skoku, pod­sko­ków lub opi­su­ją­cy ich wy­ko­ny­wa­nie; hop­sa­sa, hopla, hopsa, hop, opa


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …za­chę­ca­ją­cy kogoś do wy­ko­na­nia skoku lub do pod­ska­ki­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hops! Do wody!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hop!, hopsa!, hopsasa!, hopla!

Wiktionary


hopsa

po­tocz­nie: wy­krzy­knik za­chę­ca­ją­cy do wy­ko­na­nia skoku, pod­sko­ków lub opi­su­ją­cy ich wy­ko­ny­wa­nie; hop­sa­sa, hopla, hops, hop, opa


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …za­chę­ca­ją­cy kogoś do wy­ko­na­nia skoku lub do pod­ska­ki­wa­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hop!, hops!, hopsasa!, hopla!

Wiktionary


hopsasa

po­tocz­nie: wy­krzy­knik za­chę­ca­ją­cy do wy­ko­na­nia skoku, pod­sko­ków lub opi­su­ją­cy ich wy­ko­ny­wa­nie, czę­sto wy­stę­pu­ją­cy w przyś­piew­kach; hopsa, hopla, hops, hop, opa


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …za­chę­ca­ją­cy kogoś do wy­ko­na­nia skoku lub do pod­ska­ki­wa­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hop!, hops!, hopsa!, hopla!

Wiktionary


hopsasać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. żart. neol. ska­kać, pod­ska­ki­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie­my sobie dzi­siaj z Kubą hop­sa­sać (…)

Wiktionary


hopsać

po­tocz­nie: ska­kać, pod­ska­ki­wać


SJP.pl


hopsy

pod­sko­ki


SJP.pl


hopsztos

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie: nie­o­bli­czal­ny po­stę­pek słu­żą­cy głów­nie po­pi­sa­niu się; wy­bryk


SJP.pl


hora

1. jedna z ośmiu czę­ści bre­wia­rza; go­dzi­na;
2. w li­tur­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej: na­bo­żeń­stwo od­pra­wia­ne o okre­ślo­nej porze dnia, np. niesz­po­ry;
3. ru­muń­ski, iz­ra­el­ski i cy­gań­ski ta­niec lu­do­wy;
4. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. góra

 (1.2) cho­re­ogr. ro­dzaj fol­klo­ry­stycz­ne­go tańca gru­po­we­go;

 (1.3) rel. go­dzi­na ka­no­nicz­na w bre­wia­rzu

Wiktionary

Hora – ta­niec gru­po­wy tań­czo­ny w wielu kra­jach. Jego nazwa wy­wo­dzi się ze sta­ro­żyt­ne­go tańca grec­kie­go Cho­rea.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔra, AS: χora

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przysł. hore

Wiktionary


horace

Ho­ra­cy z mał­żon­ką; Ho­ra­co­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­ra­ce – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Gre­e­ley
  • Ho­ra­ce – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass

Wikipedia


horacjanin

mi­ło­śnik, znaw­ca Ho­ra­cju­sza


SJP.pl


horacjanizm

1. wszyst­ko, co zwią­za­ne jest z twór­czo­ścią Ho­ra­ce­go;
2. wpływ po­ez­ji Ho­ra­ce­go na dzie­ła au­to­rów póź­niej­szych;
3. wzo­ro­wa­nie się przez po­e­tów ko­lej­nych epok do pism Ho­ra­ce­go jako do waż­ne­go źró­dła tra­dy­cji kul­tu­ry świa­ta śró­dziem­no­mor­skie­go


SJP.pl

Ho­ra­cja­nizm – stwo­rzo­na przez rzym­skie­go poetę Ho­ra­ce­go po­sta­wa wobec życia i mo­ral­no­ści. Była swo­i­stym po­szu­ki­wa­niem zło­te­go środ­ka po­przez po­łą­cze­nie dwóch an­tycz­nych fi­lo­zo­fii życia: epi­ku­re­iz­mu i sto­i­cyz­mu.

Ho­ra­cja­nizm w po­ez­ji to zja­wi­sko na­śla­do­wa­nia w li­ry­ce mo­de­lu po­ez­ji stwo­rzo­ne­go przez Ho­ra­ce­go. Model ten obej­mo­wał:

Wikipedia


horacjański

taki, jak u Ho­ra­cju­sza, zwią­za­ny z twór­czo­ścią, po­glą­da­mi Ho­ra­cju­sza (np. ho­ra­cjań­ski motyw "non omnis mo­riar"); ho­ra­cju­szow­ski


SJP.pl


horacjonizować

rzad­ko: na­da­wać ut­wo­ro­wi cha­rak­ter zbli­żo­ny do ut­wo­rów Ho­ra­ce­go


SJP.pl


horacjusz

wg tra­dy­cji rzym. któ­ry­kol­wiek z trzech braci wal­czą­cych za pa­no­wa­nia Tul­lu­sa Ho­sty­liu­sza (VII w. p.n.e.) z 3 brać­mi Ku­ria­cju­sza­mi o roz­strzy­gnię­cie sporu po­mię­dzy Rzy­mem a Alba Longa


SJP.pl

Ho­ra­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od naz­wi­ska rzym­skie­go rodu.

Ho­ra­cjusz imie­ni­ny ob­cho­dzi: 24 kwiet­nia.

Wikipedia


horacjuszostwo

Ho­ra­cjusz z mał­żon­ką; Ho­ra­cju­szo­wie


SJP.pl


horacjuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


horacjuszowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ho­ra­cju­sza lub z nim zwią­za­ny; Ho­ra­cjań­ski


SJP.pl


horacjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ho­ra­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


horacostwo

Ho­ra­cy z mał­żon­ką; Ho­ra­co­wie


SJP.pl


horacowie

Ho­ra­cy z mał­żon­ką; Ho­ra­co­stwo


SJP.pl


horacy

Ho­ra­cy (65 r.-8 r. p.n.e.), liryk rzym­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­ra­cy – imię mę­skie
  • Ho­ra­cy – poeta rzym­ski
  • Ho­ra­cy – po­stać ze sztu­ki „Ham­let” Wil­lia­ma Szek­spi­ra
  • Ho­ra­cy – po­stać z ani­mo­wa­nych fil­mów Dis­ne­ya

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ho­ra­cy i je­stem po­li­cjan­tem z Miami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrat͡sɨ, AS: χoracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horacjusz m., Oracy m., Jaracz m., Jeracz m.

 przym. Horacowy, horacjański, horacjuszowski

Wiktionary


horak

naz­wi­sko


SJP.pl


horarium

plan dnia w zgro­ma­dze­niu za­kon­nym


SJP.pl


horatio

Ho­ra­tio – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Se­vier.

Wikipedia


horbacz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cin Hor­bacz
  • Wo­ło­dy­myr Hor­bacz
  • Gor­bacz

Wikipedia


horbaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Antin Hor­ba­czew­ski (An­to­ni Hor­ba­czew­ski) − ukra­iń­ski ad­wo­kat, dzia­łacz po­li­tycz­ny i par­la­men­ta­rzy­sta
  • Eu­ge­niusz Hor­ba­czew­ski − pol­ski pilot woj­sko­wy, as my­śliw­ski II wojny świa­to­wej
  • Iwan Hor­ba­czew­ski − ukra­iń­ski che­mik, bio­che­mik, hi­gie­ni­sta i epi­de­mio­log, dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny
  • Sła­wo­mir Hor­ba­czew­ski − pol­ski eko­no­mi­sta, fi­nan­si­sta, me­na­dżer, pu­bli­cy­sta go­spo­dar­czy.
  • Wszech­wład Hor­ba­czew­ski – pol­ski ma­larz

Wikipedia


horbowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hor­bo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horbów m.

:: fż. horbowianka ż.

 przym. horbowski

Wiktionary


horbowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hor­bo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horbów m.

:: fm. horbowianin m.

 przym. horbowski

Wiktionary


horbowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hor­bo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horbów m., horbowianin m., horbowianka ż.

Wiktionary


horda

1. sca­lo­na grupa zwie­rząt tego sa­me­go ga­tun­ku (np. wil­ków)
2. pe­jo­ra­tyw­nie o dużej gru­pie ha­ła­śli­wych i agre­syw­nych ludzi; zgra­ja
3. ina­czej: orda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. tłum, zgra­ja, banda

 (1.2) hist. wojsk. woj­sko ko­czow­ni­czych ludów tu­rec­kich i mon­gol­skich

 (1.3) hist. wojsk. obóz woj­sko­wy u ko­czow­ni­czych ludów tu­rec­kich i mon­gol­skich

 (1.4) hist. głów­na kwa­te­ra chana

 (1.5) hist. zjed­no­cze­nie ple­mię­e­mion mon­gol­skich pod wodzą chana

 (1.6) etn. wspól­nie mi­gru­ją­ca grupa ludzi u ludów zbie­rac­ko-ło­wiec­kich

 (1.7) zool. wie­lo­ro­dzin­na grupa zwie­rząt tego sa­me­go ga­tun­ku

Wiktionary

Horda – grupa ludzi ko­czu­ją­cych na okre­ślo­nym te­re­nie; wczes­na forma or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej, ty­po­wa dla ludów zbie­rac­ko-ło­wiec­kich, ze słabo roz­wi­nię­tą hie­rar­chią.

Tą nazwą okre­śla się rów­nież dużą grupę zwie­rząt, po­sia­da­ją­cą hie­rar­chię.

W ję­zy­kach sło­wiań­skich „horda” jest poj­mo­wa­na pe­jo­ra­tyw­nie jako „banda” albo „ło­bu­zy”. Vide tekst pie­śni „Swia­szczen­na­ja wojna” chóru Alek­san­dro­wa z okre­su II wojny świa­to­wej z frag­men­tem: „wsta­waj na śmier­tel­ny bój z fa­szy­stow­ską siłą, prze­klę­tą hordą”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hordy wi­ru­sów, gron­kow­ców, strep­to­ko­ków, bak­te­rii gnil­nych i in­nych plu­ga­stwo­u­gastw gro­ma­dzi­ły się nad małym, bia­łym za­wi­niąt­kiem, za­wie­ra­ją­cym wszyst­ko, co miała naj­droż­sze­go na tym okrop­nym świe­cie.

 (1.2) Za pa­no­wa­nia Pia­stów hordy Mon­go­łów za­gro­zi­ły Wroc­ła­wo­wi.

 (1.3) Po­chwy­co­nych upro­wa­dzi­li do hordy za Dnie­strem.

 (1.4) O od­wa­dze księ­cia usły­szał chan w swo­jej hor­dzie ukry­ty.

 (1.7) Ska­li­ste nad­brze­ża oku­pu­ją hordy gó­ral­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrda, AS: χorda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgraja

Wiktionary


hordeina

pro­la­mi­na wy­stę­pu­ją­ca w jęcz­mie­niu


SJP.pl


hordowina

ga­tu­nek krze­wu z ro­dza­ju ka­li­na


SJP.pl


hore

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. w górę

Wiktionary

Hore – album so­lo­wy pol­skie­go ra­pe­ra Vie­nia. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 18 marca 2016 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Hore Re­cords. Go­ścin­nie w na­gra­niach wzię­li udział ra­pe­rzy Kuba Knap i Si­wers oraz ze­spół Woj­tek Ma­zo­lew­ski Qu­in­tet. Ma­te­riał był pro­mo­wa­ny te­le­dy­ska­mi do ut­wo­rów „Zbio­ro­wa te­ra­pia”, „Ma­ni­fest nor­mal­sów” oraz „Hore myśli”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hora ż.

Wiktionary


horeb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. bi­blij­na góra, na któ­rej Jahwe po­wo­łał Moj­że­sza i ob­ja­wił się Elia­szo­wi, utoż­sa­mia­na nie­kie­dy z górą Synaj;

 (1.2) geogr. wzgó­rze w Gó­rach Bardz­kich, w oko­li­cach Wam­bie­rzyc

Wiktionary

Horeb (hebr. "Cho­rev", חורב) – góra wy­mie­nia­na w Bi­blii jako miej­sce po­wo­ła­nia Moj­że­sza przez Jahwe, jako wyz­wo­li­cie­la Iz­ra­e­li­tów z nie­wo­li egip­skiej - Wj 3,1, oraz miej­sce, gdzie Bóg Jahwe uka­zał się Elia­szo­wi, który chro­nił się w ja­ski­ni przed kró­lo­wą Ize­bel – 1Krl 19,8-14.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A Moj­żesz pasł trzo­dę Jetra, świe­kra swego, ka­pła­na Ma­dy­jań­skie­go; i za­gnał trzo­dę na pu­szczą, a przy­szedł do góry Bożej, do Horeb (…) sic.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. horebowy

Wiktionary


horeszko

stol­nik Ho­resz­ko - bo­ha­ter dzie­ła "Pan Ta­de­usz" au­tor­stwa Adama Mic­kie­wi­cza


SJP.pl


horiatiki

tra­dy­cyj­na sa­łat­ka grec­ka ze świe­żych wa­rzyw i sera


SJP.pl


horkruks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. przed­miot lub po­stać z uni­wer­sum Har­re­go Pot­te­ra, w któ­rym ukry­ta jest cząst­ka czy­jejś duszy;

Wiktionary


hormetyczny

→ hor­me­za


SJP.pl

Patrz:

hormeza

hormeza

zja­wi­sko po­ży­tecz­ne­go wpły­wu na or­ga­nizm nie­wiel­kich dawek czyn­ni­ka, który w więk­szych daw­kach jest szkod­li­wy


SJP.pl

Hor­me­za [] – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na tym, że czyn­nik wy­stę­pu­ją­cy w przy­ro­dzie, szkod­li­wy dla or­ga­niz­mu w więk­szych daw­kach, w ma­łych daw­kach dzia­ła na niego ko­rzyst­nie.

Już w XVI wieku szwaj­car­ski le­karz Pa­ra­cel­sus stwier­dził, że to dawka (a nie sub­stan­cja) czyni tru­ciz­nę (łac. "Dosis facit ve­ne­num").

Wikipedia


hormizm

te­o­ria przy­pi­su­ją­ca in­stynk­tom pod­sta­wo­wą rolę w dzia­łal­no­ści czło­wie­ka


SJP.pl

Hor­mizm (z grec. 'horme' – napęd) – te­o­ria psy­cho­lo­gicz­na stwo­rzo­na przez an­giel­skie­go psy­chia­trę i psy­cho­lo­ga Wil­lia­ma McDougalla.

Wikipedia


hormon

sub­stan­cja wyt­wa­rza­na w gru­czo­łach wew­nątrz­wy­dziel­ni­czych re­gu­lu­ją­ca pro­ce­sy che­micz­ne w ko­mór­kach i pod­sta­wo­we funk­cje ży­cio­we or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. wyt­wa­rza­na w or­ga­niz­mie sub­stan­cja która re­gu­lu­je pro­ce­sy ży­cio­we;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dia­gno­sty­ka nad­pro­duk­cji hor­mo­nów obej­mu­je testy la­bo­ra­to­ryj­ne mie­rzą­ce po­ziom hor­mo­nów we krwi lub moczu, testy dy­na­micz­ne oce­nia­ją­ce funk­cję gru­czo­łów oraz ba­da­nia obra­zo­we (USG, TK, MRI) iden­ty­fi­ku­ją­ce po­ten­cjal­ne zmia­ny ana­to­micz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrmɔ̃n, AS: χormõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hormonalny, hormonowy

 przysł. hormonalnie

Wiktionary


hormonalny

→ hor­mon; hor­mo­no­wy, in­kre­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy hor­mo­nów, opie­ra­ją­cy się na hor­mo­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad­mier­ny ło­jo­tok wy­stę­pu­je w okre­sie pok­wi­ta­nia, przy za­bu­rze­niach czyn­no­ści hor­mo­nal­nych, przy sto­so­wa­niu niek­tó­rych leków hor­mo­nal­nych, w tym an­dro­ge­nów i te­sto­ste­ro­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hormon m.

 przysł. hormonalnie

Wiktionary


hormonit

hand­lo­wa nazwa re­gu­la­to­ra wzro­stu ro­ślin


SJP.pl


hormonizacja

pod­da­wa­nie ro­ślin dzia­ła­niu pre­pa­ra­tów syn­te­tycz­nych o cha­rak­te­rze fi­to­hor­mo­nów


SJP.pl


hormonizować

sto­so­wać hor­mo­ni­za­cję


SJP.pl


hormonoid

w bio­che­mii: sub­stan­cja nie­hor­mo­nal­na o dzia­ła­niu po­dob­nym do da­ne­go hor­mo­nu


SJP.pl


hormonopodobny

nie­bę­dą­cy hor­mo­nem, lecz peł­nią­cy jego funk­cje


SJP.pl


hormonoterapia

me­to­da le­cze­nia hor­mo­na­mi w celu wy­rów­na­nia nie­do­bo­rów wy­dziel­ni­czych w nie­do­czyn­no­ści gru­czo­łów wy­dzie­la­nia do­krew­ne­go albo w celu osią­gnię­cia efek­tów ogól­nych lub miej­sco­wych


SJP.pl

Hor­mo­no­te­ra­pia, te­ra­pia en­do­kryn­na – me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą hor­mo­nów. Po­da­wa­nie an­ta­go­ni­stów hor­mo­nów rów­nież bywa uz­na­wa­ne za te­ra­pię hor­mo­nal­ną.

Wikipedia


hormonowrażliwy

re­a­gu­ją­cy na dzia­ła­nie hor­mo­nów, za­leż­ny od hor­mo­nów


SJP.pl


hormonowy

→ hor­mon; hor­mo­nal­ny, in­kre­tycz­ny


SJP.pl


hormonozależny

przy­miot­nik

 (1.1) biol. med. za­leż­ny od po­zio­mu hor­mo­nów w or­ga­niz­mie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrmɔ̃nɔzaˈlɛʒnɨ, AS: χormõnozaležny

Wiktionary


horn

1. wyspa w ar­chi­pe­la­gu Ziemi Ogni­stej;
2. przy­lą­dek na wy­spie Horn


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Horn – po­wiat w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria
  • Horn – mia­sto w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Horn
    • Horn – sta­cja ko­le­jo­wa w Horn
  • Horn – miej­sco­wość
  • Horn – dziel­ni­ca Ham­bur­ga
  • Horn – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Hunsrück
  • Horn-Lehe – dziel­ni­ca Bremy
  • Żabi Róg
  • Ja­no­wi­ce
  • Horn – gmina w kan­to­nie Tur­go­wia, w okrę­gu Arbon
  • Horn – miej­sco­wość
  • Horn – miej­sco­wość w hrab­stwie Rut­land (An­glia)

Wikipedia


hornadzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hor­na­dem, do­ty­czą­cy rzeki Hor­nad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hornad mrz.

Wiktionary


hornblenda

mi­ne­rał ska­łot­wór­czy, skład­nik skał mag­mo­wych i me­ta­mor­ficz­nych


SJP.pl

Horn­blen­da – z niem. die Horn­blen­de (A.G.Wer­ner 1789 r.) – mi­ne­rał z grupy am­fi­bo­li, ważny skład­nik skał mag­mo­wych (za­sa­do­wych i me­la­no­kra­tycz­nych – ul­tra­za­sa­do­wych) oraz skał me­ta­mor­ficz­nych. Ma wiele od­mian po­li­mor­ficz­nych, w któ­rych wy­stę­pu­ją wszyst­kie ka­tio­ny za­war­te we wzo­rze:

Wikipedia


hornblendyt

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa


SJP.pl

Horn­blen­dyt – skała mag­mo­wa ul­tra­ma­ficz­na (aby­sal­na i hi­pa­by­sal­na) zbu­do­wa­na wy­łącz­nie z mi­ne­ra­łów ciem­nych. Nazwa po­cho­dzi od skła­du mi­ne­ral­ne­go, zo­sta­ła ona na­da­na w 1875 roku przez J.D. Dana.

Wikipedia


hornea

jedna z naj­star­szych ro­ślin te­lo­mo­wych


SJP.pl


horney

Karen Hor­ney (1885-1952), nie­miec­ki psy­chia­tra i psy­cho­a­na­li­tyk


SJP.pl


hornfels

drob­no­ziar­ni­sta skała me­ta­mor­ficz­na, któ­rej cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi skład­ni­ka­mi są: an­da­lu­zyt, kor­die­ryt i gra­nat, a głów­ny­mi - kwarc, ły­szczy­ki i ska­le­nie; sto­so­wa­na na tłu­czeń dro­go­wy


SJP.pl

Horn­fels to skała me­ta­mor­ficz­na kon­tak­to­wa ut­wo­rzo­na pod wpły­wem ter­micz­ne­go od­dzia­ły­wa­nia magmy na osło­nę w wa­run­kach facji horn­fel­so­wej.

Nazwa po­cho­dzi od niem. "horn­fels" = skała ro­go­wa.

Wikipedia


horniak

naz­wi­sko


SJP.pl


hornik

naz­wi­sko


SJP.pl


horno-popławski

naz­wi­sko, np. Sta­ni­sław Horno-Po­pław­ski (1902-1997), rzeź­biarz i ma­larz


SJP.pl


hornsund

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Horn­sund – fiord w po­łud­nio­wej czę­ści Spits­ber­ge­nu
    • Pol­ska Sta­cja Po­lar­na Horn­sund tamże
      • La­tar­nia Mor­ska Horn­sund tamże

Wikipedia


hornówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hor­nó­wek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Kikół
  • Hor­nó­wek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­ski za­chod­nim, w gmi­nie Iza­be­lin

Wikipedia


horocholina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie bo­ho­rod­czań­skim;

Wiktionary

Ho­ro­cho­li­na ( Горохолина, "Ho­ro­cho­ły­na") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 w re­jo­nie bo­ho­rod­czań­skim).

W cza­sie oku­pa­cji nie­miec­kiej ukra­iń­ski du­chow­ny z Ho­ro­cho­li­ny Josyp Pe­trasz niósł pomoc Żydom, za co w 1993 roku In­sty­tut Jad Wa­szem uho­no­ro­wał go ty­tu­łem Spra­wied­li­we­go wśród Na­ro­dów Świa­ta.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. horocholiński

Wiktionary


horochowski

→ Ho­ro­chów (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


horochów

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu ho­ro­chow­skie­go;

Wiktionary

Ho­ro­chów (ukr. Горохів, "Ho­ro­chiw") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie łuc­kim. Do 2020 w re­jo­nie ho­ro­chow­skim. Sie­dzi­ba hro­ma­dy miej­skiej Ho­ro­chów.

W po­bli­żu ma­i­sta jest sta­cja ko­le­jo­wa Ho­ro­chów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. horochowski

Wiktionary


horodecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ho­ro­dec­ki (1925-2011) – elek­tro­tech­nik
  • Chris Ho­ro­dec­ki (ur. 1987) – za­wod­nik sztuk walki
  • Ju­lian Ho­ro­dec­ki (1907-1969) – dzia­łacz
  • Krzysz­tof Ho­ro­dec­ki (ur. 1953) – po­li­tyk, se­na­tor
  • Leon Ho­ro­dec­ki (1898-1967) – ofi­cer
  • Ry­szard Ho­ro­dec­ki (ur. 1943) – fizyk
  • Wła­dy­sław Ho­ro­dec­ki (1863-1930) – ar­chi­tekt
  • Zdzi­sław Otel­lo Ho­ro­dec­ki (ur. 1948) – ma­larz

Wikipedia


horodelski

→ Ho­ro­dło


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­ro­dła

Wiktionary

Patrz:

Horodło

Powiązane:

 rzecz. Horodło n., horodlanin m., horodlanka ż.

Wiktionary


horodenka

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Ho­ro­den­ka (ukr. Городенка) – mia­sto w re­jo­nie ko­ło­myj­skim, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kow­skim, na Ukra­i­nie. Hi­sto­rycz­nie leży na Po­ku­ciu. Sie­dzi­ba hro­ma­dy te­ry­to­rial­nej Ho­ro­den­ka. Do 2020 sto­li­ca re­jo­nu ho­ro­deń­skie­go.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. horodeński

Wiktionary


horodeński

→ Ho­ro­den­ka (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


horodlanin

miesz­ka­niec Ho­ro­dła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­ro­dła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horodło n.

:: fż. horodlanka ż.

 przym. horodelski

Wiktionary


horodlanka

miesz­kan­ka Ho­ro­dła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­ro­dła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horodło n.

:: fm. horodlanin m.

 przym. horodelski

Wiktionary


horodnia

daw­niej:
1. przy­bu­dów­ka zamku lub grodu;
2. gród są­do­wy; sądy grodz­kie


SJP.pl

Ho­rod­nia – ro­dzaj drew­nia­nych przę­seł ota­cza­ją­cych dzie­dzi­niec, skła­da­ją­cych się w jed­nym boku na "mur" zamku drew­nia­ne­go. Ho­rod­nie wy­stę­po­wa­ły głów­nie na wschod­nim ob­sza­rze I Rze­czy­po­spo­li­tej, na Pod­la­siu, w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim i te­re­nach obec­nej Ukra­i­ny. Nie jest wy­klu­czo­ne, że ho­rod­nie były sto­so­wa­ne w gro­dach wczes­noś­red­nio­wiecz­nych także w Wiel­ko­pol­sce, Po­mo­rzu, Ma­zo­wszu i Ma­ło­pol­sce.

Wikipedia


horodnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­rod­ni­ca – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w od­wo­dzie ży­to­mier­skim
  • Ho­rod­ni­ca – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie hu­sia­tyń­skim
  • Ho­rod­ni­ca – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie pod­wo­ło­czy­skim
  • Ho­rod­ni­ca – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kow­skim
  • Ho­rod­ni­ca – dawna wieś eko­no­mii gro­dzień­skiej, obec­nie dziel­ni­ca Grod­na
  • Ho­rod­ni­ca (gmina) – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie ko­py­czy­niec­kim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Ho­rod­ni­ca – dawna gmina wiej­ska (wo­łost) ist­nie­ją­ca w la­tach 1867–1923 na Wo­ły­niu

Wikipedia


horodnicki

przy­miot­nik od: Ho­rod­ni­ca


SJP.pl


horodniczy

urzęd­nik ziem­ski w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim: urzęd­nik ziem­ski, który spra­wo­wał pie­czę nad mia­stem

Wiktionary

Zo­bacz też: Marek Ho­rod­ni­czy, Ja­nusz Ho­rod­ni­czy.

Ho­rod­ni­czy, go­rod­ni­czy – sta­no­wi­sko w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim, pań­stwie mo­skiew­skim i Im­pe­rium Ro­syj­skim. W daw­nej Rusi urzęd­nik miej­ski, który na­dzo­ro­wał roz­wój mia­sta, w szcze­gól­no­ści na­dzo­ro­wał bu­do­wę for­ty­fi­ka­cji.

Wikipedia

Patrz:

horodnia

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔdʲˈɲit͡ʃɨ, AS: χorodʹńičy

Wiktionary


horodyski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­ro­dy­szcza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­ro­dy­ski – naz­wi­sko pol­skie
  • Fran­ci­szek Ho­ro­dy­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ka­zi­mierz Ho­ro­dy­ski
  • Kor­nel Ho­ro­dy­ski
  • Mi­łosz Ho­ro­dy­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Horodyszcze n., horodyszczanin m., horodyszczanka ż.

Wiktionary


horodyszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­ro­dy­szcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horodyszcze n.

:: fż. horodyszczanka ż.

 przym. horodyski

Wiktionary


horodyszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­ro­dy­szcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horodyszcze n.

:: fm. horodyszczanin m.

 przym. horodyski

Wiktionary


horodyszcze

daw­niej: miej­sce, gdzie znaj­do­wał się gród; gro­dzi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. miej­sce, gdzie znaj­do­wał się gród

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­ro­dy­szcze – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Wisz­ni­ce
  • Ho­ro­dy­szcze – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Chełm
  • Ho­ro­dy­szcze – część mia­sta Chełm w woj. lu­bel­skim
  • Ho­ro­dy­szcze – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Doł­ho­by­czów
  • Ho­ro­dy­szcze – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca
  • Ho­ro­dy­szcze – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie sam­bor­skim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Ho­ro­dy­szcze – dawna gmina wiej­ska w woj. no­wo­gródz­kim (obec­nie na Bia­ło­ru­si)
  • Ho­ro­dy­szcze – gro­ma­da w po­wie­cie chełm­skim
  • Ho­ro­dy­szcze – gro­ma­da w po­wie­cie wło­daw­skim
  • Ho­ro­dy­szcze – sta­ro­żyt­na osada po­ło­żo­na na te­re­nie wsi Trep­cza, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim, w gmi­nie Sanok
  • Ho­ro­dy­szcze – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim
  • Ho­ro­dy­szcze – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ho­ro­dy­szcze opa­sa­ne było ni­skim, wklę­słym już w zie­mię wałem zie­lo­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈdɨʃt͡ʃɛ, AS: χorodyšče

Wiktionary


horodyński

naz­wi­sko


SJP.pl


horodło

wieś i gmina w Pol­sce


SJP.pl

Ho­ro­dło (lit. "Horodlė") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ho­ro­dło. Leży na ob­sza­rze Grzę­dy Ho­ro­del­skiej, na lewym brze­gu Bugu.

Ho­ro­dło było daw­niej mia­stem, lo­ko­wa­ne w 1413 roku, w XVI wieku po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie beł­skim. W 1570 roku na­le­ża­ło do sta­ro­stwa ho­ro­del­skie­go. W la­tach 1975–1998 w wo­je­wództ­wie za­moj­skim.

Wikipedia


horografia

chro­no­lo­gicz­ny opis wy­da­rzeń hi­sto­rycz­nych; chro­no­lo­gia, kro­ni­kar­stwo


SJP.pl


horograficzny

→ ho­ro­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

horografia

horoskop

1. opis kon­fi­gu­ra­cji ciał nie­bie­skich sta­no­wią­cy pod­sta­wę prze­po­wied­ni astro­lo­gicz­nej; kos­mo­gram;
2. prze­po­wied­nia do­ty­czą­ca ja­kiejś osoby, wy­ni­ka­ją­ca z kon­fi­gu­ra­cji ciał nie­bie­skich w dniu jej uro­dze­nia;
3. wróż­ba do­ty­czą­ca przysz­ło­ści, po­wią­za­na z okre­ślo­nym sym­bo­lem, np. zna­kiem zo­dia­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opis kon­fi­gu­ra­cji ciał nie­bie­skich, na pod­sta­wie któ­re­go spo­rzą­dza się prze­po­wied­nię

 (1.2) prze­po­wied­nia spo­rzą­dzo­na na pod­sta­wie kon­fi­gu­ra­cji ciał nie­bie­skich

 (1.3) prze­po­wied­nia, za­po­wiedź przysz­ło­ści, prze­wi­dy­wa­nie

Wiktionary

Ho­ro­skop (z greki: pod­glą­da­nie go­dzi­ny; "hora" – go­dzi­na; "sko­pe­in" – za­glą­dać, pod­glą­dać, pod­pa­try­wać) – w astro­lo­gii prze­po­wied­nia lub cha­rak­te­ry­sty­ka danej osoby, czy też wy­da­rze­nia, spo­rzą­dzo­na na pod­sta­wie ukła­du ciał nie­bie­skich we­dług daty, go­dzi­ny i miej­sca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔskɔp, AS: χoroskop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. horoskopowy

 rzecz. sekshoroskop mrz.

Wiktionary


horoskopowy

do­ty­czą­cy ho­ro­sko­pu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ho­ro­sko­pu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔskɔˈpɔvɨ, AS: χoroskopovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. horoskop m.

Wiktionary


horoskopy

prze­no­śnie: prze­wi­dy­wa­nia, ro­ko­wa­nia na przysz­łość


SJP.pl


horoszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­ro­szek Du­żych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. horoszczanka ż.

 przym. horoszczański, horoszkowski

Wiktionary


horoszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­ro­szek Du­żych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. horoszczanin m.

 przym. horoszczański, horoszkowski

Wiktionary


horoszczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­ro­szek Du­żych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. horoszczanin m., horoszczanka ż.

 przym. horoszkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) horoszkowski

Wiktionary


horoszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


horoszkowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­ro­szek Du­żych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. horoszczanin m., horoszczanka ż.

 przym. horoszczański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) horoszczański

Wiktionary


horowitz

[czy­taj: ho­ro­wic] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hořovice (niem. Ho­ro­witz) – mia­sto w Cze­chach
  • Vla­di­mir Ho­ro­witz (1903–1989) – pia­ni­sta
  • Armin Ho­ro­witz – ma­larz
  • Ant­ho­ny Ho­ro­witz (* 1956) – an­giel­ski pi­sarz i sce­na­rzy­sta
  • Is­ra­el Al­bert Ho­ro­witz (1907–1973) – ame­ry­kań­ski sza­chi­sta oraz dzien­ni­karz sza­cho­wy
  • Le­o­pold Ho­ro­witz
  • Ry­szard Ho­ro­witz (* 1939) – pol­ski fo­to­gra­fik i fo­to­graf
  • Bro­ni­sła­wa Ho­ro­witz-Ka­ra­kul­ska, „Niu­sia Ho­ro­witz” (* 1932) – oca­lo­na z Ho­lo­ca­u­stu
  • Uszer Ho­ro­witz (1905–?) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­no­ści ży­dow­skiej
  • Saul Chaim Ho­ro­witz (1859–1921) – nie­miec­ki rabin i te­o­log
  • Wi­no­na Laura Ho­ro­witz (* 1971 w hrab­stwie Olm­sted Co­un­ty, Min­ne­so­ta) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Chaim Arie Le­i­busz Ho­ro­witz (1851–1904) – pol­ski rabin

Wikipedia


horowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Ho­row­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Zyg­munt Ho­row­ski – pol­ski na­u­czy­ciel, poseł na Sejm, dzia­łacz na rzecz oś­wia­ty

Wikipedia


horożanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie mo­na­ste­rzy­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ho­ro­żan­ka (rzeka).

Ho­ro­żan­ka (ukr. Горожанка) – wieś w re­jo­nie czort­kow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go, za­ło­żo­na w 1445 r. W la­tach 1556–1635 wy­stę­po­wa­ła w do­ku­men­tach jako mia­sto. Przed 1615 r. ery­go­wa­no tu pa­ra­fię rzym­sko­ka­to­lic­ką. W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Ho­ro­żan­ka w po­wie­cie pod­ha­jec­kim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go. W 1934 r. w skład tej gminy oprócz Ho­ro­żan­ki wesz­ły do­tych­cza­so­we gminy wiej­skie: Dry­szczów, Hnil­cze i Pa­no­wi­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. horożanecki

Wiktionary


horpyna

po­stać li­te­rac­ka, bo­ha­ter­ka po­wie­ści "Ogniem i Mie­czem" Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rosła, mo­car­na ko­bie­ta, herod-baba; wiedź­ma, cza­row­ni­ca; lwów. duża ko­bie­ta

Wiktionary

Hor­py­na Doń­ców­na – dru­go­pla­no­wa bo­ha­ter­ka po­wie­ści "Ogniem i mie­czem" Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­spo­dy­ni, istna hor­py­na, wysz­ła wresz­cie na ganek, nie­chęt­nie spo­glą­da­jąc na nas z góry.

Wiktionary


horrendalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hor­ren­dal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceny w al­pej­skich pen­sjo­na­tach były hor­ren­dal­nie wy­so­kie, jak na tę porę roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. horrendalność ż., horrendum n.

 przym. horrendalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszmarnie, niesamowicie, okropnie, potwornie, strasznie, zatrważająco

Wiktionary


horrendalność

→ hor­ren­dal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hor­ren­dal­ne

Wiktionary

Patrz:

horrendalny

Powiązane:

 przym. horrendalny

 przysł. horrendalnie

Wiktionary


horrendalny

bu­dzą­cy obu­rze­nie lub strach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) obu­rza­ją­cy, strasz­ny, okrop­ny, skan­da­licz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spo­sób wiel­ce skan­da­licz­ny ob­cho­dzi­my się ze zwie­rzę­ta­mi. Czy to ek­spe­ry­men­tu­jąc na nich, czy to do­pro­wa­dza­jąc do hor­ren­dal­ne­go, pa­to­lo­gicz­ne­go ma­so­we­go chowu tucz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrːɛ̃nˈdalnɨ, AS: χo•rẽndalny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. horrendalnie

 rzecz. horrendum n., horrendalność ż.

Wiktionary


horrendum

coś prze­ra­ża­ją­ce­go, strasz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. coś bu­dzą­ce­go strach, obu­rze­nie, odra­zę (zwy­kle w licz­bie po­je­dyn­czej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈːɛ̃ndũm, AS: χo•rẽndũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. horrendalny

 przysł. horrendalnie

Wiktionary


horror

1. strach, zgro­za;
2. film grozy, ga­tu­nek fil­mo­wy wpro­wa­dza­ją­cy widza w at­mos­fe­rę grozy, nie­po­ko­ju, ta­jem­ni­czo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przen. strasz­ne zda­rze­nie, dra­ma­tycz­na sy­tu­a­cja, uciąż­li­we oko­licz­no­ści

 (1.2) film. teatr. liter. dzie­ło, głów­nie film, przed­sta­wia­ją­ce ma­ka­brycz­ną, naj­czę­ściej nie­re­al­ną i pełną na­pię­cia akcję;

Wiktionary

Hor­ror (łac. "hor­ror" – strach), fan­ta­sty­ka grozy – od­mia­na fan­ta­sty­ki po­le­ga­ją­ca na bu­do­wa­niu świa­ta przed­sta­wio­ne­go na wzór rze­czy­wi­sto­ści i praw nią rzą­dzą­cych po to, aby wpro­wa­dzić w jego obręb zja­wi­ska kwe­stio­nu­ją­ce te prawa i nie­da­ją­ce się wy­tłu­ma­czyć bez od­wo­ły­wa­nia się do zja­wisk nad­przy­ro­dzo­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wujek jest pi­ra­tem dro­go­wym, jazda z nim to istny hor­ror.

 (1.1) To co wy­pra­wia­cie to jakiś hor­ror! - krzy­czy star­sza pani wy­sia­da­ją­ca z tram­wa­ju.

 (1.2) Bar­dzo lubię oglą­dać hor­ro­ry i thril­le­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrːɔr, AS: χo•ror

Wiktionary


horrorcore

[czy­taj: hor­ror­kor] pod­ga­tu­nek hip-hopu na­wią­zu­ją­cy w war­stwie li­rycz­nej do te­ma­tów prze­mo­cy


SJP.pl

Hor­ror­co­re, na­zy­wa­ny także hor­ror hip hop, hor­ror rap, death hip hop, lub death rap – pod­ga­tu­nek hip-hopu pow­sta­ły na po­cząt­ku lat 80. XX wieku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


horrorowy

→ hor­ror


SJP.pl

Patrz:

horror

horst

zrąb tek­to­nicz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Horst aan de Maas – gmina
  • Horst – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie He­rzog­tum La­u­en­burg
  • Horst (Hol­ste­in) – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Ste­in­burg
  • Horst – dziel­ni­ca gminy Se­e­ve­tal, w po­wie­cie Har­burg, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia
  • Horst – wyspa na je­zio­rze Schwe­ri­ner See
  • Świer­kle
  • Chwarst­no
  • Nie­cho­rze
  • Pę­pli­no
  • Turze
  • Jørn Lier Horst – nor­we­ski pi­sarz
  • An­to­ni Horst (1915–2003) – pol­ski na­u­ko­wiec, le­karz pa­to­log, fiz­jo­log i ge­ne­tyk

Wikipedia


hort

skrót od: Har­cer­ski Ogól­no­pol­ski Rajd Tu­ry­stycz­ny


SJP.pl


horteksowski

przy­miot­nik od: Hor­tex, HORTEX


SJP.pl


hortensja

krzew z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych, ros­ną­cy dziko w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej, Azji Mniej­szej, Chi­nach i Ja­po­nii, upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­dran­gea|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny hor­ten­sjo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju hor­ten­sja (1.1)

 (1.3) pot. kwiat hor­ten­sji (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hor­ten­sja – mów­czy­ni w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • hor­ten­sja – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny hor­ten­sjo­wa­tych
  • Hor­ten­sja – imię żeń­skie
  • Huta Szkła Go­spo­dar­cze­go HORTENSJA – dawna huta w Piotr­ko­wie Tryb.
  • Hor­ten­sja – al­bań­sko-fran­cu­ski film fa­bu­lar­ny z roku 2005

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) U nas wios­na, za oknem zie­lo­no, kra­te­gu­sy, cisy, hor­ten­sje pu­szcza­ją nowe ga­łąz­ki i za­sta­na­wiam się, czy prze­ży­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈtɛ̃w̃sʲja, AS: χortẽũ̯sʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hortensjowate lm nm.

 przym. hortensjowy, hortensjowaty

Wiktionary


hortensjowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu de­re­niow­ców


SJP.pl

Hor­ten­sjo­wa­te ("Hy­dran­ge­a­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu de­re­niow­ców. Obej­mu­je 9 ro­dza­jów z 270 ga­tun­ka­mi. Na­le­żą tu głów­nie ro­śli­ny krze­wia­ste stre­fy sub­tro­pi­kal­nej i umiar­ko­wa­nie cie­płej, wy­stę­pu­ją­ce we wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji oraz wy­spach Oce­a­nii, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, Środ­ko­wej i wzdłuż Andów w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. W Eu­ro­pie tylko jeden przed­sta­wi­ciel – ja­śmi­no­wiec wonny. Są to ro­śli­ny garb­ni­ko­daj­ne, czę­sto tru­ją­ce dla ludzi.

Wikipedia


hortensjowaty

o ce­chach hor­ten­sjo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


hortensjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Hor­ten­sjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „ogrod­nik”. Po­cho­dzi od naz­wi­ska rzym­skie­go rodu Hor­ten­sju­szy. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Hor­ten­sjusz, bi­skup.

Hor­ten­sjusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 stycz­nia.

Wikipedia


hortensjuszostwo

Hor­ten­sjusz z mał­żon­ką; Hor­ten­sju­szo­wie


SJP.pl


hortensjuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


hortensjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hor­ten­sju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hortex

marka pro­duk­tów spo­żyw­czych i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­dukt marki Hor­tex

Wiktionary

Hor­tex Sp. z o.o. – pol­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją mro­żo­nych wa­rzyw i owo­ców oraz soków i na­po­jów.

Wikipedia


hortiterapeuta

te­ra­pe­u­ta wy­ko­rzy­stu­ją­cy ogro­dy w pracy z pa­cjen­ta­mi


SJP.pl


hortiterapeutka

te­ra­pe­ut­ka wy­ko­rzy­stu­ją­ca ogro­dy w pracy z pa­cjen­ta­mi


SJP.pl


hortiterapia

te­ra­pia po­le­ga­ją­ca na pracy w ogro­dzie i prze­by­wa­niu wśród ro­ślin; ogro­do­lecz­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­ra­pia wy­ko­rzy­stu­ją­ca do­bro­czyn­ny wpływ ogro­du na czło­wie­ka

Wiktionary


hortmanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hortolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ogrod­nict­wa


SJP.pl


hortologia

daw­niej: ogrod­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ogrod­nict­wo

Wiktionary


hortologiczny

→ hor­to­lo­gia; ogrod­ni­czy


SJP.pl


hortulus

an­to­lo­gia po­e­tyc­kich ut­wo­rów róż­nych au­to­rów


SJP.pl


horucko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie mi­ko­ła­jow­skim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. horucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Horusko, Horuczko

Wiktionary


horus

egip­ski Bóg, opie­kun wła­dzy i osoby kró­lew­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­te­gip. sta­ro­e­gip­ski bóg nieba, opie­kun mo­nar­chii egip­skiej;

Wiktionary

Horus – egip­ski bóg nieba, opie­kun mo­nar­chii egip­skiej, z któ­rym utoż­sa­miał się pa­nu­ją­cy fa­ra­on przyj­mu­jąc jego imię. Czczo­ny pod po­sta­cią so­ko­ła lub czło­wie­ka z głową so­ko­ła zwień­czo­ną tar­czą sło­necz­ną oraz jako dziec­ko z pal­cem w ustach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Horus był czczo­ny pod po­sta­cią so­ko­ła lub czło­wie­ka z głową so­ko­ła zwień­czo­ną tar­czą sło­necz­ną oraz jako dziec­ko z pal­cem w ustach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrus, AS: χorus

Wiktionary


hory

grec­kie bó­stwa ładu w przy­ro­dzie (pory roku) i w spo­łe­czeń­stwie


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „Aukso”. Zo­bacz też: Or­kie­stra Aukso.

Nie mylić z: Horą, po­sta­cią z mi­to­lo­gii rzym­skiej.

Hory (gr. Ὧραι "Hō̂rai", łac. "Horae") – w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­nie strze­gą­ce ładu mię­dzy ludź­mi i ryt­mem na­tu­ry, uwa­ża­ne także za per­so­ni­fi­ka­cję czte­rech pór roku; córki Zeusa i Te­mi­dy lub we­dług innej wer­sji He­lio­sa i Se­le­ne, sio­stry Cha­ryt i Mojr.

Wikipedia


horyngle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kol­czy­ki

Wiktionary


horyniec-zdrój

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ho­ry­niec-Zdrój (do 6 lu­te­go 1998 "Ho­ry­niec") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Ho­ry­niec-Zdrój. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży na po­gra­ni­czu Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kie­go i Roz­to­cza Wschod­nie­go. W XVIII–XIX w. mia­stecz­ko.

Wikipedia


horyniecki

→ Ho­ry­niec-Zdrój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­ryń­ca

 (1.2) do­ty­czą­cy Ho­ryń­ca-Zdro­ju

Wiktionary

Patrz:

Horyniec-Zdrój

Powiązane:

 rzecz. Horyniec m., horyńczanin m., horyńczanka ż.

Wiktionary


horyszowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­ry­szo­wa

 (1.2) miesz­ka­niec Ho­ry­szo­wa Pol­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horyszów m.

:: fż. horyszowianka ż.

 przym. horyszowski

Wiktionary


horyszowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­ry­szo­wa

 (1.2) miesz­kan­ka Ho­ry­szo­wa Pol­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horyszów m.

:: fm. horyszowianin m.

 przym. horyszowski

Wiktionary


horyszowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­ry­szo­wa

 (1.2) do­ty­czą­cy Ho­ry­szo­wa Pol­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horyszów m., horyszowianin m., horyszowianka ż.

Wiktionary


horyszów

Ho­ry­szów (nazwa obocz­na: Ho­ry­szów Ruski, "daw­niej Ho­ry­szów Ruski") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Mią­czyn. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 74

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ho­ry­szów, po jej znie­sie­niu na­le­ża­ła do gro­ma­dy Ho­styn­ne. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wikipedia


horyzoncik

zdrob­nie­nie od: ho­ry­zont


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ho­ry­zont

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. horyzont m.

Wiktionary


horyzont

1. miej­sce po­zor­ne­go zet­knię­cia się nieba z zie­mią lub mo­rzem; wid­no­krąg, nie­bos­kłon, wid­no­kres;
2. w astro­no­mii: koło wiel­kie na sfe­rze nie­bie­skiej, pro­sto­pa­dłe do pionu;
3. prze­no­śnie: oto­cze­nie, w któ­rym ktoś się obra­ca; świat, sfera;
4. prze­no­śnie: za­kres czy­ichś za­in­te­re­so­wań, wie­dzy, prze­ko­nań; wid­no­krąg;
5. w ge­o­gra­fii: wy­so­kość lu­stra wody w je­zio­rze, rzece, źród­le;
6. w ge­o­lo­gii: po­kła­dy i war­stwy ziemi, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się jed­na­ko­wym ro­dza­jem bo­gactw na­tu­ral­nych;
7. de­ko­ra­cja te­a­tral­na spra­wia­ją­ca wra­że­nie głębi, nie­skoń­czo­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) linia pow­sta­ła z prze­cię­cia sfery nie­bie­skiej na dwie czę­ści, i wyz­na­cza­ją­ca gra­ni­cę po­mię­dzy prze­strze­nią wi­docz­ną dla ob­ser­wa­cji i za­sło­nię­tą przez Zie­mię;

 (1.2) przen. za­kres, za­sięg, np. wie­dzy, za­in­te­re­so­wań, myśli

 (1.3) przen. oto­cze­nie, śro­do­wi­sko cze­goś lub czy­jeś

 (1.4) zwy­kle w lm.: przen. moż­li­wo­ści, per­spek­ty­wy, plany na przysz­łość

 (1.5) teatr. ścia­na, ma­te­riał sta­no­wią­cy tył sceny słu­żą­cy do da­wa­nia wra­że­nia głębi

 (1.6) od­le­głość w cza­sie, na jaką pro­gno­zo­wa­ne jest ja­kieś zja­wi­sko

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Wid­no­krąg" Nie opi­sa­no po­wo­du pro­po­zy­cji in­te­gra­cji.

Ta stro­na do­ty­czy ho­ry­zon­tu w astro­no­mii. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia.

Ho­ry­zont ( ὁρίζων (κύκλος) "horízōn (kýklos)", dosł. „(krąg) od­dzie­la­ją­cy”) – okrąg pow­sta­ły w wy­ni­ku prze­cię­cia sfery nie­bie­skiej na dwie czę­ści, wyz­na­cza­ją­cy gra­ni­cę mię­dzy prze­strze­nią wi­docz­ną dla ob­ser­wa­cji a za­sło­nię­tą przez Zie­mię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­pi­ta­nie! Na ho­ry­zon­cie widać ląd!

 (1.2) Nauka ję­zy­ków ob­cych po­sze­rza ho­ry­zon­ty.

 (1.2) Ho­ry­zont jego za­in­te­re­so­wań był bar­dzo sze­ro­ki.

 (1.4) Ot­wo­rzy­ły się prze­de mną nowe ho­ry­zon­ty!

 (1.6) Sen­sow­ne pro­gno­zy me­te­o­ro­lo­gicz­ne mogą mieć ho­ry­zont mak­sy­mal­nie ty­god­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrɨzɔ̃nt, AS: χoryzõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. horyzontalność ż., horyzoncik mrz.

 przym. horyzontalny

 przysł. horyzontalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widnokrąg

Wiktionary


horyzontalizm

za­sa­da ro­zbu­do­wy kom­po­zy­cji dzie­ła wszerz, ze spe­cjal­nym pod­kre­śle­niem kie­run­ków po­zio­mych; prze­ci­wień­stwo wer­ty­ka­liz­mu


SJP.pl

Zo­bacz też: ho­ry­zon­ta­lizm (sztu­ki wi­zu­al­ne).

Ho­ry­zon­ta­lizm – kon­cep­cja opo­wia­da­ją­ca się za two­rze­niem i roz­wi­ja­niem po­zio­mych (nie­hie­rar­chicz­nych) struk­tur spo­łecz­nych albo sy­stem opar­ty na ta­kich struk­tu­rach.

Ho­ry­zon­tal­ne struk­tu­ry i sto­sun­ki spo­łecz­ne mia­ły­by funk­cjo­no­wać w opar­ciu o uczest­nict­wo wszyst­kich osób w de­cyz­jach.

Wikipedia


horyzontalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) książk. w spo­sób ukie­run­ko­wa­ny w po­zio­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego ogon wień­czy­ły czte­ry ho­ry­zon­tal­nie uło­żo­ne kolce, po­kry­wa­ły go względ­nie małe płyty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalʲɲɛ, AS: χoryzõntalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. horyzont mrz., horyzontalność ż.

 przym. horyzontalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poziomo

Wiktionary


horyzontalność

→ ho­ry­zon­tal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ho­ry­zon­tal­ne; cecha tych, któ­rzy są ho­ry­zon­tal­ni

Wiktionary

Patrz:

horyzontalny

Powiązane:

 przym. horyzontalny

 przysł. horyzontalnie

 rzecz. horyzont mrz.

Wiktionary


horyzontalny

po­zio­my


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. taki, który ma po­zio­my kie­ru­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trzą­cy na tłumy ludz­kie z góry widzi je w pio­no­wym skró­cie. Pa­trząc w pła­szczyź­nie ho­ry­zon­tal­nej, ujrzy tylko naj­bliż­szych, w wy­lo­tach ulic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ, AS: χoryzõntalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. horyzont mrz., horyzontalność ż.

 przysł. horyzontalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poziomy

Wiktionary


horyzonty

prze­no­śnie: per­spek­ty­wy, wi­do­ki na przysz­łość


SJP.pl

Ho­ry­zon­ty – mie­sięcz­nik wy­da­wa­ny we Fran­cji w la­tach 1956–1971. Re­dak­to­rem był Wi­told Ol­szew­ski.

Pismo o pro­fi­lu en­dec­kim. Było nie­chęt­ne za­rów­no obo­zo­wi le­ga­li­stycz­ne­mu w Lon­dy­nie jak i śro­do­wi­sku pa­ry­skiej „Kul­tu­ry”. Gło­si­ło po­trze­bę szu­ka­nia po­ro­zu­mie­nia z ZSRR.

Wikipedia


horyń

rzeka na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Pry­pe­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Pry­pe­ci;

Wiktionary

Horyń ( Горинь "Horyń", Гарынь "Haryń", Горынь "Goryń") – rzeka na Ukra­i­nie i Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Pry­pe­ci o dłu­go­ści 659 km i po­wierzch­ni do­rze­cza 27 700 km².

Rzeka wy­pły­wa ze źró­deł po­ło­żo­nych po­mię­dzy Wzgó­rza­mi Krze­mie­niec­ki­mi a Wo­ro­nia­ka­mi, pły­nie przez Wy­ży­nę Wo­łyń­ską i Po­le­sie, a do Pry­pe­ci ucho­dzi na pół­noc od mia­sta Da­wid­gró­dek.

Wikipedia


horyńczanin

miesz­ka­niec Ho­ryń­ca-Zdro­ju (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­ryń­ca

 (1.2) miesz­ka­niec Ho­ryń­ca-Zdro­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horyniec m.

:: fż. horyńczanka ż.

 przym. horyniecki

Wiktionary


horyńczanka

miesz­kan­ka Ho­ryń­ca-Zdro­ju (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­ryń­ca

 (1.2) miesz­kan­ka Ho­ryń­ca-Zdro­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Horyniec m.

:: fm. horyńczanin m.

 przym. horyniecki

Wiktionary


horyńgród

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś, a daw­niej mia­stecz­ko, na Ukra­i­nie na te­re­nie re­jo­nu ró­wień­skie­go w ob­wo­dzie ró­wień­skim;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. horyńgrodzki

Wiktionary


horzyca

naz­wi­sko


SJP.pl

Ho­rzy­ca (słow. "Ho­ri­ca") – po­la­na na grzbie­cie Kli­no­wa­te w sło­wac­kich Ta­trach Za­chod­nich. Znaj­du­je się na niej sza­łas w stylu skan­dy­naw­skim, z za­my­ka­ny­mi drzwia­mi, wy­po­sa­żo­ny w piec, pry­cze do spa­nia, stół, sie­kier­kę. Przy szla­ku po­wy­żej po­la­ny źró­deł­ko wody. Szlak tu­ry­stycz­ny do tej po­la­ny do­stęp­ny jest przez cały rok, po­wy­żej po­la­ny (na Ba­ra­niec) tylko od 1 lipca do 31 paź­dzier­ni­ka. Po­la­na to po­zo­sta­łość daw­ne­go pa­ster­stwa. Ro­śnie na niej wiele cen­nych ga­tun­ków ro­ślin ta­trzań­skich.

Wikipedia


hosanna

wez­wa­nie do Boga o pomoc, uży­wa­ne w ju­da­iz­mie, a także w li­tur­gii chrze­ści­jań­skiej


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) rel. pier­wot­nie wez­wa­nie do Boga o pomoc, współ­cze­śnie wy­krzy­knik sto­so­wa­ny jako ra­dos­na in­wo­ka­cja;

Wiktionary

Ho­san­na (hebr. Ho­sza­na (הושענא)) – li­tur­gicz­ne słowo wy­stę­pu­ją­ce w ju­da­iz­mie i chrze­ści­jań­stwie. Za­wo­ła­nie za­czerp­nię­te ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, wy­ra­ża­ją­ce ra­dość, uwiel­bie­nie, proś­bę o pomoc.

W li­tur­gii ju­da­i­stycz­nej słowo to uży­wa­ne jest spe­cy­ficz­nie do Po­słu­gi Ho­sza­na, cyklu mod­litw, z któ­rych te wy­bra­ne są odś­pie­wa­ne każ­de­go ranka w cza­sie świę­ta Suk­kot. Kom­plet­ny cykl jest śpie­wa­ny (lub re­cy­to­wa­ny) siód­me­go dnia świę­ta na­zy­wa­ne­go Ho­sza­na Raba (הושענא רבא, „Wiel­ka Ho­san­na”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ucisz­cie się, ucisz­cie się, • Pad­nij­cie na ko­la­na! • Ho­san­na, mów­cie, chwa­ła Mu! • Wi­taj­cie śpie­wem Pana.

 (1.1) Pier­siom twoim ho­san­na! I po­gar­da świa­tom, • Co bogów swo­ich wiel­bią w obo­jęt­nym nie­bie, • Bo ja, choć lich­szy je­stem niż naj­lich­szy atom, • Żyć nie mogę bez cie­bie ni um­rzeć bez cie­bie!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hosannowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alleluja

Wiktionary


hosomaki

ro­dzaj sushi (cien­kie rolki z jed­nym lub dwoma skład­ni­ka­mi owi­nię­ty­mi w ryż i nori)


SJP.pl


hospicjum

1. oś­ro­dek opie­kuń­czy dla nie­u­le­czal­nie cho­rych;
2. daw­niej: go­spo­da, stan­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. za­kład świad­czą­cy opie­kę lu­dziom nie­u­le­czal­nie cho­rym bądź umie­ra­ją­cym;

 (1.2) med. sto­wa­rzy­sze­nie osób opie­ku­ją­cych się nie­u­le­czal­nie cho­ry­mi w ich włas­nych do­mach oraz wspie­ra­ją­cych ro­dzi­ny

 (1.3) daw. schro­ni­sko dla po­dróż­nych, dom go­ścin­ny

 (1.4) daw. miej­sce, w któ­rym za­miesz­kać mogli mło­dzi uczą­cy się lu­dzie

Wiktionary

Ho­spi­cjum (łac. "ho­spi­tium") – in­sty­tu­cja funk­cjo­nu­ją­ca w ra­mach sy­ste­mu opie­ki zdro­wot­nej, sto­su­ją­ca me­to­dy opie­ki pa­lia­tyw­nej i przez­na­czo­na dla pa­cjen­tów przew­le­kle oraz nie­u­le­czal­nie cho­rych. Pomoc me­dycz­na udzie­la­na przez ho­spi­cjum skon­cen­tro­wa­na jest na le­cze­niu ob­ja­wo­wym, ma­ją­cym na celu ła­go­dze­nie skut­ków cho­ro­by, a nie usu­wa­nie jej przy­czyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz za­kład jest jed­nym z naj­więk­szych sta­cjo­nar­nych ho­spi­cjów w Eu­ro­pie.

 (1.2) Za ca­łoksz­tałt dzia­łal­no­ści ho­spi­cjum od­po­wia­da­ją wszy­scy wo­lon­ta­riu­sze.

 (1.3) W miej­scach piel­grzym­ko­wych funk­cjo­nu­ją ho­spi­cja dla pąt­ni­ków i po­dróż­nych.

 (1.4) W tym samym roku zo­stał rek­to­rem ho­spi­cjum św. Sta­ni­sła­wa w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hospicyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gospoda, schronisko

 (1.4) stancja

Wiktionary


hospicyjny

→ ho­spi­cjum


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z opie­ką pa­lia­tyw­ną, do­ty­czą­cy opie­ki pa­lia­tyw­nej

Wiktionary

Patrz:

hospicjum

Przykłady

 (1.1) Ruch ho­spi­cyj­ny w Pol­sce roz­wi­ja się dosyć pręż­nie.

 (1.1) Ce­li­na chcia­ła­by za­an­ga­żo­wać się w do­mo­wą opie­kę ho­spi­cyj­ną jako wo­lon­ta­riusz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hospicjum n.

Wiktionary


hospitacja

uczest­ni­cze­nie władz szkol­nych, na­u­czy­cie­li i kan­dy­da­tów na na­u­czy­cie­li w za­ję­ciach szkol­nych; wi­zy­ta­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. ob­ser­wa­cja lek­cji lub in­nych zajęć w szko­le i innej pla­ców­ka­a­ców­ce oś­wia­to­wej

Wiktionary

Ho­spi­ta­cja – jedna z form spra­wo­wa­nia na­dzo­ru pe­da­go­gicz­ne­go w szko­le lub pla­ców­ce oś­wia­to­wej przez dy­rek­to­ra lub wi­zy­ta­to­ra i po­le­ga na udzia­le w za­ję­ciach pro­wa­dzo­nych przez ho­spi­to­wa­ne­go na­u­czy­cie­la. Ter­min „ho­spi­ta­cja” po­cho­dzi z ła­ciń­skie­go słowa "ho­spi­tor" – „go­szczę kogoś”. Ho­spi­ta­cja służy prze­de wszyst­kim ob­ser­wa­cji ak­tyw­no­ści i za­cho­wań ucz­niów na lek­cji, spo­wo­do­wa­nych okre­ślo­ny­mi dzia­ła­nia­mi na­u­czy­cie­la.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔspʲiˈtat͡sʲja, AS: χospʹitacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hospitant m., hospitowanie n.

 czas. hospitować

 przym. hospitacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hospitowanie

Wiktionary


hospitacyjny

przy­miot­nik od: ho­spi­ta­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) eduk. zwią­za­ny z ho­spi­ta­cją, do­ty­czą­cy ho­spi­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hospitacja ż., hospitowanie n.

 czas. hospitować

Wiktionary


hospitalet

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • L’Ho­spi­ta­let de Llo­bre­gat – mia­sto w Hisz­pa­nii
  • Ho­spi­ta­let – mia­sto we Fran­cji

Wikipedia


hospitalista

le­karz me­dy­cy­ny ogól­nej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl


hospitalizacja

1. umie­szcze­nie cho­re­go w szpi­ta­lu w celu wy­ko­na­nia badań dia­gno­stycz­nych lub le­cze­nia;
2. okres prze­by­wa­nia pa­cjen­ta w szpi­ta­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. umie­szcze­nie pa­cjen­ta w szpi­ta­lu

 (1.2) med. czas po­by­tu pa­cjen­ta w szpi­ta­lu

Wiktionary

Ho­spi­ta­li­za­cja – pobyt pa­cjen­ta w szpi­ta­lu przez mi­ni­mum jedną noc, trwa­ją­cy od chwi­li wpisu do księ­gi głów­nej do chwi­li wy­pi­su, prze­pro­wa­dza­ny w celu wy­ko­na­nia badań dia­gno­stycz­nych lub le­cze­nia.

Ter­min „ho­spi­ta­li­za­cja” bywa także od­no­szo­ny do sa­me­go pro­ce­su przy­ję­cia do szpi­ta­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­led­wie dobę po ho­spi­ta­li­za­cji pa­cjent­ka przesz­ła ope­ra­cję w znie­czu­le­niu ogól­nym.

 (1.2) Celem jest za­po­bie­ga­nie pow­sta­wa­niu od­le­żyn pod­czas ho­spi­ta­li­za­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔspʲitalʲiˈzat͡sʲja, AS: χospʹitalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hospitalizować

 rzecz. hospitalizowanie n., szpital mrz.

 przym. szpitalniczy

Wiktionary


hospitalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­szcza­nie pa­cjen­ta w szpi­ta­lu lub innym zam­knię­tym za­kła­dzie lecz­ni­czym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpital mrz., hospitalizacja ż.

 czas. hospitalizować ndk.

 przym. hospitalizacyjny, szpitalniczy

 przysł. hospitalizacyjnie

Wiktionary


hospitalizować

umie­szczać w szpi­ta­lu na dłuż­szy pobyt


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) umie­szczać pa­cjen­ta w szpi­ta­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­mie­rza­my ho­spi­ta­li­zo­wać cho­rych z są­sied­nie­go po­wia­tu.

 (1.1) Cho­rych ho­spi­ta­li­zu­je się też w nie­re­mon­to­wa­nych sa­lach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpital mrz., hospitalizacja ż., hospitalizowanie n.

 przym. szpitalny, przyszpitalny, szpitalniczy

Wiktionary


hospitant

1. osoba do­ko­nu­ją­ca ho­spi­ta­cji, wi­zy­ta­cji w szko­le, zwła­szcza w ra­mach przy­go­to­wań do za­wo­du na­u­czy­ciel­skie­go;
2. daw­niej: wolny słu­chacz na uczel­ni


SJP.pl


hospitantka

→ ho­spi­tant


SJP.pl

Patrz:

hospitant

hospites

ka­te­go­ria lud­no­ści chłop­skiej w fe­u­dal­nej Eu­ro­pie


SJP.pl


hospitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. ob­ser­wo­wa­nie lek­cji lub in­nych zajęć w szko­le i innej pla­ców­ka­a­ców­ce oś­wia­to­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔspʲitɔˈvãɲɛ, AS: χospʹitovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hospitacja ż., hospitant m., hospitantka ż.

 czas. hospitować ndk.

 przym. hospitacyjny

Wiktionary


hospitować

cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) urz. do­ko­ny­wać ho­spi­ta­cji, kon­tro­lo­wać prze­bieg lek­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔspʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: χospʹitovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hospitacja ż., hospitowanie n.

 przym. hospitacyjny

Wiktionary


hospodar

dawny tytuł ksią­żąt moł­daw­skich i wo­ło­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. urząd wład­ców Moł­da­wii, Wo­ło­szczyz­ny i in­nych państw sło­wiań­skich

Wiktionary

Ho­spo­dar (pol. go­spo­darz) – tytuł wład­ców uży­wa­ny od XIV wieku przez kan­ce­la­rie po­słu­gu­ją­ce się ję­zy­kiem ru­skim. W Rosji "go­su­dar" był ty­tu­łem cara. Jest to stare słowo po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go (w jęz. ros. Господарь), oz­na­cza­ją­ce pana, wład­cę, księ­cia.

W ję­zy­ku pol­skim sto­so­wa­ne naj­czę­ściej z przy­miot­ni­kiem "moł­daw­ski" lub "wo­ło­ski" – dla okre­śle­nia wład­cy Moł­da­wii lub Wo­ło­szczyz­ny w wie­kach XIV–XVIII.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­waż­ni ho­spo­da­ro­wie za­pu­szcza­li się nawet na Krym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hospodarstwo n., hospodarczyk m., hospodarówna ż., hospodarowanie n.

 czas. hospodarować ndk.

 przym. hospodarski

 przysł. hospodarsko

Wiktionary


hospodarski

→ ho­spo­dar, → ho­spo­dar­stwo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z ho­spo­da­rem, do­ty­czą­cy ho­spo­da­ra

Wiktionary

Patrz:

hospodar, → hospodarstwo

Powiązane:

 rzecz. hospodar mos., hospodarstwo n., hospodarczyk m., hospodarówna ż., hospodarowanie n.

 czas. hospodarować ndk.

Wiktionary


hospodarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. urząd lub god­ność ho­spo­da­ra

 (1.2) daw. pro­win­cja lub re­gion za­rzą­dza­ny przez ho­spo­da­ra

 (1.3) daw. ho­spo­dar z mał­żon­ką

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­spo­dar­stwo Moł­daw­skie
  • Ho­spo­dar­stwo Mo­skiew­skie
  • Ho­spo­dar­stwo Wo­ło­skie
  • go­spo­dar­stwo
  • księ­stwo
  • ho­spo­dar

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hospodar m.

 przym. hospodarski

Wiktionary


hospodarówna

daw­niej: córka ho­spo­da­ra


SJP.pl


hospodyn

daw­niej: pan, wład­ca


SJP.pl


hospodyński

→ ho­spo­dyn


SJP.pl

Patrz:

hospodyn

hossa

1. wzrost cen to­wa­rów lub kursu pa­pie­rów war­to­ścio­wych na gieł­dzie;
2. nagły ruch w dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej; boom;
3. prze­no­śnie: szcze­gól­nie szczę­śli­wy okres w czy­imś życiu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. zwyż­ka cen pa­pie­rów war­to­ścio­wych lub to­wa­rów no­to­wa­nych na gieł­dzie;

Wiktionary

Hossa (fr. "ha­us­se", pot. "rynek byka", ang. "bull mar­ket") – dłu­gotr­wa­ły trend wzro­sto­wy cen pa­pie­rów war­to­ścio­wych lub to­wa­rów no­to­wa­nych na gieł­dzie pa­pie­rów war­to­ścio­wych.

Po­tocz­na nazwa na­wią­zu­je do me­to­dy ataku byka – ude­rza ro­ga­mi z dołu do góry. Prze­ci­wień­stwem hossy jest bessa.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) rynek byka

Wiktionary


host

kom­pu­ter peł­nią­cy w in­ter­ne­cie funk­cję na­drzęd­ną wobec in­nych, udo­stęp­nia­ją­cy im swoje za­so­by, świad­czą­cy okre­ślo­ne usłu­gi wobec in­nych użyt­kow­ni­ków sieci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. kom­pu­ter świad­czą­cy usłu­gi w sieci kom­pu­te­ro­wej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. męż­czyz­na dba­ją­cy o osoby od­wie­dza­ją­ce po­ka­zy, targi, wy­sta­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga

 (3.1) D. lm. zob. hosta.

Wiktionary

Host – do­wol­na ma­szy­na (kom­pu­ter, karta sie­cio­wa, modem itp.) uczest­ni­czą­ca w wy­mia­nie da­nych lub udo­stęp­nia­ją­ca usłu­gi sie­cio­we po­przez sieć kom­pu­te­ro­wą za po­mo­cą pro­to­ko­łu ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go TCP/IP oraz po­sia­da­ją­ca włas­ny adres IP.

Po­wszech­ną prak­ty­ką jest wspó­łist­nie­nie na jed­nym ho­ście wielu usług, tj.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔst, AS: χost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hostessa ż., hościk mrz.

Wiktionary


hosta

ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; fun­kia; ślu­bo­jaw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hosta|Tratt.|ref=tak., wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Azji Wschod­niej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ga­tun­ki hosty sto­su­je się w le­cze­niu po uką­sze­niach węży.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) funkia

Wiktionary


hostel

1. hotel o niż­szym stan­dar­dzie, schro­ni­sko;
2. dom dla cho­rych nie­peł­no­spraw­nych lub uza­leż­nio­nych znaj­du­ją­cych się pod opie­ką spe­cja­li­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tani hotel, o niż­szym stan­dar­dzie

 (1.2) oś­ro­dek bę­dą­cy domem dla osób wy­ma­ga­ją­cych po­mo­cy, na przy­kład ze wzglę­du na nie­peł­no­spraw­ność czy uza­leż­nie­nia

Wiktionary

Ho­stel – tanie miej­sce tym­cza­so­we­go zak­wa­te­ro­wa­nia o stan­dar­dzie róż­nią­cym się od ho­te­lu głów­nie licz­bą miejsc w po­ko­jach, łóż­ka­mi pię­tro­wy­mi i współ­dzie­le­niem czę­ści wy­po­sa­że­nia oraz po­mie­szczeń (np. kuch­nie, ła­zien­ki).

Czę­sty­mi gość­mi w ho­ste­lach są stu­den­ci i osoby uczą­ce się z róż­nych kra­jów. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą tych obiek­tów jest moż­li­wość wy­na­ję­cia łóżka w po­ko­ju wie­lo­o­so­bo­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za późno do­ko­na­li­śmy re­zer­wa­cję w ho­ste­lu, bo nie było już dwó­jek, a zo­sta­ły same czwór­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔstɛl, AS: χostel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hostelowy

 rzecz. hostelik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schronisko

 (1.2) dom opieki, dom pomocy społecznej, schronisko

Wiktionary


hostelik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ho­stel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hostel m.

Wiktionary


hostelowy

→ ho­stel


SJP.pl

Patrz:

hostel

hostessa

ko­bie­ta opie­ku­ją­ca się gość­mi lub klien­ta­mi na wy­sta­wach, tar­gach itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. dziew­czy­na peł­nią­ca obo­wiąz­ki prze­wod­nicz­ki, opie­ku­ją­ca się gość­mi lub pro­mu­ją­ca pro­duk­ty na wy­sta­wach, tar­gach, w hi­per­mar­ke­tach itp.

Wiktionary

Ho­stes­sa, host – zawód, który wy­ko­nu­je osoba opie­ku­ją­ca się gość­mi lub klien­ta­mi, peł­nią­ca obo­wiąz­ki prze­wod­ni­ka, jak i rów­nież pro­mu­ją­ca pro­duk­ty mię­dzy in­ny­mi na wy­sta­wach, tar­gach, w hi­per­mar­ke­tach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Magda stu­diu­je, a w we­e­ken­dy do­ra­bia jako ho­stes­sa w hi­per­mar­ke­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈstɛsːa, AS: χoste•sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. host m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promotorka ż.

Wiktionary


hostia

okrą­gły opła­tek z mąki pszen­nej bę­dą­cy przed­mio­tem ofia­ry mszal­nej; ko­mu­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. okrą­gły opła­tek z mąki pszen­nej uży­wa­ny pod­czas mszy oraz wy­sta­wia­ny w mon­stran­cji do ado­ra­cji;

Wiktionary

Ho­stia (łac. ho­stia – "ofia­ra", "zwie­rzę ofiar­ne") – niek­wa­szo­ny (prza­śny) chleb, okrą­gły opła­tek z mąki pszen­nej, nie­rzad­ko ozda­bia­ny krzy­żem lub in­ny­mi mo­ty­wa­mi re­li­gij­ny­mi, uży­wa­ny przy spra­wo­wa­niu mszy świę­tej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy pod­no­sze­niu ho­stii mi­ni­strant trzy­krot­nie ude­rza w gong.

 (1.1) Kie­dyś jad­wi­żan­ki pie­kły ho­stie dla wielu pa­ra­fii na­szej ar­chi­die­cez­ji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔstʲja, AS: χostʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komunikant

Wiktionary


hosting

do­dat­ko­we usłu­gi świad­czo­ne przez do­staw­ców in­ter­ne­tu oprócz sa­me­go jego do­star­cza­nia (np. moż­li­wość za­kła­da­nia stron in­ter­ne­to­wych na ich ser­we­rach, ofe­ro­wa­nie do­stę­pu do róż­nych pli­ków, czy utrzy­my­wa­nie skrzy­nek pocz­to­wych)


SJP.pl

Ho­sting – usłu­ga udo­stęp­nia­nia miej­sca na włas­nych ser­we­rach.

In­ny­mi słowy, po­le­ga to na „za­re­zer­wo­wa­niu” (od­da­niu do dy­spo­zy­cji):

Czę­sto ofe­ro­wa­ne za­so­by okre­śla­ne są w oder­wa­niu od fi­zycz­nej bu­do­wy ser­we­row­ni.

Wikipedia


hostingodawca

firma lub osoba świad­czą­ca usłu­gi ho­stin­gu


SJP.pl


hostingowy

→ ho­sting


SJP.pl

Patrz:

hosting

hostio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ho­stia

Wiktionary


hostomel

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. lot­ni­sko w Ho­stom­lu


SJP.pl

Ho­sto­mel ( Гостомель) – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie bu­czań­skim, nad Ir­pie­niem, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na hro­ma­dy. W 2020 roku li­czy­ło ok. 16,9 tys. miesz­kań­ców.

Na pół­noc­ny za­chód od mia­sta znaj­du­je się lot­ni­sko Ho­sto­mel, bę­dą­ce lot­ni­skiem cargo linii An­to­nov Air­li­nes. Od marca 2022 Mia­sto-bo­ha­ter Ukra­i­ny.

Wikipedia


hostować

świad­czyć usłu­gi ho­stin­go­we


SJP.pl


hostynianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­styn­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hostynne n.

:: fż. hostynianka ż.

 przym. hostynieński, hostyński

Wiktionary


hostynianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­styn­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hostynne n.

:: fm. hostynianin m.

 przym. hostynieński, hostyński

Wiktionary


hostynieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­styn­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hostynne n., hostynianin m., hostynianka ż.

 przym. hostyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hostyński

Wiktionary


hostyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­styn­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hostynne n., hostynianin m., hostynianka ż.

 przym. hostynieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hostynieński

Wiktionary


hoszcza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, sto­li­ca re­jo­nu w ob­wo­dzie ró­wień­skim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ho­szcza (Bia­ło­ruś).

Ho­szcza (ukr. Гоща) – osied­le na Ukra­i­nie w re­jo­nie ró­wień­skim ob­wo­du ró­wień­skie­go. Do 2020 roku sto­li­ca re­jo­nu ho­szczań­skie­go. Li­czy­ła 5600 miesz­kań­ców w 2023 r. Mia­sto jest po­ło­żo­ne nad Ho­ry­niem. W przesz­ło­ści sta­no­wi­ło jeden z oś­rod­ków pol­skie­go aria­niz­mu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hoszczański

Wiktionary


hoszimin

mia­sto w po­łud­nio­wym Wiet­na­mie, daw­niej Saj­gon; Ho Szi Min, Ho Chi Minh


SJP.pl


hoszimiński

→ Ho­szi­min, → Ho Szi Min (mia­sto w Wiet­na­mie)


SJP.pl


hoszów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie do­liń­skim;

Wiktionary

Ho­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Ustrzy­ki Dolne. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy DW896.

Wieś szla­chec­ka Hus­sow, włas­ność Tar­łów, po­ło­żo­na była w 1589 roku w ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hoszowski

Wiktionary


hot

w jaz­zie, swin­gu i be­bo­pie: wzmo­żo­na ek­spre­sja wy­ko­na­nia, prze­ja­wia­ją­ca się w spe­cjal­nej in­to­na­cji i fra­zo­wa­niu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hot – wieś w gmi­nie Ka­strat
  • Hôt-Fayi – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Haut-Fays
  • Hôt-l'-Wa­stea – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Haut-le-Wa­stia
  • Hot – sin­gel ka­na­dyj­skiej pio­sen­kar­ki Avril La­vi­gne z 2007 roku
  • Hot – sin­gel ru­muń­skiej pio­sen­kar­ki Inny z 2008 roku
  • Hot – de­biu­tanc­ki album Inny z 2009 roku
  • Hot – album Me­la­nie Brown z 2001 roku
  • HOT – prze­ciw­pan­cer­ny po­cisk kie­ro­wa­ny

Wikipedia


hot-dog

go­rą­ca pa­rów­ka z do­dat­ka­mi, po­da­wa­na w roz­cię­tej bułce; hot dog


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kulin. spoż. go­rą­ca pa­rów­ka po­da­wa­na w roz­cię­tej bułce z do­wol­ny­mi przy­pra­wa­mi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Er­nest jadał hot-dogi i po­pi­jał je coca-colą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. hot dog

Wiktionary


hot-łapka

ochron­na pół­rę­ka­wi­ca od­por­na na wy­so­kie i ni­skie tem­pe­ra­tu­ry, zwy­kle z gumy si­li­ko­no­wej; hot łapka


SJP.pl


hotel

dom miesz­kal­ny przez­na­czo­ny do cza­so­we­go po­by­tu osób za­trzy­mu­ją­cych się w danej miej­sco­wo­ści, dy­spo­nu­ją­cy licz­bą 10 lub wię­cej pokoi, ofe­ru­ją­cy pełen za­kres usług zwią­za­nych z po­by­tem tu­ry­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hotel. bu­dy­nek do cza­so­we­go po­by­tu za opła­tą;

 (1.2) gwara. więz. wię­zie­nie, areszt

Wiktionary

Hotel – obiekt wcho­dzą­cy w skład in­fra­struk­tu­ry tu­ry­stycz­nej, w któ­rym świad­czo­ne są od­płat­nie usłu­gi noc­le­go­we (prze­de wszyst­kim krót­ko­o­kre­so­we).

W myśl pol­skich prze­pi­sów, ho­te­le muszą dy­spo­no­wać licz­bą co najm­niej 10 pokoi, w więk­szo­ści jedno- i dwu­o­so­bo­wych. Jed­no­cze­śnie po­win­ny ofe­ro­wać sze­ro­ki za­kres usług zwią­za­nych z po­by­tem tu­ry­stów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­ma­łem się z przy­ja­ciół­mi w ho­te­lu na Dwor­co­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔtɛl, AS: χotel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hotelarstwo n., hotelarz mos., hotelówa ż.

:: zdrobn. hotelik mrz.

 przym. hotelowy, hotelarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurort, motel, zajazd

 (1.2) areszt, kić, paka, więzienie

Wiktionary


hotel.

skrót od: ho­te­lar­ski


SJP.pl


hotelarski

do­ty­czą­cy ho­te­lar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ho­te­lar­stwem lub ho­te­la­rzem, do­ty­czą­cy ho­te­lar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Resz­tę pie­nię­dzy na utrzy­ma­nie zamku „wy­ra­bia­my” or­ga­ni­zu­jąc sym­poz­ja, kon­fe­ren­cje, wy­sta­wy, pro­wa­dząc dzia­łal­ność ho­te­lar­ską i ga­stro­no­micz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔtɛˈlarsʲci, AS: χotelarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hotel mrz., hotelarstwo n., hotelarz mos., hotelik mrz.

 przym. hotelowy

Wiktionary


hotelarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­łal­ność go­spo­dar­cza po­le­ga­ją­ca na udzie­la­niu go­ści­ny przy­jezd­nym w przez­na­czo­nych do tego obiek­tach bazy noc­le­go­wej;

Wiktionary

Ho­te­lar­stwo – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na udzie­la­niu go­ści­ny przy­by­łym w przez­na­czo­nych do tego obiek­tach bazy noc­le­go­wej. Za­spo­ka­ja po­trze­bę wy­po­czyn­ku, snu, wy­ży­wie­nia, bez­pie­czeń­stwa zdro­wia i mie­nia, utrzy­ma­nia hi­gie­ny oso­bi­stej, łącz­no­ści z oto­cze­niem oraz roz­ry­wek kul­tu­ral­nych. Jest jedną z naj­waż­niej­szych - obok tran­spor­tu tu­ry­stycz­ne­go - branż tu­ry­sty­ki jako ga­łę­zi go­spo­dar­ki na­ro­do­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mogła się zde­cy­do­wać, czy zająć się ho­te­lar­stwem, czy ot­wo­rzyć re­sta­u­ra­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔtɛˈlarstfɔ, AS: χotelarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hotel m., hotelarz m., hotelik mrz.

 przym. hotelarski, hotelowy

Wiktionary


hotelarz

1. osoba pro­wa­dzą­ca hotel;
2. wła­ści­ciel ho­te­lu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­te­larz – wła­ści­ciel ho­te­lu
  • Ho­te­larz (cza­so­pis­mo)

Wikipedia


hotelbus

au­to­bus zło­żo­ny z po­ja­zdu słu­żą­ce­go za sy­pial­nię oraz au­to­ka­ru przez­na­czo­ne­go do jazdy


SJP.pl


hotelik

zdrob­nie­nie od: hotel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hotel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hotel m., hotelarstwo m., hotelarz m.

 przym. hotelowy, hotelarski

Wiktionary


hoteling

usłu­ga, która po­le­ga na umie­szcze­niu w ser­we­row­ni do­staw­cy urzą­dzeń klien­ta


SJP.pl


hotelować

prze­cho­wy­wać zwie­rzę (np. psa) w ho­te­lu dla zwie­rząt


SJP.pl


hotelowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) sta­tek funk­cjo­nu­ją­cy jako hotel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hotel

Wiktionary


hotelowy

przy­miot­nik od: hotel


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ho­te­lem, do­ty­czą­cy ho­te­lu, bę­dą­cy czę­ścią ho­te­lu, przy­na­leż­ny do ho­te­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ko­ju ho­te­lo­wym pa­no­wał półm­rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔtɛˈlɔvɨ, AS: χotelovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hotel m., hotelik m., hotelarstwo n.

 przym. hotelarski

Wiktionary


hotelówa

pro­sty­tut­ka upra­wia­ją­ca nie­rząd w ho­te­lach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. stud. pro­sty­tut­ka pro­sty­tu­u­ją­ca się w ho­te­lach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔtɛˈluva, AS: χoteluva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hotel m.

Wiktionary


hotentoci

w prze­no­śni: czło­wiek nie­o­krze­sa­ny, za­cho­wu­ją­cy się pro­stac­ko


SJP.pl


hotentocki

do­ty­czą­cy Ho­ten­to­tów, wła­ści­wy Ho­ten­to­tom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ho­ten­to­ta­mi, do­ty­czą­cy Ho­ten­to­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ho­ten­toc­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hotentot mos.

Wiktionary


hotentot

w prze­no­śni: czło­wiek nie­o­krze­sa­ny, za­cho­wu­ją­cy się pro­stac­ko


SJP.pl


hotentotka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go po­łud­nio­wą i po­łud­nio­wo-za­chod­nią Afry­kę


SJP.pl


hotfix

w in­for­ma­ty­ce: po­praw­ka na­pra­wia­ją­ca kon­kret­ny błąd w apli­ka­cji


SJP.pl


hotline

[czy­taj: hotLAJN] ser­wis te­le­fo­nicz­ny dla użyt­kow­ni­ków ja­kie­goś pro­duk­tu lub uczest­ni­ków ja­kie­goś zda­rze­nia; hot line, go­rą­ca linia, in­fo­li­nia


SJP.pl


hotlink

tech­ni­ka bu­do­wa­nia ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go w opar­ciu o za­so­by na­le­żą­ce do in­nych ser­wi­sów


SJP.pl

Hot­link – tech­ni­ka bu­do­wa­nia ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go w opar­ciu o za­so­by na­le­żą­ce do in­nych ser­wi­sów. Mowa tutaj o zaj­mu­ją­cych prze­pu­sto­wość i miej­sce na ser­we­rze pli­kach mul­ti­me­dial­nych, pli­kach gra­ficz­nych, pli­kach ar­chi­wal­nych lub pro­gra­mach kom­pu­te­ro­wych.

Wikipedia


hotoke

dusza zmar­łe­go bud­dy­sty


SJP.pl


hotspocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hot­spot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hotspot m.

Wiktionary


hotspot

pu­blicz­ny punkt do­stę­pu do in­ter­ne­tu za poś­red­nict­wem sieci bez­prze­wo­do­wej (Wi-Fi); hot spot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pu­blicz­ny punkt do­stę­pu do in­ter­ne­tu za poś­red­nict­wem sieci bez­prze­wo­do­wej;

Wiktionary

HotSpot – ma­szy­na wir­tu­al­na Javy, do­star­cza­na przez firmę Orac­le Cor­po­ra­tion razem z pa­kie­tem Java Run­ti­me En­vi­ron­ment. Wy­ko­rzy­stu­je mię­dzy in­ny­mi takie tech­no­lo­gie jak kom­pi­la­cja w locie oraz op­ty­ma­li­za­cja adap­ta­cyj­na. Dla Javy Stan­dard Edi­tion oraz En­ter­pri­se Edi­tion do­stęp­na dla sy­ste­mów Mi­cro­soft Win­dows, Linux oraz So­la­ris. Ist­nie­ją wer­sje przez­na­czo­ne dla Mo­bi­le Edi­tion: CDC HotSpot Im­ple­men­ta­tion (wcze­śniej CVM), CLDC HotSpot Im­ple­men­ta­tion (wcze­śniej Monty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hot­spo­ty są in­sta­lo­wa­ne naj­czę­ściej w ho­te­lach, re­sta­u­ra­cjach, uczel­niach i in­nych miej­scach pu­blicz­nych. Spo­ty­ka­ne są rów­nież hot­spo­ty pry­wat­ne udo­stęp­nia­ne przez firmy swoim go­ściom lub klien­tom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔtspɔt, AS: χotspot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hotspocik mrz.

Wiktionary


hotówa

mło­dzie­żo­wo: atrak­cyj­na osoba


SJP.pl


houdan

[czy­taj: huDĄ] fran­cu­ska rasa kur


SJP.pl

Ho­u­dan – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Yve­li­nes.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 2912 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 280 osób/km² (wśród 1287 gmin re­gio­nu Île-de-Fran­ce Ho­u­dan pla­su­je się na 411. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 358.).

Wikipedia


house

[czy­taj: hałs] ga­tu­nek elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej pow­sta­ły w po­ło­wie lat 80. XX wieku


SJP.pl

House – ga­tu­nek elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej (klu­bo­wej) pow­sta­ły w po­ło­wie lat 80. XX wieku, a do­kład­niej na prze­ło­mie 1985 i 1986 roku w Chi­ca­go.

Wikipedia


house'owy

→ house [czy­taj: hał­so­wy]; ho­u­so­wy


SJP.pl


houseboat

[czy­taj: hałs­bołt] jed­nost­ka pły­wa­ją­ca za­pro­jek­to­wa­na lub za­a­dap­to­wa­na do celów miesz­kal­nych; barka miesz­kal­na


SJP.pl


housowy

→ house [czy­taj: hał­so­wy]; house'owy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy mu­zy­ki house

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. house m.

Wiktionary


houston

[czy­taj: hju­ston] mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. naj­więk­sze mia­sto stanu Tek­sas, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Ho­u­ston – naj­więk­sze mia­sto stanu Tek­sas i jed­no­cze­śnie czwar­te pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, za spra­wą po­pu­la­cji li­czą­cej 2,3 mln (2020), roz­lo­ko­wa­nych na ob­sza­rze 1700 km². Ho­u­ston sta­no­wi sie­dzi­bę hrab­stwa Har­ris i cen­trum go­spo­dar­cze, czyli pią­te­go pod wzglę­dem wiel­ko­ści ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, za­miesz­ki­wa­ne­go w sumie przez 7,2 mi­lio­na osób.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. houstoński

Wiktionary


houstonka

[czy­taj: hju­ston­ka] miesz­kan­ka Ho­u­sto­nu (mia­sta w Tek­sa­sie)


SJP.pl


houstończyk

[czy­taj: hju­stoń­czyk] miesz­ka­niec Ho­u­sto­nu


SJP.pl


houstoński

→ Ho­u­ston [czy­taj: hju­stoń­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ho­u­sto­nem, do­ty­czą­cy Ho­u­sto­nu (mia­sta w Tek­sa­sie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Houston mrz./n.

Wiktionary


hovawart

rasa psa za­li­cza­na do grupy mo­lo­sów


SJP.pl

Ho­va­wart – rasa psa za­li­cza­na do grupy mo­lo­sów, wy­ho­do­wa­na w śred­nio­wiecz­nych Niem­czech do celów obron­nych, zre­kon­stru­o­wa­na w XX wieku. Typ wil­ko­wa­ty.

Wikipedia


howard

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­ward – imię mę­skie
  • Bryce Dal­las Ho­ward – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Chaunté Ho­ward – ame­ry­kań­ska lek­ko­at­let­ka, skocz­ki­ni wzwyż
  • Clint Ho­ward – ame­ry­kań­ski aktor
  • Dwight Ho­ward – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz wy­stę­pu­ją­cy w lidze NBA
  • Ebe­ne­zer Ho­ward – bry­tyj­ski pla­ni­sta i ur­ba­ni­sta
  • John Ho­ward – pre­mier Au­stra­lii
  • Josh Ho­ward – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz wy­stę­pu­ją­cy w lidze NBA
  • Rance Ho­ward – ame­ry­kań­ski aktor
  • Ro­bert E. Ho­ward – ame­ry­kań­ski pi­sarz fan­ta­sy
  • Ron Ho­ward – ame­ry­kań­ski re­ży­ser
  • Ron Ho­ward – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz

Wikipedia


howardyt

me­te­or, typ achon­dry­tu


SJP.pl

Ho­war­dyt – me­te­o­ryt ka­mien­ny na­le­żą­cy do achon­dry­tów. Ho­war­dyt skła­da się z okru­chów skał mag­mo­wych, które w me­te­o­ry­ty­ce za­li­cza się do eu­kry­tów i dio­ge­ni­tów. Te trzy grupy me­te­o­ry­tów łącz­nie na­zy­wa się me­te­o­ry­ta­mi HED; ana­li­za spek­tro­sko­po­wa wska­zu­je, że są to skały po­cho­dzą­ce z pla­ne­to­i­dy (4) Westa. Nazwa grupy po­cho­dzi od an­giel­skie­go che­mi­ka i ba­da­cza me­te­o­ry­tów, Ed­war­da Char­le­sa Ho­war­da.

Wikipedia


howea

drze­wo z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm), o li­ściach pie­rza­sto po­dzie­lo­nych, wy­stę­pu­ją­ce w wielu ga­tun­kach na wy­spach Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, po­mię­dzy Au­stra­lią a Nową Ze­lan­dią, upra­wia­ne jako ro­śli­na ozdob­na; ken­cja


SJP.pl


howerla

szczyt w Be­ski­dach


SJP.pl

Ho­wer­la ( Говерла, "Ho­wer­ła"; z rum. "ho­vir­la" – „trud­ne do przej­ścia”) – naj­wyż­szy (2061 / 2055 m n.p.m.) szczyt Be­ski­dów znaj­du­ją­cy się w Be­ski­dach Wschod­nich, w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści pasma Czar­no­ho­ry, naj­wyż­szy szczyt Ukra­i­ny. Jego stoki mają około 1100 me­trów wy­so­ko­ści.

Wikipedia


howgh

[czy­taj: hał] na­ro­do­wy okrzyk niek­tó­rych In­dian


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) … słu­żą­cy jako poz­dro­wie­nie

 (1.2) … słu­żą­cy na­da­niu do­bit­no­ści cze­muś, co się po­wie­dzia­ło: rze­kłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Howgh! Win­ne­tou wy­po­wie­dział tylko to jedno słowo, ale brzmia­ło w nim głę­bo­kie, nie­ta­jo­ne za­do­wo­le­nie, że ten, któ­re­go tak długo na­da­rem­nie szu­kał, na­resz­cie wpad­nie w jego ręce.

Wiktionary


howlit

mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów

 (1.2) jubil. ka­mień uży­wa­ny do wy­ro­bów ju­bi­ler­skich w for­mie ory­gi­nal­nej lub bar­wio­nej

Wiktionary

How­lit – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ka­na­dyj­skie­go che­mi­ka i mi­ne­ra­lo­ga Henry'ego Howa, który jako pier­wszy opi­sał ten mi­ne­rał i okre­ślił jego skład che­micz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ga­bry­sia miała na sobie prze­pię­kny na­szyj­nik z how­li­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔvlʲit, AS: χovlʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. howlitowy

Wiktionary


howlitowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z how­li­tem, do­ty­czą­cy how­li­tu; wy­ko­na­ny z how­li­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. howlit m.

Wiktionary


hoya

[czy­taj: hoja] wie­lo­let­nia ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny tro­je­ścio­wa­tych, upra­wia­na jako do­nicz­ko­wa; hoja, wo­skow­ni­ca, wo­sko­wiec


SJP.pl

Hoya – nie­miec­kie mia­sto le­żą­ce w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, w po­wie­cie Nien­burg (Weser), sie­dzi­ba gminy zbio­ro­wej Grafs­chaft Hoya. Ob­szar mia­sta wiel­ko­ści ok. 8,5 km² znaj­du­je się po obu brze­gach rzeki We­ze­ry, ok. 20 km na pół­noc od mia­sta Nien­burg (Weser) i ok. 15 km na po­łud­nio­wy za­chód od Ver­den (Aller). We­dług stanu na 31 grud­nia 2008 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 3 780 miesz­kań­ców.

Wikipedia


hozjusz

naz­wi­sko


SJP.pl


hołd

1. wyraz uwiel­bie­nia, czci,
2. daw­niej: uro­czy­sty akt ule­gło­ści skła­da­ny po­tęż­niej­sze­mu wład­cy,
3. daw­niej: ce­re­mo­nia przy­się­gi skła­da­nej przez wa­sa­la se­nio­ro­wi; ho­ma­gium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyraz czci, po­wa­ża­nia, za­chwy­tu

 (1.2) ce­re­mo­nia uro­czy­ste­go prze­ka­za­nia lenna przez se­nio­ra swo­je­mu wa­sa­lo­wi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hołd lenny – ce­re­mo­nia uro­czy­ste­go za­war­cia kon­trak­tu len­ne­go
  • Ho­ma­gium – hołd sym­bo­li­zu­ją­cy od­da­nie się wła­dzy
  • Hołd – album mu­zycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja tylko przysz­łam zło­żyć hołd ko­bie­cie zbun­to­wa­nej prze­ciw ty­ra­nii prze­są­dów…

 (1.2) Zwy­cię­ską wojnę wie­dzie z Mo­ska­lem, • Od Prus hołd lenny od­bie­ra (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔwt, AS: χou̯t

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hołdować

 rzecz. zhołdowanie n.

Wiktionary


hołda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­ka­diusz Hołda – pol­ski przed­się­bior­ca
  • Ed­ward Hołda – pol­ski poeta, pro­za­ik, re­por­ta­ży­sta
  • Józef Hołda – pol­ski praw­nik, wy­kła­dow­ca
  • Ma­te­usz Hołda – pol­ski le­karz i na­u­ko­wiec, kar­dio­mor­fo­log
  • Zbi­gniew Hołda – pol­ski praw­nik
  • Hołda – leśny re­zer­wat przy­ro­dy w miej­sco­wo­ści Ko­nop­ni­ca

Wikipedia


hołdamasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­ba­wa w go­spo­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dzi sie ra­du­jó, bo w so­bo­te beje w karcz­mie hoł­da­masz.

Wiktionary


hołdować

od­da­wać cześć


SJP.pl


hołdownictwo

uz­na­wa­nie pod­dań­stwa; zło­że­nie hołdu


SJP.pl


hołdowniczka

→ hoł­dow­nik


SJP.pl

Patrz:

hołdownik

hołdowniczy

skła­da­ją­cy hołd lenny wobec moż­niej­sze­go; pod­dań­czy, lenny


SJP.pl


hołdownik

1. ten, kto skła­da hołd pod­dań­czy; len­nik
2. prze­sta­rza­le: zwo­len­nik, en­tuz­ja­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wład­ca lub pań­stwo skła­da­ją­cy hołd pod­dań­czy i pła­cą­ce try­but in­ne­mu wład­cy czy pań­stwu

 (1.2) przest. osoba od­da­na cze­muś lub komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zhołdowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lennik, wasal, trybutariusz

 (1.2) entuzjasta, wielbiciel, zwolennik

Wiktionary


hołdys

naz­wi­sko


SJP.pl


hołhocze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w re­jo­nie pod­ha­jec­kim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Hoł­ho­cze ( Голгоча) – wieś w re­jo­nie tar­no­pol­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go, za­ło­żo­na w 1445 r.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Hoł­ho­cze w po­wie­cie pod­ha­jec­kim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go.

W la­tach 1944–1945 na­cjo­na­li­ści ukra­iń­scy z OUN-UPA za­mor­do­wa­li tutaj 22 Po­la­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hołhocki

Wiktionary


hołobla

jeden z dwóch dysz­li, w które za­przę­ga się konie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. jeden z dwóch bocz­nych dysz­li, mię­dzy które za­przę­ga się konia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za sta­cją […] u płotu uwią­za­ne cze­ka­ły pod­wo­dy. Jed­no­kon­ne wózki na osiach drew­nia­nych, z maź­ni­ca­mi. Za­przę­żo­ne do nich, w ho­ło­blach, małe, led­wie że więk­sze od du­żych psów, ku­dła­te ko­ni­ki sku­ba­ły siano.

 (1.1) Odłą­cza­no po jed­nej ka­ła­masz­ce ze zbi­tej trat­wy i w ob­ni­żo­ne ho­ło­ble wpro­wa­dza­no konia pod duhę, która uj­mo­wa­ła mu szyję jak w dyby, przy­ku­wa­jąc za­ra­zem cho­mą­to do ho­ło­bli.

 (1.1) Koń znowu pił wodę i do­pie­ro, gdy się na­sy­cił, prze­pra­wiał się na drugi brzeg. Za­przę­żo­ny był w ho­ło­ble i duhę, w ten cha­rak­te­ry­stycz­ny spo­sób, w Pol­sce spo­ty­ka­ny tylko na Pod­la­siu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hołoblowe n.

:: zdrobn. hołobelka ż.

 przym. hołoblowy

Wiktionary


hołoblowe

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. reg-pl|Pod­la­sie. ostat­ni kie­li­szek wódki wy­pi­ja­ny przed ro­zej­ściem się do domów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­rość nie ra­dość, śmierć nie po­cie­cha. Od tego ga­da­nia wszyst­kim w krzy­żach po­chłod­nia­ło. Zaraz też wy­pi­li ho­ło­blo­we i wbrew zwy­cza­jo­wi ro­zesz­li się po cha­łu­pach w ci­chej sa­mot­no­ści ra­chun­ki su­mie­nia robić.

 (1.1) Przy­ję­tych swa­tów nie wy­pa­da prze­cią­gać. Po po­sił­ku i za­pi­ciu zgody, jako ostat­ni toast piją ho­ło­blo­we. Matka dziew­czy­ny wkła­da do torby swata swój chleb i mówi: // — Nie­chaj bez krzyw­dy jado. Z Panem Bo­giem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hołobla ż.

:: zdrobn. hołobelka ż.

 przym. hołoblowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzemienny; pot. rozchodniak

Wiktionary


hołoblowy

przy­miot­nik od: ho­ło­bla


SJP.pl


hołodolinianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­ło­do­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hołodolina ż.

:: fż. hołodolinianka ż.

 przym. hołodoliński

Wiktionary


hołodolinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­ło­do­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hołodolina ż.

:: fm. hołodolinianin m.

 przym. hołodoliński

Wiktionary


hołodoliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­ło­do­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hołodolina ż., hołodolinianin m., hołodolinianka ż.

Wiktionary


hołodomor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. klę­ska głodu w la­tach 1932–1933 w ZSRR, na te­re­nie dzi­siej­szej Ukra­i­ny wschod­niej i cen­tral­nej;

Wiktionary


hołoszeń

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych


SJP.pl

Ho­ło­szeń ("Scir­po­i­des") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych ("Cy­pe­ra­ce­ae"). Na­le­żą do niego czte­ry ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie, pół­noc­nej i po­łud­nio­wej Afry­ce, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji oraz w Mek­sy­ku. W Pol­sce ro­śnie tylko ho­ło­szeń głów­ko­wa­ty "S. ho­los­cho­e­nus".

Wikipedia


hołota

1. po­gard­li­wie o lu­dziach za­cho­wu­ją­cych się or­dy­nar­nie, mo­tłoch; rów­nież o lu­dziach bied­nych, po­spól­stwie;
2. prze­no­śnie, żar­to­bli­wie o ma­łych dzie­ciach, o zwie­rzę­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. grupa osób, które za­cho­wu­ją się w spo­sób nie­kul­tu­ral­ny, cham­ski, or­dy­nar­ny, pro­stac­ki

 (1.2) daw. lu­dzie bied­ni

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. zbio­ro­wi­sko ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej dziel­ni­cy miesz­ka sama ho­ło­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈwɔta, AS: χou̯ota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hołysz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chuliganeria, dzicz, gawiedź, hałastra, łobuzeria, męty, motłoch, pospólstwo, tałatajstwo, tłuszcza

 (1.2) biedota

 (1.3) czelada, glota

Wiktionary


hołotka

zdrob­nie­nie od: ho­ło­ta


SJP.pl


hołowacz

naz­wi­sko


SJP.pl


hołowczyc

naz­wi­sko


SJP.pl


hołowiecko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie sta­ro­sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go nad rzeką Dniestr;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­ło­wiec­ko – wieś na Ukra­i­nie, obwód lwow­ski, rejon skol­ski
  • Ho­ło­wiec­ko – wieś na Ukra­i­nie, obwód lwow­ski, rejon sta­ro­sam­bor­ski

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hołowiecki

Wiktionary


hołownia

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­łow­nia – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Ho­łow­nia II – herb szla­chec­ki
  • Ho­łow­nia – chu­tor na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie we­re­now­skim, w siel­so­wie­cie Kon­wa­lisz­ki
  • Adam Ho­łow­nia – pol­ski na­u­ko­wiec, far­ma­ko­log
  • Adrian Ho­łow­nia (1750–1831) – pol­ski du­chow­ny grec­ko­ka­to­lic­ki, ba­zy­lia­nin
  • Ba­zy­li Ho­łow­nia – łow­czy wi­teb­ski
  • Bog­dan Ho­łow­nia (ur. 1957) – pol­ski pia­ni­sta jaz­zo­wy
  • Bo­żen­na Ho­łow­nia (ur. 1953) – pol­ska ge­o­graf­ka, in­for­ma­tycz­ka i po­li­tycz­ka
  • Ma­te­usz Ho­łow­nia (ur. 1998) – pol­ski pił­karz
  • Sta­ni­sław Ho­łow­nia – elek­tor Au­gu­sta III Sasa w 1733 roku
  • Szy­mon Ho­łow­nia (ur. 1976) – pol­ski dzien­ni­karz, pi­sarz i po­li­tyk, mar­sza­łek Sejmu X ka­den­cji
  • Win­cen­ty Ho­łow­nia (1773–1855) – pod­puł­kow­nik; uczest­nik pow­sta­nia ko­ściusz­kow­skie­go

Wikipedia


hołownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ko­rec­kim ob­wo­du ró­wień­skie­go;

Wiktionary

Ho­łow­ni­ca ( Головниця) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ko­rec­kim ob­wo­du ró­wień­skie­go.

Wieś wło­ści ko­rec­kiej, włas­ność Jo­a­chi­ma Ko­rec­kie­go w 1577 roku. Na prze­ło­mie XVI i XVII wieku po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie wo­łyń­skim.

1 paź­dzier­ni­ka 1943 roku (rzeź wo­łyń­ska) człon­ko­wie UPA do­ko­na­li tutaj mordu na co najm­niej 7 Po­la­kach, uchodź­cach z in­nych miej­sco­wo­ści, któ­rzy prze­by­wa­li na te­re­nie ad­mi­ni­stro­wa­ne­go przez Niem­ców ma­jąt­ku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hołownicki

Wiktionary


hołowno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm.  osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie w re­jo­nie lu­bo­mel­skim ob­wo­du wo­łyń­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ho­łow­no – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Po­ded­wó­rze
  • Ho­łow­no – dawna gro­ma­da
  • Ho­łow­no – osied­le typu miej­skie­go w re­jo­nie lu­bo­mel­skim ob­wo­du wo­łyń­skie­go
  • Ho­łow­no – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1939 roku w woj. wo­łyń­skim (obec­nie na Ukra­i­nie)
  • Ho­łow­no – hro­ma­da wiej­ska w re­jo­nie ko­wel­skim ob­wo­du wo­łyń­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hołowieński

Wiktionary


hołubelski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ho­łu­bli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hołubla ż., hołublanin m., hołublanka ż.

Wiktionary


hołubiczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. go­łąb­ka

Wiktionary


hołubiec

fi­gu­ra wy­stę­pu­ją­ca w tań­cach lu­do­wych


SJP.pl


hołubić

1. tros­kli­wie wy­cho­wy­wać; ota­czać tros­kli­wą opie­ką;
2. jed­nać sobie kogoś


SJP.pl


hołublanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ho­łu­bli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hołubla ż.

:: fż. hołublanka ż.

 przym. hołubelski

Wiktionary


hołublanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ho­łu­bli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hołubla ż.

:: fm. hołublanin m.

 przym. hołubelski

Wiktionary


hołubowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ta­de­usz Ho­łu­bo­wicz
  • Wi­told Ho­łu­bo­wicz
  • Wło­dzi­mierz Ho­łu­bo­wicz

Wikipedia


hołudza

wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim


SJP.pl

Ho­łu­dza – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Wi­śli­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ho­łu­dza, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ol­ga­nów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


hołudzki

→ Ho­łu­dza


SJP.pl

Patrz:

Hołudza

hołysz

daw­niej: bied­na, zu­bo­ża­ła osoba; bie­dak, nę­dzarz, golec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek ubogi, bie­dak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kro­i­my szum­ne szaty dla ho­ły­sza.

 (1.1) Spójrz na tego ho­ły­sza; jaki on brud­ny i ob­dar­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔwɨʃ, AS: χou̯yš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hołota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biedak, biedaczyna, nędzarz, przen. chudeusz

Wiktionary


hołyń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ka­łu­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Hołyń – wieś w re­jo­nie ka­łu­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go. Miej­sco­wość liczy 5300 miesz­kań­ców.

Znaj­du­je tu się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Hołyń, po­ło­żo­ny na linii Stryj – Iwano-Fran­kiwsk (od­ci­nek daw­nej Ga­li­cyj­skiej Kolei Trans­wer­sal­nej).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hołyński

Wiktionary


hołyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ho­łyń­ski (1816-1893) – uczest­nik pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go, po­dróż­nik, pi­sarz, wol­no­mu­larz
  • Jan Ho­łyń­ski (1890-1969) – pol­ski prze­my­sło­wiec, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Marek Ho­łyń­ski (ur. 1947) – pol­ski in­for­ma­tyk
  • Ste­fan Ho­łyń­ski (1815-1878) – brat Alek­san­dra, przy­ja­ciel Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go, po­dróż­nik

Wikipedia


hołówka

naz­wi­sko


SJP.pl


hościk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od host

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie host, lecz tylko mały ho­ścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. host m.

Wiktionary


hożo

przy­słó­wek

 (1.1) kwit­ną­co, zdro­wo, żwawo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hożość ż.

 przym. hoży

Wiktionary


hożość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hoże; cecha tych, któ­rzy są hoży

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hoży

 przysł. hożo

Wiktionary


hoży

uro­dzi­wy, pełen wi­tal­nych sił, krzep­ki, do­rod­ny itp.


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. taki, który wy­glą­da do­brze, zdro­wo, pię­knie, młodo, jest silny i uro­dzi­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod gę­stym krzacz­kiem sie­dząc w miłej parze / Hoży pa­stu­szek nuci na fu­ja­rze.

 (1.1) Prze­pió­recz­ko pię­kna, hoża! Nie ucie­czesz nam do zboża.

 (1.1) Nie była to tylko kró­lo­wa, ale i hoża panna, którą można za­sko­czyć w ką­pie­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔʒɨ, AS: χožy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. hożo

 rzecz. hożość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dorodny

Wiktionary


hp

skrót od: horse power (koń me­cha­nicz­ny); HP


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • koń pa­ro­wy, koń me­cha­nicz­ny (ang. horse power) – po­za­u­kła­do­we jed­nost­ki mocy uży­wa­ne w kra­jach an­glo­sa­skich
  • Hufce Pol­skie lub Har­cer­stwo Pol­skie – pol­skie or­ga­ni­za­cje ska­u­tow­skie
  • Hew­lett-Pac­kard – ame­ry­kań­ska firma kom­pu­te­ro­wa
  • He­li­co­bac­ter py­lo­ri – cho­ro­bot­wór­cza bak­te­ria
  • Harry Pot­ter – bo­ha­ter cyklu po­wie­ści
  • he­mo­per­fuz­ja
  • hit po­ints – punk­ty życia w grach kom­pu­te­ro­wych
  • HP – oz­na­cze­nie li­te­ro­we po­ja­zdów Po­li­cji na ta­bli­cach re­je­stra­cyj­nych w Pol­sce
  • PH

Wikipedia


hpa

skrót od: hek­to­pa­skal, jed­nost­ka ci­śnie­nia (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


hpv

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. wirus bro­daw­cza­ka ludz­kie­go

Wiktionary


hr

twar­dość ma­te­ria­łu we­dług skali Rock­wel­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • .hr – chor­wac­ka do­me­na in­ter­ne­to­wa
  • hr – nie­miec­ki na­daw­ca ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­ny
  • hr. – hra­bia
  • HR – czę­stość skur­czów serca,
  • HR – za­so­by ludz­kie, ang.
  • HR – mię­dzy­na­ro­do­wy kod sa­mo­cho­do­wy Chor­wa­cji
  • HR – sto­pień har­cer­ski Har­cerz Rze­czy­po­spo­li­tej
  • HR – mie­sięcz­nik, a obec­nie por­tal har­cer­ski Har­cerz Rze­czy­po­spo­li­tej
  • HR, HRHD, HR.HDTV – , filmy w roz­dziel­czo­ści ok. 960×540, zri­po­wa­ne z HDTV
  • H-R – dia­gram Hertz­sprun­ga-Rus­sel­la
  • HR/VP - Wy­so­ki przed­sta­wi­ciel Unii do spraw za­gra­nicz­nych i po­li­ty­ki bez­pie­czeń­stwa

Wikipedia


hr.

skrót od: hra­bia, hra­bi­na


SJP.pl

skrót

 (1.1) = hra­bia

 (1.2) = hra­bi­na

 (1.3) = hrab­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla me­lo­ma­nów jest rów­nież Fil­har­mo­nia Wroc­ław­ska ut­wo­rzo­na w 1954, m.in. z ini­cja­ty­wy hr. Woj­cie­cha Dzie­du­szyc­kie­go.

 (1.3) Lon­dyń­ska Cen­tral line może zo­stać prze­dłu­żo­na i objąć rów­nież mia­sta w hr. Essex.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrabʲja, AS: χrabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabina ż.

Wiktionary


hrab.

skrót od: hrab­stwo


SJP.pl


hrabczuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. syn hra­bie­go (dziec­ko)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabia mos., hrabię n., hrabik mos., hrabina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hrabiątko, hrabię

Wiktionary


hrabia

1. tytuł ary­sto­kra­tycz­ny;
2. osoba po­sia­da­ją­ca taki tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tytuł szla­chec­ki;

 (1.2) daw. wyż­szy urzęd­nik w śred­nio­wie­czu

Wiktionary

Hra­bia – tytuł przy­słu­gu­ją­cy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cie­szę się mocno z poz­na­nia przy­ja­cie­la pana hra­bie­go i służ­by moje po­kor­ne po­le­cam.

 (1.2) Okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie Za­chod­niej za­rzą­dza­ny był przez hra­bie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrabʲja, AS: χrabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabczuk mos., hrabianka ż., hrabianeczka ż., hrabicz mos., hrabię n., hrabik mos., hrabiostwo n., hrabstwo n.

:: fż. hrabina ż.

 przym. hrabiowski, hrabski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. hr.; daw. grabia

Wiktionary


hrabianeczka

zdrob­nie­nie od: hra­bian­ka (córka hra­bie­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. o hra­bian­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabiątko n., hrabina ż., hrabicz mos., hrabię n., hrabik mos., hrabia ż., hrabianka ż.

 przym. hrabski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hrabianka

Wiktionary


hrabianka

córka hra­bie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka hra­bie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciąża hra­bian­ki wy­wo­ła­ła skan­dal na sa­lo­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xraˈbʲjãnka, AS: χrabʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabik mos., hrabianeczka ż., hrabia m., hrabstwo n., hrabiostwo n., hrabina ż., hrabicz m., hrabię n., hrabiątko n.

 przym. hrabiowski, hrabski

Wiktionary


hrabicz

prze­sta­rza­łe: młody hra­bia, syn hra­bie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. syn hra­bie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrabʲit͡ʃ, AS: χrabʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabia mos., hrabianka ż., hrabianeczka ż., hrabina ż., hrabini ż., hrabiątko n., hrabię n., hrabik mos., hrabiostwo n., hrabstwo n.

 przym. hrabiowski, hrabski

Wiktionary


hrabik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. syn hra­bie­go (dziec­ko)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabiątko n., hrabia mos., hrabczuk mos., hrabina ż., hrabianka ż., hrabianeczka ż., hrabicz mos., hrabię n., hrabiostwo n., hrabstwo n.

 przym. hrabiowski, hrabski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hrabiątko, hrabię

Wiktionary


hrabina

1. tytuł ary­sto­kra­tycz­ny;
2. ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca taki tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona hra­bie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hra­bi­na – tytuł szla­chec­ki
  • Hra­bi­na – opera Sta­ni­sła­wa Mo­niusz­ki
  • Biała hra­bi­na
  • Hra­bi­na Cosel
  • Hra­bi­na z Hong­kon­gu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xraˈbʲĩna, AS: χrabʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabianka ż., hrabianeczka ż., hrabiostwo n., hrabstwo n., hrabię n., hrabiątko n., hrabczuk mos., hrabicz mos., hrabik mos., hrabini ż., wicehrabina ż., wicehrabia m., półhrabek m.

:: fm. hrabia mos.

 przym. hrabiowski, hrabski

 skr. hr.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) contessa, grafini, daw. hrabini; skr. hr.; rzad. komesowa

Wiktionary


hrabiostwo

tytuł, god­ność hra­bie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tytuł, urząd hra­bie­go

 (1.2) hra­bia wraz z mał­żon­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabiątko n., hrabię n., hrabik mos., hrabia mos., hrabianka ż., hrabina ż., hrabstwo n., hrabicz mos.

 przym. hrabiowski, hrabski

Wiktionary


hrabiowski

przy­miot­nik od: hra­bia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do hra­bie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabiątko n., hrabię n., hrabik mos., hrabia mos., hrabianka ż., hrabina ż., hrabiostwo n., hrabstwo n., hrabicz mos.

 przym. hrabski

Wiktionary


hrabiątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) syn hra­bie­go (dziec­ko)

 (1.2) iron. o hra­bim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabina ż., hrabianka ż., hrabianeczka ż., hrabicz mos., hrabię n., hrabik mos., hrabiostwo n., hrabstwo n.

 przym. hrabiowski, hrabski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hrabię

Wiktionary


hrabię

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. syn hra­bie­go (dziec­ko)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) B. lp. od: hra­bia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabia mos., hrabczuk mos., hrabina ż., hrabianka ż., hrabianeczka ż., hrabiątko n., hrabicz mos., hrabik mos., hrabiostwo n., hrabstwo n.

 przym. hrabiowski, hrabski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hrabiątko

Wiktionary


hrabski

daw­niej: hra­biow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do hra­bie­go

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy hra­bie­go, okre­śla­ją­cy hra­bie­go, uży­wa­ny przy hra­bim

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla hra­bie­go, ma­ją­cy cechy hra­bie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzie­li ją, gdy kra­dła ziem­nia­ki z hrab­skie­go pola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabiątko n., hrabia mos., hrabina ż., hrabianka ż., hrabianeczka ż., hrabicz mos., hrabię n., hrabik mos., hrabiostwo n., hrabstwo n.

 przym. hrabiowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hrabiowski

Wiktionary


hrabstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. w śred­nio­wie­czu w Eu­ro­pie Za­chod­niej: jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na za­rzą­dza­na przez hra­bie­go;

 (1.2) urz. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Wiel­kiej Bry­ta­nii, Ir­lan­dii i Sta­nach Zjed­no­czo­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) hist. hra­bia z żoną

Wiktionary

Hrab­stwo – daw­niej okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny pod za­rzą­dem hra­bie­go, obec­nie jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go.

W pań­stwie Fran­ków od cza­sów Me­ro­win­gów oraz w śred­nio­wie­czu w pań­stwach Eu­ro­py Za­chod­niej te­ry­to­rial­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na pod­le­gła hra­bie­mu (łac. "comes", fr. "comte", niem. "Graf"). W okre­sie fe­u­da­liz­mu we Fran­cji oraz Niem­czech hrab­stwa unie­za­leż­ni­ły się sta­no­wiąc odręb­ne pań­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chłop­stwo w zgro­ma­dze­niach sta­no­wych nie brało udzia­łu, z jed­nym krót­ko trwa­ją­cym wy­jąt­kiem w hrab­stwie go­ryc­kim.

 (1.2) Hrab­stwo Sus­sex gra­ni­czy od za­cho­du z hrab­stwem Hamps­hi­re.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrapstfɔ, AS: χrapstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrabiątko n., hrabię n., hrabik mos., hrabia m., hrabina ż., hrabianka ż., hrabiostwo n., hrabicz m.

 przym. hrabiowski, hrabski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) hrabiostwo

Wiktionary


hradczany

dziel­ni­ca i wzgó­rze zam­ko­we w Pra­dze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa w Pra­dze, w Cze­chach

 (1.2) wzgó­rze z zam­kiem kró­lew­skim, obec­nie bę­dą­cym sie­dzi­bą pre­zy­den­ta Re­pu­bli­ki Cze­skiej

Wiktionary

Hrad­cza­ny (, daw­niej "Hrad­czyn", Hradčany, Hrads­chin, także "Burg­stadt") – pow­sta­ła w XIV w. „kró­lew­ska” dziel­ni­ca na za­chod­nim, wy­so­kim brze­gu Weł­ta­wy w Pra­dze. W jej skład wcho­dzi kom­pleks zamku kró­lew­skie­go (za­ło­żo­ne­go w IX wieku), ba­zy­li­ka św. Je­rze­go, słyn­na Złota Ulicz­ka, ogro­dy kró­lew­skie z Bel­we­de­rem oraz, bu­do­wa­na przez 6 stu­le­ci, ka­te­dra św. Wita. Jej ele­men­ta­mi są także: całe byłe mia­sto Hrad­cza­ny włącz­nie z ob­sza­rem zaj­mo­wa­nym przez Lo­re­tę oraz dziel­ni­cę Nowy Świat ("Nový Svět").

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ta roz­mo­wa od­by­ła się 5 grud­nia na Hrad­cza­nach pod­czas spot­ka­nia pre­zy­den­ta Vac­la­va Kla­u­sa z przed­sta­wi­cie­la­mi Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go z prze­wod­ni­czą­cym Han­sem-Ger­tem Pötteringiem na czele.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hradczański

Wiktionary


hradczański

przy­miot­nik od: Hrad­cza­ny


SJP.pl


hradec

Hra­dec Králové - mia­sto w Cze­chach; Hra­dec Kra­lo­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hra­dec – gmina w kraju pilz­neń­skim, w po­wie­cie Pilz­no Po­łud­nie
  • Hra­dec – gmina w kraju Wy­so­czy­na, w po­wie­cie Havlíčkův Brod
  • Hra­dec – wieś w kraju oło­mu­niec­kim, w po­wie­cie Je­sio­nik, w gmi­nie Hra­dec-Nová Ves
  • Hra­dec nad Moravicí – mia­sto w kraju mo­raw­sko-ślą­skim
  • Hra­dec nad Svi­ta­vou – gmina w kraju par­du­bic­kim, w po­wie­cie Svi­ta­vy
  • Hra­dec-Nová Ves – gmina w kraju oło­mu­niec­kim, w po­wie­cie Je­sio­nik
  • Hra­dec Králové, Po­wiat Hra­dec Králové, Kraj hra­dec­ki
  • Jindřichův Hra­dec

Wikipedia


hradecki

przy­miot­nik od: Hra­dec Králové (mia­sto w Cze­chach)


SJP.pl


hramota

gra­mo­ta;
1. daw­niej na Rusi i Lit­wie: do­ku­ment pi­sa­ny;
2. w Rosji i Związ­ku Ra­dziec­kim: ofi­cjal­ny do­ku­ment wy­da­wa­ny przez wład­cę lub przed­sta­wi­cie­la wła­dzy


SJP.pl


hrebenne

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hre­ben­ne – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ho­ro­dło
  • Hre­ben­ne – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­by­cza Kró­lew­ska
    • Hre­ben­ne-Osada
  • Hre­ben­ne – gro­ma­da
  • Hre­ben­ne – sta­cja ko­le­jo­wa na te­re­nie wsi Hre­ben­ne w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim

Wikipedia


hreczany

re­gio­nal­nie: przy­miot­nik od: hrecz­ka, gryka; gry­cza­ny


SJP.pl

Hre­cza­ny ( Гречани) – rejon mia­sta Chmiel­nic­kie­go ze sta­cją ko­le­jo­wą Hre­cza­ny. Do 1946 roku od­dziel­na wieś.

W 1936 roku miej­sco­wych Po­la­ków wy­wie­zio­no do Ka­zach­sta­nu, gdzie za­ło­ży­li wio­skę Ta­jyn­sza. Około roku 1937 funk­cjo­na­riu­sze NKWD do­ko­na­li w Hre­cza­nach ma­so­wej zbrod­ni (por: ope­ra­cja pol­ska NKWD)[nie­wia­ry­god­ne źró­dło?].

Wikipedia


hreczanyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. chleb z mąki gry­cza­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hreczka ż.

 przym. hreczany, hreczkowy

Wiktionary


hreczecha

naz­wi­sko, np. Ta­de­usz Hre­cze­cha, po­stać Woj­skie­go w po­e­ma­cie Adama Mic­kie­wi­cza "Pan Ta­de­usz"


SJP.pl


hreczka

1. re­gio­nal­nie: gryka (ro­śli­na upraw­na);
2. w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: siać hrecz­kę - go­spo­da­ro­wać na roli; siać grykę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. rdest

 (1.2) gw-pl|Cie­sza­nów,Wisz­niów,Tryń­cza,Mo­ści­ska,Stara Jamka,Litwa,Win­ni­ca (Ukra­i­na),Rogi (po­wiat kro­śnień­ski),Pod­ha­le,Ka­mie­niec Po­dol­ski,Po­le­sie,Tu­li­gło­wy,Bra­sław­szczyz­na,Olesz­kow­ce,Hre­cza­ny,Bia­ło­ruś,Au­gu­stów,Bu­ko­wi­na. reg-pl|Kra­ków,Prze­myśl,Kresy po­łud­nio­we. gryka

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. kasza gry­cza­na

 (1.4) maść konia – siwa z brą­zo­wy­mi plam­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Łąki po­kry­wa­ła para uno­szą­ca się ku górze; ptaki śpie­wa­ły, lu­dzie wy­jeż­dża­li na pola; płowy łan żytni ko­ły­sał się po­chy­lo­ny­mi kłosy, a kwit­ną­ca hrecz­ka za­pra­wia­ła wonią po­wie­trze czy­ste, lek­kie, któ­rym miło było od­dy­chać.

 (1.2) Oto co się dzie­je w ma­łych mia­stecz­kach pod­czas wojny; lu­dzie, tak gor­li­wie zaj­mu­ją się stra­teg­ją, że im hrecz­ka mar­nie­je i eme­ry­tu­ra w ka­sach miej­sce za­wa­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɛt͡ʃka, AS: χrečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hreczysko n., hreczanyk m., hreczanik m., hreczuski m., Hreczyszcze n.

 przym. hreczany, hreczkowy, hreczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rdest

 (1.2) gryka

 (1.3) kasza gryczana

Wiktionary


hreczkosiej

iro­nicz­nie: go­spo­darz za­sie­dzia­ły na roli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. iron. za­sie­dzia­ły na swej roli go­spo­darz, ubogi za­ścian­ko­wy szlach­cic sa­mo­dziel­nie zaj­mu­ją­cy się rolą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto by jed­nak wno­sił z pro­ste­go ubra­nia i nie mniej pro­stej po­wierz­chow­no­ści jego, przy­pu­ścił­by ra­czej, że szlach­cic, hrecz­ko­siej, myśli o tym, ile z każ­de­go morga bę­dzie miał tego żyta, śród któ­re­go stoi.

 (1.1) „Z no­ta­tek hrecz­ko­sie­ja” – tytuł ut­wo­ru Bo­le­sła­wa Prusa, 1873

 (1.1) „Chłop­ska dola: z no­ta­tek hrecz­ko­sie­ja” – tytuł ut­wo­ru Ka­zi­mie­rza La­skow­skie­go, 1898

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɛt͡ʃˈkɔɕɛ̇j, AS: χrečkośėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hreczkosiejstwo ż.

 przym. hreczkosiejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grykosiej

Wiktionary


hreczkosiejski

→ hrecz­ko­siej


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wła­ści­wy hrecz­ko­sie­jo­wi

Wiktionary

Patrz:

hreczkosiej

Powiązane:

 rzecz. hreczkosiej m.

Wiktionary


hreczkosiejstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. małe go­spo­dar­stwo rolne

 (1.2) przest. zaj­mo­wa­nie się go­spo­dar­stwem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɛt͡ʃkɔˈɕɛ̇jstfɔ, AS: χrečkośėi ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hreczkosiej m.

Wiktionary


hreczkowaty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o maści konia – siwy w brą­zo­wy­mi plam­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hreczka ż.

Wiktionary


hreczniaki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. kot­le­ty z mąki gry­cza­nej oraz in­ny­mi do­dat­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

Wiktionary


hromada

bia­ło­ru­ska par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1925-27


SJP.pl

Te­ry­to­rial­na hro­ma­da ( Територіальна громада, w skró­cie terh­ro­ma­da, ukr. тергромада) – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go na Ukra­i­nie.

Na te­re­nie Ukra­i­ny jest 1469 te­ry­to­rial­nych hro­mad.

Te­ry­to­rial­na hro­ma­da sta­no­wi naj­niż­szą jed­nost­kę ad­mi­ni­stra­cyj­ną Ukra­i­ny; wyż­szą sta­no­wią re­jo­ny, a naj­wyż­szą ob­wo­dy.

Wikipedia


hroński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hro­nem, do­ty­czą­cy Hronu (rzeki na Sło­wa­cji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hron mrz.

Wiktionary


hrubieszowianin

miesz­ka­niec Hru­bie­szo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hru­bie­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hrubieszów m.

:: fż. hrubieszowianka ż.

 przym. hrubieszowski

Wiktionary


hrubieszowianka

miesz­kan­ka Hru­bie­szo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hru­bie­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hrubieszów mrz.

:: fm. hrubieszowianin mos.

 przym. hrubieszowski

Wiktionary


hrubieszowski

do­ty­czą­cy Hru­bie­szo­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hru­bie­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hrubieszów mrz., hrubieszowianin mos., hrubieszowianka ż.

Wiktionary


hrubieszów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Hru­bie­szów (do 1802 nie­kie­dy "Ru­bie­szów", Грубешів, "Hru­be­sziw", ‏הרוביעשאוו‎) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu hru­bie­szow­skie­go oraz gminy wiej­skiej Hru­bie­szów.

We­dług da­nych GUS z 2025 r. Hru­bie­szów li­czył 15 935 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xruˈbʲjɛʃuf, AS: χrubʹi ̯ešuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrubieszowianin mos., hrubieszowianka ż.

 przym. hrubieszowski

Wiktionary


hrudzianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hruda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hrud m.

:: fż. hrudzianka ż.

 przym. hrudzki

Wiktionary


hrudzianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hruda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hrud m.

:: fm. hrudzianin m.

 przym. hrudzki

Wiktionary


hrudzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hruda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hrud m., hrudzianin m., hrudzianka ż.

Wiktionary


hruszów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie ja­wo­row­skim;

Wiktionary

Hru­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go. Od 1 stycz­nia 2006 wcho­dzi w skład po­wia­tu chełm­skie­go (przed­tem kras­no­staw­skie­go). Przez miej­sco­wość prze­cho­dzi szlak tu­ry­stycz­ny: – Szlak Ariań­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hruszowski

Wiktionary


hryciuk

naz­wi­sko


SJP.pl


hryców

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w re­jo­nie sze­pe­tow­skim ob­wo­du chmiel­nic­kie­go;

Wiktionary

Hry­ców (ukr. Гриців, "Hry­ciw") – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie w re­jo­nie sze­pe­tow­skim ob­wo­du chmiel­nic­kie­go.

Pod ro­zbio­ra­mi sie­dzi­ba gminy Hry­ców w po­wie­cie za­sław­skim gu­ber­ni wo­łyń­skiej.

Bunt chło­pów z oko­lic Hry­co­wa, aresz­to­wa­nie i uwię­zie­nie przez nich w pa­ła­cu Gro­chol­skich oko­licz­nej szlach­ty dnia 23 li­sto­pa­da 1918 roku, opi­sa­ne są w "Po­żo­dze" Zofii Kos­sak.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hrycowski

Wiktionary


hryhorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hrynaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hryniawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie wier­cho­wiń­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go;

Wiktionary

Hry­nia­wa – wieś w re­jo­nie wier­cho­wiń­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go, za­ło­żo­na w 1702 r. Miej­sco­wość liczy ponad 1100 miesz­kań­ców.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Hry­nia­wa w po­wie­cie ko­sow­skim wo­je­wództ­wa sta­ni­sła­wow­skie­go. Sta­cjo­no­wa­ła w niej pla­ców­ka Stra­ży Cel­nej ze skła­du ko­mi­sa­ria­tu Stra­ży Cel­nej „Uście­ry­ki”, a od 1928 roku pla­ców­ka Stra­ży Gra­nicz­nej I linii „Hry­nia­wa”

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hryniawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Hryniowa

Wiktionary


hryniewicki

naz­wi­sko


SJP.pl


hryniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hryniewiecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hry­nie­wiec­ki – herb szla­chec­ki
  • osoby no­szą­ce naz­wi­sko Hry­nie­wiec­ki:
    • Bo­le­sław Hry­nie­wiec­ki – bo­ta­nik, pe­da­gog, oj­ciec Je­rze­go
    • Fran­ci­szek Hry­nie­wiec­ki – skarb­nik biel­ski
    • Igna­cy Hry­nie­wiec­ki – za­bój­ca cara Alek­san­dra II
    • Jerzy Hry­nie­wiec­ki – ar­chi­tekt, ur­ba­ni­sta, syn Bo­le­sła­wa
    • Ka­je­tan Hry­nie­wiec­ki – wo­je­wo­da lu­bel­ski, czło­nek kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej
    • Karol Hry­nie­wiec­ki – bi­skup wi­leń­ski
    • Mo­dest Hry­nie­wiec­ki – ba­zy­lia­nin, du­chow­ny unic­ki
    • Leon Hry­nie­wiec­ki – po­dróż­nik, le­karz
    • Paweł Hry­nie­wiec­ki – pod­ko­mo­rzy biel­ski
    • Sta­ni­sław Hry­nie­wiec­ki – do­wód­ca ORP „Orkan”

Wikipedia


hrynkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Hryn­kie­wicz – major, ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go, pier­wszy pol­ski me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Alek­san­der Hryn­kie­wicz – pod­puł­kow­nik ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • An­drzej Hryn­kie­wicz – fizyk, żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Bo­gu­sław Hryn­kie­wicz – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, agent NKWD i wy­wia­du so­wiec­kie­go, współ­pra­cow­nik Ge­sta­po
  • Ja­nusz Hryn­kie­wicz – pol­ski po­li­tyk
  • Józef Hryn­kie­wicz – du­chow­ny ma­ria­wic­ki, ku­stosz pro­win­cji li­tew­skiej Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów
  • Jó­ze­fi­na Hryn­kie­wicz – pol­ska so­cjo­log, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, po­słan­ka na Sejm VII ka­den­cji
  • Mi­ro­sław Hryn­kie­wicz – pol­ski pie­śniarz, autor tek­stów i kom­po­zy­tor oraz ar­chi­tekt
  • Sta­ni­słau Hryn­kie­wicz – bia­ło­ru­ski nie­pod­le­gło­ścio­wy dzia­łacz i pi­sarz po­li­tycz­ny

Wikipedia


hrywna

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ukra­i­ny, dzie­lą­ca się na 100 ko­pie­jek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Ukra­i­ny;

Wiktionary

₴

Hryw­na ( гривня, "hryw­nia", [ˈɦrɪu̯nʲɑ]) – ofi­cjal­na wa­lu­ta Ukra­i­ny. Kod wa­lu­to­wy ISO 4217: UAH, sym­bol: ₴ (pod­wój­nie prze­kre­ślo­na za­pi­sa­na kur­sy­wą li­te­ra "г") – w stan­dar­dzie Uni­co­de: U+20B4, skrót ukra­iń­ski: грн (bez krop­ki na końcu). 1 hryw­na jest równa 100 ko­piej­kom.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ukra­iń­ską wa­lu­tą jest hryw­na, która dzie­li się na sto ko­pie­jek.

 (1.1) Na Ukra­i­nie wy­da­łem, dzwo­niąc do Pol­ski z ukra­iń­skiej karty SIM, 200 hry­wien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɨvna, AS: χryvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzywna ż.

 przym. hrywnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót hrn., UAH

Wiktionary


hryć

1. imię obce;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lwów. gbur, pro­stak, cham

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hryc m.

Wiktionary


hrózd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. mykol. owoc­nik grzy­ba z ga­tun­ku mle­cza­jo­wiec chrząst­ka

Wiktionary


hs

sym­bol hasu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hi­dra­de­ni­tis sup­pu­ra­ti­va (HS) – cho­ro­ba skóry
  • has (Hs) – pier­wia­stek che­micz­ny
  • hap­py­sad (HS) – ze­spół roc­ko­wy
  • HS – skrót uży­wa­ny przy naz­wach okrę­tów grec­kiej ma­ry­nar­ki wo­jen­nej ()
  • Hill­si­ze – wiel­kość skocz­ni nar­ciar­skiej
  • Horská služba – cze­skie gór­skie po­go­to­wie ra­tun­ko­we
  • Horská služba – sło­wac­kie gór­skie po­go­to­wie ra­tun­ko­we
  • He­arth­sto­ne (HS) – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia


hsbc

mię­dzy­na­ro­do­wy hol­ding fi­nan­so­wy


SJP.pl

HSBC Hol­dings plc – jeden z naj­więk­szych hol­din­gów fi­nan­so­wych na świe­cie z sie­dzi­bą w Lon­dy­nie i 9500 od­dzia­ła­mi w 86 kra­jach.

Wikipedia


hsg

skrót od: hi­ste­ro­sal­pin­go­gra­fia


SJP.pl


hsk

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = huta szkła krysz­ta­ło­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Port lot­ni­czy Hu­e­sca
  • huta szkła krysz­ta­ło­we­go:
    • HSK Vio­let­ta
    • HSK Julia

Wikipedia


hsp

[czy­taj: ha es PE] skrót od: Heat Shock Pro­te­ins - biał­ka szoku ter­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • biał­ka szoku ciepl­ne­go
  • cho­ro­ba Schönleina-He­no­cha
  • Har­vard Sus­sex Pro­gram
  • Har­cer­ska Służ­ba Pol­sce

Wikipedia


hsps

skró­to­wiec

 (1.1) = harc. Har­cer­ska Służ­ba Pol­sce So­cja­li­stycz­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­gram HSPS opie­rał się na kon­cep­cji kla­so­dru­żyn, w któ­rych cała klasa szkol­na była uz­na­wa­na za dru­ży­nę har­cer­ską.

Wiktionary


htc

HTC Cor­po­ra­tion (daw­niej High Tech Com­pu­ter Cor­po­ra­tion) – taj­wań­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją smart­fo­nów. Marka HTC spe­cja­li­zo­wa­ła się w urzą­dze­niach opar­tych na Win­dows Mo­bi­le i Win­dows Phone w la­tach świet­no­ści sy­ste­mów ope­ra­cyj­nych. Przez pe­wien czas HTC był jed­nym z naj­więk­szych pro­du­cen­tów smart­fo­nów. W roku 2013 te­le­fo­ny marki HTC zaj­mo­wa­ły trze­cie miej­sce w Sta­nach Zjed­no­czo­nych pod wzglę­dem sprze­da­ży. W 2023 zaj­mu­je 19. miej­sce na świe­cie pod wzglę­dem sprze­da­ży smart­fo­nów.

Wikipedia


html

Hyper Text Mar­kup Lan­gu­a­ge


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go lub mę­skoz­wie­rzę­ce­go

 (1.1) = in­form. hi­per­tek­sto­wy język znacz­ni­ków (język opisu stron in­ter­ne­to­wych);

 (1.2) = in­form. do­ku­ment za­pi­sa­ny w ję­zy­ku HTML (1.1)

Wiktionary

HTML ( HyperText Mar­kup Lan­gu­a­ge, hi­per­tek­sto­wy język znacz­ni­ków) – język znacz­ni­ków sto­so­wa­ny do two­rze­nia do­ku­men­tów hi­per­tek­sto­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­glą­dar­ki WWW in­ter­pre­tu­ją HTML, wyś­wiet­la­jąc stro­nę in­ter­ne­to­wą z od­po­wied­nim for­ma­to­wa­niem jej tre­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxa‿tɛ‿ɛ̃m‿ˈɛl, AS: χa‿te‿ẽm‿el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. HTML-owiec m.

 przym. HTML-owy, htmlowy

Wiktionary


html-owski

→ HTML; HTML-owy


SJP.pl


html-owy

→ HTML; HTML-owski


SJP.pl


http

skrót od ang. Hy­per­text Trans­fer Pro­to­col - pro­to­kół sieci WWW umoż­li­wia­ją­cy jej pra­wi­dło­we dzia­ła­nie; http


SJP.pl

HTTP ( Hy­per­text Trans­fer Pro­to­col) – pro­to­kół stwo­rzo­ny przez Tima Ber­ner­sa-Lee na po­trze­by ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy klien­tem a ser­we­rem w sieci WWW (ang. World Wide Web). Naj­no­wszą spe­cy­fi­ka­cję HTTP sta­no­wi do­ku­ment RFC 2616 ↓. Przy po­mo­cy pro­to­ko­łu klien­ci HTTP ko­mu­ni­ku­ją się z ser­we­ra­mi, za­ma­wia­jąc pliki skła­da­ją­ce się na stro­ny in­ter­ne­to­we oraz do­star­cza­ją nie­zbęd­ne do tego in­for­ma­cje, na przy­kład tre­ści wpro­wa­dza­ne w for­mu­la­rzach.

Wikipedia


htz

skrót od: hor­mo­nal­na te­ra­pia za­stęp­cza


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = med. hor­mo­nal­na te­ra­pia za­stęp­cza;

Wiktionary


hu

1. wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce zdzi­wie­nie albo we­so­łość, bądź bę­dą­ce na­wo­ły­wa­niem
2. wyraz na­śla­du­ją­cy głos zwie­rzę­cy, ptasi, naj­czę­ściej sowy


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. rzad. ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca głos sowy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hu – wa­loń­ska nazwa mia­sta Huy
  • Dong­ting Hu – je­zio­ro
  • Hong­ze Hu – je­zio­ro
  • Po­y­ang Hu – je­zio­ro
  • Tai Hu – je­zio­ro
  • Hu – wło­ska pio­sen­kar­ka
  • Hu Bo – chiń­ski re­ży­ser
  • Hu Han­min – chiń­ski po­li­tyk
  • Hu Jin­tao – chiń­ski po­li­tyk
  • Hu Nim – kam­bo­dżań­ski po­li­tyk
  • Hu Shi – chiń­ski fi­lo­zof
  • Hu Ya­o­bang – chiń­ski po­li­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwa krót­kie, tu­bal­ne, ba­so­we okrzy­ki, za­koń­czo­ne trze­cim, dłuż­szym i je­szcze bar­dziej po­nu­rym: hu, hu, hu­u­u­uu. To także dra­pież­nik nocny, sowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xu, AS: χu

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. huuuuu

Wiktionary


hu-ha

po­tocz­nie: wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy ra­dość i za­chę­ca­ją­cy do za­ba­wy


SJP.pl

Hu-ha (ros. "Гу-га") – po­wieść hi­sto­rycz­na au­tor­stwa ka­zach­skie­go pi­sa­rza Mo­ri­sa Si­masz­ko, po­cho­dzą­ca z 1987 (wy­daw­nict­wo "Druż­ba Na­ro­dów", pol­skie wy­da­nie - 1989 w tłu­ma­cze­niu Mi­cha­ła Ja­gieł­ły, Wy­daw­nict­wo MON).

Akcja po­wie­ści roz­gry­wa się pod­czas II wojny świa­to­wej.

Wikipedia


huajangozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du ste­go­za­u­rów


SJP.pl

Hu­a­jan­go­za­ur ("Hu­a­y­an­go­sa­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du ste­go­za­u­rów, wy­łą­cza­ne­go do osob­nej ro­dzi­ny bio­rą­cej od niego nazwę i uz­na­wa­ne­go za ba­zal­ne­go przed­sta­wi­cie­la Ste­go­sa­u­ria. Za­miesz­ki­wał te­re­ny dzi­siej­szych Chin w jurze środ­ko­wej. Odży­wiał się ro­śli­na­mi.

Wikipedia


huallaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. duża rzeka w środ­ko­wym i pół­noc­nym Peru, jeden z głów­nych do­pły­wów Ama­zon­ki

Wiktionary

Hu­al­la­ga ( Río Hu­al­la­ga) – rzeka w pół­noc­nym Peru. Sta­no­wi prawy do­pływ Marañón, poś­red­nio Ama­zon­ki. Jej dłu­gość wy­no­si około 1100 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza około 100 tys. km². Śred­ni prze­pływ śred­ni wy­no­si około 3,5 tys. m³/s. Głów­ny­mi do­pły­wa­mi są Hu­a­y­a­bam­ba oraz Mayo. Nad Hu­al­la­ga po­ło­żo­ne jest mia­sto Yu­ri­ma­gu­as.

Wikipedia


huan

dawna jed­nost­ka pie­nięż­na Korei Po­łud­nio­wej (obec­nie: won)


SJP.pl


huang-ho

druga pod wzglę­dem dłu­go­ści rzeka w Chi­nach; Huang He, Żółta Rzeka


SJP.pl


huari

od­mia­na oża­glo­wa­nia ga­flo­we­go; guari


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Huari lub Wari – nazwa pre­ko­lum­bij­skiej kul­tu­ry i cy­wi­li­za­cji an­dyj­skiej
  • Huari – miej­sco­wość w Peru, dawna sto­li­ca ww. cy­wi­li­za­cji
  • Huari – pro­win­cja w Peru, w re­gio­nie An­cash
  • Huari – dy­strykt w Peru, w pro­win­cji o tej samej naz­wie
  • Huari – inna nazwa ludu Aikanã, ży­ją­ce­go w Bra­zy­lii

Wikipedia


huascarán

[czy­taj: ła­ska­ran] wul­ka­nicz­ny masyw gór­ski w An­dach Pół­noc­nych


SJP.pl

Huascarán lub Ne­va­do Huascarán – szczyt w An­dach Pe­ru­wiań­skich. Naj­wyż­szy, po­łud­nio­wy szczyt ma­sy­wu (Huascarán Sur) to naj­wyż­szy szczyt ca­łe­go Peru oraz naj­wyż­szy szczyt w pasie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wym na Ziemi. Nazwę zaw­dzię­cza Hu­a­sca­ro­wi, XVI-wiecz­ne­mu wo­dzo­wi Inków, który nosił tytuł Sapa Inca.

Wikipedia


huawei

Hu­a­wei Tech­no­lo­gies Co., Ltd. (, chiń. 华为技术有限公司) – chiń­ski pro­du­cent elek­tro­ni­ki użyt­ko­wej, sprzę­tu te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go, po­ja­zdów elek­trycz­nych, sa­mo­cho­dów au­to­no­micz­nych oraz sprzę­tu i roz­wią­zań in­for­ma­tycz­nych za­ło­żo­ny w 1987 roku, z sie­dzi­bą w Shenz­hen.

Wikipedia


hub

[czy­taj: hab]
1. cen­tral­ne miej­sce, w któ­rym sku­pia­ją się klu­czo­we po­łą­cze­nia lub dzia­ła­nia;
2. urzą­dze­nie łą­czą­ce wiele ele­men­tów sieci kom­pu­te­ro­wej; kon­cen­tra­tor;


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. urzą­dze­nie łą­czą­ce wiele urzą­dzeń w sieci kom­pu­te­ro­wej lub poz­wa­la­ją­ce na po­dłą­cze­nie kilku urzą­dzeń do jed­ne­go wej­ścia;

 (1.2) duży, zin­te­gro­wa­ny węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny, prze­ła­dun­ko­wy, prze­siad­ko­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: huba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kon­cen­tra­tor (ang. hub) – urzą­dze­nie w sieci kom­pu­te­ro­wej,
  • hub – ser­wer sieci Di­rect Con­nect.
  • węzeł lot­ni­czy, hub lot­ni­czy – lot­ni­czy port prze­siad­ko­wy
  • Hub – mia­sto w Pa­ki­sta­nie, w pro­win­cji Be­lu­dży­stan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do bu­do­wy sieci bez uży­cia hubów i swit­chy, po­trzeb­ny jest spe­cjal­ny kabel sie­cio­wy, a mia­no­wi­cie tzw. kabel kro­so­wa­ny. (z In­ter­ne­tu)

 (1.2) Lot­ni­sko w Du­ba­ju to jeden z naj­więk­szych hubów na świe­cie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncentrator

Wiktionary


huba

pa­so­żyt­ni­czy grzyb drzew­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­po­rus|ref=tak., grzyb pa­so­żyt­ni­czy, ros­ną­cy na drze­wach, ma­ją­cy zwy­kle stward­nia­ły owoc­nik

 (1.2) stpol. za­kład­ka na odzie­ży, fałda, fałd

 (1.3) gw-pl|Piw­nicz­na. każdy nie­ja­dal­ny grzyb

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • huba – miara sta­ro­pol­ska
  • huba – po­tocz­na nazwa grzy­bów na­drzew­nych o niez­róż­ni­co­wa­nym owoc­ni­ku. Huba zwana czę­ściej hubką słu­ży­ła do krze­sa­nia ognia. De­li­kat­na tkan­ka wy­su­szo­nych rurek spodu grzy­ba może się za­pa­lić od krze­san...
  • Huba – bóg przy­ro­dy z mi­to­lo­gii arab­skiej
  • Huba – jeden z sied­miu wo­dzów Ma­dzia­rów
  • Huba – skała w gru­pie skał Nowa Mu­chów­ka na Po­gó­rzu Wi­śnic­kim
  • Huba – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • HUBA – plan roz­wo­ju wojsk wę­gier­skich
  • Huby

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxuba, AS: χuba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huby nmos.

:: zdrobn. hubka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żagiew

Wiktionary


hubal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­ta­rab. prze­dis­lam­ski bóg słoń­ca i księ­ży­ca, naj­wyż­sza po­stać pan­te­o­nu mek­kań­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hubal (bóg)
  • Hen­ryk Do­brzań­ski ps. Hubal
  • Hubal – film pol­ski z 1973 w re­ży­se­rii Boh­da­na Po­rę­by z Ry­szar­dem Fi­lip­skim w roli głów­nej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hubalczyk m.

Wiktionary


hubalczyk

żoł­nierz wal­czą­cy w od­dzia­le par­ty­zanc­kim Hen­ry­ka Hu­ba­la-Do­brzań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. czło­nek pier­wsze­go od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go wal­czą­ce­go w oku­po­wa­nej Pol­sce;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈbalt͡ʃɨk, AS: χubalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hubal m.

Wiktionary


hubara

ga­tu­nek pta­ków z ro­dzi­ny dropi


SJP.pl


hubarka

hu­bar­ka ben­gal­ska, hu­bar­ka dłu­go­czu­ba - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny dro­pio­wa­tych


SJP.pl


hubbard

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hub­bard – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Har­din
  • Hub­bard – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Da­ko­ta
  • Hub­bard – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Trum­bull
  • Hub­bard – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Ma­rion
  • Hub­bard – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hill
  • Hub­bard – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rusk
  • Hub­bard – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dodge
  • Hub­bard (ang. Hub­bard Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Hub­bard
  • Hub­bard (ang. Hub­bard Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Polk
  • Hub­bard (ang. Hub­bard Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Trum­bull
  • Hub­bard (ang. Hub­bard Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Dodge
  • Hub­bard (ang. Hub­bard Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rusk

Wikipedia


hubble

naz­wi­sko, m.in. Edwin Hub­ble - astro­nom ame­ry­kań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edwin Hub­ble
  • Prawo Hub­ble'a
  • Kos­micz­ny Te­le­skop Hub­ble'a
  • Aste­ro­i­da (2069) Hub­ble

Wikipedia


hubei

pro­win­cja w Chi­nach; Hupej


SJP.pl

Hubei (; chiń. 湖北; pi­ny­in "Húběi"; Wade-Giles "Hu-pei"; dosł. „Na Pół­noc od Je­zio­ra”) – pro­win­cja Chin, po­ło­żo­na w cen­tral­nej czę­ści kraju. Znaj­du­je się tutaj naj­więk­sza na świe­cie za­po­ra: Tama Trzech Prze­ło­mów.

Wikipedia


huber

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­xan­der Huber – nie­miec­ki wspi­nacz
  • An­drea Huber – szwaj­car­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Anja Huber – nie­miec­ka ske­le­to­nist­ka
  • Anke Huber – nie­miec­ka te­ni­sist­ka
  • An­ne­ma­rie Huber-Hotz – szwaj­car­ska po­li­tyk
  • Antje Huber – nie­miec­ka po­li­tyk i dzien­ni­kar­ka
  • Anton Huber – nie­miec­ki że­glarz
  • Berni Huber – nie­miec­ki nar­ciarz al­pej­ski
  • Bert­hold Huber – nie­miec­ki dzia­łacz związ­ko­wy
  • Chri­stop­her Huber – ame­ry­kań­ski bry­dży­sta
  • Cora Huber – szwaj­car­ska bobs­le­ist­ka
  • Da­niel Huber – au­striac­ki sko­czek nar­ciar­ski, me­da­li­sta olim­pij­ski

Wikipedia


hubercik

zdrob­nie­nie od: Hu­bert (imię mę­skie)


SJP.pl


huberciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hu­ber­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


huberman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (ur. 1979, Ca­bin­te­e­ly), ir­landz­ki ak­tor­ka i pi­sar­ka
  • Bar­ba­ra (Jane) Li­skov, née Hu­ber­man (ur. 1939, Ka­li­for­nia), ame­ry­kań­ska in­for­ma­tyk
  • Bro­ni­sław Hu­ber­man (1882, Czę­sto­cho­wa – 1947, Cor­sier-sur-Vevey)
    • Gib­son ex Hu­ber­man, skrzyp­ce wy­ko­na­ne w 1713 roku przez An­to­nio Stra­di­va­ri ego w „zło­tym okre­sie”, pod ko­niec jego ka­rie­ry
  • Ge­or­ges Didi-Hu­ber­man (ur. 1953, Saint-Étienne), fran­cu­ski fi­lo­zof i hi­sto­ryk sztu­ki
  • Jakób Hu­ber­man
  • Leo Hu­ber­man (1903, Ne­wark – 1968), ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta mark­si­stow­ski i dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny
  • Mar­cos Hu­ber­man, chi­lij­ski pu­bli­cy­sta
    • (ur. 1971, San­tia­go), chi­lij­ska ak­tor­ka sceny, ekra­nu i te­le­wiz­ji
  • Meir Dagan, né Hu­ber­man (ur. 1945, No­wo­sy­birsk), iz­ra­el­ski woj­sko­wy
  • (ur. 1971, Tel Awiw-Jafa), dy­rek­tor ge­ne­ral­ny sy­ste­mie Chi­ca­go Pu­blic Scho­ols
  • Sta­ni­sław Hu­ber­man, pse­u­do­nim: Wrzos, Braun, Gwia­zdow­ski, Lu­bel­ski (1897, Zah­len­dorf – 1936, Mosk­wa), dzia­łacz pol­skie­go i mię­dzy­na­ro­do­we­go ruchu ko­mu­ni­stycz­ne­go

Wikipedia


hubert

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hu­bert – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Tłu­ma­czy się jako «czło­wiek wy­róż­nia­ją­cy się ro­zu­mem» (człon "hugu" oz­na­cza «umysł, rozum», na­to­miast "be­raht" – «sław­ny»).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Jak znaj­du­jesz nową dziew­czy­nę Hu­ber­ta? – Ona jest cał­kiem miła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxubɛrt, AS: χubert

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hubertowa ż.

:: zdrobn. Hubercik

 przym. Hubertowy, hubercki

Wiktionary


huberta

imię żeń­skie


SJP.pl

Hu­ber­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go.

Jest to żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Hu­bert.

W roku 1994 imię to no­si­ło w Pol­sce 28 ko­biet, spoś­ród któ­rych 4 uro­dzi­ły się przed 1920 r., 11 uro­dzi­ło się w la­tach 20. XX wieku, 7 – w la­tach 30., 4 – w la­tach 40. i po 1 oso­bie w la­tach 50. i 60. XX wieku.

Wikipedia


hubertostwo

Hu­bert z mał­żon­ką; Hu­ber­to­wie


SJP.pl


hubertowie

imię mę­skie


SJP.pl


hubertowiny

w ło­wiect­wie: uro­czy­stość zwią­za­na z dniem św. Hu­ber­ta


SJP.pl


hubertowski

do­ty­czą­cy św. Hu­ber­ta - pa­tro­na my­śli­wych


SJP.pl


hubertowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hu­ber­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hubiak

hu­biak po­spo­li­ty - ga­tu­nek grzy­ba z ro­dzi­ny żag­wio­wa­tych


SJP.pl


hubka

wy­su­szo­ny miąższ huby lub inny łatwo tlący się ma­te­riał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: huba

 (1.2) ma­te­riał łat­wo­pal­ny uzy­ski­wa­ny z hub, sto­so­wa­ny do roz­nie­ca­nia ognia za po­mo­cą krze­si­wa;

Wiktionary

Hubka – ma­te­riał łat­wo­pal­ny pro­du­ko­wa­ny z na­drzew­nych grzy­bów (tzw. hub) ros­ną­cych na drze­wach buka, jodły i brzo­zy w po­łą­cze­niu z sa­le­trą i po­pio­łem drzew­nym.

Pro­du­ko­wa­no ją mo­cząc w sa­le­trze i od­wa­rze z po­pio­łu drzew­ne­go, na­stęp­nie miaż­dżąc i su­sząc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ko­bie­ta dmu­cha na nią de­li­kat­nie, a kiedy hubka się za­pa­la, do­ty­ka nią przy­go­to­wa­nej słomy, nie prze­sta­jąc dmu­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huba ż.

Wiktionary


hubowy

→ hub


SJP.pl

Patrz:

hub

hucianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Huty

 (1.2) miesz­ka­niec Huty-Dą­bro­wy

 (1.3) miesz­ka­niec Huty Jó­ze­fów

 (1.4) miesz­ka­niec Huty Kal­nej

 (1.5) miesz­ka­niec Huty Ko­mo­row­skiej

 (1.6) miesz­ka­niec Huty Krze­szow­skiej

 (1.7) miesz­ka­niec Huty Nowej

 (1.8) miesz­ka­niec Huty Ró­ża­niec­kiej

 (1.9) miesz­ka­niec Huty Sta­rej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huta ż.

:: fż. hucianka ż.

 przym. hucki

Wiktionary


hucianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Huty

 (1.2) miesz­kan­ka Huty-Dą­bro­wy

 (1.3) miesz­kan­ka Huty Jó­ze­fów

 (1.4) miesz­kan­ka Huty Kal­nej

 (1.5) miesz­kan­ka Huty Ko­mo­row­skiej

 (1.6) miesz­kan­ka Huty Krze­szow­skiej

 (1.7) miesz­kan­ka Huty Nowej

 (1.8) miesz­kan­ka Huty Ró­ża­niec­kiej

 (1.9) miesz­kan­ka Huty Sta­rej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hu­cian­ka – źró­dło­wy potok Kwa­czan­ki w sło­wac­kich Ta­trach Za­chod­nich;
  • Hu­cian­ka – potok w Be­ski­dzie Ni­skim;
  • Hu­cian­ka – szczyt w pol­skich Gó­rach Izer­skich;

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Huta ż.

:: fm. hucianin m.

 przym. hucki

Wiktionary


huciany

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hutą, do­ty­czą­cy huty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huta ż., hutnik m., hutnictwo n., Huta ż., Hucisko n., Huciska nmos.

 przym. hutniczy

Wiktionary


huciski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hu­ci­ska

 (1.2) do­ty­czą­cy Hu­ci­ska Ja­wor­nic­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hucisko n., huciszczanin m., huciszczanka ż.

Wiktionary


hucisko

1. nazwa około dwu­dzie­stu wsi w Pol­sce;
2. Hu­ci­sko Tu­rzań­skie - wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hu­ci­sko – przy­sió­łek wsi Ruda Żmi­grodz­ka w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród
  • Hu­ci­sko – część wsi Te­o­do­rów­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Fram­pol
  • Hu­ci­sko – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Kras­no­bród
  • Hu­ci­sko – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • Hu­ci­sko – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Go­mu­ni­ce
  • Hu­ci­sko – część wsi Po­rę­ba Wiel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Niedź­wiedź
  • Hu­ci­sko – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Klu­cze
  • Hu­ci­sko – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa
  • Hu­ci­sko – część wsi Ska­wi­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja
  • Hu­ci­sko – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Hu­ci­sko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Przy­su­cha
  • Hu­ci­sko – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Szy­dło­wiec

Wikipedia


huciszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hu­ci­ska

 (1.2) miesz­ka­niec Hu­ci­ska Ja­wor­nic­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hucisko n.

:: fż. huciszczanka ż.

 przym. huciski

Wiktionary


huciszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hu­ci­ska

 (1.2) miesz­kan­ka Hu­ci­ska Ja­wor­nic­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hucisko n.

:: fm. huciszczanin m.

 przym. huciski

Wiktionary


hucki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Huty

 (1.2) do­ty­czą­cy Huty-Dą­bro­wy

 (1.3) do­ty­czą­cy Huty Jó­ze­fów

 (1.4) do­ty­czą­cy Huty Kal­nej

 (1.5) do­ty­czą­cy Huty Ko­mo­row­skiej

 (1.6) do­ty­czą­cy Huty Krze­szow­skiej

 (1.7) do­ty­czą­cy Huty Nowej

 (1.8) do­ty­czą­cy Huty Ró­ża­niec­kiej

 (1.9) do­ty­czą­cy Huty Sta­rej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huta ż., hucianin m., hucianka ż.

Wiktionary


huckleberry

imię mę­skie


SJP.pl


hucpa

po­tocz­nie: bez­czel­ność, tupet, aro­gan­cja; chuc­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nad­mier­na pew­ność sie­bie, po­łą­czo­na z zu­chwa­ło­ścią albo chę­cią ukry­cia swo­je­go braku umie­jęt­no­ści

 (1.2) zu­chwa­łe dzia­ła­nie, źle po­strze­ga­ne przez in­nych, np. jako oszu­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wszyst­ko to była jedna wiel­ka hucpa.

 (1.2) In­we­sty­cje oka­za­ły się hucpą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxut͡spa, AS: χucpa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hucpiarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chucpa, tupet

 (1.2) chucpa

Wiktionary


hucpiarski

pot. bez­czel­ny, aro­ganc­ki


SJP.pl


hucpiarz

osoba bez­czel­na i aro­ganc­ka; chuc­piarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba odz­na­cza­ją­ca się wy­jąt­ko­wą bez­czel­no­ścią, tu­pe­tem i aro­gan­cją, która w swo­ich dzia­ła­niach nie liczy się z żad­ny­mi za­sa­da­mi ani opi­nią in­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hucpa ż., hucpiarstwo n.

 przym. hucpiarski

Wiktionary


huculski

przy­miot­nik od: Hu­cul­szczyz­na, Hu­cu­li


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hu­cu­ła­mi lub Hu­cul­szczyz­ną, do­ty­czą­cy Hu­cu­łów lub Hu­cul­szczyz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huculszczyzna ż., Hucuł m., Hucułek m., Hucułka ż., Hucułówka ż., Huculak m./ż., hucuł m., hucułek m.

Wiktionary


huculszczyzna

wszyst­ko, co do­ty­czy kul­tu­ry Hu­cu­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na po­ło­żo­na na ob­sza­rze Kar­pat Wschod­nich, w więk­szo­ści na Ukra­i­nie, w małej tylko czę­ści w Ru­mu­nii;

Wiktionary

Hu­cul­szczyz­na (ukr. Гуцу́льщина, rum. "Huțulșcina", słow. "Hu­cul­sko") – re­gion w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny, na ob­sza­rze Kar­pat Wschod­nich, obej­mu­ją­cy m.in. pasmo Czar­no­ho­ry.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Hucuł mos., Hucułka ż., hucuł mzw., huculszczyzna ż.

 przym. huculski

Wiktionary


hucuł

koń hu­cul­ski cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą wy­trzy­ma­ło­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. jeźdz. koń hu­cul­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hu­cu­li – grupa et­nicz­na
  • Koń hu­cul­ski – rasa konia do­mo­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z rze­szow­skiej ho­dow­li po­cho­dzi­ły hu­cu­ły prze­waż­nie o gnia­dej lub sro­ka­tej maści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huculszczyzna ż., Hucuł m., Hucułek m., Hucułka ż., Hucułówka ż.

:: zdrobn. hucułek m.

 przym. huculski

Wiktionary


hucułka

gó­ral­ka za­miesz­ku­ją­ca Kar­pa­ty Wschod­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. gó­ral­ka za­miesz­ku­ją­ca Kar­pa­ty Wschod­nie (te­re­ny po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ukra­i­ny);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hucuł mzw.

:: fm. Hucuł mos.

 przym. huculski

Wiktionary


huczek

be­zo­go­no­wy płaz pro­wa­dzą­cy nocny tryb życia, w Pol­sce chro­nio­ny; grze­biusz­ka ziem­na


SJP.pl


huczeć

1. wy­da­wać gło­śne, ni­skie dźwię­ki;
2. pow­ta­rzać in­for­ma­cje, które wy­wo­łu­ją po­ru­sze­nie ludzi i licz­ne ko­men­ta­rze;
3. mówić gło­śno, z groź­bą lub z na­ga­ną; grzmieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. hu­knąć)

 (1.1) wy­da­wać gło­śny, niski ton

 (1.2) o niek­tó­rych pta­kach i owa­dach: wy­da­wać głu­chy, prze­cią­gły lub prze­ry­wa­ny dźwięk

 (1.3) po­krzy­ki­wać, łajać, stro­fo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Morze huczy.

 (1.3) Hu­ka­li po lesie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxut͡ʃɛt͡ɕ, AS: χučeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huk m., huknięcie n., huczka ż.

 przym. huczny

 przysł. hucznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burczeć

Wiktionary


huczka

w gwa­rze ło­wiec­kiej: okres go­do­wy dzi­ków; lo­cha­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. okres go­do­wy u dzi­ków;

Wiktionary

Hucz­ka, lo­cha­nie – w gwa­rze my­śliw­skiej jest to okres go­do­wy u dzi­ków. Trwa 4–5 ty­god­ni. W Pol­sce od­by­wa się zimą – od li­sto­pa­da do stycz­nia. Do­ro­słe samce dzi­ków łączą się w wa­ta­hy i ry­wa­li­zu­ją w tym cza­sie o wzglę­dy samur (loch).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. huczenie n.

 czas. huczeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lochanie

Wiktionary


hucznie

przy­słó­wek

 (1.1) z wy­staw­no­ścią, ro­biąc wra­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­przed­nią rocz­ni­cę ślubu ob­cho­dzi­li­śmy hucz­nie w re­sta­u­ra­cji z wszyst­ki­mi dzieć­mi i wnu­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. huczeć ndk.

 przym. huczny

 rzecz. huk m.

Wiktionary


huczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hucz­nie


SJP.pl


huczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: hucz­ny


SJP.pl


huczność

→ hucz­ny


SJP.pl

Patrz:

huczny

huczny

1. oka­za­ły, szum­ny, wy­strza­ło­wy;
2. gło­śny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się wy­staw­no­ścią, zor­ga­ni­zo­wa­ny na wiel­ką skalę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uro­czy­stość była hucz­na i w sza­lo­nym stylu.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. hucznie

 czas. huczeć ndk.

 rzecz. huk m.

Wiktionary


huczwa

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Hucz­wa – rzeka we wschod­niej Pol­sce, le­wo­brzeż­ny do­pływ Bugu. Pły­nie przez po­wia­ty to­ma­szow­ski i hru­bie­szow­ski, na ob­sza­rze Grzę­dy So­kal­skiej i Kot­li­ny Hru­bie­szow­skiej. Ma swoje źró­dła w Ju­sty­nów­ce, w oko­li­cach To­ma­szo­wa Lu­bel­skie­go, a ucho­dzi do Bugu w miej­sco­wo­ści Gró­dek.

Wikipedia


huczwiański

przy­miot­nik od: Hucz­wa


SJP.pl


hudak

naz­wi­sko


SJP.pl


hudson

[czy­taj: Had­son] rzeka w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych Ame­ry­ki Pół­noc­nej, o dłu­go­ści 492 km


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jen­ni­fer Hud­son – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Henry Hud­son – że­glarz i od­kryw­ca an­giel­ski, ba­dacz Ark­ty­ki
  • Saul „Slash” Hud­son – gi­ta­rzy­sta ze­spo­łu Guns N’ Roses
  • Wil­liam Hud­son – bo­ta­nik
  • Hud­son – mia­sto w pro­win­cji Qu­e­bec, w re­gio­nie Montérégie
  • Hud­son – kan­ton w pro­win­cji On­ta­rio, w dy­stryk­cie Ti­mi­ska­ming
  • Hud­son – rzeka w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Hud­son – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Weld
  • Hud­son – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Pasco
  • Hud­son – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McLean
  • Hud­son – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ste­u­ben
  • Hud­son – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Black Hawk

Wikipedia


hudsoński

[czy­taj: had­soń­ski] przy­miot­nik od: Hud­son (rzeka)


SJP.pl


hudziak

naz­wi­sko


SJP.pl


hudzik

naz­wi­sko


SJP.pl


hudżra

pokój dla stu­den­tów Ko­ra­nu, prawa, ję­zy­ka arab­skie­go, znaj­du­ją­cy się w mu­zuł­mań­skiej szko­le te­o­lo­gicz­nej


SJP.pl


hue

mia­sto w Wiet­na­mie


SJP.pl

Hue ( Huế,) − mia­sto w środ­ko­wym Wiet­na­mie, nad rzeką Hương, 11 km od jej uj­ścia do Morza Po­łud­nio­wo­chiń­skie­go. W 2023 roku li­czy­ło 1 236 393 miesz­kań­ców. Do XVII w. na­zy­wa­ne Phú Xuân. Sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej ar­chi­die­cez­ji Hue.

Wikipedia


huelva

Hu­el­va (wym. /'welβa/) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie An­da­luz­ja, sto­li­ca pro­win­cji Hu­el­va, le­żą­ce u uj­ścia rzeki Tinto do At­lan­ty­ku; 148 tys. miesz­kań­ców (2008). Prze­mysł che­micz­ny, ce­men­to­wy, ce­lu­lo­zo­wy, ra­fi­ne­ria ropy naf­to­wej. Duży port hand­lo­wy i ry­bac­ki.

Wikipedia


huemal

ssak pa­rzy­sto­ko­pyt­ny z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych, o krę­pej bu­do­wie ciała z krót­ki­mi koń­czy­na­mi, dłu­gich uszach i słabo roz­ga­łę­zio­nym po­ro­żu, za­miesz­ku­ją­cy Andy


SJP.pl

Hu­e­mal ("Hip­po­ca­me­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny saren (Ca­pre­o­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).

Wikipedia


huernia

1. tro­pi­kal­na ro­śli­na z ro­dzi­ny tro­je­ścio­wa­tych;
2. tro­pi­kal­na ro­śli­na z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych


SJP.pl


huerta

rów­nin­ny, sztucz­nie na­wod­nio­ny teren w Hisz­pa­nii, na któ­rym sadzi się ogro­dy


SJP.pl

Hu­er­ta (hiszp. z łac. "hor­tus" - ogród) – pie­czo­ło­wi­cie upra­wia­ny i na­wad­nia­ny sad we wschod­niej i po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii. Stre­fy ta­kich sadów (a także ogro­dów wa­rzyw­nych), cią­gną­ce się wzdłuż wschod­nie­go wy­brze­ża Hisz­pa­nii, zwane są "hu­er­tas".

Wikipedia


huf

daw­niej: za­stęp, hu­fiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. hu­fiec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Huf – hu­fiec, zwar­ty od­dział woj­ska
  • František Huf – cze­ski kul­tu­ry­sta
  • HUF – kod ISO 4217 wę­gier­skie­go fo­rin­ta
  • Huff

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbroj­ne hufy pol­skie po­go­ni­ły Ru­si­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuf, AS: χuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hufiec m., hufcowy m.

 przym. hufcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hufiec

Wiktionary


hufce

1. jed­nost­ka niek­tó­rych or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wych, opar­tych czę­ścio­wo na wzo­rach woj­sko­wych;
2. w śred­nio­wie­czu: zwar­ty od­dział skła­da­ją­cy się z kilku cho­rąg­wi


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) podn. o woj­sku

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lm. od hu­fiec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojsko

Wiktionary


hufcowa

ko­men­dant­ka hufca har­cer­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) harc. har­cer­ka kie­ru­ją­ca huf­cem z mia­no­wa­nia ko­men­dan­ta cho­rąg­wi

Wiktionary

Osied­le Huf­co­wa lub Osied­le Bo­ta­nik – osied­le miesz­ka­nio­we, zlo­ka­li­zo­wa­ne na Po­le­siu w Łodzi, przy­na­le­żą­ce do ob­sza­ru ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Ka­ro­lew-Ret­ki­nia Wschód jako część skła­do­wa Osied­la Ret­ki­nia.

Ob­szar zlo­ka­li­zo­wa­ny jest w kwar­ta­le ulic: Ret­kiń­skiej, Alei kard. Ste­fa­na Wy­szyń­skie­go (Trasa W-Z), Armii Kra­jo­wej i Ja­nu­sza Ku­so­ciń­skie­go.

Wikipedia

Patrz:

hufiec

Przykłady

 (1.1) Nasza druh­na zo­sta­nie huf­co­wą na Weł­now­cu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hufiec m.

:: fm. hufcowy m.

 przym. hufcowy

Wiktionary


hufcowy

→ hu­fiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) harc. har­cerz kie­ru­ją­cy huf­cem z mia­no­wa­nia ko­men­dan­ta cho­rąg­wi

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do hufca, zwią­za­ny z huf­cem

Wiktionary

Patrz:

hufiec

Przykłady

 (1.1) Kan­dy­da­ta na huf­co­we­go wy­bie­ra zbiór­ka in­struk­to­rów hufca.

 (2.1) Mamy pięć­dzie­siąt huf­co­wych śpi­wo­rów, które za­bie­rze­my na biwak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hufiec m.

:: fż. hufcowa ż.

Wiktionary


huffman

David A. Huff­man (1925-1999), ame­ry­kań­ski in­for­ma­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­o­ker Huff­man – ame­ry­kań­ska gwia­zda wrest­lin­gu
  • David Huff­man – ame­ry­kań­ski in­for­ma­tyk
    • Ko­do­wa­nie Huff­ma­na – me­to­da kom­pre­sji bez­strat­nej
  • Fe­li­ci­ty Huff­man – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka

Wikipedia


hufiec

1. jed­nost­ka niek­tó­rych or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wych, opar­tych czę­ścio­wo na wzo­rach woj­sko­wych;
2. w śred­nio­wie­czu: zwar­ty od­dział skła­da­ją­cy się z kilku cho­rąg­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) harc. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na har­ce­rzy na szcze­blu po­wia­tu lub gminy;

 (1.2) hist. zwar­ty od­dział śred­nio­wiecz­nych wojsk, który skła­dał się z kilku cho­rąg­wi, sta­no­wią­cy za­ra­zem część szyku bo­jo­we­go;

 (1.3) daw. gro­ma­da, kupa

Wiktionary

Hu­fiec – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na w or­ga­ni­za­cjach har­cer­skich, usy­tu­o­wa­na w hie­rar­chii po­mię­dzy pod­sta­wo­wy­mi jed­nost­ka­mi or­ga­ni­za­cyj­ny­mi a cho­rąg­wią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Huf­co­wy może po­wo­łać ko­men­dę hufca.

 (1.2) Zbroj­ny­mi huf­ca­mi stało pań­stwo Miesz­ka i Chro­bre­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxufʲjɛt͡s, AS: χufʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hufcowy m., hufcowa ż., huf m.

 przym. hufcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) huf

 (1.3) gromada, grupa, daw. huf, uf

Wiktionary


hufnal

gwóźdź słu­żą­cy do przy­bi­ja­nia pod­ków ko­niom; ufnal, pod­ko­wiak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwóźdź o nie­mal kwa­dra­to­wym prze­kro­ju słu­żą­cy do przy­bi­ja­nia pod­ko­wy ko­nio­wi;

Wiktionary

Huf­nal ( huf­na­gel), pod­ko­wiak – duży gwóźdź wy­ko­ny­wa­ny przez ko­wa­la me­to­dą kucia roz­ża­rzo­ne­go pręta na ko­wad­le.

Po­sia­da prze­krój zbli­żo­ny do kwa­dra­to­we­go na całej swo­jej dłu­go­ści (łącz­nie ze słabo wyksz­tał­co­nym łbem). Prze­krój huf­na­la, naj­więk­szy przy łbie, zmniej­sza się stop­nio­wo aż do ut­wo­rze­nia ostrza, po­trzeb­ne­go do prze­bi­cia koń­skie­go ko­py­ta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxufnal, AS: χufnal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podkowiak

Wiktionary


hufnalowy

→ huf­nal


SJP.pl

Patrz:

hufnal

hufnica

lek­kie dzia­ło o krót­kiej lufie, strze­la­ją­ce ku­la­mi ka­mien­ny­mi lub kar­ta­cza­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. lekka ar­ma­ta po­lo­wa uży­wa­na do XVI w.;

Wiktionary

Huf­ni­ca (czes. "ho­uf­ni­ce") – nie­wiel­kie, lek­kie dzia­ło po­lo­we o krót­kiej lufie, uży­wa­ne w XV-XVI wieku do wspar­cia bez­poś­red­nie­go.

Jego wy­na­le­zie­nie przy­pi­su­je się cze­skim hu­sy­tom, któ­rzy lekką ar­ty­le­rię sze­ro­ko i sku­tecz­nie sto­so­wa­li w swym szyku ta­bo­ro­wym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xufʲˈɲit͡sa, AS: χufʹńica

Wiktionary


hugenocki

zwią­za­ny z hu­ge­no­tem; hu­go­noc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z hu­ge­no­ta­mi, do­ty­czą­cy hu­ge­no­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hugenot mos., hugonot mos., hugenotka ż., hugonotka ż.

 przym. hugonocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hugonocki

Wiktionary


hugenot

wyz­naw­ca kal­wi­niz­mu we Fran­cji, prze­śla­do­wa­ny przez Ko­ściół ka­to­lic­ki i wła­dze do 1791 r.; hu­go­not


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. czło­nek wspól­no­ty Ko­ścio­ła fran­cu­skich ewan­ge­li­ków re­for­mo­wa­nych;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hugonot m., hugonotka ż.

:: fż. hugenotka ż.

 przym. hugenocki, hugonocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hugonot

Wiktionary


hugenotka

→ hu­ge­not


SJP.pl

Patrz:

hugenot

hugh

[czy­taj: hju] obce imię mę­skie


SJP.pl


hughes

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hug­hes (ang. Hug­hes Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie No­da­way
  • Hug­hes (ang. Hug­hes Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Avery
  • Hug­hes (ang. Hug­hes Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Slope
  • Hug­hes (ang. Hug­hes Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ba­y­field
  • hrab­stwo Hug­hes (ang. Hug­hes Co­un­ty) – w sta­nie Okla­ho­ma
  • hrab­stwo Hug­hes (ang. Hug­hes Co­un­ty) – w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa
  • Hug­hes – mia­sto w sta­nie Ala­ska, w okrę­gu Yukon-Ko­y­u­kuk
  • Hug­hes – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie St. Fran­cis
  • Hug­hes – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ba­y­field
  • Stan­ley John Hug­hes – ka­na­dyj­ski my­ko­log
  • Hug­hes Air­craft Com­pa­ny – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia lot­ni­cza, pro­du­cent sa­mo­lo­tów, po­ci­sków ra­kie­to­wych i stat­ków kos­micz­nych
  • Hug­hes He­li­cop­ters – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia lot­ni­cza, pro­du­cent śmi­głow­ców

Wikipedia


hugo

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hugo – imię mę­skie
  • Hugo – po­e­mat Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go
  • Na­gro­da Hugo – na­gro­da li­te­rac­ka dla ut­wo­rów z ga­tun­ku s-f i fan­ta­sy
  • HUGO Pro­ject – Pro­jekt poz­na­nia ludz­kie­go ge­no­mu (en. Human Ge­no­me Pro­ject)
  • Hugo – in­te­rak­tyw­ne pro­gra­my te­le­wi­zyj­ne i gry dla dzie­ci
  • Hugo – seria ko­mik­so­wa
  • Hugo – seria gier opar­tych na pro­gra­mie te­le­wi­zyj­nym Hugo
  • Hugo i jego wy­na­la­zek – (org. Hugo) ame­ry­kań­ski film przy­go­do­wy z 2011 roku
  • Hugo – część Sie­mia­no­wic Ślą­skich
  • Hugo - kok­tajl
  • Hugo – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Lin­coln
  • Hugo – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Was­hing­ton

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxuɡɔ, AS: χugo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hugolin m.

:: zdrobn. Hugonek m.

Wiktionary


hugon

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hugo

Wiktionary


hugona

imię mę­skie


SJP.pl

Hu­go­na – żeń­ski wa­riant imie­nia Hugo, które pow­sta­ło przez skró­ce­nie ger­mań­skich imion ze skład­ni­kiem hugu (rozum, umysł), co oz­na­cza "czło­wiek ro­zum­ny, by­stry".

Wikipedia


hugonek

zdrob­nie­nie od: Hugon (imię mę­skie)


SJP.pl


hugoniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hu­go­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


hugonista

czło­nek ra­dy­kal­nej grupy zwo­len­ni­ków re­wo­lu­cyj­nych prze­mian spo­łecz­nych i ustro­jo­wych w Pol­sce w cza­sie pow­sta­nia ko­ściusz­kow­skie­go


SJP.pl


hugonocki

zwią­za­ny z hu­ge­no­tem; hu­ge­noc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z hu­go­no­ta­mi (hu­ge­no­ta­mi), do­ty­czą­cy hu­go­no­tów (hu­ge­no­ta­mi)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hugenot mos., hugonot mos., hugenotka ż., hugonotka ż.

 przym. hugenocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hugenocki

Wiktionary


hugonostwo

Hugon z mał­żon­ką; Hu­go­no­wie


SJP.pl


hugonot

wyz­naw­ca kal­wi­niz­mu we Fran­cji, prze­śla­do­wa­ny przez Ko­ściół ka­to­lic­ki i wła­dze do 1791 r.; hu­ge­not


SJP.pl


hugonotka

→ hu­go­not; hu­ge­not­ka


SJP.pl


hugonowie

imię mę­skie


SJP.pl


hugonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hu­go­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


huhehaote

mia­sto w Chi­nach; Hoh­hot


SJP.pl


hui

Hui (chiń. 回族; pi­ny­in "Huízú", xiao’er­jing: خُوِذُو / حواري, dun­gań­ski: Хуэйзў/Hu­ejzw) – jedna z 55 uz­na­nych ofi­cjal­nie mniej­szo­ści w Chiń­skiej Re­pu­bli­ce Lu­do­wej. Nazwa Hui oz­na­cza za­sad­ni­czo „mu­zuł­ma­nin miesz­ka­ją­cy w Chi­nach”. Za­miesz­ku­ją całą Chiń­ską Re­pu­bli­kę Lu­do­wą (szcze­gól­nie Gansu, Henan, Uj­gur­ski Re­gion Au­to­no­micz­ny Xin­jiang, Qing­hai, Jun­nan, Szan­tung), a naj­więk­sze sku­pi­sko znaj­du­je się w po­łud­nio­wym ob­sza­rze Re­gio­nu Au­to­no­micz­ne­go Ning­xia (1/3 re­gio­nu jest za­miesz­ki­wa­na przez Hui).

Wikipedia


huittinen

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Sa­ta­kun­ta;

Wiktionary

Hu­it­ti­nen – gmina w Fin­lan­dii, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści kraju, na­le­żą­ca do re­gio­nu Sa­ta­kun­ta.

Wikipedia


huizinga

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ilse Hu­i­zin­ga (ur. 1966) – ho­len­der­ska wo­ka­list­ka
  • Johan Hu­i­zin­ga (1872–1945) – ho­len­der­ski hi­sto­ryk
  • Jo­han­nes Hu­i­zin­ga (1867–1946) – ho­len­der­ski po­li­tyk
  • Le­on­hard Hu­i­zin­ga (1906–1980) – ho­len­der­ski pi­sarz
  • Mark Hu­i­zin­ga (ur. 1973) ho­len­der­ski ju­do­ka
  • Ti­ne­ke Hu­i­zin­ga (ur. 1960) ho­len­der­ska po­li­tyk

Wikipedia


huj

(wul­gar­ne) chuj;
1. czło­nek męski;
2. wyz­wi­sko kie­ro­wa­ne do męż­czyzn


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) daw. okrzyk za­chę­ca­ją­cy do skoku hop

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (2.1) daw. krzy­kacz, za­bi­ja­ka, awan­tur­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuj, AS: χui ̯

Wiktionary


hujcze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. duża wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie żół­kiew­skim ob­wo­du lwow­skie­go, bli­sko gra­ni­cy pol­skiej;

Wiktionary

Huj­cze (ukr. Гійче) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie lwow­skim (wcze­śniej w re­jo­nie żół­kiew­skim) ob­wo­du lwow­skie­go, bli­sko gra­ni­cy pol­skiej. Wieś liczy około 2200 miesz­kań­ców.

Wieś za­ło­żo­na w 1513 roku. W II Rze­czy­po­spo­li­tej do 1934 sa­mo­dziel­na gmina jed­nost­ko­wa. Na­stęp­nie na­le­ża­ła do zbio­ro­wej wiej­skiej gminy Huj­cze w po­wie­cie raw­skim w woj. lwow­skim, któ­rej była sie­dzi­bą. Po woj­nie wieś wesz­ła w struk­tu­ry ad­mi­ni­stra­cyj­ne Związ­ku Ra­dziec­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hujecki

Wiktionary


hujsko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. dawna wieś w Pol­sce na Pod­kar­pa­ciu, współ­cze­śnie włą­czo­na do wsi Nowe Sady

Wiktionary


huk

od­głos pow­sta­ją­cy przy wy­strza­le, wy­bu­chu, upad­ku cze­goś cięż­kie­go itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gło­śny od­głos sły­szal­ny w cza­sie wy­bu­chu, wy­strza­łu albo upad­ku cięż­kie­go przed­mio­tu, ude­rze­nia pio­ru­na

 (1.2) gło­śny dźwięk pra­cu­ją­cych ma­szyn

 (1.3) pot. po­ru­sze­nie

 (1.4) wiel­ka ilość cze­goś

 (1.5) rzad. głos wy­da­wa­ny przez niek­tó­re ptaki i zwie­rzę­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Huk – te­re­ny par­ko­we i pu­blicz­na plaża w Oslo po­ło­żo­ne na Pół­wy­spie Bygdøy
  • Huk – po­stać fik­cyj­na ob­ce­go z serii fil­mów Gwiezd­ne wojny
  • HuK – Eku­me­nicz­na Grupa „Ho­mo­se­xu­el­le und Kir­che”, nie­miec­kie sto­wa­rzy­sze­nie
  • Anna Huk (ur. 1974) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Bog­dan Huk (ur. 1960) – pol­ski dzien­ni­karz ukra­iń­skie­go po­cho­dze­nia
  • Ta­de­usz Huk (ur. 1948) – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Tomáš Huk (ur. 1994) – sło­wac­ki pił­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głę­bia przy­zy­wa głę­bię / hu­kiem Twych po­to­ków.

 (1.2) Jej krzyk za­głu­szył huk ma­szyn fa­brycz­nych.

 (1.4) Ro­bo­ty było huk, ale nikt się nie lenił.

 (1.5) Mysz za­sty­gła w bez­ru­chu, sły­sząc huk sowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuk, AS: χuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huczek mrz., huczenie n., pohukiwanie n.

 czas. pohukiwać, huczeć ndk., zahuczeć dk.

 przym. zahukany, huczący, huczny

 wykrz. hu hu

 przysł. hucznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łomot, trzask, hałas, grzmot

Wiktionary


hukać

1. o niek­tó­rych pta­kach (np. o sowie) i owa­dach: wy­da­wać głu­chy głos;
2. wy­da­wać do­no­śne i gło­śne dźwię­ki, po­dob­ne do tych, które pow­sta­ją wsku­tek upad­ku cze­goś cięż­kie­go;
3. po­tocz­nie:
a) mocno kogoś ude­rzać;
b) krzy­czeć na kogoś, upo­mi­na­jąc lub po­u­cza­jąc


SJP.pl


huknąć

1. o niek­tó­rych pta­kach (np. o sowie) i owa­dach: wydać głu­chy głos;
2. krzy­knąć na kogoś;
3. wydać niski, do­no­śny dźwięk;
4. po­tocz­nie: ude­rzyć mocno, wal­nąć;
5. hu­knąć się - po­tocz­nie: ude­rzyć się mocno, wal­nąć się


SJP.pl


hukowy

→ huk, np. gra­nat hu­ko­wy


SJP.pl


hukslejowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hux­le­ya lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

Patrz:

Huxley

hula

ta­niec po­li­ne­zyj­ski


SJP.pl

Hula – tra­dy­cyj­ny ta­niec ha­waj­ski, wy­ko­ny­wa­ny przez ko­bie­ty i męż­czyzn przy akom­pa­nia­men­cie pie­śni zwa­nej mele. Sztu­ki tańca hula można na­u­czyć się w szko­łach zwa­nych hālau.

Wikipedia


hula-hoop

[czy­taj: hula hop lub hula hup] koło uży­wa­ne do za­ba­wy w hula-hoop


SJP.pl

Hula-hoop (cza­sem spo­ty­ka­na nieco spol­szczo­na nazwa: hula-hop) – nazwa ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne­go i za­ra­zem za­ba­wy zręcz­no­ścio­wej po­le­ga­ją­cej na utrzy­my­wa­niu w nie­u­stan­nym ruchu obrę­czy, czyli lek­kie­go pier­ście­nia (z two­rzy­wa sztucz­ne­go, ewen­tu­al­nie z drutu lub in­ne­go ma­te­ria­łu, np.

Wikipedia


hula-hop

za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na krę­ce­niu pla­sti­ko­wym kołem wokół bio­der, wy­ko­nu­jąc ruchy jak przy tańcu hula; hula-hoop


SJP.pl


hulacki

naz­wi­sko


SJP.pl


hulagidzi

dy­na­stia mon­gol­ska


SJP.pl


hulagu

(1217-65) chan mon­gol­ski, wnuk Czyn­gis-chana


SJP.pl


hulajdusza

męż­czyz­na pro­wa­dzą­cy bez­tro­ski tryb życia, spę­dza­ją­cy czas na hucz­nych za­ba­wach lub pi­ja­ty­kach; hu­la­ka, swa­wol­nik


SJP.pl


hulajgród

ro­dzaj ma­chi­ny oblęż­ni­czej; drew­nia­na, czwo­ro­bocz­na za­sło­na na ko­łach lub pło­zach; uży­wa­na na Rusi w XVI i XVII wieku pod­czas dzia­łań oblęż­ni­czych i w ot­war­tym polu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ru­cho­ma drew­nia­na ma­chi­na oblęż­ni­cza uży­wa­na do zdo­by­wa­nia for­ty­fi­ka­cji;

Wiktionary

Hu­laj­gród, hu­laj­po­le, hu­laj­ho­ro­dy­na (ukr. Гуляй-город) – ro­dzaj ma­chi­ny oblęż­ni­czej, sto­so­wa­nej głów­nie przez od­dzia­ły ko­zac­kie i ro­syj­skie, zwła­szcza w XVI i XVII wieku. Jest to późna od­mia­na wieży oblęż­ni­czej.

Ma­chi­na zbu­do­wa­na z drew­na, prze­suw­na za­sło­na na ko­łach lub pło­zach, prze­mie­szcza­na przy po­mo­cy koni, wołów lub si­ła­mi woj­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W lesie, jakem mówił, for­mal­nym le­że­li­śmy obo­zem, jakby na wy­pra­wie prze­ciw­ko nie­przy­ja­cie­lo­wi, tylko żeśmy się nie oko­py­wa­li i hu­laj­gro­dów nie było…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hulajpole

Wiktionary


hulajka

po­tocz­nie: hu­laj­no­ga


SJP.pl


hulajnoga

dwu­ko­ło­wy po­jazd z kie­row­ni­cą, wpra­wia­ny w ruch przez osobę sto­ją­cą na plat­for­mie łą­czą­cej oba koła, zwy­kle po­przez od­py­cha­nie się od po­dło­ża jedną nogą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) transp. pro­sty po­jazd zło­żo­ny z dwóch lub trzech kół, kie­row­ni­cy i miejsc na nogi

Wiktionary

Hu­laj­no­ga – jedno- lub wie­lo­o­so­bo­wy po­jazd dwu-, trój- lub czte­ro­ko­ło­wy. Naj­prost­sza skła­da się z pła­skiej, wą­skiej plat­for­my, na któ­rej koń­cach umie­szczo­ne są koła. Do przed­nie­go koła przy­mo­co­wa­na jest kie­row­ni­ca. Użyt­kow­nik hu­laj­no­gi stoi na plat­for­mie, od­py­cha­jąc się jedną nogą od po­dło­ża i kie­ru­jąc po­ja­zdem przy po­mo­cy kie­row­ni­cy. Wy­róż­nia się hu­laj­no­gi zwy­kłe, elek­trycz­ne i wy­czy­no­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeź­dzi­łem wczo­raj na hu­laj­no­dze po mie­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxulajˈnɔɡa, AS: χulai ̯noga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. hulajka; daw. gw. Poznań hulajpeta

Wiktionary


hulajnogarz

osoba jeż­dżą­ca na hu­laj­no­dze; hu­laj­no­gi­sta


SJP.pl


hulajnogista

osoba jeż­dżą­ca na hu­laj­no­dze; hu­laj­no­garz


SJP.pl


hulajnogistka

→ hu­laj­no­gi­sta


SJP.pl

Patrz:

hulajnogista

hulajnogowy

→ hu­laj­no­ga


SJP.pl

Patrz:

hulajnoga

hulajpeta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. gw-pl|Poz­nań. hu­laj­no­ga

Wiktionary


hulajpole

ro­dzaj ma­chi­ny oblęż­ni­czej


SJP.pl

Hu­laj­po­le ( Гуляйполе, "Hu­laj­po­łe") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie za­po­ro­skim, w re­jo­nie po­ło­how­skim, sie­dzi­ba. W 2001 roku li­czy­ło 16 829 miesz­kań­ców. W 2022 roku li­czy­ło 12 786 miesz­kań­ców.

Wikipedia


hulaka

męż­czyz­na pro­wa­dzą­cy bez­tro­ski tryb życia, spę­dza­ją­cy czas na hucz­nych za­ba­wach lub pi­ja­ty­kach; hu­laj­du­sza, swa­wol­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) czło­wiek spę­dza­ją­cy czas głów­nie na hu­lan­kach

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hulać

 przym. hulaszczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) birbant, imprezowicz

Wiktionary


hulaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: hu­lan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hulanka ż.

Wiktionary


hulanicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Hu­la­nic­ki – pol­ski che­mik, pro­fe­sor
  • An­drzej Hu­la­nic­ki – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Bar­ba­ra Hu­la­nic­ka – pol­ska ar­tyst­ka pla­stycz­ka, pro­jek­tant­ka tka­nin ar­ty­stycz­nych
  • Bar­ba­ra Hu­la­nic­ki – pro­jek­tant­ka mody, odz­na­czo­na Or­de­rem Im­pe­rium Bry­tyj­skie­go
  • Cze­sław Hu­la­nic­ki – pol­ski dzia­łacz ruchu ro­bot­ni­cze­go, tłu­macz, pu­bli­cy­sta
  • Sła­wo­mir Hu­la­nic­ki – pol­ski in­ży­nier i wy­na­laz­ca, ezo­te­ryk, pro­fe­sor i rek­tor WSM w Szcze­ci­nie

Wikipedia


hulanka

hucz­na za­ba­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hucz­na za­ba­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hu­lan­ka – część wsi Ją­dro­wi­ce, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Hu­lan­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska
  • Hu­lan­ka – część wsi Na­ko­no­wo, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Kowal
  • Hu­lan­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Hu­lan­ka – część wsi Dą­bro­wa Msza­del­ska, w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Dmo­sin
  • Hu­lan­ka – część wsi Nowy Bedoń, w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie An­dre­spol
  • Hu­lan­ka – część wsi Pog­wi­zdów, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Czar­na
  • Hu­lan­ka – węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny w Biel­sku-Bia­łej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedzą, piją, lulki palą, / Tańce, hu­lan­ka, swa­wo­la; / Led­wie karcz­my nie roz­wa­lą, / Cha, cha! chi, chi! hejża! hola!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈlãnka, AS: χulãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hulanie n.

:: zdrobn. hulaneczka ż.

 czas. hulać ndk.

 przym. hulaszczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bal, pot. balanga, pot. balet, pot. biba, żart. bibka, pot. impra, impreza, pot. melanż, potańcówka, przest. prywatka, zabawa

Wiktionary


hulaszczość

→ hu­la­szczy


SJP.pl

Patrz:

hulaszczy

hulaszczy

wła­ści­wy oso­bie pro­wa­dzą­cej bez­tro­ski tryb życia, spę­dza­ją­cej dużo czasu na za­ba­wach i pi­ja­ty­kach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy hu­lan­kom lub hu­la­kom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hulanka ż., hulaka m.

Wiktionary


hulatyka

daw­niej: hu­lan­ka - hucz­na za­ba­wa


SJP.pl


hulać

1. bawić się bez­tro­sko; ba­lo­wać, im­pre­zo­wać, ba­lan­go­wać;
2. o wie­trze: wiać sil­nie w róż­nych kie­run­kach;
3. o my­ślach: wy­stę­po­wać be­zład­nie;
4. po­tocz­nie: dzia­łać bez żad­nej kon­tro­li;
5. po­tocz­nie: funk­cjo­no­wać bez żad­nych pro­ble­mów;
6. daw­niej:
a) gra­so­wać, na­pa­dać, kraść;
b) bie­gać w róż­nych kie­run­kach;
c) tań­czyć szyb­ki, we­so­ły ta­niec


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spę­dzać czas na hucz­nych za­ba­wach lub pi­ja­ty­kach

 (1.2) o wi­chu­rze wiać we wszyst­kich kie­run­kach z dużą siłą

 (1.3) o my­ślach, uczu­ciach wy­stę­po­wać be­zład­nie

 (1.4) daw. po­ru­szać się we wszyst­kie stro­ny

 (1.5) daw. gra­so­wać, kraść, na­pa­dać

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. tań­czyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bro­nek hulał przez całe życie.

 (1.2) Wie­trzy­sko hula, czło­wie­ko­wi się nie chce nogi za próg wy­sta­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hulacki

 przysł. hulacko

 rzecz. hulackość ż., hulactwo n., hulaka mos., hulanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) chulać

Wiktionary


hulać-lulać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­ły­sać

Wiktionary


hulczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hul­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hulcze n.

:: fż. hulczanka ż.

 przym. hulczański

Wiktionary


hulczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hul­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hulcze n.

:: fm. hulczanin m.

 przym. hulczański

Wiktionary


hulczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hul­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hulcze n., hulczanin m., hulczanka ż.

Wiktionary


huleta

daw­niej: laska pa­ster­ska; hu­let­ka


SJP.pl


huletka

daw­niej: laska pa­ster­ska; hu­le­ta


SJP.pl

Hu­let­ka – laska pa­ster­ska no­szo­na przez ko­bie­ty pod­czas sie­lan­ko­wych uro­czy­sto­ści dwor­skich w cza­sach sta­ni­sła­wow­skich.

Wikipedia


hulewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Hu­le­wicz (1897–1972) – pol­ski ofi­cer, ko­man­dor po­rucz­nik
  • Alek­sandr Hu­le­wicz (1923–1944) – ra­dziec­ki ofi­cer
  • Boh­dan Józef Flo­rian Hu­le­wicz (1888–1968) – pol­ski li­te­rat, brat Wac­ła­wa, Je­rze­go i Wi­tol­da
  • Ed­ward Hu­le­wicz (1937–2022) – pol­ski pio­sen­karz estra­do­wy
  • Fran­ci­szek Hu­le­wicz (?) – kon­sy­liarz kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej
  • Ga­briel Hu­le­wicz (XVII w.) – cho­rą­ży czer­ni­how­ski w la­tach 1639-1672
  • Jan Hu­le­wicz (1907–1980) – pol­ski hi­sto­ryk wy­cho­wa­nia
  • Jerzy Hu­le­wicz (1886–1941) – pol­ski pi­sarz, te­o­re­tyk sztu­ki, gra­fik i ma­larz, brat Wac­ła­wa, Boh­da­na i Wi­tol­da
  • Jerzy De­mia­no­wicz Hu­le­wicz (zm. ok. 1638) – pod­ko­mo­rzy łucki, poseł na sejm
  • Ka­zi­mierz Hu­le­wicz (ur. 1864) – li­te­rat
  • Marek Hu­le­wicz (zm. 1657) – pi­sarz ziem­ski łucki
  • Paweł Hu­le­wicz (1750–1817) – szam­be­lan kró­lew­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza ro­dzi­na od stu lat pie­czę­tu­je się Hu­le­wi­czem.

Wiktionary


hulk

1. duży ża­glo­wiec pół­noc­no­e­u­ro­pej­ski z XV-XVI wieku; holk;
2. okręt nie­na­da­ją­cy się do że­glu­gi, słu­żą­cy za miesz­ka­nie lub warsz­tat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. stary okręt wy­co­fa­ny z nor­mal­nej ek­splo­a­ta­cji, zwy­kle przy­cu­mo­wa­ny na stałe do na­brze­ża i słu­żą­cy np. jako ma­ga­zyn lub ko­sza­ry;

 (1.2) hist. żegl. typ śred­nio­wiecz­ne­go du­że­go ża­glow­ca pół­noc­no­e­u­ro­pej­skie­go z XV–XVI wieku, uży­wa­ne­go do celów hand­lo­wych i wo­jen­nych; od­mia­na ka­ra­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hulk – wy­co­fa­ny z nor­mal­nej ek­splo­a­ta­cji okręt lub sta­tek, słu­żą­cy do celów po­moc­ni­czych w por­cie
  • hulk – inna forma nazwy śred­nio­wiecz­ne­go ża­glow­ca holku
  • Hulk – właśc. Gi­va­nil­do Vie­i­ra de Souza, bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Hulk Hogan – właśc. Ter­ren­ce Gene Bol­lea, ame­ry­kań­ski za­wo­do­wy za­pa­śnik oraz aktor
  • Hulk (ko­miks) – po­stać z ko­mik­sów Mar­vel Co­mics
  • Hulk (film) – film ki­no­wy z 2003 roku
  • In­cre­di­ble Hulk – film ki­no­wy z 2008 roku
  • The In­cre­di­ble Hulk – se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1977 roku
  • Po­wrót nie­sa­mo­wi­te­go Hulka – film te­le­wi­zyj­ny z 1988 roku
  • Hulk przed sądem – film te­le­wi­zyj­ny z 1989 roku
  • Śmierć nie­sa­mo­wi­te­go Hulka – film te­le­wi­zyj­ny z 1990 roku
  • In­cre­di­ble Hulk (se­rial ani­mo­wa­ny 1982) – se­rial ani­mo­wa­ny z 1982 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xulk, AS: χulk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) holk

Wiktionary


hull

1. mia­sto w An­glii; King­ston upon Hull;
2. mia­sto w Ka­na­dzie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • King­ston upon Hull (po­tocz­nie znane jako Hull)
  • Hull – rzeka na wschod­nim wy­brze­żu An­glii, prze­pły­wa­ją­ca przez mia­sto King­ston upon Hull.
  • Hull – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Ma­di­son
  • Hull – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Pike
  • Hull – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Sioux
  • Hull – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Li­ber­ty
  • Hull – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Hull – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­rat­hon
  • Hull – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Por­ta­ge
  • Hull (ang. Hull Town) – gmina w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Hull (ang. Hull Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­rat­hon
  • Hull (ang. Hull Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Por­ta­ge

Wikipedia


hullski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hull (King­ston upon Hull), do­ty­czą­cy Hull

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hull n.

Wiktionary


hulman

małpa z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych, na­dro­dzi­ny wą­sko­no­sych, za­miesz­ku­ją­ca pół­noc­ną i środ­ko­wą część Indii i Pa­ki­sta­nu


SJP.pl

Hul­man ("Sem­no­pit­he­cus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny gerez (Co­lo­bi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


hulme

Hulme – dziel­ni­ca w Man­che­ste­rze, w An­glii, w hrab­stwie Wiel­ki Man­che­ster, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Man­che­ster. W 2011 dziel­ni­ca li­czy­ła 16907 miesz­kań­ców.

Wikipedia


hulnąć

po­tocz­nie:
1. sko­czyć; hult­nąć;
2. za­a­ta­ko­wać kogoś słow­nie; hult­nąć;
3. szyb­ko udać się gdzieś; kop­nąć się;
4. w piłce noż­nej: strze­lić na bram­kę;
5. spaść


SJP.pl


hulok

małpa z po­dro­dzi­ny gib­bo­nów


SJP.pl

Hulok ("Ho­o­lock") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny gib­bo­no­wa­tych (Hy­lo­ba­ti­dae).

Wikipedia


hultaj

łaj­dak, łobuz, szel­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. książk. czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­po­waż­ny, pro­wa­dzą­cy hu­la­szcze, próż­nia­cze życie

 (1.2) hist. chłop bez­rol­ny, nie­o­sia­dły, wę­dru­ją­cy po wsiach i mia­stecz­kach, naj­mu­ją­cy się do róż­no­rod­nych robót

Wiktionary

Hul­taj lub ultaj – na­jem­nik, pra­cow­nik, daw­niej hul­ta­je to lu­dzie wolni, luźni, na­jem­ni­cy, nie­o­siad­li wy­rob­ni­cy, któ­rzy pra­co­wa­li na cza­so­wym (krót­szym niż rok) kon­trak­cie bądź na umo­wie o wy­ko­na­nie dzie­ła (sztu­ki).

Praw­do­po­dob­nie z po­wo­du oby­cza­jów hul­taj­skich lub też z po­wo­du przyj­mo­wa­nia zle­ceń, nie za­wsze zgod­nych z pra­wem, nazwa hul­taj zy­ska­ła z cza­sem ne­ga­tyw­ne zna­cze­nie i współ­cze­śnie oz­na­cza: nic­po­nia, ło­bu­za, hunc­wo­ta, szel­mę, gał­ga­na, łotra i łaj­da­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ci sami lu­dzie, któ­rzy mnie ostrze­ga­ją, że Suzin jest hul­taj, przed mie­sią­cem pi­sa­li do Su­zi­na, że ja je­stem ban­krut, sza­chraj, ek­spow­sta­niec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hultajstwo n.

:: fż. hultajka ż.

 czas. hultaić ndk.

 przym. hultajski

 przysł. hultajsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapichrust, gałgan, huncwot, ladaco, łachmyta, łapserdak, nic dobrego, nicpoń, niecnota, obwieś, oczajdusza, psiadusza, psiajucha, psianoga, psubrat, ptaszek, utrapieniec; gw. Śląsk Cieszyński beskuryja, gw. Górny Śląsk beskuryjo

 (1.2) człowiek luźny

Wiktionary


hultajka

→ hul­taj; ło­bu­zia­ra, roz­ra­bia­ra, łaj­dacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. prze­stęp­cza: chu­li­gań­stwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xulˈtajka, AS: χultai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hultaj mos.

 przym. hultajski

Wiktionary


hultajski

→ hul­taj


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki jak u hul­ta­ja, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla hul­ta­ja

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z hul­ta­jem, do­ty­czą­cy hul­ta­ja

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (3.1) na­le­żą­cy do hul­ta­ja, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Patrz:

hultaj

Powiązane:

 rzecz. hultaj m., hultajka ż., hultajenie n., hultajstwo n.

 czas. hultaić ndk.

 przysł. hultajsko

Wiktionary


hultajstwo

prze­sta­rza­le:
1. czyn hul­taj­ski, łaj­dact­wo, ło­tro­stwo
2. zbiór, zgra­ja hul­ta­jów, ło­bu­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół chu­li­ga­nów, ho­ło­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hultaj m.

 przym. hultajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) motłoch, swołocz, tałatajstwo

Wiktionary


hultnąć

hul­nąć; po­tocz­nie:
1. sko­czyć;
2. za­a­ta­ko­wać kogoś słow­nie; na­sko­czyć


SJP.pl


hum

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca no­so­wy dźwięk to­wa­rzy­szą­cy na­my­sło­wi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hum – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie środ­ko­wo­bo­śniac­kim, w gmi­nie Bu­goj­no
  • Hum – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Foča
  • Hum – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w mie­ście Tre­bin­je
  • Hum – mia­sto w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii istryj­skiej, w mie­ście Buzet
  • Hum – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii vi­ro­wi­tic­ko-po­draw­skiej, w gmi­nie Voćin
  • Hum Košnički – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii kra­piń­sko-za­gor­skiej, w gmi­nie De­si­nić
  • Hum na Sutli – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii kra­piń­sko-za­gor­skiej, w gmi­nie Hum na Sutli
  • Hum Zabočki – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii kra­piń­sko-za­gor­skiej, w mie­ście Zabok
  • Hum – wieś w Ser­bii, w okrę­gu ni­szaw­skim, w mie­ście Nisz
  • Hum – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Brda
  • Hum – ame­ry­kań­ski ze­spół gra­ją­cy rocka al­ter­na­tyw­ne­go za­ło­żo­ny w 1989
  • Hum – in­dyj­ski film z 1991 roku

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hm, hmm, humm

Wiktionary


human

śro­do­wi­sko­wo: klasa lub kie­ru­nek stu­diów o pro­fi­lu hu­ma­ni­stycz­nym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Human – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • Human – album grupy de­ath­me­ta­lo­wej Death
  • Human – album Ni­ti­na Sawh­ne­ya
  • Human – album Roda Ste­war­ta
  • Human – album Bran­dy Nor­wo­od
  • Human – sin­gel bry­tyj­skiej grupy The Human Le­a­gue
  • Human – sin­gel ame­ry­kań­skiej grupy roc­ko­wej The Kil­lers
  • Human – sin­gel Chri­sti­ny Perri
  • Human – sin­gel Rag’n’Bone Mana
  • Human – album Three Days Grace
  • Human – album Rag’n’Bone Mana
  • Human – album ame­ry­kań­skiej grupy OneRepublic

Wikipedia


humaniora

nauki spo­łecz­ne, ba­da­ją­ce czło­wie­ka jako isto­tę spo­łecz­ną, in­te­re­su­ją­ce się jego zdol­no­ścia­mi oraz osią­gnię­cia­mi; nauki hu­ma­ni­stycz­ne, hu­ma­ni­sty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. nauki hu­ma­ni­stycz­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxũmãˈɲɔra, AS: χũmãńora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humanista, humanistyka, humanitarność, humanitarysta, humanitaryzacja, humanitaryzm, humanizacja, humanizator, humanizm, humanizowanie

 czas. humanizować

 przym. humanistyczny, humanitarny, humanizacyjny

 przysł. humanistycznie, humanitarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) humanistyka

Wiktionary


humanista

1. zwo­len­nik, przed­sta­wi­ciel hu­ma­niz­mu - ruchu kul­tu­ral­ne­go i spo­łecz­ne­go, ukie­run­ko­wa­ne­go na czło­wie­ka i jego dzia­łal­ność; uczo­ny epoki Odro­dze­nia;
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauk hu­ma­ni­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­sta­wi­ciel hu­ma­niz­mu

 (1.2) mi­ło­śnik, znaw­ca hi­sto­rii i kul­tu­ry an­tycz­nej, zwła­szcza rzym­skiej i grec­kiej

 (1.3) osoba z wyksz­tał­ce­niem hu­ma­ni­stycz­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxũmãˈɲista, AS: χũmãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humaniora, humanizm nmos., humanistyka ż.

:: fż. humanistka

 przym. humanistyczny

Wiktionary


humanistka

1. zwo­len­nicz­ka, przed­sta­wi­ciel­ka hu­ma­niz­mu - ruchu kul­tu­ral­ne­go i spo­łecz­ne­go, ukie­run­ko­wa­ne­go na czło­wie­ka i jego dzia­łal­ność; uczo­na epoki Odro­dze­nia;
2. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauk hu­ma­ni­stycz­nych


SJP.pl


humanistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hu­ma­ni­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humanitarysta mos., humanistyka ż., humaniora

 przym. humanistyczny

Wiktionary


humanistyczność

ze­spół cech ty­po­wych dla hu­ma­niz­mu


SJP.pl


humanistyczny

1. taki, który do­ty­czy hu­ma­niz­mu - prądu kul­tu­ral­no-fi­lo­zo­ficz­ne­go okre­su Re­ne­san­su, a także hu­ma­ni­sty - przed­sta­wi­cie­la tego okre­su;
2. taki, dla któ­re­go czło­wiek i jego dzia­łal­ność są przed­mio­tem badań na­u­ko­wych oraz do­cie­kań fi­lo­zo­ficz­nych;
3. taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się tro­ską o dobro czło­wie­ka oraz jest zwo­len­ni­kiem po­glą­dów mo­ral­nych, pro­pa­go­wa­nych przez hu­ma­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nauk. zwią­za­ny z na­u­ka­mi o czło­wie­ku w re­la­cjach spo­łecz­nych

 (1.2) filoz. trak­tu­ją­cy czło­wie­czeń­stwo jako naj­wyż­szą war­tość

 (1.3) kult. zwią­za­ny z hu­ma­niz­mem epoki re­ne­san­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humanitarysta mos., humanizm m., humanistyka ż., humanista m., humanistka ż., humaniora

 przysł. humanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) renesansowy

Wiktionary


humanistyka

1. grupa nauk, któ­rych przed­mio­tem badań jest czło­wiek jako isto­ta spo­łecz­na i jego twór­czość; hu­ma­nio­ra, nauki hu­ma­ni­stycz­ne;
2. po­tocz­nie: wy­dział hu­ma­ni­stycz­ny uni­wer­sy­te­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa nauk do­ty­czą­cych czło­wie­ka, jego wyt­wo­rów i spo­łe­czeń­stwa ludz­kie­go;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxũmãˈɲistɨka, AS: χũmãńistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humaniora, humanista m., humanistka ż.

 przym. humanistyczny

 przysł. humanistycznie

Wiktionary


humanitarnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób hu­ma­ni­tar­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humanitarysta mos., humaniora lm.

 przym. humanitarny

Wiktionary


humanitarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hu­ma­ni­tar­nie


SJP.pl


humanitarniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: hu­ma­ni­tar­ny; bar­dziej hu­ma­ni­tar­ny


SJP.pl


humanitarność

po­sza­no­wa­nie czło­wie­ka, jego god­no­ści, pra­gnie­nie oszczę­dze­nia mu cier­pień; hu­ma­ni­ta­ryzm


SJP.pl


humanitarny

1. taki, który dba o dobro i god­ność czło­wie­ka, zwra­ca uwagę na jego po­trze­by, tro­szczy się o jego przysz­łość;
2. taki, który stara się lub po­ma­ga ła­go­dzić cier­pie­nie czło­wie­ka; ła­god­ny, przy­jaz­ny, bez cier­pień


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sza­nu­ją­cy god­ność czło­wie­ka i zwie­rząt, zgod­ny z za­sa­da­mi hu­ma­ni­ta­ryz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Przy­je­cha­li do nas z po­mo­cą hu­ma­ni­tar­ną, przy­wieź­li leki, żyw­ność, ar­ty­ku­ły co­dzien­ne­go użyt­ku — opo­wia­da Józef To­masz Juros, dy­rek­tor szpi­ta­la w Ozim­ku, były radny mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxũmãɲiˈtarnɨ, AS: χũmãńitarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humanitarność, humanitaryzm, humanitarysta, humanitaryzacja, humaniora

 przysł. humanitarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludzki

Wiktionary


humanitarysta

1. rzad­ko: osoba, która tro­szczy się o dobro i god­ność czło­wie­ka, pra­gnie za­o­szczę­dzić mu cier­pień;
2. zwo­len­nik hu­ma­ni­ta­ryz­mu - kie­run­ku etycz­no-spo­łecz­ne­go pow­sta­łe­go we Fran­cji w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, któ­re­go ce­chu­je hu­ma­ni­ta­ryzm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humanitaryzm m., humanizm m., humanista m., humanistka ż., humanistyczność ż., humanitarność ż., niehumanitarność ż., humanizowanie n., dehumanizowanie n., odhumanizowanie n., zdehumanizowanie n., humanoid m., humaniora nmos.

:: fż. humanitarystka ż.

 czas. humanizować ndk., dehumanizować ndk., odhumanizować dk., zdehumanizować dk.

 przym. humanitarystyczny, humanitarny, niehumanitarny, humanistyczny, humanoidalny

 przysł. humanitarnie, humanistycznie

Wiktionary


humanitarystka

→ hu­ma­ni­ta­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

humanitarysta

humanitaryzacja

czy­nie­nie cze­goś bar­dziej ludz­kim, ła­god­nym, łat­wiej­szym i lep­szym dla czło­wie­ka


SJP.pl


humanitaryzm

1. po­sta­wa, którą ce­chu­je sza­cu­nek dla czło­wie­ka i tro­ska o jego dobro; hu­ma­ni­tar­ność;
2. w fi­lo­zo­fii: kie­ru­nek etycz­no-spo­łecz­ny pow­sta­ły we Fran­cji w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku, pro­pa­gu­ją­cy hasła ega­li­ta­ryz­mu, bra­ter­stwa i ideę cią­głe­go do­sko­na­le­nia mo­ral­ne­go ro­dza­ju ludz­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek ide­o­wy dą­żą­cy do re­for­my prawa kar­ne­go

Wiktionary

Hu­ma­ni­ta­ryzm:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. humanitarysta mos., humaniora

 przym. humanitarny, niehumanitarny

Wiktionary


humanizacja

pro­pa­go­wa­nie zasad hu­ma­niz­mu; do­sto­so­wa­nie ja­kiejś dzie­dzi­ny życia do po­trzeb i moż­li­wo­ści czło­wie­ka


SJP.pl


humanizacyjny

taki, który ma na celu pro­pa­go­wa­nie lub re­a­li­za­cję idei hu­ma­niz­mu


SJP.pl


humanizator

osoba dą­żą­ca do hu­ma­ni­za­cji cze­goś


SJP.pl


humanizm

1. kie­ru­nek okre­su Odro­dze­nia, sta­wia­ją­cy czło­wie­ka i życie ludz­kie w cen­trum za­in­te­re­so­wa­nia nauki i sztu­ki;
2. po­sta­wa uz­na­ją­ca czło­wie­ka za naj­więk­szą war­tość i źró­dło in­nych war­to­ści; an­tro­po­cen­tryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. filoz. in­te­lek­tu­al­ny i kul­tu­ral­ny prąd epoki Odro­dze­nia przed­kła­da­ją­cy spra­wy ludz­kie, do­czes­ne nad to, co nie­ziem­skie

 (1.2) po­sta­wa mo­ral­na i in­te­lek­tu­al­na prze­ja­wia­ją­ca się za­in­te­re­so­wa­niem czło­wie­kiem, jego do­brem, god­no­ścią i wol­no­ścią

Wiktionary

Hu­ma­nizm (z łac. "hu­ma­nus" 'ludz­ki' i gr. "ismos" - wie­dza, nauka) – nurt fi­lo­zo­ficz­ny lub świa­to­po­gląd opar­ty na ra­cjo­nal­nym my­śle­niu, który wy­ra­ża się tro­ską o po­trze­by, szczę­ście, god­ność i swo­bod­ny roz­wój czło­wie­ka w jego śro­do­wi­skach: spo­łecz­nym i na­tu­ral­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. humanitarysta mos., humanista mos., humanizacja ż., humaniora

 czas. humanizować ndk., zhumanizować dk.

 przym. humanizacyjny, humanistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) humanizm renesansowy

Wiktionary


humanizować

1. wpro­wa­dzać w życie idee hu­ma­niz­mu, uz­na­ją­ce dobro czło­wie­ka, jego god­ność i wol­ność za na­drzęd­ne za­sa­dy mo­ral­ne;
2. po­pu­la­ry­zo­wać nauki hu­ma­ni­stycz­ne, pod­kre­ślać ich zna­cze­nie i rangę;
3. na­da­wać cze­muś cha­rak­ter i na­tu­rę ludz­ką


SJP.pl


humanoid

isto­ta kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ca czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) twór przy­po­mi­na­ją­cy czło­wie­ka

Wiktionary

Hu­ma­no­id ( hu­ma­nus – „ludz­ki”; gr. εἶδος, "eîdos" – „wy­gląd, po­stać, kształt”) – każdy byt, któ­re­go kształt ciała przy­po­mi­na ludz­kie. Ter­min obej­mu­je więc ssaki na­czel­ne, jak i mi­tycz­ne isto­ty czy sztucz­ne or­ga­niz­my (an­dro­i­dy), szcze­gól­nie w kon­tek­ście fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej i fan­ta­sy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaz­wy­czaj fik­cyj­ne hu­ma­no­i­dy to stwo­rze­nia dwu­noż­ne, o kształ­cie ciała po­dob­nym do ludz­kie­go, jed­nak róż­nią­ce się od ludzi ko­lo­rem skóry, ilo­ścią i umiej­sco­wie­niem wło­sów, wzro­stem, masą ciała, kształ­tem uszu i nosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxũmãˈnɔjit, AS: χũmãnoi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humanitarysta mos., humanoidalność ż.

 przym. humanoidalny

Wiktionary


humanoidalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hu­ma­no­i­dal­ne; cecha tych, któ­rzy są hu­ma­no­i­dal­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kład bę­dzie do­ty­czył per­spek­tyw zwięk­sze­nia hu­ma­no­i­dal­no­ści w ro­bo­ty­ce XXI wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. humanoidalny

 przysł. humanoidalnie

 rzecz. humanoid mzw./mrz.

Wiktionary


humanoidalny

po­dob­ny do czło­wie­ka; człe­ko­po­dob­ny, czło­wie­ko­po­dob­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ludz­kie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spot­ka­niu udział bie­rze znany na całym świe­cie hu­ma­no­i­dal­ny robot Sop­hia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humanitarysta mos., humanoid m., humanoidalność ż.

Wiktionary


humanoidka

→ hu­ma­no­id


SJP.pl

Patrz:

humanoid

humań

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na Ukra­i­nie;

Wiktionary

Humań (ukr. Умань, "Umań") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie czer­ka­skim, nad Uman­ką (do­rze­cze Bohu), sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu hu­mań­skie­go.

Oś­ro­dek prze­my­słu ma­szy­no­we­go, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych i spo­żyw­cze­go; węzeł dro­go­wy. W mie­ście znaj­du­ją się dwie szko­ły wyż­sze i mu­ze­um.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej pra­dzia­dek po­cho­dził z Hu­ma­nia na Ukra­i­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. humański

Wiktionary


humański

przy­miot­nik od: Humań


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Hu­ma­nia, zwią­za­ny z Hu­ma­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Humań m.

Wiktionary


humbak

waleń z po­drzę­du fisz­bi­now­ców; dłu­go­płet­wo­wiec, dłu­go­płet­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­gap­te­ra no­va­e­an­gliae|Bo­row­ski|ref=tak., ga­tu­nek wie­lo­ry­ba z po­drzę­du fisz­bi­now­ców;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku hum­ba­ków (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Hum­ba­ki cha­rak­te­ry­zu­ją się bar­dzo dłu­gi­mi płet­wa­mi pier­sio­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxũmbak, AS: χũmbak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długopłetwiec; war. długopłetwiec oceaniczny

Wiktionary


humber

[czy­taj: ham­ber] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Hum­ber (wym. ; w sta­ro­żyt­no­ści "Abus") – estu­a­rium rzek Ouse i Trent na wschod­nim wy­brze­żu An­glii, ucho­dzą­ce do Morza Pół­noc­ne­go. Estu­a­rium wyz­na­cza gra­ni­cę mię­dzy hrab­stwem East Ri­ding of Yorks­hi­re (hi­sto­rycz­nie Yorks­hi­re) na pół­no­cy, a Lin­colns­hi­re na po­łud­niu. Dłu­gość 64 km, sze­ro­kość w naj­szer­szym miej­scu 13 km, wy­so­kość pły­wów do 6,5 m. Głów­ne porty nad Hum­ber: King­ston upon Hull, Grims­by, Im­ming­ham.

Wikipedia


humbert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hum­bert (imię)
  • Hum­bert (Pas-de-Ca­la­is) – miej­sco­wość we Fran­cji, w re­gio­nie Nord-Pas-de-Ca­la­is

Wikipedia


humboldt

[czy­taj: hum­bolt] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der von Hum­boldt – nie­miec­ki przy­rod­nik i po­dróż­nik
  • Wil­helm von Hum­boldt – nie­miec­ki fi­lo­zof i ję­zy­koz­naw­ca
  • Fun­da­cja Ale­xan­dra von Hum­bold­ta
  • Uni­wer­sy­tet Hum­bold­tów w Ber­li­nie
  • Hum­boldt – miej­sco­wość w pro­win­cji Sa­skat­che­wan
  • Hum­boldt/Grem­berg – dziel­ni­ca Ko­lo­nii
  • Hum­boldt – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Coles
  • Hum­boldt – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Hum­boldt
  • Hum­boldt – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Allen
  • Hum­boldt – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Kitt­son
  • Hum­boldt – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Ri­chard­son
  • Hum­boldt – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Min­ne­ha­ha

Wikipedia


humbug

bar­dzo roz­re­kla­mo­wa­na spra­wa, która po pew­nym cza­sie oka­zu­je się oszu­stwem; blaga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. roz­pro­pa­go­wa­na nie­praw­da; gło­śna spra­wa, która oka­za­ła się nie­praw­dą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hum­bug – roz­re­kla­mo­wa­na spra­wa, która po pew­nym cza­sie oka­za­ła się oszu­stwem
  • Hum­bug – album ze­spo­łu Arc­tic Mon­ke­ys
  • Hum­bug – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umie­ra­nie nie jest na­u­ko­we. To hum­bug tych no­wo­czes­nych!

 (1.1) Szum­nie za­po­wia­da­na pre­mie­ra oka­za­ła się być jed­nym wiel­kim hum­bu­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxũmbuk, AS: χũmbuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humbugista m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ściema

Wiktionary


humbugista

osoba po­słu­gu­ją­ca się hum­bu­ga­mi, bla­gier, oszust


SJP.pl


hume

[czy­taj: hjum] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David Hume (1711–1776) – fi­lo­zof, pi­sarz i hi­sto­ryk
  • John Hume (1937–2020) – po­li­tyk pół­noc­no­ir­landz­ki, la­u­re­at Po­ko­jo­wej Na­gro­dy Nobla
  • Hume – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Edgar
  • Hume – miej­sco­wość w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Bates
  • Hume – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Al­le­ga­ny
  • Hume – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia
  • Hume (ang. Hume Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Whi­te­si­de
  • Hume (ang. Hume Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Huron
  • Hume (ang. Hume Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Al­le­ga­ny
  • Hume (ang. Hume Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Slope
  • Hume – rzeka we Fran­cji, prze­pły­wa­ją­ca przez teren de­par­ta­men­tu Ave­y­ron, do­pływ Céor

Wikipedia


humektant

sub­stan­cja ad­sor­bu­ją­ca wodę, o wła­ści­wo­ściach na­wil­ża­ją­cych


SJP.pl


humektantowy

→ hu­mek­tant


SJP.pl

Patrz:

humektant

humeniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


humeralny

do­ty­czą­cy ple­ców, bar­ków


SJP.pl


humerał

1. biała chu­sta wkła­da­na przez ka­pła­na pod albę;
2. na­ra­mien­na szata ar­cy­ka­pła­na ży­dow­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. ele­ment stro­ju li­tur­gicz­ne­go w ka­to­li­cyz­mie w for­mie płó­cien­nej chu­sty;

Wiktionary

Hu­me­rał (od łac. "hu­me­rus" – ramię), rza­dziej amic­tus – w Ko­ścio­łach tra­dy­cji za­chod­niej (rzym­sko­ka­to­lic­kim, an­gli­kań­skim, lu­te­rań­skim, itp.) biała, pro­sto­kąt­na chu­sta z tka­ni­ny lnia­nej bę­dą­ca ele­men­tem stro­ju li­tur­gicz­ne­go, okry­wa­ją­ca szyję i ra­mio­na no­szą­ce­go albę, za­wią­zy­wa­na na pier­siach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy za­kon­ni­cy za­kła­da­ją nieco więk­szy hu­me­rał na swój kap­tur, tak aby nie był on wi­docz­ny.

 (1.1) Za­kon­ni­ce wy­haf­to­wa­ły na hu­me­ra­łach ozdob­ny chry­sto­gram IHS.

Wiktionary


humidor

skrzyn­ka do prze­cho­wy­wa­nia cygar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jem­nik do prze­cho­wy­wa­nia cygar;

Wiktionary

Hu­mi­dor – po­jem­nik lub po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia cygar.

Wikipedia


humidostat

urzą­dze­nie au­to­ma­tycz­nie re­gu­lu­ją­ce wil­got­ność po­wie­trza; hi­gro­stat


SJP.pl


humifikacja

pro­ces wyt­wa­rza­nia związ­ków próch­ni­czych ze szcząt­ków ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych


SJP.pl

Hu­mi­fi­ka­cja – pro­ce­sy przeksz­tał­ceń ma­te­rii or­ga­nicz­nej gleb (de­try­tu­su) po­le­ga­ją­ce na czę­ścio­wym roz­kła­dzie pier­wot­nych związ­ków or­ga­nicz­nych (np. szcząt­ków ro­ślin­nych) i wtór­nej syn­te­zie. W wy­ni­ku hu­mi­fi­ka­cji pow­sta­je humus gle­bo­wy, na­da­ją­cy ciem­ne za­bar­wie­nie gór­nym po­zio­mom ge­ne­tycz­nym pro­fi­lu gle­bo­we­go. Związ­ki hu­mu­so­we są sub­stan­cja­mi o zło­żo­nej struk­tu­rze. Z uwagi na swe cechy fi­zycz­ne i che­micz­ne, w tym dużą po­jem­ność sorp­cyj­ną, od­gry­wa­ją bar­dzo ważną rolę w kształ­to­wa­niu wła­ści­wo­ści gleb.

Wikipedia


humifikacyjny

→ hu­mi­fi­ka­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. zwią­za­ny z hu­mi­fi­ka­cją, do­ty­czą­cy hu­mi­fi­ka­cji

Wiktionary

Patrz:

humifikacja

Powiązane:

 rzecz. humifikacja ż.

Wiktionary


humina

zwią­zek che­micz­ny sta­no­wią­cy pod­sta­wę skła­du che­micz­ne­go węgla ka­mien­ne­go


SJP.pl


huminowy

przy­miot­nik od: hu­mi­na


SJP.pl


humit

mi­ne­rał, krze­mian wy­spo­wy ma­gne­zu


SJP.pl

Humit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­sa­do­wy flu­o­ro­krze­mian ma­gne­zu i że­la­za o wzo­rze che­micz­nym (Mg,Fe)7(SiO4)3(F,OH)2. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska an­giel­skie­go ko­lek­cjo­ne­ra mi­ne­ra­łów Abra­ha­ma Hume'a.

Wikipedia


humity

mi­ne­rał, krze­mian wy­spo­wy ma­gne­zu


SJP.pl


humm

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca no­so­wy dźwięk to­wa­rzy­szą­cy na­my­sło­wi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hm, hmm, hum

Wiktionary


hummer

[czy­taj: HAmer] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Hum­mer − były ame­ry­kań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów te­re­no­wych, z sie­dzi­bą w De­tro­it, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1992−2010. Na­le­żał do ame­ry­kań­skie­go kon­cer­nu Ge­ne­ral Mo­tors.

Wikipedia


hummus

[czy­taj: humus] pasta z cie­cie­rzy­cy, se­za­mu, cy­try­ny i oliwy; humus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. pasta z cie­cie­rzy­cy, czosn­ku i pasty ta­hi­ni, po­pu­lar­na na Bli­skim Wscho­dzie;

Wiktionary

Hum­mus lub humus ( ‏حمص‎ "ḥummuṣ", w ję­zy­ku kla­sycz­nym "ḥimmiṣ" lub "ḥimmaṣ", dosł. „cie­cie­rzy­ca”) – sos dip lub pasta do sma­ro­wa­nia, przy­rzą­dza­na z go­to­wa­nych i prze­tar­tych na­sion cie­cie­rzy­cy lub in­nych ro­ślin strącz­ko­wych.

Po­tra­wa wy­wo­dzą­ca się z Le­wan­tu i Egip­tu; współ­cze­śnie po­pu­lar­na na Bli­skim Wscho­dzie i w Pół­noc­nej Afry­ce, znana rów­nież w kuch­niach ka­u­ka­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odkąd skosz­to­wa­łam hum­mu­su w Iz­ra­e­lu, żaden inny mi już tak nie sma­ku­je…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humus mrz.

Wiktionary


hummusowy

→ hum­mus [czy­taj: hu­mu­so­wy]; hu­mu­so­wy


SJP.pl


humniski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hum­nisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Humniska nmos., humniszczanin m., humniszczanka ż.

Wiktionary


humniszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hum­nisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Humniska nmos.

:: fż. humniszczanka ż.

 przym. humniski

Wiktionary


humniszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hum­nisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Humniska nmos.

:: fm. humniszczanin m.

 przym. humniski

Wiktionary


humolit

1. wę­giel ko­pal­ny pow­sta­ły przez uwę­gle­nie szcząt­ków or­ga­nicz­nych
2. nie­od­wod­nio­ny torf lecz­ni­czy; bo­ro­wi­na


SJP.pl


humolitowy

→ hu­mo­lit


SJP.pl

Patrz:

humolit

humolity

1. wę­giel ko­pal­ny pow­sta­ły przez uwę­gle­nie szcząt­ków or­ga­nicz­nych
2. nie­od­wod­nio­ny torf lecz­ni­czy; bo­ro­wi­na


SJP.pl


humor

1. stan we­so­ło­ści, dow­cip
2. po­god­ne przed­sta­wie­nie cze­goś
3. chwi­lo­wy na­strój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdol­ność do­strze­ga­nia ko­micz­nych stron rze­czy­wi­sto­ści

 (1.2) chwi­lo­wy stan psy­chicz­ny, zwła­szcza dobry

Wiktionary

Humor (z humor – płyn, ciecz or­ga­nicz­na) – jedna z po­sta­ci ko­miz­mu, wy­ra­ża­ją­ca się w do­strze­ga­niu stron śmiesz­nych w lu­dziach, sy­tu­a­cjach, zda­rze­niach itp., trak­to­wa­nych – w prze­ci­wień­stwie do sa­ty­ry – z wy­ro­zu­mia­ło­ścią i po­błaż­li­wo­ścią.

Humor znaj­du­je wszech­stron­ne za­sto­so­wa­nie w li­te­ra­tu­rze, ko­mik­sach oraz pro­gra­mach te­le­wi­zyj­nych, gdzie pełni za­rów­no funk­cję roz­ryw­ko­wą, jak i re­flek­syj­ną w od­nie­sie­niu do rze­czy­wi­sto­ści spo­łecz­nej i kul­tu­ro­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wy­bacz, ale nie mam dzi­siaj hu­mo­ru. Mia­łam cięż­ki dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxũmɔr, AS: χũmor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humory nmos., humorystyka ż., humorysta m., humorystka ż., humoreska ż., humorystyczność ż.

 przym. humorystyczny, humorzasty

 przysł. humorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poczucie humoru

Wiktionary


humoralny

w me­dy­cy­nie:
1. od­no­szą­cy się do pły­nów ustro­jo­wych: krwi i limfy;
2. re­gu­la­cja hu­mo­ral­na - pro­ces umoż­li­wia­ją­cy utrzy­ma­nie ho­me­o­sta­zy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. zwią­za­ny z pły­na­mi or­ga­nicz­ny­mi, do­ty­czą­cy soków or­ga­niz­mu (krwi, limfy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może to mieć zna­cze­nie dla hu­mo­ral­nych re­ak­cji od­por­no­ścio­wych wy­ma­ga­ją­cych współ­dzia­ła­nia lim­fo­cy­tów B i T.

 (1.1) Pa­to­lo­gia hu­mo­ral­na, od­wo­łu­jąc się do uwa­run­ko­wań fiz­jo­lo­gicz­nych, zry­wa­ła z etio­lo­gią od­wo­łu­ją­cą się do zrzą­dzeń bogów, czyli stała w opo­zy­cji do me­dy­cy­ny te­ur­gicz­nej.

Wiktionary


humorek

zdrob­nie­nie od: humor


SJP.pl


humoreska

1. mi­nia­tu­ra in­stru­men­tal­na pow­sta­ła w okre­sie ro­man­tyz­mu, prze­waż­nie o żar­to­bli­wym cha­rak­te­rze, zbli­żo­na do sche­rza lub ca­pric­cia;
2. krót­kie opo­wia­da­nie o za­baw­nym zda­rze­niu, zwy­kle zam­knię­te dow­cip­ną pu­en­tą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. krót­kie opo­wia­da­nie o za­baw­nym zda­rze­niu, zwy­kle zam­knię­te dow­cip­ną pu­en­tą

 (1.2) muz. mi­nia­tu­ra in­stru­men­tal­na pow­sta­ła w okre­sie ro­man­tyz­mu, prze­waż­nie o żar­to­bli­wym cha­rak­te­rze, zbli­żo­na do sche­rza lub ca­pric­cia

Wiktionary

Hu­mo­re­ska – krót­ki hu­mo­ry­stycz­ny utwór epic­ki, nar­ra­cyj­ny (opo­wia­da­nie), zam­knię­ty pu­en­tą.

Czę­sto bu­do­wa­ny na kan­wie dia­lo­gu. Jej roz­wój do­ko­nał się w okre­sie po­zy­ty­wiz­mu. Nar­ra­cja hu­mo­re­sek przy­po­mi­na struk­tu­rę di­da­ska­liów, jed­nak utwór na pewno nie na­le­ży do dra­ma­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta hu­mo­re­ska jest na­praw­dę za­baw­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxũmɔˈrɛska, AS: χũmoreska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humor mrz., humorysta m., humorystka ż.

 przym. humorystyczny

Wiktionary


humorki

zdrob­nie­nie od: hu­mo­ry


SJP.pl


humorowaty

po­tocz­nie: żar­to­bli­wy, śmiesz­ny, dow­cip­ny


SJP.pl


humory

za­cho­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce nie­za­do­wo­le­nie, zwy­kle nie­u­za­sad­nio­ne; ka­pry­sy, dąsy, fochy


SJP.pl


humorysta

1. ar­ty­sta two­rzą­cy dzie­ła cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się hu­mo­rem;
2. aktor gra­ją­cy role ko­micz­ne; komik;
3. po­tocz­nie: osoba z dużym po­czu­ciem hu­mo­ru; żar­tow­niś, dow­ci­pi­niś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. twór­ca dzieł na­sy­co­nych hu­mo­rem lub wy­ko­naw­ca pro­gra­mu hu­mo­ry­stycz­ne­go na estra­dzie

 (1.2) książk. osoba uj­mu­ją­ca rze­czy­wi­stość w spo­sób hu­mo­ry­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. humorystka ż.

 przysł. humorystycznie

 przym. humorystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dowcipniś, żartowniś

Wiktionary


humorystka

→ hu­mo­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

humorysta

humorystycznie

przy­słó­wek

 (1.1) z hu­mo­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor przed­sta­wił całe wy­da­rze­nie niez­wy­kle hu­mo­ry­stycz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humor m., humorek m., humorystyka ż., humorysta m., humorystka ż.

 przym. humorystyczny

Wiktionary


humorystyczno-estradowy

zwią­za­ny za­rów­no z hu­mo­rem jak i estra­dą


SJP.pl


humorystyczność

→ hu­mo­ry­stycz­ny


SJP.pl

Patrz:

humorystyczny

humorystyczny

pełen hu­mo­ru, we­so­ło­ści; śmiesz­ny, dow­cip­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dow­cip­ny, za­baw­ny, śmiesz­ny, żar­to­bli­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humor m., humorystyczność ż., humorysta m., humorystka ż., humoreska ż.

 przysł. humorystycznie

Wiktionary


humorzasty

ka­pry­śny, ma­rud­ny


SJP.pl


humowski

→ Hume


SJP.pl

Patrz:

Hume

humulen

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny z grupy ter­pe­nów (sesk­wi­ter­pen), skład­nik olej­ku z ko­no­pi


SJP.pl


humus

kom­po­nent gleby pow­sta­ły z roz­kła­du obu­mar­łych szcząt­ków ro­ślin i zwie­rząt; próch­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. geol. szcząt­ki or­ga­nicz­ne w gle­bie;

 (1.2) kulin. bli­skows­chod­nia pasta z cie­cie­rzy­cy z do­dat­ka­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • humus (próch­ni­ca)
  • hum­mus lub humus (po­tra­wa)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uży­je­my hu­mu­su jako na­wo­zu.

 (1.2) Przy­wio­złam z Iz­ra­e­la dwa hu­mu­sy i dżem z fig.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxũmus, AS: χũmus

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. inhumacja ż., ekshumacja ż.

 przym. humusowy

 (1.2)

 rzecz. hummus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próchnica

Wiktionary


humusować

po­kry­wać grunt hu­mu­sem


SJP.pl


humusowy

→ humus; hum­mu­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ogrod. roln. zro­bio­ny z hu­mu­su, za­wie­ra­ją­cy humus

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z hu­mu­sem, od­no­szą­cy się do hu­mu­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. humus mrz.

Wiktionary


humvee

[czy­taj: hamwi] po­tocz­nie: cięż­ki sa­mo­chód te­re­no­wy, pro­du­ko­wa­ny po­cząt­ko­wo dla armii ame­ry­kań­skiej, od po­cząt­ku lat 90. sprze­da­wa­ny rów­nież w wer­sji cy­wil­nej pod nazwą hum­mer


SJP.pl


hun

ha­waj­ska wie­dza ezo­te­rycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przen. ktoś, kto za­cho­wu­je się nie­cy­wi­li­zo­wa­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hun (re­li­gia chiń­ska) – jeden z ro­dza­jów duszy w tra­dy­cyj­nych re­li­giach Chin
  • Hun – mia­sto w Libii (Al-Dżu­fra)
  • Hun – wład­ca An­glii Wschod­niej
  • Hun He – rzeka w Man­dżu­rii
  • Hu­no­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wsze po meczu, całe stada hunów prze­wa­la­ją się pod moimi okna­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xũn, AS: χũn

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etymn|pol|Hun.; od koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== hun (język angielski.) ==

thumb|hun (1.2)

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Fake estate-hun.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-hun.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-hun2.wav.

znaczenia.

skrót

 (1.1) = pot. pieszcz. honey → kochanie

 (1.2) ornit. kuropatwa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.2) grey partridge

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wandal, barbarzyńca

Wiktionary


huna

ha­waj­ska wie­dza ezo­te­rycz­na


SJP.pl

Huna – nazwa na­da­na przez Maxa Fre­e­dom Longa (przed­się­bior­cę zaj­mu­ją­ce­go się magią) opra­co­wa­nej przez niego wer­sji daw­nych wie­rzeń ha­waj­skich.

Max Long pod­czas pracy w jed­nej z ha­waj­skich szkół, przez przy­pa­dek, zet­knął się z miej­sco­wy­mi prak­ty­ka­mi ma­gicz­ny­mi.

Wikipedia


hunan

pro­win­cja w Chi­nach


SJP.pl

Hunan (; chiń. upr. 湖南; chiń. trad. 湖南; pi­ny­in "Húnán") – pro­win­cja ChRL po­ło­żo­na w środ­ko­wym biegu Jang­cy, na po­łud­nie od je­zio­ra Dong­ting Hu. Jemu zaw­dzię­cza swą nazwę, Húnán zna­czy "Na po­łud­nie od je­zio­ra (Dong­ting Hu)". Skró­to­wa nazwa 湘 (pi­ny­in: "Xiāng") po­cho­dzi od rzeki Xiang Jiang, która pły­nie przez pro­win­cję.

Wikipedia


hunanka

miesz­kan­ka Hu­na­nu (pro­win­cji w Chi­nach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hu­na­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hunan mrz.

:: fm. Hunańczyk mos.

 przym. hunański

Wiktionary


hunańczyk

miesz­ka­niec Hu­na­nu (pro­win­cji w Chi­nach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hu­na­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hunan mrz.

:: fż. Hunanka ż.

 przym. hunański

Wiktionary


hunański

→ Hunan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hu­na­nem, do­ty­czą­cy Hu­na­nu

Wiktionary

Patrz:

Hunan

Powiązane:

 rzecz. Hunan mrz., Hunańczyk mos., Hunanka ż.

Wiktionary


huncwot

hul­taj, ga­ga­tek, ło­bu­ziak, urwis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) książk. ek­spre­syw­nie o oso­bie, która za­cho­wu­je się źle, ale nie wy­rzą­dza wiel­kich szkód albo krzywd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sio mi z kuch­ni, wy dia­bel­skie hunc­wo­ty!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. huncwotka ż.

 przym. huncwocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szelma, nicpoń, łobuz

Wiktionary


hungarofil

rze­czow­nik

 (1.1) sym­pa­tyk Wę­griów

Wiktionary


hungarolog

na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się kul­tu­rą Wę­gier, ję­zy­kiem wę­gier­skim i li­te­ra­tu­rą wę­gier­ską; hun­ga­ry­sta


SJP.pl


hungarologia

fi­lo­lo­gia wę­gier­ska; hun­ga­ry­sty­ka


SJP.pl


hungarysta

na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się kul­tu­rą Wę­gier, ję­zy­kiem wę­gier­skim i li­te­ra­tu­rą wę­gier­ską; hun­ga­ro­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fi­lo­lo­gii wę­gier­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hungaryzm mrz., hungarystyka ż.

:: fż. hungarystka ż.

Wiktionary


hungarystka

→ hun­ga­ry­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie fi­lo­lo­gii wę­gier­skiej

Wiktionary

Patrz:

hungarysta

Powiązane:

 rzecz. hungarysta mos., hungaryzm mrz.

Wiktionary


hungarystyczny

→ hun­ga­ry­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

hungarystyka

hungarystyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zwią­za­na z kul­tu­rą, ję­zy­kiem i li­te­ra­tu­rą Wę­gier

Wiktionary

Hun­ga­ry­sty­ka lub hun­ga­ro­lo­gia – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry, a także hi­sto­rii i kul­tu­ry na­ro­du wę­gier­skie­go. Czę­ścią hun­ga­ry­sty­ki jest fi­lo­lo­gia wę­gier­ska.

W róż­nych ję­zy­kach wy­stę­pu­ją nazwy „hun­ga­ro­lo­gia” ( hun­ga­ro­ló­gia) i „hun­ga­ry­sty­ka” (ana­lo­gia do ter­mi­nów ta­kich jak „po­lo­ni­sty­ka” i „bo­he­mi­sty­ka”). Np. hun­ga­ro­lo­gie lub hun­ga­ri­sti­ka; hun­ga­ri­sti­ka; hun­ga­ry­sty­ka, cza­sa­mi "hun­ga­ro­lo­gia".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hungarysta mos., hungaryzm mrz.

Wiktionary


hungaryzacja

na­rzu­ca­nie wpły­wów wę­gier­skich lub ule­ga­nie im; ma­dzia­ry­za­cja


SJP.pl


hungaryzm

wyraz, zwrot, kon­struk­cja skład­nio­wa prze­ję­te z ję­zy­ka wę­gier­skie­go lub na nim wzo­ro­wa­ne, np.: leczo, pa­pry­karz, juhas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka wę­gier­skie­go;

Wiktionary

Hun­ga­ryzm (od Hun­ga­ria „Węgry”), także: ma­dzia­ryzm (od Ma­gy­ar „Wę­gier”) – ele­ment ję­zy­ko­wy (wyraz, zwrot, kon­struk­cja skład­nio­wa) za­czerp­nię­ty z ję­zy­ka wę­gier­skie­go. W ję­zy­ku pol­skim sta­no­wią one nie­wiel­ką, dość ogra­ni­czo­ną grupę.

Hun­ga­ryz­my prze­ni­ka­ły do ję­zy­ka pol­skie­go w okre­sach oży­wio­nych kon­tak­tów Pol­ski i Wę­gier (głów­nie XV i XVI wiek).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xũŋˈɡarɨsm̥, AS: χũŋgarysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hungarystyka ż., hungarysta mos., hungarystka ż., hungaryzacja ż.

 przym. hungarystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) madziaryzm

Wiktionary


hungaryzować

pod­da­wać wpły­wom wę­gier­skim, roz­sze­rzać wpły­wy wę­gier­skie, na­da­wać cze­muś cechy ty­po­wo wę­gier­skie; ma­dzia­ry­zo­wać


SJP.pl


hunhuz

czło­nek band gra­bież­czych dzia­ła­ją­cych w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach na po­cząt­ku wieku XX; chun­chuz


SJP.pl


hunhuzi

czło­nek band gra­bież­czych dzia­ła­ją­cych w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach na po­cząt­ku wieku XX; chun­chuz


SJP.pl

Hun­hu­zi, także "chun­chu­zi", "chun­chu­zy" (ros. хунху́зы; chiń. upr. 红胡子; chiń. trad. 紅鬍子; pi­ny­in "hónghúzi"; dosł. „czer­wo­no­bro­dzi”) – chiń­scy ban­dy­ci na da­le­kows­chod­nim po­gra­ni­czu Rosji, od XIX wieku do 1949 roku. Skła­da­li się z chiń­skie­go chłop­stwa i żoł­nie­rzy, a także z ze­słań­ców.

Wikipedia


huniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hunka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta z Hunów, ko­czow­ni­cze­go ludu, który ok. 370 r. na­je­chał Eu­ro­pę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Hun mos.

 przym. huński

Wiktionary


hunowie

ko­czow­ni­czy lud az­ja­tyc­ki po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, wy­wo­dzą­cy się ze wschod­nich te­re­nów Azji Środ­ko­wej


SJP.pl

Hu­no­wie ( Οῦννοι, Χοῦνοι; łac. "Huni, Hunni, Chuni, Unni") – lud ko­czow­ni­czy, który ok. roku 370 na­je­chał Eu­ro­pę i przy­czy­nił się do upad­ku Ce­sar­stwa za­chod­nio­rzym­skie­go.

Wikipedia


hunt

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­riet Hunt – an­giel­ska sza­chist­ka
  • Helen Hunt – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Mark Hunt – no­wo­ze­landz­ki kick-boxer, za­wod­nik MMA
  • Wil­liam Hol­man Hunt – ma­larz an­giel­ski, pre­ra­fa­e­li­ta
  • Hunt – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Li­ving­ston
  • Hunt (ang. Hunt Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Scott
  • hrab­stwo Hunt (ang. Hunt Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


hunter

mie­sza­niec ogie­ra peł­nej krwi an­giel­skiej z kla­czą cięż­kie­go typu po­cią­go­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hun­ter – rasa konia
  • Hun­ter – pol­ski ze­spół he­a­vy­me­ta­lo­wy
  • Hun­ter – sin­gel Dido
  • Hun­ter – sin­gel Björk
  • Hun­ter – album ze­spo­łu A Life Once Lost (2005)
  • Hun­ter – album Anny Calvi (2018)
  • Hun­ter – rzeka w Au­stra­lii, w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Hun­ter – re­gion w Au­stra­lii, w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Hun­ter – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Wo­o­druff
  • Hun­ter – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass
  • Hun­ter – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Mit­chell
  • Hun­ter – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Car­ter

Wikipedia


huntington

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hun­ting­ton – wieś w Ches­hi­re, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Ches­hi­re West and Che­ster
  • Hun­ting­ton – wieś, w hrab­stwie He­re­fords­hi­re
  • Hun­ting­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie He­re­fords­hi­re
  • Hun­ting­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie North Yorks­hi­re
  • Hun­ting­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Shrops­hi­re
  • Hun­ting­ton – wieś w hrab­stwie Staf­fords­hi­re, w dy­stryk­cie South Staf­fords­hi­re
  • Hun­ting­ton – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Se­ba­stian
  • Hun­ting­ton – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Hun­ting­ton
  • Hun­ting­ton – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Hamps­hi­re
  • Hun­ting­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Hamps­hi­re
  • Hun­ting­ton – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Suf­folk
  • Hun­ting­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Suf­folk

Wikipedia


hunwejbin

1. chiń­ski czer­wo­nog­war­dzi­sta, uczest­nik re­wo­lu­cji kul­tu­ral­nej w Chi­nach;
2. prze­no­śnie: przed­sta­wi­ciel mło­dzie­żo­we­go ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się ra­dy­kal­ny­mi po­glą­da­mi, sto­su­ją­cy bez­kom­pro­mi­so­we formy walki z prze­ciw­ni­ka­mi po­li­tycz­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek chiń­skiej Czer­wo­nej Gwar­dii, ko­mu­ni­stycz­nej or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wej dzia­ła­ją­ca pod­czas re­wo­lu­cji kul­tu­ral­nej;

 (1.2) przen. polit. publ. czło­nek mło­dzie­żo­we­go ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go, które wobec po­li­tycz­nych prze­ciw­ni­ków sto­su­je bez­kom­pro­mi­so­we formy walki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie Zja­zdu przed­sta­wi­cie­le armii pod­kre­śla­li, że dzia­łal­ność hun­wej­bi­nów sta­no­wi przesz­ko­dę na dro­dze sta­bi­li­za­cji kraju i pod­wa­ża pracę ko­mi­te­tów re­wo­lu­cyj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xũnˈvɛjbʲĩn, AS: χũnvei ̯bʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwonogwardzista

 (1.2) bojówkarz

Wiktionary


hunwejbinizm

ra­dy­kal­ny ruch po­li­tycz­ny, któ­re­go człon­ko­wie, zwła­szcza mło­dzi fa­na­ty­cy, bezwz­ględ­nie zwal­cza­ją prze­ciw­ni­ków wszel­ki­mi środ­ka­mi


SJP.pl


hunwejbinka

1. chiń­ska czer­wo­nog­war­dzist­ka, uczest­nicz­ka re­wo­lu­cji kul­tu­ral­nej w Chi­nach;
2. prze­no­śnie: przed­sta­wi­ciel­ka mło­dzie­żo­we­go ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się ra­dy­kal­ny­mi po­glą­da­mi, sto­su­ją­ca bez­kom­pro­mi­so­we formy walki z prze­ciw­ni­ka­mi po­li­tycz­ny­mi


SJP.pl


hunyady

Hu­ny­a­dy – wę­gier­ski ród ma­gnac­ki, z któ­re­go wy­wo­dził się Ma­ciej Kor­win król Wę­gier w la­tach 1458-1490.

Wikipedia


hunzytryjgi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szel­ki

Wiktionary


hupej

pro­win­cja w Chi­nach; Hubei


SJP.pl


hupka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­bert Hupka (1915–2006)
  • Jan An­to­ni Er­nest Hupka (1866–1952) – pol­ski zie­mia­nin, praw­nik
  • Jan Hupka (ur. 1948 w Gdań­sku) – pol­ski che­mik
  • Ró­bert Hupka (ur. 1981) – sło­wac­ki siat­karz

Wikipedia


hur

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = wojsk. Głów­ny Za­rząd Wy­wia­du (ukra­iń­ski wy­wiad woj­sko­wy)

Wiktionary


hura

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ra­dość, try­umf; hurra


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) … wy­ra­ża­ją­cy ra­dość i za­chę­ca­ją­cy do wi­wa­to­wa­nia na cześć kogoś lub z po­wo­du osią­gnię­cia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na cześć dru­ży­ny prze­ciw­nej: hip hip. Hura!

 (1.1) Hura! Wresz­cie wy­gra­li­śmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxura, AS: χura

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. hura-

 przysł. na hura

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiwat

Wiktionary


hura-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon rze­czow­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na krzy­kli­wość, po­wierz­chow­ność, prze­sad­ne wy­ra­ża­nie tego, co oz­na­cza drugi człon zło­że­nia

 (1.2) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na to, że cecha oz­na­czo­na przez drugi człon zło­że­nia jest prze­sad­na, prze­sad­nie, krzy­kli­wie wy­ra­żo­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) huraop­ty­mizm

 (1.2) huraop­ty­mi­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. hura

Wiktionary


huragan

silny, nagły wiatr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. me­te­o­rol. silny, po­ry­wi­sty wiatr, w któ­re­go pręd­kość wy­no­si po­wy­żej 33 m/s, zwy­kle to­wa­rzy­szą­cy cy­klo­nom tro­pi­kal­nym;

 (1.2) nagły wy­buch cze­goś

 (1.3) gwał­tow­na siła ja­kie­goś zja­wi­ska

Wiktionary

Hu­ra­gan – zja­wi­sko sil­ne­go wia­tru, w któ­rym śred­nia pręd­kość wy­no­si po­wy­żej 32 m/s (nie mniej niż 12° w skali Be­a­u­for­ta). Siłę hu­ra­ga­nów mie­rzy się za po­mo­cą skali Saf­fi­ra-Simp­so­na, gdzie 5 sta­no­wi zja­wi­sko o na­si­le­niu ek­stre­mal­nym. Naj­czę­ściej mia­nem hu­ra­ga­nów okre­śla się od­po­wied­nio silne cy­klo­ny tro­pi­kal­ne wy­stę­pu­ją­ce w pół­noc­nej czę­ści Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, pół­noc­nej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, Morzu Ka­ra­ib­skim i Za­to­ce Mek­sy­kań­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj w nocy nad­cią­gnął jakiś hu­ra­gan i po­ła­mał wszyst­kie drze­wa w parku.

 (1.2) Wi­dow­nia od­po­wie­dzia­ła hu­ra­ga­nem braw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈraɡãn, AS: χuragãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huraganik mrz.

 przym. huraganowy

 przysł. huraganowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tajfun, orkan

Wiktionary


huraganik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hu­ra­gan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huragan m.

 przysł. huraganowo

Wiktionary


huraganowo

przy­słó­wek

 (1.1) ty­po­wo dla hu­ra­ga­nu

 (1.2) niez­wy­kle mocno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huragan mrz., huraganik mrz.

 przym. huraganowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) burzliwie, gwałtownie, żywiołowo

Wiktionary


huraganowy

przy­miot­nik od: hu­ra­gan


SJP.pl

przy­miot­nik odrze­czow­ni­ko­wy

 (1.1) zwią­za­ny z hu­ra­ga­nem

 (1.2) niez­wy­kle silny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huragan m.

 przysł. huraganowo

Wiktionary


huraoptymista

osoba pełna nie­u­za­sad­nio­ne­go, prze­sad­ne­go op­ty­miz­mu; hur­ra­op­ty­mi­sta


SJP.pl


huraoptymistka

ko­bie­ta pełna nie­u­za­sad­nio­ne­go, prze­sad­ne­go op­ty­miz­mu; hur­ra­op­ty­mi­sta


SJP.pl


huraoptymistyczny

→ hu­ra­op­ty­mizm; hur­ra­op­ty­mi­stycz­ny


SJP.pl


huraoptymizm

op­ty­mizm prze­sad­ny, ha­ła­śli­wie wy­ra­ża­ny; hur­ra­op­ty­mizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­sad­ny, do­bit­nie wy­ra­ża­ny op­ty­mizm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hurraoptymizm m., huraoptymista m., hurraoptymista ż., huraoptymistka ż., hurraoptymistka ż.

 przym. huraoptymistyczny, hurraoptymistyczny

 przysł. huraoptymistycznie, hurraoptymistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hurraoptymizm

Wiktionary


hurapatriotka

→ hu­ra­pa­trio­ta


SJP.pl

Patrz:

hurapatriota

hurapatriotyczny

→ hu­ra­pa­trio­tyzm; hur­ra­pa­trio­tycz­ny


SJP.pl


hurapatriotyzm

ma­ni­fe­sta­cyj­ny, prze­sad­ny pa­trio­tyzm; hur­ra­pa­trio­tyzm


SJP.pl


hurareforma

iro­nicz­nie: szum­nie ogła­sza­na re­for­ma; hur­ra­re­for­ma


SJP.pl


hurcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hurt m.

Wiktionary


hurczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hurko n.

:: fż. hurczanka ż.

 przym. hurecki

Wiktionary


hurczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hurko n.

:: fm. hurczanin m.

 przym. hurecki

Wiktionary


hurdycja

w śred­nio­wiecz­nych bu­dow­lach obron­nych: drew­nia­na ga­le­ria na zew­nątrz murów, z któ­rej mio­ta­no po­ci­ski i wy­le­wa­no na ata­ku­ją­cych wrzą­ce cie­cze przez ot­wo­ry w po­dło­dze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. bud. śred­nio­wiecz­ny, drew­nia­ny ganek lub kryta ga­le­ria z ot­wo­ra­mi strzel­ni­czy­mi w po­dło­dze, za­bu­do­wa­na w po­sta­ci wy­stę­pu na mu­rach obron­nych;

Wiktionary

Hur­dy­cja – drew­nia­ny ganek w śred­nio­wiecz­nym bu­dow­nict­wie obron­nym, znaj­du­ją­cy się w gór­nej czę­ści murów obron­nych.

Hur­dy­cja wy­sta­wa­ła przed lico zew­nętrz­ne muru, nad­wie­szo­na była na wspor­ni­kach i da­wa­ła osło­nę obroń­com. Była za­o­pa­trzo­na w ot­wo­ry strzel­ni­cze w czo­ło­wej ścia­nie i ot­wo­ry w po­dło­dze, przez które można było lać np. go­rą­cą smołę czy wodę na sztur­mu­ją­cych zamek wro­gów lub razić ich ka­mie­nia­mi lub in­ny­mi po­ci­ska­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kre­ne­laż oraz wspom­nia­ne ma­chi­ku­ły i hur­dy­cje peł­ni­ły w da­le­kiej przesz­ło­ści po­dob­ną funk­cję. Były to kon­struk­cje umoż­li­wia­ją­ce ra­że­nie prze­ciw­ni­ka wszel­kie­go ro­dza­ju po­ci­ska­mi ze szczy­tu bu­dow­li.

Wiktionary


hurecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hurko n., hurczanin m., hurczanka ż.

Wiktionary


hurghada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­nim Egip­cie, na wy­brze­żu Morza Czer­wo­ne­go;

Wiktionary

Hurg­ha­da (arab. الغردقة = "Al-Ghar­da­ka", "Al Ghar­da­qah" wym. egip.) – mia­sto we wschod­nim Egip­cie, na wy­brze­żu Morza Czer­wo­ne­go, głów­ny oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Pro­win­cji Morza Czer­wo­ne­go – jed­nej z 27 egip­skich mu­ha­faz (pro­win­cji gu­ber­na­tor­skich), jeden z naj­więk­szych w Egip­cie oś­rod­ków tu­ry­stycz­nych o zna­cze­niu mię­dzy­na­ro­do­wym (Ri­wie­ra Morza Czer­wo­ne­go).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu­ry­ści ucie­ka­ją z Hurg­ha­dy – w ciągu ostat­nich dwóch dni wy­je­cha­ło stam­tąd aż 18 tys. osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xurˈɡada, AS: χurgada

Wiktionary


hurgot

rzad­ko: niski, ha­ła­śli­wy od­głos pow­sta­ły przy osu­wa­niu się cze­goś cięż­kie­go; hur­kot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łomot, stu­kot, tur­kot, hur­kot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nocy sły­chać było nie­u­sta­ją­cy hur­got wóz­ków z pie­czy­wem, pę­dzo­nych ręcz­nie z pieca chle­bo­we­go, od czego cien­kie, choć tak stare mury drża­ły jak w fe­brze.

Wiktionary


hurgotać

stu­kać, tur­ko­tać, ło­mo­tać; hur­ko­tać


SJP.pl


hurkacz

naz­wi­sko


SJP.pl


hurkać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) hu­czeć, tur­ko­tać, ha­ła­so­wać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hurczeć

Wiktionary


hurkot

niski, ha­ła­śli­wy od­głos pow­sta­ły przy osu­wa­niu się cze­goś cięż­kie­go; hur­got


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gło­śny, nie­przy­jem­ny hałas, czę­sto pow­ta­rzal­ny lub jed­no­staj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sta­rym mły­nie sły­chać hur­kot ma­szyn.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hurkotać ndk.

Wiktionary


hurkotać

ha­ła­so­wać osu­wa­jąc się; hur­go­tać


SJP.pl


hurling

od­mia­na ho­ke­ja na tra­wie


SJP.pl

Hur­ling (irl. "Iomáint") – gra ze­spo­ło­wa, w któ­rej gra­cze uży­wa­ją kijów i piłek. Uwa­ża­na za naj­szyb­szy ze­spo­ło­wy sport świa­ta. Grana głów­nie w Ir­lan­dii Pół­noc­nej i Ir­lan­dii, gdzie obok fut­bo­lu ga­e­lic­kie­go jest spor­tem na­ro­do­wym i cie­szy się ogrom­ną po­pu­lar­no­ścią. Ko­bie­ca od­mia­na tego spor­tu to ca­mo­gie.

Wikipedia


hurlingowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hur­lin­giem, do­ty­czą­cy hur­lin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hurling m.

Wiktionary


hurma

1. prze­sta­rza­le: masa ludzi, ciżba, tłum;
2. ro­dzaj drzew o so­czy­stych, po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych owo­cach, ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; heban, he­ba­no­wiec, sza­ron, per­sy­mo­na, kaki;
3. owoc tego drze­wa; per­sy­mon, sza­ron, per­sy­mo­na, kaki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dio­spy­ros|L.|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­nych ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny he­ban­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. pot. ro­śli­na z ro­dza­ju hurma (1.1)

 (1.3) spoż. czer­wo­no­po­ma­rań­czo­wy, ja­dal­ny owoc hurmy (1.2)

 (1.4) przest. tłum, gro­ma­da, chma­ra

Wiktionary

Hurma, he­ba­nek, he­ba­no­wiec, kaki, sha­ron, sza­ron, sza­ro­na, per­sy­mo­na ("Dio­spy­ros" L.) – ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny he­ban­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 740 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, głów­nie w Azji (zwła­szcza w po­łud­nio­wych Chi­nach) i na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich o kli­ma­cie tro­pi­kal­nym i sub­tro­pi­kal­nym.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) persymona, hebanek, kaki, hebanowiec

 (1.2) kaki, sharon, jabłko orientu, persymona

 (1.3) kaki, sharon, jabłko orientu, persymona

 (1.4) chmara, mrowie, gromada

Wiktionary


hurmaczek

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy pier­wot­nia­ków z grupy spo­row­ców wła­ści­wych, bę­dą­cych pa­so­ży­ta­mi wew­nętrz­ny­mi bez­krę­gow­ców; gre­ga­ry­na


SJP.pl


hurmaczki

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy pier­wot­nia­ków z grupy spo­row­ców wła­ści­wych, bę­dą­cych pa­so­ży­ta­mi wew­nętrz­ny­mi bez­krę­gow­ców; gre­ga­ry­na


SJP.pl


hurmak

hur­mak ol­cho­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych; hur­mak ol­szo­wiec, hur­mak ol­szo­wy


SJP.pl


hurmem

gro­mad­nie, tłum­nie; hurmą


SJP.pl


hurmą

gro­mad­nie, tłum­nie; hur­mem


SJP.pl


huron

grupa skał azo­icz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Huron – je­zio­ro w Ame­ry­ce Pół­noc­nej,
  • Huron – rzeka w Ame­ry­ce Pół­noc­nej,
  • Huron – pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie ple­mię in­diań­skie,
  • huron – jedna z er pre­kam­bru.
  • Huron – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Fres­no
  • Huron – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie At­chi­son
  • Huron – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Erie
  • Huron – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • Huron – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Be­ad­le
  • Huron (ang. Huron Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Des Mo­i­nes
  • Huron (ang. Huron Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Huron
  • Huron (ang. Huron Char­ter towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wayne

Wikipedia


huroni

ple­mię in­diań­skie


SJP.pl

Hu­ro­ni ( Huron), nazwa włas­na Wy­an­do­ci ("Wy­an­dot", "Wy­an­dot­te", "Wen­dat", "Waⁿdát") – jedno z ple­mion in­diań­skich Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

W przesz­ło­ści głów­nym za­ję­ciem Hu­ro­nów było rol­nict­wo. W XVI/XVII wieku stwo­rzy­li silną fe­de­ra­cję prze­ciw Al­gon­ki­nom, lecz w po­ło­wie XVII wieku zo­sta­li ro­zbi­ci przez Iro­ke­zów i prze­nie­śli się z te­re­nów mię­dzy je­zio­ra­mi Huron i Erie a Rzeką Świę­te­go Wa­wrzyń­ca na te­ry­to­ria póź­niej­szych sta­nów Mi­chi­gan i Ohio.

Wikipedia


huronka

In­dian­ka Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


huroński

1. przy­miot­nik od: Huron (je­zio­ro w Ame­ry­ce Pół­noc­nej lub jedno z kilku miast w USA)
2. do­ty­czą­cy Hu­ro­nów, wła­ści­wy Hu­ro­nom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hu­ro­na­mi, do­ty­czą­cy Hu­ro­nów

 (1.2) geol. zwią­za­ny z hu­ro­nem, do­ty­czą­cy hu­ro­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huron mos., Huronka ż., huron mrz.

Wiktionary


hurra

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ra­dość, try­umf; hura


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) zob. hura.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na cześć dru­ży­ny prze­ciw­nej: hip hip. Hurra!

 (1.1) Hurra! Wresz­cie wy­gra­li­śmy.

Wiktionary

Powiązane:

 przedr. hurra-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiwat

Wiktionary


hurra-

prze­dro­stek

 (1.1) …po­prze­dza­ją­cy pod­sta­wy sło­wot­wór­cze przy­miot­ni­ko­we, wska­zu­je na prze­sad­ność tego, co one oz­na­cza­ją

 (1.2) …po­prze­dza­ją­cy pod­sta­wy sło­wot­wór­cze rze­czow­ni­ko­we, wska­zu­je na prze­sad­ność tego, co one oz­na­cza­ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) hurraop­ty­mi­stycz­ny

 (1.2) hurraop­ty­mizm

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. hurra

Wiktionary


hurraoptymista

osoba pełna nie­u­za­sad­nio­ne­go, prze­sad­ne­go op­ty­miz­mu; hu­ra­op­ty­mi­sta


SJP.pl


hurraoptymistka

ko­bie­ta pełna nie­u­za­sad­nio­ne­go, prze­sad­ne­go op­ty­miz­mu; hu­ra­op­ty­mi­sta


SJP.pl


hurraoptymistyczny

→ hur­ra­op­ty­mizm; hu­ra­op­ty­mi­stycz­ny


SJP.pl


hurraoptymizm

op­ty­mizm prze­sad­ny, ha­ła­śli­wie wy­ra­ża­ny; hu­ra­op­ty­mizm


SJP.pl


hurrapatriotka

→ hur­ra­pa­trio­ta


SJP.pl

Patrz:

hurrapatriota

hurrapatriotyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hur­ra­pa­trio­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są hur­ra­pa­trio­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hurrapatriotyzm m., hurrapatriota m.

 przym. hurrapatriotyczny

 przysł. hurrapatriotycznie

Wiktionary


hurrapatriotyczny

→ hur­ra­pa­trio­tyzm; hu­ra­pa­trio­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) prze­sad­nie pa­trio­tycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś już nie kręci się ta­kich hur­ra­pa­trio­tycz­nych fil­mów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxurːapatrʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: χu•rapatrʹi ̯otyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hurrapatriotyczność ż., hurrapatriotyzm, hurrapatriota m., hurrapatriotka ż.

Wiktionary


hurrapatriotyzm

ma­ni­fe­sta­cyj­ny, prze­sad­ny pa­trio­tyzm; hu­ra­pa­trio­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pa­trio­tyzm na­iw­ny i nie­mą­dry w swej for­mie, czę­sto prze­sad­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxurːapaˈtrʲjɔtɨsm̥, AS: χu•rapatrʹi ̯otysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hurrapatriotyczny

 rzecz. hurrapatriotyczność ż.

Wiktionary


hurrareforma

iro­nicz­nie: szum­nie ogła­sza­na re­for­ma; hu­ra­re­for­ma


SJP.pl


hurricane

[czy­taj: HAryken] typ bry­tyj­skie­go sa­mo­lo­tu my­śliw­skie­go okre­su II wojny świa­to­wej; Haw­ker Hur­ri­ca­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. słod­ki kok­tajl al­ko­ho­lo­wy przy­rzą­dza­ny z rumu, soku z cy­try­ny i sy­ro­pu z ma­ra­kui

 (1.2) wy­so­ki, szkla­ny, pę­ka­ty kie­lich z prze­wę­że­niem, uży­wa­ny do ser­wo­wa­nia kok­taj­li al­ko­ho­lo­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Haw­ker Hur­ri­ca­ne – bry­tyj­ski jed­no­miej­sco­wy sa­mo­lot my­śliw­ski i my­śliw­sko-bom­bo­wy
  • „Hur­ri­ca­ne” – pro­test song Boba Dy­la­na
  • „Hur­ri­ca­ne” – sin­gel Baby Alice
  • „Hur­ri­ca­ne” – sin­gel ze­spo­łu 30 Se­conds to Mars
  • „Hur­ri­ca­ne” – sin­gel iz­ra­el­skiej pio­sen­kar­ki Eden Golan
  • Hur­ri­ca­ne – album ja­maj­skiej pio­sen­kar­ki Grace Jones
  • Hur­ri­ca­ne – album Na­ta­lie Grant
  • Hur­ri­ca­ne – album Erica Benéta
  • Hur­ri­ca­ne – album Nicka Fra­dia­nie­go
  • Hur­ri­ca­ne – serb­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Hur­ri­ca­ne – ame­ry­kań­ska grupa me­ta­lo­wa
  • Hur­ri­ca­ne – pol­ska grupa mu­zycz­na gra­ją­ca metal

Wikipedia


hurt

1. sprze­daż (lub kupno) więk­szych ilo­ści to­wa­ru po ce­nach niż­szych niż de­ta­licz­ne,
2. daw­niej: duża ilość, licz­ba,
3. prze­no­śne ogro­dze­nie do wy­pa­su bydła; stado bydła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. kupno i sprze­daż to­wa­rów w du­żych ilo­ściach, po ce­nach niż­szych niż w hand­lu de­ta­licz­nym

 (1.2) daw. roln. prze­no­śny płot oka­la­ją­cy miej­sce przez­na­czo­ne do wy­pa­su bydła

 (1.3) daw. roln. trzo­da, stado bydła

 (1.4) daw. duża ilość, licz­ba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hurt – po­ję­cie hand­lo­we
  • Hurt – pol­ska roc­ko­wa grupa mu­zycz­na
  • Hurt – ame­ry­kań­ska me­ta­lo­wa grupa mu­zycz­na
  • „Hurt” – utwór ze­spo­łu Nine Inch Nails znany rów­nież z co­ve­ru John­ny’ego Casha
  • „Hurt” – pio­sen­ka Chri­sti­ny Agu­i­le­ry z płyty Back to Ba­sics
  • „Hurt” – pio­sen­ka z re­per­tu­a­ru Roya Ha­mil­to­na, na­pi­sa­na w 1954 roku przez Ja­mie­go Crane’a i Ala Ja­cob­sa
  • Hurt – sin­gel ame­ry­kań­skiej grupy OneRepublic
  • Hurt – album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skiej grupy mu­zycz­nej Hurt
  • Hurt – album stu­dyj­ny pol­skiej grupy mu­zycz­nej Hurt
  • Hurt – album kon­cer­to­wy El­vi­sa Pres­le­ya
  • Hurt: The EP – mi­nial­bum Leony Lewis
  • Mis­sis­sip­pi John Hurt – ame­ry­kań­ski muzyk blu­e­so­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xurt, AS: χurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hurtownik mos., hurtowniczka ż., hurtownia ż., hurtowanie n., hurcik mrz.

 czas. hurtować ndk.

 przym. hurtowy, hurtowny

 przysł. hurtowo, hurtem, hurtownie, hurtowie

Wiktionary


hurtem

w dużej ilo­ści, licz­bie, wszyst­ko razem


SJP.pl


hurtnica

hurt­ni­ca wstyd­li­wa, hurt­ni­ca po­dob­na, hurt­ni­ca czar­na - ga­tu­nek mrów­ki po­spo­li­tej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hurt­ni­ca wstyd­li­wa
  • Hurt­ni­ca po­dob­na
  • Hurt­ni­ca po­spo­li­ta

Wikipedia


hurtodetal

sprze­daż hur­to­wa i de­ta­licz­na re­a­li­zo­wa­na jed­no­cze­śnie w jed­nej in­sty­tu­cji


SJP.pl


hurtować

daw­niej: pro­wa­dzić sprze­daż hur­to­wą


SJP.pl


hurtownia

1. przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce hur­tem, się tran­sak­cja­mi hand­lo­wy­mi na dużą skalę;
2. bu­dy­nek lub ma­ga­zyn ta­kie­go przed­się­bior­stwa;
3. w in­for­ma­ty­ce: hur­tow­nia da­nych - ro­dzaj re­la­cyj­nej baza da­nych, zbiór zo­rien­to­wa­nych te­ma­tycz­nie da­nych z róż­nych źró­deł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce skła­do­wa­nia i sprze­da­ży to­wa­rów w du­żych ilo­ściach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rok temu przed hur­tow­nią, którą co­dzien­nie mi­ja­łem na ro­we­rze, stał nie­pil­no­wa­ny tir pełen ar­bu­zów, które każdy mógł sobie za­brać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hurt m., hurtownik m.

 przym. hurtowy

Wiktionary


hurtowniczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się sprze­da­żą lub za­ku­pem więk­szych ilo­ści to­wa­ru po ce­nach niż­szych niż w hand­lu de­ta­licz­nym


SJP.pl


hurtowniczy

→ hur­tow­nia, np. po­mie­szcze­nie hur­tow­ni­cze


SJP.pl


hurtownie

1. przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce hur­tem, się tran­sak­cja­mi hand­lo­wy­mi na dużą skalę;
2. bu­dy­nek lub ma­ga­zyn ta­kie­go przed­się­bior­stwa;
3. w in­for­ma­ty­ce: hur­tow­nia da­nych - ro­dzaj re­la­cyj­nej baza da­nych, zbiór zo­rien­to­wa­nych te­ma­tycz­nie da­nych z róż­nych źró­deł


SJP.pl

Patrz:

hurtowny

hurtownik

osoba zaj­mu­ją­ca się sprze­da­żą lub za­ku­pem więk­szych ilo­ści to­wa­ru po ce­nach niż­szych niż w hand­lu de­ta­licz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. osoba lub firma zaj­mu­ją­ca się hand­lem hur­to­wym

Wiktionary

Hur­tow­nik (ang. "who­le­sa­ler") – poś­red­nik ku­pu­ją­cy od pro­du­cen­tów duże ilo­ści to­wa­ru, które ods­prze­da­je potem de­ta­li­stom. Przej­mu­je on tytuł włas­no­ści i na­by­wa­ny towar fi­zycz­nie w po­sia­da­nie.

Na ogół usta­la­na jest mi­ni­mal­na licz­ba lub ilość da­ne­go ar­ty­ku­łu jakie może kupić klient hur­tow­ni­ka. Za­ra­bia on na marży hur­to­wej. Hurt jest ko­niecz­ny, bo fa­bry­ki po­trze­bu­ją od­bior­ców, któ­rzy szyb­ko opróż­nia­ją ma­ga­zy­ny wy­ro­bów go­to­wych, aby było miej­sce na nowe. A skle­py nie po­trze­bu­ją ta­kich ilo­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hurt mrz., hurtownia ż.

 przym. hurtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedsiębiorca hurtowy

Wiktionary


hurtowny

daw­niej: hur­to­wy


SJP.pl


hurtowy

1. zwią­za­ny z kup­nem lub sprze­da­żą więk­szej licz­by to­wa­rów;
2. marża hur­to­wa - róż­ni­ca mię­dzy ceną zbytu a ceną hur­to­wą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hand. ku­po­wa­ny i sprze­da­wa­ny na dużą skalę, po niż­szej cenie niż w hand­lu de­ta­licz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hurtownik mos., hurt mrz., hurtownia ż.

 przysł. hurtowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masowy

Wiktionary


huru-buru

odez­wa­nie się ze zło­ścią


SJP.pl


huryci

sta­ro­żyt­ny lud wy­wo­dzą­cy się z Wy­ży­ny Ar­meń­skiej


SJP.pl

Hu­ry­ci (hu­ryc­ki 𒄷𒌨𒊑 trb. "Ḫu-ur-ri") – lud wy­wo­dzą­cy się z Wy­ży­ny Ar­meń­skiej, póź­niej za­sied­la­ją­cy Me­zo­po­ta­mię. Za­ło­ży­li Mi­tan­ni, pań­stwo zni­szczo­ne w XIV w. p.n.e. przez He­ty­tów, jak rów­nież byli do­mi­nu­ją­cym ele­men­tem et­nicz­nym w pow­sta­łych w XIII w. p.n.e.

Wikipedia


hurycki

→ Hu­ry­ci


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hu­ry­ta­mi, do­ty­czą­cy Hu­ry­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język hu­ryc­ki;

Wiktionary

Patrz:

Huryci

Powiązane:

 rzecz. Huryta mos.

Wiktionary


hurysa

1. w is­la­mie: wiecz­nie młoda i pię­kna dzie­wi­ca, bę­dą­ca na­gro­dą w raju za po­boż­ne życie na Ziemi;
2. prze­no­śnie: młoda, atrak­cyj­na dziew­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w is­la­mie: jedna z wiecz­nie mło­dych i pię­knych dzie­wic bę­dą­cych dla mu­zuł­ma­ni­na na­gro­dą w raju za przy­kład­ne życie;

 (1.2) dziew­czy­na o orien­tal­nej uro­dzie

Wiktionary

Hu­ry­sa (arab. حورية "ḥūriyya" – wolna, ta co ma czar­ne oczy) – we­dług re­li­gii mu­zuł­mań­skich to wiecz­nie młode i pię­kne dzie­wi­ce w raju sta­no­wią­ce jedną z na­gród dla zba­wio­nych wier­nych. Atrak­cyj­ność hurys opi­su­je Koran:

A tych, któ­rzy uwie­rzy­li i czy­ni­li dobro, wpro­wa­dzi­my do Ogro­dów; gdzie w dole płyną stru­my­ki. Będą oni tam prze­by­wać na wieki, nie­śmier­tel­ni. Będą tam mieli mał­żon­ki bez skazy. I wpro­wa­dzi­my ich do cie­nia cie­ni­ste­go. (4:57)

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) huryska

Wiktionary


huryska

we­dług wie­rzeń ma­ho­me­tan wiecz­nie młoda i pię­kna ko­bie­ta w raju, sta­no­wią­ca na­gro­dę wyz­naw­ców is­la­mu, któ­rzy po­le­gli w boju za wiarę


SJP.pl


hus

naz­wi­sko, np. Jan Hus (1369-1415), cze­ski re­for­ma­tor re­li­gij­ny, te­o­log, kaz­no­dzie­ja, twór­ca hu­sy­tyz­mu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ze­spół he­mo­li­tycz­no-mocz­ni­co­wy (ang. ha­e­mo­ly­tic-ura­e­mic syn­dro­me, HUS)
  • Jan Hus
  • (1840) Hus
  • Hus (po­stać bi­blij­na)

Wikipedia


husajn

Hu­sejn;
1. po­pu­lar­ne naz­wi­sko arab­skie;
2. zdrob­nie­nie od arab­skie­go mę­skie­go imie­nia Hasan


SJP.pl

Hu­sajn, Hu­sejn, Hus­se­in (arab. حسین) to po­pu­lar­ne na Bli­skim Wscho­dzie imię po­cho­dze­nia arab­skie­go. Imię to jest po­pu­lar­ne szcze­gól­nie wśród szy­i­tów, ze wzglę­du na Hu­saj­na ibn Alego, wnuka Ma­ho­me­ta, trze­cie­go imama szy­i­tów.

Wikipedia


husak

naz­wi­sko


SJP.pl

Husak ( Гусак, "Husak"; Гусак, "Gusak") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ma­ło­ryc­kim, w siel­so­wie­cie Wiel­ko­ry­ta, nad Rytą i przy dro­dze re­pu­bli­kań­skiej R17.

Wikipedia


husar

daw­niej: żoł­nierz słu­żą­cy w hu­sa­rii; hu­sarz


SJP.pl


husarek

hu­sa­rek sos­no­wiec - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny trzpien­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


husaria

1. lekka jazda pol­ska w XVI wieku;
2. cięż­ka jazda ubra­na w półz­bro­je ze skrzy­dła­mi u ra­mion (w Pol­sce od po­ło­wy XVI do XVIII wieku)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. lekka for­ma­cja ka­wa­le­ryj­ska w XVI-wiecz­nej Pol­sce;

 (1.2) wojsk. cięż­ka jazda pol­ska od po­ło­wy XVI do XVIII w.

Wiktionary

Nie mylić z: hu­za­rzy.

Hu­sa­ria lub skrzyd­la­ta hu­sa­ria (sta­ro­pol­szczyz­na "usa­ria") – eli­tar­na cięż­ka jazda Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów, skła­da­ją­ca się z naj­za­moż­niej­szej szlach­ty, na­le­żą­ca do au­to­ra­men­tu na­ro­do­we­go. Jej cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną były skrzy­dła przy­mo­co­wy­wa­ne do róż­nych czę­ści zbroi lub sio­dła. Hu­sa­ria zo­sta­ła sfor­mo­wa­na w 1503 roku, a roz­wią­za­na w 1776 roku, na­stęp­nie przeksz­tał­co­na w ka­wa­le­rię na­ro­do­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro w dru­giej po­ło­wie XVI wieku hu­sa­ria stała się stop­nio­wo głów­ną siłą ude­rze­nio­wą wojsk Rze­czy­po­spo­li­tej.

 (1.2) So­bie­ski za­brał z Kra­ko­wa ok. 27 tys. wojsk ko­ron­nych, w tym 24 cho­rąg­wie hu­sa­rii, i 29 lipca, nie cze­ka­jąc na spóź­nia­ją­cych się Lit­wi­nów, po­ma­sze­ro­wał śpiesz­nie na od­siecz Wied­nio­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. husarz m., husarstwo n., huzar m., Huzar mos./ż.

 przym. husarski

Wiktionary


husarski

przy­miot­nik od: husar


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hu­sa­rią, do­ty­czą­cy hu­sa­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1776 roku z cho­rąg­wi hu­sar­skich i pan­cer­nych ut­wo­rzo­no bry­ga­dy ka­wa­le­rii na­ro­do­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. husaria ż., husarz m., husarstwo n., huzar m.

Wiktionary


husarstwo

daw­niej: ogół hu­sa­rzy, cięż­kiej jazdy pol­skiej z okre­su XVI-XVIII w.


SJP.pl


husarz

żoł­nierz słu­żą­cy w hu­sa­rii; husar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. cięż­koz­broj­ny, skrzyd­la­ty ka­wa­le­rzy­sta hu­sa­rii, eli­tar­nej jazdy z XVI-XVII w.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. ważka z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Anax|ref=Anax (Aesh­ni­dae). lub nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­mia­nax|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hu­sarz – żoł­nierz hu­sa­rii, pół­cięż­kiej for­ma­cji ka­wa­le­ryj­skiej I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • EU44 Hu­sarz – pol­ska nazwa lo­ko­mo­ty­wy elek­trycz­nej pro­du­ko­wa­nej przez Sie­men­sa, a za­ku­pio­nej przez PKP In­ter­ci­ty
  • hu­sarz mniej­szy – owad z rzędu ważek
  • hu­sarz wład­ca – owad z rzędu ważek
  • hu­sarz zie­lo­ny – owad z rzędu ważek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z rynsz­tun­ku znać hu­sa­rza, po koniu, po zbroi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxusaʃ, AS: χusaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. husaria ż., huzar m., usarz m., pohusarzenie n., husarstwo n.

:: zdrobn. husarzyk m.

 czas. pohuzarzyć ndk.

 przym. husarski, huzarski, usarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. usarz, skrzydlaty husarz

Wiktionary


husejn

Hu­sajn;
1. po­pu­lar­ne naz­wi­sko arab­skie;
2. zdrob­nie­nie od arab­skie­go mę­skie­go imie­nia Hasan


SJP.pl


husi

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca nu­ce­nie ko­ły­san­ki

Wiktionary


husiatyn

osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hu­sia­tyn ( Гусятин) – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w re­jo­nie czort­kow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go, w hro­ma­dzie Hu­sia­tyn. Sie­dzi­ba hro­ma­dy Hu­sia­tyn.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1552 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie po­dol­skim. "Odz­na­cza się pię­knem po­ło­że­niem w jarze Zbru­cza" – pisał tuż przed I wojną świa­to­wą Mie­czy­sław Or­ło­wicz w swym „Ilu­stro­wa­nym prze­wod­ni­ku po Ga­li­cji, Bu­ko­wi­nie, Spi­szu, Ora­wie i Ślą­sku Cie­szyń­skim”.

Wikipedia


husiatyński

→ Hu­sia­tyn (miej­sco­wość na Ukra­i­nie)


SJP.pl


husky

[czy­taj: haski] pies z lo­kal­nej rasy psów po­cią­go­wych w płn. Ka­na­dzie i na Ala­sce, o gę­stej, bia­łej lub sza­ro­czar­nej sier­ści, po­cho­dzą­cy od psa eski­mo­skie­go; rasa tych psów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. pies za­przę­go­wy, cho­wa­ny na te­re­nach pod­bie­gu­no­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • husky sy­be­ryj­ski – rasa psów za­przę­go­wych.
  • ope­ra­cja „Husky” – kryp­to­nim alianc­kiej in­waz­ji na Sy­cy­lię w lipcu 1943, pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Husky – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Hill­man Husky – bry­tyj­ski sa­mo­chód oso­bo­wy, pro­du­ko­wa­ny 1954–1970
  • Husky – bry­tyj­ski sa­mo­chód opan­ce­rzo­ny, od­mia­na po­ja­zdu In­ter­na­tio­nal MXT-MV kon­struk­cji ame­ry­kań­skiej
  • Husky – ka­na­dyj­ski wóz za­bez­pie­cze­nia tech­nicz­ne­go
  • Husky VMMD – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski wóz sa­per­ski
  • Aviat A-1 Husky – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot cy­wil­ny
  • Be­a­gle Husky – bry­tyj­ski sa­mo­lot cy­wil­ny
  • Fa­ir­child F-11 Husky – ka­na­dyj­ski sa­mo­lot cy­wil­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­o­ko­ła nas jest nie­o­kiełz­na­na pu­szcza, a w poś­rod­ku niej jest nas trzech wier­nych to­wa­rzy­szy: Sta­ni­sław, pies husky i ja.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) husky syberyjski

Wiktionary


husowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hu­so­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Husów m.

:: fż. husowianka ż.

 przym. husowski

Wiktionary


husowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hu­so­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Husów m.

:: fm. husowianin m.

 przym. husowski

Wiktionary


husowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hu­so­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Husów m., husowianin m., husowianka ż.

Wiktionary


husqvarna

marka elek­tro­na­rzę­dzi i firma


SJP.pl

Husq­var­na Group – szwedz­ki pro­du­cent urzą­dzeń do użyt­ku zew­nętrz­ne­go, w tym zro­bo­ty­zo­wa­nych ko­sia­rek do trawy, pił łań­cu­cho­wych, pod­ka­sza­rek, kos spa­li­no­wych, kul­ty­wa­to­rów i trak­to­rów ogro­do­wych. Za­ło­żo­na jako pro­du­cent broni pal­nej w 1689 roku, jest jedną z naj­star­szych nie­przer­wa­nie dzia­ła­ją­cych firm na świe­cie.

Wikipedia


hussaków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś, a daw­niej mia­stecz­ko na Ukra­i­nie, w re­jo­nie mo­ści­skim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Hus­sa­ków ( Гусаків) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ja­wo­row­skim (do 2020 roku w re­jo­nie mo­ści­skim) ob­wo­du lwow­skie­go. Wieś liczy około 500 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hussakowski

Wiktionary


hustle

[czy­taj: hasl] po­pu­lar­ny ta­niec disco na bazie mamby i salsy


SJP.pl


huston

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wal­ter Hu­ston – ame­ry­kań­ski aktor, z po­cho­dze­nia Ka­na­dyj­czyk. Czte­ro­krot­nie no­mi­no­wa­ny do Osca­ra, sta­tu­et­kę otrzy­mał w 1948 za rolę w fil­mie swego syna, Johna Hu­sto­na – Skarb Sier­ra Madre.
  • John Hu­ston – ame­ry­kań­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, aktor. La­u­re­at Osca­ra. Syn Wal­te­ra i oj­ciec An­je­li­ki.
  • An­je­li­ca Hu­ston – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i re­ży­ser fil­mo­wa oraz te­le­wi­zyj­na, zdo­byw­czy­ni Osca­ra w 1986 r. za rolę w fil­mie Honor Priz­zich w re­ży­se­rii swo­je­go ojca Johna Hu­sto­na
  • Gminy w USA:
    • Hu­ston (ang. Hu­ston Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Blair
    • Hu­ston (ang. Hu­ston Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cen­tre
    • Hu­ston (ang. Hu­ston Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cle­ar­field
  • Ho­u­ston (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)

Wikipedia


husycki

od­no­szą­cy się do hu­sy­ty lub hu­sy­tyz­mu, wła­ści­wy hu­sy­tom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hu­sy­ta­mi lub hu­sy­tyz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wieść, któ­rej akcja roz­gry­wa się na Ślą­sku pod­czas wojen hu­syc­kich, no­mi­no­wa­na jest także do te­go­rocz­nej na­gro­dy NIKE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈsɨt͡sʲci, AS: χusycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hus m., husytyzm m., husyta m., husytka ż.

Wiktionary


husyta

wyz­naw­ca hu­sy­tyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zwo­len­nik hu­sy­tyz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈsɨta, AS: χusyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. husytyzm, husytka

 przym. husycki

Wiktionary


husytka

→ hu­sy­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. zwo­len­nicz­ka hu­sy­tyz­mu

Wiktionary

Patrz:

husyta

Wymowa:

IPA: xuˈsɨtka, AS: χusytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. husytyzm, husyta

 przym. husycki

Wiktionary


husytyzm

re­li­gij­no-spo­łecz­ny ruch w Cze­chach w XV w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. rel. ruch re­li­gij­ny i po­li­tycz­ny, odłam pro­te­stan­tyz­mu za­po­cząt­ko­wa­ny w XV w.;

Wiktionary

Sztan­da­ry hu­syc­kie

Hu­sy­tyzm – ruch re­li­gij­ny i po­li­tycz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny przez Jana Husa, któ­re­go zwo­len­ni­cy w 1417 ogło­si­li "Czte­ry ar­ty­ku­ły pra­skie" w któ­rych do­ma­ga­li się m.in. se­ku­la­ry­za­cji dóbr ko­ściel­nych i ko­mu­nii pod dwie­ma po­sta­cia­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hu­sy­tyzm dał im­puls póź­niej­szej Re­for­ma­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈsɨtɨsm̥, AS: χusytysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. husyta m., husytka ż., husyckość ż.

 przym. husycki

Wiktionary


huszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hu­szczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huszcza ż.

:: fż. huszczanka ż.

 przym. huszczański

Wiktionary


huszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hu­szczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huszcza ż.

:: fm. huszczanin m.

 przym. huszczański

Wiktionary


huszczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hu­szczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huszcza ż., huszczanin m., huszczanka ż.

Wiktionary


huszlew

Husz­lew – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, sie­dzi­ba gminy.

Wieś jest po­ło­żo­na 15 km na po­łud­nio­wy wschód od Łosic nad rzeką Złota Krzy­wu­la.

Wikipedia


huszlewianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Husz­le­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huszlew m.

:: fż. huszlewianka ż.

 przym. huszlewski

Wiktionary


huszlewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Husz­le­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huszlew m.

:: fm. huszlewianin m.

 przym. huszlewski

Wiktionary


huszlewski

do­ty­czą­cy Husz­le­wa, mia­sta gmin­ne­go w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Husz­le­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huszlew m., huszlewianin m., huszlewianka ż.

Wiktionary


huszyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ko­wel­skim ob­wo­du wo­łyń­skie­go;

Wiktionary

Hu­szyn ( Гішин) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ko­wel­skim ob­wo­du wo­łyń­skie­go.

Znaj­du­je tu się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Hu­szyn, po­ło­żo­ny na linii Kowel – Ka­mień Ko­szyr­ski.

W maju 1943 r. (rzeź wo­łyń­ska) człon­ko­wie UPA do­ko­na­li tutaj mordu na dwoj­gu Po­la­ków (je­dy­nej pol­skiej ro­dzi­nie miesz­ka­ją­cej we wsi).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. huszyński

Wiktionary


husák

naz­wi­sko


SJP.pl


huta

1. za­kład me­ta­lur­gicz­ny
2. za­kład wy­ta­pia­ją­cy szkło i wyt­wa­rza­ją­cy pro­duk­ty szkla­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład me­ta­lur­gicz­ny, w któ­rym wy­ta­pia się stal, alu­mi­nium lub inne me­ta­le

 (1.2) che­micz­ny za­kład prze­my­sło­wy, który zaj­mu­je się pro­duk­cją szkła lub wy­ro­bów szkla­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • huta – miej­sce przet­wór­stwa stali, me­ta­li nie­że­laz­nych lub szkła
  • Huta – część mia­sta Ostro­wiec Świę­to­krzy­ski
  • Huta – część mia­sta Radom
  • Huta – wieś w pow. kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka
  • Huta – wieś w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Huta – wieś w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Skępe
  • Huta – wieś w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Huta – ko­lo­nia w pow. świec­kim, w gmi­nie Lnia­no
  • Huta – wieś w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Huta – część wsi Stary Maj­dan w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec
  • Huta – przy­sió­łek ko­lo­nii Ruda-Opa­lin w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta
  • Huta – przy­sió­łek ko­lo­nii We­rej­ce w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxuta, AS: χuta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hutnictwo n., hutnik mos., Huta ż., Hucisko n., Huciska nmos., Hutnicki mos.

 przym. hutniczy, huciany

 przysł. hutniczo

Wiktionary


hutchinson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hut­chin­son – an­giel­skie wy­daw­nict­wo za­ło­żo­ne w 1887, w 1989 włą­czo­ne do Ran­dom House
  • Alain Hut­chin­son (ur. 1949) – bel­gij­ski i fran­ko­foń­ski po­li­tyk
  • An­drew Hut­chin­son (ur. 1980) – ame­ry­kań­ski ho­ke­i­sta
  • Ash­ley Hut­chin­son (ur. 1979) – au­stra­lij­ski ko­larz to­ro­wy i szo­so­wy
  • Ben­ja­min Hut­chin­son (ur. 1987) – an­giel­ski pił­karz
  • Ge­or­ge Hut­chin­son – ro­bot­nik, jeden z po­dej­rza­nych w śledzt­wie w spra­wie Kuby Roz­pru­wa­cza
  • G. Eve­lyn Hut­chin­son (1903–1991) – an­giel­sko-ame­ry­kań­ski zo­o­log, lim­no­log, eko­log
  • Jo­nat­han Hut­chin­son (1828–1913) – bry­tyj­ski chi­rurg, oku­li­sta, der­ma­to­log, we­ne­ro­log i pa­to­log
  • John Hut­chin­son (1884–1972) – bry­tyj­ski bo­ta­nik
  • Sam Hut­chin­son (ur. 1989) – an­giel­ski pił­karz
  • Tim Hut­chin­son (ur. 1949) – po­li­tyk ame­ry­kań­ski, czło­nek Par­tii Re­pu­bli­kań­skiej
  • Hut­chin­son – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Reno

Wikipedia


hutczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hutek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hutki nmos.

:: fż. hutczanka ż.

 przym. hutecki

Wiktionary


hutczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hutek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hutki nmos.

:: fm. hutczanin m.

 przym. hutecki

Wiktionary


hute

wy­krzy­knik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pręd­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pódź hute! → Chodź pręd­ko!

Wiktionary


hutecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hutek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hutki nmos., hutczanin m., hutczanka ż.

Wiktionary


hutia

ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny hu­tio­wa­tych


SJP.pl

Hutia ("Ca­pro­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny hutii (Ca­pro­my­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych (Echi­my­i­dae).

Wikipedia


hutiowate

po­dro­dzi­na gry­zo­ni z ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych


SJP.pl


hutki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hutki – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Kras­no­bród
  • Hutki – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Bo­le­sław
  • Hutki – przy­sió­łek wsi Pi­wo­da w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Wią­zow­ni­ca
  • Hutki – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Czar­na Bia­ło­stoc­ka
  • Hutki – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Ko­no­pi­ska
  • Hutki – gro­ma­da
  • Hutki – dawna gmina
  • Hutki-Kanki

Wikipedia


hutman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. szty­gar

Wiktionary

Hut­man (ina­czej "hut­man ra­tusz­ny") – w daw­nej Pol­sce urzęd­nik miej­ski, zaj­mu­ją­cy się ad­mi­ni­stra­cją i ochro­ną po­rząd­ku pu­blicz­ne­go. Nazwa po­cho­dzi od nie­miec­kie­go słowa "Ha­upt­mann".

Pod­le­gał bur­mi­strzo­wi i ra­dzie miej­skiej.

Wikipedia


hutmistrz

urzęd­nik pil­nu­ją­cy robót tech­nicz­nych w hucie


SJP.pl


hutn.

skrót od: hut­nict­wo, hut­ni­czy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


hutniak

drew­no od­po­wied­nie do za­sto­so­wa­nia w hut­nict­wie


SJP.pl


hutnicki

→ hut­nik; hut­ni­czy


SJP.pl


hutnictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją me­ta­li z rud i złomu oraz wy­ta­pia­niem szkła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hutn. dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem me­ta­li i ich sto­pów, szkła, jak rów­nież ich prze­rób­ką pla­stycz­ny­a­stycz­ną;

Wiktionary

Hut­nict­wo – gałąź prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się wy­ta­pia­niem me­ta­li i ich sto­pów z rud z do­miesz­ką złomu oraz ich obrób­ką pla­stycz­ną na pół­pro­duk­ty i wy­ro­by go­to­we. Nauką trak­tu­ją­cą o hut­nict­wie jest me­ta­lur­gia.

Hut­nict­wo dzie­li się na hut­nict­wo że­la­za i hut­nict­wo me­ta­li nie­że­laz­nych. Ist­nie­je także od­dziel­na gałąź hut­nict­wa – hut­nict­wo szkła – zaj­mu­ją­ca się przet­wa­rza­niem związ­ków che­micz­nych po­przez top­nie­nie w masę szkla­ną i przet­wa­rza­niem w szkło go­spo­dar­cze, tech­nicz­ne, okien­ne i ar­ty­stycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ster­stwo Go­spo­dar­ki chce roz­po­cząć kon­so­li­da­cję pol­skie­go hut­nict­wa że­la­za i stali w ciągu 3-4 mie­się­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huta ż., hutnik mos.

 przym. hutniczy, huciany

Wiktionary


hutniczka

→ hut­nik


SJP.pl

Patrz:

hutnik

hutniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hut­nict­wem, do­ty­czą­cy hut­nict­wa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do hut­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad kom­bi­na­tem hut­ni­czym uno­si­ła się świet­li­sta łuna.

 (1.1) Od­kry­cie bo­ga­tych złóż węgla w tej oko­li­cy do­pro­wa­dzi­ło do gwał­tow­ne­go roz­wo­ju eko­no­micz­ne­go i de­mo­gra­ficz­ne­go Kar­wi­ny i są­sied­nich wsi jako miej­sco­wo­ści gór­ni­czych i hut­ni­czych.

 (1.1) Ob­cho­dy Bar­bór­ki kra­kow­ska Aka­de­mia Gór­ni­czo-Hut­ni­cza roz­pocz­nie w czwar­tek od tra­dy­cyj­ne­go prze­mar­szu uli­ca­mi mia­sta.

 (2.1) Na świę­te­go Flo­ria­na są­siad ubie­ra za­wsze biały strój hut­ni­czy i ka­pe­lusz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xutʲˈɲit͡ʃɨ, AS: χutʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huta ż., hutnik mos., hutniczka ż., hutnictwo n., Huta ż., Hutnicki mos.

 rzecz. huciany

 przym. huciany

Wiktionary


hutnik

pra­cow­nik huty zaj­mu­ją­cy się wy­to­pem me­ta­li lub szkła lub ich dal­szą obrób­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. pra­cow­nik huty me­ta­lu pra­cu­ją­cy przy piecu

 (1.2) zaw. pra­cow­nik huty szkła for­mu­ją­cy szkło

Wiktionary

Hut­nik – ro­bot­nik, pra­cow­nik huty zaj­mu­ją­cy się wy­to­pem me­ta­li lub szkła albo ich dal­szą obrób­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Ha­li­ny był hut­ni­kiem za­trud­nio­nym w jed­nej z cho­rzow­skich hut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxutʲɲik, AS: χutʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huciska nmos., Hucisko n., huta ż., Huta ż., hutmistrz mos., hutniak mrz., hutnickość ż., hutnictwo n., Hutniczak mos./ż., Hutnik mos./ż.

 przym. hutniczy, huciany

 przysł. hutnicko

Wiktionary


hutnikiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hutny

naz­wi­sko


SJP.pl


hutspot

[czy­taj: hyt­spot] ho­len­der­ska po­tra­wa z du­szo­nych ziem­nia­ków, mar­chwi i ce­bu­li


SJP.pl

Hut­spot – tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni ho­len­der­skiej, na którą współ­cze­śnie skła­da­ją się ugo­to­wa­ne do mięk­ko­ści ziem­nia­ki, mar­chew i ce­bu­la wy­mie­sza­ne i utłu­czo­ne ze sobą na nie­jed­no­rod­ną masę.

Jest przy­kła­dem tzw. stamp­po­tu, z mar­chwi i ce­bu­li. Pro­sta i w miarę szyb­ka do wy­ko­na­nia po­tra­wa.

Wikipedia


hutton

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hut­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie East Ri­ding of Yorks­hi­re (An­glia)
    • Hut­ton Crans­wick – miej­sco­wość w hrab­stwie East Ri­ding of Yorks­hi­re (An­glia)
  • Hut­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Essex (An­glia)
    • Hut­ton Mount – miej­sco­wość w hrab­stwie Essex (An­glia)
  • Hut­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Kum­bria (An­glia)
  • Hut­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Lan­cas­hi­re (An­glia)
  • Hut­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ma­ry­land (USA)
  • Hut­ton – miej­sco­wość w Szko­cji, w hrab­stwie Scot­tish Bor­ders
  • Hut­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set (An­glia)
  • Hut­ton-le-Hole – miej­sco­wość w hrab­stwie North Yorks­hi­re (An­glia)
  • Hut­ton Bon­vil­le – miej­sco­wość w hrab­stwie North Yorks­hi­re (An­glia)
  • Hut­ton Bu­scel – miej­sco­wość w hrab­stwie North Yorks­hi­re (An­glia)

Wikipedia


hutu

lud afry­kań­ski miesz­ka­ją­cy głów­nie w Rwan­dzie i Bu­run­di


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. jedna z trzech grup lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cych Rwan­dę i Bu­run­di;

Wiktionary

Hutu (Ba­hu­tu, wym. "Hūtū") – grupa et­nicz­na na­le­żą­ca do Bantu, za­miesz­ku­ją­ca Rwan­dę (ok. 7,2 mln w 1995) i Bu­run­di (ok. 5,3 mln w 1998). Mówią ję­zy­kiem ba­nia­ru­an­da z grupy bantu.

Pod ko­niec lat 90. sta­no­wi­li 90% miesz­kań­ców Rwan­dy i Bu­run­di, na­le­żąc do zdo­mi­no­wa­nej war­stwy wie­śnia­czej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­rycz­nie Tutsi byli zwią­za­ni z rwan­dyj­ską klasą rzą­dzą­cą, ale zda­rza­ło się, że z po­wo­du ubó­stwa Tutsi sta­wał się Hutu.

 (1.1) Wkrót­ce za­koń­czyć się mają ONZ-ow­skie ro­ko­wa­nia po­ko­jo­we po­mię­dzy re­be­lian­ta­mi Tutsi i rzą­dem bę­dą­cym w rę­kach Hutu.

Wiktionary


hutujnia

hu­tuj­nia ser­co­list­na - de­ko­ra­cyj­na by­li­na o trój­ko­lo­ro­wych li­ściach w kształ­cie serca; pstro­list­ka ser­co­wa­ta; pstro­list­ka ser­co­wa­ta


SJP.pl


hutyra

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Hu­ty­ra – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny, re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Agata Hu­ty­ra – pol­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na
  • Ró­bert Hu­ty­ra – sło­wac­ki ko­larz szo­so­wy

Wikipedia


huuuuu

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. rzad. ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca głos sowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa krót­kie, tu­bal­ne, ba­so­we okrzy­ki, za­koń­czo­ne trze­cim, dłuż­szym i je­szcze bar­dziej po­nu­rym: hu, hu, hu­u­u­uu. To także dra­pież­nik nocny, sowa.

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. hu

Wiktionary


huwnicki

→ Huw­ni­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Huw­nik

Wiktionary

Patrz:

Huwniki

Powiązane:

 rzecz. Huwniki nmos., huwniczanin m., huwniczanka ż.

Wiktionary


huwniczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Huw­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huwniki nmos.

:: fż. huwniczanka ż.

 przym. huwnicki

Wiktionary


huwniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Huw­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Huwniki nmos.

:: fm. huwniczanin m.

 przym. huwnicki

Wiktionary


huwniki

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim


SJP.pl

Huw­ni­ki (w la­tach 1977–1981 Wiar­ska Wieś) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Fre­dro­pol. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad Wia­rem.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś w po­wie­cie do­bro­mil­skim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go. W la­tach 1945'–1946 na­cjo­na­li­ści ukra­iń­scy z OUN-UPA za­mor­do­wa­li tutaj 10 Po­la­ków, paląc tak pol­skie, jak i ukra­iń­skie, go­spo­dar­stwa.

Wikipedia


huxley

[czy­taj: HAKsly] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hux­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie Ches­hi­re (An­glia)
  • Hux­ley – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Story
  • Hux­ley – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Shel­by
  • Hux­ley – gra wideo
  • Hugh Hux­ley (1924–2013) – bry­tyj­ski bio­log
  • Tho­mas Hux­ley (1825–1895) – an­giel­ski bio­log ewo­lu­cjo­ni­sta
  • Le­o­nard Hux­ley (1860–1933) – an­giel­ski pi­sarz i wy­daw­ca, syn Tho­ma­sa
  • Al­do­us Hux­ley (1894–1963) – an­giel­ski pi­sarz, syn Le­o­nar­da
  • Ju­lian Hux­ley (1887–1975) – an­giel­ski bio­log ewo­lu­cjo­ni­sta, 1. dy­rek­tor ge­ne­ral­ny UNESCO, syn Le­o­nar­da
  • Sir An­drew Fiel­ding Hux­ley (1917–2012) – an­giel­ski fiz­jo­log i bio­fi­zyk, no­bli­sta, syn Le­o­nar­da

Wikipedia


huygens

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Chri­stia­an Hu­y­gens (czyt. hoj­chens) – ma­te­ma­tyk, fizyk i astro­nom, po­cho­dzą­cy z Ho­lan­dii, który sfor­mu­ło­wał za­sa­dę Hu­y­gen­sa
  • Cas­si­ni-Hu­y­gens – sonda kos­micz­na wy­sła­na w celu zba­da­nia Sa­tur­na i jego sa­te­li­tów
  • (2801) Hu­y­gens – pla­ne­to­i­da z pasa pla­ne­to­id

Wikipedia


huysmans

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­mil­le Hu­ys­mans (1871-1968) – bel­gij­ski fi­lo­log, po­li­tyk, pre­mier
  • Con­stant Hu­ys­mans (1928-2016) – bel­gij­ski pił­karz
  • Joris-Karl Hu­ys­mans (1848-1907) – fran­cu­ski pi­sarz
  • Jos Hu­ys­mans (1941-2012) – bel­gij­ski ko­larz szo­so­wy

Wikipedia


huzar

żoł­nierz lek­kiej jazdy wę­gier­skiej, a potem także in­nych kra­jów, uz­bro­jo­ny i ubra­ny na spo­sób wę­gier­ski z cha­rak­te­ry­stycz­ną kurt­ką za­rzu­co­ną na ramię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz jazdy lek­kiej;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. zool. kocz­ko­dan rudy, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eryth­ro­ce­bus patas|ref=tak., ga­tu­nek małpy wą­sko­no­sej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • huzar – żoł­nierz lek­kiej jazdy
  • huzar (h. zwy­kły lub h. rudy) – ga­tu­nek małpy wą­sko­no­sej
  • Huzar – pse­u­do­nim kpt. Ka­zi­mie­rza Ka­mień­skie­go, żoł­nie­rza AK i an­ty­ko­mu­ni­stycz­ne­go po­dzie­mia nie­pod­le­gło­ścio­we­go.
  • Huzar – film fran­cu­ski z 1995 roku
  • Huzar – pro­to­ty­po­wy pol­ski Opan­ce­rzo­ny Wóz Pa­tro­lo­wy zbu­do­wa­ny na pod­wo­ziu sa­mo­cho­du Land Rover De­fen­der
  • Hu­sarz
  • Hu­sa­ria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu współ­czes­nych gdań­szczan nie do końca ko­ja­rzy modny dziś wrze­szczań­ski Gar­ni­zon wła­śnie z Czar­ny­mi Hu­za­ra­mi, dla któ­rych wy­bu­do­wa­no te ko­sza­ry w II po­ło­wie XIX stu­le­cia.

 (1.1) Po­nie­waż par­me­zań­scy pow­stań­cy sta­ra­li się uwieść do buntu wier­ne rzą­do­wi gminy Pia­cen­zy i zbli­ży­li się ku tej twier­dzy, prze­to do­wód­ca tejże wy­słał na­prze­ciw nim od­dział pie­cho­ty i plu­ton hu­za­rów uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. husarz m., husaria ż.

 przym. huzarski, husarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. war. husar

Wiktionary


huzarski

przy­miot­nik od: huzar


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z hu­za­rem, hu­za­ra­mi, do­ty­czą­cy hu­za­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huzar mos., husarz mzw./mos.

Wiktionary


huzia

okrzyk za­chę­ca­ją­cy psa do ataku lub pod­ju­dza­nia kogoś do bitki


SJP.pl


huński

→ Hun, → Hu­no­wie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Hu­na­mi, do­ty­czą­cy Hunów

Wiktionary

Patrz:

Hun, → Hunowie

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci At­ty­li im­pe­rium huń­skie na sku­tek buntu pod­le­głych ple­mię­e­mion upa­dło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hun mos., Hunka ż.

Wiktionary


huśle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. muz. skrzyp­ce

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. anat. płuca

Wiktionary


huśt

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca huś­ta­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huśtawka ż.

 czas. hustać ndk.

Wiktionary


huśtanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|huś­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuɕˈtãɲɛ, AS: χuśtãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huśtawka

 czas. huśtać ndk., pohuśtać dk.

Wiktionary


huśtawa

zgru­bie­nie od: huś­taw­ka


SJP.pl


huśtaweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: huś­taw­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huśtawka ż.

Wiktionary


huśtawka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd do bu­ja­nia dzie­ci;

 (1.2) przen. gwał­tow­ne zmia­ny, wa­ha­nia; zmien­ność

 (1.3) daw. środ. więz. szu­bie­ni­ca

Wiktionary

Zo­bacz też: Huś­taw­ka (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Huś­taw­ka – urzą­dze­nie re­kre­a­cyj­ne z ru­cho­mym ele­men­tem, po­ru­sza­ją­cym się wa­ha­dło­wo, na któ­rym znaj­du­je się miej­sce do sie­dze­nia dla jed­nej lub kilku osób.

Urzą­dze­nie dzia­ła na za­sa­dzie wa­ha­dła w polu gra­wi­ta­cyj­nym. Jest wpra­wia­ne w ruch przez użyt­kow­ni­ka, który w od­po­wied­nim ryt­mie zmie­nia swoje po­ło­że­nie, co po­wo­du­je prze­su­nię­cie środ­ka cięż­ko­ści włas­ne­go ciała lub od­py­cha się od nie­ru­cho­mych ele­men­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci we­so­ło bu­ja­ły się na huś­taw­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuɕˈtafka, AS: χuśtafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huśtanie n.

:: zdrobn. huśtaweczka ż.

 czas. huśtać

 wykrz. huśt

Wiktionary


huśtawkowy

przy­miot­nik od: huś­taw­ka


SJP.pl


huśtać

po­ru­szać mia­ro­wym jed­no­staj­nym ru­chem; ko­ły­sać; bujać; chwiać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wpra­wiać w ruch wa­ha­dło­wy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny huś­tać się (dk. brak)

 (2.1) wpra­wiać w ruch wa­ha­dło­wy sa­me­go sie­bie

 (2.2) być wpra­wio­nym w ruch wa­ha­dło­wy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dzie­ci huś­ta­ły się na pod­wór­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuɕtat͡ɕ, AS: χuśtać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huśtawka ż., huśtanie n.

 czas. wyhuśtać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bujać, kołysać, reg. pozn. huźdać

 (2.1) bujać się, kołysać się, reg. pozn. huźdać się, gw. Krajna hojbać się

Wiktionary


huśtnąć

daw­niej: za­bu­jać, za­ko­ły­sać


SJP.pl


huźdanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|huź­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. huźdać ndk.

Wiktionary


huźdać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. huś­tać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny huź­dać się

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. huś­tać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huźdanie n.

Wiktionary


hv

sym­bol

 (1.1) fiz. jed­nost­ka w skali twar­do­ści Vic­ker­sa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xa‿ˈfaw, AS: χa‿fau̯

Wiktionary


hvar

wyspa chor­wac­ka na Morzu Adria­tyc­kim


SJP.pl

Hvar (wł. "Le­si­na") – gó­rzy­sta wyspa u wy­brze­ży Chor­wa­cji.

Wyspa Hvar jest długa (68 km) i wąska (4 do 10,5 km). Po­wierzch­nia wy­no­si 297,38 km², a licz­ba miesz­kań­ców 11,5 tys. Dłu­gość linii brze­go­wej wy­no­si 270,0 km. Od­bi­ja­ją­ca od lądu sta­łe­go na wy­so­ko­ści mia­sta Drve­nik, wyspa roz­cią­ga się po­mię­dzy Bračem a Korčulą, na linii wschód–za­chód. Od pół­no­cy omywa ją Hvar­ski kanal, a od po­łud­nia ka­na­ły Šćedrovski, Korčulanski i Ne­ret­van­ski.

Wikipedia


hvarski

przy­miot­nik od: Hvar (wyspa chor­wac­ka na Morzu Adria­tyc­kim); hwar­ski


SJP.pl


hwacha

[czy­taj: hła­cza] ro­dzaj broni pal­nej opra­co­wa­ny w XV-wiecz­nej Korei, wóz sta­no­wią­cy plat­for­mę dla wie­lo­pro­wad­ni­co­wej wy­rzut­ni strzał o na­pę­dzie ra­kie­to­wym bądź wie­lo­lu­fo­wej broni strze­lec­kiej


SJP.pl

Hwa­cha, hwach’a (화차) – ro­dzaj broni pal­nej opra­co­wa­ny w XV-wiecz­nej Korei, w okre­sie pa­no­wa­nia dy­na­stii Jo­se­on, wóz sta­no­wią­cy plat­for­mę dla wie­lo­pro­wad­ni­co­wej wy­rzut­ni strzał o na­pę­dzie ra­kie­to­wym bądź wie­lo­lu­fo­wej broni strze­lec­kiej. Nazwa broni oz­na­cza w ję­zy­ku ko­re­ań­skim „wóz ogni­sty”.

Wikipedia


hwarski

→ Hvar; hvar­ski


SJP.pl


hwdp

slan­go­we, wul­gar­ne: skrót okre­śle­nia Huj W Dupę Po­li­cji


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „CHWDP”. Zo­bacz też: CHWDP – album The Ana­logs.

HWDP (właśc. CHWDP) – akro­nim wul­gar­ne­go wy­ra­że­nia "chuj w dupę po­li­cji".

Ten slo­gan, czę­sto wy­pi­sy­wa­ny na mu­rach, jest przez część mło­dzie­ży uz­na­wa­ny za formę pro­wo­ka­cji lub sprze­ci­wu wobec po­li­cji.

Wikipedia


hyblejski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z górą Hybla na Sy­cy­lii, do­ty­czą­cy góry Hybla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hybla ż.

Wiktionary


hybris

nie­po­skro­mio­na pycha, zu­chwa­łość i aro­gan­cja


SJP.pl

Hy­bris (gr. "ἡ ὕβρις" [he hýbris] – ’pycha’) – duma, buta, pycha ro­do­wa lub ma­je­stat wład­cy, które unie­moż­li­wia­ją pra­wi­dło­we roz­poz­na­nie sy­tu­a­cji, w któ­rej zna­lazł się bo­ha­ter. Po­ję­cie to było uży­wa­ne w kul­tu­rze sta­ro­żyt­nej Gre­cji. Pycha sta­no­wi prze­kro­cze­nie miary, którą bo­go­wie wyz­na­czy­li czło­wie­ko­wi (zob.

Wikipedia


hybristofilia

po­ciąg sek­su­al­ny do prze­stęp­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. po­ciąg sek­su­al­ny ukie­run­ko­wa­ny na prze­stęp­czy­nie / prze­stęp­ców;

Wiktionary

Hy­bri­sto­fi­lia – pa­ra­fi­lia, w któ­rej je­dy­nym lub pre­fe­ro­wa­nym obiek­tem po­żą­da­nia sek­su­al­ne­go mogą być osoby, które po­peł­ni­ły prze­stęp­stwo. Czę­sto na­kie­ro­wa­na na osoby, które w spo­łecz­nym od­czu­ciu po­peł­ni­ły szcze­gól­nie bru­tal­ne zbrod­nie, np. mor­der­stwo czy gwałt.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hybristofili m., hybristofilka ż.

 przym. hybristofiliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) syndrom Bonnie i Clyde'a

Wiktionary


hybristofiliczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hy­bri­sto­fi­lią, do­ty­czą­cy hy­bri­sto­fi­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hybristofilia ż.

Wiktionary


hybryd

osob­nik pow­sta­ły w wy­ni­ku krzy­żo­wa­nia na dro­dze płcio­wej 2 róż­nych ge­ne­tycz­nych form ro­dzi­ciel­skich, np. od­mian, ras; mie­sza­niec, hy­bry­da


SJP.pl


hybryda

1. coś zło­żo­ne­go z róż­nych, czę­sto nie­pa­su­ją­cych do sie­bie czę­ści;
2. w bio­lo­gii: krzy­żów­ka od­mian, ras lub ga­tun­ków ro­ślin; mie­sza­niec, hy­bryd;
3. fan­ta­stycz­ne zwie­rzę bę­dą­ce po­łą­cze­niem ist­nie­ją­cych zwie­rząt, np. gryf;
4. wyraz zło­żo­ny z ele­men­tów na­le­żą­cych do róż­nych ję­zy­ków, np. an­ty­po­wieść;
5. ro­dzaj apa­ra­tu kom­pak­to­we­go; bez­lu­ster­ko­wiec;
6. po­tocz­nie:
a) sa­mo­chód hy­bry­do­wy;
b) la­kier hy­bry­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. coś, co skła­da się z róż­nych ele­men­tów, czę­sto nie­pa­su­ją­cych do sie­bie

 (1.2) biol. ro­śli­na lub zwie­rzę pow­sta­łe ze skrzy­żo­wa­nia osob­ni­ków na­le­żą­cych do dwóch róż­nych od­mian, ras lub ga­tun­ków;

 (1.3) jęz. wyraz zło­żo­ny z ele­men­tów po­cho­dzą­cych z dwóch róż­nych ję­zy­ków;

 (1.4) w he­ral­dy­ce fan­ta­stycz­ne zwie­rzę, bę­dą­ce po­łą­cze­niem cech zwie­rząt re­al­nie ist­nie­ją­cych;

 (1.5) fot. apa­rat kom­pak­to­wy z wy­mien­ną op­ty­ką, daw­niej także kom­pakt z dużym zo­o­mem i bar­dziej za­a­wan­so­wa­ny­mi funk­cja­mi

 (1.6) pot. mot. sa­mo­chód hy­bry­do­wy

 (1.7) pot. kos­met. la­kier hy­bry­do­wy, hy­bry­do­wy la­kier do paz­nok­ci

 (1.8) pot. kos­met. zwy­kle w lm. paz­nok­cie po­ma­lo­wa­ne la­kie­rem hy­bry­do­wym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hy­bry­da – w kos­me­to­lo­gii, po­tocz­nie la­kier hy­bry­do­wy
  • hy­bry­da – w bio­lo­gii mie­sza­niec, krzy­żów­ka, hy­bryd lub ba­stard
  • hy­bry­da – fi­gu­ra he­ral­dycz­na
  • hy­bry­da – ro­dzaj ne­o­lo­giz­mu
  • hy­bry­da – po­łą­cze­nie prze­ciw­staw­nych myśli po­li­tycz­nych
  • hy­bry­da – me­cha­nicz­ny układ współ­dzia­ła­ją­cy
    • układ hy­bry­do­wy
    • napęd hy­bry­do­wy
    • łódź hy­bry­do­wa
  • Hy­bry­da – cza­so­pis­mo
  • Hy­brid The­o­ry – de­biu­tanc­ka płyta ze­spo­łu Lin­kin Park
  • Klub Hy­bry­dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś chiń­ski sy­stem to dziw­na hy­bry­da, po­łą­cze­nie le­ni­niz­mu z ul­tra­li­be­ral­ną go­spo­dar­ką.

 (1.1) Cam­pa­gna T-Rex to dwu­miej­sco­wa, trój­ko­ło­wa hy­bry­da mo­to­cy­kla i sa­mo­cho­du.

 (1.6) Kul­to­wa Honda po­wra­ca jako hy­bry­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨ.ˈbrɨ.da, AS: χy.bry.da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hybrydyczność ż., hybryd mzw., hybrydalność ż., hybrydogeneza ż., hybrydyzacja ż.

 czas. hybrydyzować ndk.

 przym. hybrydowy, hybrydalny, hybrydyczny, hybrydoidalny

 przysł. hybrydowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krzyżówka, mieszaniec, hybryd, bastard

 (1.5) bezlusterkowiec, evil

Wiktionary


hybrydalność

→ hy­bry­dal­ny


SJP.pl

Patrz:

hybrydalny

hybrydalny

sta­no­wią­cy po­łą­cze­nie dwóch ras, form, pojęć itp.; hy­bry­do­wy, hy­bry­dycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. sta­no­wią­cy wynik dzia­ła­nia dwóch lub wię­cej czyn­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hybryda ż., hybrydalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. hybrydowy

Wiktionary


hybrydogeneza

w em­brio­lo­gii: spo­sób rozm­na­ża­nia się mie­szań­ców (hy­bryd)


SJP.pl

Hy­bry­do­ge­ne­za – ter­min z dzie­dzi­ny em­brio­lo­gii ro­zu­mia­ny zwy­kle jako spo­sób rozm­na­ża­nia się mie­szań­ców (hy­bryd), w któ­rym mie­sza­niec pod­czas wyt­wa­rza­nia gamet (ga­me­to­ge­ne­zy) usuwa jeden z ge­no­mów ga­tun­ków ro­dzi­ciel­skich. Ina­czej mó­wiąc, wyt­wa­rza takie ga­me­ty, jakby na­le­żał do jed­ne­go z ga­tun­ków ro­dzi­ciel­skich, a nie za­wie­ra­ją­ce mie­sza­ni­nę ich ge­no­mów. Usu­nię­ty genom jest na­stęp­nie odt­wa­rza­ny zwy­kle w wy­ni­ku krzy­żów­ki wstecz­nej z od­po­wied­nim ga­tun­kiem ro­dzi­ciel­skim.

Wikipedia


hybrydoholiczka

żar­to­bli­wie: ko­bie­ta lu­bią­ca ma­lo­wać paz­nok­cie la­kie­rem hy­bry­do­wym


SJP.pl


hybrydowo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób hy­bry­do­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest tam dy­stry­bu­o­wa­ny hy­bry­do­wo, za­rów­no w ki­nach i w ser­wi­sie HBO Max.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hybryda ż.

 przym. hybrydowy, hybrydyczny

Wiktionary


hybrydowość

→ hy­bry­do­wy


SJP.pl

Patrz:

hybrydowy

hybrydowy

sta­no­wią­cy po­łą­cze­nie dwóch ras, form, pojęć itp.; hy­bry­dal­ny, hy­bry­dycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sta­no­wią­cy wynik dzia­ła­nia dwóch lub wię­cej czyn­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W re­zul­ta­cie pier­wszy bry­tyj­ski okręt pod­wod­ny z na­pę­dem ato­mo­wym był jed­nost­ką hy­bry­do­wą, z bry­tyj­skim dzio­bem okrę­tu i ame­ry­kań­ską rufą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hybryda ż.

 przysł. hybrydowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hybrydyczny; war. hybrydalny

Wiktionary


hybrydyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co hy­bry­dycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hybryda ż.

 przym. hybrydyczny

Wiktionary


hybrydyczny

sta­no­wią­cy po­łą­cze­nie dwóch ras, form, pojęć itp.; hy­bry­dal­ny, hy­bry­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sta­no­wią­cy wynik dzia­ła­nia dwóch lub wię­cej czyn­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hybryda ż., hybrydyczność ż.

 przysł. hybrydowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. hybrydowy, hybrydalny

Wiktionary


hybrydyzacja

1. mie­sza­nie, krzy­żo­wa­nie ga­tun­ków; hy­bry­dyzm
2. mie­sza­nie or­bi­ta­li ato­mo­wych elek­tro­nów wa­len­cyj­nych o róż­nych war­to­ściach or­bi­tal­nej licz­by kwan­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. łą­cze­nie cech róż­nych od­mian ras i ga­tun­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hy­bry­dy­za­cja jako krzy­żo­wa­nie ro­ślin lub zwie­rząt
  • hy­bry­dy­za­cja w che­mii
  • hy­bry­dy­za­cja kwa­sów nu­kle­i­no­wych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hybryda ż.

 czas. hybrydyzować

Wiktionary


hybrydyzacyjny

→ hy­bry­dy­za­cja


SJP.pl

Patrz:

hybrydyzacja

hybrydyzm

1. ze­spół cech wła­ści­wych hy­bry­dom
2. mie­sza­nie, krzy­żo­wa­nie ga­tun­ków; hy­bry­dy­za­cja


SJP.pl


hybrydyzować

1. w bio­lo­gii: mie­szać, krzy­żo­wać osob­ni­ki od­mien­nych ras, ga­tun­ków lub ro­dza­jów;
2. w bio­lo­gii: krzy­żo­wać się;
3. w bio­che­mii: łą­czyć się ze związ­kiem che­micz­nym z innej nici DNA lub RNA


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) biol. krzy­żo­wać (ga­tun­ki)

 (1.2) biol. chem. łą­czyć ze związ­kiem che­micz­nym po­cho­dzą­cym z innej nici DNA lub RNA

 (1.3) książk. two­rzyć coś no­we­go po­przez po­łą­cze­nie ist­nie­ją­cych już zja­wisk czy ele­men­tów róż­nych rze­czy

 (1.4) mot. wy­mie­niać sil­ni­ki za­si­la­ne ben­zy­ną na sil­ni­ki hy­bry­do­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W me­to­dzie tej, DNA po­cię­te re­stryk­ta­zą, roz­dzie­la­ne jest ele­kro­fo­re­tycz­nie, na­stęp­nie prze­no­szo­ne na mem­bra­nę i hy­bry­dy­zo­wa­ne z sondą DNA.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hybryda ż., hybrydyzacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyżować

Wiktionary


hyc

wyraz oz­na­cza­ją­cy pod­skok


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) od­głos szyb­kie­go usko­cze­nia, uciecz­ki drob­ne­go stwo­rze­nia itp.

wy­krzy­knik w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (2.1) sko­czyć, pod­sko­czyć itp.

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (3.1) gw-pl|Górny Śląsk, War­sza­wa. upał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szysz­ki masz tu i tam, / wejdź na sosnę, urwij sam. / Fik-myk! Hyc-hyc! / Były szysz­ki, nie ma nic!

 (2.1) Wziął pa­ra­sol, wiel­ki taki pa­ra­sol, roz­piął go, w dół, ot tak, obró­cił, i razem z pa­ra­so­lem, ot tak, hyc przez okno…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨt͡s, AS: χyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hycanie

 czas. ndk. hycać, pohycać, dk. hycnąć, reg. pozn. chycać, whycnąć, wyhycnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) gw. Górny Śląsk hica

Wiktionary


hyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. upał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk hica, chyc, hyc

Wiktionary


hycać

pod­ska­ki­wać


SJP.pl


hycel

ra­karz;
1. osoba za­wo­do­wo ła­pią­ca bez­pań­skie psy;
2. po­tocz­nie: hul­taj, łobuz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ła­py­wa­niem bez­pań­skich psów;

 (1.2) daw. kat lub po­moc­nik kata

 (1.3) przen. osoba nie­go­dzi­wa, bez­war­to­ścio­wa

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. urwis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. gw-pl|War­sza­wa. tania ka­szan­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hycel (właśc. ra­karz) – osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się wy­ła­py­wa­niem bez­pań­skich psów
  • Hycel – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 1993 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki hyc­lom po mie­ście nie włó­czą się bez­pań­skie psy.

 (1.2) Ha­nieb­nie na wózku ka­tow­skim przez hycla z War­sza­wy wy­wie­zio­ny z na­ka­zem su­ro­wym, aby się wię­cej w kraju nie ważył po­ka­zać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨt͡sɛl, AS: χycel

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. hyclowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rakarz

 (1.2) kat, oprawca

 (1.3) łajdak, gałgan, nicpoń

Wiktionary


hyclować

łapać psa; łapać w taki spo­sób, jak hycel łapie psa


SJP.pl


hyclowski

→ hycel; ra­kar­ski


SJP.pl


hycnuńć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. sko­czyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skocyć, hulnuńć

Wiktionary


hycnąć

sko­czyć, pod­sko­czyć


SJP.pl


hydatoda

szpar­ka wodna, za po­mo­cą któ­rej ro­śli­na wy­dzie­la roz­cień­czo­ne rozt­wo­ry wodne; wy­pot­nik


SJP.pl


hydergin

nazwa hand­lo­wa leku far­ma­ce­u­tycz­ne­go roz­sze­rza­ją­ce­go na­czy­nia krwio­no­śne, za­wie­ra­ją­ce­go uwo­dor­nio­ne al­ka­lo­i­dy spo­ry­szu


SJP.pl


hydra

1. sym­bol odra­dza­ją­ce­go się nie­szczę­ścia, zła;
2. ja­mo­chłon słod­ko­wod­ny, za­miesz­ku­ją­cy naj­czę­ściej wody sto­ją­ce; stuł­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mitgr. wie­lo­gło­wy pot­wór (wąż lub smok), któ­re­go głowy odra­sta­ły po ścię­ciu

 (1.2) książk. nie­szczę­ście, zło trud­ne do po­ko­na­nia

 (1.3) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hydra|L.|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych stuł­bio­pła­wów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hydra (Hydra ler­nej­ska) – w mi­to­lo­gii grec­kiej pot­wór, córka Ty­fo­na
  • Hydra (stuł­bia, hydra) – ro­dzaj stuł­bio­pła­wów z ro­dzi­ny Hy­dri­dae
  • Hydra con­val­la­ria – wir­czyk kon­wa­lio­wa­ty, ga­tu­nek pier­wot­nia­ka
  • Hydra – gwia­zdo­zbiór rów­ni­ko­wy
  • Hydra – księ­życ Plu­to­na
  • Hydra – grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim
  • Hydra – gmina w Gre­cji
  • Hydra – głów­ne mia­sto na wy­spie Hydra
  • Hydra – tech­no­lo­gia opra­co­wa­na na po­trze­by ję­zy­ka Delp­hi, umoż­li­wia­ją­ca łą­cze­nie .NET z Win32
  • Hydra – album ze­spo­łu Wit­hin Temp­ta­tion
  • Hydra – album grupy mu­zycz­nej Toto
  • Hydra – album grupy mu­zycz­nej Otep

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. perhydrol mrz., Hydra ż.

 temsłow. hydro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) stułbia

Wiktionary


hydracja

wy­ra­żo­ny w pro­cen­tach sto­su­nek wody w cie­ście lub zak­wa­sie do uży­tej ilo­ści mąki


SJP.pl


hydraemia

zwięk­sze­nie ob­ję­to­ści wody we krwi


SJP.pl


hydrancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hy­drant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie hy­drant, lecz tylko mały hy­dran­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrant m.

 temsłow. hydro-

Wiktionary


hydrant

1. kran sieci wo­do­cią­go­wej umie­szczo­ny w pu­blicz­nym miej­scu, słu­żą­cy do czer­pa­nia wody w ce­lach go­spo­dar­czych i prze­ciw­po­ża­ro­wych;
2. wąż po­dłą­czo­ny do ta­kie­go kranu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie, które umoż­li­wia bez­poś­red­ni pobór z głów­nych prze­wo­dów sieci wo­do­cią­go­wej wody do celów go­spo­dar­czych i po­żar­ni­czych;

Wiktionary

Hy­drant – urzą­dze­nie, które umoż­li­wia bez­poś­red­ni pobór wody z głów­nych prze­wo­dów sieci wo­do­cią­go­wej. Hy­drant jest wy­po­sa­żo­ny w zawór i złą­cze do węża, ma za­sto­so­wa­nie w ce­lach go­spo­dar­czych oraz prze­ciw­po­ża­ro­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­bliż­szy hy­drant jest pięć­dzie­siąt me­trów stąd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨdrãnt, AS: χydrãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. hydrancik m.

 przym. hydrantowy

 temsłow. hydr-, hydra-, hydro-

Wiktionary


hydrantowy

→ hy­drant


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dran­tem, do­ty­czą­cy hy­dran­tu

Wiktionary

Patrz:

hydrant

Powiązane:

 rzecz. hydrant mos.

 temsłow. hydro-

Wiktionary


hydrargilit

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek glinu; gibb­syt


SJP.pl


hydrargiryt

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek glinu; gibb­syt, hy­drar­gi­lit


SJP.pl


hydrargyrum

ła­ciń­ska nazwa rtęci (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


SJP.pl


hydrastyna

sub­stan­cja che­micz­na wy­stę­pu­ją­ca w kłą­czach gorz­kni­ka, sto­so­wa­na w lecz­nict­wie


SJP.pl


hydrat

po­łą­cze­nie che­micz­ne za­wie­ra­ją­ce wodę w po­sta­ci od­dziel­nych czą­ste­czek; wo­dzian


SJP.pl


hydratacja

przy­łą­cza­nie czą­ste­czek wody do czą­ste­czek in­nych sub­stan­cji lub jonów, mo­gą­ce za­cho­dzić wsku­tek elek­tro­sta­tycz­ne­go przy­cią­ga­nia di­po­lo­wych czą­ste­czek wody przez jony w wod­nych rozt­wo­rach elek­tro­li­tów; uwod­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces przy­łą­cza­nia czą­ste­czek wody do czą­ste­czek in­nych sub­stan­cji roz­pu­szczo­nych w rozt­wo­rze wod­nym

Wiktionary

Hy­dra­ta­cja, uwod­nie­nie – ogół pro­ce­sów che­micz­nych lub fi­zycz­nych, w któ­rych związ­kiem che­micz­nym przy­łą­cza­nym do innej sub­stan­cji jest woda, przy czym woda ta jest przy­łą­cza­na w ca­ło­ści (nie pow­sta­ją do­dat­ko­wo pro­duk­ty ubocz­ne). Pro­ce­sy hy­dra­ta­cji są szcze­gól­ną po­sta­cią pro­ce­sów sol­wa­ta­cji.

Wikipedia


hydratacyjny

→ hy­dra­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

hydratacja

hydratyzacja

pro­ces po­le­ga­ją­cy na na­sy­ca­niu wodą; na­wil­ża­nie


SJP.pl


hydratyzować

na­sy­cać wodą; na­wil­żać


SJP.pl


hydrauliczka

→ hy­dra­u­lik


SJP.pl

Patrz:

hydraulik

hydrauliczny

do­ty­czą­cy hy­dra­u­li­ki; po­ru­sza­ny wodą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy sprę­żo­ną ciecz lub po­ru­sza­ny za jej po­mo­cą

 (1.2) do­ty­czą­cy ci­śnie­nia pły­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez­poś­red­nią przy­czy­ną ek­sploz­ji było za­gię­cie prze­wo­dów hy­dra­u­licz­nych.

 (1.1) In­te­gral­ną czę­ścią me­cha­niz­mu obro­tu ko­par­ki jest sil­nik hy­dra­u­licz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrawˈlʲit͡ʃnɨ, AS: χydrau̯lʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydraulika ż., hydraulik m.

 przysł. hydraulicznie

Wiktionary


hydraulik

osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się hy­dra­u­li­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik, któ­re­go praca po­le­ga na mon­ta­żu i na­pra­wie in­sta­la­cji wo­do­cią­go­wej, ka­na­li­za­cyj­nej oraz cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia

 (1.2) gwara. muz. pu­zo­ni­sta

 (1.3) gwara. prze­stęp­cza: ho­mo­sek­su­a­li­sta

 (1.4) gwara. prze­stęp­cza: zło­dziej, który krad­nie z piw­nic i po­mie­szczeń go­spo­dar­czych

Wiktionary

Hy­dra­u­lik – zawód zwią­za­ny z mon­ta­żem, in­sta­la­cją i na­pra­wą in­sta­la­cji wo­do­cią­go­wej, ka­na­li­za­cyj­nej i cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia.

Po­cho­dze­nie an­giel­skie­go wy­ra­zu okre­śla­ją­ce­go przed­sta­wi­cie­la tego za­wo­du - "plum­ber" - ma swoje ko­rze­nie w cza­sach an­tycz­nych i jest zwią­za­ne z ła­ciń­skim ter­mi­nem "plum­bum", okre­śla­ją­cym ołów. Rzy­mia­nie uży­wa­li oło­wiu do bu­do­wy ry­nien i rur spu­sto­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­lo­ry­fer znów ek­splo­do­wał i mu­sia­łam wzy­wać hy­dra­u­li­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨˈdrawlʲik, AS: χydrau̯lʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perhydrol mrz., hydraulika ż.

 przym. hydrauliczny

 przysł. hydraulicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk guliktraler, guliktrałer, guliktałcher

Wiktionary


hydraulika

osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się hy­dra­u­li­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. fiz. nauka zaj­mu­ją­ca się rze­czy­wi­sty­mi ukła­da­mi, w któ­rych za­cho­dzi prze­pływ cie­czy i ener­gii;

 (1.2) techn. pot. układ hy­dra­u­licz­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: hy­dra­u­lik

Wiktionary

Hy­dra­u­li­ka (od gr. ὑδραυλικός ("hy­dra­u­li­kos"), które jest po­łą­cze­niem słów "ὕδωρ" (woda) i "αὐλός" (rura)) – nauka o prak­tycz­nych za­sto­so­wa­niach cie­czy, a w szcze­gól­no­ści wy­ko­rzy­sty­wa­niu ich ruchu (prze­pły­wu). Jest po­wią­za­na z me­cha­ni­ką pły­nów, która sta­no­wi jej te­o­re­tycz­ną pod­bu­do­wę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Hy­dra­u­li­ka sto­so­wa­na jest ty­po­wo przy ru­chach po­su­wi­sto-zwrot­nych tło­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydraulik m., perhydrol mrz.

 przym. hydrauliczny

 przysł. hydraulicznie

Wiktionary


hydraulos

in­stru­ment mu­zycz­ny skon­stru­o­wa­ny w III wielu p.n.e. przez Kte­si­bio­sa z Alek­san­drii; or­ga­ny wodne, or­ga­num


SJP.pl


hydrazyd

zwią­zek pow­sta­ją­cy z kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i hy­dra­zy­ny


SJP.pl


hydrazydy

zwią­zek pow­sta­ją­cy z kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i hy­dra­zy­ny


SJP.pl

Hy­dra­zy­dy – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, o ogól­nym wzo­rze: R-CO-NH-NH2.

Związ­ki te można otrzy­mać w re­ak­cji kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i ich po­chod­nych z hy­dra­zy­ną. Re­ak­cja ta po­le­ga na ad­dy­cji nu­kle­o­fi­lo­wej z eli­mi­na­cją czą­stecz­ki wody lub al­ko­ho­lu, czy chlo­ro­wo­do­ru w za­leż­no­ści od sub­stra­tu.

Wikipedia


hydrazyna

tru­ją­cy zwią­zek che­micz­ny azotu z wo­do­rem, sto­so­wa­ny głów­nie jako skład­nik ma­te­ria­łów pęd­nych w ra­kie­tach i ło­dziach pod­wod­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. be­zbarw­na, łat­wo­pal­na ciecz o za­pa­chu po­dob­nym do amo­nia­ku, wy­ko­rzy­sty­wa­na jako pa­li­wo ra­kie­to­we

Wiktionary

Hy­dra­zy­na, dia­zan, – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z dwóch po­łą­czo­nych ze sobą wią­za­niem grup ami­no­wych. Jest to sil­nie tru­ją­ca, be­zbarw­na, łat­wo­pal­na, żrąca, hi­gro­sko­pij­na ciecz, dy­mią­ca na po­wie­trzu.

Wikipedia


hydrazynowy

→ hy­dra­zy­na


SJP.pl

Patrz:

hydrazyna

hydremia

w me­dy­cy­nie: roz­wod­nie­nie krwi


SJP.pl


hydria

ro­dzaj na­czy­nia na wodę uży­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

Hy­dria (stgr. ὑδρία, od ὕδωρ hydōr – woda, lm. "hy­driai") – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji na­czy­nie słu­żą­ce do po­bie­ra­nia, prze­no­sze­nia i prze­cho­wy­wa­nia wody, w uży­ciu od VII do III wieku p.n.e.

Wikipedia


hydrilla

ga­tu­nek az­ja­tyc­kich wo­do­ro­stów, spro­wa­dza­ny do Sta­nów Zjed­no­czo­nych w la­tach sześć­dzie­sią­tych dwu­dzie­ste­go wieku jako ro­śli­na ak­wa­rio­wa, bę­dą­cy jed­nak potem zmorą roz­ra­sta­ją­cą się po całym płd.-wsch. wy­brze­żu tego kraju


SJP.pl


hydro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z wodą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) hydro- + bio­lo­gia = hy­dro­bio­lo­gia

 (1.1) hydro- + izo­la­cja = hy­dro­i­zo­la­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydra ż., Hydra ż., hydrant m., hydrancik m.

 przym. hydrantowy

 temsłow. hydr-, hydra-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydr-, hydra-, wodo-, wodno-

Wiktionary


hydroaktywny

o kos­me­ty­ku: sil­nie na­wil­ża­ją­cy


SJP.pl


hydroakustyczny

→ hy­dro­a­ku­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­a­ku­sty­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­a­ku­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

hydroakustyka

Przykłady

 (1.1) Taka błyst­ka obro­to­wa (…) ge­ne­ru­je niez­wy­kle silną falę hy­dro­a­ku­stycz­ną, która draż­ni linię bocz­ną dra­pież­ni­ka, poz­wa­la­jąc się zlo­ka­li­zo­wać oraz pro­wo­ku­jąc rybę do ataku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydroakustyka ż.

Wiktionary


hydroakustyk

dział aku­sty­ki zaj­mu­ją­cy się roz­cho­dze­niem się fal aku­stycz­nych w wo­dzie


SJP.pl


hydroakustyka

dział aku­sty­ki zaj­mu­ją­cy się roz­cho­dze­niem się fal aku­stycz­nych w wo­dzie


SJP.pl


hydrobiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­bio­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­bio­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrobiologia ż.

 przym. hydrobiologiczny

Wiktionary


hydrobiologia

dział bio­lo­gii, nauka o or­ga­niz­mach ży­ją­cych w wo­dzie i za­sied­la­nych przez nie śro­do­wi­skach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się or­ga­niz­ma­mi wod­ny­mi;

Wiktionary

Hy­dro­bio­lo­gia – nauka o życiu or­ga­niz­mów w śro­do­wi­sku wod­nym, bio­lo­gia śro­do­wi­ska wod­ne­go, w węż­szym ro­zu­mie­niu eko­lo­gia or­ga­niz­mów wod­nych.

Hy­dro­bio­lo­gia może do­ty­czyć eko­lo­gii wód śród­lą­do­wych i mor­skich. Ta pier­wsza bywa na­zy­wa­na lim­no­lo­gią, przy czym ter­min lim­no­lo­gia bywa rów­nież de­fi­nio­wa­ny nie jako sy­no­nim hy­dro­bio­lo­gii słod­ko­wod­nej, ale jako dział hy­dro­lo­gii do­ty­czą­cy je­zior, także w oder­wa­niu od ich bio­lo­gicz­ne­go wy­mia­ru, i jako taki odróż­nia­ny od po­ta­mo­lo­gii, czyli nauki o rze­kach, i kre­no­bio­lo­gii, czyli nauki o eko­lo­gii źró­deł.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja, AS: χydrobʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrobiolog m.

 przym. hydrobiologiczny

Wiktionary


hydrobiologiczny

od­no­szą­cy się do hy­dro­bio­lo­gii (np. ba­da­nia hy­dro­bio­lo­gicz­ne, sta­cje hy­dro­bio­lo­gicz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z hy­dro­bio­lo­gią, do­ty­czą­cy hy­dro­bio­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrobiologia ż., hydrobiolog mos.

Wiktionary


hydrobiolożka

→ hy­dro­bio­log


SJP.pl

Patrz:

hydrobiolog

hydrobiont

zwie­rzę lub ro­śli­na ży­ją­ce w wo­dzie, zwy­kle w ko­lo­niach


SJP.pl

Hy­dro­biont – ga­tu­nek ści­śle zwią­za­ny ze śro­do­wi­skiem wod­nym, cały cykl ży­cio­wy spę­dza­ją­cy w zbior­ni­kach wod­nych, poza śro­do­wi­skiem wod­nym wy­stę­pu­ją­cy spo­ra­dycz­nie i ra­czej przy­pad­ko­wo. Do hy­dro­bion­tów za­li­czyć można mię­cza­ki wodne (np. małże), ja­mo­chło­ny, gąbki, sko­ru­pia­ki, wiele owa­dów wod­nych.

Wikipedia


hydroborowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. re­ak­cja che­micz­na przy­łą­cze­nia bo­ro­wo­do­ru do wią­za­nia wie­lo­krot­ne­go, w wy­ni­ku któ­rej pow­sta­je zwią­zek bo­ro­or­ga­nicz­ny;

Wiktionary

Hy­dro­bo­ro­wa­nie, bo­ro­wo­do­ro­wa­nie, re­ak­cja Brow­na – re­ak­cja che­micz­na, w któ­rej bo­ro­wo­dór (czę­sto di­bo­ran, #PATRZ) re­a­gu­je z al­ke­nem two­rząc zwią­zek bo­ro­or­ga­nicz­ny (al­ki­lo­bo­ran). Al­ki­lo­bo­ra­ny są uni­wer­sal­ny­mi re­a­gen­ta­mi do syn­tez or­ga­nicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­ak­cja hy­dro­bo­ro­wa­nia może być pier­wszym eta­pem otrzy­my­wa­nia al­ko­ho­li z al­ke­nów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borowodorowanie

Wiktionary


hydrobotaniczny

przy­miot­nik od: hy­dro­bo­ta­ni­ka


SJP.pl


hydrobotanika

Hy­dro­bo­ta­ni­ka – dział bo­ta­ni­ki i hy­dro­bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ro­ślin wod­nych oraz ich zbio­ro­wisk. Tra­dy­cyj­nie dzia­łem hy­dro­bo­ta­ni­ki jest nauka o glo­nach, czyli fy­ko­lo­gia.

Wikipedia


hydrobudowa

Hy­dro­bu­do­wa – kra­jo­wa kor­po­ra­cja przed­się­biorstw bu­dow­la­nych, pow­sta­ła w okre­sie PRL w Pol­sce.

Wikipedia


hydrobus

mały sta­tek pa­sa­żer­ski słu­żą­cy do celów ko­mu­ni­ka­cyj­nych i tu­ry­stycz­nych


SJP.pl


hydrocefalia

wo­do­gło­wie; nad­mier­ne gro­ma­dze­nie się płynu móz­go­wo-rdze­nio­we­go w roz­sze­rzo­nych ko­mo­rach móz­go­wych i prze­strze­ni pod­pa­ję­czy­nów­ko­wej


SJP.pl


hydroceluloza

ce­lu­lo­za pod­da­na dzia­ła­niu kwa­sów; służy do wy­ro­bu pa­pie­ru


SJP.pl


hydrochemia

Hy­dro­che­mia, che­mia wód na­tu­ral­nych – nauka z dzie­dzi­ny hy­dro­lo­gii. In­te­re­su­je się skła­dem che­micz­nym wód na­tu­ral­nych, bada pro­ce­sy che­micz­ne, które dzie­ją się w hy­dros­fe­rze.

Wikipedia


hydrochemiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­che­mią, do­ty­czą­cy hy­dro­che­mii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrochemia ż.

Wiktionary


hydrochinon

sub­stan­cja kry­sta­li­za­cyj­na, roz­pu­szczal­na w wo­dzie, al­ko­ho­lu ety­lo­wym; tem­pe­ra­tu­ra top­nie­nia wy­no­si 170°C; silny re­duk­tor; otrzy­my­wa­ny z ani­li­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­no­li, ła­god­ny śro­dek re­du­ku­ją­cy;

Wiktionary

Hy­dro­chi­non, chi­nol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­no­li, za­wie­ra­ją­cy dwie grupy hy­drok­sy­lo­we przy­łą­czo­ne do pier­ście­nia ben­ze­nu. Tra­dy­cyj­na nazwa tego związ­ku wy­ni­ka z faktu, że hy­dro­chi­non jest naj­czę­ściej pro­du­ko­wa­ny po­przez re­duk­cję chi­no­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maści od­bar­wia­ją­ce zaz­wy­czaj za­wie­ra­ją hy­dro­chi­non (roz­ja­śnia pla­ma­a­my), kwas aze­la­i­no­wy lub ko­jo­wy (blo­ku­je syn­te­zę me­la­ni­ny) oraz re­ti­no­i­dy, czyli po­chod­ne wi­ta­mi­ny A.

Wiktionary


hydrochinonowy

przy­miot­nik od: hy­dro­chi­non


SJP.pl


hydrochlorokauczuk

two­rzy­wo ter­mo­pla­stycz­ne, pro­dukt przy­łą­cza­nia chlo­ro­wo­do­ru do ka­u­czu­ku na­tu­ral­ne­go; chlo­ro­wo­do­ro­ka­u­czuk


SJP.pl


hydrochlorotiazyd

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek sto­so­wa­ny w le­cze­niu nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go


SJP.pl

Hy­droch­lo­ro­tia­zyd ( hy­droch­lo­rot­hia­zi­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy tia­zy­dów, lek sto­so­wa­ny w le­cze­niu nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go.

Wikipedia


hydrochoria

roz­prze­strze­nia­nie się drogą wodną na­sion, za­rod­ni­ków i rozm­nó­żek; wo­do­siew­ność


SJP.pl

Hy­dro­cho­ria (wo­do­siew­ność) – jeden ze spo­so­bów roz­prze­strze­nia­nia się na­sion ro­ślin i za­rod­ni­ków. Wy­stę­pu­je czę­sto u ro­ślin wod­nych i błot­nych (glony, ko­sa­ciec, olsza, grą­żel żółty i inne). Rza­dziej u ro­ślin ros­ną­cych na mniej wil­got­nych sta­no­wi­skach np.

Wikipedia


hydrochoryczny

→ hy­dro­cho­ria


SJP.pl

Patrz:

hydrochoria

hydrochłonny

chło­ną­cy wodę; wo­do­chłon­ny


SJP.pl


hydrocortison

[czy­taj: hy­dro­kor­ti­zon] nazwa hand­lo­wa leku kor­ty­ko­ste­ro­i­do­we­go sto­so­wa­ne­go w celu ła­go­dze­nia sta­nów za­pal­nych i aler­gicz­nych, za­wie­ra­ją­ce­go syn­te­tycz­ny hy­dro­kor­ty­zon


SJP.pl


hydrocyklon

urzą­dze­nie słu­żą­ce do od­dzie­la­nia czą­stek ciała sta­łe­go od cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do se­pa­ra­cji czą­stek sta­łych z cie­czy. wy­ko­rzy­stu­jąc siłę odś­rod­ko­wą

Wiktionary

Hy­dro­cy­klon (czę­sto okre­śla­ny skró­co­ną formą cy­klon) – urzą­dze­nie do pracy cią­głej, które wy­ko­rzy­stu­je siłę odś­rod­ko­wą do przy­spie­sze­nia pręd­ko­ści se­dy­men­ta­cji czą­stek sta­łych lub cie­czy o róż­niej gę­sto­ści. W efek­cie ma­te­riał wej­ścio­wy ulega kla­sy­fi­ka­cji, za­gę­szcze­niu, se­pa­ra­cji lub sor­to­wa­niu.

Wikipedia


hydrocynkit

mi­ne­rał, za­sa­do­wy wę­glan cynku


SJP.pl

Hy­dro­cyn­kit (kwiat cyn­ko­wy) – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od skła­du che­micz­ne­go mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


hydrodynamiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­dy­na­mi­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­dy­na­mi­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stru­mień cie­czy wy­pły­wa­ją­cej ze zbior­ni­ka przez otwór w jego ścia­nie bocz­nej od­dzia­łu­je na nie­ru­cho­mą płytę z siłą F, na­zy­wa­ną na­po­rem hy­dro­dy­na­micz­nym (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrodynamika ż., hydrodynamiczność ż.

 przysł. hydrodynamicznie

Wiktionary


hydroelektrometalurgia

Hy­dro­e­lek­tro­me­ta­lur­gia – dział me­ta­lur­gii łą­czą­cy elek­tro­me­ta­lur­gię i hy­dro­me­ta­lur­gię. Głów­nym za­da­niem hy­dro­e­lek­tro­me­ta­lur­gii jest wy­dzie­la­nie me­ta­li z rud oraz oczy­szcza­nie ich po­przez elek­tro­li­zę wod­ne­go rozt­wo­ru ich soli. W skali prze­my­sło­wej me­to­da ta jest sto­so­wa­na do otrzy­my­wa­nia mie­dzi oraz cynku.

Wikipedia


hydroelektrownia

elek­trow­nia wyt­wa­rza­ją­ca ener­gię elek­trycz­ną z ener­gii wody; hy­dro­si­łow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. hy­drol. zob. elek­trow­nia wodna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hy­dro­e­lek­trow­nia we wsi Po­ro­gi w Ob­wo­dzie Cze­la­biń­skim jest naj­star­szym dzia­ła­ją­cym obiek­tem tego typu w Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hydroelektryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektrownia wodna

Wiktionary


hydroelektryczny

przy­miot­nik

 (1.1) techn. elektr. do­ty­czą­cy elek­trycz­no­ści pow­sta­łej z ener­gii ze spad­ku wody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydroelektryczność ż., hydroelektrownia ż.

Wiktionary


hydroelewator

zwęż­ko­wy prze­no­śnik cie­czy do pod­no­sze­nia zwy­kle wody na wyż­szy po­ziom


SJP.pl


hydroenergetyczny

→ hy­dro­e­ner­ge­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

hydroenergetyka

hydroenergetyk

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się hy­dro­e­ner­ge­ty­ką


SJP.pl


hydroenergetyka

dział ener­ge­ty­ki zaj­mu­ją­cy się przet­wa­rza­niem ener­gii pły­ną­cej wody na ener­gię me­cha­nicz­ną ruchu obro­to­we­go; ener­ge­ty­ka wodna


SJP.pl


hydroenergia

ener­gia wody


SJP.pl


hydrofan

pół­przez­ro­czy­sty, biały mi­ne­rał, szla­chet­na od­mia­na opalu


SJP.pl


hydrofil

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ży­ją­cy w wo­dzie lub sil­nie na­wod­nio­nym po­dło­żu; or­ga­nizm wo­do­lub­ny


SJP.pl

Hy­dro­fil (gr. hýder - woda + gr. phileín - lubić) – ter­min sto­so­wa­ny w eko­lo­gii i zo­o­ce­no­lo­gii na okre­śle­nie ga­tun­ków ży­ją­cych w śro­do­wi­sku wod­nym. Na przy­kład w od­nie­sie­niu do larw Ta­ba­ni­dae, któ­rych larwy od­by­wa­ją cały roz­wój w wo­dzie (zbior­ni­kach wod­nych).

Wikipedia


hydrofilia

wła­ści­wość łat­we­go wią­za­nia się z wodą


SJP.pl


hydrofilność

→ hy­dro­fil­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hy­dro­fil­ne

Wiktionary

Patrz:

hydrofilny

Powiązane:

 przym. hydrofilny

 przysł. hydrofilnie

Wiktionary


hydrofilny

two­rzą­cy łatwo wodne rozt­wo­ry ko­lo­i­do­we; hy­dro­fi­lo­wy


SJP.pl


hydrofilowość

→ hy­dro­fi­lo­wy


SJP.pl

Hy­dro­fi­lo­wość ("wo­do­lub­ność") – skłon­ność czą­ste­czek che­micz­nych do łą­cze­nia się z wodą.

Hy­dro­fi­lo­we są zwy­kle czą­stecz­ki, które mają duży mo­ment di­po­lo­wy jako ca­łość (są po­lar­ne) lub mają grupy funk­cyj­ne o dużym mo­men­cie di­po­lo­wym.

Ist­nie­ją czą­stecz­ki, które są jed­no­cze­śnie hy­dro­fi­lo­we i hy­dro­fo­bo­we, gdyż na jed­nym końcu mają grupy po­lar­ne, a na dru­gim nie­po­lar­ne. Zja­wi­sko takie na­zy­wa się am­fi­fi­lo­wo­ścią.

Wikipedia

Patrz:

hydrofilowy

hydrofilowy

przy­miot­nik od: hy­dro­fil


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który łatwo łączy się z wodą

Wiktionary


hydrofit

ro­śli­na by­tu­ją­ca w śro­do­wi­sku wod­nym; wo­do­rost; ro­śli­na wodna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na wo­do­lub­na

Wiktionary


hydrofitografia

opis ro­ślin wod­nych


SJP.pl


hydrofitograficzny

→ hy­dro­fi­to­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

hydrofitografia

hydrofitowy

→ hy­dro­fit


SJP.pl

Patrz:

hydrofit

hydrofob

osoba prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba chora na hy­dro­fo­bię

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) chem. cząst­ka nie­u­le­ga­ją­ca łatwo uwod­nie­niu

 (2.2) biol. zwie­rzę uni­ka­ją­ce śro­do­wi­ska wod­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Tarcz­ni­ko­wa­te są skraj­ny­mi hy­dro­fo­ba­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrofobia ż., hydrofobowość ż.

 przym. hydrofobowy

Wiktionary


hydrofobia

1. cho­ro­bli­wy lęk przed wodą;
2. cho­ro­bli­wy wstręt do picia wody, cha­rak­te­ry­stycz­ny symp­tom wście­kliz­ny


SJP.pl


hydrofobiczny

→ hy­dro­fo­bia


SJP.pl

Patrz:

hydrofobia

hydrofobizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces na­da­wa­nia po­wierzch­niom włas­no­ści hy­dro­fo­bo­wych

Wiktionary

Hy­dro­fo­bi­za­cja – pro­ces na­da­wa­nia po­wierzch­niom lub całym prze­strze­niom (struk­tu­rom wew­nętrz­nym) ma­te­ria­łów hy­dro­fi­lo­wych włas­no­ści hy­dro­fo­bo­wych, tj. od­py­cha­nia wody. Hy­dro­fo­bi­za­cję prze­pro­wa­dza się w celu za­po­bie­ga­nia wni­ka­niu wody w głąb struk­tu­ry ma­te­ria­łów.

Wikipedia


hydrofobizator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pre­pa­rat chro­nia­cy po­wierzch­nię przed wil­go­cią

Wiktionary


hydrofobizować

na­da­wać włas­no­ści hy­dro­fo­bo­we po­wierzch­niom lub całym prze­strze­niom ma­te­ria­łów hy­dro­fi­lo­wych


SJP.pl


hydrofobka

ko­bie­ta prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed wodą


SJP.pl


hydrofobowość

→ hy­dro­fo­bo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hy­dro­fo­bo­we

Wiktionary

Hy­dro­fo­bo­wość (gr. "hydro" – woda, "pho­bos" – strach) – skłon­ność czą­ste­czek che­micz­nych do od­py­cha­nia od sie­bie czą­ste­czek wody. Jest to szcze­gól­ny przy­pa­dek sol­wo­fo­bo­wo­ści, gdy roz­pu­szczal­ni­kiem jest woda. W uję­ciu ma­kro­sko­po­wym hy­dro­fo­bo­wość to wła­ści­wość po­wierzch­ni ma­te­ria­łu po­le­ga­ją­ca na niez­wil­żal­no­ści przez wodę.

Wikipedia

Patrz:

hydrofobowy

Powiązane:

 przym. hydrofobowy

 przysł. hydrofobowo

 rzecz. hydrofob mos./mrz.

Wiktionary


hydrofobowy

→ hy­dro­fob


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie łączy się z wodą

Wiktionary

Patrz:

hydrofob

hydrofon

urzą­dze­nie do od­bie­ra­nia fal dźwię­ko­wych roz­cho­dzą­cych się w wo­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mi­kro­fon słu­żą­cy do od­bie­ra­nia dźwię­ków roz­cho­dzą­cych się w wo­dzie lub in­nych cie­czach;

Wiktionary

Hy­dro­fon – mi­kro­fon wraz z urzą­dze­niem wspo­ma­ga­ją­cym słu­żą­cy do od­bie­ra­nia i na­gry­wa­nia dźwię­ków roz­cho­dzą­cych się w wo­dzie lub in­nych cie­czach.

Jest pod­sta­wo­wym ele­men­tem kon­struk­cyj­ny so­na­rów pa­syw­nych. Zo­stał wy­na­le­zio­ny w celu wy­kry­wa­nia nie­przy­ja­ciel­skich okrę­tów pod­wod­nych. Jest też wy­ko­rzy­sty­wa­ny do in­nych celów, np. re­je­stro­wa­nia dźwię­ków wy­da­wa­nych przez wie­lo­ry­by.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔfɔ̃n, AS: χydrofõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hydrofonowy

Wiktionary


hydrofonowy

→ hy­dro­fon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: hy­dro­fon

Wiktionary

Patrz:

hydrofon

Przykłady

 (1.1) Sta­tek sejs­micz­ny to jed­nost­ka do ba­da­nia dna mor­skie­go w po­szu­ki­wa­niach złóż ro­po­no­śnych. Wy­po­sa­żo­ny jest w kable hy­dro­fo­no­we, które od­bie­ra­ją fale dźwię­ko­we, od­bi­te od dna i struk­tur skal­nych pod dnem morza, emi­to­wa­ne przez tzw. pul­sa­to­ry pne­u­ma­tycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔfɔ̃ˈnɔvɨ, AS: χydrofõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrofon

Wiktionary


hydrofor

urzą­dze­nie do pod­wyż­sza­nia ni­skie­go ci­śnie­nia wody w sie­ciach wo­do­cią­go­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie lub ze­spół urzą­dzeń me­cha­nicz­nych ma­ją­cych za­pew­nić od­po­wied­nie ci­śnie­nie wody w sieci wo­do­cią­go­wej lub jej do­pływ na wyż­sze kon­dy­gna­cje, gdy ci­śnie­nie jest nie­wy­star­cza­ją­ce;

Wiktionary

In­sta­la­cja hy­dro­fo­ro­wa, ze­staw hy­dro­fo­ro­wy, układ hy­dro­fo­ro­wo-pom­po­wy, małe in­sta­la­cje na­zy­wa­ne są pot. hy­dro­fo­ra­mi – ("gr." "hydor" – woda, "pho­ros" – nio­są­cy), to ze­spół urzą­dzeń, które za­pew­nia­ją stałe ci­śnie­nie wody w sieci wo­do­cią­go­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔfɔr, AS: χydrofor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrofornia ż.

 przym. hydroforowy

Wiktionary


hydroformowanie

ka­ta­li­tycz­ne przy­łą­cza­nie wo­do­ru i tlen­ku węgla do ali­fa­tycz­nych wę­glo­wo­do­rów nie­na­sy­co­nych


SJP.pl


hydroformować

przy­łą­czać wodór i tle­nek węgla do ali­fa­tycz­nych wę­glo­wo­do­rów nie­na­sy­co­nych


SJP.pl


hydrofornia

po­mie­szcze­nie z hy­dro­fo­ra­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym pompy zwięk­sza­ją ci­śnie­nie wody w ru­rach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrofor mrz.

Wiktionary


hydroforowy

przy­miot­nik od: hy­dro­for


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy hy­dro­fo­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrofor mrz.

Wiktionary


hydrogamia

Hy­dro­ga­mia, wo­do­pyl­ność – za­py­le­nie kwia­tów za po­mo­cą wody. Wy­stę­pu­je u niek­tó­rych ro­ślin zwią­za­nych ze śro­do­wi­skiem wod­nym, któ­rych kwia­ty wyksz­tał­ca­ją się pod wodą, jak np. u za­męt­ni­cy ("Zan­ni­chel­lia"), ro­gat­ka ("Ce­ra­top­hyl­lum"), je­zie­rzy ("Najas"), zo­ste­ry ("Zo­ste­ra") i in. Może być pod­wod­ne, lub na­wod­ne.

Wikipedia


hydrogenacja

przy­łą­cze­nie wo­do­ru do czą­ste­czek związ­ków che­micz­nych; uwo­dor­nie­nie, hy­dro­ge­ni­za­cja


SJP.pl


hydrogenerator

prąd­ni­ca elek­trycz­na na­pę­dza­na tur­bi­ną wodną


SJP.pl


hydrogeneratorowy

→ hy­dro­ge­ne­ra­tor


SJP.pl

Patrz:

hydrogenerator

hydrogenium

ła­ciń­ska nazwa wo­do­ru (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


SJP.pl


hydrogenizacja

przy­łą­cze­nie wo­do­ru do czą­ste­czek związ­ków che­micz­nych; uwo­dor­nie­nie, hy­dro­ge­na­cja


SJP.pl


hydrogenizacyjny

→ hy­dro­ge­ni­za­cja


SJP.pl

Patrz:

hydrogenizacja

hydrogeolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­ge­o­lo­gii


SJP.pl


hydrogeologia

dział ge­o­lo­gii obej­mu­ją­cy ba­da­nie wód po­dziem­nych: ich po­cho­dze­nia, wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne i che­micz­ne, spo­so­bów wy­stę­po­wa­nia, roz­prze­strze­nie­nia, krą­że­nia w ska­łach sko­ru­py ziem­skiej oraz prze­mian, któ­rym ule­ga­ły w dzie­jach Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. geol. dział ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się wo­da­mi po­dziem­ny­mi

Wiktionary

Hy­dro­ge­o­lo­gia (z grec­kie­go: "hydro" – woda, "ge" – zie­mia, "logos" – nauka) – nauka o wo­dach po­dziem­nych i pro­ce­sach wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia po­dziem­nej hy­dros­fe­ry, at­mos­fe­ry, bios­fe­ry, li­tos­fe­ry jak i sa­me­go czło­wie­ka.

In­te­re­su­je się ich po­cho­dze­niem, roz­mie­szcze­niem, dy­na­mi­ką, ustro­jem, bada ich za­so­by i wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne i che­micz­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hydrogeologiczny

Wiktionary


hydrogeologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z hy­dro­ge­o­lo­gią, do­ty­czą­cy hy­dro­ge­o­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrogeologia ż., hydrogeolog mos.

Wiktionary


hydrogeolożka

→ hy­dro­ge­o­log


SJP.pl

Patrz:

hydrogeolog

hydrograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­gra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się hy­dro­gra­fią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce po­ziom wody w rzece, je­zio­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­sza­łek z za­wo­du jest hy­dro­gra­fem.

 (2.1) Hy­dro­graf za­re­je­stro­wał niski po­ziom wody w rzece.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔɡraf, AS: χydrograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrografia ż.

Wiktionary


hydrografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. nauka o wo­dach jako ele­men­cie śro­do­wi­ska ge­o­gra­ficz­ne­go

Wiktionary

Hy­dro­gra­fia – po­cząt­ko­wo dział ge­o­gra­fii fi­zycz­nej, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem sto­sun­ków wod­nych na Ziemi w uję­ciu dy­na­micz­nym i w po­wią­za­niu ze śro­do­wi­skiem ge­o­gra­ficz­nym; w miarę roz­wo­ju nauk ge­o­gra­ficz­nych wyksz­tał­co­ny w osob­ną naukę – hy­dro­lo­gię. Obec­nie przed­mio­tem badań hy­dro­gra­fii jest kar­to­wa­nie wód wy­stę­pu­ją­cych na Ziemi (mapy hy­dro­gra­ficz­ne, locje).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie pier­wsze­go okre­su szko­le­nia na­le­ży rów­nież prze­pro­wa­dzać za­ję­cia z za­kre­su ana­to­mii i fiz­jo­lo­gii ciała, hy­dro­gra­fii itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈɡrafʲja, AS: χydrografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrograf m.

 przym. hydrograficzny

 przysł. hydrograficznie

Wiktionary


hydrograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­gra­fią, do­ty­czą­cy hy­dro­gra­fii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: χydrografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrografia ż.

Wiktionary


hydrografik

hy­dro­graf; spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­gra­fii


SJP.pl


hydroid

mart­wa ko­mór­ka wo­do­no­śna bę­dą­ca skład­ni­kiem wiąz­ki prze­wo­dzą­cej u mchów


SJP.pl

Hy­dro­i­dy – ko­mór­ki przy­sto­so­wa­ne do prze­wo­dze­nia wody w rdze­niu ga­me­to­fo­rów mchów. Wraz z lep­to­i­da­mi two­rzą tkan­kę prze­wo­dzą­cą, nie­zbyt wy­daj­ną w swej funk­cji (mchy ko­rzy­sta­ją nie tylko z wody po­bie­ra­nej z po­dło­ża, ale także ab­sor­bo­wa­ną z oto­cze­nia całą po­wierzch­nią). Hy­dro­i­dy w doj­rza­łym sta­dium funk­cjo­nal­nym są ko­mór­ka­mi mart­wy­mi, o dość dużym świet­le, o zgru­bia­łych ścia­nach bocz­nych i sko­śnych, cien­kich ścia­nach po­przecz­nych (od­dzie­la­ją­cych ko­mór­ki po­ło­żo­ne nad sobą w ga­me­to­fo­rze).

Wikipedia


hydroizobata

linia na mapie hy­dro­ge­o­lo­gicz­nej łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce tej samej głę­bo­ko­ści zwier­cia­dła wód grun­to­wych wzglę­dem po­wierzch­ni te­re­nu


SJP.pl

Hy­dro­i­zo­ba­ty – izo­li­nie łą­czą­ce na mapie punk­ty zwier­cia­dła wody po­dziem­nej wy­stę­pu­ją­ce na jed­na­ko­wych głę­bo­ko­ściach wzglę­dem po­wierzch­ni te­re­nu, ina­czej zwane li­nia­mi rów­nych głę­bo­ko­ści wy­stę­po­wa­nia zwier­cia­dła wody.

Wikipedia


hydroizohipsa

linia na mapie hy­dro­ge­o­lo­gicz­nej łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści zwier­cia­dła wód grun­to­wych wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia


SJP.pl

Hy­dro­i­zo­hip­sa – izo­li­nia łą­czą­ca na mapie punk­ty jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści po­ło­że­nia zwier­cia­dła wody po­dziem­nej, le­żą­ce na tej samej wy­so­ko­ści wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia, z re­gu­ły morza, two­rząc tym samym mapę mor­fo­lo­gii zwier­cia­dła wody po­dziem­nej. Wraz z li­nia­mi prądu two­rzą siat­kę or­to­go­nal­ną.

Wikipedia


hydroizolacja

1. war­stwa sub­stan­cji chro­nią­ca przed prze­ni­ka­niem wody;
2. pro­ces kła­dze­nia ta­kiej war­stwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) war­stwa za­bez­pie­cza­ją­ca bu­dy­nek przed szkod­li­wym dzia­ła­niem wody i wil­go­ci

Wiktionary


hydroizolacyjny

→ hy­dro­i­zo­la­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bud. do­ty­czą­cy hy­dro­i­zo­la­cji

Wiktionary

Patrz:

hydroizolacja

hydrokinetyczny

→ hy­dro­ki­ne­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

hydrokinetyka

hydrokoloid

układ ko­lo­i­dal­ny, w któ­rym sol­wa­ta­cji ule­ga­ją czą­stecz­ki wody


SJP.pl


hydrokolonoterapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. eufem. le­wa­ty­wa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lewatywa, enema, klizma

Wiktionary


hydrokopalnia

ko­pal­nia ek­splo­a­tu­ją­ca złoże i wy­do­by­wa­ją­ca uro­bek spo­so­bem hy­dra­u­licz­nym, czyli za po­mo­cą wody


SJP.pl


hydrokortyzon

hor­mon ste­ro­i­do­wy wyt­wa­rza­ny przez korę nad­ner­czy; kor­ty­zol


SJP.pl


hydrokraking

od­mia­na kra­kin­gu; pro­ces pro­wa­dzo­ny w obec­no­ści wo­do­ru i ka­ta­li­za­to­rów, któ­ry­mi naj­czę­ściej są: siarcz­ki mo­lib­de­nu, niklu, ko­bal­tu, wol­fra­mu oraz pla­ty­na i pal­lad osa­dzo­ne na gli­no­krze­mia­nach


SJP.pl

Hy­dro­kra­king (hy­dro­kra­ko­wa­nie) – pro­ces kra­kin­gu pro­wa­dzo­ny z udzia­łem wo­do­ru w celu zmniej­sze­nia masy czą­stecz­ko­wej skład­ni­ków su­row­ca oraz zmia­ny pro­por­cji w ja­kich te skład­ni­ki wy­stę­pu­ją.

Pier­wszy ko­mer­cyj­ny pro­ces hy­dro­kra­kin­gu zo­stał wdro­żo­ny przez I.G.

Wikipedia


hydrokrakowanie

prze­pro­wa­dzać kra­king z udzia­łem wo­do­ru


SJP.pl


hydrokrakować

prze­pro­wa­dzać kra­king z udzia­łem wo­do­ru


SJP.pl


hydroksosól

sól za­wie­ra­ją­ca w swej bu­do­wie grupę hy­drok­sy­lo­wą; hy­drok­sy­sól


SJP.pl


hydroksy-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) chem. część nazwy związ­ku or­ga­nicz­ne­go w no­men­kla­tu­rze che­micz­nej wska­zu­ją­ca na obec­ność grupy hy­drok­sy­lo­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwas 3-hy­drok­sy-3-me­ty­lo­ma­sło­wy jest przy­kła­dem hy­drok­sykwasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔksɨ, AS: χydroksy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydroksyl m., hydrox m., hydroksylowanie n.

 czas. hydroksylować

 przym. hydroksylowy

Wiktionary


hydroksyaldehyd

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy w czą­stecz­ce grupy hy­drok­sy­lo­wą i kar­bo­ny­lo­wą


SJP.pl


hydroksyamina

amin za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we, po­chod­ne al­ko­ho­li i fe­no­li


SJP.pl


hydroksyaminy

amin za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we, po­chod­ne al­ko­ho­li i fe­no­li


SJP.pl


hydroksybenzen

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wo­do­rot­le­no­wa po­chod­na ben­ze­nu, kry­sta­licz­na, be­zbarw­na sub­stan­cja o swo­i­stym za­pa­chu, dzia­ła­ją­ca bak­te­rio­bój­czo; ben­ze­nol, kwas kar­bo­lo­wy, fenol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. fenol.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fenol

Wiktionary


hydroksyketon

keton za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we


SJP.pl


hydroksyketony

keton za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we


SJP.pl


hydroksykompleks

zwią­zek kom­plek­so­wy, w któ­rym li­gan­dem jest jon wo­do­rot­len­ko­wy


SJP.pl


hydroksykwas

kwas kar­bok­sy­lo­wy, za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we w swej czą­stecz­ce


SJP.pl


hydroksykwasy

kwas kar­bok­sy­lo­wy, za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we w swej czą­stecz­ce


SJP.pl

Hy­drok­syk­wa­sy – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych za­wie­ra­ją­cych w czą­stecz­ce co najm­niej jedną grupę kar­bok­sy­lo­wą (–COOH) i co najm­niej jedną grupę hy­drok­sy­lo­wą (–OH). Ich wzór ogól­ny to: (HO)m–R–(COOH)n.

Hy­drok­syk­wa­sy otrzy­mu­je się z od­po­wied­nich ha­lo­ge­nok­wa­sów w re­ak­cji z, mię­dzy in­ny­mi, NaOH:

Wikipedia


hydroksyl

grupa ato­mo­wa, skła­da­ją­ca się z atomu tlenu i atomu wo­do­ru; grupa funk­cyj­na -OH


SJP.pl


hydroksylizyna

za­sa­do­wy, po­lar­ny ami­nok­was en­do­gen­ny, skład­nik niek­tó­rych bia­łek tkan­ki łącz­nej


SJP.pl

Hy­drok­sy­li­zy­na (Hyl) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z ami­nok­wa­sów, hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na li­zy­ny, wy­stę­pu­ją­ca je­dy­nie w biał­kach two­rzą­cych tkan­kę łącz­ną.

Wikipedia


hydroksyloamina

Hy­drok­sy­lo­a­mi­na – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na amo­nia­ku, w któ­rej jeden atom wo­do­ru zo­stał za­stą­pio­ny grupą hy­drok­sy­lo­wą. Naj­prost­sza hy­drok­sy­a­mi­na.

Jest to be­zbarw­ne hi­gro­sko­pij­ne, kry­sta­licz­ne ciało stałe o tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia wy­no­szą­cej 33,1 °C. Jest sil­nie tru­ją­ca, pod­czas ogrze­wa­nia roz­kła­da się z wy­dzie­le­niem cie­pła.

Wikipedia


hydroksylować

wpro­wa­dzać grupy hy­drok­sy­lo­we do czą­ste­czek związ­ku or­ga­nicz­ne­go


SJP.pl


hydroksylowy

przy­miot­nik od: hy­drok­syl


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy po­łą­cze­nia che­micz­ne­go, w któ­rym atom tlenu po­łą­czo­ny jest z ato­mem wo­do­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydroksyl mrz.

 temsłow. hydroksy-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodorotlenowy

Wiktionary


hydroksymasłowy

kwas hy­drok­sy­ma­sło­wy - po­chod­na kwasu ma­sło­we­go za­wie­ra­ją­ca grupę hy­drok­sy­lo­wą


SJP.pl


hydroksyprolina

ami­nok­was wy­stę­pu­ją­cy w du­żych ilo­ściach w biał­kach tkan­ki łącz­nej: ko­la­ge­nie i ela­sty­nie


SJP.pl

Hy­drok­sy­pro­li­na, #PATRZ Hyp – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów nie­biał­ko­wych, wy­stę­pu­ją­cy w du­żych ilo­ściach w że­la­ty­nie. Hy­drok­sy­pro­li­na różni się od pro­li­ny obec­no­ścią do­dat­ko­wej grupy hy­drok­sy­lo­wej przy ato­mie węgla gamma.

Pier­wszy raz zo­sta­ła wy­i­zo­lo­wa­na przez Her­man­na Fis­che­ra w 1902 roku.

Wikipedia


hydroksytoluen

hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na to­lu­e­nu wy­stę­pu­ją­ca w smole wę­glo­wej, sto­so­wa­na w syn­te­zie or­ga­nicz­nej i jako śro­dek od­ka­ża­ją­cy; kre­zol


SJP.pl


hydroksytyrozol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. po­li­fe­nol na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cy w oliw­kach o dzia­ła­niu an­ty­ok­sy­da­cyj­nym

Wiktionary


hydroksyzyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek o dzia­ła­niu ha­mu­ją­cym na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy, sto­so­wa­ny w sta­nach na­pię­cia ner­wo­we­go, sta­nach lę­ko­wych i ner­wi­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. lek ank­sjo­li­tycz­ny o dzia­ła­niu uspo­ka­ja­ją­cym i prze­ciw­lę­ko­wym;

Wiktionary

Hy­drok­sy­zy­na ( hy­dro­xy­zi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wie­lo­funk­cyj­na po­chod­na pi­pe­ra­zy­ny, lek uspo­ka­ja­ją­cy i prze­ci­wu­czu­le­nio­wy z grupy an­ty­hi­sta­mi­ni­ków I ge­ne­ra­cji, zsyn­te­ty­zo­wa­ny i wpro­wa­dzo­ny do lecz­nict­wa pod nazwą hand­lo­wą "Ata­rax" przez bel­gij­ską firmę UCB w 1956 roku.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hydroxizin

Wiktionary


hydrolat

woda kwia­to­wa lub ro­ślin­na, pow­sta­ją­ca w pro­ce­sie de­sty­la­cji świe­żych ro­ślin parą wodną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rozt­wór wodny pow­sta­ły pod­czas pro­ce­su de­sty­la­cji parą wodną olej­ków ete­rycz­nych z ro­ślin

Wiktionary


hydrolatowy

→ hy­dro­lat


SJP.pl

Patrz:

hydrolat

hydrolaza

enzym wy­stę­pu­ją­cy w ko­mór­kach i pły­nach ustro­jo­wych, po­wo­du­ją­cy hy­dro­li­tycz­ny roz­kład sub­stra­tu


SJP.pl


hydrolimfa

płyn ustro­jo­wy ja­mo­chło­nów ma­ją­cy kon­takt ze śro­do­wi­skiem zew­nętrz­nym


SJP.pl

Hy­dro­lim­fa – płyn ustro­jo­wy krą­żą­cy w ukła­dzie ga­stro­wa­sku­lar­nym ja­mo­chło­nów (Co­e­len­te­ra­ta). Pełni za­rów­no funk­cję odżyw­czą, jak i wy­dal­ni­czą.

Wikipedia


hydrolipid

sub­stan­cja sto­so­wa­na w kos­me­ty­ce, wzbo­ga­ca­ją­ca war­stwę hy­dro­li­pi­do­wą


SJP.pl


hydrolipidowy

war­stwa hy­dro­li­pi­do­wa - na­tu­ral­nie wyt­wa­rza­na po­wło­ka wodno-tłu­szczo­wa skóry


SJP.pl


hydrolit

tech­nicz­ny wo­do­rek wap­nio­wy


SJP.pl


hydrolityczny

→ hy­dro­li­za


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z hy­dro­li­zą, do­ty­czą­cy hy­dro­li­zy

Wiktionary

Patrz:

hydroliza

Przykłady

 (1.1) Mydła otrzy­mu­je się w wy­ni­ku re­ak­cji hy­dro­li­tycz­ne­go zmyd­la­nia trój­gli­ce­ry­dów wo­do­rot­len­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrolizat mrz., hydroliza ż.

Wiktionary


hydroliza

roz­kład związ­ku che­micz­ne­go na sku­tek re­ak­cji z wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. roz­kład sub­stan­cji che­micz­nych pod wpły­wem wody;

Wiktionary

Hy­dro­li­za – re­ak­cja pod­wój­nej wy­mia­ny (czę­sto od­wra­cal­na), która prze­bie­ga mię­dzy wodą i roz­pu­szczo­ną w niej sub­stan­cją. W jej wy­ni­ku pow­sta­ją nowe związ­ki che­micz­ne. Jest szcze­gól­nym przy­pad­kiem lio­li­zy (sol­wo­li­zy). Czę­sto prze­bie­ga w obec­no­ści ka­ta­li­za­to­rów (kwa­sów lub zasad). Hy­dro­li­zę wy­ko­rzy­stu­je się w prze­my­śle che­micz­nym (np. hy­dro­li­za wie­lo­cu­krów na cukry pro­ste lub hy­dro­li­za chlo­ro­ben­ze­nu do fe­no­lu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) β-D-ga­lak­to­zy­da­za jest en­zy­mem ka­ta­li­zu­ją­cym re­ak­cje hy­dro­li­zy wią­zań O-gli­ko­zy­do­wych w β-D-ga­lak­to­zy­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈlʲiza, AS: χydrolʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hydrolityczny

 rzecz. hydrolizat mrz.

Wiktionary


hydrolizat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pro­dukt pow­sta­ły w wy­ni­ku hy­dro­li­zy, wyt­wór hy­dro­li­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hy­dro­li­zat ko­la­ge­nu jest to biał­ko ko­la­ge­nu, które zo­sta­ło pod­da­ne pro­ce­so­wi zwa­ne­mu hy­dro­li­zą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydroliza ż.

 czas. hydrolizować ndk., zhydrolizować dk.

 przym. hydrolityczny, hydrolizowany

Wiktionary


hydrolizer

obiekt, w któ­rym bak­te­rie hy­dro­li­tycz­ne prze­pro­wa­dza­ją pro­ces hy­dro­li­zy czę­ści or­ga­nicz­nych z wyt­wo­rze­niem ami­nok­wa­sów, kwa­sów tłu­szczo­wych i cu­krów pro­stych


SJP.pl


hydrolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­lo­gii


SJP.pl


hydrologia

nauka o wo­dach wy­stę­pu­ją­cych w przy­ro­dzie, zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi za­cho­dzą­cy­mi w hy­dros­fe­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. geogr. hy­drol. nauka o wo­dzie wy­stę­pu­ją­cej w przy­ro­dzie;

Wiktionary

Hy­dro­lo­gia (ze ὕδωρ – „woda”) – dział ge­o­gra­fii fi­zycz­nej, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wody (pod każdą po­sta­cią), wy­stę­pu­ją­cej w śro­do­wi­sku przy­rod­ni­czym.

Pod­sta­wo­we dzia­ły po­wią­za­ne z hy­dro­lo­gią:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W hy­dro­lo­gii izo­ba­ta oz­na­cza czę­sto głę­bo­kość do dna zbior­ni­ka wód po­wierzch­nio­wychźró­dło|do­stęp=ot­war­ty|tytuł=Wi­ki­pe­dia.pl|hasło=[https://pl.wi­ki­pe­dia.org/wiki/Izo­ba­ta Izo­ba­ta]..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈlɔɟja, AS: χydroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrolog m., hydronim mrz.

 przym. hydrologiczny

Wiktionary


hydrologicznie

→ hy­dro­lo­gicz­ny


SJP.pl

Patrz:

hydrologiczny

hydrologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­lo­gią, do­ty­czą­cy hy­dro­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrologia ż., hydrolog m.

Wiktionary


hydrolokacja

wy­kry­wa­nie i lo­ka­li­zo­wa­nie obiek­tów, za­nu­rzo­nych czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie w wo­dzie, przy uży­ciu fal aku­stycz­nych za po­mo­cą hy­dro­lo­ka­to­ra


SJP.pl

Hy­dro­lo­ka­cja – dzie­dzi­na tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się spo­so­ba­mi wy­kry­wa­nia i okre­śla­nia po­zy­cji obiek­tów pod­wod­nych za po­mo­cą fal aku­stycz­nych.

Wikipedia


hydrolokacyjny

do­ty­czą­cy hy­dro­lo­ka­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­lo­ka­cją, do­ty­czą­cy hy­dro­lo­ka­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrolokacja ż.

Wiktionary


hydrolokator

urzą­dze­nie do hy­dro­lo­ka­cji, dzia­ła­ją­ce na za­sa­dzie ob­ser­wa­cji echa


SJP.pl


hydrolot

sta­tek wodny z pła­ta­mi no­śny­mi pod ka­dłu­bem; wo­do­lot


SJP.pl


hydrolożka

→ hy­dro­log


SJP.pl

Patrz:

hydrolog

hydromagnetyczny

przy­miot­nik od: hy­dro­ma­gne­ty­ka


SJP.pl


hydromagnetyka

nauka ba­da­ją­ca zja­wi­ska zwią­za­ne z ru­chem prze­wo­dzą­cych cie­czy i gazów w polu elek­tro­ma­gne­tycz­nym; ma­gne­to­hy­dro­dy­na­mi­ka


SJP.pl


hydromasaż

1. urzą­dze­nie do ma­sa­żu wod­ne­go, dzia­ła­ją­ce pod ci­śnie­niem;
2. masaż wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą stru­mie­nia wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce wodę do ma­so­wa­nia ciała

 (1.2) kos­met. za­bieg wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą hy­dro­ma­sa­żu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­rzy­sta­łaś już z tej nowej wanny z hy­dro­ma­sa­żem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔ̃ˈmasaʃ, AS: χydrõmasaš

Wiktionary


hydromechaniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­me­cha­ni­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­me­cha­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydromechanika ż., hydromechanik mos.

Wiktionary


hydromechanik

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się hy­dro­me­cha­ni­ką


SJP.pl


hydromechanika

dział me­cha­ni­ki zaj­mu­ją­cy się cie­cza­mi


SJP.pl


hydromechanizacja

Hy­dro­me­cha­ni­za­cja – ze­spół tech­nicz­nych przed­sięw­zięć zwią­za­nych z wy­ko­rzy­sta­niem ener­gii wody do ura­bia­nia grun­tu, tran­spor­tu urob­ku i for­mo­wa­nia bu­dow­li ziem­nych oraz prze­rób­ki urob­ku na ma­te­ria­ły bu­dow­la­ne.

Wikipedia


hydromechanizacyjny

przy­miot­nik od: hy­dro­me­cha­ni­za­cja


SJP.pl


hydromeduza

1. me­du­za stuł­bio­pła­wów;
2. hy­dro­me­du­za ar­gen­tyń­ska - ga­tu­nek żół­wia wę­żo­szyj­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hy­dro­me­du­za – me­du­za stuł­bio­pła­wów (Hy­dro­zoa),
  • hy­dro­me­du­za ar­gen­tyń­ska (Hy­dro­me­du­sa tec­ti­fe­ra) – ga­tu­nek żół­wia wę­żo­szyj­ne­go.

Wikipedia


hydromelioracyjny

przy­miot­nik od: hy­dro­me­lio­ra­cja


SJP.pl


hydrometalurgia

Hy­dro­me­ta­lur­gia − dział me­ta­lur­gii zaj­mu­ją­cy się otrzy­my­wa­niem me­ta­li z rozt­wo­rów uzy­ski­wa­nych przez łu­go­wa­nie rud, z re­gu­ły po­li­me­ta­licz­nych. Zaj­mu­je się rów­nież elek­tro­che­micz­ną ra­fi­na­cją me­ta­li.

Pro­ce­sy hy­dro­me­ta­lur­gicz­ne by­wa­ją sprzę­żo­ne z pi­ro­me­ta­lur­gicz­ny­mi (np. elek­tro­che­micz­na ra­fi­na­cja me­ta­li otrzy­my­wa­nych w pro­ce­sach pi­ro­me­ta­lur­gicz­nych lub pra­że­nie i wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wa re­duk­cja wo­do­rot­len­ków wy­trą­ca­nych z rozt­wo­rów po­zy­ski­wa­nych przez łu­go­wa­nie rud).

Wikipedia


hydrometalurgiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­me­ta­lur­gią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrometalurgia ż.

Wiktionary


hydrometeor

cie­kły lub stały pro­dukt kon­den­sa­cji pary wod­nej w at­mos­fe­rze (np. deszcz)


SJP.pl


hydrometeorolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie hy­dro­me­te­o­ro­lo­gii


SJP.pl


hydrometeorologia

dział hy­dro­lo­gii obej­mu­ją­cy za­gad­nie­nia do­ty­czą­ce wody w at­mos­fe­rze, pa­ro­wa­nia, kon­den­sa­cji pary wod­nej w at­mos­fe­rze, opa­dów at­mos­fe­rycz­nych


SJP.pl

Hy­dro­me­te­o­ro­lo­gia – nauka ge­o­gra­ficz­na wcho­dzą­ca w skład hy­dro­lo­gii. In­te­re­su­je się pro­ce­sa­mi do­ty­czą­cy­mi obec­no­ści wody w at­mos­fe­rze, jak i zmia­na­mi, które jej do­ty­czą. Zaj­mu­je się więc at­mos­fe­rycz­nym tran­spor­tem wil­go­ci, opa­da­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi, kon­den­sa­cją w ro­zu­mie­niu me­te­o­ro­lo­gicz­nym, prze­mia­na­mi z udzia­łem fazy sta­łej.

Wikipedia


hydrometeorologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­me­te­o­ro­lo­gią, do­ty­czą­cy hy­dro­me­te­o­ro­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrometeorolog m., hydrometeorologia ż.

Wiktionary


hydrometr

ma­no­metr wodny


SJP.pl


hydrometria

dział hy­dro­lo­gii obej­mu­ją­cy po­mia­ry wód (np. głę­bo­ko­ści, szyb­ko­ści)


SJP.pl


hydrometryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hy­drol. zwią­za­ny z hy­dro­me­trią, do­ty­czą­cy hy­dro­me­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrometria ż.

Wiktionary


hydromika

grupa mi­ne­ra­łów na­le­żą­cych do ły­szczy­ków; ły­szczyk uwod­nio­ny


SJP.pl


hydromiki

grupa mi­ne­ra­łów na­le­żą­cych do ły­szczy­ków; ły­szczyk uwod­nio­ny


SJP.pl


hydromonitor

urzą­dze­nie do wy­płu­ki­wa­nia ziemi, pia­sku itp. za po­mo­cą sil­ne­go stru­mie­nia wody; wo­do­miot; wo­do­mio­tacz


SJP.pl


hydromotor

sil­nik hy­dra­u­licz­ny


SJP.pl


hydromuskowit

mi­ne­rał z grupy ły­szczy­ków uwod­nio­nych


SJP.pl


hydronal

stop alu­mi­nium z ma­gne­zem


SJP.pl


hydronalium

stop alu­mi­nium z ma­gne­zem, man­ga­nem i krze­mem; od­por­ny na dzia­ła­nie wody mor­skiej


SJP.pl

Hy­dro­na­lium – stop alu­mi­nium za­wie­ra­ją­cy 2–5% ma­gne­zu i 0,1–0,4% man­ga­nu do obrób­ki pla­stycz­nej. Cha­rak­te­ry­zu­je się dobrą od­por­no­ścią na ko­roz­ję po­wo­do­wa­ną wodą mor­ską, stąd jego za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle okrę­to­wym i che­micz­nym.

Wikipedia


hydronetka

Hy­dro­net­ka – po­dręcz­ny, prze­no­śny sprzęt ga­śni­czy przy­sto­so­wa­ny do po­da­wa­nia stru­mie­nia wody po­przez pom­po­wa­nie ręcz­ną pomp­ką dwu­stron­ne­go dzia­ła­nia (wbu­do­wa­ną w hy­dro­net­kę); naj­sku­tecz­niej gasi małe po­ża­ry ciał sta­łych (klasa A).

Ła­du­nek ga­śni­czy mie­ści się w zbior­ni­ku na śro­dek ga­śni­czy i jest wy­rzu­ca­ny na źró­dło ognia po­przez około 5-me­tro­wy wąż za­koń­czo­ny prą­dow­ni­cą.

Wikipedia


hydroniczny

→ hy­dro­ni­ka


SJP.pl

Patrz:

hydronika

hydronika

dział au­to­ma­ty­ki stru­mie­nio­wej do­ty­czą­cy ele­men­tów oraz ukła­dów stru­mie­nio­wych i hy­dra­u­licz­nych


SJP.pl


hydronim

nazwa włas­na je­zio­ra, morza, rzeki lub in­nych wód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na zbior­ni­ka wod­ne­go, rzeki, je­zio­ra itp.;

Wiktionary

Hy­dro­nim (z grec­kie­go "hydor" (ὕδωρ), „woda” oraz "onoma" (ὄνομα), „nazwa, imię”) – nazwa rzeki, je­zio­ra, bądź też in­ne­go zbior­ni­ka wod­ne­go. Hy­dro­ni­ma­mi zaj­mu­je się dział ję­zy­koz­naw­stwa zwany hy­dro­ni­mią.

Tak jak inne to­po­ni­my, hy­dro­ni­my są bar­dzo kon­ser­wa­tyw­ne ling­wi­stycz­nie. Na przy­kład, nazwa Mis­sis­sip­pi przesz­ła z ję­zy­ków Pier­wszych Na­ro­dów ame­ry­kań­skich do ję­zy­ków eu­ro­pej­skich (po­dob­nie jak niez­li­czo­ne inne nazwy ge­o­gra­ficz­ne).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔ̃ɲĩm, AS: χydrõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrologia ż., hydronimia ż., hydronimik m.

 przym. hydronimiczny

Wiktionary


hydronimia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. dział ono­ma­sty­ki obej­mu­ją­cy ba­da­nie nazw obiek­tów wod­nych;

Wiktionary

Hy­dro­ni­mia – dział to­po­ni­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem nazw włas­nych wód (sta­łych lub pły­ną­cych), czyli hy­dro­ni­mów, np. nazw je­zior, stud­ni; mórz, rzek, stru­mie­ni, wo­do­spa­dów itd.

Hy­dro­ni­my za­wie­ra­ją istot­ne in­for­ma­cje słu­żą­ce ge­o­lo­ka­li­za­cji, które w przesz­ło­ści słu­ży­ły m.in.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔ̃ˈɲĩmʲja, AS: χydrõńĩmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydronim m., hydronimik m.

 przym. hydronimiczny

Wiktionary


hydropata

osoba le­czą­ca in­nych z wy­ko­rzy­sty­wa­niem fi­zycz­nych wła­ści­wo­ści zwy­kłej wody o róż­nej tem­pe­ra­tu­rze; le­karz sto­su­ją­cy wo­do­lecz­nict­wo


SJP.pl


hydropatia

le­cze­nie wodą (np. ką­pie­le, na­try­ski, na­cie­ra­nia); wo­do­lecz­nict­wo, hy­dro­te­ra­pia, aqu­a­te­ra­pia, ak­wa­te­ra­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. te­ra­pia wodą, zwła­szcza na­try­ska­mi i okła­da­mi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodolecznictwo, hydroterapia

Wiktionary


hydropatka

→ hy­dro­pa­ta


SJP.pl

Patrz:

hydropata

hydropatyczny

→ hy­dro­pa­tia; wo­do­lecz­ni­czy


SJP.pl


hydroplan

sa­mo­lot przy­sto­so­wa­ny do lą­do­wa­nia na wo­dzie i star­tu z po­wierzch­ni wody; wod­no­pła­to­wiec, wod­no­płat, wod­no­sa­mo­lot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot, który może lą­do­wać na wo­dzie i star­to­wać z niej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pew­ne­go dnia wy­wa­bił ją z domu po­tęż­ny, dźwięcz­ny huk hy­dro­pla­nów, które, prze­le­cia­wszy nad za­to­ką, krą­ży­ły teraz nad pół­wy­spem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔplãn, AS: χydroplãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodnosamolot, wodnopłat, wodnopłatowiec

Wiktionary


hydroplankton

plank­ton uno­szą­cy się w wo­dzie


SJP.pl


hydroplanowy

→ hy­dro­plan; wod­no­pła­tow­co­wy, wod­no­pła­to­wy


SJP.pl


hydropneumatyczny

dzia­ła­ją­cy z wy­ko­rzy­sta­niem cie­czy i sprę­żo­ne­go gazu lub po­wie­trza


SJP.pl


hydropolip

polip stuł­bio­pła­wów


SJP.pl


hydropompa

po­dze­spół sa­mo­cho­du wcho­dzą­cy w skład ukła­du chło­dze­nia sa­mo­cho­du; pompa wody


SJP.pl


hydroponiczny

→ hy­dro­po­ni­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hy­dro­po­ni­ki

Wiktionary

Patrz:

hydroponika

Powiązane:

 rzecz. hydroponika ż.

Wiktionary


hydroponik

urzą­dze­nie do upra­wy hy­dro­po­nicz­nej, skła­da­ją­ce się z wo­do­szczel­ne­go zbior­ni­ka, w któ­rym znaj­du­je się rozt­wór wodny po­żyw­ki oraz urzą­dze­nie pod­trzy­mu­ją­ce dla ro­ślin i ściół­ki


SJP.pl


hydroponika

upra­wa ro­ślin w ba­se­nach z rozt­wo­ra­mi soli mi­ne­ral­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bez­gle­bo­wa me­to­da upra­wy ro­ślin w rozt­wo­rach wod­nych, z któ­rych po­bie­ra­ją one skład­ni­ki po­kar­mo­we, a zie­mia zo­sta­ła za­stą­pio­na ce­ra­micz­nym gra­nu­la­tem słu­żą­cym je­dy­nie do utrzy­ma­nia ro­śli­ny w pio­nie;

Wiktionary

Hy­dro­po­ni­ka, upra­wa hy­dro­po­nicz­na, kul­tu­ra wodna – bez­gle­bo­wa upra­wa ro­ślin na po­żyw­kach wod­nych rozt­wo­rów soli mi­ne­ral­nych, umoż­li­wia­ją­ca pro­duk­cję ro­ślin­ną w sztucz­nych wa­run­kach do­mo­wych, jak i na skalę prze­my­sło­wą, głów­nie w szklar­niach i na­mio­tach. Szcze­gól­nie przy­dat­na do upra­wy wa­rzyw, kwia­tów oraz ziół.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika, AS: χydropõńika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hydroponiczny

Wiktionary


hydropulper

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wi­ro­we­go roz­włó­knia­nia masy ce­lu­lo­zo­wej, ma­ku­la­tu­ry itp., w wo­dzie


SJP.pl

Hy­dro­pul­per – ma­szy­na wy­ko­rzy­sty­wa­na mię­dzy in­ny­mi w pro­duk­cji pa­pie­ru to­a­le­to­we­go, słu­żą­ca do roz­drab­nia­nia i roz­włó­knia­nia w dużej ilo­ści wody masy ce­lu­lo­zo­wej, ma­ku­la­tu­ry, szmat oraz opa­ko­wań do żyw­no­ści płyn­nej (tzw. TetraPak) itp.

Hy­dro­pul­per za­li­cza się do tzw mo­krej czę­ści ma­szy­ny pa­pier­ni­czej, służy do wi­ro­we­go roz­włó­knia­nia ce­lu­lo­zy, ma­ku­la­tu­ry i na­da­je się do­sko­na­le na ni­szcze­nie do­ku­men­tów. Nowe mo­de­le hy­dro­pul­pe­rów za­czy­na­ją się od sym­bo­lu HF a star­sze HC

Wikipedia


hydropulsacyjny

do­ty­czą­cy hy­dro­pul­sa­cji


SJP.pl


hydropult

sprzęt uży­wa­ny do ga­sze­nia ma­łych po­ża­rów oraz do wy­pom­po­wy­wa­nia wody, np. ze stu­dzie­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mała tło­ko­wa pompa wodna na­pę­dza­na ręcz­nie

Wiktionary


hydropłat

płat nośny wo­do­lo­tu


SJP.pl


hydropłatowy

→ hy­dro­płat


SJP.pl

Patrz:

hydropłat

hydrorafinacja

Hy­dro­ra­fi­na­cja, hy­dro­od­siar­cza­nie – ka­ta­li­tycz­ny pro­ces che­micz­ny sto­so­wa­ny w prze­my­śle ra­fi­ne­ryj­nym, w trak­cie któ­re­go na­stę­pu­je sta­bi­li­za­cja su­row­ca po­przez ob­ni­że­nie w nim za­war­to­ści siar­ki, azotu, flu­o­row­ców, tlenu i śla­dów me­ta­li oraz wy­sy­ce­nie wią­zań pod­wój­nych.

Wikipedia


hydrorafinacyjny

→ hy­dro­ra­fi­na­cja


SJP.pl

Patrz:

hydrorafinacja

hydrosfera

wodna po­wło­ka Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. hy­drol. ge­os­fe­ra obej­mu­ją­ca ogół wód na ziem­skim glo­bie;

Wiktionary

Hy­dros­fe­ra (z gr. ὕδωρ "hydōr" „woda”, σφαῖρα "sphaîra" „kula”) – jedna z ge­os­fer, ogół wód na Ziemi obej­mu­ją­cy wody po­dziem­ne i po­wierzch­nio­we: rzeki, je­zio­ra, morza, oce­a­ny, lo­dow­ce i lą­do­lo­dy oraz bagna, a także woda za­war­ta w at­mos­fe­rze i bios­fe­rze.

Hy­dros­fe­rę można po­dzie­lić na dwie czę­ści: oce­a­nos­fe­rę i wody na lą­dach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rów­nież czło­wiek wpły­wa na zmia­ny ilo­ści wody w hy­dros­fe­rze, m.in. w pro­ce­sach che­micz­nych i tech­no­lo­gicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hydrosferyczny

 rzecz. sfera ż.

Wiktionary


hydrosferyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dros­fe­rą, do­ty­czą­cy hy­dros­fe­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrosfera ż.

Wiktionary


hydrosiarczek

zwią­zek che­micz­ny, sól siar­ko­wo­do­ru pow­sta­ła przez za­stą­pie­nie jed­ne­go wo­do­ru me­ta­lem; wo­do­ro­siar­czek


SJP.pl


hydrosiew

wy­siew ma­te­ria­łu siew­ne­go razem z wodą; hy­dro­wy­siew


SJP.pl

Hy­dro­siew (na­zy­wa­ny też hy­dro­ob­sie­wem) – bio­lo­gicz­ny spo­sób re­kul­ty­wa­cji grun­tów, stro­mych hałd po­le­ga­ją­cy na hy­dro­me­cha­nicz­nym po­kry­wa­niu po­wierzch­ni pre­pa­ra­tem bę­dą­cym mie­sza­ni­ną zło­żo­ną z wody, na­sion ro­ślin, hy­dro­mul­czu ce­lu­lo­zo­we­go (włó­kien ce­lu­lo­zo­wych), na­wo­zów oraz sub­stan­cji za­bez­pie­cza­ją­cych przed eroz­ją wodną, wietrz­ną i nad­mier­nym wy­sy­cha­niem.

Wikipedia


hydrosiłownia

za­kład wyt­wa­rza­ją­cy ener­gię elek­trycz­ną z ener­gii wody; hy­dro­e­lek­trow­nia


SJP.pl


hydroskopowy

przy­miot­nik od: hy­dro­skop


SJP.pl


hydroskrzydło

ro­dzaj deski sur­fin­go­wej poz­wa­la­ją­cej na pły­wa­nie pod róż­ny­mi ką­ta­mi nawet na nie­wiel­kim wie­trze


SJP.pl


hydrospeed

[czy­taj: hy­dro­spid] sport ek­stre­mal­ny, spływ na desce dziką gór­ską rzeką


SJP.pl

Hy­dro­spe­ed to ro­dzaj spor­tu ek­stre­mal­ne­go po­le­ga­ją­ce­go na spły­wie rwącą gór­ską rzeką na pla­sti­ko­wej desce.

Pły­ną­cy, ubra­ny w pian­ko­wy ko­stium, kask, ka­mi­zel­kę ase­ku­ra­cyj­ną, trzy­ma się uchwy­tów deski. Deska nie za­sła­nia ca­łe­go ciała, aby nie ulec obra­że­niom w zde­rze­niu z pod­wod­ny­mi gła­za­mi trze­ba ma­ne­wro­wać przy po­mo­cy płetw na no­gach.

Wikipedia


hydrostatyczny

→ hy­dro­sta­ty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z hy­dro­sta­ty­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­sta­ty­ki

Wiktionary

Patrz:

hydrostatyka

Powiązane:

 rzecz. hydrostatyka ż.

Wiktionary


hydrostatyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. nauka zaj­mu­ją­ca się cie­cza­mi w sta­nie spo­czyn­ku lub bez­wład­no­ści;

Wiktionary

Hy­dro­sta­ty­ka (z gr. "hydōr" – „woda” + "sta­ti­kos" – „po­wo­du­ją­cy sta­nie”) – dział me­cha­ni­ki pły­nów zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem cie­czy w sta­nie spo­czyn­ku oraz wa­run­ków po­zo­sta­wa­nia w spo­czyn­ku cie­czy znaj­du­ją­cej się w polu sił ma­so­wych.

Si­ła­mi ma­so­wy­mi są siły, któ­rych war­tość jest pro­por­cjo­nal­na do masy ciała, czyli siły gra­wi­ta­cyj­ne oraz sił bez­wład­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta­ki­mi przy­pad­ka­mi zaj­mu­je się hy­dro­sta­ty­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈstatɨka, AS: χydrostatyka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hydrostatyczny

Wiktionary


hydrosulfit

nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny m.in. przy pro­duk­cji pa­pie­ru oraz jako wy­bie­lacz włó­kna drzew­ne­go; di­tio­nin sodu, pod­siar­czyn sodu


SJP.pl


hydrotechniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­tech­ni­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­tech­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrotechnika ż., hydrotechnik mos.

Wiktionary


hydrotechnika

Hy­dro­tech­ni­ka – dział nauki i tech­ni­ki obej­mu­ją­cy me­to­dy i spo­so­by wy­ko­rzy­sta­nia za­so­bów wod­nych (np. mórz, rzek, wód grun­to­wych) do celów go­spo­dar­ki wod­nej (np. tran­sport, ener­ge­ty­ka), ochro­ny przed po­wo­dzia­mi itp. Środ­ka­mi hy­dro­tech­ni­ki są bu­dow­le hy­dro­tech­nicz­ne, np. za­po­ry i elek­trow­nie wodne.

Wikipedia


hydroterapeuta

spe­cja­li­sta w za­kre­sie lecz­ni­cze­go sto­so­wa­nia wody


SJP.pl


hydroterapeutka

→ hy­dro­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

Patrz:

hydroterapeuta

hydroterapeutyczny

→ hy­dro­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

hydroterapia

hydroterapia

le­cze­nie wodą (np. ką­pie­le, na­try­ski, na­cie­ra­nia); wo­do­lecz­nict­wo, hy­dro­pa­tia, aqu­a­te­ra­pia, ak­wa­te­ra­pia


SJP.pl

Hy­dro­te­ra­pia, dział fiz­jo­te­ra­pii, ina­czej wo­do­lecz­nict­wo, ak­wa­te­ra­pia (łac. "aqua" = woda) – me­to­da le­cze­nia bodź­co­we­go po­le­ga­ją­ca na zew­nętrz­nym sto­so­wa­niu wody o róż­nych sta­nach sku­pie­nia: cie­kłej, sta­łej lub ga­zo­wej. Pod­sta­wę lecz­ni­cze­go dzia­ła­nia sta­no­wi od­po­wied­nia tem­pe­ra­tu­ra lub ci­śnie­nie wody uży­tej od­po­wied­nio do danej te­ra­pii.

Wikipedia


hydrotorf

torf wy­do­by­wa­ny za po­mo­cą sil­ne­go stru­mie­nia wody


SJP.pl


hydrotransport

tran­sport sub­stan­cji sta­łych za po­mo­cą cie­czy


SJP.pl


hydrotropiczny

→ hy­dro­tro­pizm


SJP.pl

Patrz:

hydrotropizm

hydrotropizm

ruch or­ga­nów ro­ślin spo­wo­do­wa­ny lo­kal­ną róż­ni­cą wil­got­no­ści śro­do­wi­ska; hi­gro­tro­pizm


SJP.pl

Nie mylić z: Hy­dro­tro­py.

Hy­dro­tro­pizm – tro­pizm wy­wo­ła­ny dzia­ła­niem wody na ro­śli­ny. Ro­dzaj che­mo­tro­piz­mu. Po­le­ga na wy­gię­ciu i kie­run­ko­wym wzro­ście czę­ści ro­ślin wraż­li­wych na na­sy­ce­nie wodą (parą wodną) – ko­rze­ni, ry­zo­i­dów itp. Hy­dro­tro­pizm do­dat­ni skut­ku­je prze­su­wa­niem i dal­szym wzro­stem na­rzą­du w kie­run­ku źró­dła wody. Pod­sta­wo­wym miej­scem od­bie­ra­nia bodź­ca jest wierz­cho­łek ko­rze­nia.

Wikipedia


hydrowysiew

wy­siew ma­te­ria­łu siew­ne­go razem z wodą; hy­dro­siew


SJP.pl


hydrowęzeł

ze­spół bu­dow­li wod­nych umoż­li­wia­ją­cych pełne wy­ko­rzy­sta­nie spię­trze­nia wody do celów ener­ge­tycz­nych, iry­ga­cyj­nych lub tran­spor­to­wych (np. jaz, śluza, elek­trow­nia wodna, uję­cie wody dla wo­do­cią­gów)


SJP.pl

Hy­dro­wę­zeł – wy­o­dręb­nio­ny układ i zwią­za­ny z nim ze­spół po­wią­zań, od­no­szą­cy się do prze­pły­wu wody; układ ten jest uksz­tał­to­wa­ny w celu go­spo­dar­cze­go wy­ko­rzy­sta­nia i kon­tro­lo­wa­nia za­so­bów wod­nych. W ję­zy­ku po­tocz­nym może do­ty­czyć róż­nych obiek­tów i ele­men­tów in­sta­la­cji wod­nej. Bywa utoż­sa­mia­ny z po­ję­ciem węzła wod­ne­go w hy­dro­tech­ni­ce, ale tylko w jed­nym ze zna­czeń tego po­ję­cia ro­zu­mia­ne­go jako ze­spół śród­lą­do­wych bu­dow­li hy­dro­tech­nicz­nych lub jako sto­pień wodny.

Wikipedia


hydrox

urzą­dze­nie do bez­piecz­ne­go pó­ło­gnio­we­go ura­bia­nia węgla w obec­no­ści me­ta­nu i pyłu wę­glo­we­go


SJP.pl

Hy­drox to mie­sza­ni­na gazów uży­wa­na do od­dy­cha­nia w cza­sie nur­ko­wa­nia, sta­no­wią­ca al­ter­na­ty­wę dla po­wie­trza.

Hy­drox skła­da się z dwóch gazów: wo­do­ru oraz tlenu w róż­nych pro­por­cjach, które do­bie­ra­ne są do kon­kret­ne­go nur­ko­wa­nia. Mie­sza­ni­nę tą, po­dob­nie jak he­liox, tri­mix i neox, sto­su­je się w nur­ko­wa­niach głę­bo­kich. Dzię­ki wy­e­li­mi­no­wa­niu azotu nie wy­stę­pu­je nar­ko­za azo­to­wa.

Wikipedia


hydroxizin

[czy­taj: hy­droks-iz-in] nazwa hand­lo­wa leku uspo­ka­ja­ją­ce­go i prze­ciw­hi­sta­mi­no­we­go za­wie­ra­ją­ce­go hy­drok­sy­zy­nę


SJP.pl


hydrozespół

ze­spół zło­żo­ny z tur­bi­ny wod­nej i na­pę­dza­nej przez nią ma­szy­ny


SJP.pl

Hy­dro­ze­spół – ze­spół zło­żo­ny z tur­bi­ny wod­nej i na­pę­dza­nej nią ma­szy­ny, np. prąd­ni­cy (hy­dro­ge­ne­ra­tor), pompy.

Wikipedia


hydrozolowy

→ hy­dro­zol


SJP.pl

Patrz:

hydrozol

hydrożel

1. żel na bazie wody;
2. kos­me­tyk lub lek na­wil­ża­ją­cy w po­sta­ci żelu;
3. pre­pa­rat do­da­wa­ny do ziemi, za­pew­nia­ją­cy ro­śli­nom wil­goć


SJP.pl

Hy­dro­żel – żel, w któ­rym fazą roz­pro­szo­ną jest woda. Jako fazę for­mu­ją­cą (sub­stan­cję że­lu­ją­cą) sto­su­je się roz­ma­i­te po­li­me­ry – za­rów­no na­tu­ral­ne, jak i mo­dy­fi­ko­wa­ne oraz sztucz­ne. Przy­kła­dem hy­dro­że­lu jest ga­la­ret­ka z że­la­ty­ny.

Sub­stan­cje że­lu­ją­ce uży­wa­ne w pro­duk­cji hy­dro­że­li.

Wikipedia


hydrożelowy

→ hy­dro­żel


SJP.pl

Patrz:

hydrożel

hydzik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Hy­dzik (1924-2020), na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Mi­chał Hy­dzik (1944-2017), du­chow­ny zie­lo­noś­wiąt­ko­wy

Wikipedia


hygenhund

nor­we­ska rasa psów goń­czych


SJP.pl

Hy­gen­hund – rasa psa, na­le­żą­ca do grupy psów goń­czych i po­so­kow­ców, sek­cji psów goń­czych. Pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia


hygge

[czy­taj: hyge] wy­go­da, kom­fort, bło­go­stan, szczę­ście


SJP.pl

Hygge (wym.) – duń­skie słowo oz­na­cza­ją­ce kom­fort, wy­go­dę, przy­tul­ność, uży­wa­ne jako okre­śle­nie osią­gnię­cia wew­nętrz­nej rów­no­wa­gi, bez­pie­czeń­stwa i szczę­ścia, zwła­szcza przez spo­łe­czeń­stwa skan­dy­naw­skie. Kon­cept na­ro­dził się w Danii w XIX wieku. Jest uwa­ża­ny za od­po­wied­nik fran­cu­skie­go "joie de vivre".

Wikipedia


hygin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hygin – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Imię wy­wo­dzi się od słowa "hy­gie­i­nos" oz­na­cza­ją­ce­go "zdro­wy".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czasy pa­pie­ża Hy­gi­na opi­sał Eu­ze­biusz z Ce­za­rei.

Wiktionary


hygroma

na­gro­ma­dze­nie się płynu su­ro­wi­cze­go w ja­mach lub prze­strze­niach ciała w wy­ni­ku urazu lub za­pa­le­nia; wod­niak


SJP.pl


hyjbama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­łoż­na

Wiktionary


hyjdla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jad­wi­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hyjd­la zaś po­la­zła rzy­kać do ko­ścio­ła.

Wiktionary


hyjek

naz­wi­sko


SJP.pl


hyl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. prze­ciąg; wznie­sie­nie, na któ­rym wieje silny wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie stój na hylu! Sta­łem na hylu i przez to je­stem chory.

Wiktionary


hyla

naz­wi­sko


SJP.pl

Hyla – ro­dzaj pła­zów be­zo­go­no­wych z po­dro­dzi­ny Hy­li­nae w ro­dzi­nie rze­kot­ko­wa­tych (Hy­li­dae).

Wikipedia


hyle

1. w fi­lo­zo­fii sta­ro­żyt­nej: ma­te­ria lub świat ma­te­rial­ny
2. u Ed­mun­da Hus­ser­la: dane zmy­sło­we nie­ob­ję­te in­ten­cjo­nal­ną ak­tyw­no­ścią umy­słu, który na­da­je im sens


SJP.pl


hylemorfizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny przez Ary­sto­te­le­sa, zgod­nie z któ­rym ist­nie­nie i funk­cjo­no­wa­nie obiek­tów przy­rod­ni­czych opie­ra się na za­sa­dzie po­łą­cze­nia ze sobą dwóch pra­pier­wiast­ków (pra­przy­czyn): ma­te­rii (gr. hyle) i formy (gr. morp­he); hi­le­mor­fizm


SJP.pl


hyleozaur

ro­dzaj czwo­ro­noż­ne­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; hi­le­o­za­ur, po­la­kan­to­id


SJP.pl


hyletyczny

→ hy­le­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

hyletyka

hyletyka

u Ed­mun­da Hus­ser­la: dzie­dzi­na doz­nań zmy­sło­wych


SJP.pl


hylobiologia

dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się sy­ste­ma­ty­ką, struk­tu­rą i wła­ści­wo­ścia­mi eko­lo­gicz­ny­mi le­śnych ze­spo­łów bio­lo­gicz­nych; hi­lo­bio­lo­gia


SJP.pl


hylobiont

or­ga­nizm ży­ją­cy wy­łącz­nie w śro­do­wi­sku le­śnym; hi­lo­biont


SJP.pl

Hy­lo­biont, hi­lo­biont – or­ga­nizm, zwie­rzę­cy lub ro­ślin­ny, zdol­ny do życia wy­łącz­nie w śro­do­wi­sku le­śnym lub wy­ma­ga­ją­cy go do przej­ścia cyklu roz­wo­jo­we­go. Na­le­żą tu za­rów­no za­miesz­ku­ją­ce skra­je lasów, prze­sie­ki i po­rę­by he­mium­bro­fi­le, wy­stę­pu­ją­ce w cie­ni­stej głębi lasu um­bro­fi­le, jak i ga­tun­ki prze­mie­szcza­ją­ce się mię­dzy sta­no­wi­ska­mi le­śny­mi o róż­nym za­cie­nie­niu. Ter­min od­no­si się także do ga­tun­ków owa­dów wod­nych, za­sied­la­ją­cych za­cie­nio­ne, śród­le­śne zbior­ni­ki wodne[].

Wikipedia


hylofil

or­ga­nizm naj­le­piej roz­wi­ja­ją­cy się w śro­do­wi­sku le­śnym; hi­lo­fil


SJP.pl

Hy­lo­fil, hi­lo­fil – or­ga­nizm zwie­rzę­cy lub ro­ślin­ny pre­fe­ru­ją­cy śro­do­wi­sko leśne i naj­le­piej w nim się roz­wi­ja­ją­cy, ale wy­stę­pu­ją­cy także poza nim. W od­nie­sie­niu do owa­dów wod­nych - ga­tun­ki pre­fe­ru­ją­ce za­cie­nio­ne, śród­le­śne zbior­ni­ki wodne[].

Wikipedia


hylopatolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o cho­ro­bach lasu i za­bu­rze­niach w struk­tu­rze i funk­cjo­no­wa­niu eko­sy­ste­mów le­śnych; hi­lo­pa­to­log


SJP.pl


hylopatologia

nauka o cho­ro­bach lasu i za­bu­rze­niach w struk­tu­rze i funk­cjo­no­wa­niu eko­sy­ste­mów le­śnych; hi­lo­pa­to­lo­gia


SJP.pl


hylozoizm

we­dług fi­lo­zo­fów przed­so­kra­tycz­nych: po­gląd przy­pi­su­ją­cy życie całej ma­te­rii; hi­lo­zo­izm


SJP.pl

Hy­lo­zo­izm (gr. ὕλη "hyle" „ma­te­ria” i ζωή "zoē" „życie”) – kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na oży­wio­nej ma­te­rii; po­gląd, we­dług któ­re­go za­sa­da ruchu jest jej im­ma­nent­na.

Pow­stał na tle prze­ko­nań przed­fi­lo­zo­ficz­nych ty­po­wych dla ani­miz­mu. Zo­stał sfor­mu­ło­wa­ny przez Ta­le­sa z Mi­le­tu w twier­dze­niu: „wszyst­ko jest oży­wio­ne, jak to widać w bursz­ty­nie i ma­gne­sie”.

Wikipedia


hymen

1. w ana­to­mii: fałd błony ślu­zo­wej u uj­ścia po­chwy dzie­wi­czych ko­biet i samic niek­tó­rych zwie­rząt; błona dzie­wi­cza;
2. grec­ka pieśń we­sel­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hymen – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg mał­żeń­stwa, obrząd­ku za­ślu­bin; uo­so­bie­nie pie­śni we­sel­nej
  • błona dzie­wi­cza (fr. hymen) – fałd błony ślu­zo­wej u wej­ścia do po­chwy
  • Fre­de­ric Hymen Cowen – an­giel­ski kom­po­zy­tor, dy­ry­gent i pia­ni­sta
  • Hymen Lip­man – ame­ry­kań­ski ku­piec an­giel­skie­go po­cho­dze­nia

Wikipedia


hymenajos

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bó­stwo uro­czy­sto­ści we­sel­nych, pa­tron mał­żeń­stwa; Hymen


SJP.pl


hymenialny

→ hy­me­nium


SJP.pl

Patrz:

hymenium

hymenium

war­stwa za­rod­ni­ku­ją­ca grzy­bów wyż­szych, znaj­du­ją­ca się na po­wierzch­ni niek­tó­rych owoc­ni­ków; obłócz­nia


SJP.pl

Hy­me­nium, obłocz­nia (obłócz­nia), war­stwa hy­me­nial­na, war­stwa ro­dzaj­na – war­stwa grzyb­ni u grzy­bów, w któ­rej wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki. Wy­stę­pu­je ona w owoc­ni­kach u pod­staw­cza­ków i wor­kow­ców. Nazwę obłocz­nia (obłócz­nia) sto­su­je się zwy­kle dla okre­śle­nia war­stwy ro­dzaj­nej u pod­staw­cza­ków.

Wikipedia


hymenofor

część owoc­ni­ka grzy­bów wyż­szych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mykol. część owoc­ni­ka grzy­bów z obłocz­nią wyt­wa­rza­ją­cą za­rod­ni­ki;

Wiktionary

Hy­me­no­for – część owoc­ni­ka grzy­bów, na któ­rej wy­stę­pu­je war­stwa hy­me­nial­na (obłocz­nia) wyt­wa­rza­ją­ca za­rod­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­ci­wień­stwem grzy­bów blasz­ko­wych są grzy­by afyl­lo­fo­ro­i­dal­ne o róż­ne­go ro­dza­ju hy­me­no­fo­rze, z wy­jąt­kiem blasz­ko­wa­te­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hymenium n.

 przym. hymenialny

Wiktionary


hymenoplastyka

ope­ra­cyj­ne odt­wo­rze­nie błony dzie­wi­czej


SJP.pl

Hy­me­no­pla­sty­ka ( hy­me­no­pla­sty lub "hy­me­norr­hap­hy") – za­bieg odt­wo­rze­nia błony dzie­wi­czej ma­ją­cy na celu stwo­rze­nie wra­że­nia jej obec­no­ści u part­ne­ra pod­da­ją­cej się temu za­bie­go­wi ko­bie­ty (tzn. opór przy im­mi­sji, „krwa­wie­nie” przy sto­sun­ku). Hy­me­no­pla­sty­ka w ści­słym zna­cze­niu obej­mo­wa­ła­by rów­nież hy­me­no­to­mię.

Wikipedia


hymenopterologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. dział en­to­mo­lo­gii, nauka o błon­ków­kach;

Wiktionary

Hy­me­nop­te­ro­lo­gia (z Ὑμήν – błona, πτερόν – skrzy­dło, λόγος – roz­pra­wa) – dział en­to­mo­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem owa­dów z rzędu błon­kó­wek (In­sec­ta: Hy­me­nop­te­ra). Czę­ścią hy­me­nop­te­ro­lo­gii jest myr­me­ko­lo­gia, nauka zaj­mu­ją­ca się mrów­ka­mi oraz apio­lo­gia, nauka zaj­mu­ją­ca się pszczo­ła­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɨ̃ˈmɛ̃nɔˌptɛrɔˈlɔɟja, AS: χỹmẽnopteroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hymenopterolog m., hymenopterolożka ż.

 przym. hymenopterologiczny

Wiktionary


hymenowy

przy­miot­nik od: hymen


SJP.pl


hymn

pieśń po­chwal­na, pa­trio­tycz­ny lub re­li­gij­ny utwór li­rycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. liter. urz. uro­czy­sta i pod­nio­sła pieśń po­chwal­na o apo­stro­ficz­nym cha­rak­te­rze wy­po­wie­dzi, kom­po­no­wa­na na cześć bó­stwa, szcze­gól­nej osoby, wy­da­rze­nia, oj­czyz­ny (kraju), a także idei;

Wiktionary

Hymn (gr. "hýmnos" – "pieśń po­chwal­na") – uro­czy­sta i pod­nio­sła pieśń po­chwal­na, zwy­kle o apo­stro­ficz­nym cha­rak­te­rze, kom­po­no­wa­na na cześć bó­stwa, szcze­gól­nej osoby, wy­da­rze­nia, oj­czyz­ny (kraju), a także idei.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­da­je mi się, że wło­ski hymn na­ro­do­wy jest bar­dzo długi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨ̃mn, AS: χỹmn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hymniczny

Wiktionary


hymniczny

ma­ją­cy cha­rak­ter hymnu; uro­czy­sty, pa­te­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o cha­rak­te­rze hymnu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­ki temat, wznio­sły tekst, hym­nicz­na, łatwo wpa­da­ją­ca w ucho me­lo­dia – oto prze­pis na suk­ces.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hymn m.

Wiktionary


hymnodalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. rzad. od­no­szą­cy się do hymnu

Wiktionary


hymnodia

1. zbiór hym­nów;
2. śpie­wa­nie hymnu


SJP.pl


hymnograficzny

→ hym­no­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

hymnografia

hymnolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie hym­no­lo­gii


SJP.pl


hymnologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o hym­nach, zwła­szcza ko­ściel­nych

Wiktionary


hymnologiczny

→ hym­no­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

hymnologia

hymnowy

→ hymn


SJP.pl

Patrz:

hymn

hynek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (1842) Hynek – pla­ne­to­i­da
  • Hynek – imię mę­skie
  • Hynek – naz­wi­sko
  • Emi­lia Hynek (1930–2019) – Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Fran­ci­szek Hynek (1897–1958) – pod­puł­kow­nik i pilot ba­lo­no­wy Woj­ska Pol­skie­go
  • Jan Hynek (1899–1973) – hut­nik, dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Josef Allen Hynek (1910–1986) – ame­ry­kań­ski pro­fe­sor astro­no­mii, ufo­log
  • Kristián Hynek (ur. 1980) – cze­ski ko­larz gór­ski

Wikipedia


hyniek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. He­niek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujek Hy­niek zro­bioł sro­gie larmo w doma. → Wujek He­niek zro­bił w domu wiel­ką awan­tu­rę.

Wiktionary


hypallage

ro­dzaj me­ta­fo­ry, w któ­rej na­stą­pi­ła ce­lo­wa ro­zbież­ność mię­dzy po­wią­za­nia­mi gra­ma­tycz­ny­mi a od­nie­sie­nia­mi zna­cze­nio­wy­mi w tek­ście


SJP.pl

Hy­pal­la­ge, hy­pal­la­ga (z gr. ὑπαλλαγή "hy­pal­la­ge" – "od­mia­na, zmia­na"), enal­la­ge (z gr. ἐναλλαγή "enallagḗ") – za­bu­rze­nie zgody skład­nio­wo-lo­gicz­nej – okre­śle­nie prze­no­si się z jed­ne­go skład­ni­ka wy­po­wie­dzi na inny, przy­daw­ka zo­sta­je do­da­na do in­ne­go słowa niż wy­ma­ga­ła­by tego lo­gi­ka; sto­so­wa­ne jako fi­gu­ra re­to­rycz­na.

Wikipedia


hypatia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. alek­san­dryj­ska fi­lo­zof­ka ne­o­pla­toń­ska i ma­te­ma­tycz­ka dzia­ła­ją­ca w IV w.;

 (1.2) astr. pla­ne­ta krą­żą­ca wokół gwia­zdy jota gwia­zdo­zbio­ru Smoka;

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 238 z pasa głów­ne­go aste­ro­id;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hy­pa­tia z Alek­san­drii – uczo­na z V w n.e.
  • Hy­pa­tia (pla­ne­ta) – pla­ne­ta krą­żą­ca wokół gwia­zdy jota Dra­co­nis
  • (238) Hy­pa­tia – pla­ne­to­i­da
  • Rimae Hy­pa­tia – grupa rowów na po­wierzch­ni Księ­ży­ca

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hypatyjski

Wiktionary


hype

[czy­taj: hajp] nagłe, czę­sto krót­kotr­wa­łe za­in­te­re­so­wa­nie czymś, szum wokół cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. moda na coś, szum wokół cze­goś; za­in­te­re­so­wa­nie czymś w danym okre­sie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hype: The Time Quest – gra kom­pu­te­ro­wa
  • Hype! – film do­ku­men­tal­ny
  • Hype – sin­gel Diz­zee'go Ra­sca­la i Cal­vi­na Har­ri­sa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śmia­ło mogę stwier­dzić, że hype na tą grę był zja­wi­skiem jak naj­bar­dziej po­zy­tyw­nym, bo ta nie dość, że nie sta­ra­ła się po­ka­zy­wać jak bar­dzo że­ru­je na marce, to wno­si­ła po­wiew świe­żo­ści jed­no­cze­śnie po­na­wia­jąc stare i spraw­dzo­ne me­to­dy. sic.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hajp

Wiktionary


hypeman

[czy­taj: hajp­men] śro­do­wi­sko­wo: osoba pod­po­wia­da­ją­ca tekst ra­pe­ro­wi w cza­sie wy­stę­pu na żywo


SJP.pl

Hy­pe­man – w mu­zy­ce hip-ho­po­wej jest to osoba to­wa­rzy­szą­ca ra­pe­ro­wi w trak­cie wy­stę­pów na żywo. Pod­czas gra­nia ut­wo­rów hy­pe­man po­ma­ga ra­pe­ro­wi, do­kań­cza­jąc jego zda­nia, „pod­bi­ja­jąc” rymy lub pow­ta­rza­jąc niek­tó­re wersy, by pio­sen­ka była bar­dziej uroz­ma­i­co­na i brzmia­ła po­dob­nie jak jej ory­gi­nal­na wer­sja.

Wikipedia


hypemanka

→ hy­pe­man [czy­taj: hajp­men­ka]


SJP.pl


hyperbaton

za­bieg re­to­rycz­ny po­le­ga­ją­cy na od­stą­pie­niu od na­tu­ral­ne­go szyku wy­ra­zów w zda­niu; in­wer­sja, prze­kład­nia, prze­staw­nia, szyk prze­staw­ny, me­ta­te­za


SJP.pl


hyperion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. jeden z ty­ta­nów;

 (1.2) mitgr. pa­tro­ni­mi­kum He­lio­sa

 (1.3) mitgr. jeden z synów Pria­ma

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. jeden z księ­ży­ców Sa­tur­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hy­pe­rion – księ­życ Sa­tur­na
  • Hy­pe­rion – po­jazd kos­micz­ny
  • Hy­pe­rion – naj­wyż­sze drze­wo świa­ta
  • Hy­pe­rion – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z ty­ta­nów, syn Ura­no­sa
  • Hy­pe­rion – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Pria­ma
  • Hy­pe­rion (He­lios) – pa­tro­ni­mi­kum He­lio­sa
  • – po­wieść Frie­dri­cha Hölderlina
  • Hy­pe­rion – nie­do­koń­czo­ny po­e­mat Johna Ke­at­sa
  • Hy­pe­rion – po­wieść Dana Sim­mon­sa, pier­wsza część cyklu Hy­pe­rion
  • Hy­pe­rion – cykl po­wie­ści Dana Sim­mon­sa
  • Hy­pe­rion – album grupy mu­zycz­nej Man­ti­co­ra
  • Hy­pe­rion – łazik skon­stru­o­wa­ny przez stu­den­tów Po­li­tech­ni­ki Bia­ło­stoc­kiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hy­pe­rion ucho­dził za syna Ura­no­sa i Gai oraz męża Tei, z którą miał dzie­ci: He­lio­sa (Słoń­ce), Se­le­ne (Księ­życ) i Eos (Ju­trzen­ka), trzy bó­stwa świa­tła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨˈpɛrʲjɔ̃n, AS: χyperʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Hyperionowy

Wiktionary


hyperlapse

[czy­taj: HIperlaps lub HAJperlaps] film po­klat­ko­wy, w któ­rym zmie­nia się po­zy­cja apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go w dłuż­szym cza­sie; hi­per­laps


SJP.pl


hypernova

sieć hi­per­mar­ke­tów


SJP.pl

Hy­per­no­va – sieć skle­pów wiel­ko­po­wierzch­nio­wych (hi­per­mar­ke­tów), które na­le­ża­ły do ho­len­der­skie­go kon­cer­nu Ahold; w szczy­cie dzia­łal­no­ści w Pol­sce sieć obej­mo­wa­ła 27 skle­pów.

Wikipedia


hypertekst

ina­czej: hi­per­tekst


SJP.pl


hypetralny

1. o bu­dow­li: ot­war­ty, bez dachu;
2. świą­ty­nia hy­pe­tral­na - sta­ro­żyt­na świą­ty­nia bez dachu, zwią­za­na z kul­tem so­lar­nym


SJP.pl


hypnobirthing

[czy­taj: hip­no­ber­ting] sto­so­wa­nie tech­nik hip­no­tycz­nej re­lak­sa­cji pod­czas na­ro­dzin dziec­ka; hip­no­ro­dze­nie, hip­no­po­ród


SJP.pl


hypnos

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bóg snu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg i uo­so­bie­nie snu utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Som­nu­sem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 14827;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hyp­nos – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg i uo­so­bie­nie snu
  • Hyp­nos – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 14827
  • Hyp­nos – hisz­pań­ski film z 2004 w reż. Da­vi­da Car­re­ra­sa
  • Hyp­nos Duméril, 1852 – mo­no­ty­po­wy ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny Hyp­ni­dae
  • Hyp­nos – cze­ski ze­spół de­ath­me­ta­lo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hyp­nos ucho­dził za syna Nyks i bliź­nia­cze­go brata Ta­na­to­sa oraz ojca Mor­fe­u­sza, Fan­ta­so­sa i Fo­be­to­ra.

 (1.1) W sztu­kach pla­stycz­nych Hyp­nos bywa przed­sta­wia­ny jako us­krzyd­lo­ny mło­dzie­niec w wień­cu z kwia­tów maku i z ro­giem w ręce, z któ­re­go sypie usy­pia­ją­ce na­sio­na maku.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi skrzyd­la­te­go Hyp­no­sa były ro­śli­ny o dzia­ła­niu na­sen­nym i nar­ko­tycz­nym (m.in. ma­ków­ki i maki) oraz róg.

 (2.1) Hyp­nos po­ru­sza się po or­bi­cie, która ma pe­ry­he­lium po­ło­żo­ne bli­żej Słoń­ca niż Zie­mia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨpnɔs, AS: χypnos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hipnoza ż., hipnotyk mos., hipnotyzm mrz., hipnotyzer mos., hipnotyzerka ż., hipnotyzowanie n., hipnotyczność ż., hipnotyzacja ż., hipnotyzerskość ż., hipnotyzerstwo n.

 czas. hipnotyzować ndk.

 przym. Hypnosowy, hipnotyczny, hipnotyzerski, hipnotyzujący

 przysł. hipnotycznie, hipnotyzersko, hipnotyzująco

 temsłow. hipno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Somnus; rzad. Sen

Wiktionary


hypoalergiczny

o kos­me­ty­kach, środ­kach hi­gie­ny: nie­wy­wo­łu­ją­cy aler­gii; hi­po­a­ler­gicz­ny


SJP.pl


hypobazydium

ko­mór­ka na­sa­do­wa pod­staw­ki wła­ści­wej zło­żo­no­pod­staw­ko­wych


SJP.pl


hypocaustum

Hy­po­ca­u­stum (łac. "hy­po­ca­u­stum" z gr. "ὑποκαυστός") – rzym­ski sy­stem cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia / ogrze­wa­nia po­dło­go­we­go. Sto­so­wa­ny od IV w. p.n.e. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i od I w. p.n.e. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, a w śred­nio­wie­czu mię­dzy in­ny­mi w zamku w Mal­bor­ku i praw­do­po­dob­nie w zamku w Szy­dło­wie.

Wikipedia


hypogeiczny

kieł­ko­wa­nie hy­po­ge­icz­ne - kieł­ko­wa­nie, w któ­rym li­ście­nie po­zo­sta­ją w gle­bie, a epi­ko­tyl wy­dłu­ża się; kieł­ko­wa­nie hi­po­ge­icz­ne, kieł­ko­wa­nie po­dziem­ne


SJP.pl


hypogeum

Hy­po­ge­um, hi­po­ge­um (łac. z gr. ὑπόγαιον hy­pó­ga­ion – „po­dziem­ny” od "hypo" – pod i "gaia" – zie­mia) – po­dziem­ne po­mie­szcze­nie na pla­nie koła, cza­sem z nie­wiel­ką nad­bu­dów­ką na­dziem­ną, zwy­kle przez­na­czo­ne na grób albo miej­sce kultu.

Hy­po­gea pow­sta­wa­ły od epoki ka­mie­nia (głów­nie ne­o­lit) do cza­sów rzym­skich.

Wikipedia


hypokauston

sy­stem grzew­czy sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści np. w ter­mach; hy­po­ka­u­stum; hi­po­ka­u­stum


SJP.pl


hypokaustum

sy­stem grzew­czy sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści np. w ter­mach; hi­po­ka­u­stum; hy­po­ka­u­ston


SJP.pl


hypokotyl

naj­niż­sza część ło­dy­gi znaj­du­ją­ca się mię­dzy ko­rze­niem i li­ście­nia­mi; hi­po­ko­tyl


SJP.pl


hypoksja

nie­do­bór tlenu w tkan­kach, mo­gą­cy pow­sta­wać na sku­tek hi­pok­se­mii lub dzia­ła­nia tok­syn po­ra­ża­ją­cych od­dy­cha­nie ko­mór­ko­we; hi­pok­sja


SJP.pl


hypolimnion

hi­po­lim­nion; dolna war­stwa wód w je­zio­rze, słabo oś­wiet­lo­na, naj­zim­niej­sza, róż­no­rod­nie nat­le­nio­na


SJP.pl

Hy­po­lim­nion – dolna war­stwa w je­zio­rach.

War­stwa o usta­lo­nej ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze wody. W za­leż­no­ści od głę­bo­ko­ści je­zio­ra, waha się w gra­ni­cach 4 - 7 °C. Wody tam za­le­ga­ją­ce odz­na­cza­ją się wy­so­ką żyz­no­ścią oraz wy­stę­po­wa­niem de­fi­cy­tów tle­no­wych. Ze wzglę­du na sta­gna­cję, woda przez więk­szą część roku nie ma kon­tak­tu z po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym.

Wikipedia


hypostyl

sala ko­lum­no­wa; hi­po­styl


SJP.pl

Hi­po­styl (gr. ὑπόστυλος "hypóstȳlos" „pod ko­lum­na­mi”) – po­mie­szcze­nie, w któ­rym strop opar­ty jest na ko­lum­nach roz­mie­szczo­nych w spo­sób rów­no­mier­ny na całej po­wierzch­ni po­mie­szcze­nia.

Roz­wią­za­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla świą­tyń egip­skich. W okre­sie od XIV do XI wieku p.n.e.

Wikipedia


hypothecium

[czy­taj: haj­po­ti­szi­jum] war­stwa strzę­pek, na któ­rych pow­sta­je hy­me­nium, wy­stę­pu­ją­ca u grzy­bów z owoc­ni­kiem w po­sta­ci mi­secz­ki


SJP.pl


hypotypoza

hi­po­ty­po­za;
1. za­bieg nie­spo­dzie­wa­nie ob­ja­śnia­ją­cy oma­wia­ną spra­wę, np. przez przej­ście z czasu przesz­łe­go na te­raź­niej­szy;
2. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na obra­zo­wym, żywym przed­sta­wie­niu cze­goś


SJP.pl


hypromeloza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. farm. pół­syn­te­tycz­na po­chod­na ce­lu­lo­zy, w któ­rej część grup hy­drok­sy­lo­wych zo­sta­ła za­stą­pio­na gru­pa­mi me­ty­lo­wy­mi i hy­drok­sy­pro­py­lo­wy­mi; uży­wa­na głów­nie jako śro­dek za­gę­szcza­ją­cy, że­lu­ją­cy lub pow­le­ka­ją­cy w far­ma­cji i kos­me­ty­ce, skład­nik tzw. „sztucz­nych łez”

Wiktionary

Hy­pro­me­lo­za ( hy­pro­mel­lo­sum), skró­to­wiec od (hy­drok­sy­pro­py­lo)me­ty­lo­ce­lu­lo­za, HPMC – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ce­lu­lo­zy, w któ­rej część grup hy­drok­sy­lo­wych zo­sta­ła al­ki­lo­wa­na gru­pa­mi me­ty­lo­wy­mi i 2-hy­drok­sy­pro­py­lo­wy­mi. Sto­so­wa­na jako lek zwil­ża­ją­cy, do­da­tek do żyw­no­ści (E464), do­da­tek do kle­jów, farb, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych i in­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hy­pro­me­lo­za za­stę­pu­je że­la­ty­nę w kap­suł­kach we­ge­ta­riań­skich.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydroksypropylometyloceluloza, HPMC, E464

Wiktionary


hypś

naz­wi­sko


SJP.pl


hyr

gwa­ro­wo lub żar­to­bli­wie: po­gło­ska, opi­nia, fama


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. lub żart. po­gło­ska, fama, po­wszech­nie znana opi­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem do­nie­sio­no mi, że mię­dzy fi­lo­zo­fa­mi po­szedł hyr o tym spot­ka­niu, nie wiem dla­cze­go i jaką drogą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogłoska, fama, opinia

Wiktionary


hyrakoterium

ko­pal­ny i naj­star­szy przed­sta­wi­ciel ko­nio­wa­tych


SJP.pl


hyrkański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hyr­ka­nią, do­ty­czą­cy Hyr­ka­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hyrkania ż., Hyrkańczyk mos.

Wiktionary


hyrny

re­gio­nal­nie: pysz­ny, wy­nio­sły, sław­ny


SJP.pl


hyrycz

naz­wi­sko


SJP.pl


hyslina

lina do pod­cią­ga­nia rogów żagla ku środ­ko­wi rei; his­li­na


SJP.pl


hysować

sta­wiać żagle za po­mo­cą liny i krąż­ka sta­łe­go; hi­so­wać


SJP.pl


hysterektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie ma­ci­cy; hi­ste­rek­to­mia


SJP.pl


hysteron-proteron

fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na przed­sta­wie­niu na­stęp­stwa zda­rzeń w spo­sób na­ru­sza­ją­cy ich na­tu­ral­ną i lo­gicz­ną ko­lej­ność; hi­ste­ro­lo­gia


SJP.pl

Hy­ste­ron-pro­te­ron (gr. ὕστερον πρότερον "hýsteron pró­te­ron"), hi­ste­ro­lo­gia (gr. ὑστερολογία "hysterología", pol. uw­cze­śnie­nie) – fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na na­ru­sze­niu na­stęp­stwa cza­so­we­go zda­rzeń.

Wikipedia


hyundai

[czy­taj: hjun­daj] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Hy­un­dai

 (1.2) pro­dukt marki Hy­un­dai

Wiktionary

Hy­un­dai Group – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski cze­bol za­ło­żo­ny przez Chung Ju-yung w 1947 roku jako przed­się­bior­stwo bu­dow­la­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­row­ca hy­un­da­ia wy­mu­sił pier­wszeń­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hyundai mzw.

Wiktionary


hyvinkää

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Uu­si­maa

Wiktionary

Hyvinkää ( Hy­vin­ge) – mia­sto w Fin­lan­dii, w pro­win­cji Fin­lan­dia Po­łud­nio­wa, po­ło­żo­ne 59 km na pół­noc od Hel­si­nek. Po­pu­la­cja 45 343 (2010).

Wikipedia


hyz

wiatr wie­ją­cy z tyłu żagla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. pełny wiatr, który wieje z tyłu w żagle pod kątem pro­stym

Wiktionary


hyzop

pół­krzew bę­dą­cy ro­śli­ną przy­pra­wo­wą, lecz­ni­czą oraz ozdob­ną; rów­nież uzy­ski­wa­ny z niego ole­jek; hizop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hys­so­pus|L.|ref=Hys­so­pus (ICBN)., ro­dzaj ro­śli­ny ziel­nej lub pół­krze­wu z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hyzop (Hys­so­pus) – ro­dzaj ro­ślin
  • hyzop – hyzop bi­blij­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hyzop za­wie­ra ole­jek ete­rycz­ny bo­ga­ty w pi­no­kam­fon, cy­ne­ol, bor­ne­ol, tujon, garb­ni­ki czy fla­wo­no­i­dy.

Wiktionary


hyzopowy

→ hyzop; hi­zo­po­wy


SJP.pl


hyćka

1. bez czar­ny (dziki);
2. sok z kwia­tów (owo­ców) czar­ne­go bzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. lud. bez czar­ny, bez dziki

 (1.2) kulin. sok z kwia­tów lub owo­ców hyćki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czar­ny bez w Wiel­ko­pol­sce na­zy­wa­ny jest hyćką i ro­śnie do­słow­nie wszę­dzie. Z kwia­tów i owo­ców hyćki można robić pysz­ne soki, sy­ro­py i na­lew­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨt͡ɕka, AS: χyćka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) war. daw. chyćka

Wiktionary


hyś

po­tocz­nie: lekki obłęd, mania; zwy­kle w wy­ra­że­niach "mieć hysia" albo "do­stać hysia" - być nie­speł­na ro­zu­mu; bzik, hyź, fiś, fiź


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. utra­co­ny rozum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak jej pra­gnę, że do­sta­nę hysia, jeśli da mi kosza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨɕ, AS: χyś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzik, fiks, fioł, fiś, hopel, jobel, obłęd, świr, zajob

Wiktionary


hyź

po­tocz­nie: lekki obłęd, mania; zwy­kle w wy­ra­że­niach "mieć hyzia" albo "do­stać hyzia" - być nie­speł­na ro­zu­mu; bzik, hyś, fiś, fiź


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. utra­co­ny rozum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak Wandę po­żą­dam, że do­sta­nę hyzia, jeśli ona mnie odrzu­ci.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzik, fiks, fioł, fiś, hopel, jobel, kuku na muniu, obłęd, świr, zajob

Wiktionary


hyżeński

Hyżne (wieś w Pol­sce); hyż­neń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hyż­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hyżne n., hyżnianin m., hyżnianka ż.

Wiktionary


hyżne

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Nie mylić z: Chyż­ne.

Wikipedia


hyżneński

→ Hyżne (wieś w Pol­sce); hy­żeń­ski


SJP.pl


hyżnianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hyż­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hyżne n.

:: fż. hyżnianka ż.

 przym. hyżeński

Wiktionary


hyżnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hyż­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hyżne n.

:: fm. hyżnianin m.

 przym. hyżeński

Wiktionary


hyży

naz­wi­sko


SJP.pl


hz

sym­bol herca, jed­nost­ki czę­stot­li­wo­ści w ukła­dzie SI


SJP.pl


hzds

skrót od: Hnu­tie za demokratické Slo­ven­sko - Ruch na rzecz De­mo­kra­tycz­nej Sło­wa­cji, sło­wac­ka par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl


hämeenlinna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Kanta-Häme;

Wiktionary

Hämeenlinna (szw. "Ta­va­ste­hus") − mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fin­lan­dii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Kanta-Häme. Mia­sto po­łoż­ne jest w kra­i­nie hi­sto­rycz­nej Häme. Jest to jedno z naj­star­szych miast kraju.

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Hämeenlinna.

Wikipedia


hólanie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. miesz­kań­cy gór, hal

Wiktionary


hóne

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szyb­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­po­łed­ni tak hóne prze­le­ci, że ani nie po­my­ślisz, a już je wie­czór.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński hónym

Wiktionary


hónym

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szyb­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­po­łed­ni tak hónym prze­le­ci, że ani nie po­my­ślisz, a już je wie­czór.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hóne

Wiktionary


hóśle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. muz. skrzyp­ce

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. anat. płuca

Wiktionary


hölderlin

[czy­taj: hyl­der­lin] naz­wi­sko


SJP.pl


hübner

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Hübner (1891–?) – nie­miec­ki as my­śliw­ski I wojny świa­to­wej
  • Aloj­zy Hübner (1880–1922) − ksiądz
  • An­to­ni Hübner (1902–1944) – ofi­cer kontr­wy­wia­du Armii Kra­jo­wej
  • Dario Hübner (ur. 1967) – wło­ski pił­karz
  • Da­nu­ta Hübner (ur. 1948) – pol­ska po­li­tyk, mi­ni­ster, ko­mi­sarz UE
  • Die­ter Hübner (ur. 1942) – nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta, sprin­ter
  • Emil Hübner (1834–1901) – nie­miec­ki ba­dacz sta­ro­żyt­no­ści
  • Jacob Hübner (1761–1826) – nie­miec­ki en­to­mo­log
  • Jerzy Hübner (1915–1944) – dzien­ni­karz i wy­daw­ca, szef Wy­dzia­łu Prasy i Pro­pa­gan­dy Cen­tral­ne­go Ko­mi­te­tu Ruchu „Miecz i Pług”.
  • Ju­lius Hübner (1806–1882) – nie­miec­ki ma­larz
  • Piotr Hübner (1944–2023) – pol­ski hi­sto­ryk nauki, so­cjo­log
  • Ro­bert Hübner (ur. 1948) – nie­miec­ki ar­cy­mistrz sza­cho­wy

Wikipedia


hę

par­ty­ku­ła py­taj­na (np. Zjesz to, hę?); he


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) pot. …wzmac­nia­ją­ca py­ta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To w końcu idziesz do kina, hę?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) co

Wiktionary


hłasko

naz­wi­sko pol­skie, m.in. Marek Hła­sko (1934-69), pro­za­ik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Beata Hła­sko (1908–1975) – pol­ska tłu­macz­ka li­te­ra­tu­ry skan­dy­naw­skiej
  • Jan Hła­sko (1855–1881) – stu­dent Aka­de­mii Me­dy­ko-Chi­rur­gicz­nej w Pe­ters­bur­gu, dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny.
  • Józef Hła­sko (1856–1934) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Józef Hła­sko (1899–1944) – pol­ski woj­sko­wy, ka­pi­tan, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Ma­ciej Hła­sko (1906–1939) – pol­ski praw­nik
  • Marek Hła­sko (1934–1969) – pol­ski pi­sarz

Wikipedia


hłudnianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hłud­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hłudno n.

:: fż. hłudnianka ż.

 przym. hłudzieński

Wiktionary


hłudnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hłud­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hłudno n.

:: fm. hłudnianin m.

 przym. hłudzieński

Wiktionary


hłudno

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim


SJP.pl

Hłud­no (w la­tach 1977–1981 Chłod­nik) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim, w gmi­nie Noz­drzec. Ma sta­tus so­łect­wa.

W po­ło­wie XIX wieku wła­ści­cie­lem po­sia­dło­ści ta­bu­lar­nej w Hłud­nie Dol­nym i Gór­nym był Lud­wik Skrzyń­ski.

Wikipedia


hłudzieński

→ Hłud­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hłud­na

Wiktionary

Patrz:

Hłudno

Powiązane:

 rzecz. Hłudno n., hłudnianin m., hłudnianka ż.

Wiktionary


i

1. li­te­ra;
2. spój­nik peł­nią­cy wiele funk­cji w zda­niu;
3. wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy m.in. znie­cier­pli­wie­nie, roz­cza­ro­wa­nie, lek­ce­wa­że­nie; ii; iii;
4. sym­bol na­tę­że­nia prądu zmien­ne­go;
5. sym­bol jed­nost­ki uro­jo­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dwu­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go oz­na­cza­ją­ca sa­mo­gło­skę ustną;

spój­nik

 (2.1) …łą­czą­cy słowa i zda­nia rów­no­rzęd­ne

 (2.2) …uwy­dat­nia­ją­cy zna­cze­nie (przy pow­tó­rze­niach)

wy­krzy­knik

 (3.1) …wy­ra­ża­ją­cy znie­cier­pli­wie­nie, roz­cza­ro­wa­nie, lek­ce­wa­że­nie itp.

sym­bol

 (4.1) mat. ko­niunk­cja

Wiktionary

I i

I (mi­nu­sku­ła: i) – dzie­wią­ta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dwu­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza zwy­kle w danym ję­zy­ku sa­mo­gło­skę przed­nią wy­so­ką, np. [] lub [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miód pisze się przez i.

 (2.1) Psy i koty zwy­kle nie lubią się naw­za­jem.

 (2.2) Myślę i myślę, a wy­my­ślić nic nie mogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i, AS: i

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

 postawić kropkę nad i • i to by było na tyle

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* abchaski: (2.1) -и (-i), -гьы (-g̍ə)

* adygejski: (2.1) ыкӏи (əč̣̍i)

* alabama: (2.1) mooton

* albański: (2.1) dhe, e

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* amharski: (2.1) እና (əna)

* angielski: (2.1) and; (2.2) and; (4.1) and

* arabski: (2.1) و (wa)

* awarski: (2.1) ва (wa)

* azerski: (2.1) və / وه

* baskijski: (2.1) eta

* baszkirski: (2.1) һәм, ла, лә, менән

* białoruski: (2.1) і

* bułgarski: (2.1) и (i)

* chakaski: (2.1) даа, дее, таа, тее

* chiński standardowy: (2.1) 和 (hé), 及 (jí), 以及 (yǐjí), 跟 (gēn), 还是 (háishì), 还有 (háiyǒu), 再 (zài), 而且 (érqiě), 然后 (ránhòu)

* chorwacki: (2.1) i

* czamorro: (2.1) yan

* czeczeński: (2.1) а

* czeski: (2.1) a

* czirokeski: (2.1) ᎠᎴ (ale)

* czuwaski: (2.1) тата

* dargijski: (2.1) -ра, ва, гу

* dari: (2.1) ﻭ (va)

* dolnołużycki: (2.1) a

* duński: (2.1) og; (2.2) og

* dżuhuri: (2.1) בא (və)

* esperanto: (2.1) kaj

* estoński: (2.1) ja

* farerski: (2.1) og; (2.2) og

* fenicki: (2.1) 𐤅

* fiński: (2.1) ja; (2.2) ja

* francuski: (2.1) et; (2.2) et

* gagauski: (2.1) hem

* górnołużycki: (2.1) a

* grenlandzki: (2.1) -lu, aamma

* gruziński: (2.1) და (da); (2.2) და (da)

* guarani: (2.1) ha

* gudźarati: (2.1) અને (anē)

* hausa: (2.1) da

* hawajski: (2.1) a me

* hebrajski: (2.1) ו־ (we); (2.2) ו־ (we)

* hindi: (2.1) और (aur)

* hiszpański: (2.1) y, e

* ido: (2.1) e

* inari: (2.1) já

* indonezyjski: (2.1) dan

* inguski: (2.1) а

* interlingua: (2.1) e, (rzadziej et)

* islandzki: (2.1) og; (2.2) og

* jakucki: (2.1) уонна (uonna), итиэннэ

* japoński: (2.1) と (to), かつ (katsu), とか (toka), や (ya)

* jawajski: (2.1) lan

* jidysz: (2.1) און (un), i…, i… סײַ…, סײַ…‏ (saj…, saj…); (2.2) און (un)

* joruba: (2.1) òun, àti, sì

* kabardyjski: (2.1) рэ, икӏи

* karaczajsko-bałkarski: (2.1) эм

* karakałpacki: (2.1) haʻm, jaʻne

* karelski: (2.1) ga

* kaszubski: (2.1) ë, i; (2.2) ë, i

* kataloński: (2.1) i

* kazachski: (2.1) және

* khmerski: (2.1) និង (niṅ)

* kildin: (2.1) я

* kirgiski: (2.1) жана

* komi-permiacki: (2.1) и, да

* koreański: (2.1) 와 (wa) / 과 (kwa), 그리고 (kŭrigo)

* krymskotatarski: (2.1) ve, ile

* kumycki: (2.1) ва, да

* kurdyjski: (2.1) kurmandżi û, sorani و, zazaki u

* ladino: (2.1) i

* ladyński: (2.1) e

* lakijski: (2.1) ва (wa), гу (gu)

* lakota: (2.1) na

* laotański: (2.1) ແລະ (læ)

* lazyjski: (2.1) დო (do)

* lezgiński: (2.1) ва (wa)

* litewski: (2.1) ir

* łaciński: (2.1) et, at, atque, -que

* łatgalski: (2.1) i

* łotewski: (2.1) un

* macedoński: (2.1) и

* malajski: (2.1) dan

* malgaski: (2.1) sy, dia, ary

* maltański: (2.1) u

* maoryski: (2.1) me

* maryjski: (2.1) да, и, -ат

* maya: (2.1) yéetel

* moksza: (2.1) и

* nahuatl: (2.1) auh

* niderlandzki: (2.1) en

* niemiecki: (2.1) und; (2.2) und

* nieniecki: (2.1) ӈо’, ӈод

* norweski (bokmål): (2.1) og; (2.2) og

* norweski (nynorsk): (2.1) og; (2.2) og

* nowogrecki: (1.1) και, κι; (2.1) και, κι; (2.2) και, κι

* nowopruski: (2.1) be; (2.2) be

* ormiański: (2.1) և (yev)

* osetyjski: (1.1) ӕмӕ

* oskijski: (2.1) inim, w skrócie - in

* osmański: (2.1) ﻭ (ve)

* paszto: (2.1) او (au)

* pendżabski: (2.1) ਵਾ

* perski: (2.1) و (va)

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|I.}}

* portugalski: (2.1) e

* północnolapoński: ja

* quenya: ar

* romski: (2.1) i

* rosyjski: (2.1) и

* rumuński: (2.1) și

* russenorsk: på

* sanskryt: (1.1) च

* serbski: (2.1) и

* serbsko-chorwacki: (2.1) i / и

* skolt: (2.1) da, de, di

* slovio: (2.1) i / и

* słowacki: (2.1) a

* słoweński: (2.1) in

* somalijski: (2.1) iyo

* staroangielski: (2.1) and

* starogrecki: (2.1) καί

* staropruski: (2.1) bhe; (2.2) bhe

* suahili: (2.1) na

* syryjski: (2.1) ܘ (ū)

* szerpa: (2.1) ताङ (tāṅ)

* szkocki: (2.1) an

* szwedzki: (2.1) och, samt

* śląski: (2.1) a

* tabasarański: (2.1) ва (wa)

* tacki: (2.1) вэ

* tadżycki: (2.1) ва (va)

* tagalski: (2.1) at

* tajski: (2.1) และ (læ)

* tatarski: (2.1) һәм, вә

* tigrinia: (2.1) ከኣ (kä’a)

* turecki: (2.1) ve

* turkmeński: (2.1) we

* tuvalu: (2.1) kae, kā

* tuwiński: (2.1) болгаш, биле, база

* tybetański: (2.1) དང། (daṅ)

* udmurcki: (2.1) но

* ujgurski: (2.1) ۋە (we)

* ukraiński: (2.1) і, й, та

* uzbecki: (2.1) va

* wenedyk: (2.1) i

* wepski: (2.1) i, da, dai

* węgierski: (2.1) és

* wietnamski: (2.1) và

* wilamowski: (2.1) an, ana

* włoski: (2.1) e, ed

* wolof: (2.1) ak, te

* xhosa: (2.1) na- / ne- / ni- / no- / nu-

* zulu: (2.1) na, futhi

źródła.

== i (język aceh.) ==

thumb|i (1.1)

wymowa.

 IPA3|i.

 audio|LL-Q27683 (ace)-Rachmat04-i.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) woda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) też, także, oraz, również

 (3.1) ii, iii

 (4.1) symbol. ∧

Wiktionary


i-cing

[czy­taj: icing] chiń­ska księ­ga wróżb, kla­sycz­ne dzie­ło li­te­ra­tu­ry chiń­skiej; I Ching, Yi­jing


SJP.pl


i-ja

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca koń­skie rże­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń sta­nął dęba, wy­da­jąc z sie­bie gło­śne: – I-ja!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ihaha, ichacha, ihahaha, ihahaa, iaa, i-jja

Wiktionary


i-jja

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca koń­skie rże­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń sta­nął dęba, wy­da­jąc z sie­bie gło­śne: – I-jja!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ihaha, ichacha, ihahaha, ihahaa, iaa, i-ja

Wiktionary


i.

skrót od: imię


SJP.pl


i.a.

skrót od: inter alia (z ła­ci­ny: mię­dzy in­ny­mi)


SJP.pl


i.e.

skrót od: id est (z ła­ci­ny: to jest, to zna­czy)


SJP.pl


i.h.s.

w sta­ro­żyt­nym chrze­ści­jań­stwie: sym­bol i mo­no­gram Je­zu­sa; IHS


SJP.pl


i.m.

skrót od: in mar­gi­ne (z ła­ci­ny: z brze­gu, na mar­gi­ne­sie)


SJP.pl


i.n.c.

skrót od: in no­mi­ne Chri­sti (z ła­ci­ny: w imię Chry­stu­sa); INC


SJP.pl


i.n.d.

skrót od ła­ciń­skie­go: in no­mi­ne Dei - w imię Boże; IND


SJP.pl


i.n.r.i.

skrót od: Iesus Na­za­re­nus Rex Iu­da­e­o­rum - Jezus Na­za­rej­czyk Król Ży­dow­ski, napis umie­szcza­ny na kru­cy­fik­sach; INRI


SJP.pl


i/lub

spój­nik

 (1.1) łącz­nik po­mię­dzy wa­run­ka­mi, które muszą zajść jed­no­cze­śnie lub al­ter­na­tyw­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stocz­nia to przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce i/lub kon­ser­wu­ją­ce stat­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿ˈlup, AS: i‿lup

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lub

Wiktionary


i/o

sym­bol

 (1.1) elek­tron. in­form. wej­ście / wyj­ście

Wiktionary


iaa

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca koń­skie rże­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ami­nok­wa­sy eg­zo­gen­ne (ang. in­di­spen­sa­ble amino acids)
  • kwas in­do­li­lo-3-oc­to­wy (ang. in­do­le­a­ce­tic acid)
  • przer­wa­ny łuk aorty
  • Irish Avia­tion Aut­ho­ri­ty
  • Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Re­kla­my (ang. In­ter­na­tio­nal Ad­ver­ti­sing As­so­cia­tion)
  • Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Ak­tu­a­rial­ne (ang. In­ter­na­tio­nal Ac­tu­a­rial As­so­cia­tion)
  • In­ter­na­tio­na­le Au­to­mo­bil-Aus­stel­lung (ina­czej In­ter­na­tio­nal Motor Show) – wy­sta­wa sa­mo­cho­do­wa we Frank­fur­cie
  • Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Sztuk Pla­stycz­nych (ang. In­ter­na­tio­nal As­so­cia­tion of Art)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koń sta­nął dęba, wy­da­jąc z sie­bie gło­śne: – Iaa!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ihaha, ichacha, ihahaha, ihahaa, i-ja, i-jja

Wiktionary


iaaf

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. In­ter­na­tio­nal As­so­cia­tion of Ath­le­tics Fe­de­ra­tions → Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Fe­de­ra­cji Lek­ko­at­le­tycz­nych

 (1.2) = sport. przest. In­ter­na­tio­nal Ama­te­ur Ath­le­tics Fe­de­ra­tion → Mię­dzy­na­ro­do­wa Ama­tor­ska Fe­de­ra­cja Lek­kiej At­le­ty­ki

Wiktionary


iab

ang. In­te­rac­ti­ve Ad­ver­ti­sing Bu­re­au


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­ter­net Ar­chi­tec­tu­re Board
  • In­te­rac­ti­ve Ad­ver­ti­sing Bu­re­au – ame­ry­kań­ska or­ga­ni­za­cja dzia­ła­ją­ca w Pol­sce jako Zwią­zek Pra­co­daw­ców Bran­ży In­ter­ne­to­wej IAB Pol­ska
  • kod IATA McConnell Air Force Base
  • IAB-500
  • IAB-3000

Wikipedia


iaea

skrót od: In­ter­na­tio­nal Ato­mic Ener­gy Agen­cy - Mię­dzy­na­ro­do­wa Agen­cja Ener­gii Ato­mo­wej


SJP.pl


iaido

ja­poń­ska sztu­ka walki, forma szer­mier­ki pro­wa­dzo­nej przy uży­ciu mie­cza


SJP.pl


ian

an­glo­sa­skie imię mę­skie po­cho­dze­nia szkoc­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) an­glo­sa­skie imię mę­skie

Wiktionary

IAN – fran­cu­ska seria ko­mik­so­wa au­tor­stwa sce­na­rzy­sty Fa­bie­na Vehl­man­na i ry­sow­ni­ka Ralp­ha Me­y­e­ra, wy­da­na w czte­rech to­mach w la­tach 2003–2007 na­kła­dem wy­daw­nict­wa Dar­ga­ud. Po pol­sku opu­bli­ko­wa­ło ją wy­daw­nict­wo Ele­men­tal w 2019 w jed­nym tomie zbior­czym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sieci po­ja­wił się ko­lej­ny już zwia­stun świet­nie za­po­wia­da­ją­ce­go się dra­ma­tu z Helen Mir­ren i Ianem McKellenem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈijãn, AS: ii ̯ãn

Wiktionary


iapetus

sa­te­li­ta Sa­tur­na


SJP.pl


iar

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­for­ma­cyj­na Agen­cja Ra­dio­wa
  • In­du­stria Aeronautică Română – ru­muń­skie za­kła­dy lot­ni­cze

Wikipedia


iata

skrót od: ang. In­ter­na­tio­nal Air Tran­sport As­so­cia­tion (Zrze­sze­nie Mię­dzy­na­ro­do­we­go Tran­spor­tu Lot­ni­cze­go), or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa zaj­mu­ją­ca się roz­wo­jem, bez­pie­czeń­stwem tran­spor­tu po­wietrz­ne­go; Iata


SJP.pl


ib.

skrót od: ibi­dem - łac. tamże; ibid.


SJP.pl


ibadan

mia­sto w Ni­ge­rii


SJP.pl

Iba­dan – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ni­ge­rii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny stanu Oyo. Około 5,1 mln miesz­kań­ców (2011), w 1991 1,3 mln. Dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto kraju.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy, włó­kien­ni­czy, drzew­ny, me­ta­lo­wy, środ­ków tran­spor­tu, rze­mieśl­ni­czy oraz che­micz­ny.

Wikipedia


ibadański

→ Iba­dan (mia­sto w Ni­ge­rii)


SJP.pl


ibadyci

czło­nek umiar­ko­wa­ne­go odła­mu mu­zuł­mań­skie­go ugru­po­wa­nia re­li­gij­ne­go cha­ry­dży­tów; odłam ten wy­o­dręb­nił się w VII wieku w Iraku


SJP.pl


ibadycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z iba­dy­ta­mi lub iba­dy­tyz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ibadyta mos., ibadytka ż., ibadyzm mrz., ibadytyzm mrz.

Wiktionary


ibadyta

czło­nek umiar­ko­wa­ne­go odła­mu mu­zuł­mań­skie­go ugru­po­wa­nia re­li­gij­ne­go cha­ry­dży­tów; odłam ten wy­o­dręb­nił się w VII wieku w Iraku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca iba­dy­tyz­mu, umiar­ko­wa­ne­go odła­mu cha­ry­dży­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ibadytyzm mrz.

 przym. ibadycki

Wiktionary


ibadytka

→ iba­dy­ta


SJP.pl

Patrz:

ibadyta

ibadytyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. odłam is­la­mu, umiar­ko­wa­ne od­ga­łę­zie­nie cha­ry­dży­tów;

Wiktionary

Iba­dy­tyzm (arab. إباضية "Ibāḍiyya") – ruch w łonie cha­ry­dżyz­mu; naj­bar­dziej umiar­ko­wa­ny i na po­cząt­ku XXI w. je­dy­ny ist­nie­ją­cy.

Jego za­ło­ży­cie­lem był Ab­dul­lah ibn Ibad at Ta­mi­mi (stąd nazwa ruchu), cho­ciaż wyz­naw­cy uwa­ża­ją, że był nim po­cho­dzą­cy z Omanu Dża­bir ibn Zaid al Azdi, naj­lep­szy uczeń A’iszy, żony Ma­ho­me­ta, oraz Ab­dul­la­ha ibn Ab­ba­sa, ku­zy­na Ma­ho­me­ta.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ibadyta mos.

 przym. ibadycki

Wiktionary


ibeelowiec

pra­cow­nik IBL-u (In­sty­tu­tu Badań Li­te­rac­kich); iblo­wiec, IBL-owiec


SJP.pl


ibeelowski

do­ty­czą­cy IBL-u (In­sty­tu­tu Badań Li­te­rac­kich); iblow­ski, IBL-owski


SJP.pl


iber

1. czło­nek ludu nie­in­do­e­u­ro­pej­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go sta­ro­żyt­ną Ibe­rię;
2. czło­nek ludu niez­na­ne­go po­cho­dze­nia, za­sied­la­ją­ce­go w sta­ro­żyt­no­ści wschod­nie wy­brze­że Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


SJP.pl


iberia

1. sta­ro­żyt­na nazwa Hisz­pa­nii;
2. hisz­pań­skie linie lot­ni­cze;
3. gó­rzy­sta kra­i­na w Azji, dziś Gruz­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. sta­ro­żyt­na nazwa Hisz­pa­nii

 (1.2) hist. sta­roż. sta­ro­żyt­na kra­i­na we wschod­niej Gruz­ji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pół­wy­sep Ibe­ryj­ski – pół­wy­sep w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Eu­ro­pie
  • Kró­le­stwo Ibe­rii – sta­ro­żyt­na kra­i­na we wschod­niej Gruz­ji
  • Ibe­ria – sta­ro­żyt­na nazwa Hisz­pa­nii
  • Ibe­ria – hisz­pań­skie linie lot­ni­cze
  • Ibe­ria – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Mil­ler
  • Ibe­ria – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Mor­row
  • pa­ra­fia Ibe­ria (ang. Ibe­ria Pa­rish) – w sta­nie Lu­iz­ja­na
  • Ibe­ria 1999 – klub gru­ziń­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈbɛrʲja, AS: iberʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iberystyka ż., Iber m., Iberyjka ż.

 przym. iberyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) współcz. Kartlia

Wiktionary


iberka

Ibe­ryj­ka;
1. człon­ki­ni ludu nie­in­do­e­u­ro­pej­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go sta­ro­żyt­ną Ibe­rię;
2. człon­ki­ni ludu niez­na­ne­go po­cho­dze­nia, za­sied­la­ją­ce­go w sta­ro­żyt­no­ści wschod­nie wy­brze­że Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


SJP.pl


iberoamerykański

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do kra­jów Ame­ry­ki, w któ­rych ję­zy­kiem ofi­cjal­nym jest hisz­pań­ski lub por­tu­gal­ski

 (1.2) od­no­szą­cy się do kul­tu­ry kra­jów Ame­ry­ki opar­tej na ję­zy­ku hisz­pań­skim lub por­tu­gal­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Boom ibe­ro­a­me­ry­kań­ski do­ty­czył li­te­ra­tu­ry hisz­pań­sko­ję­zycz­nej: ar­gen­tyń­skiej, mek­sy­kań­skiej, ku­bań­skiej, ko­lum­bij­skiej, pe­ru­wiań­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌibɛrɔãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: iberoãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hispanoamerykański, latynoski

Wiktionary


iberowie

1. czło­nek ludu nie­in­do­e­u­ro­pej­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go sta­ro­żyt­ną Ibe­rię;
2. czło­nek ludu niez­na­ne­go po­cho­dze­nia, za­sied­la­ją­ce­go w sta­ro­żyt­no­ści wschod­nie wy­brze­że Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


SJP.pl

Ibe­ro­wie ( Hibērī, Ἴβηρες) − lud niez­na­ne­go po­cho­dze­nia, praw­do­po­dob­nie [] i w sta­ro­żyt­no­ści za­sied­la­ją­cy wschod­nie wy­brze­że Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go. W po­ło­wie V wieku p.n.e. zmie­sza­li się z Cel­ta­mi, przy­by­ły­mi z te­re­nów dzi­siej­szej Fran­cji przez prze­łę­cze w Pi­re­ne­jach. W wy­ni­ku tego pow­stał lud Cel­ty­be­rów.

Wikipedia


iberyjka

Iber­ka;
1. człon­ki­ni ludu nie­in­do­e­u­ro­pej­skie­go, za­miesz­ku­ją­ce­go sta­ro­żyt­ną Ibe­rię;
2. człon­ki­ni ludu niez­na­ne­go po­cho­dze­nia, za­sied­la­ją­ce­go w sta­ro­żyt­no­ści wschod­nie wy­brze­że Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


SJP.pl


iberyjski

przy­miot­nik od: Ibe­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Ibe­rią, kra­i­ną w za­chod­niej Eu­ro­pie, od­dzie­lo­nej od niej Pi­re­ne­ja­mi lub z miesz­kań­ca­mi tej kra­i­ny - Ibe­ra­mi (Ibe­ryj­czy­ka­mi), po­cho­dzą­cy z niej lub wy­ko­ny­wa­ny na spo­sób taki jak w Ibe­rii

 (1.2) geogr. hist. zwią­za­ny z Ibe­rią na Ka­u­ka­zie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iberyzm mrz., Iberia ż., Iber mos., Iberka ż., Iberyjczyk mos., Iberyjka ż., iberystyka ż., iberysta mos., iberystka ż.

 przym. iberystyczny

Wiktionary


iberyjskość

→ ibe­ryj­ski


SJP.pl

Patrz:

iberyjski

iberysta

znaw­ca ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry, kul­tu­ry Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii


SJP.pl


iberystka

→ ibe­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

iberysta

iberystyczny

→ ibe­ry­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ibe­ry­sty­ką, do­ty­czą­cy ibe­ry­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

iberystyka

Powiązane:

 rzecz. iberyzm mrz., iberystyka ż., iberysta mos., iberystka ż.

 przym. iberyjski

Wiktionary


iberystyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ję­zy­ku, hi­sto­rii i kul­tu­rze hisz­pań­skiej i por­tu­gal­skiej

 (1.2) kie­ru­nek stu­diów poś­wię­co­ny ibe­ry­sty­ce (1.1)

 (1.3) wy­dział wyż­szej uczel­ni obej­mu­ją­cy stu­dia w za­kre­sie ibe­ry­sty­ki (1.1)

Wiktionary

Ibe­ry­sty­ka – dział nauki zaj­mu­ją­cy się li­te­ra­tu­rą i kul­tu­rą Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii i hisz­pań­sko­ję­zycz­nych lub por­tu­gal­skich kra­jów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej oraz ję­zy­ka­mi: hisz­pań­skim i por­tu­gal­skim. W ra­mach stu­diów ibe­ry­stycz­nych wy­róż­nia się dwie sek­cje:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na uni­wer­sy­te­tach ibe­ry­sty­ka jest w tej chwi­li jed­nym z naj­bar­dziej oble­ga­nych kie­run­ków – po­dob­nie jak fi­lo­lo­gia ro­syj­ska, która także wraca do łask.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iberyzm mrz., Iberia ż., iberysta m., iberystka ż.

 przym. iberyjski, iberystyczny

Wiktionary


iberyzm

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: za­po­ży­cze­nie z ję­zy­ka ibe­ryj­skie­go, zwła­szcza z ibe­ro­a­me­ry­kań­skie­go;
2. kon­cep­cja wspól­ne­go roz­wo­ju ca­łe­go Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go bez po­dzia­łu na re­gio­ny i pań­stwa; pa­ni­be­ryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. za­po­ży­cze­nie z hisz­pań­skie­go lub por­tu­gal­skie­go

 (1.2) polit. kon­cep­cja zjed­no­cze­nia te­re­nów Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, lub sze­rzej: bliż­szej współ­pra­cy Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ibe­ryzm był za­wsze o wiele bar­dziej po­pu­lar­ny w Hisz­pa­nii, ale miał też swo­ich zwo­len­ni­ków w Por­tu­ga­lii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iberysta mos., iberystka ż., iberystyka ż.

 przym. iberyjski, iberystyczny

Wiktionary


ibid.

skrót od: ibi­dem - łac. tamże; ib.


SJP.pl


ibidem

okre­śle­nie uży­wa­ne w przy­pi­sach: tamże


SJP.pl

Ibi­dem ( ibi­dem „tamże”, „w tym samym miej­scu”; skra­ca­ne do ibid., w pra­cach an­glo­ję­zycz­nych także ibid) – skrót uży­wa­ny w przy­pi­sach, cy­ta­tach lub tek­stach źró­dło­wych dla wska­za­nia na ostat­nio cy­to­wa­ną po­zy­cję. Inne zna­cze­nie: „To po­ję­cie/zwrot jest rów­nież okre­ślo­ne we wska­za­nym do­ku­men­cie”.

Wikipedia


ibis

duży ptak błot­no-mo­cza­ro­wy z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie; ibis kasz­ta­no­wa­ty i ibis czczo­ny (ota­cza­ny kul­tem w sta­ro­żyt­nym Egip­cie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak bro­dzą­cy z po­dro­dzi­ny ibi­sów, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thre­skior­nit­hi­nae|ref=tak.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ibi­so­wa­te (Thre­skior­nit­hi­dae) – ro­dzi­na pta­ków
  • Ibis – sieć ho­te­li
  • IBIS – prę­to­we dzia­ło plaz­mo­we, skon­stru­o­wa­ne w In­sty­tu­cie Pro­ble­mów Ją­dro­wych im. An­drze­ja Soł­ta­na w Świer­ku
  • IBIS - (ang. I/O Buf­fer In­for­ma­tion Spe­ci­fi­ca­tion) – stan­dard opisu elek­trycz­nych (ana­lo­go­wych) wła­ści­wo­ści por­tów wej­ścio­wych oraz wyj­ścio­wych cy­fro­wych ukła­dów sca­lo­nych
  • IBIS - robot przez­na­czo­ny do dzia­łań pi­ro­tech­nicz­nych oraz roz­poz­na­nia, pro­du­ko­wa­ny przez Prze­my­sło­wy In­sty­tut Au­to­ma­ty­ki i Po­mia­rów
  • Ibis (cza­so­pis­mo) – cza­so­pis­mo or­ni­to­lo­gicz­ne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Pol­ski ibisy za­la­tu­ją spo­ra­dycz­nie.

 (1.1) Wa­ru­gi poz­na­wa­li­śmy po czep­ku z piór na gło­wie, a gdy prze­le­cia­ło nad nami stado ibi­sów z gro­te­sko­wo za­gię­ty­mi ku do­ło­wi dzio­ba­mi, nie było już wąt­pli­wo­ści, że zbli­ża­li­śmy się do wiel­kiej wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈibʲis, AS: ibʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ibisowate lm nm.

Wiktionary


ibiski

pop­stru­cha ibi­ska - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pop­stru­cho­wa­tych


SJP.pl


ibisodziób

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ostry­go­ja­dów


SJP.pl

Ibi­so­dziób ("Ibi­dor­hyn­cha strut­her­sii") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem po­dro­dzi­ny ibi­so­dzio­bów (Ibi­dor­hyn­chi­nae) w ro­dzi­nie ostry­go­ja­dów (Ha­e­ma­to­po­di­dae).

Wikipedia


ibisowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu bro­dzą­cych, o zróż­ni­co­wa­nych roz­mia­rach ciała, dłu­gich no­gach i dłu­gim, cha­rak­te­ry­stycz­nie za­krzy­wio­nym dzio­bie, za­miesz­ku­ją­cych śro­do­wi­ska wodno-błot­ne stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, a także w kilku ob­sza­rach umiar­ko­wa­nej


SJP.pl


ibisowaty

o ce­chach ibi­so­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


ibisy

ro­dzi­na du­żych pta­ków błot­no-mo­cza­ro­wych wy­stę­pu­ją­cych w Afry­ce, Ame­ry­ce, Azji, rzad­ko w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie


SJP.pl

Ibisy, ibi­so­wa­te (Thre­skior­nit­hi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu pe­li­ka­no­wych (Pe­le­ca­ni­for­mes). Obej­mu­je ga­tun­ki bro­dzą­ce, za­miesz­ku­ją­ce stre­fy kli­ma­tów rów­ni­ko­wych, zwrot­ni­ko­wych i podz­wrot­ni­ko­wych ca­łe­go świa­ta, nie­licz­ne ga­tun­ki po­ja­wia­ją się w stre­fie kli­ma­tów umiar­ko­wa­nych.

Wikipedia


ibisz

naz­wi­sko


SJP.pl


ibiszek

ro­śli­na ziel­na lub drze­wo z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, ros­ną­ce w około 200 ga­tun­kach w stre­fie zwrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej; ket­mia, hi­bi­skus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. pot. hi­bi­skus, ket­mia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hibiskus, ketmia

Wiktionary


ibiza

hisz­pań­ska wyspa na Morzu Śró­dziem­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy typu SEAT Ibiza;

Wiktionary

Ibiza (kat. "Ei­vis­sa") – trze­cia co do wiel­ko­ści i druga co do licz­by lud­no­ści wyspa hisz­pań­skie­go ar­chi­pe­la­gu Ba­le­a­ry, po­ło­żo­na w za­chod­niej jego czę­ści. Po­wierzch­nia 571 km², naj­więk­sza w gru­pie Pi­tiuz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój są­siad po­sta­no­wił sprze­dać swoją dwu­dzie­sto­let­nią ibizę i kupić no­we­go pas­sa­ta.

 (1.1) Druga ge­ne­ra­cja ibizy wy­ko­rzy­stu­je wiele ele­men­tów z nie­miec­kie­go golfa.

 (1.1) W so­bot­nie po­po­łud­nie dosz­ło do nie­bez­piecz­ne­go wy­pad­ku z udzia­łem ibizy i co­rol­li.

Wiktionary


ibj

In­sty­tut Badań Ją­dro­wych, cen­trum roz­wo­ju badań na­u­ko­wych


SJP.pl


ibl

[czy­taj: ibl albo ibeEL]
1. In­sty­tut Badań Li­te­rac­kich;
2. In­sty­tut Ba­daw­czy Le­śnict­wa


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = nauk. liter. In­sty­tut Badań Li­te­rac­kich;

 (1.2) = nauk. leśn. In­sty­tut Ba­daw­czy Le­śnict­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • IBL – In­sty­tut Badań Li­te­rac­kich PAN
  • IBL – In­sty­tut Ba­daw­czy Le­śnict­wa

Wikipedia


ibl-owiec

[czy­taj: iblo­wiec albo ibe­e­lo­wiec] pra­cow­nik IBL-u (In­sty­tu­tu Badań Li­te­rac­kich); iblo­wiec, ibe­e­lo­wiec


SJP.pl


ibl-owski

→ IBL; iblow­ski; ibe­e­low­ski


SJP.pl


iblis

w wie­rze­niach mu­zuł­mań­skich: dia­beł, sza­tan; eblis


SJP.pl

Iblis, arab. إِبْلِيسْ – imię włas­ne dia­bła w tra­dy­cji mu­zuł­mań­skiej.

Praw­do­po­dob­nie jest to skró­to­wa forma grec­kie­go "διάβολος", która po­ja­wi­ła się w wy­ni­ku kon­tak­tu z tra­dy­cją chrze­ści­jań­ską. Arab­scy fi­lo­lo­go­wie wy­wo­dzą ten ter­min od arab­skie­go rdze­nia "bls", gdyż Iblis „nie ma po co ocze­ki­wać ("ubli­sa") Bo­skie­go mi­ło­sier­dzia”. Iblis jest rów­nież znany jako "aduww Allah" (wróg Boga) lub po pro­stu "aduww".

Wikipedia


iblowiec

pra­cow­nik IBL-u (In­sty­tu­tu Badań Li­te­rac­kich); ibe­e­lo­wiec, IBL-owiec


SJP.pl


iblowski

do­ty­czą­cy IBL-u (In­sty­tu­tu Badań Li­te­rac­kich); IBL-owski, ibe­e­low­ski


SJP.pl


ibm

[czy­taj: aj-bi-em, moż­li­we też: i-be-em] marka kom­pu­te­rów i firma


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. ekon. nazwa kon­cer­nu in­for­ma­tycz­ne­go i marki pro­duk­tów;

Wiktionary

In­ter­na­tio­nal Bu­si­ness Ma­chi­nes Cor­po­ra­tion (IBM) – ame­ry­kań­ska spół­ka pu­blicz­na, bę­dą­ca jed­nym z naj­star­szych przed­się­biorstw in­for­ma­tycz­nych na świe­cie.

Obec­nie przed­się­bior­stwo ofe­ru­je roz­wią­za­nia w opar­ciu o usłu­gi do­rad­cze i in­for­ma­tycz­ne oraz opro­gra­mo­wa­nie i sprzęt. Jego głów­ną sie­dzi­bą jest Ar­monk w po­bli­żu No­we­go Jorku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roku 1981 zo­stał skon­stru­o­wa­ny przez firmę IBM pier­wszy kom­pu­ter oso­bi­sty z pro­ce­so­rem 8088.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aj‿bʲi‿ˈɛ̃m, AS: ai ̯‿bʹi‿ẽm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. IBM-owski

Wiktionary


ibm-owski

[czy­taj: aj-bi-emow­ski, moż­li­we też: i-be-emow­ski] przy­miot­nik od: IBM (firma kom­pu­te­ro­wa)


SJP.pl


ibn

syn (w imio­nach arab­skich); ben, bin


SJP.pl


ibo

jeden z głów­nych ję­zy­ków w Ni­ge­rii (obok ję­zy­ków hausa i jo­ru­ba); igbo


SJP.pl

Ibo, także: Ibo­wie, Igbo, Ig­bo­wie – grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca głów­nie Ni­ge­rię, li­czą­ca ponad 32 mi­lio­ny osób. W cza­sach przed­ko­lo­nial­nych Ibo stwo­rzy­li oś­ro­dek cy­wi­li­za­cyj­ny u zbie­gu rzek Niger i Benue. Od­kry­te tu ruiny Ibo-Ukuwu z VIII wieku n.e. poz­wa­la­ją stwier­dzić, że lud ten za­miesz­ku­je te te­re­ny przy­najm­niej od kil­ku­na­stu wie­ków. Niek­tó­rzy ar­che­o­lo­go­wie oce­nia­ją, że nawet od 6000 lat. We­dług niek­tó­rych źró­deł po­cho­dzą od He­braj­czy­ków lub Egip­cjan. Mają re­gu­lar­ne rysy i po­cią­głe twa­rze.

Wikipedia


ibogaina

jeden z naj­sil­niej­szych al­ka­lo­i­dów psy­cho­ak­tyw­nych, sto­so­wa­ny w le­cze­niu uza­leż­nień


SJP.pl

Ibo­ga­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, in­do­lo­wy psy­cho­ak­tyw­ny al­ka­lo­id wy­ek­stra­ho­wa­ny z kory afry­kań­skiej ro­śli­ny "Ta­ber­nant­he iboga". Ibo­ga­i­na na­le­ży do ro­dzi­ny tryp­ta­min.

Ibo­ga­i­nę sto­su­je się ek­spe­ry­men­tal­nie do le­cze­nia uza­leż­nień oraz przy usu­wa­niu symp­to­mów re­ak­cji ab­sty­nen­cyj­nej or­ga­niz­mu po od­sta­wie­niu nar­ko­ty­ków uza­leż­nia­ją­cych fi­zycz­nie.

Wikipedia


ibp

skrót od: In­sty­tut Badań Pe­da­go­gicz­nych


SJP.pl


ibrahim

arab­skie imię mę­skie, m.in.: Ibra­him, syn pro­ro­ka Ma­ho­me­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ibra­him (arab. "إبراهيم", "Ibrāhīm") – imię arab­skie, po­cho­dzą­ce od sta­ro­te­sta­men­to­we­go Abra­ha­ma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec nadał mu imię Ibra­him ze wzglę­du na czczo­ne­go rów­nież w is­la­mie pa­triar­chę Abra­ha­ma.

 (1.1) Ory­gi­nal­ne dzie­ło Ibra­hi­ma nie­ste­ty za­gi­nę­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈbraxʲĩm, AS: ibraχʹĩm

Wiktionary


ibrahimostwo

Ibra­him z mał­żon­ką; Ibra­hi­mo­wie


SJP.pl


ibrahimowie

arab­skie imię mę­skie, m.in.: Ibra­him, syn pro­ro­ka Ma­ho­me­ta


SJP.pl


ibrahimowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ibra­hi­ma lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ibramowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ibra­mo­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ibramowice nmos., ibramowiczanin m., ibramowiczanka ż.

Wiktionary


ibramowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ibra­mo­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ibramowice nmos.

:: fż. ibramowiczanka ż.

 przym. ibramowicki

Wiktionary


ibramowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ibra­mo­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ibramowice nmos.

:: fm. ibramowiczanin m.

 przym. ibramowicki

Wiktionary


ibrd

ang. In­ter­na­tio­nal Bank for Re­con­struc­tion and De­ve­lop­ment, Mię­dzy­na­ro­do­wy Bank Od­bu­do­wy i Roz­wo­ju, wy­spe­cja­li­zo­wa­na or­ga­ni­za­cja ONZ


SJP.pl


ibsen

naz­wi­sko, np. Hen­rik Ibsen (1828 - 1906), dra­ma­turg nor­we­ski


SJP.pl


ibsenistyczny

→ ib­se­nizm


SJP.pl

Patrz:

ibsenizm

ibsenizm

nurt w twór­czo­ści li­te­rac­kiej opar­ty na dra­ma­tach Hen­ry­ka Ib­se­na, przed­sta­wia­ją­cy walkę jed­nost­ki z za­kła­ma­niem spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl


ibsenowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ib­se­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Ib­se­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Ib­se­na lub jego twór­czo­ści, taki jak u Ib­se­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ibsen mos.

Wiktionary


ibuprofen

nie­ste­ro­i­do­wy lek o sil­nym dzia­ła­niu prze­ciw­za­pal­nym, prze­ciw­bó­lo­wym i prze­ciw­go­rącz­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. nie­ste­ro­i­do­wy śro­dek prze­ciw­za­pal­ny, prze­ciw­bó­lo­wy, prze­ciw­go­rącz­ko­wy, po­chod­na kwasu pro­pio­no­we­go

Wiktionary

Ibu­pro­fen ( ibu­pro­fe­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, nie­ste­ro­i­do­wy lek prze­ciw­za­pal­ny (NLPZ), po­chod­na kwasu pro­pio­no­we­go o dzia­ła­niu prze­ciw­za­pal­nym, prze­ciw­bó­lo­wym i prze­ciw­go­rącz­ko­wym.

Zmniej­sza obrzęk, po­pra­wia ru­cho­mość sta­wów i usuwa uczu­cie zdręt­wie­nia w sta­wach.

Wikipedia


ibuprom

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go ibu­pro­fen


SJP.pl


ibutton

[czy­taj: aj­ba­ton] układ sca­lo­ny w małej obu­do­wie, uży­wa­ny jako klucz elek­tro­nicz­ny; pa­styl­ka Dal­las


SJP.pl

iButton – ro­dzaj obu­do­wy ukła­dów sca­lo­nych (a za­ra­zem ro­dzaj złą­cza) z ma­gi­stra­lą 1-Wire, wpro­wa­dzo­ny i uży­wa­ny przez firmę Dal­las Se­mi­con­duc­tor, dla­te­go na­zy­wa­ny jest "Dal­las key".

Wikipedia


ic

skró­to­wiec

 (1.1) = InterCity (ro­dzaj po­cią­gów);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Index Ca­ta­lo­gue – do­peł­nie­nie New Ge­ne­ral Ca­ta­lo­gue
  • Index Co­per­ni­cus – pa­ra­metr oceny pol­skich cza­so­pism na­u­ko­wych
  • In­tel­li­gen­ce Com­mu­ni­ty
  • InterCity – ka­te­go­ria po­cią­gu
  • IC – ang. in­spi­ra­to­ry ca­pa­ci­ty – po­jem­ność wde­cho­wa
  • IC – ang. In­te­gra­ted Cir­cu­it – układ sca­lo­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Wroc­ła­wia do Ko­ło­brze­gu kur­su­je po­ciąg IC „Fre­ga­ta”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿ˈt͡sɛ, AS: i‿ce

Wiktionary


icann

ICANN ( In­ter­net Cor­po­ra­tion for As­si­gned Names and Num­bers, pol. In­ter­ne­to­wa Kor­po­ra­cja ds. Na­da­nych Nazw i Nu­me­rów – in­sty­tu­cja od­po­wie­dzial­na za przyz­na­wa­nie nazw domen in­ter­ne­to­wych, usta­la­nie ich struk­tu­ry oraz za ogól­ny na­dzór nad dzia­ła­niem ser­we­rów DNS na całym świe­cie. Zo­sta­ła po­wo­ła­na do życia 18 wrze­śnia 1998 r. w celu prze­ję­cia od rządu USA funk­cji na­dzo­ro­wa­nia tech­nicz­nych aspek­tów In­ter­ne­tu.

Wikipedia


icc

skrót od:
1. In­ter­na­tio­nal Cham­ber of Com­mer­ce - Mię­dzy­na­ro­do­wa Izba Hand­lo­wa;
2. In­ter­na­tio­nal Cri­mi­nal Court - Mię­dzy­na­ro­do­wy Try­bu­nał Karny;
3. In­ter­na­tio­nal Color Con­sor­tium - Mię­dzy­na­ro­do­we Kon­sor­cjum Ko­lo­ry­stycz­ne;
4. In­ter­na­tio­nal Cric­ket Co­un­cil - Mię­dzy­na­ro­do­wa Rada Kry­kie­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – Mię­dzy­na­ro­do­wa Izba Hand­lo­wa
  • – Mię­dzy­na­ro­do­we Kon­sor­cjum Ko­lo­ry­stycz­ne
  • – Mię­dzy­na­ro­do­wa Rada Kry­kie­ta
  • () – Mię­dzy­na­ro­do­wy Try­bu­nał Karny

Wikipedia


icchak

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


ice

skrót od: In­ter­ci­ty-Ex­press - ka­te­go­ria po­cią­gów du­żych pręd­ko­ści


SJP.pl

sym­bol

 (1.1) …umie­szcza­ny na spe­cjal­nych kar­tach i w oso­bi­stych te­le­fo­nach, który in­for­mu­je ra­tow­ni­ków me­dycz­nych kogo po­wia­do­mić w na­głych wy­pad­kach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • In­ter­ci­ty-Ex­press – ka­te­go­ria po­cią­gu
  • In­ter­con­ti­nen­tal Ex­chan­ge – plat­for­ma rynku fi­nan­so­we­go
  • In­ter­na­tio­nal Co­me­ta­ry Ex­plo­rer – sonda kos­micz­na
  • In case of emer­gen­cy – po­wia­do­mie­nie w na­głych wy­pad­kach
  • ICE (ang. In­tru­sion Co­un­ter­me­a­su­res Elec­tro­nics) – pol. Lo­gicz­ne Opro­gra­mo­wa­nie De­fen­syw­ne
  • In-Cir­cu­it Emu­la­tor – sprzę­to­wy de­bug­ger
  • ICE (ang. In­sti­tu­tion of Civil En­gi­ne­ers) – Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie In­ży­nie­rów Bu­dow­nict­wa z sie­dzi­bą w Lon­dy­nie
  • ICE – Wło­ski In­sty­tut Hand­lu Za­gra­nicz­ne­go (Isti­tu­to na­zio­na­le per il Com­mer­cio Este­ro) – agen­da rzą­do­wa pro­mo­cji hand­lu za­gra­nicz­ne­go
  • ICE Kra­ków Con­gress Cen­tre – wie­lo­funk­cyj­ny obiekt, zlo­ka­li­zo­wa­ny nad Wisłą, przy Ron­dzie Grun­waldz­kim w Kra­ko­wie
  • In­te­rac­ti­ve Con­nec­ti­vi­ty Esta­blish­ment – tech­ni­ka w sie­ciach kom­pu­te­ro­wych, uży­wa­na do na­wią­zy­wa­nia ko­mu­ni­ka­cji z ho­sta­mi za fi­re­wal­la­mi
  • Im­mi­gra­tion and Cu­stoms En­for­ce­ment – fe­de­ral­ny organ ści­ga­nia w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

Wikipedia


iceberg

[czy­taj: ajs­berg] pły­wa­ją­ca po morzu góra lo­do­wa oder­wa­na od lo­dow­ca


SJP.pl


iceboard

[czy­taj: ajs­bord] jazda na desce ice­bo­ar­do­wej - spe­cjal­nej desce do jeż­dże­nia po lo­dzie


SJP.pl


iceboardzista

[czy­taj: ajs­bor­dzi­sta] osoba upra­wia­ją­ca ice­bo­ard


SJP.pl


icek

1. po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co o Ży­dzie; Icek;
2. nitka przy­mo­co­wy­wa­na do wanty po­ka­zu­ją­ca kie­ru­nek wia­tru po­zor­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ta­siem­ka na wan­cie jach­tu po­ka­zu­ją­ca kie­ru­nek wia­tru;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • icek – pro­sty przy­rząd sto­so­wa­ny w że­glar­stwie oraz lot­nict­wie
  • pol­skie zdrob­nie­nie imie­nia Izaak, uży­wa­ne jako obraź­li­we, po­gard­li­we okre­śle­nie Żydów – te „icki„, po­dob­nie jak zdrob­nie­nie od imie­nia Moj­żesz – ten „mo­siek”/te „mośki"

Wikipedia


icemaster

[czy­taj: ajs­ma­ster] śro­do­wi­sko­wo: osoba przy­go­to­wu­ją­ca do użyt­ku taflę lo­do­wi­ska; ice ma­ster, lo­do­mistrz


SJP.pl


icesurfing

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wind­sur­fing lo­do­wy

Wiktionary


icftu

ang. In­ter­na­tio­nal Con­fe­de­ra­tion of Free Trade Unions, Mię­dzy­na­ro­do­wa Kon­fe­de­ra­cja Wol­nych Związ­ków Za­wo­do­wych (MKWZZ), mię­dzy­na­ro­do­wa cen­tra­la związ­ków za­wo­do­wych


SJP.pl


ich

za­i­mek oso­bo­wy


SJP.pl

za­i­mek dzier­żaw­czy

 (1.1) 3. os. lm.

forma za­im­ka.

 (2.1) D. i B. od: oni

 (2.2) D. od: one

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ich – album ra­pe­ra Sido
  • Das Ich – nie­miec­ki pro­jekt mu­zycz­ny
  • in­tra­ce­re­bral he­morr­ha­ge – krwo­tok śród­móz­go­wy
  • Mię­dzy­na­ro­do­wa Kon­fe­ren­cja ds. Har­mo­ni­za­cji (ICH)
  • ICH – skrót od Uni­ted Sta­tes In­te­ra­gen­cy Co­un­cil on Ho­me­less­ness
  • ICH – skrót od I/O Con­trol­ler Hub

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich dzie­ci strasz­nie ha­ła­su­ją.

 (2.1) Ko­wal­scy mieli być, ale je­szcze ich nie ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ix, AS: iχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ichni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ichni

Wiktionary


ichabod

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy żal za utra­co­ną chwa­łą


SJP.pl


ichacha

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca koń­skie rże­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń sta­nął dęba i zar­żał gło­śno: – Icha­cha!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ihahaha, ihahaa, iaa, i-ja, i-jja

Wiktionary


ichmoście

daw­niej: licz­ba mnoga od je­go­mość lub jej­mość; tytuł grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób szla­chec­kie­go po­cho­dze­nia; ich mi­łość


SJP.pl


ichmościowie

daw­niej: licz­ba mnoga od je­go­mość lub jej­mość; tytuł grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób szla­chec­kie­go po­cho­dze­nia; ich mi­łość


SJP.pl


ichmość

daw­niej: licz­ba mnoga od je­go­mość lub jej­mość; tytuł grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób szla­chec­kie­go po­cho­dze­nia; ich mi­łość


SJP.pl


ichneumon

zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny łasz; man­gu­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zob. man­gu­sta.

Wiktionary

Gą­sie­nicz­nik ("Ich­ne­u­mon") – ro­dzaj błon­kos­krzy­dłych z ro­dzi­ny gą­sie­nicz­ni­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Ich­ne­u­mo­ni­nae.

Przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju są pa­ra­zy­to­i­da­mi, któ­rych larwy roz­wi­ja­ją się w ciele ży­wi­cie­li. Więk­szość ga­tun­ków to en­do­pa­so­ży­ty po­ra­ża­ją­ce pocz­war­ki mo­ty­li z grupy Ma­cro­le­pi­dop­te­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] to łatwo poj­mie nie tylko tak prze­ni­kli­wy umysł jak twój, panie, albo jak umysł kro­ko­dy­la, kota lub ich­ne­u­mo­na, ale nawet zwy­kły, miał­ki rozum czło­wie­czy […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ixˈnɛwmɔ̃n, AS: iχneu̯mõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mangusta, szczur faraona

Wiktionary


ichneumony

zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny łasz; man­gu­sta


SJP.pl


ichni

po­tocz­nie: obcy, na­le­żą­cy do nich; ich, ich­niej­szy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. nie nasz, na­le­żą­cy do ja­kiejś grupy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla grupy, o któ­rej mowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dzia­no mi wtedy, że każdy może za­te­le­fo­no­wać do ich­nie­go urzę­du skar­bo­we­go i do­wie­dzieć się, ile za­ra­bia i ile po­dat­ku płaci do­wol­nie wska­za­ny oby­wa­tel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈixʲɲi, AS: iχʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ichniejszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ichniejszy

Wiktionary


ichniejszy

po­tocz­nie: obcy, na­le­żą­cy do nich; ich, ichni


SJP.pl


ichnolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ich­no­lo­gii


SJP.pl


ichnologia

nauka ba­da­ją­ca ska­mie­nia­łe ślady pre­hi­sto­rycz­nych zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­le­ont. nauka ba­da­ją­ca ska­mie­nia­łe ślady zwie­rząt ko­pal­nych

Wiktionary

Ich­no­lo­gia (gr. "íchnos – trop, ślad stopy + lógos – nauka") – dział pa­le­o­zo­o­lo­gii, nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ska­mie­nia­łych śla­dów zwie­rząt ko­pal­nych, czyli ska­mie­nia­ło­ści śla­do­wych. Na pod­sta­wie ana­li­zy tych śla­dów czy­nio­no próby ich re­kon­struk­cji. Ich­no­lo­gia do­star­cza in­for­ma­cji pa­le­o­e­ko­lo­gicz­nych o wa­run­kach życia or­ga­niz­mów, które po­zo­sta­wi­ły ślady. Może też do­star­czać in­for­ma­cji o tem­pie se­dy­men­ta­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ichnologiczny

Wiktionary


ichor

(mi­to­lo­gia grec­ka) krew bogów w po­sta­ci ete­rycz­nej cie­czy


SJP.pl

Ichor ( ἰχώρ) – sło­wem tym Homer okre­ślił w Ilia­dzie krew bogów (por. Ilia­da 5. 340). W póź­niej­szych trak­ta­tach me­dycz­nych sło­wem tym okre­śla się wy­sięk w opo­zy­cji do krwi i ropy, na­to­miast w pis­mach Pla­to­na i Ary­sto­te­le­sa ter­min ten od­no­si się do limfy lub su­ro­wi­cy krwi. Jest ko­lo­ru zło­te­go.

Wikipedia


icht.

skrót od: ich­tio­lo­gia, ich­tio­lo­gicz­ny


SJP.pl

skrót

 (1.1) = (ter­min) ich­tio­lo­gicz­ny

Wiktionary


ichthys

ich­tys;
1. słowo, któ­re­go 6 liter sta­no­wi skrót chrze­ści­jań­skie­go wyz­na­nia wiary (Ie­so­us Chri­stos Theou Yios Soter - Jezus Chry­stus Syn Boga Zba­wi­ciel);
2. ryba - sym­bol w sztu­ce wczes­no­chrze­ści­jań­skiej, znak roz­poz­naw­czy pier­wszych chrze­ści­jan


SJP.pl

Icht­hys pi­sa­ny też ich­tys – w ję­zy­ku sta­ro­grec­kim oz­na­cza „ryba” (ἰχθύς, ΙΧΘΥΣ). Jest zna­kiem pier­wszych chrze­ści­jan i sym­bo­li­zu­je Je­zu­sa Chry­stu­sa. To akro­stych, czyli słowo, które można ut­wo­rzyć z pier­wszych liter wy­ra­zów w zda­niu. Icht­hys (ΙΧΘΥΣ) skła­da się ze sta­ro­grec­kich słów:

Wikipedia


ichtio-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ry­ba­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈixtʲjɔ, AS: iχtʹi ̯o

Wiktionary


ichtiobiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ich­tio­bio­lo­gii


SJP.pl


ichtiodont

ol­brzy­mi ry­boksz­tałt­ny gad i mię­czak z okre­su węgla ka­mien­ne­go


SJP.pl


ichtiofag

czło­wiek ży­wią­cy się głów­nie ry­ba­mi


SJP.pl


ichtiofauna

ogół ga­tun­ków ryb, wy­stę­pu­ją­cych w danym cza­sie na okre­ślo­nym ob­sza­rze wod­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ga­tun­ki ryb ży­ją­ce w zbior­ni­ku wod­nym

Wiktionary

Ich­tio­fa­u­na – ga­tun­ki ryb za­miesz­ku­ją­ce okre­ślo­ny ciek, akwen lub ob­szar w jed­nym okre­sie. Do ich­tio­fa­u­ny za­li­cza­ne są ga­tun­ki ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych i kost­nosz­kie­le­to­wych (tra­dy­cyj­nie Pi­sces) oraz mi­no­gi.

Skład i li­czeb­ność ich­tio­fa­u­ny w zbior­ni­ku wod­nym zmie­nia się przez odłów, za­ry­bia­nie, wy­pie­ra­nie przez ga­tun­ki obce, zwła­szcza ga­tun­ki in­wa­zyj­ne oraz przez zmia­ny wa­run­ków pa­nu­ją­cych w zbior­ni­kach wod­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego prace ba­daw­cze do­ty­czą ich­tio­fa­u­ny pol­skich je­zior ta­trzań­skich.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryby

Wiktionary


ichtiol

zwią­zek or­ga­nicz­ny, gęsta ciecz o za­pa­chu as­fal­tu; sul­fo­bi­tu­mi­nian amonu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. gęsty, ciem­no­bru­nat­ny płyn o nie­przy­jem­nym za­pa­chu, ma­ją­cy dzia­ła­nie an­ty­sep­tycz­ne i prze­ciw­za­pal­ne;

Wiktionary

Ich­tiol i ich­ta­mol ("sul­fo­bi­tu­mi­nian amonu"), Am­mo­nii bi­tu­mi­no­sul­fo­nas, Icht­ham­mo­lum) − bar­dzo lep­kie cie­cze o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu przy­po­mi­na­ją­cym woń as­fal­tu. Wy­ka­zu­ją wła­ści­wo­ści bak­te­rio­sta­tycz­ne i prze­ciw­za­pal­ne. Skład­ni­ki leków uży­wa­nych w lecz­nict­wie der­ma­to­lo­gicz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­nym skład­ni­kiem maści jest ich­tiol, który za­wie­ra związ­ki siar­ki i ma dosyć nie­przy­jem­ny, du­szą­cy za­pach przy­po­mi­na­ją­cy to­pią­cy się as­falt.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ichtiolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sulfobituminian amonowy, ichtamol

Wiktionary


ichtiolit

ska­mie­li­na za­wie­ra­ją­ca szcząt­ki ryby ko­pal­nej


SJP.pl


ichtiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o ry­bach; ry­boz­naw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. uczo­ny – spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy ryby

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) zool. spe­cja­list­ka z dzie­dzi­ny ich­tio­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Irena jest ich­tio­lo­giem na Uni­wer­sy­te­cie Ja­giel­loń­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ichtiologia ż.

 przym. ichtiologiczny

Wiktionary


ichtiologia

dział zo­o­lo­gii poś­wię­co­ny rybom; ry­boz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o ry­bach;

Wiktionary

Ich­tio­lo­gia ( ιχθυς "ikht­hus" „ryba”; λογος "logos" „słowo, dy­sku­sja”) – dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ry­ba­mi, ich sy­ste­ma­ty­ką, bio­lo­gią, mor­fo­lo­gią, em­brio­lo­gią, fiz­jo­lo­gią, eko­lo­gią, roz­sied­le­niem ge­o­gra­ficz­nym i pa­le­on­to­lo­gią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich­tio­lo­gia jest dzia­łem zo­o­lo­gii, ta zaś – bio­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌixtʲjɔˈlɔɟja, AS: iχtʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ichtiolog m.

 przym. ichtiologiczny

Wiktionary


ichtiologiczny

zwią­za­ny z nauką, wie­dzą o ry­bach, ho­dow­li ryb; ry­boz­naw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zool. zwią­za­ny z ich­tio­lo­gią, do­ty­czą­cy ich­tio­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Zbior­nik zo­stał za­ry­bio­ny, zgod­nie ze sztu­ką ich­tio­lo­gicz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌixtʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: iχtʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ichtiologia ż., ichtiolog m.

Wiktionary


ichtiolokacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. po­szu­ki­wa­nie ryb w zbior­ni­kach wod­nych przy uży­ciu spe­cja­li­stycz­nej apa­ra­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ichtiolokacyjny

Wiktionary


ichtiolowy

zwią­za­ny z ich­tio­lem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. skła­da­ją­cy się z ich­tio­lu, wy­ko­na­ny z ich­tio­lu, ma­ją­cy w skła­dzie ich­tiol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­pom­nij kupić w ap­te­ce maści ich­tio­lo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ichtiol mrz.

Wiktionary


ichtiolożka

→ ich­tio­log


SJP.pl

Patrz:

ichtiolog

ichtioparazytolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ich­tio­pa­ra­zy­to­lo­gii


SJP.pl


ichtioparazytologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o pa­so­ży­tach ryb


SJP.pl


ichtiopatolog

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy przy­czy­ny pow­sta­wa­nia i prze­bieg cho­rób ryb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bę­dą­ca spe­cja­li­stą w za­kre­sie ich­tio­pa­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dal­sze de­cyz­je co do mart­wych wę­go­rzy po­win­ny za­paść po tym, gdy PZW otrzy­ma wy­ni­ki badań ich­tio­pa­to­lo­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ichtiopatologia ż.

 przym. ichtiopatologiczny

Wiktionary


ichtiopatologia

nauka ba­da­ją­ca przy­czy­ny pow­sta­wa­nia i prze­bieg cho­rób ryb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wet. dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem cho­rób ryb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj­sza ana­li­za wody w ka­na­le i śnię­tych ryb wy­ko­na­na przez spe­cja­li­stę z za­kre­su ich­tio­pa­to­lo­gii wy­klu­czy­ła ska­że­nie wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ichtiopatolog m.

 przym. ichtiopatologiczny

Wiktionary


ichtiopatologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wet. zwią­za­ny z ba­da­niem cho­rób ryb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nocy z 10 na 11 czerw­ca na zbior­ni­ku w Ko­zło­wej Górze prze­pro­wa­dzo­no odło­wy kon­trol­ne do badań ich­tio­pa­to­lo­gicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ichtiopatolog m., ichtiopatologia ż.

Wiktionary


ichtiopsydalny

o mózgu: taki, w któ­rym do­mi­nu­ją jego tylne czę­ści


SJP.pl


ichtiornis

ro­dzaj wy­mar­łych pta­ków z okre­su póź­nej kredy


SJP.pl

Ich­tior­nis – ro­dzaj wy­mar­łych pta­ków z ro­dzi­ny ich­tior­ni­sów (Icht­hy­or­nit­hi­dae).

Żył w epoce póź­nej kredy (ok. 93-71 mln lat temu) na te­re­nach obu Ame­ryk i cen­tral­nej Azji. Dłu­gość ciała ok. 20 cm, wy­so­kość ok. 15 cm, masa ok. 300 g. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Ka­na­dzie, USA, Ar­gen­ty­nie i w Uzbe­ki­sta­nie.

Wikipedia


ichtiornisy

ro­dzaj wy­mar­łych pta­ków z okre­su póź­nej kredy


SJP.pl


ichtioskop

elek­tro­nicz­ne urzą­dze­nie slu­żą­ce do wy­kry­wa­nia ławic ryb


SJP.pl


ichtioskopowy

→ ich­tio­skop


SJP.pl

Patrz:

ichtioskop

ichtiostega

naj­star­szy płaz ko­pal­ny, forma przej­ścio­wa po­mię­dzy ry­ba­mi i pła­za­mi po­sia­da­ją­ca cechy obu gro­mad; ry­bo­płaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­le­ont. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Icht­hy­o­ste­ga|ref=tak., ro­dzaj jed­ne­go z naj­star­szych pła­zów, uz­na­wa­ne­go za formę przej­ścio­wą po­mię­dzy ry­ba­mi a pła­za­mi

Wiktionary

Ich­tio­ste­ga ("Icht­hy­o­ste­ga"; ry­bo­płaz) – jeden z pier­wszych przed­sta­wi­cie­li czwo­ro­no­gów, forma przej­ścio­wa mię­dzy ry­ba­mi a pła­za­mi. Za­li­cza­ny do wy­mar­łe­go rzędu Icht­hy­o­ste­ga­lia. Szcząt­ki tego wy­mar­łe­go pier­wot­ne­go płaza zna­la­zła w roku 1932 – w de­woń­skich ska­łach osa­do­wych li­czą­cych ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich­tio­ste­ga ra­czej nie prze­by­wa­ła zbyt długo na lą­dzie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rybopłaz, pot. czworonożna ryba

Wiktionary


ichtiostegowce

rząd pła­zów z pod­gro­ma­dy la­bi­ryn­to­don­tów


SJP.pl


ichtiotoksyna

jad znaj­du­ją­cy się we krwi niek­tó­rych ga­tun­ków ryb, np. wę­go­rzy, mo­gą­cy wy­wo­łać za­tru­cie w przy­pad­ku do­sta­nia się do krwi czło­wie­ka


SJP.pl

Ich­tio­tok­sy­na – bio­tok­sy­na o dzia­ła­niu po­dob­nym do dzia­ła­nia jadu węży, znaj­du­ją­ca się w su­ro­wi­cy krwi wę­go­rza eu­ro­pej­skie­go. U ssa­ków, w tym czło­wie­ka, wy­wo­łu­je drże­nie mię­śni, he­mo­li­zę krwi­nek, po­ra­że­nie oś­rod­ka od­de­cho­we­go i serca. Pod­grza­na do tem­pe­ra­tu­ry 58 °C traci tok­sycz­ne wła­ści­wo­ści i ulega roz­kła­do­wi.

Wikipedia


ichtiotyczny

→ ich­tio­za


SJP.pl

Patrz:

ichtioza

ichtiowegetarianizm

forma we­ge­ta­ria­niz­mu do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie ryb; ich­ti­we­ge­ta­ria­nizm


SJP.pl


ichtioza

wro­dzo­na cho­ro­ba skór­na po­le­ga­ją­ca na nad­mier­nym łu­szcze­niu i wy­su­sza­niu się na­skór­ka


SJP.pl


ichtiozaur

mor­ski gad ko­pal­ny z okre­su me­zo­zo­icz­ne­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dłu­gim, uzę­bio­nym py­skiem; ich­tio­za­u­rus, ry­bo­ja­szczur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Icht­hy­o­sa­u­rus|ref=tak., ro­dzaj wy­mar­łe­go gada mor­skie­go, który żył w erze me­zo­zo­icz­nej (od tria­su do kredy) i przy­po­mi­nał ryby lub del­fi­ny;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju ich­tio­za­ur (1.1)

Wiktionary

Ich­tio­za­ur ("Icht­hy­o­sa­u­rus") – ro­dzaj ich­tio­za­u­ra z ro­dzi­ny Icht­hy­o­sa­u­ri­dae; jego nazwa zna­czy „rybi ja­szczur”.

Żył w okre­sie wczes­nej jury (około 200–176 mln lat temu) na te­re­nach współ­czes­nych Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Azji i Eu­ro­py. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no na Gren­lan­dii, w Niem­czech, Chi­nach, Ka­na­dzie i USA.

Wikipedia


ichtiozaurus

mor­ski gad ko­pal­ny z okre­su me­zo­zo­icz­ne­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dłu­gim, uzę­bio­nym py­skiem; ry­bo­ja­szczur, ich­tio­za­ur


SJP.pl


ichtiozaury

mor­ski gad ko­pal­ny z okre­su me­zo­zo­icz­ne­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dłu­gim, uzę­bio­nym py­skiem; ich­tio­za­u­rus, ry­bo­ja­szczur


SJP.pl

Ich­tio­za­u­ry (Icht­hy­o­sa­u­ria, od gr. "ich­tio" – ryba + "sa­u­ros" – ja­szczur) – rząd gadów mor­skich, które po­ja­wi­ły się we wczes­nym tria­sie, a naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­gnę­ły od środ­ko­we­go tria­su do środ­ko­wej jury. We wczes­nej kre­dzie za­czę­ły ustę­po­wać miej­sca plez­jo­za­u­rom, a od ce­no­ma­nu także i mo­za­za­u­rom[], by osta­tecz­nie wym­rzeć na po­cząt­ku póź­nej kredy, pod ko­niec ce­no­ma­nu, ok.

Wikipedia


ichtiwegetarianizm

forma we­ge­ta­ria­niz­mu do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie ryb; ich­tio­we­ge­ta­ria­nizm


SJP.pl


ichtys

icht­hys;
1. słowo, któ­re­go 6 liter sta­no­wi skrót chrze­ści­jań­skie­go wyz­na­nia wiary (Ie­so­us Chri­stos Theou Yios Soter - Jezus Chry­stus Syn Boga Zba­wi­ciel);
2. ryba - sym­bol w sztu­ce wczes­no­chrze­ści­jań­skiej, znak roz­poz­naw­czy pier­wszych chrze­ści­jan


SJP.pl


ici

skrót od: Im­pe­rial Che­mi­cal In­du­stries - bry­tyj­ska kor­po­ra­cja, jeden z naj­więk­szych che­micz­nych pro­du­cen­tów na świe­cie


SJP.pl


icj

[czy­taj: iceJOT] skrót od: In­ter­na­tio­nal Court of Ju­sti­ce - Mię­dzy­na­ro­do­wy Try­bu­nał Spra­wied­li­wo­ści


SJP.pl


icmp

ang. In­ter­net Con­trol Mes­sa­ge Pro­to­col, in­ter­ne­to­wy pro­to­kół ko­mu­ni­ka­tów kon­trol­nych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny przy dia­gno­sty­ce oraz ro­u­tin­gu


SJP.pl


icq

skrót bę­dą­cy grą słow­ną, po­cho­dzą­cy od an­giel­skie­go zda­nia: I seek you (szu­kam Cię); pier­wszy dar­mo­wy ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy


SJP.pl

ICQ – ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy, bę­dą­cy włas­no­ścią ro­syj­skiej firmy VK (wcze­śniej Mail.ru). Stwo­rzo­ny przez iz­ra­el­ską firmę Mi­ra­bi­lis. Było to na­rzę­dzie poz­wa­la­ją­ce na bez­poś­red­ni kon­takt z in­ny­mi użyt­kow­ni­ka­mi tej usłu­gi. Nazwa ICQ sta­no­wi grę słów – po­cho­dzi od wy­ra­że­nia I seek you. Pier­wsza wer­sja pow­sta­ła w li­sto­pa­dzie 1996 roku.

Wikipedia


ictus

[czy­taj: iktus] ak­cent me­trycz­ny pa­da­ją­cy na arsę; iktus; ikt


SJP.pl


icza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w za­chod­niej czę­ści Kam­czat­ki w Rosji, ucho­dzi do Morza Ochoc­kie­go

 (1.2) geogr. rzeka w ob­wo­dzie no­wo­sy­bir­skim Rosji, prawy do­pływ Omu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iczyński

Wiktionary


iczkeria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. nie­uz­na­wa­na re­pu­bli­ka na Ka­u­ka­zie

Wiktionary


iczyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iczą, do­ty­czą­cy Iczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Icza ż.

Wiktionary


id

w psy­cho­a­na­li­zie: po­ziom podś­wia­do­mo­ści sku­pia­ją­cy uta­jo­ne po­pę­dy, żądze, kom­plek­sy itp. bę­dą­ce poza kon­tro­lą, lecz wpły­wa­ją­ce na za­cho­wa­nie jed­nost­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) psych. w psy­cho­a­na­li­zie im­pul­syw­ny kom­po­nent oso­bo­wo­ści (jeden z trzech kom­po­nen­tów, obok ego i su­pe­re­go)

Wiktionary

Id (pol. "to," niem. "Es," ina­czej "ono") – pier­wot­ny sy­stem or­ga­ni­za­cji psy­chicz­nej, źró­dło kształ­to­wa­nia się ego i su­pe­re­go.

Id jest zbior­ni­kiem psy­chicz­nej ener­gii, które za­wie­ra w sobie dzie­dzicz­ne i wro­dzo­ne wy­po­sa­że­nie psy­chicz­ne z po­pę­da­mi włącz­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: it, AS: it

Wiktionary


id.

skrót od: idem (z ła­ci­ny: ten sam, tenże)


SJP.pl


ida

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da śred­niej wiel­ko­ści, o nu­me­rze 243, z głów­ne­go pasa aste­ro­id;

 (1.3) mitgr. nimfa kre­teń­ska, która wy­cho­wy­wa­ła ma­łe­go Zeusa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ida – imię
  • (243) Ida – pla­ne­to­i­da
  • Ida – rzeka Sło­wa­cji, w do­rze­czu Du­na­ju
  • Ida – rzeka w ob­wo­dzie ir­kuc­kim w Rosji
  • Ida – góry
  • Ida – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych
  • Ida – pol­ski film z 2013 roku, w re­ży­se­rii Pawła Paw­li­kow­skie­go
  • IDA – Mię­dzy­na­ro­do­wy So­jusz Pro­jek­tan­tów (In­ter­na­tio­nal De­sign Al­lian­ce) – or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa, part­ner Ico­gra­da
  • IDA – Mię­dzy­na­ro­do­we Sto­wa­rzy­sze­nie Roz­wo­ju (In­ter­na­tio­nal De­ve­lop­ment As­so­cia­tion) – or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa
  • „Ida” – przez­wi­sko na­da­ne szkie­le­to­wi ssaka z ro­dza­ju Dar­wi­nius
  • Ida (1161-1216) – hra­bi­na Bo­u­lo­gne od 1174
  • Ida – król Ber­ni­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ida i miesz­kam w Stro­niu Ślą­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈida, AS: ida

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Idka ż., Idusia ż., Idźka ż., Hidka ż.

Wiktionary


idaho

stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Idaho () – stan na pół­noc­nym za­cho­dzie Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Na za­cho­dzie gra­ni­czy z Wa­szyng­to­nem i Ore­go­nem, na po­łud­niu z Ne­va­dą i Utah, na wscho­dzie z Wy­o­ming i Mon­ta­ną, a na pół­no­cy z Ka­na­dą. Ob­szar pół­noc­nej i środ­ko­wej czę­ści stanu jest gó­rzy­sty (Góry Ska­li­ste). Na po­łud­niu wy­stę­pu­ją rów­ni­ny (do­li­na rzeki Snake).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dą­ży­my do Idaho, gdzie od­kry­to nowe ko­pal­nie krusz­cu.

 (1.1) Znacz­na część stanu Idaho jest gó­rzy­sta.

 (1.1) Zda­niem władz stanu Idaho, niek­tó­rych po­ża­rów w trud­no do­stęp­nych re­jo­nach gór­skich nie uda się cał­ko­wi­cie uga­sić.

Wiktionary


idalia

imię żeń­skie


SJP.pl

Ida­lia – imię żeń­skie wy­wo­dzą­ce się z ję­zy­ka grec­kie­go. Afro­dy­tę, bo­gi­nię mi­ło­ści, na­zy­wa­no przy­dom­kiem „Ida­lia” od gór Ida­lion (Ida­lium) na Cy­prze, gdzie znaj­do­wa­ła się jej świą­ty­nia.

W Pol­sce imię to po­ja­wi­ło się w XVIII wieku, i nie­dłu­go póź­niej miało stać się modne.

Wikipedia


idalka

zdrob­nie­nie od: Ida­lia (imię żeń­skie)


SJP.pl


idared

1. od­mia­na ja­bło­ni o do­brze prze­cho­wu­ją­cych się owo­cach po­kry­tych bły­szczą­cą żółtą skór­ką z czer­wo­nym ru­mień­cem, wy­ho­do­wa­na w Ame­ry­ce, po­pu­lar­na na całym świe­cie;
2. owoc tej od­mia­ny ja­bło­ni


SJP.pl

Ida­red – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) ja­bło­ni do­mo­wej (Malus do­me­sti­ca ‘Ida­red’), na­le­żą­ca do grupy od­mian póź­no­zi­mo­wych, otrzy­ma­ny w 1942 roku w Sta­cji Doś­wiad­czal­nej Uni­wer­sy­te­tu Idaho (USA) po­przez skrzy­żo­wa­nie od­mian Jo­na­tan i Wa­ge­ner. Jest roz­po­wszech­nio­na za­rów­no w USA, jak i w Eu­ro­pie Za­chod­niej.

Wikipedia


idaredy

1. od­mia­na ja­bło­ni o do­brze prze­cho­wu­ją­cych się owo­cach po­kry­tych bły­szczą­cą żółtą skór­ką z czer­wo­nym ru­mień­cem, wy­ho­do­wa­na w Ame­ry­ce, po­pu­lar­na na całym świe­cie;
2. owoc tej od­mia­ny ja­bło­ni


SJP.pl


idarubicyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. med. zwią­zek or­ga­nicz­ny, syn­te­tycz­ny lek sto­so­wa­ny w le­cze­niu bia­łacz­ki;

Wiktionary

Ida­ru­bi­cy­na ( ida­ru­bi­ci­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, syn­te­tycz­ny an­ty­bio­tyk o dzia­ła­niu an­ty­mi­to­tycz­nym i cy­to­sta­tycz­nym na­le­żą­cy do grupy an­tra­cy­klin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ida­ru­bi­cy­ny nie na­le­ży sto­so­wać w cza­sie ciąży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidarubʲiˈt͡sɨ̃na, AS: idarubʹicỹna

Wiktionary


idas

Idas (gr. Ίδας Idas, łac. Idas) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z Ar­go­na­u­tów i uczest­ni­ków łowów ka­li­doń­skich.

Ucho­dził za syna Afa­re­u­sa i, jego żony, Arene. Był mężem Mar­pes­sy, por­wa­nej przez niego, ko­chan­ki Apol­lo­na, bra­tem Lin­ke­u­sa oraz ku­zy­nem Dio­sku­rów. Zgi­nął pod­czas walki z Dio­sku­ra­mi.

Wikipedia


idczak

naz­wi­sko


SJP.pl


ide

skrót od:
1. In­te­gra­ted De­ve­lop­ment En­vi­ron­ment, zin­te­gro­wa­ne śro­do­wi­sko pro­gra­mi­stycz­ne;
2. In­te­gra­ted Drive Elec­tro­nics, stan­dard ko­mu­ni­ka­cji pa­mię­ci ma­so­wych;
3. In­sty­tut Do­radzt­wa Eu­ro­pej­skie­go


SJP.pl

Ide – wieś i civil pa­rish w An­glii, w Devon, w dy­stryk­cie Te­ign­brid­ge. W 2011 civil pa­rish li­czy­ła 526 miesz­kań­ców. Ide jest wspom­nia­na w Do­mes­day Book (1086) jako "Ide"/"Ida".

Wikipedia


idea

1. po­sta­wa, wzór lub po­gląd ty­po­we dla ja­kiejś kul­tu­ry, epoki lub grupy ludzi;
2. myśl prze­wod­nia wyz­na­cza­ją­ca kie­ru­nek i cel dzia­ła­nia;
3. w pla­to­niz­mie: sa­mo­ist­ny byt ide­al­ny;
4. wra­że­nie, im­pre­sja umy­słu ludz­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) myśl prze­wod­nia;

 (1.2) po­mysł

Wiktionary

Idea (gr. ιδέα) – jedno z głów­nych pojęć fi­lo­zo­ficz­nych.

W fi­lo­zo­fii ide­a­li­stycz­nej jest to tzw. isto­ta rze­czy, byt sa­mo­ist­ny. W fi­lo­zo­fii ma­te­ria­li­stycz­nej – jedna z form od­bi­cia obiek­tyw­nie ist­nie­ją­cej rze­czy­wi­sto­ści, sta­no­wią­ca treść świa­do­mo­ści ludz­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Myślę, że to świet­na idea!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈdɛa, AS: idea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., bezideowość ż., idealizm mrz., ideowość ż., idealista m., ideowiec m., ideolog mos., idealność ż.

 przym. ideowy, idealny

 przysł. ideowo, idealnie, idealistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ideologia, myśl

 (1.2) koncepcja, myśl, pomysł

Wiktionary


ideacja

w fi­lo­zo­fii: two­rze­nie pojęć, wy­o­bra­żeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. pro­ces two­rze­nia pojęć i wy­o­bra­żeń, gra wy­o­braź­ni, a także odt­wa­rza­nie obra­zów w roz­ma­i­tych związ­kach i na­stęp­stwie

 (1.2) filoz. wgląd w isto­tę lub jej ogląd

 (1.3) filoz. fe­no­me­no­lo­gia: akt lub pro­ces poz­naw­czy, któ­re­go celem jest uchwy­ce­nie ide­al­nej struk­tu­ry bytu albo ja­ko­ści ide­al­nych, które go kon­sty­tu­u­ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu, z chwi­lą gdy nawet ta skąpa płyn­ność wy­czer­pie się [...], me­lan­cho­lik wy­da­je się cicho za­wie­szać pro­ces ide­a­cji, mrocz­nie­jąc w pust­ce asym­bo­lii czy też w nad­mia­rze nie­u­po­rząd­ko­wa­ne­go cha­o­su ide­a­cji.

 (1.1) DSM-IV rze­czy­wi­ście unika wy­o­dręb­nia­nia pa­ra­noi – ra­czej mówi się o ide­a­cji pa­ra­no­icz­nej.

 (1.2) Są je­szcze inne cechy ducha ludz­kie­go [...]: to zdol­ność do ide­a­cji (ab­stra­ho­wa­nia od em­pi­rycz­nych da­nych, od­dzie­le­nia isto­ty od ist­nie­nia, wglą­du w dzie­dzi­nę idei), prze­ży­wa­nia war­to­ści oraz ukie­run­ko­wa­nie w stro­nę tran­scen­den­cji Boga.

 (1.2) Isto­ta, a więc i wi­dze­nie isto­ty (ide­a­cja) nie może ist­nieć, a więc wszę­dzie, gdzie ogól­nie przy­ję­ty spo­sób mó­wie­nia temu prze­czy, musi cho­dzić o „gra­ma­tycz­ne hi­po­sta­zo­wa­nie”…

 (1.3) Wśród waż­nych pojęć fe­no­me­no­lo­gii znaj­du­je się ana­li­za ei­de­tycz­na, czyli dą­że­nie do uchwy­ce­nia isto­ty tego, co dane, ide­a­cja, do­cie­ra­nie do isto­ty zja­wisk, wi­dze­nie istot­no­ścio­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idea ż., ideał mrz., idealizm mrz., idealista mos., idealistka ż., idealizacja ż., ideolog mos., ideologia ż.

 czas. idealizować ndk., ideologizować ndk.

 przym. ideacyjny, idealny, ideowy, idealistyczny, ideologiczny

 przysł. ideacyjnie, idealnie, ideowo, idealistycznie, ideologicznie

Wiktionary


ideacyjny

→ ide­a­cja


SJP.pl

Patrz:

ideacja

idealik

zdrob­nie­nie od: ideał


SJP.pl


idealista

1. czło­wiek kie­ru­ją­cy się w życiu i po­stę­po­wa­niu ide­a­mi, wznio­sły­mi ce­la­mi;
2. przed­sta­wi­ciel, zwo­len­nik ide­a­liz­mu (kie­run­ku fi­lo­zo­ficz­ne­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. zwo­len­nik ide­a­liz­mu

 (1.2) osoba kie­ru­ją­ca się wiarą w ide­a­ły, po­stę­pu­ją­ca zgod­nie z za­sa­da­mi

 (1.3) przen. lub iron. ma­rzy­ciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] ide­a­li­ści, przyj­mu­jąc za źró­dło wie­dzy praw­dy a prio­ri, za­rzu­ca­li in­duk­cji brak pew­no­ści i utrzy­my­wa­li, że sama tylko de­duk­cja jest na­tu­ral­nym kie­run­kiem my­śle­nia, do­pro­wa­dza­ją­cym nas do wnio­sków ko­niecz­nych i bezwz­ględ­nie praw­dzi­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɛaˈlʲista, AS: idealʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idealizm m., idealizacja ż., idea ż., ideał m.

:: fż. idealistka ż.

 czas. idealizować ndk.

 przym. idealistyczny, idealny

 przysł. idealistycznie, idealnie

Wiktionary


idealistka

ko­bie­ta kie­ru­ją­ca się ide­a­mi szla­chet­ny­mi, czę­sto nie­da­ją­cy­mi się urze­czy­wist­nić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. zwo­len­nicz­ka ide­a­liz­mu

 (1.2) ko­bie­ta kie­ru­ją­ca się wiarą w ide­a­ły, po­stę­pu­ją­ca zgod­nie z za­sa­da­mi

 (1.3) ko­bie­ta ma­ją­ca skłon­ność do ide­a­li­zo­wa­nia rze­czy­wi­sto­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɛaˈlʲistka, AS: idealʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. idealista.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) marzycielka

Wiktionary


idealisto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ide­a­li­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɛaˈlʲistɔ, AS: idealʹisto

Wiktionary


idealistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ide­a­li­stycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabrz­mi to może ide­a­li­stycz­nie, ale prze­cież pro­ste wie­żow­ce były bu­do­wa­ne wszę­dzie, od Chi­ca­go do Wła­dy­wo­sto­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., idealizm mrz., idealista mos., idealistka ż., idea ż., idealizowanie n.

 czas. idealizować ndk.

 przym. idealistyczny

Wiktionary


idealistyczny

→ ide­a­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z ide­a­liz­mem

 (1.2) gor­li­wie słu­żą­cy wznio­słej idei

Wiktionary

Patrz:

idealizm

Przykłady

 (1.1) Można na przy­kład mieć prag­ma­tycz­ne po­dej­ście do niek­tó­rych kwe­stii, a do in­nych ide­a­li­stycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idealista mos., ideowiec mos., idealizm mrz., ideacja ż.

 przysł. idealnie, idealistycznie

Wiktionary


idealizacja

na­da­wa­nie komuś prze­sad­nych, ide­al­nych cech; glo­ry­fi­ka­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­da­wa­nie komuś lub cze­muś cech ide­al­nych, do­sko­na­łych, nie­re­al­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idealista mos., ideacja ż.

Wiktionary


idealizacyjny

→ ide­a­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

idealizacja

idealizm

1. wyz­na­wa­nie szczyt­nych, lecz nie­re­al­nych, nie­prak­tycz­nych idei;
2. prze­no­śnie: nie­do­strze­ga­nie ne­ga­tyw­nych stron życia, brak kry­ty­cyz­mu; ma­rzy­ciel­stwo;
3. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny za­kła­da­ją­cy wyż­szość idei, świa­do­mo­ści nad świa­tem ma­te­rial­nym, prze­ci­wień­stwo ma­te­ria­liz­mu; fi­lo­zo­fia ide­a­li­stycz­na;
4. w este­ty­ce: po­gląd, we­dług któ­re­go wa­run­kiem pię­kna dzie­ła jest ide­a­li­za­cja rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dą­że­nie do re­a­li­za­cji wy­so­kich war­to­ści, ide­a­łów i zasad, nawet jeśli są trud­ne do osią­gnię­cia

 (1.2) prze­ko­na­nie, że świat można ulep­szyć przez szla­chet­ne cele i dzia­ła­nia

 (1.3) filoz. kie­ru­nek my­ślo­wy, który przyj­mu­je, że idea (duch, świa­do­mość lub umysł) to pod­sta­wa rze­czy­wi­sto­ści, na­to­miast świat ma­te­rial­ny ist­nie­je tylko jako od­bi­cie idei lub w za­leż­no­ści od świa­do­mo­ści

 (1.4) szt. kie­ru­nek este­ty­ki pro­pa­gu­ją­cy przed­sta­wie­nie rze­czy­wi­sto­ści w spo­sób wy­i­de­a­li­zo­wa­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ide­a­lizm (poz­naw­czy) – każdy sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny, który głosi cał­ko­wi­tą nie­moż­ność bez­poś­red­nie­go poz­na­nia rze­czy­wi­sto­ści i twier­dzą­cy, że je­dy­ne, co jest nam bez­poś­red­nio dane, to nasze włas­ne myśli ...
  • ide­a­lizm on­to­lo­gicz­ny – sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy re­al­ność świa­ta idei i nie­re­al­ność bądź wtór­ność świa­ta ma­te­rial­ne­go w sto­sun­ku do idei. W skraj­nych po­sta­ciach (spi­ry­tu­a­lizm) odrzu­ca w ogóle istn...
  • ide­a­lizm – nurt ba­da­nia sto­sun­ków mię­dzy­na­ro­do­wych
  • ide­a­lizm praw­ni­czy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej ide­a­lizm spra­wił, że poś­wię­ci­ła życie na pomoc innym.

 (1.3) Fi­lo­zo­fo­wie ide­a­liz­mu sta­ra­li się od­po­wie­dzieć na py­ta­nie, czym jest rze­czy­wi­stość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., idea ż., idealista mos., idealistka ż., idealizowanie n., ideowość ż.

 czas. idealizować ndk., wyidealizować dk.

 przym. idealistyczny, idealny

 przysł. idealistycznie, idealnie, ideowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ideowość

Wiktionary


idealizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ide­a­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. idealizować ndk.

 przysł. idealnie, idealistycznie

 rzecz. idealizm mrz., idealność ż., ideowość ż.

Wiktionary


idealizować

przy­pi­sy­wać komuś lub cze­muś cechy do­sko­nal­sze niż w rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­strze­gać kogoś (coś) jako do­sko­nal­sze­go niż w rze­czy­wi­sto­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­jąc u progu III RP ide­a­li­zo­wa­li­śmy pol­skie spo­łe­czeń­stwo, zresz­tą nie bez po­wo­du. Wi­dzie­li­śmy prze­cież dzie­sięć mi­lio­nów ro­bot­ni­ków i in­te­li­gen­tów, któ­rzy po­łą­czy­li swe siły w walce z to­ta­li­ta­ryz­mem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyidealizować dk.

 rzecz. ideacja ż., idealizm mrz., idealista mos., idealistka ż., idealność ż., ideowość ż., idealizowanie n.

 przym. idealny

 przysł. idealistycznie, idealnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeceniać

Wiktionary


idealnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bli­ski ide­a­ło­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cho­dzi­li do ko­ścio­ła, ide­al­nie okrą­głe­go ka­mien­ne­go bu­dyn­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., ideał m., idealizm m., idealista m., idealistka ż., idealność ż., idealizowanie n., idea ż., ideowość ż.

 czas. idealizować ndk.

 przym. idealny, idealistyczny

Wiktionary


idealniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ide­al­nie


SJP.pl


idealniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ide­al­ny


SJP.pl


idealność

cecha kogoś lub cze­goś ide­al­ne­go (do­sko­na­łe­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ide­al­ne; cecha tych, któ­rzy są ide­al­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idea ż., ideowiec m., idealizowanie n., zidealizowanie n., ideowość ż., ideał m.

 czas. idealizować ndk., zidealizować dk.

 przym. idealny, ideowy

 przysł. idealnie, ideowo

Wiktionary


idealny

1. taki, jak ideał, od­po­wia­da­ją­cy wy­my­ślo­ne­mu wzor­co­wi; do­sko­na­ły, wzo­ro­wy;
2. wznio­sły, szczyt­ny, szla­chet­ny, udu­cho­wio­ny;
3. ist­nie­ją­cy w po­sta­ci idei; nie­ma­te­rial­ny, du­cho­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma cechy ide­a­łu, do­sko­na­ły, bez­błęd­ny

 (1.2) taki jak trze­ba, od­po­wied­ni, cał­ko­wi­cie wła­ści­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nie jest ide­al­ny.

 (1.2) To ide­al­ny kan­dy­dat na to sta­no­wi­sko, po­nie­waż jest doś­wiad­czo­ny i mądry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɛˈalnɨ, AS: idealny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., idealizm mrz., ideowiec mos., ideał m., idealista mos., idea ż., idealność ż., ideowość ż.

 czas. idealizować

 przysł. idealnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doskonały

Wiktionary


ideat

w fi­lo­zo­fii: przed­miot wy­ra­ża­ją­cy jakąś ideę


SJP.pl


ideał

coś do­sko­na­łe­go, po­zba­wio­ne­go wad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­sko­na­łość, naj­wyż­szy cel dążeń, pra­gnień

 (1.2) stan rze­czy uz­na­wa­ny za naj­do­sko­nal­szy

 (1.3) mat. podz­biór pier­ście­nia o włas­no­ściach poz­wa­la­ją­cych na kon­struk­cję pier­ście­nia ilo­ra­zo­we­go;

 (1.4) mat. taki podz­biór pół­gru­py, że jeśli pom­no­ży­my jego do­wol­ny ele­ment przez do­wol­ny ele­ment pół­gru­py, to wynik po­zo­sta­nie w tym podz­bio­rze;

 (1.5) mat. po­ję­cie du­al­ne do po­ję­cia fil­tru;

 (1.6) ide­a­ły: ide­a­li­stycz­ne kon­cep­cje

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) czło­wiek ide­al­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ideał – szczyt do­sko­na­ło­ści, cel dążeń
  • ideał w te­o­rii pier­ście­ni
  • ideał w te­o­rii grup
  • ideał w te­o­rii pół­grup
  • ideał w te­o­rii mno­go­ści i te­o­rii po­rząd­ków czę­ścio­wych
  • ide­a­li­za­cja
  • ide­a­lizm
  • idea

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ideał się­gnął bruku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., idealista mos., idealność ż., ideowość ż.

 przym. idealny

 przysł. idealnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najdoskonalszy okaz, probierz, wzorzec, ucieleśnienie cnót, nieskazitelność

Wiktionary


ideały

coś do­sko­na­łe­go, po­zba­wio­ne­go wad


SJP.pl


idec

naz­wi­sko


SJP.pl


ideina

czer­wo­ny barw­nik ro­ślin­ny (np. ka­pu­sta czer­wo­na), an­ty­cy­jan


SJP.pl


idejka

zdrob­nie­nie od: idea


SJP.pl


idem

okre­śle­nie uży­wa­ne zwy­kle w przy­pi­sach oz­na­cza­ją­ce tę samą po­zy­cje bio­gra­ficz­ną lub tego sa­me­go au­to­ra; tamże, ten sam, to samo


SJP.pl

Idem (łac. „to samo”, „ten sam”, „tenże”, skra­ca­ne do Id.) – okre­śle­nie uży­wa­ne głów­nie w przy­pi­sach i cy­ta­tach (za­war­tych w tek­stach na­u­ko­wych lub praw­ni­czych), od­no­szą­ce się do po­przed­niej po­zy­cji lub au­to­ra. Po pol­sku to okre­śle­nie sto­su­je się w for­mie „tenże”.

Wikipedia


idempotent

w ma­te­ma­ty­ce: ope­ra­tor lub dzia­ła­nie o ta­kiej włas­no­ści, że wy­ko­na­ne wie­lo­krot­nie daje taki sam efekt, jak wy­ko­na­ne jeden raz, np. licz­ba 1 w mno­że­niu, bra­nie war­to­ści bezwz­ględ­nej z licz­by itp.


SJP.pl


idempotentność

w ma­te­ma­ty­ce: wła­ści­wość pew­nych ope­ra­cji, która poz­wa­la na ich wie­lo­krot­ne sto­so­wa­nie bez zmia­ny wy­ni­ku


SJP.pl

Idem­po­tent­ność –

wła­ści­wość pew­nych ope­ra­cji, która poz­wa­la na ich wie­lo­krot­ne sto­so­wa­nie bez zmia­ny wy­ni­ku.

Po­ję­cie idem­po­tent­no­ści po­ja­wia się wie­lo­krot­nie w al­ge­brze (w szcze­gól­no­ści w te­o­rii rzu­tów i ope­ra­to­rów dom­knię­cia) oraz pro­gra­mo­wa­niu funk­cyj­nym (w któ­rym ma ono zwią­zek z przej­rzy­sto­ścią re­fe­ren­cyj­ną).

Wikipedia


idempotentny

w ma­te­ma­ty­ce, in­for­ma­ty­ce: taki, któ­re­go wie­lo­krot­ne uży­cie (dzia­ła­nie) daje taki sam efekt, jak uży­cie jed­no­ra­zo­we


SJP.pl


ident

[czy­taj: aj­dent] śro­do­wi­sko­wo: wi­zu­al­ny i dźwię­ko­wy iden­ty­fi­ka­tor pro­gra­mu


SJP.pl


ident.

skrót od: iden­tycz­ny, iden­tycz­nie


SJP.pl


identycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób iden­tycz­ny, tak samo, krop­ka w krop­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. identyczność ż.

 przym. identyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednakowo, kubek w kubek

Wiktionary


identyczność

→ iden­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co iden­tycz­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • iden­tycz­ność – ele­ment ne­u­tral­ny da­ne­go dzia­ła­nia
  • iden­tycz­ność – ro­dzaj funk­cji
  • iden­tycz­ność – po­ję­cie fi­lo­zo­ficz­ne i lo­gicz­ne
  • za­sa­da iden­tycz­no­ści przed­mio­tów nie­roz­róż­nial­nych

Wikipedia

Patrz:

identyczny

Powiązane:

 przym. identyczny

 przysł. identycznie

Wiktionary


identyczny

taki sam, jed­na­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­kład­nie taki sam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie ak­tor­ki po­ja­wi­ły się na ban­kie­cie w iden­tycz­nych su­kien­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ, AS: idẽntyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. identyczność ż.

 przysł. identycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tożsamy, kubek w kubek, jednakowy, jednaki

Wiktionary


identyfikacja

1. roz­poz­na­wa­nie cze­goś lub kogoś, usta­le­nie toż­sa­mo­ści po­przez pewne spe­cy­ficz­ne cechy;
2. utoż­sa­mia­nie się z inną osobą lub grupą albo z jej po­glą­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. stwier­dze­nie czy­jejś toż­sa­mo­ści, usta­le­nie jed­na­ko­wo­ści cze­goś w po­rów­na­niu z czymś

 (1.2) psych. utoż­sa­mia­nie się z kimś, wspó­łod­czu­wa­nie; prze­ży­wa­nie przez kogoś cze­goś bez­poś­red­nio jego nie­do­ty­czą­ce­go tak, jak ktoś inny, kogo to do­ty­czy na­praw­dę

 (1.3) psych. so­cjol. utoż­sa­mia­nie się osoby bądź grupy z war­to­ścia­mi i sty­lem innej osoby lub grupy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • iden­ty­fi­ka­cja w psy­cho­lo­gii
    • iden­ty­fi­ka­cja z agre­so­rem
    • iden­ty­fi­ka­cja pro­jek­cyj­na
  • iden­ty­fi­ka­cja w so­cjo­lo­gii
  • iden­ty­fi­ka­cja w au­to­ma­ty­ce
  • iden­ty­fi­ka­cja w in­for­ma­ty­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: idẽntyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. identyfikator mrz., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n.

 czas. zidentyfikować dk., identyfikować ndk.

 przym. identyfikatorowy, identyfikacyjny, identyfikowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpoznanie, rozpoznawanie, utożsamienie, ustalenie

Wiktionary


identyfikacyjny

do­ty­czą­cy iden­ty­fi­ka­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z iden­ty­fi­ka­cją, słu­żą­cy do iden­ty­fi­ka­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wi­li­śmy zwe­ry­fi­ko­wać znaki iden­ty­fi­ka­cyj­ne na wa­liz­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɛ̃ntɨfʲikaˈt͡sɨjnɨ, AS: idẽntyfʹikacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. identyfikacja ż., identyfikator m., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n.

 czas. zidentyfikować dk., identyfikować ndk.

 przym. identyfikatorowy, identyfikowalny

Wiktionary


identyfikator

1. pla­kiet­ka, urzą­dze­nie lbu ta­tu­aż z da­ny­mi ja­kie­goś czło­wie­ka, zwie­rzę­cia lub przed­mio­tu;
2. ciąg cyfr, liter lub sym­bo­li, przy­pi­sy­wa­ny ja­kie­muś obiek­to­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pla­kiet­ka z imie­niem i naz­wi­skiem, czę­sto ze zdję­ciem, słu­żą­ca do okre­śle­nia toż­sa­mo­ści danej osoby

Wiktionary

Iden­ty­fi­ka­tor – oz­na­cza nie­za­leż­ną ję­zy­ko­wo sek­wen­cję zna­ków umoż­li­wia­ją­cą iden­ty­fi­ko­wa­nie w spo­sób jed­noz­nacz­ny i trwa­ły tego, z czym jest po­wią­za­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkatɔr, AS: idẽntyfʹikator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. identyfikacja ż., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n.

 czas. zidentyfikować dk., identyfikować ndk.

 przym. identyfikatorowy, identyfikacyjny, identyfikowalny

Wiktionary


identyfikatorek

zdrob­nie­nie od: iden­ty­fi­ka­tor


SJP.pl


identyfikatorka

zdrob­nie­nie od: iden­ty­fi­ka­tor


SJP.pl


identyfikatorowy

→ iden­ty­fi­ka­tor


SJP.pl

Patrz:

identyfikator

identyfikowalność

cecha cze­goś moż­li­we­go do zi­den­ty­fi­ko­wa­nia


SJP.pl


identyfikowalny

moż­li­wy do zi­den­ty­fi­ko­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) da­ją­cy się zi­den­ty­fi­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firmy "am­bit­ne" ce­chu­ją się tym, iż mają wy­raź­nie iden­ty­fi­ko­wal­ny cykl życia: od wczes­ne­go etapu z po­wol­nym wzro­stem, po­przez fazę szyb­kie­go wzro­stu, do fazy sła­be­go wzro­stu i sta­gna­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. identyfikacja ż., identyfikator mrz., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n., identyfikowalność ż.

 czas. zidentyfikować dk., identyfikować ndk.

 przym. identyfikatorowy, identyfikacyjny

Wiktionary


identyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|iden­ty­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zidentyfikowanie n., identyfikacja ż., identyfikator m.

 czas. identyfikować ndk., zidentyfikować dk.

 przym. identyfikacyjny, identyfikatorowy, identyfikowalny

Wiktionary


identyfikować

roz­poz­na­wać coś lub kogoś po czymś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) usta­lać kim lub czym coś lub ktoś jest

 (1.2) uz­na­wać dwie rze­czy, osoby, sy­tu­a­cje i tym po­dob­ne za takie same

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wy­pad­ku zwło­ki są iden­ty­fi­ko­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. identyfikacja ż., identyfikator mrz., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n.

 czas. zidentyfikować dk.

 przym. identyfikacyjny, identyfikatorowy, identyfikowalny

Wiktionary


identyko

mło­dzie­żo­wo: iden­tycz­nie


SJP.pl


identytarysta

zwo­len­nik nurtu zwią­za­ne­go z ru­chem Eu­ro­pej­skiej Nowej Pra­wi­cy, opo­wia­da­ją­ce­go się za za­cho­wa­niem et­nicz­nej i kul­tu­ro­wej toż­sa­mo­ści i kry­ty­ku­ją­ce­go stan współ­czes­ne­go Za­cho­du


SJP.pl


identytarystyczny

→ iden­ty­ta­ryzm


SJP.pl

Patrz:

identytaryzm

identytaryzm

nurt zwią­za­ny z ru­chem Eu­ro­pej­skiej Nowej Pra­wi­cy, opo­wia­da­ją­cy się za za­cho­wa­niem et­nicz­nej i kul­tu­ro­wej toż­sa­mo­ści i kry­ty­ku­ją­cy stan współ­czes­ne­go Za­cho­du


SJP.pl

Iden­ty­ta­ryzm (z fr. "iden­ti­ta­i­re", do­ty­czą­cy toż­sa­mo­ści osoby lub grupy) – skraj­nie pra­wi­co­wy nurt zwią­za­ny z ru­chem Eu­ro­pej­skiej Nowej Pra­wi­cy i jego sym­pa­ty­ka­mi. Opo­wia­da się za za­cho­wa­niem i roz­wo­jem et­nicz­nej i kul­tu­ro­wej toż­sa­mo­ści jako cen­tral­nej ide­o­lo­gicz­nej za­sa­dy i kry­ty­ku­je stan współ­czes­ne­go Za­cho­du. Ist­nie­je wiele po­wią­zań tego ruchu z or­ga­ni­za­cja­mi o pro­fi­lu ne­o­fa­szy­stow­skim.

Wikipedia


ideogenia

w psy­cho­lo­gii: ba­da­nie po­cho­dze­nia po­my­słów


SJP.pl


ideograf

umow­ny znak pi­sem­ny wy­ra­ża­ją­cy okre­ślo­ne po­ję­cie; ide­o­gram


SJP.pl


ideografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. przed­sta­wia­nie in­for­ma­cji za po­mo­cą ide­o­gra­mów

 (1.2) jęz. pismo ide­o­gra­ficz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ideograficzny

Wiktionary


ideograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ide­o­gra­fią lub ide­o­gra­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideografia ż.

Wiktionary


ideografika

1. zbiór zasad pi­sow­ni ide­o­gra­mów da­ne­go ję­zy­ka;
2. ry­su­nek uka­zu­ją­cy coś w spo­sób sym­bo­licz­ny i upro­szczo­ny


SJP.pl


ideogram

1. umow­ny znak pi­sem­ny wy­ra­ża­ją­cy okre­ślo­ne po­ję­cie; ide­o­graf;
2. utwór po­e­tyc­ki za­pi­sa­ny w kształ­cie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. znak gra­ficz­ny, który po­je­dyn­czo może oz­na­czać okre­ślo­ny przed­miot, ale też za­leż­nie od kon­tek­stu pewną ideę; nie in­for­mu­je o wy­mo­wie;

Wiktionary

Ide­o­gram ( idea – „praw­zór” ἰδέα "idéa" – „kształt, wy­o­bra­że­nie”; gr. γράμμα "grámma" – „li­te­ra, pismo”) – umow­ny znak gra­ficz­ny, wy­ra­ża­ją­cy okre­ślo­ne po­ję­cie bez uży­cia liter. Ide­o­gra­ma­mi po­słu­gu­je się współ­cze­śnie pismo chiń­skie, pismo ja­poń­skie i dawne pismo w Korei Po­łud­nio­wej, a w sta­ro­żyt­no­ści także hie­ro­gli­fy egip­skie i pismo kli­no­we. Nie in­for­mu­je on o wy­mo­wie, stąd np. ten sam znak chiń­ski może być w róż­nych dia­lek­tach ję­zy­ka chiń­skie­go wy­ma­wia­ny od­mien­nie, za­cho­wu­jąc swoje zna­cze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­da­mi ide­o­gra­mów są sta­ro­żyt­ne hie­ro­gli­fy, a współ­cze­śnie – pismo chiń­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɛˈɔɡrãm, AS: ideogrãm

Wiktionary


ideogramowy

→ ide­o­gram


SJP.pl

Patrz:

ideogram

ideokracja

ustrój po­li­tycz­ny pań­stwa, w któ­rym życie spo­łecz­ne pod­po­rząd­ko­wa­ne jest kon­kret­nej ide­o­lo­gii


SJP.pl


ideokratyczny

→ ide­o­kra­cja


SJP.pl

Patrz:

ideokracja

ideolo

żar­to­bli­wie:
1. ide­o­lo­gia;
2. ide­o­lo­gicz­ny


SJP.pl


ideolog

osoba two­rzą­ca lub po­pu­la­ry­zu­ją­ca okre­ślo­ny sy­stem po­glą­dów, idei i prze­ko­nań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) twór­ca, te­o­re­tyk lub za­go­rza­ły pro­pa­ga­tor okre­ślo­nej ide­o­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lenin był przy­wód­cą i ide­o­lo­giem re­wo­lu­cji pro­le­ta­riac­kiej w Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideologia ż., ideologiczność ż., ideologizowanie n.

:: fż. ideolożka ż.

 czas. idealizować, ideologizować ndk.

 przym. ideologiczny, ideowy

 przysł. ideologicznie, ideowo

Wiktionary


ideologia

zbiór idei, po­glą­dów i prze­ko­nań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sy­stem po­glą­dów, idei jed­nost­ki lub grupy; wspól­no­ta świa­to­po­glą­dów, któ­rej celem jest świa­do­me dą­że­nie do re­a­li­za­cji okre­ślo­ne­go in­te­re­su kla­so­we­go, gru­po­we­go lub na­ro­do­we­go

Wiktionary

Ide­o­lo­gia – zbiór po­glą­dów i świa­to­po­gląd do ca­ło­ścio­we­go in­ter­pre­to­wa­nia i przeksz­tał­ca­nia świa­ta. Po­ję­cie wy­stę­pu­ją­ce w fi­lo­zo­fii i na­u­kach spo­łecz­nych (m.in. nauce o po­li­ty­ce, so­cjo­lo­gii, na­u­kach praw­nych).

Za­po­trze­bo­wa­nie na ide­o­lo­gie wy­ni­ka z wła­ści­we­go lu­dziom po­szu­ki­wa­nia od­po­wie­dzi na py­ta­nia o sens i spo­sób ist­nie­nia. Ide­o­lo­gie mają cha­rak­ter nor­ma­tyw­ny; pro­po­nu­ją bo­wiem okre­ślo­ny świa­to­po­gląd, wska­zu­jąc, jaki po­wi­nien być świat lub pe­wien jego aspekt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Is­la­mizm ma trzy głów­ne cechy wy­róż­nia­ją­ce: wier­ność wobec świę­te­go prawa (Sza­ria­tu), odrzu­ce­nie wpły­wów Za­cho­du oraz prze­i­sto­cze­nie wiary w ide­o­lo­gię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɛɔˈlɔɟja, AS: ideoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., ideolog m., ideolożka ż.

 przym. ideologiczny

 przysł. ideologicznie

Wiktionary


ideologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy ide­o­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., ideolożka ż., ideologia ż., ideolog m.

 przym. ideologiczny

Wiktionary


ideologiczność

→ ide­o­lo­gicz­ny


SJP.pl

Patrz:

ideologiczny

ideologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ide­o­lo­gią, ma­ją­cy cechy ide­o­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­na­ra­bizm jest po­li­tycz­nym, kul­tu­ral­nym i zde­cy­do­wa­nie świec­kim ru­chem ide­o­lo­gicz­nym dą­żą­cym do zjed­no­cze­nia i sca­le­nia ludów arab­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: ideoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., ideolożka ż., ideologia ż., ideolog n.

 przysł. ideologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ideowy

Wiktionary


ideologizacja

pod­po­rząd­ko­wy­wa­nie wpły­wom ja­kiejś ide­o­lo­gii


SJP.pl


ideologizacyjny

→ ide­o­lo­gi­za­cja


SJP.pl

Patrz:

ideologizacja

ideologizować

pod­po­rząd­ko­wy­wać wpły­wom ja­kiejś ide­o­lo­gii


SJP.pl


ideolożka

→ ide­o­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ide­o­log

Wiktionary

Patrz:

ideolog

Powiązane:

 rzecz. ideologia ż., ideolog m., ideologizowanie n.

 przym. ideologiczny

 przysł. ideologicznie

Wiktionary


ideonim

w ję­zy­koz­naw­stwie: nazwa włas­na wyt­wo­ru kul­tu­ry ar­ty­stycz­nej, np. tytuł obra­zu, dzie­ła li­te­rac­kie­go, ut­wo­ru mu­zycz­ne­go itp.


SJP.pl


ideoplastyczny

1. w sztu­ce: kształ­to­wa­ny we­dług wy­o­braź­ni;
2. w psy­cho­lo­gii: po­le­ga­ją­cy na wpły­wie wy­o­braź­ni, su­ge­stii


SJP.pl


ideotwórczy

wpły­wa­ją­cy na pow­sta­wa­nie idei


SJP.pl


ideowiec

czło­wiek od­da­ny pew­nej idei, dą­żą­cy do jej urze­czy­wist­nie­nia bez włas­nych ko­rzy­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek dzia­ła­ją­cy z po­bu­dek czy­sto ide­o­wych, nie dla pie­nię­dzy czy in­nych ko­rzy­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezideowość ż., idea ż., idealność ż., ideowość ż.

 przym. ideowy, idealny, idealistyczny

Wiktionary


ideowo

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem idei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] był to ofi­cer, który choć słu­żył w Pol­skim Kor­pu­sie Po­sił­ko­wym, to jed­nak ide­o­wo był od­da­ny Pił­sud­skie­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., bezideowość ż., ideowość ż., idealność ż., idea ż., ideolog m., idealizm m.

 przym. ideowy

Wiktionary


ideowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ide­o­we; cecha tych, któ­rzy są ide­o­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idealizm mrz., idea ż., ideowiec m., idealność ż., ideał m., idealizowanie n., zidealizowanie n.

 czas. idealizować ndk., zidealizować dk.

 przym. ideowy, idealny

 przysł. ideowo, idealnie

Wiktionary


ideowy

1. od­da­ny, wier­ny ja­kiejś idei, wal­czą­cy be­zin­te­re­sow­nie o jej re­a­li­za­cję;
2. do­ty­czą­cy ide­o­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pewną ideą, ide­o­lo­gią

 (1.2) od­da­ny okre­ślo­nej idei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ideacja ż., bezideowość ż., ideolog mos., idealność ż., idea ż., ideowiec mos., ideowość ż.

 przysł. ideowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ideologiczny, światopoglądowy

 (1.2) idealistyczny

Wiktionary


idioadaptacja

nie­wiel­ka zmia­na ewo­lu­cyj­na or­ga­nu lub na­rzą­du, dzię­ki któ­rej or­ga­nizm są le­piej przy­sto­so­wa­ny do życia w okre­ślo­nym śro­do­wi­sku


SJP.pl

Idio­a­dap­ta­cja – przy­sto­so­wa­nie pew­nych or­ga­nów do życia w ści­śle okre­ślo­nym śro­do­wi­sku opa­no­wa­nym wcze­śniej pod­czas aro­mor­fo­zy. Zwią­za­na jest ze spe­cja­li­za­cją cech, a nie pod­no­sze­niem spe­cja­li­za­cji ca­łe­go or­ga­niz­mu.

Np. obec­ne płazy (żaby i trasz­ki) nie róż­nią się w bu­do­wie od swo­ich przod­ków, jed­nak­że ide­al­nie przy­sto­so­wa­ły się do życia w śro­do­wi­sku wod­nym.

Wikipedia


idioblast

ko­mór­ka znaj­du­ją­ca się w tkan­ce, ale nie­bę­dą­ca jej nor­mal­nym skład­ni­kiem


SJP.pl


idiochromatyczny

→ idio­chro­ma­tyzm


SJP.pl

Patrz:

idiochromatyzm

idiocieć

po­tocz­nie: sta­wać się ogra­ni­czo­nym umy­sło­wo, tra­cić by­strość, in­te­li­gen­cję; głu­pieć, tę­pieć, dur­nieć


SJP.pl


idiocić

po­tocz­nie: czy­nić wy­jąt­ko­wo głu­pim


SJP.pl


idioctwo

po­tocz­nie: idio­tyzm;
1. głu­po­ta, bez­myśl­ność cze­goś; tę­po­ta, bez­myśl­ność;
2. wy­po­wiedź, zda­nie lub czyn uz­na­ne za głu­pie, po­zba­wio­ne sensu


SJP.pl


idioelektryczny

w fi­zy­ce: ciało idio­e­lek­trycz­ne - ciało elek­try­zu­ją­ce się przez tar­cie


SJP.pl


idiofon

in­stru­ment mu­zycz­ny per­ku­syj­ny (np. gong, ta­le­rze, ka­sta­nie­ty), w któ­rych dźwięk pow­sta­je przez drga­nie ca­łe­go in­stru­men­tu wy­wo­ła­ne ude­rze­niem


SJP.pl


idiofony

in­stru­ment mu­zycz­ny per­ku­syj­ny (np. gong, ta­le­rze, ka­sta­nie­ty), w któ­rych dźwięk pow­sta­je przez drga­nie ca­łe­go in­stru­men­tu wy­wo­ła­ne ude­rze­niem


SJP.pl

Idio­fo­ny ( idios = włas­ny, phone = dźwięk) – w kla­sy­fi­ka­cji na­u­ko­wej grupa in­stru­men­tów mu­zycz­nych, w któ­rych źró­dłem dźwię­ku (wi­bra­to­rem) jest wy­ko­na­ny z drew­na, me­ta­lu, ka­mie­nia lub szkła przed­miot, który ce­chu­je się na­tu­ral­ną sprę­ży­sto­ścią – nie wy­ma­ga wstęp­ne­go na­pię­cia jak stru­na czy mem­bra­na.

Wikipedia


idiograficzny

1. opi­su­ją­cy coś jed­no­ra­zo­we­go, je­dy­ne­go w swoim ro­dza­ju;
2. nauki idio­gra­ficz­ne - nauki zaj­mu­ją­ce się usta­la­niem jed­nost­ko­wych fak­tów, opi­sem i przy­po­rząd­ko­wy­wa­niem kon­kret­nych zda­rzeń


SJP.pl


idiografizm

te­o­ria me­to­do­lo­gii hu­ma­ni­stycz­nej po­pu­lar­na na prze­ło­mie XIX i XX wieku


SJP.pl

Idio­gra­fizm (gr. "ídios" włas­ny, pry­wat­ny, swo­i­sty, "gráphō" piszę) – po­gląd w me­to­do­lo­gii hu­ma­ni­sty­ki XX w., we­dług któ­re­go hi­sto­ria jako nauka ma wy­łącz­nie idio­gra­ficz­ny cha­rak­ter.

Przed­sta­wi­cie­le tego po­glą­du: Wil­helm Win­del­band, He­in­rich Ric­kert, nauki idio­gra­ficz­ne zaj­mu­ją się opi­sem i wy­ja­śnia­niem fak­tów jed­nost­ko­wych, a nie for­mu­ło­wa­niem ogól­nych praw na­u­ko­wych.

Wikipedia


idiokracja

czasy, w któ­rych do­mi­nu­ją osoby o ni­skim po­zio­mie in­te­lek­tu­al­nym


SJP.pl


idiolatria

czcze­nie sa­me­go sie­bie; sa­mo­u­wiel­bie­nie, sa­mo­u­bó­stwie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. czcze­nie sa­me­go sie­bie, sa­mo­u­wiel­bie­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samouwielbienie, samoubóstwienie, narcyzm

Wiktionary


idiolekt

ogół jed­nost­ko­wych wła­ści­wo­ści zna­mio­nu­ją­cych mowę danej osoby, wią­żą­cych się z jej przy­na­leż­no­ścią do grupy spo­łecz­nej, wyksz­tał­ce­niem, tra­dy­cja­mi ro­dzin­ny­mi, śro­do­wi­sko­wy­mi itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zbiór in­dy­wi­du­al­nych cech mowy da­ne­go roz­mów­cy;

 (1.2) liter. zbiór in­dy­wi­du­al­nych cech ję­zy­ka da­ne­go dzie­ła li­te­rac­kie­go

Wiktionary

Idio­lekt (gr. ἴδιος, "idios" – „włas­ny, swo­i­sty” + λέξις, "lek­sis" – „mowa”), język osob­ni­czy – od­mia­na mowy wła­ści­wa dla da­ne­go użyt­kow­ni­ka ję­zy­ka w danym okre­sie jego roz­wo­ju, tzw. in­dy­wi­du­al­ny dia­lekt. Róż­ni­ce idio­lek­tal­ne do­ty­czą w mniej­szym stop­niu gra­ma­ty­ki, w więk­szym cech lek­sy­kal­nych i fo­ne­tycz­nych. Na idio­lekt mogą się skła­dać za­rów­no środ­ki znane bier­nie, jak i uży­wa­ne ak­tyw­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­że­my po­wie­dzieć, że idio­lekt jest ję­zy­kiem (lek­tem) kon­kret­nej (po­je­dyn­czej) osoby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈdʲjɔlɛkt, AS: idʹi ̯olekt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. idiolektalny, idiomatyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język osobniczy, język indywidualny, mowa jednostkowa

 (1.2) idiostyl

Wiktionary


idiolektalny

w ję­zy­koz­naw­stwie: taki, który od­no­si się do osob­ni­cze­go po­słu­gi­wa­nia się ję­zy­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. do­ty­czą­cy idio­lek­tu, zwią­za­ny z idio­lek­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiolekt mrz.

Wiktionary


idiologiczny

od­no­szą­cy się do fak­tów hi­sto­rycz­nych; zda­rze­nio­wy


SJP.pl


idiom

wyraz, zwrot, wy­ra­że­nie wła­ści­we da­ne­mu ję­zy­ko­wi, nie da­ją­ce się do­słow­nie prze­tłu­ma­czyć na inny język; idio­ma­tyzm; idio­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wy­ra­że­nie ję­zy­ko­we, któ­re­go zna­cze­nie jest swo­i­ste, od­mien­ne od zna­cze­nia, jakie na­le­ża­ło­by mu przy­pi­sać, bio­rąc pod uwagę po­szcze­gól­ne czę­ści skła­do­we oraz re­gu­ły skład­ni;

 (1.2) przest. rzad. mowa, na­rze­cze

 (1.3) szt. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla danej dzie­dzi­ny sztu­ki, okre­su ar­ty­stycz­ne­go lub ar­ty­sty;

Wiktionary

Idiom, idio­mat, idio­ma­tyzm (z idio­ma „spe­cy­fi­ka ję­zy­ka, oso­bli­wo­ści ję­zy­ko­we”; od gr. "idiōma", dop. "idiōmatos" „spe­cy­ficz­na cecha; wła­ści­wość” od "idio­ust­hai" „od­po­wied­ni”; "ídios" „włas­ny; pry­wat­ny; swo­i­sty”) – kon­struk­cja ję­zy­ko­wa, któ­rej zna­cze­nie ma cha­rak­ter swo­i­sty, tj. nie daje się wy­pro­wa­dzić ze zna­cze­nia jej po­szcze­gól­nych czę­ści skła­do­wych. Idio­my na­le­ży odróż­nić od ko­lo­ka­cji, czyli związ­ków wy­ra­zo­wych wy­ka­zu­ją­cych pewną usta­lo­ną łącz­li­wość, ale da­ją­cych się ro­zu­mieć do­słow­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idio­mów nie tłu­ma­czy się do­słow­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈidʲjɔ̃m, AS: idʹi ̯õm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiomatyka ż., idiomat m., idiomatyzm m., idiomatyzacja ż.

 przym. idiomatyczny, idiomowy

 przysł. idiomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idiomat, idiomatyzm

Wiktionary


idiomat

wyraz, zwrot wła­ści­we da­ne­mu ję­zy­ko­wi, nie da­ją­ce się do­słow­nie prze­tłu­ma­czyć na inny język; idiom; idio­ma­tyzm


SJP.pl


idiomatyczność

→ idio­ma­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

idiomatyczny

idiomatyczny

→ idio­mat, → idio­ma­tyzm; idio­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) jęz. swo­i­sty dla kon­kret­ne­go ję­zy­ka, bę­dą­cy idio­mem

 (1.2) szt. przen. swo­i­sty dla okre­ślo­ne­go twór­cy, dla jego „ję­zy­ka sztu­ki”

 (1.3) jęz. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się mno­go­ścią idio­mów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poś­red­niość idio­ma­tycz­na wy­sło­wie­nia na­ka­zu jest tu jed­no­cze­śnie zwią­za­na z poś­red­nio­ścią idio­ma­tycz­ną wy­sło­wie­nia po­zo­sta­łych ele­men­tów. Cały prze­pis jest więc jed­nym z naj­bar­dziej skom­pli­ko­wa­nych wy­ra­żeń kodu idio­ma­tycz­ne­go.

 (1.3) Język pol­ski ucho­dzi za bar­dziej idio­ma­tycz­ny od ję­zy­ka an­giel­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiom m., idiomatyka ż., idiomatyk m., idiomat m., idiomatyzm m., idiomatyczność ż., idiomowość ż., idiomatyzacja ż., idiomatyzowanie n., idiolekt m.

 czas. idiomatyzować ndk.

 przym. idiomowy

 przysł. idiomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) swoisty, osobliwy, specyficzny, charakterystyczny

Wiktionary


idiomatyka

1. nauka o idio­mach, wy­ra­zach, zwro­tach, wy­ra­że­niach wła­ści­wych da­ne­mu ję­zy­ko­wi, nie­prze­tłu­ma­czal­ny­mi do­słow­nie na inny język;
2. zbiór idio­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka o idio­mach

 (1.2) jęz. zbiór idio­mów np. w okre­ślo­nym ję­zy­ku, dia­lek­cie lub dzie­le

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: idio­ma­tyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roz­dzia­le pra­gnę przed­sta­wić pro­po­zy­cję me­to­do­lo­gicz­ną na­u­kow­ca od lat zaj­mu­ją­ce­go się ba­da­niem idio­ma­ty­ki po­rów­naw­czej z per­spek­ty­wy ko­gni­tyw­nej (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiom m., idiomatyk m., idiomat m., idiomatyzm m., idiomatyczność ż., idiomowość ż., idiomatyzacja ż., idiomatyzowanie n.

 czas. idiomatyzować ndk.

 przym. idiomatyczny, idiomowy

 przysł. idiomatycznie

Wiktionary


idiomatyzm

wyraz, zwrot, wy­ra­że­nie wła­ści­we da­ne­mu ję­zy­ko­wi, nie da­ją­ce się do­słow­nie prze­tłu­ma­czyć na inny język; idiom; idio­mat


SJP.pl


idiomek

ek­spre­syw­nie: idiom, idio­mat


SJP.pl


idiomorficzny

→ idio­mor­fizm


SJP.pl

Patrz:

idiomorfizm

idiomorfizm

Idio­mor­fizm = au­to­mor­fizm – wy­stę­po­wa­nie mi­ne­ra­łów w ska­łach w po­sta­ci krysz­ta­łów o sy­me­trii od­po­wia­da­ją­cej ich bu­do­wie wew­nętrz­nej, ogra­ni­czo­nej pła­ski­mi ścia­na­mi.

Krysz­ta­ły, które wy­kry­sta­li­zo­wa­ły wcze­śniej niż krysz­ta­ły in­ne­go skład­ni­ka magmy są le­piej wyksz­tał­co­ne i zbu­do­wa­ne pra­wi­dło­wo.

Wikipedia


idiomowy

→ idiom; idio­ma­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny idio­mem, do­ty­czą­cy idio­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiom mrz., idiomatyka ż.

 przym. idiomatyczny

Wiktionary


idiopatyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan, w któ­rym cho­ro­ba ma nie­jas­ne lub niez­na­ne po­dło­że

Wiktionary

Powiązane:

 przym. idiopatyczny

Wiktionary


idiopatyczny

w me­dy­cy­nie, o cho­ro­bie lub do­le­gli­wo­ści: o nie­moż­li­wej do usta­le­nia przy­czy­nie, o niez­na­nym po­cho­dze­niu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. pow­sta­ją­cy spon­ta­nicz­nie lub ma­ją­cy nie­jas­ne albo niez­na­ne po­dło­że;

Wiktionary

Idio­pa­tycz­ny jest przy­miot­ni­kiem uży­wa­nym prze­de wszyst­kim w me­dy­cy­nie, oz­na­cza­ją­cym "pow­sta­ją­cy spon­ta­nicz­nie" albo "ma­ją­cy nie­jas­ne lub niez­na­ne po­dło­że (przy­czy­nę)". Po­cho­dzi z grec­kie­go ἴδιος (idios) – "włas­ny" + παθος (pat­hos) – "cier­pie­nie", czyli w wol­nym tłu­ma­cze­niu „cho­ro­bę samą z sie­bie”. Jest to okre­śle­nie tech­nicz­ne, wy­wo­dzą­ce się z no­zo­lo­gii, tj. kla­sy­fi­ka­cji scho­rzeń.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. idiopatyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoistny

Wiktionary


idioplazma

w we­is­ma­niz­mie: hi­po­te­tycz­na sub­stan­cja prze­ka­zy­wa­na z po­ko­le­nia na po­ko­le­nie, od­po­wie­dzial­na za dzie­dzi­cze­nie cech; plaz­ma za­rod­ko­wa


SJP.pl


idiosynkratyczność

1. cecha kogoś wy­róż­nia­ją­ce­go się spoś­ród in­nych ludzi;
2. cecha cze­goś wy­róż­nia­ją­ce­go się spoś­ród in­nych rze­czy lub zja­wisk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest idio­syn­kra­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są idio­syn­kra­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiosynkrazja ż.

 przym. idiosynkratyczny

 przysł. idiosynkratycznie

Wiktionary


idiosynkratyczny

→ idio­syn­kraz­ja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z idio­syn­kraz­ją

Wiktionary

Patrz:

idiosynkrazja

Powiązane:

 rzecz. idiosynkrazja ż., idiosynkratyczność ż.

Wiktionary


idiosynkrazja

1. wstręt, an­ty­pa­tia, nie­chęć
2. wro­dzo­na nad­wraż­li­wość or­ga­niz­mu na pewne sub­stan­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wstręt, nie­chęć do kogoś lub cze­goś;

 (1.2) med. farm. osob­ni­cza, wro­dzo­na nad­wraż­li­wość or­ga­niz­mu na okre­ślo­ne związ­ki che­micz­ne

 (1.3) cecha, która wy­róż­nia kogoś lub coś spoś­ród in­nych ludzi bądź obiek­tów

 (1.4) jęz. ele­ment w sy­ste­mie ję­zy­ko­wym, któ­re­go opisu nie da się uo­gól­nić w for­mie ja­kiej­kol­wiek re­gu­ły; wy­ją­tek

Wiktionary

Idio­syn­kraz­ja (gr. ιδιοσυνκρασία, "idio­sin­kra­sia", "idios" „jego włas­ny” i "syn-kra­sis" „mie­sza­ni­na”) – nad­wraż­li­wość or­ga­niz­mu (uczu­le­nie, aler­gia) na pewne sub­stan­cje. Prze­no­śnie – ""aler­gia"," nie­chęć, an­ty­pa­tia, wro­gość, odra­za do kogoś lub cze­goś.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mogę cię za­pew­nić, że po­ło­że­nie pię­knej ko­bie­ty, ma­ją­cej sta­re­go męża, nie na­le­ży do naj­gor­szych. (…) Nie masz lat szes­na­stu i na życie mu­sisz pa­trzeć serio. Nie można prze­cie dla ja­kiejś idio­syn­kraz­ji poś­wię­cić bytu ojca.

 (1.2) Głów­ne prze­ciww­ska­za­nia do sto­so­wa­nia leku to nad­wraż­li­wość lub idio­syn­kraz­ja na sub­stan­cję czyn­ną lub na któ­rą­kol­wiek sub­stan­cję po­moc­ni­czą.

 (1.3) W or­ga­nach elek­trycz­nych dźwięk nuty jest tro­chę „za­nie­czy­szczo­ny” sy­gna­ła­mi audio od ge­ne­ra­to­rów niez­wią­za­nych z tym dźwię­kiem. Daw­niej był to pro­blem, ale obec­nie ta idio­syn­kraz­ja jest trak­to­wa­na jako ważny ele­ment, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla brzmie­nia in­stru­men­tu tra­dy­cyj­ne­go.

 (1.4) Nie­rzad­ko w tek­stach śred­nio­wiecz­nych au­to­rów la­ty­ni­ści dia­gno­zu­ją idio­syn­kraz­ję, a nawet błąd tam, gdzie mamy do czy­nie­nia z uży­ciem do­sko­na­le kla­sycz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiosynkratyczność ż.

 przym. idiosynkratyczny

 przysł. idiosynkratycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstręt

 (1.2) uczulenie

 (1.3) dziwactwo, ekscentryczność

Wiktionary


idiota

1. męż­czyz­na dot­knię­ty idio­tyz­mem, cho­ro­bą umy­sło­wą;
2. po­tocz­nie: męż­czyz­na ogra­ni­czo­ny, nie­od­po­wie­dzial­ny, na­iw­ny; głu­piec, bał­wan, dureń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. czło­wiek głupi, tępak

 (1.2) przest. med. czło­wiek upo­śle­dzo­ny umy­sło­wo w stop­niu znacz­nym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Idio­ta – osoba upo­śle­dzo­na umy­sło­wo we­dług daw­nych kla­sy­fi­ka­cji. Idio­tyzm to ter­min obec­nie nie­u­ży­wa­ny w me­dy­cy­nie ze wzglę­du na pe­jo­ra­tyw­ne zna­cze­nie po­tocz­ne
  • Idio­ta – po­wieść Fio­do­ra Do­sto­jew­skie­go
  • Idio­ta – ro­syj­ski krót­ko­me­tra­żo­wy film z 1910 roku, ekra­ni­za­cja po­wie­ści Fio­do­ra Do­sto­jew­skie­go, reż. Piotr Czar­dy­nin
  • Idio­ta – opera Mie­czy­sła­wa We­in­ber­ga, na pod­sta­wie po­wie­ści Do­sto­jew­skie­go
  • Idio­ta – ja­poń­ski film z 1951 roku, reż. Akira Ku­ro­sa­wa
  • Idio­ta (także jako: Za­bój­ca z nędzy) – film z 1911 roku, reż. Abra­ham Izaak Ka­miń­ski
  • Idio­ta – se­rial ro­syj­ski z 2003, ekra­ni­za­cja po­wie­ści Do­sto­jew­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten idio­ta myśli, że skoro są jego uro­dzi­ny, to może jeź­dzić po pi­ja­ne­mu po mie­ście!

 (1.2) Jako idio­tę daw­niej kla­sy­fi­ko­wa­no czło­wie­ka z IQ w prze­dzia­le: 20-34.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈdʲjɔta, AS: idʹi ̯ota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiotyczność ż., idiotyzm m., idioctwo n., idiocenie n., zidiocenie n.

:: fż. idiotka ż.

 czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

 przym. idiotyczny, zidiociały

 przysł. idiotycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baran, bałwan, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, imbecyl, jełop, kretyn, matoł, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przygłup, psychol, porąbaniec, półgłówek, barania / kapuściana głowa, zakuta pała

 (1.2) mente captus

Wiktionary


idiotka

1. med. ko­bie­ta dot­knię­ta idio­tyz­mem, cho­ro­bą umy­sło­wą;
2. pot. ko­bie­ta ogra­ni­czo­na, nie­od­po­wie­dzial­na, na­iw­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta głu­pia

 (1.2) przest. med. ko­bie­ta lub dziew­czy­na upo­śle­dzo­na umy­sło­wo w stop­niu znacz­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈdʲjɔtka, AS: idʹi ̯otka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiotyzm m., idioctwo n., idiotyczność ż., idiocenie n.

:: fm. idiota m.

 czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

 przym. idiotyczny, zidiociały

 przysł. idiotycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kretynka, debilka

Wiktionary


idioto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: idio­ta

Wiktionary


idiotoodporność

żar­to­bli­wie: od­por­ność urzą­dze­nia na nie­u­mie­jęt­ne ko­rzy­sta­nie z niego


SJP.pl


idiotoodporny

żar­to­bli­wie: od­por­ny na nie­u­mie­jęt­ne ko­rzy­sta­nie; głu­po­od­por­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. żart. nie­za­wod­ny, od­por­ny, stwo­rzo­ny tak by nawet naj­głup­szy albo naj­bar­dziej nie­od­po­wie­dzial­ny użyt­kow­nik nie mógł go pop­suć

Wiktionary


idiotowaty

idio­tycz­ny, de­bi­lo­wa­ty, de­bil­ny;
1. w me­dy­cy­nie: taki, który ma cechy idio­ty, czyli osoby nie­do­roz­wi­nię­tej umy­sło­wo; chory psy­chicz­nie, chory umy­sło­wo;
2. po­tocz­nie: głupi, bez­myśl­ny, bez­sen­sow­ny; kre­tyń­ski, im­be­cyl­ny, durny


SJP.pl


idiotycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób idio­tycz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidʲjɔˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: idʹi ̯otyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. idiotyczny, zidiociały

 rzecz. idiota m., idiotka ż., idiotyzm m., idioctwo n., idiotyczność ż., idiocenie n., zidiocenie n.

 czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

Wiktionary


idiotyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: idio­tycz­nie


SJP.pl


idiotyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: idio­tycz­ny


SJP.pl


idiotyczność

cecha tego, co jest idio­tycz­ne; głu­po­ta, nie­do­rzecz­ność, bzdur­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest idio­tycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiota m., idiotka ż., idiotyzm m., idioctwo n., idiocenie n., zidiocenie n.

 czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

 przym. idiotyczny, zidiociały

 przysł. idiotycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedorzeczność

Wiktionary


idiotyczny

idio­to­wa­ty, de­bi­lo­wa­ty, de­bil­ny;
1. w me­dy­cy­nie: taki, który ma cechy idio­ty, czyli osoby nie­do­roz­wi­nię­tej umy­sło­wo; chory psy­chicz­nie, chory umy­sło­wo;
2. po­tocz­nie: głupi, bez­myśl­ny, bez­sen­sow­ny; kre­tyń­ski, im­be­cyl­ny, durny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) posp. nie­prze­my­śla­ny, bez­myśl­ny, głupi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mysł z fał­szy­wym alar­mem był idio­tycz­ny – po­li­cja nas zła­pa­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: idʹi ̯otyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiota m., idiotka ż., idiotyzm m., idiotyczność ż.

 przysł. idiotycznie

 przym. zidiociały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kretyński, bezmyślny, głupawy, głupi

Wiktionary


idiotyzm

1. cięż­kie upo­śle­dze­nie umy­słu;
2. głu­po­ta, bez­myśl­ność cze­goś; tę­po­ta, bez­myśl­ność, idioct­wo;
3. wy­po­wiedź, zda­nie lub czyn uz­na­ne za głu­pie, po­zba­wio­ne sensu; idioct­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. przest. upo­śle­dze­nie umy­sło­we w stop­niu znacz­nym;

 (1.2) grub. coś głu­pie­go, nie­roz­trop­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) O róż­nych już rze­czach sły­sza­łem, ale żeby ktoś prze­brał trupa i po­sta­wił na war­cie, żeby na mecz pójść, to naj­więk­szy idio­tyzm, z jakim mia­łem dotąd do czy­nie­nia – stwier­dził Fred Mar­cin­kow­ski, krę­cąc z nie­do­wie­rza­niem głową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idiota m., idiotka ż., idiotyczność ż., idioctwo n., idiocenie n., zidiocenie n.

 czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

 przym. idiotyczny, zidiociały

 przysł. idiotycznie

Wiktionary


idisa

disa; w mi­to­lo­gii ger­mań­skiej:
1. żeń­skie bó­stwo opie­kuń­cze po­krew­ne nor­nom;
2. demon śmier­ci, zni­szcze­nia i wojny, we­ge­ta­cji i płod­no­ści


SJP.pl


idk

akro­nim od: I don't know - nie wiem; IDK


SJP.pl


ido

język mię­dzy­na­ro­do­wy opra­co­wa­ny we Fran­cji, od­mia­na espe­ran­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język sztucz­ny, opra­co­wa­ny na bazie espe­ran­to;

Wiktionary

Ido ("-ides" – grec­ki przy­ro­stek pa­tro­ni­micz­ny = odoj­cow­ski) – sztucz­ny język opra­co­wa­ny w 1908 na bazie espe­ran­to, stąd jego druga nazwa: espe­ran­to re­for­mi­ta = 'espe­ran­to re­for­mo­wa­ne'. Jego au­to­ra­mi byli Louis Co­u­tu­rat i. Celem re­for­my było usu­nię­cie niek­tó­rych kry­ty­ko­wa­nych cech espe­ran­ta, jak koń­ców­ka bier­ni­ka czy ta­be­la ko­re­la­ty­wów, a także po­pra­wie­nie brzmie­nia ję­zy­ka. Ido jest za­sad­ni­czo ję­zy­kiem sche­ma­tycz­nym z pew­ny­mi ce­cha­mi ję­zy­ka na­tu­ra­li­stycz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uczę się ido.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈidɔ, AS: ido

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ido

* baskijski: (1.1) ido

* esperanto: (1.1) Ido

* niemiecki: (1.1) Ido n.

* rosyjski: (1.1) идо n.

* słowacki: (1.1) ido n.

* ukraiński: (1.1) ідо n.

* węgierski: (1.1) ido

źródła.

== ido (język baskijski.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-ido.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) jęz. ido

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ido

* baskijski: (1.1) ido

* esperanto: (1.1) Ido

* niemiecki: (1.1) Ido n.

* rosyjski: (1.1) идо n.

* słowacki: (1.1) ido n.

* ukraiński: (1.1) ідо n.

* węgierski: (1.1) ido

źródła.

== ido (język baskijski.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-ido.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) jęz. ido

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


idokraz

mi­ne­rał, za­sa­do­wy krze­mian wap­nia, ma­gne­zu, że­la­za i glinu; we­zu­wian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. we­zu­wian; mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈdɔkras, AS: idokras

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wezuwian

Wiktionary


idol

1. osoba szcze­gól­nie po­pu­lar­na, uwiel­bia­na; bo­ży­szcze,
2. wi­ze­ru­nek bó­stwa sta­no­wią­cy przed­miot kultu; bożek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, którą się po­dzi­wia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) rel. fi­gu­ra bó­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • idol – wy­o­bra­że­nie bó­stwa
  • idol – ka­te­go­ria ja­poń­skich ar­ty­stów
  • idol – ka­te­go­ria ko­re­ań­skich ar­ty­stów
  • Idol – for­mat te­le­wi­zyj­ny
  • Idol – pol­ski film z 1984 roku
  • Idol – ame­ry­kań­ski film z 1998 roku
  • Idol – ame­ry­kań­ski film z 2015 roku
  • Idol – pol­ski pro­gram te­le­wi­zyj­ny
  • Idol – inny tytuł pol­skie­go filmu Bo­ży­szcze. W si­dłach uwo­dzi­cie­la z 1923 roku
  • Idol – sin­gel po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skie­go ze­spo­łu BTS
  • Idol – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Idol – in­dyj­ski dra­mat fil­mo­wy z 1966 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moim ido­lem jest Krzysz­tof Kraw­czyk.

 (2.1) Ten idol po­cho­dzi z epoki brązu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈidɔl, AS: idol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idolatria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autorytet, bożyszcze

 (2.1) bałwan

Wiktionary


idola

w te­o­rii in­duk­cji Fran­cisz­ka Ba­co­na: złu­dze­nia poz­naw­cze umy­słu; idole


SJP.pl


idolatria

od­da­wa­nie czci bo­skiej ido­lom, czyli wy­o­bra­że­niom bóstw; ido­lo­la­tria; bał­wo­chwal­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. bał­wo­chwal­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daw­niej na tych te­re­nach pa­no­wa­ła ido­la­tria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɔˈlatrʲja, AS: idolatrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 zobacz. idol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idololatria, bałwochwalstwo

Wiktionary


idolatryczny

→ ido­la­tria


SJP.pl

Patrz:

idolatria

idole

czą­stecz­ki wy­sy­ła­ne przez przed­mio­ty (we­dług epi­ku­rej­czy­ków)


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lm. i M. plu­ral|idol.

Wiktionary


idolek

ko­bie­ta cie­szą­ca się szcze­gól­ną po­pu­lar­no­ścią, bez­kry­tycz­nie uwiel­bia­na i na­śla­do­wa­na


SJP.pl


idolizacja

wpro­wa­dza­nie lub wy­stę­po­wa­nie kultu idoli


SJP.pl


idolka

ko­bie­ta cie­szą­ca się szcze­gól­ną po­pu­lar­no­ścią, bez­kry­tycz­nie uwiel­bia­na i na­śla­do­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: idol

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈdɔlka, AS: idolka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. idol.

Wiktionary


idololatria

od­da­wa­nie czci bo­skiej ido­lom, czyli wy­o­bra­że­niom bóstw; ido­la­tria; bał­wo­chwal­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. bał­wo­chwal­stwo, kult boż­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­blia jed­noz­nacz­nie po­tę­pia ido­lo­la­trię.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałwochwalstwo

Wiktionary


idoneizm

nazwa wpro­wa­dzo­na przez F. Gon­set­ha na okre­śle­nie jego włas­ne­go sta­no­wi­ska filoz., łą­czą­ce­go pewne ele­men­ty kan­tyz­mu i po­zy­ty­wiz­mu, uz­na­ją­ce­go ko­niecz­ność przyj­mo­wa­nia w poz­na­niu za­ło­żeń, które jed­nak są hi­sto­rycz­nie uwa­run­ko­wa­ne i zmien­ne


SJP.pl


idrialin

mięk­ki, zie­lon­ka­wo-żółty mi­ne­rał w kształ­cie rombu, od­kry­ty w ko­pal­ni Idria w Sło­we­nii; idria­lit


SJP.pl


idrialit

mięk­ki, zie­lon­ka­wo-żółty mi­ne­rał w kształ­cie rombu, od­kry­ty w ko­pal­ni Idria w Sło­we­nii; idria­lin


SJP.pl

Idria­lit – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał na­le­żą­cy do wę­glo­wo­do­rów.

Wikipedia


idrijca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na te­re­nie Sło­we­nii;

Wiktionary

Idrij­ca – rzeka w Sło­we­nii, na te­re­nie Re­gio­nal Park Zgorn­ja Idrij­ca. Źró­dło rzeki znaj­du­je się w Idrij­sko hri­bov­je, w po­bli­żu wsi Idrij­ska Bela, na wy­so­ko­ści 960 m n.p.m. Rzeka roz­cią­ga się na 60 km i ucho­dzi do rzeki Socza we wsi Most na Soči.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj wy­bra­łem się nad Idrij­cę łowić ryby, gdzie zło­wi­łem do­rod­ny okaz li­pie­nia po­spo­li­te­go.

Wiktionary


idumea

Idu­mea (łac. "Idu­ma­ea", hebr. "Edom" – czer­wo­ny) – kra­i­na hi­sto­rycz­na na po­łud­niu Iz­ra­e­la, pier­wot­nie cią­gną­ca się aż do Morza Czer­wo­ne­go. Od VI wieku p.n.e. ogra­ni­czo­na do oko­lic He­bro­nu i wzgórz mię­dzy Mo­rzem Mart­wym a Mo­rzem Śró­dziem­nym. Za­miesz­ka­na przez Idu­mej­czy­ków (Edo­mi­tów), bę­dą­cych ple­mie­niem o se­mic­kim ro­do­wo­dzie.

Wikipedia


idumejczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Idu­mei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Idumea ż.

:: fż. Idumejka ż.

 przym. idumejski

Wiktionary


idumejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Idu­mei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Idumea ż.

:: fm. Idumejczyk mos.

 przym. idumejski

Wiktionary


idumejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Idu­meą, do­ty­czą­cy Idu­mei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Idumea ż., Idumejczyk mos., Idumejka ż.

Wiktionary


idusia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ida

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Idusiowy

 rzecz. Ida ż.

Wiktionary


idy

pięt­na­sty (w marcu, maju, lipcu i paź­dzier­ni­ku) lub trzy­na­sty dzień mie­sią­ca w ka­len­da­rzu rzym­skim


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) hist. w ka­len­da­rzu rzym­skim trzy­na­sty, a w marcu, maju, lipcu i paź­dzier­ni­ku pięt­na­sty dzień mie­sią­ca;

Wiktionary

Idy (łac. "Idus") – w ka­len­da­rzu rzym­skim dzień przy­pa­da­ją­cy w środ­ku mie­sią­ca.

W sło­necz­nym ka­len­da­rzu ju­liań­skim ter­min ten nie ma astro­no­micz­ne­go zna­cze­nia. Na­to­miast w pier­wot­nym ka­len­da­rzu księ­ży­co­wym mia­nem "Idus" okre­śla­no dzień, po któ­rym na­stę­pu­je peł­nia Księ­ży­ca. Idy były w re­la­cji do ka­lend i non.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈidɨ, AS: idy

Wiktionary


idylla

1. ga­tu­nek li­te­rac­ki obej­mu­ją­cy głów­nie ut­wo­ry po­e­tyc­kie o te­ma­ty­ce pa­ster­skiej, wiej­skiej itp.; sie­lan­ka; bu­ko­li­ka; eklo­ga;
2. spo­koj­ne, sie­lan­ko­we życie; bez­kon­flik­to­wa mi­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sie­lan­ko­we życie

 (1.2) liter. po­god­ny liryk opie­wa­ją­cy uroki życia na wsi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • idyl­la (sie­lan­ka, bu­ko­li­ka) – ga­tu­nek li­te­rac­ki
  • idyl­la – gra­fi­ka do­łą­cza­na do sy­ste­mu Mi­cro­soft Win­dows XP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idyl­la ma­leń­ka taka: / Wró­bel po­ły­ka ro­ba­ka, / Wró­bla kot dusi niec­no­ta, / Pies chęt­nie roz­dzie­ra kota…

 (1.2) Au­tor­stwo tych idyll przy­pi­sy­wa­no Ko­nop­nic­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idylliczność ż., idyllizm m., idyllista m., idyllik m.

 przym. idylliczny

 przysł. idyllicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sielanka, ekloga, bukolika, skotopaska

Wiktionary


idyllicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób idyl­licz­ny, sie­lan­ko­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jed­nak – tuż przed świę­ta­mi pierw­si po­ran­ni prze­chod­nie ze zdu­mie­niem uj­rze­li świat od­mie­nio­ny, przy­kry­ty nie­win­ną bielą, idyl­licz­nie cichy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idylla ż.

 przym. idylliczny

Wiktionary


idylliczność

książ­ko­wo: stan, w któ­rym nie wy­stę­pu­ją żadne pro­ble­my ani ne­ga­tyw­ne rze­czy; sie­lan­ko­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co idyl­licz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idylla ż.

 przym. idylliczny

Wiktionary


idylliczny

sie­lan­ko­wy, na­stro­jo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­god­ny, bez­tro­ski, sie­lan­ko­wy

 (1.2) liter. o ut­wo­rze li­te­rac­kim: bę­dą­cy idyl­lą lub ma­ją­cy jej cechy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­bert wydał sze­reg wier­szy o idyl­licz­nych born­holm­skich kra­jo­bra­zach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌidɨlˈlʲit͡ʃnɨ, AS: idyllʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. idylla ż., idylliczność ż., idyllizm m., idyllista m. idyllik m.

 przysł. idyllicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sielankowy, sielski

 (1.2) sielski, bukoliczny, pastoralny

Wiktionary


idyllik

autor sie­la­nek; idyl­li­sta


SJP.pl


idyllista

autor bu­ko­lik; idyl­lik


SJP.pl


idyllistka

→ idyl­li­sta


SJP.pl

Patrz:

idyllista

idzi

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Idzi – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Jest spol­szcze­niem ła­ciń­skie­go imie­nia Ae­gi­dius, „Egi­diusz”, o źró­dło­sło­wie grec­kim. "Ai­gi­dios" był jed­nym z przy­dom­ków Zeusa i na­wią­zy­wał do no­sze­nia przez niego tar­czy Egidy.

Imię w Pol­sce jest imie­niem na­da­wa­nym rzad­ko. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 408 męż­czyzn o imie­niu Idzi na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈid͡ʑi, AS: iʒ́i

Wiktionary


idziak

naz­wi­sko


SJP.pl


idzik

naz­wi­sko


SJP.pl


idzikowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Idzi­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Idzików m.

:: fż. idzikowianka ż.

 przym. idzikowski

Wiktionary


idzikowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Idzi­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Idzików m.

:: fm. idzikowianin m.

 przym. idzikowski

Wiktionary


idzikowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Idzi­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Drze­wi­ca
  • Idzi­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Da­li­ków
  • Idzi­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie So­cho­cin
  • Idzi­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Idzi­ko­wi­ce – ko­le­jo­wa sta­cja wę­zło­wa
  • Idzi­ków, Wola Idzi­kow­ska

Wikipedia


idzikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Idzi­ko­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Idzi­kow­ski – pol­ski in­ży­nier ko­lej­nict­wa
  • Bog­dan Idzi­kow­ski – pol­ski pe­da­gog
  • Bro­ni­sław Idzi­kow­ski – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Ed­ward Idzi­kow­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Jan Idzi­kow­ski – pol­ski ar­chi­tekt, kon­ser­wa­tor za­byt­ków
  • Leon Idzi­kow­ski – pol­ski księ­garz, wy­daw­ca i przed­się­bior­ca
  • Lud­wik Idzi­kow­ski – pol­ski pilot woj­sko­wy
  • Sta­nis­las Idzi­kow­ski – pol­ski tan­cerz ba­le­to­wy i pe­da­gog
  • Wła­dy­sław Idzi­kow­ski – pol­ski księ­garz i wy­daw­ca
  • Zyg­munt Zenon Idzi­kow­ski – pol­ski poeta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Idzików m., idzikowianin m., idzikowianka ż.

Wiktionary


idziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Idy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


idziowie

Idzi z mał­żon­ką


SJP.pl


idziowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Idzie­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


idzisław

imię mę­skie


SJP.pl

Idzi­sław – imię mę­skie, ne­o­lo­gizm ut­wo­rzo­ny na wzór imion sło­wiań­skich. Spol­szczo­ne imię Idzi uzu­peł­nio­ne zo­sta­ło przy­rost­kiem imien­ni­czym -sław.

W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w 1212 roku. W XXI wieku nie zo­sta­ło wy­ka­za­ne w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, ani jako imię pier­wsze, ani jako imię dru­gie.

Wikipedia


idzisława

imię żeń­skie


SJP.pl


idzisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Idzi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


idzisławostwo

Idzi­sław z mał­żon­ką; Idzi­sła­wo­wie


SJP.pl


idzisławowie

imię mę­skie


SJP.pl


idzisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Idzi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


idący

1. kro­czyć, stą­pać, cho­dzić
2. wstę­po­wać gdzieś, uda­wać się, kie­ro­wać się
3. dziać się, od­by­wać się
4. funk­cjo­no­wać, dzia­łać
5. po­wo­dzić się, wieść się


SJP.pl


idźkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


idźkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


idźżeż

cza­sow­nik "idź" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-żeż"


SJP.pl


idżtihad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­wi­ja­nie prawa, moż­li­wość uczo­ne­go is­lam­skie­go (mudż­ta­hi­da) do sa­mo­dziel­ne­go for­mu­ło­wa­nia opi­nii, twór­cza, ra­cjo­nal­na in­ter­pre­ta­cja sza­ria­tu;

Wiktionary

Idż­ti­had ( ‏اجتهاد‎, iğtihād) – roz­wi­ja­nie prawa, „wy­si­łek twór­czy”; „moż­li­wość uczo­ne­go (mudż­ta­hi­da) do sa­mo­dziel­ne­go for­mu­ło­wa­nia opi­nii, po­słu­gi­wa­nia się in­dy­wi­du­al­nym ro­zu­mo­wa­niem”, twór­cza, ra­cjo­nal­na in­ter­pre­ta­cja sza­ria­tu, zdy­scy­pli­no­wa­ne po­słu­gi­wa­nie się ro­zu­mem po­ma­ga­ją­ce w do­sto­so­wy­wa­niu prawa is­la­mu do no­wych wa­run­ków. Wy­róż­nia się trzy stop­nie:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dżihad mrz.

Wiktionary


ie

skrót od: In­ter­net Ex­plo­rer (prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa)


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = In­ter­net Ex­plo­rer (prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa)

Wiktionary

Ie ie

Ie – dwuz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku an­giel­skim, nie­miec­kim i ję­zy­ku ni­der­landz­kim. Oz­na­cza on i czy­ta­ne bez wy­stę­pu­ją­ce­go po nim e. Przy­kład: ho­len­der­skie „ie­de­re­en” ("ide­rejn") – „wszy­scy”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) FF, IE, Opera, Chro­me i Sa­fa­ri to pięć naj­po­pu­lar­niej­szych obec­nie prze­glą­da­rek in­ter­ne­to­wych w Pol­sce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) MSIE

Wiktionary


ie.

skrót od: in­do­e­u­ro­pej­ski


SJP.pl

skrót w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (1.1) = jęz. in­do­e­u­ro­pej­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: ĩndoeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary


ieee

skrót od: In­sti­tu­te of Elec­tri­cal and Elec­tro­nics En­gi­ne­ers - In­sty­tut In­ży­nie­rii Elek­trycz­nej i Elek­tro­nicz­nej


SJP.pl


ieper

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Bel­gii, w Za­chod­niej Flan­drii;

Wiktionary

Ieper (wym. w IPA: []; fr. "Ypres", wym. w IPA: []) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Bel­gii, w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Flan­dria Za­chod­nia, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na okrę­gu Ieper. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 131,451 km². 1 stycz­nia 2024 r. li­czy­ło 35 550 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­rał Ma­czek wyz­wo­lił Ieper 6 wrze­śnia 1944 roku.

Wiktionary


ifc

skrót od: In­ter­na­tio­nal Fi­nan­ce Cor­po­ra­tion - Mię­dzy­na­ro­do­wa Kor­po­ra­cja Fi­nan­so­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mię­dzy­na­ro­do­wa Kor­po­ra­cja Fi­nan­so­wa (ang. In­ter­na­tio­nal Fi­nan­ce Cor­po­ra­tion)
  • So­jusz­ni­cze Cen­trum Roz­poz­naw­cze IFC

Wikipedia


ifigenia

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 112;

Wiktionary

Ifi­ge­nia – w mi­to­lo­gii grec­kiej, córka Aga­mem­no­na i Kli­taj­me­stry, sio­stra Elek­try, Chry­so­te­mis i Ore­ste­sa. U Ho­me­ra wy­stę­pu­je jako Ifia­nas­sa.

Oj­ciec miał zło­żyć ją w ofie­rze Ar­te­mi­dzie w Au­li­dzie w Be­o­cji, w celu prze­bła­ga­nia bo­gi­ni. Zanim jed­nak wróż­bi­ta Ka­lias wbił nóż ofiar­ny w serce dziew­czy­ny, z Nie­bios zstą­pi­ła Ar­te­mi­da, przy­no­sząc ze sobą łanię. Na­ka­za­ła zwie­rzę zło­żyć w ofie­rze, a córkę Aga­mem­no­na uczy­ni­ła swoją ka­płan­ką w Ta­u­ry­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wstą­pie­niu do miej­sco­we­go klasz­to­ru sióstr sa­kra­men­tek przy­ję­ła imię Ifi­ge­nia od św. Ma­te­u­sza.

Wiktionary


ifip

skrót od: In­ter­na­tio­nal Fe­de­ra­tion of In­for­ma­tion Pro­ces­sing - Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Przet­wa­rza­nia In­for­ma­cji


SJP.pl


ifj

skrót od: In­sty­tut Fi­zy­ki Ją­dro­wej


SJP.pl


ifn

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = bio­chem. in­ter­fe­ron

Wiktionary


ifor

skrót od: Im­ple­men­ta­tion Force - mię­dzy­na­ro­do­we woj­sko pod przy­wództ­wem NATO po­wo­ła­ne w celu na­dzo­ro­wa­nia re­a­li­za­cji po­sta­no­wień po­ro­zu­mie­nia po­ko­jo­we­go w spra­wie Bośni i Her­ce­go­wi­ny


SJP.pl


ifp

[czy­taj: i-ef-PE]
1. skrót od: In­sty­tut Fi­lo­lo­gii Pol­skiej;
2. skrót od: In­ter­ne­to­we Forum Po­li­cyj­ne


SJP.pl


ifryt

w arab­skich wie­rze­niach lu­do­wych: zły duch ognia, upiór; afryt; efryt


SJP.pl


iftar

pier­wszy po­si­łek, który spo­ży­wa mu­zuł­ma­nin po za­cho­dzie słoń­ca w okre­sie ra­ma­da­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. w is­la­mie: pier­wszy po­si­łek, który spo­ży­wa mu­zuł­ma­nin po za­cho­dzie słoń­ca w okre­sie postu ra­ma­dan; po­si­łek prze­ry­wa­ją­cy post dzien­ny;

Wiktionary

Iftar ( ‏إفطار‎, ifṭār) – pier­wszy po­si­łek, który spo­ży­wa mu­zuł­ma­nin po za­cho­dzie słoń­ca w okre­sie postu ra­ma­dan.

Iftar jest jed­nym z re­li­gij­nych ele­men­tów ob­cho­dze­nia ra­ma­da­nu, po­si­łek czę­sto jest spo­ży­wa­ny razem z in­ny­mi ludź­mi po mod­lit­wie o za­cho­dzie słoń­ca (magh­rib).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈiftar, AS: iftar

Wiktionary


iftarowy

→ iftar


SJP.pl

Patrz:

iftar

ig

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = med. in­deks gli­ke­micz­ny

 (1.2) = fizj. im­mu­no­glo­bu­li­na

Wiktionary

Ig – wieś w Sło­we­nii, sie­dzi­ba gminy Ig. W 2018 roku li­czy­ła 2318 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: i‿ˈɟɛ, AS: i‿ǵe

Wiktionary


iga

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

– imię żeń­skie. Usa­mo­dziel­nio­ne w cza­sach współ­czes­nych zdrob­nie­nie imie­nia Jad­wi­ga. Może być rów­nież zdrob­nie­niem imie­nia Igna­cja.

Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Iga w 2022 r. zaj­mo­wa­ła 17. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iga wzię­ła udział w sym­poz­jum szo­pe­no­lo­gicz­nym w Pile.

 (1.1) Przy­pom­nie­li­śmy Idze o jej obiet­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiɡa, AS: iga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż.

Wiktionary


iganie

dawna wieś w Pol­sce, obec­nie Nowe Iga­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Nowe Iga­nie
  • Stare Iga­nie
  • Bitwa pod Iga­nia­mi

Wikipedia


igbo

jeden z głów­nych ję­zy­ków w Ni­ge­rii (obok ję­zy­ków hausa i jo­ru­ba); ibo


SJP.pl


igdrasil

w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej: gi­gan­tycz­ne drze­wo, na któ­rym znaj­du­ją się różne świa­ty, w tym: As­gard, Mid­gard, Ut­gard i Hel­he­im; Ygg­dra­sil


SJP.pl


igelit

[czy­taj: ige­lit albo igie­lit] trud­no­pal­ne two­rzy­wo sztucz­ne; igie­lit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) two­rzy­wo sztucz­ne uzy­ski­wa­ne w pro­ce­sie po­li­me­ry­za­cji chlor­ku wi­ny­lu i estrów kwasu akry­lo­we­go;

Wiktionary

Ige­lit – two­rzy­wo sztucz­ne uzy­ski­wa­ne w pro­ce­sie po­li­me­ry­za­cji chlor­ku wi­ny­lu (ok. 80%) i estrów kwasu akry­lo­we­go (ok. 20%).

Prawa do nazwy "Ige­lit" na­le­ża­ły do nie­miec­kie­go kon­cer­nu che­micz­ne­go IG Far­ben. Zna­lazł za­sto­so­wa­nie w elek­tro­tech­ni­ce jako ma­te­riał izo­la­cyj­ny w po­sta­ci osłon prze­wo­dów elek­trycz­nych i kabli elek­trycz­nych, a także w bu­dow­nict­wie do po­kry­wa­nia na­wierzch­ni skocz­ni nar­ciar­skich, sto­ków zja­zdo­wych, pe­ro­nów kolei li­no­wych i wy­cią­gów nar­ciar­skich.

Wikipedia


igelitowy

zwią­za­ny z ige­li­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ige­li­tu

Wiktionary


igielit

trud­no­pal­ne two­rzy­wo sztucz­ne; ige­lit


SJP.pl


igielitowy

→ igie­lit; ige­li­to­wy


SJP.pl


igielnica

1. część skła­do­wa ma­szy­ny do szy­cia, w któ­rej umo­co­wa­na jest igła;
2. część skła­do­wa ma­szy­ny tkac­kiej, przez którą prze­cho­dzą igły;
3. po­dłuż­ne na­rzę­dzie do szy­cia o ostrym czub­ku, zwy­kle wy­ko­na­ne z kości zwie­rzę­cych


SJP.pl


igielnicowy

→ igiel­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

igielnica

igielniczek

zdrob­nie­nie od: igiel­nik


SJP.pl


igielnik

po­jem­nik słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia igieł (szpi­lek) lub ozdob­na po­du­szecz­ka do wbi­ja­nia igieł celem ucho­wa­nia ich w po­rząd­ku i jed­nym miej­scu


SJP.pl


igielnikowy

→ igiel­nik


SJP.pl

Patrz:

igielnik

igielny

→ igła (prę­cik do szy­cia); igło­wy


SJP.pl


igielski

naz­wi­sko


SJP.pl


igiełeczka

zdrob­nie­nie od: igieł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: igła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiɟɛˈwɛt͡ʃka, AS: iǵeu̯ečka

Wiktionary


igiełka

1. zdrob­nie­nie od: igła;
2. ja­kieś doz­na­nie zmy­sło­we lub psy­chicz­ne, np. igieł­ka stra­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: igła

Wiktionary


igiełkowaty

po­dob­ny kształ­tem do igieł­ki


SJP.pl


igiełkowo

→ igieł­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

igiełkowy

igiełkowy

→ igieł­ka


SJP.pl

Patrz:

igiełka

iglak

1. re­gio­nal­nie: drze­wo igla­ste;
2. pil­nik igli­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. krzew lub drze­wo igla­ste

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po chwi­li stał już przy ta­ra­sie, z któ­re­go kilka scho­dów pro­wa­dzi­ło na traw­nik ozdo­bio­ny pa­ro­ma równo przy­cię­ty­mi igla­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iglasty

 rzecz. igła ż.

Wiktionary


iglakowy

→ iglak


SJP.pl

Patrz:

iglak

iglany

daw­niej: przy­miot­nik od: igła (w zna­cze­niu na­rzę­dzia do szy­cia); igiel­ny


SJP.pl


iglarski

do­ty­czą­cy wy­ro­bu igieł


SJP.pl


iglarz

w daw­nej Pol­sce: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy igły, szpil­ki i haft­ki; szpil­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy igły

 (1.2) pra­cow­nik cze­sal­ni

 (1.3) pra­cow­nik przy pro­duk­cji igieł w fa­bry­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iglarstwo n., iglarnia ż., igła ż.

 przym. iglarski

Wiktionary


iglaste

klasa drzew lub krze­wów na­le­żą­cych do gro­ma­dy na­go­na­sien­nych, obej­mu­ją­ca około 600 ga­tun­ków; szpil­ko­we


SJP.pl

Igla­ste, szpil­ko­we ("Pi­nop­si­da" Bur­nett) – klasa drzew i krze­wów na­le­żą­cych do gro­ma­dy na­go­na­sien­nych. W za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go obej­mu­je tylko rząd sos­now­ców "Pi­na­les" z ro­dzi­ną sos­no­wa­tych "Pi­na­ce­ae" (231 ga­tun­ków) lub róż­nie łą­czo­ne w rzędy także ro­dzi­ny: ara­u­ka­rio­wa­tych, za­strza­li­no­wa­tych, so­śni­co­wa­tych, cy­pry­so­wa­tych i ci­so­wa­tych, w sumie z ok.

Wikipedia


iglasty

1. po­kry­ty igła­mi, zło­żo­ny z igieł;
2. ostro za­koń­czo­ny, wys­mu­kły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest za­koń­czo­ny ostrym szpi­cem, któ­re­go za­koń­cze­nie przy­po­mi­na igłę

 (1.2) bot. dendr. zwią­za­ny z ro­śli­na­mi, któ­rych li­ście mają formę igieł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kro­gu­lec za­kła­da gnia­zdo na drze­wach igla­stych w po­bli­żu pnia, na wy­so­ko­ści 5-6 m.

 (1.1) Sie­dzie­li­śmy pod ro­zło­ży­sty­mi, igla­sty­mi drze­wa­mi, przy pniu, gdzie było za­cisz­nie i sucho.

 (1.2) Zło­to­bo­ro­wik wys­mu­kły ro­śnie w la­sach igla­stych, prze­de wszyst­kim wśród sosen (jego grzyb­nia two­rzy zwią­zek, tzw. mi­ko­ry­zę z ko­rze­nia­mi wła­śnie tych drzew).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iɡˈlastɨ, AS: iglasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. igła ż., igliwie n., iglak mrz.

 przym. igielny, igłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szpilkowy

Wiktionary


iglesias

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igle­sias – miej­sco­wość we Wło­szech
  • Igle­sias – sta­cja ko­le­jo­wa w ww. miej­sco­wo­ści
  • Pro­win­cja Car­bo­nia-Igle­sias we Wło­szech
  • Igle­sias – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Bur­gos, w Ka­sty­lii i León
  • Al­ber­to Igle­sias – hisz­pań­ski kom­po­zy­tor
  • Ar­se­nio Igle­sias – hisz­pań­ski tre­ner pił­kar­ski
  • En­ri­que Igle­sias – hisz­pań­ski pio­sen­karz
  • Julio Igle­sias – hisz­pań­ski pio­sen­karz i kom­po­zy­tor
  • Gil Car­los Rodríguez Igle­sias – hisz­pań­ski praw­nik
  • Pablo Igle­sias Posse (1850–1925) − hisz­pań­ski dzia­łacz mark­si­stow­ski i po­li­tyk le­wi­co­wy
  • Pablo Igle­sias Tur­rión (ur. 1978) − hisz­pań­ski dzien­ni­karz, po­li­to­log i po­li­tyk le­wi­co­wy
  • Ramon Igle­sias Na­var­ri – hisz­pań­ski du­chow­ny

Wikipedia


iglewski

naz­wi­sko


SJP.pl


iglica

1. ostre zwień­cze­nie wieży lub dachu w po­sta­ci smu­kłe­go stoż­ka;
2. część skła­do­wa róż­ne­go ro­dza­ju na­rzę­dzi lub urzą­dzeń kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ca igłę;
3. szpi­cza­sta skała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. długi, wąski sto­żek zwień­cza­ją­cy wieżę

 (1.2) techn. część urzą­dze­nia w kształ­cie igły

 (1.3) ru­cho­my ele­ment broni pal­nej ude­rza­ją­cy w spłon­kę

 (1.4) geol. spi­cza­sta skała

 (1.5) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ero­dium ci­cu­ta­rium|ref=tak., ro­śli­na owło­sio­na o li­lio­wych kwia­tach

 (1.6) ryb. na­rzę­dzie do dzia­nia ręcz­ne­go sia­tek ry­bac­kich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • igli­ca – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny
  • igli­ca – część skła­do­wa broni pal­nej
  • igli­ca – część zwrot­ni­cy
  • igli­ca – przy­rząd do szy­cia sieci ry­bac­kich
  • Igli­ca – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych
  • Igli­ca – pom­nik znaj­du­ją­cy się we Wroc­ła­wiu na placu Sol­nym
  • Igli­ca – kon­struk­cja sta­lo­wa we Wroc­ła­wiu
  • igli­ca – forma skały
  • Igli­ca – kul­mi­na­cja na stoku Kró­lów­ki w Gó­rach Zło­tych (Su­de­ty)
  • Igli­ca – tur­nia w Do­li­nie Będ­kow­skiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Igli­ca – tur­nia w Ta­trach (w Małym Gie­won­cie)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iɡˈlʲit͡sa, AS: iglʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iglicowy

 rzecz. igłówka ż., igła ż., zdrobn. igliczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) igła ż.

 (1.2) igła ż.

 (1.6) kleszczka ż., igła ż.

Wiktionary


iglicowy

zwią­za­ny z igli­cą


SJP.pl


igliczek

re­gio­nal­nie, zwy­kle w licz­bie mno­giej: druty do ro­bie­nia dzia­ni­ny lub sia­tek


SJP.pl


igliczka

re­gio­nal­nie, zwy­kle w licz­bie mno­giej: druty do ro­bie­nia dzia­ni­ny lub sia­tek


SJP.pl


igliczkowate

ro­dzi­na śli­ma­ków z pod­gro­ma­dy przo­dos­krzel­nych


SJP.pl


igliczkowy

→ iglicz­ka


SJP.pl

Patrz:

igliczka

iglicznia

1. drze­wo z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ros­ną­ce w Ame­ry­ce, Azji i tro­pi­kal­nej Afry­ce; gle­di­czia, gle­dicz­ja;
2. ryba z ro­dzi­ny iglicz­nio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. eu­ro­pej­ska ryba mor­ska, u któ­rej ikra i młode znaj­du­je się w ko­mo­rze lę­go­wej na ciele;

 (1.2) dendr. cier­ni­ste drze­wo o owo­cach ze­bra­nych w strą­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • iglicz­nia (Syn­gnat­hus typh­le)
  • iglicz­nie – ryby za­li­cza­ne do ro­dzi­ny Syn­gnat­hi­dae
  • iglicz­nia (syn. gle­dicz­ja) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iɡˈlʲit͡ʃʲɲa, AS: iglʹičʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) glediczja

Wiktionary


igliczniokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Iglicz­nioksz­tałt­ne (Syn­gnat­hi­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii), cza­sa­mi kla­sy­fi­ko­wa­ny jako Syn­gnat­ho­i­dei – po­drząd cier­ni­koksz­tałt­nych (Ga­ste­ro­ste­i­for­mes). Obej­mu­je ponad 260 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo (2006), mię­dzy in­ny­mi iglicz­nie i ko­ni­ki mor­skie. W Pol­sce wy­stę­pu­ją dwa ga­tun­ki iglicz­nio­wa­tych – iglicz­nia ("Syn­gnat­hus typh­le") oraz wę­żyn­ka ("Ne­rop­his op­hi­dion").

Wikipedia


igliczniokształtny

o ce­chach iglicz­nioksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


igliczniowate

ro­dzi­na ryb mor­skich, o wy­dłu­żo­nym, wę­ży­ko­wa­tym ciele, ży­ją­cych w za­ro­ślach z trawy mor­skiej, upo­dab­nia­ją­cych się do niej barwą i kształ­tem


SJP.pl

Iglicz­nio­wa­te (Syn­gnat­hi­dae) – ro­dzi­na ryb iglicz­nioksz­tałt­nych (Syn­gnat­hi­for­mes), obej­mu­ją­ca pła­wi­ko­ni­ki oraz iglicz­nie.

Wikipedia


igliczniowaty

o ce­chach iglicz­nio­wa­tych (ryb mor­skich ży­ją­cych w za­ro­ślach z trawy mor­skiej, upo­dab­nia­ją­cych się do niej barwą)


SJP.pl


igliczny

przy­miot­nik od: igli­ca


SJP.pl


iglicówka

ka­ra­bin od­tyl­co­wy


SJP.pl


iglio-diglio

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca śpiew samca wilgi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ogro­du wzy­wał sa­miec wilgi: – Iglio-di­glio, iglio-di­glio.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iglio-dyglio

Wiktionary


iglio-dyglio

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca śpiew samca wilgi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ogro­du wzy­wał sa­miec wilgi: – Iglio-dy­glio, iglio-dy­glio.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iglio-diglio

Wiktionary


igliwie

igły drzew igla­stych za­ście­ła­ją­ce zie­mię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) igły drzew igla­stych

 (1.2) opa­dłe igły drzew igla­stych

Wiktionary

Igli­wie – opa­dłe na dno lasu li­ście (igły) drzew igla­stych, sta­no­wią­ce skład­nik ściół­ki le­śnej. Igli­wie sta­no­wi także su­ro­wiec użyt­ko­wa­ny do wy­ro­bu m.in. pasz, olej­ków ete­rycz­nych, sztucz­ne­go wło­sia, stro­i­szu, wo­sków, pa­pie­ru, płyt izo­la­cyj­nych. Do prze­ro­bu po­zy­ski­wa­ne jest jed­nak zwy­kle w for­mie ce­ty­ny, tj. po­zy­ski­wa­ne jest z ga­łę­zi drzew igla­stych po ich oba­le­niu w la­sach użyt­ko­wa­nych ręb­nie. Igli­wie sosen dłu­go­i­giel­nych sta­no­wi także su­ro­wiec dla ple­cion­kar­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zesm­re­czy­ły się chmu­ry igli­wiem / Bure świer­ki o góry wspar­te.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iɡˈlʲivʲjɛ, AS: iglʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. igłówka ż., igła ż.

 przym. iglasty

Wiktionary


igliwiowy

→ igli­wie; igli­wo­wy


SJP.pl


igliwowy

przy­miot­nik od: igli­wie; igli­wio­wy


SJP.pl


iglo

ko­pu­la­sty domek z blo­ków lodu lub brył ubi­te­go śnie­gu; igloo, iglu


SJP.pl


igloo

[czy­taj: iglo lub iglu] ko­pu­la­sty domek z blo­ków lodu lub brył ubi­te­go śnie­gu; iglo, iglu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ko­pu­la­sty domek z brył ubi­te­go śnie­gu lub lodu;

Wiktionary

Igloo (w inuk­ti­tut "iglu" / ᐃᒡᓗ, „dom”, tłu­ma­czo­ne cza­sem jako „dom ze śnie­gu”) – kon­struk­cja miesz­kal­na bu­do­wa­na z blo­ków śnie­gu, zaz­wy­czaj przy­bie­ra­ją­ca formę ko­pu­ły zbu­do­wa­nej na pla­nie koła.

Igloo są naj­bar­dziej znane wśród Inu­i­tów z ka­na­dyj­skiej Ark­ty­ki (na wschód od rzeki Mac­ken­zie) i oko­lic Qa­a­na­aq na Gren­lan­dii, gdzie od stu­le­ci słu­ży­ły jako tym­cza­so­we schro­nie­nie dla my­śli­wych w ciągu zimy, se­zo­no­we domy za­miesz­ki­wa­ne przez jedną lub kilka ro­dzin (wów­czas zło­żo­ne z kilku po­łą­czo­nych ze sobą po­mie­szczeń) lub przez­na­czo­ne na zgro­ma­dze­nia miesz­kań­ców wio­ski spore hale, w któ­rych or­ga­ni­zo­wa­no na­ra­dy, ce­re­mo­nie, za­wo­dy spor­to­we, śpie­wy i tańce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Eski­mo­si bu­du­ją swoje igloo z lodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiɡlɔ|ˈiɡlu, AS: iglo|iglu

Wiktionary


iglu

ko­pu­la­sty domek z blo­ków lodu lub brył ubi­te­go śnie­gu; igloo, iglo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. igloo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eski­mo­si bu­du­ją swoje iglu z lodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiɡlu, AS: iglu

Wiktionary


ign.

skrót od: igno­tus (z ła­ci­ny: niez­na­ny)


SJP.pl


ignacek

zdrob­nie­nie od: Igna­cy (imię mę­skie)


SJP.pl


ignacewo

nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­ce­wo – część mia­sta Ko­strzyn
  • Igna­ce­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Złot­ni­ki Ku­jaw­skie
  • Igna­ce­wo – część wsi Oszczy­wilk w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń
  • Igna­ce­wo – część wsi Śmiel­nik w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska
  • Igna­ce­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Igna­ce­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. kol­neń­skim, w gmi­nie Sta­wi­ski
  • Igna­ce­wo – część wsi Woj­cie­cho­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Cho­dów
  • Igna­ce­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin
  • Igna­ce­wo – przy­sió­łek w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian
  • Igna­ce­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki
  • Igna­ce­wo – gro­ma­da
  • Igna­ce­wo – zlik­wi­do­wa­ny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Igna­ce­wie, w po­wie­cie ko­niń­skim, w woj. wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


ignaciuk

naz­wi­sko


SJP.pl


ignacja

imię żeń­skie


SJP.pl

Igna­cja – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Igna­cy, które po­sia­da nie­u­sta­lo­ną do końca ety­mo­lo­gię. We­dług naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nej te­o­rii wy­wo­dzi się je od ła­ciń­skie­go wy­ra­zu "ignis", oz­na­cza­ją­ce­go „ogień”. Za­cho­dzi jed­nak rów­nież po­do­bień­stwo mię­dzy tym imie­niem a nazwą ła­ciń­skie­go rodu Egna­cju­szów ("Egna­tii"). Ist­nie­ją też hi­po­te­zy o etru­skim po­cho­dze­niu Igna­ce­go.

Wikipedia


ignacjański

1. taki jak u św. Igna­ce­go Lo­y­o­li, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla św. Igna­ce­go Lo­y­o­li;
2. w re­li­gii ka­to­lic­kiej: me­dy­ta­cja igna­cjań­ska - me­to­da mod­lit­wy we­dług św. Igna­ce­go Lo­y­o­li, jedno z ćwi­czeń du­chow­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. od­no­szą­cy się do du­cho­wo­ści świę­te­go Igna­ce­go Lo­y­o­li, zwią­za­ny z du­cho­wo­ścią świę­te­go Igna­ce­go Lo­y­o­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wik­tor po­je­chał na re­ko­lek­cje igna­cjań­skie do Za­ko­pa­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ignacy mos.

Wiktionary


ignackowie

zdrob­nie­nie od: Igna­cy (imię mę­skie)


SJP.pl


ignacostwo

Ignac z mał­żon­ką; Igna­co­wie


SJP.pl


ignacowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Igna­co­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ignaców m.

:: fż. ignacowianka ż.

 przym. ignacowski

Wiktionary


ignacowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Igna­co­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ignaców m.

:: fm. ignacowianin m.

 przym. ignacowski

Wiktionary


ignacowie

Ignac z mał­żon­ką; Igna­co­stwo


SJP.pl


ignacowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Igna­co­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ignaców m., ignacowianin m., ignacowianka ż.

Wiktionary


ignacowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Igna­ca lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ignacy

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

– imię mę­skie o nie­pew­nej do końca ety­mo­lo­gii. We­dług naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nej te­o­rii wy­wo­dzi się je od ła­ciń­skie­go wy­ra­zu "ignis", oz­na­cza­ją­ce­go „ogień”. Za­cho­dzi jed­nak rów­nież po­do­bień­stwo mię­dzy tym imie­niem, a nazwą ła­ciń­skie­go rodu Egna­cju­szów ("Egna­tii"). Ist­nie­ją też hi­po­te­zy o etru­skim po­cho­dze­niu Igna­ce­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brat Igna­cy ma­lu­je pię­kne ikony.

 (1.1) Dnia 16 sierp­nia 1986 r. zmarł pod Lon­dy­nem prof. Igna­cy Wie­niew­ski, wy­bit­ny znaw­ca i tłu­macz li­te­ra­tu­ry an­tycz­nej.

 (1.1) Do­daj­my, że Igna­cy Łu­ka­sie­wicz prze­niósł się do Gor­lic, by być bli­żej te­re­nów ro­po­no­śnych.

 (1.1) Wśród po­li­ty­ków jest kilku na­u­kow­ców, jak Wła­dy­sław Grab­ski, Igna­cy Mo­ścic­ki, Ga­briel Na­ru­to­wicz, Le­szek Bal­ce­ro­wicz czy Zbi­gniew Brze­ziń­ski, ludzi z ty­tu­ła­mi pro­fe­sor­ski­mi znaj­du­je­my w nie­mal każ­dej gru­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iɡˈnat͡sɨ, AS: ignacy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Ignaś mos.

 przym. ignacjański

Wiktionary


ignaczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­czak – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z lat 90. XX wieku naz­wi­sko to nosi 3978 pol­skich oby­wa­te­li.
  • Ewa Igna­czak – re­ży­ser­ka te­a­tral­na
  • Gra­ży­na Igna­czak-Ban­dych – pol­ska urzęd­nicz­ka pań­stwo­wa
  • Krzysz­tof Igna­czak – pol­ski siat­karz
  • Mar­ce­li Igna­czak – dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Mar­cin Igna­czak – pol­ski ar­che­o­log
  • Pa­tryk Igna­czak – pol­ski pio­sen­karz i muzyk
  • Sta­ni­sław Igna­czak – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


ignaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


ignaców

Ignac z mał­żon­ką; Igna­co­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­ców – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Woj­cie­chów
  • Igna­ców – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Wy­ry­ki
  • Igna­ców – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Igna­ców – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Igna­ców – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce
  • Igna­ców – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza
  • Igna­ców – ko­lo­nia wsi Pie­rza­ki w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno
  • Igna­ców – część ko­lo­nii An­to­nin w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Górz­no
  • Igna­ców – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Błę­dów
  • Igna­ców – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Ja­sie­niec
  • Igna­ców – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Mińsk Ma­zo­wiec­ki
  • Igna­ców – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Ka­za­nów

Wikipedia


ignalinianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Igna­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ignalin m.

:: fż. ignalinianka ż.

 przym. ignaliński

Wiktionary


ignalinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Igna­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ignalino n.

:: fm. ignalinianin m.

 przym. ignaliński

Wiktionary


ignalino

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim.

Wiktionary

Igna­li­no (lit. "Igna­li­na") – mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, po­ło­żo­ne w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści kraju w Auksz­to­cie. W okre­sie II Rze­czy­po­spo­li­tej w wo­je­wództ­wie wi­leń­skim, po­wie­cie świę­ciań­skim, gmi­nie Da­u­gie­lisz­ki.

Sie­dzi­ba re­jo­nu i gminy, ok. 7,5 tys. miesz­kań­ców (w całym sta­ro­stwie ok. 25 tys.). W oko­li­cy mia­sta ut­wo­rzo­ny w 1974 r. Auksz­toc­ki Park Na­ro­do­wy (21 2100 2ha), licz­ne je­zio­ra (ok. 200, w samym Parku ponad sto) i pier­wot­ne lasy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ignalinianin m., ignalinianka ż.

 przym. ignaliński

Wiktionary


ignaliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Igna­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ignalino n., ignalinianin m., ignalinianka ż.

Wiktionary


ignam

pnąca ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny po­chrzy­no­wa­tych; jams; po­chrzyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zob. po­chrzyn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochrzyn, jams

Wiktionary


ignasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


ignasiowie

zdrob­nie­nie od: Igna­cy (imię mę­skie)


SJP.pl


ignasiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Igna­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ignaszak

naz­wi­sko


SJP.pl


ignaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


ignatiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


ignatki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ignat­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Juch­no­wiec Ko­ściel­ny
    • Ignat­ki-Ko­lo­nia część wsi Ignat­ki (po­wiat bia­ło­stoc­ki)
  • Ignat­ki-Osied­le – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Juch­no­wiec Ko­ściel­ny
  • Ignat­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wysz­ki

Wikipedia


ignatowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Igna­to­wicz – pol­skie naz­wi­sko ty­po­we pa­tro­ni­micz­ne, z koń­ców­ką "-icz" co oz­na­cza „po­to­mek Igna­ce­go”. Ro­syj­skim od­po­wied­ni­kiem jest Игнатович []. We­dług bazy PESEL z dnia 27 stycz­nia 2022 roku naz­wi­sko to no­si­ło 1157 Polek i 1070 Po­la­ków.

Wikipedia


ignatowski

naz­wi­sko


SJP.pl


ignaś

zdrob­nie­nie od: Igna­cy (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od Igna­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwie­dzi­li­śmy z Igna­siem mu­ze­um w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ignacy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ignacy

Wiktionary


ignerski

naz­wi­sko


SJP.pl


ignimbryt

skała pi­ro­kla­stycz­na, sil­nie spie­czo­ny tuf


SJP.pl

Ignim­bryt lub tuf spie­czo­ny – skała pi­ro­kla­stycz­na bę­dą­ca skałą osa­do­wą po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go, sil­nie po­ro­wa­ta, na­le­żą­ca do grupy skał kwa­śnych, o skła­dzie che­micz­nym zbli­żo­nym do ry­o­li­tu lub da­cy­tu. Pow­sta­ła pod­czas wy­bu­chu wul­ka­nu w wy­ni­ku wy­pa­da­nia ma­te­ria­łów pi­ro­kla­stycz­nych z chmur erup­cyj­nych i spo­je­nia tego ma­te­ria­łu upłyn­nio­nym, roz­grza­nym po­pio­łem wul­ka­nicz­nym, przy udzia­le go­rą­cych par i gazów wul­ka­nicz­nych.

Wikipedia


ignipunktura

le­cze­nie drob­nych zmian na skó­rze lub bło­nach ślu­zo­wych elek­tro­ka­u­te­rem


SJP.pl


ignis

model sa­mo­cho­du marki Su­zu­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • To­wa­rzy­stwo Wy­daw­ni­cze „Ignis”
  • Su­zu­ki Ignis
  • Misja „Ignis” – pier­wsza pol­ska misja tech­no­lo­gicz­no-na­u­ko­wa na Mię­dzy­na­ro­do­wą Sta­cję Kos­micz­ną, re­a­li­zo­wa­na w ra­mach Axiom Mis­sion 4

Wikipedia


igniter

w elek­try­ce: nie­ru­cho­ma elek­tro­da za­pło­no­wa w kształ­cie stoż­ka wy­ko­na­ne­go z pół­prze­wod­ni­ka, za­nu­rzo­na ostrzem w cie­kłej ka­to­dzie, umoż­li­wia­ją­ca wybór chwi­li za­pło­nu w głów­nym ob­sza­rze wy­ła­dow­czym igni­tro­nu; za­pal­nik


SJP.pl


ignitron

tró­je­lek­tro­do­wa lampa elek­tro­no­wa ga­zo­wa­na


SJP.pl


ignitronowy

zwią­za­ny z igni­tro­nem


SJP.pl


ignor

po­tocz­nie: au­to­ma­tycz­ne blo­ko­wa­nie (igno­ro­wa­nie) czy­ichś wia­do­mo­ści


SJP.pl


ignorancja

brak pod­sta­wo­wej wie­dzy lub niez­na­jo­mość cze­goś; nie­uct­wo, ciem­no­ta, nie­wie­dza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) brak wie­dzy na jakiś ważny temat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiɡnɔˈrãnt͡sʲja, AS: ignorãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ignorowanie n., ignorant m., ignorantka ż.

 czas. ignorować

 przym. ignorancki, ignorowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewiedza, nieobeznanie, nieznajomość, nieuctwo, nieświadomość, niekompetencja, dyletantyzm

Wiktionary


ignorancki

1. prze­ja­wia­ją­cy brak pod­sta­wo­wej wie­dzy; nie­kom­pe­tent­ny;
2. świad­czą­cy o czy­jejś niez­na­jo­mo­ści cze­goś, np. igno­ranc­ka opi­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­ce­cho­wa­ny lek­ce­wa­że­niem fak­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego igno­ranc­kie po­dej­ście do pro­ble­mów eko­lo­gii jest nie­bez­piecz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ignorowanie n., ignorant mos., ignorancja ż.

 czas. ignorować

Wiktionary


ignorant

czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się bra­kiem pod­sta­wo­wej wie­dzy; nieuk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wy­ka­zu­ją­cy igno­ran­cję, odz­na­cza­ją­cy się bra­kiem ele­men­tar­nej wie­dzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iɡˈnɔrãnt, AS: ignorãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ignorancja ż., ignorowanie n., zignorowanie n.

:: fż. ignorantka ż.

 czas. ignorować ndk., zignorować dk.

 przym. ignorancki, ignorowany

Wiktionary


ignorantka

ko­bie­ta odz­na­cza­ją­ca się bra­kiem pod­sta­wo­wej wie­dzy; dy­le­tant­ka


SJP.pl


ignorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­mi­ja­nie, niez­wra­ca­nie uwagi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiɡnɔrɔˈvãɲɛ, AS: ignorovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ignorancja ż., ignorant m., ignorantka ż., zignorowanie n.

 czas. ignorować ndk., zignorować ndk.

 przym. ignorancki

 przysł. ignorancko

Wiktionary


ignorować

1. ce­lo­wo cze­goś nie za­u­wa­żać bądź nie zwra­cać na coś uwagi;
2. igno­ro­wać się - igno­ro­wać jeden dru­gie­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zi­gno­ro­wać)

 (1.1) po­mi­jać, nie zwra­cać uwagi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny igno­ro­wać się (dk. zi­gno­ro­wać się)

 (2.1) nie zwra­cać uwagi na sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Igno­ru­je­my tych, któ­rzy sobie na to za­słu­ży­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiɡnɔˈrɔvat͡ɕ, AS: ignorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ignorowanie n., ignorancja ż., ignorant m., ignorantka ż.

 przym. ignorancki

 przysł. ignorancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekceważyć, bagatelizować, traktować jak powietrze, wulg. olewać

Wiktionary


ignorująco

świa­do­mie nie re­a­gu­jąc na coś; igno­ranc­ko


SJP.pl


ignotus

z ła­ci­ny: niez­na­ny (w skró­cie za­pi­sy­wa­ne: ign.)


SJP.pl


igo

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = biol. in­wa­zyj­ny ga­tu­nek obcy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go – sta­ro­chiń­ska gra plan­szo­wa
  • Igo (pio­sen­karz) – pol­ski pio­sen­karz i kom­po­zy­tor
  • Igo Sym – pol­ski, au­striac­ki i nie­miec­ki aktor
  • Igo – album pol­skie­go pio­sen­ka­rza Igo
  • IGO - ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia


igor

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Igor – za­im­por­to­wa­ne z Rosji imię mę­skie po­cho­dze­nia skan­dy­naw­skie­go, wy­wo­dzą­ce się z pier­wot­ne­go Ing­war ("Ing­varr"). Imię to jest zło­żo­ne z czło­nów: "Ing-", praw­do­po­dob­nie po­cho­dzą­ce­go od imie­nia jed­ne­go z bogów ger­mań­skich, oraz "-war", po­cho­dzą­ce­go naj­praw­do­po­dob­niej od staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go słowa "wart" – stróż, pa­sterz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie wa­ka­cji w Bo­sto­nie Igor za­czął męż­nieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiɡɔr, AS: igor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Igorek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Igorek

Wiktionary


igorek

zdrob­nie­nie od: Igor (imię mę­skie); Iguś


SJP.pl


igorkowie

zdrob­nie­nie od: Igor (imię mę­skie); Iguś


SJP.pl


igorostwo

Igor z mał­żon­ką; Igo­ro­wie


SJP.pl


igorowie

imię mę­skie


SJP.pl


igorowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Igora lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


igołomia

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Igo­ło­mia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Igo­ło­mia-Wa­wrzeń­czy­ce.

Miej­sco­wość leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 79.

W la­tach 1918–1939 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go. Do 1954 sie­dzi­ba gminy Igo­ło­mia. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Igo­ło­mia. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


igołomianin

miesz­ka­niec Igo­ło­mi (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Igo­ło­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Igołomia ż.

:: fż. igołomianka ż.

 przym. igołomski

Wiktionary


igołomianka

miesz­kan­ka Igo­ło­mi (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Igo­ło­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Igołomia ż.

:: fm. igołomianin m.

 przym. igołomski

Wiktionary


igołomski

→ Igo­ło­mia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Igo­ło­mi

Wiktionary

Patrz:

Igołomia

Powiązane:

 rzecz. Igołomia ż., igołomianin m., igołomianka ż.

Wiktionary


igra

daw­niej:
1. za­ba­wa, gra, igrzy­sko;
2. mi­łos­na igrasz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. gra

Wiktionary

Igra ( Игра) – osied­le w Rosji, w Ud­mur­cji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu igriń­skie­go. W 2010 li­czy­ło 20 737 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈiɡra, AS: igra

Wiktionary

Powiązane:

 czas. igrać ndk., grać dk.

 rzecz. gra ż.

Wiktionary


igraszka

1. frasz­ka, coś pro­ste­go;
2. coś do za­ba­wy;
3. ba­wie­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bez­tro­ska za­ba­wa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. igrać

Wiktionary


igraszki

1. frasz­ka, coś pro­ste­go;
2. coś do za­ba­wy;
3. ba­wie­nie się


SJP.pl


igrać

1. bawić się czymś, trak­to­wać coś jak za­ba­wę, nie­po­waż­nie (np. Nie igraj ze śmier­cią.);
2. po­e­tyc­ko: migać, drgać (np. o świet­le)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) trak­to­wać coś bez na­leż­nej po­wa­gi, robić sobie z cze­goś za­baw­kę, lek­ce­wa­żyć ry­zy­ko lub uczu­cia

 (1.2) książk. poet. o świet­le, bar­wie, wy­ra­zie twa­rzy: mi­go­tać, mie­nić się, drgać, po­ja­wiać się i zni­kać

 (1.3) spę­dzać czas na ra­dos­nej, swa­wol­nej za­ba­wie, ba­rasz­ko­wać; robić sobie z cze­goś igrasz­kę

 (1.5) książk. spę­dzać czas na czyn­no­ściach o cha­rak­te­rze ero­tycz­nym; za­da­wać się z kimś (o roz­pu­ście)

 (1.6) daw. muz. grać na in­stru­men­cie, wy­do­by­wać tony (także o dzwo­nach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] dla was to jest za­baw­ką, nic wię­cej, igrać ser­cem ko­bie­ty.

 (1.2) Na jej ustach igrał cień uśmie­chu.

 (1.3) Ru­sa­łecz­ka z wodą igra, plą­sa­ćą­sa w wod­nej mgle.

 (1.6) Igra na gęśli tak mile, aż mi się serce roz­pły­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiɡrat͡ɕ, AS: igrać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grać, doigrać się, poigrać, zaigrać, rozegrać, wygrać, naigrawać się

 rzecz. igraszka ż., igra ż., igrzysko n., granie n., gra ż.

 przym. igrzyskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekceważyć, bagatelizować, ryzykować

 (1.2) migotać, mienić się, błyszczeć, drgać, migać

 (1.3) bawić się, swawolić, baraszkować, dokazywać, figlować, harcować

Wiktionary


igrce

daw­niej: za­ba­wy, gry, igrasz­ki, igrzy­ska; igry


SJP.pl

Igrce – wi­do­wi­ska śred­nio­wiecz­ne.

Miały cha­rak­ter lu­dycz­ny, czyli za­baw­ny, da­le­ki od spraw re­li­gii, bli­ski życia co­dzien­ne­go i spraw do­czes­nych. Pre­zen­to­wa­ne pod gołym nie­bem, zwy­kle pod­czas jar­mar­ku przez wę­drow­nych ar­ty­stów o roz­ma­i­tych umie­jęt­no­ściach: akro­ba­tów, graj­ków, śpie­wa­ków, mimów i żar­tow­ni­siów. O tego typie te­a­tru wiemy tylko ze źró­deł prze­ka­zu ust­ne­go, li­te­rac­ką wizję ta­kich wy­stę­pów dał Wac­ław Be­rent w po­wie­ści hi­sto­rycz­nej "Żywe ka­mie­nie" z 1918 roku.

Wikipedia


igrek

1. nazwa li­te­ry Y;
2. po­tocz­nie: coś, o czymś nie chce się lub nie można mówić do­kład­nie; iks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa li­te­ry y / Y

 (1.2) mat. oz­na­cze­nie nie­wia­do­mej lub zmien­nej za­leż­nej (funk­cji)

 (1.3) coś bli­żej nie­spre­cy­zo­wa­ne­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś, o kim do­kład­niej nie można lub nie chce się mówić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Y – dwu­dzie­sta piąta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go
  • Igrek – blok miesz­kal­ny w War­sza­wie
  • Igrek — linia kolei du­żych pręd­ko­ści łą­czą­ca Łódź, War­sza­wę, Poz­nań i Wroc­ław

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Igrek n.

 przym. igrekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) y / Y

 (1.3) Igrek

Wiktionary


igrekowski

po­tocz­nie: bli­żej nie­o­kre­ślo­na osoba; jakiś czło­wiek, pewna osoba; Ik­siń­ski, ik­siń­ski, Igre­kow­ski


SJP.pl


igrekowy

→ igrek


SJP.pl

Patrz:

igrek

igrzec

w śred­nio­wie­czu: wę­drow­ny muzyk, śpie­wak, sztuk­mistrz, aktor za­ba­wia­ją­cy pu­blicz­ność; wa­gant, tru­wer, go­liard


SJP.pl

Igrzec ( jo­ku­la­tor; niem. "szpil­man") – ze sta­ro­pol­skie­go lu­do­wy poeta, mu­zy­kant i tref­niś.

Wę­drow­ny lu­do­wy śpie­wak opi­su­ją­cy w daw­nych cza­sach, swymi ut­wo­ra­mi cie­ka­we i ak­tu­al­ne zda­rze­nia.

Jak po­da­je ba­dacz kul­tu­ry Dawid Jung, opi­su­ją­cy śred­nio­wiecz­ne Świę­to Głup­ców, naj­star­szym zna­nym obec­nie igr­cem w pol­skiej hi­sto­rii jest ar­ty­sta imie­niem Jurek, który w 1235 po­da­ro­wał w Gnieź­nie przed księ­ciem jedną ze swo­ich wsi ko­ścio­ło­wi.

Wikipedia


igrzyska

za­wo­dy spor­to­we skła­da­ją­ce się z wielu dy­scy­plin, oglą­da­ne przez licz­ną wi­dow­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pu­blicz­na im­pre­za

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • igrzy­ska olim­pij­skie (współ­czes­ne Igrzy­ska)
  • sta­ro­żyt­ne igrzy­ska olim­pij­skie (sta­ro­żyt­na Gre­cja)
  • world games (współ­czes­ne igrzy­ska spor­tów nie­o­lim­pij­skich)
  • dy­scy­pli­na spor­tu
  • gra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas igrzysk zda­rzy­ło się kilka istot­nych wpa­dek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. igrzysko n.

 przym. igrzyskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawody

Wiktionary


igrzysko

daw­niej: im­pre­za o cha­rak­te­rze innym niż spor­to­wy, np. te­a­tral­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. im­pre­za o cha­rak­te­rze nie­spor­to­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A mo­tłoch wył z ros­ną­cą wście­kło­ścią, igrzysk i chle­ba....

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. igrzyska nmos.

 czas. igrać

Wiktionary


igrzyskowy

→ igrzy­sko


SJP.pl

Patrz:

igrzysko

iguana

duża ja­szczur­ka, ce­nio­na ze wzglę­du na ja­dal­ne jaja i mięso; leg­wan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. ja­szczur­ka na­le­żą­ca do leg­wa­nów;

 (1.2) kulin. mięso z igu­a­ny (1.1)

 (1.3) kulin. po­tra­wa z igu­a­na (1.1)

Wiktionary

Igu­a­na – ro­dzaj ja­szczu­rek z ro­dzi­ny leg­wa­no­wa­tych (Igu­a­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ścia­nie wisi ma­kat­ka z igu­a­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiɡuˈwãna, AS: iguu̯ãna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) legwan

 (1.2) legwan

 (1.3) legwan

Wiktionary


iguanodon

ro­śli­no­żer­ny gad ko­pal­ny z grupy di­no­za­u­rów, osią­ga­ją­cy dzie­sięć me­trów dłu­go­ści


SJP.pl

Igu­a­no­don („ząb igu­a­ny”) – ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy or­ni­to­po­dów, zaj­mu­ją­cy po­zy­cję poś­rod­ku po­mię­dzy pier­wszy­mi z szyb­kich, dwu­noż­nych hip­sy­lo­fo­don­tów z jury środ­ko­wej a ha­dro­za­u­ra­mi sta­no­wią­cy­mi naj­bar­dziej za­a­wan­so­wa­ne formy z kredy póź­nej. Do ro­dza­ju za­li­cza­no wiele ga­tun­ków da­to­wa­nych w cza­sie od jury póź­nej do kredy póź­nej, za­miesz­ku­ją­cych Eu­ro­pę, Azję i Ame­ry­kę Pół­noc­ną.

Wikipedia


iguanodony

ro­śli­no­żer­ny gad ko­pal­ny z grupy di­no­za­u­rów, osią­ga­ją­cy dzie­sięć me­trów dłu­go­ści


SJP.pl

Igu­a­no­do­ny (Igu­a­no­don­tia) to grupa or­ni­to­po­dów zna­nych od środ­ko­wej jury do póź­nej kredy. Na­le­żą do nich mię­dzy in­ny­mi tak znane di­no­za­u­ry jak "Igu­a­no­don", "Camp­to­sa­u­rus", "Ou­ra­no­sa­u­rus" czy "Ed­mon­to­sa­u­rus". Igu­a­no­do­ny są ogól­nie dość do­brze poz­na­ną grupą di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych i najw­cze­śniej­szą od­kry­tą (igu­a­no­don był po me­ga­lo­za­u­rze pier­wszym od­kry­tym di­no­za­u­rem).

Wikipedia


iguany

ro­dzi­na ja­szczu­rek; leg­wa­ny


SJP.pl


igumen

ihu­men, prze­ło­żo­ny klasz­to­ru pra­wo­sław­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. prze­ło­żo­ny sa­mo­dziel­ne­go mo­na­ste­ru lub domu za­kon­ne­go o mniej­szym zna­cze­niu w pra­wo­sła­wiu i ko­ścio­łach wschod­nich, od­po­wied­nik ka­to­lic­kie­go prze­o­ra;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od igu­me­na

Wiktionary

Igu­men, ihu­men ( ἡγούμενος, 'hēgoúmenos' – „idący na prze­dzie, wio­dą­cy”; mac. i игумен, 'igu­men'; ros. "игумен", 'igu­mien'; ігумен, 'ihu­men'; ігумен, 'ihu­mien') – w pra­wo­sła­wiu oraz w ka­to­lic­kich Ko­ścio­łach wschod­nich prze­ło­żo­ny sa­mo­dziel­ne­go mo­na­ste­ru lub domu za­kon­ne­go, od­po­wied­nik ka­to­lic­kie­go prze­o­ra.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ihumen m.

:: fż. igumenia ż., igumena ż., ihumenia ż. ihumena ż.

 przym. igumenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ihumen

Wiktionary


igumenia

prze­ło­żo­na żeń­skie­go mo­na­ste­ru; ihu­me­nia


SJP.pl


igumeństwo

ihu­meń­stwo; daw­niej:
1. god­ność, sta­no­wi­sko igu­me­na;
2. klasz­tor kie­ro­wa­ny przez igu­me­na


SJP.pl


iguś

zdrob­nie­nie od: Igor (imię mę­skie); Igo­rek


SJP.pl


igła

1. na­rzę­dzie do szy­cia, ostry prę­cik z usz­kiem do naw­le­ka­nia nici;
2. ele­ment urzą­dze­nia tech­nicz­ne­go kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy igłę; igli­ca;
3. wąski, ostro za­koń­czo­ny liść drzew i krze­wów igla­stych;
4. ro­dzaj zwień­cze­nia wieży; igli­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. cien­ki po­dłuż­ny przed­miot o ostrym za­koń­cze­niu, naj­czę­ściej wy­ko­na­ny z me­ta­lu;

 (1.2) bot. dendr. liść ro­ślin igla­stych

 (1.3) biol. mi­ne­ral­ny ele­ment struk­tu­ral­ny szkie­le­tu gąbek

 (1.4) med. po­dłuż­ny me­ta­lo­wy prę­cik pusty w środ­ku wbi­ja­ny w ciało w cza­sie wy­ko­ny­wa­nia za­strzy­ku;

 (1.5) techn. ele­ment wyt­wa­rza­ją­cy drga­nia pod­czas prze­su­wa­nia się w rowku płyty gra­mo­fo­no­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • igła (kra­wiec­ka) – na­rzę­dzie słu­żą­ce do szy­cia
  • igła (w me­dy­cy­nie) – służy głów­nie do wy­ko­ny­wa­nia za­strzy­ków lub do po­bie­ra­nia ma­te­ria­łów do badań
  • Igła – thril­ler szpie­gow­ski z 1978 do­ty­czą­cy okre­su II wojny świa­to­wej, bry­tyj­skie­go au­to­ra Kena Fol­let­ta
  • Igła – bry­tyj­ski film z 1981 roku
  • Igła – ra­dziec­ki film fa­bu­lar­ny w re­ży­se­rii Ras­hi­da Nu­ga­mo­no­va z 1988 roku
  • Igła – le­si­sta kopka w Do­li­nie Bia­łe­go w pol­skich Ta­trach
  • „Igła” – pse­u­do­nim Ta­de­u­sza Zie­liń­skie­go, żoł­nie­rza AK i WiN-u
  • Igła – ra­dio­wy sy­stem zbli­ża­nia uży­wa­ny przez ZSRR w pier­wszych po­ja­zdach kos­micz­nych
  • Igła – ręcz­ny, ro­syj­ski, na­pro­wa­dza­ny na pod­czer­wień sy­stem po­ci­sków zie­mia-po­wie­trze
  • Igła – tur­nia w Do­li­nie Będ­kow­skiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Bar­tło­miej Igła – pol­ski bry­dży­sta Mistrz Mię­dzy­na­ro­do­wy
  • Igła Buf­fo­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja bab­cia używa igły do szy­cia.

 (1.2) Trze­ba po­za­mia­tać igły spod cho­in­ki.

 (1.5) Wy­do­by­ła płytę z ko­per­ty, po­ło­ży­ła ją na obro­to­wym ta­le­rzu i prze­su­nę­ła ramię z igłą ma­gne­tycz­ną na brzeg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiɡwa, AS: igu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. igliwie n., iglak m., igłówka ż.

:: zdrobn. igiełka ż.

:: zgrub. iglica ż., igliszcza lm.

 przym. igielny, igłowy, iglasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpilka, reg. śl. jegła

 (1.2) szpilka

 (1.3) skleryt

Wiktionary


igława

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo igla­ste; ara­u­ka­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj drzew igla­stych z ro­dzi­ny ara­u­ka­rio­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igła­wa – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Czech, sto­li­ca kraju Wy­so­czy­na
  • Igła­wa – rzeka w Cze­chach (na Mo­ra­wach), do­pływ Dyi
  • inna nazwa ara­u­ka­rii – ro­dza­ju drzew igla­stych z ro­dzi­ny ara­u­ka­rio­wa­tych
  • Jih­la­va (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwia­ty igła­wy są wia­tro­pyl­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iɡˈwava, AS: igu̯ava

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) araukaria

Wiktionary


igławowate

ro­dzi­na ro­ślin na­go­na­sien­nych; ara­u­ka­rio­wa­te


SJP.pl


igławowaty

o ce­chach igła­wo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


igławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Igła­wą, do­ty­czą­cy Igła­wy (mia­sta lub rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Igława ż.

Wiktionary


igłofiltr

w bu­dow­nict­wie: długa, cien­ka rura ze stali za­koń­czo­na ostrzem, za­o­pa­trzo­na w filtr i po­łą­czo­na z pompą ssącą; urzą­dze­nie słu­żą­ce do ob­ni­ża­nia po­zio­mu wód grun­to­wych i od­pro­wa­dza­nia ich poza miej­sce bu­do­wy; filtr igło­wy


SJP.pl

Igło­filtr, filtr igło­wy – Prze­wód ru­ro­wy (PE, PCW, me­ta­lo­wy itp.) na któ­re­go końcu znaj­du­je się część ro­bo­cza – tzw. filtr z per­fo­ra­cją/szcze­li­na­mi za poś­red­nict­wem któ­re­go od­pro­wa­dza­na jest woda z grun­tu. Pod­sta­wo­wym celem za­sto­so­wa­nia igło­fil­trów jest tym­cza­so­we ob­ni­że­nie po­zio­mu wód grun­to­wych, naj­czę­ściej w trak­cie pro­wa­dze­nia prac ziem­nych, bu­dow­la­nych i in­ży­nie­ryj­nych.

Wikipedia


igłosternik

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny je­rzy­ków


SJP.pl


igłoterapia

da­le­kows­chod­nia me­to­da le­cze­nia, po­le­ga­ją­ca na wbi­ja­niu igieł w okre­ślo­ne punk­ty ciała pa­cjen­ta; na­kłu­wa­nie, aku­punk­tu­ra


SJP.pl


igłowaty

po­dob­ny kształ­tem do igły


SJP.pl


igłować

na­kłu­wać igła­mi


SJP.pl


igłowiec

ma­te­riał wyt­wo­rzo­ny tech­ni­ką igło­wa­nia


SJP.pl


igłowy

→ igła


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z igłą, do­ty­czą­cy igły

Wiktionary

Patrz:

igła

Powiązane:

 rzecz. igła ż., igłówka ż.

 przym. iglasty

Wiktionary


igłozwierz

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ur­so­no­wa­tych; ko­en­du, ku­an­du, je­żow­ni­ca


SJP.pl


igłówka

1. po­tocz­nie: dru­kar­ka igło­wa;
2. igłów­ka sos­no­wa - mu­chów­ka z ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych, szkod­nik upraw sos­no­wych; pry­szcza­rek sos­no­wy;
3. igłów­ka Baera - mu­chów­ka z ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych, szkod­nik upraw sos­no­wych; pry­szcza­rek Baera


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dru­kar­ka igło­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • igłów­ka – ro­dzaj grzy­bów (He­y­de­ria)
  • Igłów­ka – mia­stecz­ko na Lit­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­dru­ku­jesz mi coś na swo­jej igłów­ce?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. igła ż., iglica ż., igliwie n.

:: zdrobn. igiełka

 przym. igielny, igłowy

Wiktionary


ihaha

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy koń­skie rże­nie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca koń­skie rże­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń sta­nął dęba i zar­żał gło­śno: – Ihaha!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ihahaha, ihahaa, iaa, i-ja, i-jja

Wiktionary


ihahaa

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca koń­skie rże­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń sta­nął dęba, wy­da­jąc z sie­bie gło­śne: – Iha­haa!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ihaha, ichacha, ihahaha, iaa, i-ja, i-jja

Wiktionary


ihahaha

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca koń­skie rże­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń sta­nął dęba, wy­da­jąc z sie­bie gło­śne: – Iha­ha­ha!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ihaha, ichacha, ihahaa, iaa, i-ja, i-jja

Wiktionary


ihnatowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


ihram

1. stan uś­wię­ce­nia, w jakim znaj­du­je się mu­zuł­ma­nin w cza­sie piel­grzym­ki do Mekki
2. biały, ba­weł­nia­ny ubiór piel­grzy­ma


SJP.pl

Ihram (arab. إحرام) to w is­la­mie stan uś­wię­co­ny, który mu­zuł­ma­nin musi przy­jąć przed wej­ściem na teren „haram” Mekki i Me­dy­ny, w punk­cie zwa­nym mikat, w celu od­pra­wie­nia obrzę­dów hadż­dżu lub umry, zwa­nych nie­kie­dy – nie­zbyt szczę­śli­wie – „wiel­ką” i „mniej­szą piel­grzym­ką”.

Wikipedia


ihrowica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie tar­no­pol­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Ih­ro­wi­ca ( Ігровиця, lo­ko­wa­na jako "Iro­wi­ce", inne nazwy "Ih­ro­wi­ce") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie tar­no­pol­skim. W 2001 li­czy­ła 1704 miesz­kań­ców.

Leży na Wy­ży­nie Po­dol­skiej mię­dzy rze­ka­mi Seret i Zbrucz, 16 km na pół­noc od Tar­no­po­la, na tra­sie Tar­no­pol-Za­łoź­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ihrowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Ihrowice

Wiktionary


ihs

w sta­ro­żyt­nym chrze­ści­jań­stwie: sym­bol i mo­no­gram Je­zu­sa; I.H.S.


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) rel. mo­no­gram bę­dą­cy sym­bo­lem Je­zu­sa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­kon­ni­ce wy­haf­to­wa­ły na hu­me­ra­łach ozdob­ny chry­sto­gram IHS.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) IHC, chrystogram

Wiktionary


ihumen

igu­men, prze­ło­żo­ny klasz­to­ru pra­wo­sław­ne­go


SJP.pl


ihumenia

prze­ło­żo­na żeń­skie­go mo­na­ste­ru; igu­me­nia


SJP.pl


ihumeństwo

igu­meń­stwo; daw­niej:
1. god­ność, sta­no­wi­sko ihu­me­na;
2. klasz­tor kie­ro­wa­ny przez ihu­me­na


SJP.pl


ii

wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy m.in. znie­cier­pli­wie­nie, roz­cza­ro­wa­nie, lek­ce­wa­że­nie; i; iii


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy nie­za­do­wo­le­nie, lek­ce­wa­że­nie, znie­cier­pli­wie­nie, roz­cza­ro­wa­nie itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ii – dwuz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku ni­der­landz­kim, fiń­skim i estoń­skim
  • Ii – gmina po­ło­żo­na w Fin­lan­dii
  • II – cyfra rzym­ska oz­na­cza­ją­ca licz­bę 2
  • II wiek

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

 (1.1) i, iii

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== ii (język jać­wie­ski.) ==

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

przy­i­mek

 (1.1) w, do

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) i, iii

Wiktionary


iii

wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy m.in. znie­cier­pli­wie­nie, roz­cza­ro­wa­nie, lek­ce­wa­że­nie; i; ii


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy nie­za­do­wo­le­nie, lek­ce­wa­że­nie, znie­cier­pli­wie­nie, roz­cza­ro­wa­nie itp.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) i, ii

Wiktionary


iisalmi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Poh­jo­is-Savo;

Wiktionary

Ii­sal­mi (szw. Iden­sal­mi) – mia­sto w Fin­lan­dii w re­gio­nie Poh­jo­is-Savo (do 2010 w pro­win­cji Fin­lan­dia Wschod­nia).

Wikipedia


iiss

skrót od: In­ter­na­tio­nal In­sti­tu­te for Stra­te­gic Stu­dies - Mię­dzy­na­ro­do­wy In­sty­tut Stu­diów Stra­te­gicz­nych


SJP.pl


ija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie ir­kuc­kim Rosji, ucho­dzi do Zbior­ni­ka Brac­kie­go

Wiktionary


ijekawizm

wła­ści­wość fo­ne­tycz­na niek­tó­rych chor­wac­kich dia­lek­tów, w któ­rych hi­sto­rycz­ną sa­mo­gło­skę "ĕ" wy­ma­wia się jak "ije"


SJP.pl


ik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w Rosji, w Basz­kor­to­sta­nie i Ta­tar­sta­nie, lewy do­pływ Kamy w do­rze­czu Wołgi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ik – rzeka w Rosji, do­pływ Kamy
  • Ik – rzeka w Rosji, do­pływ Oszy
  • Ik – grupa et­nicz­na w Ugan­dzie
  • In­sty­tut Ko­lej­nict­wa (IK) – in­sty­tut ba­daw­czy

Wikipedia


ikacki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ika­tem (rzeką na Sy­be­rii w Rosji)

Wiktionary


ikacyna

1. krzew z ro­dzi­ny ika­cy­no­wa­tych;
2. al­ka­lo­id ek­stra­ho­wa­ny z tego krze­wu


SJP.pl


ikacynowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu ostro­krze­wow­ców


SJP.pl


ikacynowaty

o ce­chach ika­cy­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


ikar

mo­dra­szek ikar - motyl dzien­ny z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych; mno­go­o­czak la­zu­rek


SJP.pl

Ikar (gr. Ἴκαρος "Íkaros", łac. "Ica­rus") – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn De­da­la i Na­u­kra­te, nie­wol­ni­cy wład­cy Krety – Mi­no­sa.

Dedal, oj­ciec Ikara, był ateń­skim ko­wa­lem. Mimo że na­le­żał do naj­wy­bit­niej­szych rze­mieśl­ni­ków i wy­na­laz­ców, jego uczeń Talos prze­ści­gnął go w sztu­ce – zaz­dros­ny Dedal zabił go więc, po czym uciekł z Aten na rzą­dzo­ną przez Mi­no­sa Kretę.

Wikipedia


ikaria

grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim


SJP.pl

Ika­ria ( Ικαρία) – grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Wyspy Egej­skie, w re­gio­nie Wyspy Egej­skie Pół­noc­ne, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Ika­ria, w gmi­nie Ika­ria.

W 2011 roku li­czy­ła 8423 miesz­kań­ców, mając po­wierzch­nię 255 km². Głów­na miej­sco­wość to Ajos Ki­ri­kos.

Wikipedia


ikariański

→ Ika­ria; ika­ryj­ski


SJP.pl


ikarowy

→ Ikar; ika­ryj­ski


SJP.pl


ikarus

marka au­to­bu­sów


SJP.pl

Ika­rus – przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­ją­ce się w pro­duk­cji au­to­bu­sów. Jego głów­na sie­dzi­ba mie­ści się w Bu­da­pesz­cie na Wę­grzech. Au­to­bu­sy pro­du­ko­wa­ne są w Székesfehérvárze. Ika­rus na­le­żał do 2006 roku do kon­cer­nu Iris­bus.

Wikipedia


ikaryjczyk

miesz­ka­niec Ika­rii


SJP.pl


ikaryjka

miesz­kan­ka Ika­rii


SJP.pl


ikaryjski

1. → Ikar; ika­ro­wy;
2. → Ika­ria; ika­riań­ski;
3. → Ika­ryj­czyk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Morza Ika­ryj­skie­go

Wiktionary

Patrz:

Ikar; ikarowy;
2. → Ikaria; ikariański;
3. → Ikaryjczyk

ikawizm

wła­ści­wość fo­ne­tycz­na niek­tó­rych chor­wac­kich dia­lek­tów, w któ­rych hi­sto­rycz­ną sa­mo­gło­skę "ĕ" wy­ma­wia się jak "i"


SJP.pl

Ika­wizm ( ікавізм, ікання) – zja­wi­sko fo­ne­tycz­ne w ję­zy­ku ukra­iń­skim po­le­ga­ją­ce na za­stą­pie­niu daw­ne­go dźwię­ku „je” (ѣ – jać) oraz dźwię­ków „o”, „e” przez „i”. Pod­czas za­ni­ku jera twar­de­go – „ъ” oraz jera mięk­kie­go – „ь” i w wy­ni­ku dyf­ton­gi­za­cji więk­szość tych dźwię­ków zmie­ni­ła się w „i” (стōл → стіл), (сēл → сіл).

Wikipedia


ike

skrót od: In­dy­wi­du­al­ne Konto Eme­ry­tal­ne


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = ekon. in­dy­wi­du­al­ne konto eme­ry­tal­ne;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • IKE – In­ter­net key ex­chan­ge
  • IKE – in­dy­wi­du­al­ne konto eme­ry­tal­ne
  • ike – kod ISO 639-3 dla ję­zy­ka Inuk­ti­tut
  • „Ike” - przy­do­mek 34. pre­zy­den­ta Sta­nów Zjed­no­czo­nych Dwigh­ta Ei­sen­ho­we­ra

Wikipedia


ikea

szwedz­ki kon­cern me­blar­ski; Ikea


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju żeń­skie­go, nazwa włas­na

 (1.1) szwedz­ka firma pro­du­ku­ją­ca meble i ar­ty­ku­ły de­ko­ra­cyj­ne;

 (1.2) marka pro­duk­tów sprze­da­wa­nych przez firmę IKEA (1.1)

 (1.3) sklep na­le­żą­cy do firmy IKEA (1.1)

Wiktionary

IKEA (albo Ikea) – przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w Ho­lan­dii, zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją oraz sprze­da­żą mebli, ar­ty­ku­łów de­ko­ra­cyj­nych oraz żyw­no­ści, za­ło­żo­ne przez Ing­va­ra Kam­pra­da w 1943 roku w Szwe­cji. Nazwa jest akro­ni­mem od wy­ra­zów: Ing­var, Kam­prad, El­ma­ta­ryd, Agun­na­ryd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2010 r. IKEA po­sia­da­ła 316 skle­pów w 44 kra­jach.

 (1.3) W nie­dzie­lę je­dzie­my do Ikei na za­ku­py.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ikeowski

Wiktionary


ikebana

1. sztu­ka ukła­da­nia kom­po­zy­cji kwia­to­wych, po­cho­dzą­ca z Ja­po­nii;
2. kom­po­zy­cja uło­żo­na we­dług tej sztu­ki;
3. na­czy­nie do ukła­da­nia kwia­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tra­dy­cyj­na ja­poń­ska sztu­ka ukła­da­nia kom­po­zy­cji z kwia­tów i in­nych czę­ści ro­ślin;

 (1.2) kom­po­zy­cja uło­żo­na we­dług zasad sztu­ki ike­ba­na (1.1)

 (1.3) na­czy­nie do ukła­da­nia kom­po­zy­cji ike­ba­na (1.2)

Wiktionary

Ike­ba­na (jap. 生花, 活花, 生け花, 活け花; „oży­wić kwia­ty” (po wy­cię­ciu z ziemi) – ja­poń­ska sztu­ka ukła­da­nia kwia­tów, na­zy­wa­na także kadō (華道, 花道) – „droga kwia­tów” (spo­sób opa­no­wa­nia kom­po­zy­cji kwia­to­wej).

W prze­ci­wień­stwie do de­ko­ra­cyj­nych bu­kie­tów w stylu za­chod­nim, ja­poń­ska sztu­ka ukła­da­nia kwia­tów sku­pia się na two­rze­niu har­mo­nii li­ne­ar­nych kon­struk­cji, rytmu i ko­lo­ru.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌikɛˈbãna, AS: ikebãna

Wiktionary


ikebanka

zdrob­nie­nie od: ike­ba­na


SJP.pl


ikebanowy

→ ike­ba­na, np. kom­po­zy­cja ike­ba­no­wa


SJP.pl


ikeowski

przy­miot­nik

 (1.1) wy­pro­du­ko­wa­ny i sprze­da­wa­ny przez kon­cern IKEA; ma­ją­cy zwią­zek z tym kon­cer­nem

Wiktionary

Powiązane:

 skr. IKEA

Wiktionary


ikiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Moł­da­wii, prawy do­pływ Dnie­stru

Wiktionary

Ikiel (rum. Ichel) – rzeka w Moł­da­wii, prawy do­pływ Dnie­stru. Ma 101 ki­lo­me­try dłu­go­ści, co czyni ją 8 naj­dłuż­szą rzeką w Moł­da­wii.

Rocz­ny prze­pływ wody wy­no­si 20,5 mln m³, a śred­ni wy­no­si 0,7 m³/s

Woda w rzece jest sil­nie za­nie­czy­szczo­na, a brze­gi są w wielu miej­scach za­śmie­co­ne od­pa­da­mi z go­spo­darstw do­mo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sieć rzecz­na jest do­brze roz­wi­nię­ta, a głów­ne rzeki to Dniestr z do­pły­wa­mi: Reut, Ikiel, Botna i Byk oraz Prut, na­le­żą­ce do zle­wi­ska Morza Czar­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ikielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Ikuł

Wiktionary


ikon

w se­mio­ty­ce: znak na­zy­wa­ją­cy przed­mio­ty, rze­czy, stan rze­czy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ikon – po­wieść au­tor­stwa Gra­ha­ma Ma­ster­to­na
  • Ikon – po­tocz­na nazwa serii ame­ry­kań­skich sa­te­li­tów wy­wia­dow­czych
  • Ikon – au­stra­lij­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • iKon – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Icon

Wikipedia


ikon.

skrót od: iko­no­gra­fia


SJP.pl


ikona

1. obraz o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej w sztu­ce wschod­nio­chrze­ści­jań­skiej i bi­zan­tyj­skiej
2. nie­wiel­ki znak gra­ficz­ny sym­bo­li­zu­ją­cy fol­der, plik, pro­gram lub po­le­ce­nie, sto­so­wa­ny w in­for­ma­ty­ce w apli­ka­cjach z gra­ficz­nym in­ter­fej­sem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. rel. obraz sa­kral­ny, ma­lo­wa­ny na drew­nie, wy­o­bra­ża­ją­cy po­sta­cie świę­tych, sceny z ich życia, sceny bi­blij­ne lub li­tur­gicz­no-sym­bo­licz­ne;

 (1.2) przen. osoba lub rzecz sym­bo­li­zu­ją­ca ja­kieś zja­wi­sko, po­dzi­wia­na w danej bran­ży

 (1.3) in­form. nie­wiel­ki obra­zek wi­docz­ny na ekra­nie, sym­bo­li­zu­ją­cy okre­ślo­ny plik, fol­der, apli­ka­cję lub pro­gram i sta­no­wią­cy od­sy­łacz uru­cha­mia­ją­cy je;

Wiktionary

Ikona (gr. εἰκών "eikón" „obraz”) – obraz sa­kral­ny pow­sta­ły w kręgu kul­tu­ry bi­zan­tyń­skiej, wy­o­bra­ża­ją­cy po­sta­cie świę­tych, sceny z ich życia, sceny bi­blij­ne lub li­tur­gicz­no-sym­bo­licz­ne, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla chrze­ści­jań­skich Ko­ścio­łów wschod­nich, w tym pra­wo­sław­ne­go i grec­ko­ka­to­lic­kie­go. Pier­wow­zo­rem ikon były (praw­do­po­dob­nie, po­nie­waż nie ma pew­no­ści wśród hi­sto­ry­ków sztu­ki) por­tre­ty gro­bo­we z Fajum lub wczes­no­chrze­ści­jań­skie ma­lar­stwo ka­ta­kum­bo­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług tra­dy­cji au­to­rem pier­wszych ikon był Łu­kasz Ewan­ge­li­sta.

 (1.2) Zmar­ła ikona pol­skie­go rocka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈkɔ̃na, AS: ikõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ikonostas m.

:: zdrobn. ikonka ż.

 przym. ikonowy

 przedr. ikono-

 skr. ikon.

Wiktionary


ikoniczność

1. cecha cze­goś przed­sta­wia­ją­ce­go świę­te po­sta­cie w oto­cze­niu sym­bo­li re­li­gij­nych, cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla stylu sztu­ki bi­zan­tyj­skiej lub wczes­no­chrze­ści­jań­skiej; iko­no­gra­ficz­ność, iko­no­wość;
2. cecha kogoś lub cze­goś po­strze­ga­ne­go za sym­bol cze­goś; iko­no­wość;
3. cecha cze­goś przy­po­mi­na­ją­ce­go swym kształ­tem to, co przed­sta­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest iko­nicz­ne; cecha tych, któ­rzy są iko­nicz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ikoniczny

 przysł. ikonicznie

 rzecz. ikonka ż.

Wiktionary


ikoniczny

iko­no­wy;
1. zwią­za­ny z ikoną - obra­zem w cerk­wi;
2. zwią­za­ny z ikoną - obraz­kiem na ekra­nie; ikon­ko­wy;
3. zwią­za­ny z ikoną - sym­bo­lem; em­ble­ma­tycz­ny;
4. zwią­za­ny z ikoną - przed­sta­wie­niem


SJP.pl


ikonium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. dawna nazwa mia­sta Konya w Tur­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­o­lo­gii pra­wo­sław­nej Kefas wy­mie­nia­ny jest jako bi­skup Iko­nium.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Konya

Wiktionary


ikonka

1. mała ikona;
2. gra­ficz­ny znak na mo­ni­to­rze kom­pu­te­ra ot­wie­ra­ją­cy pro­gram, plik, fol­der itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała ikona

 (1.2) ek­spre­syw­nie o kimś lub czymś bę­dą­cym ikoną, sym­bo­lem cze­goś

 (1.3) in­form. sche­ma­tycz­na ilu­stra­cja ja­kiejś rze­czy, opro­gra­mo­wa­nia albo czyn­no­ści, wyś­wiet­la­na na ekra­nie mo­ni­to­ra, spo­ty­ka­na czę­sto w in­for­ma­ty­ce, grach kom­pu­te­ro­wych i In­ter­ne­cie, po kli­knię­ciu któ­rej prze­pro­wa­dza­na jest okre­ślo­na ope­ra­cja w sy­ste­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Strasz­ny z niego bufon: JA wy­pę­dzi­łem, JA bym zro­bił etc. A prze­cież cała jego rola spro­wa­dza­ła się do bycia taką naj­bar­dziej czy­tel­ną ikon­ką opo­zy­cji (…)

 (1.3) Na li­ście zadań w pra­wym dol­nym rogu ekra­nu po­win­na znaj­do­wać się ikon­ka przed­sta­wia­ją­ca gło­śnik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ikona ż., ikonografia ż., ikonograf mos., ikonopisarz mos., ikonopisarka ż., ikonopis mos., ikonizacja ż., ikoniczność n.

 czas. ndk. ikonizować, dk. zikonizować

 przym. ikonkowy, ikoniczny, ikonowy, ikonograficzny

 przysł. ikonicznie, ikonograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) symbol

 (1.3) ikona

Wiktionary


ikonkowy

→ ikon­ka


SJP.pl

Patrz:

ikonka

ikonnik

osoba two­rzą­ca ikony - obra­zy o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej; iko­no­pis, iko­no­pi­sarz, iko­no­gra­fik, iko­no­graf


SJP.pl


ikono-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z obra­zem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈkɔ̃nɔ, AS: ikõno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ikona ż.

Wiktionary


ikonoburca

czło­nek iko­no­klaz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go, który prze­ciw­sta­wiał się czci figur i obra­zów re­li­gij­nych; iko­no­kla­sta, obra­zo­bur­ca


SJP.pl


ikonodul

czło­wiek bro­nią­cy czci obra­zów świę­tych; obra­zo­chwal­ca


SJP.pl


ikonodulia

od­da­wa­nie czci iko­nom i sym­bo­lom rze­czy świę­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. od­da­wa­nie czci iko­nom

Wiktionary

Iko­no­du­lia (gr. "douleía" „służ­ba nie­wol­ni­cza, nie­wo­la”) – od­da­wa­nie czci iko­nom, obra­zom, wi­ze­run­kom bó­stwa i sym­bo­lom rze­czy świę­tych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌikɔ̃nɔˈdulʲja, AS: ikõnodulʹi ̯a

Wiktionary


ikonograf

1. osoba two­rzą­ca ikony - obra­zy o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej; iko­no­gra­fik, iko­no­pis, iko­no­pi­sarz, ikon­nik;
2. spe­cja­li­sta in­ter­pre­tu­ją­cy dzie­ła wi­zu­al­ne; iko­no­gra­fik, iko­no­log;
3. osoba two­rzą­ca dzie­ła wi­zu­al­ne przed­sta­wia­ją­ce okre­ślo­ny temat


SJP.pl

Iko­no­graf (iko­no­pi­sarz, iko­no­pis, ma­larz ikon) – to te­o­log, który wy­ra­ża wiarę Ko­ścio­ła po­przez sztu­kę ko­ściel­ną, która może być do­pu­szczo­na do udzia­łu w li­tur­gii (np. ikony, obra­zy, rzeź­by, od­le­wy, fre­ski, hafty, mo­za­i­ki, itp.).

Wikipedia


ikonografia

1. dzie­dzi­na hi­sto­rii sztu­ki zaj­mu­ją­ca się opi­sem i in­ter­pre­ta­cją dzieł pla­stycz­nych i wy­stę­pu­ją­cych na nich mo­ty­wów;
2. ogół zwią­za­nych ze sobą dzieł pla­stycz­nych;
3. nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem dzieł pla­stycz­nych jako źró­deł in­for­ma­cji hi­sto­rycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. pi­sa­nie ikon

 (1.2) nauk. szt. na­u­ko­we in­ter­pre­to­wa­nie obra­zów;

 (1.3) książk. ogół przed­sta­wień wi­zu­al­nych po­łą­czo­nych ze sobą osobą twór­cy lub te­ma­ty­ką

 (1.4) książk. przed­sta­wie­nie wi­zu­al­ne

 (1.5) książk. ele­men­ty uwa­ża­ne za cha­rak­te­ry­stycz­ne dla przed­sta­wia­ne­go pod­mio­tu

Wiktionary

Iko­no­gra­fia (gr. ei­ko­no­grah­pia - 'przed­sta­wie­nie, wy­o­bra­że­nie' od eikon - 'obraz', grah­pia - 'opis') – dzie­dzi­na badań hi­sto­rii sztu­ki, któ­rej za­da­niem jest opis i in­ter­pre­ta­cja ele­men­tów tre­ścio­wych i sym­bo­licz­nych w dzie­łach sztu­ki. Ter­min użyty w pi­śmien­nict­wie grec­kim jako "ei­ko­no­grap­hia" ma oz­na­cze­nie przed­sta­wie­nia obra­zo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iwan za­in­te­re­so­wał się sztu­ką iko­no­gra­fii po po­wro­cie z Krety.

 (1.2) Na za­ję­ciach z iko­no­gra­fii uczy­my stu­den­tów roz­poz­na­wa­nia świę­tych na fre­skach i obra­zach.

 (1.3) W iko­no­gra­fii chrze­ści­jań­skiej Bie­da­czy­na z Asyżu po­sia­da brodę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ikonograficzny

 rzecz. ikonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ikonopisarstwo

 (1.2) ikonologia

 (1.3) ikonografika

 (1.5) ikonologia

Wiktionary


ikonograficzny

→ iko­no­gra­fia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nauk. zwią­za­ny z iko­no­gra­fią (nauką)

 (1.2) szt. bę­dą­cy przy­kła­dem iko­no­gra­fii

Wiktionary

Patrz:

ikonografia

Powiązane:

 rzecz. ikonka ż., ikonografika ż., ikonografia ż., ikonograf m., ikonografka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ikonologiczny

Wiktionary


ikonografik

iko­no­graf;
1. osoba two­rzą­ca ikony - obra­zy o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej; iko­no­pis, iko­no­pi­sarz, ikon­nik;
2. spe­cja­li­sta in­ter­pre­tu­ją­cy dzie­ła wi­zu­al­ne; iko­no­log


SJP.pl


ikonografika

iko­no­graf;
1. osoba two­rzą­ca ikony - obra­zy o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej; iko­no­pis, iko­no­pi­sarz, ikon­nik;
2. spe­cja­li­sta in­ter­pre­tu­ją­cy dzie­ła wi­zu­al­ne; iko­no­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ogół przed­sta­wień wi­zu­al­nych po­łą­czo­nych ze sobą osobą twór­cy lub te­ma­ty­ką

 (1.2) szt. gra­ficz­na wi­zu­a­li­za­cja in­for­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ikonograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ikonografia

 (1.2) grafikon, infografika

Wiktionary


ikonografka

1. ko­bie­ta two­rzą­ca ikony - obra­zy o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej; iko­no­pi­sar­ka, iko­no­pi­ska;
2. ko­bie­ta two­rzą­ca dzie­ła wi­zu­al­ne przed­sta­wia­ją­ce okre­ślo­ny temat;
3. mała iko­no­gra­fi­ka


SJP.pl


ikonoklasta

czło­nek iko­no­klaz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go, który prze­ciw­sta­wiał się czci figur i obra­zów re­li­gij­nych; iko­no­bur­ca, obra­zo­bur­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. prze­ciw­nik kultu obra­zów, wi­ze­run­ków i figur re­li­gij­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ikonoklazm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ikonoburca, obrazoburca

Wiktionary


ikonoklastka

→ iko­no­kla­sta


SJP.pl

Patrz:

ikonoklasta

ikonoklastyczny

→ iko­no­klazm; obra­zo­bur­czy


SJP.pl


ikonoklazm

ruch zwal­cza­ją­cy od­da­wa­nie czci obra­zom i fi­gu­rom re­li­gij­nym, roz­wi­ja­ją­cy się na prze­ło­mie VIII i IX wieku w Bi­zan­cjum; obra­zo­bur­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ruch zwal­cza­ją­cy od­da­wa­nie czci obra­zom i fi­gu­rom re­li­gij­nym, roz­wi­ja­ją­cy się na prze­ło­mie VIII i IX wieku w Bi­zan­cjum;

Wiktionary

Iko­no­klazm, obra­zo­bur­stwo (od gr. "eikōn" – obraz; "klásis" – zła­ma­nie) – ruch re­li­gij­ny sze­rzą­cy się w łonie chrze­ści­jań­stwa w VIII–IX wieku w Bi­zan­cjum i pań­stwie Fran­ków oraz w Ni­der­lan­dach w XVI w., sprze­ci­wia­ją­cy się kul­to­wi obra­zów i wi­ze­run­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce iko­no­klazm stał się dok­try­ną Ko­ścio­ła bi­zan­tyj­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌikɔ̃ˈnɔklasm̥, AS: ikõnoklasm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ikonoklasta m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrazoburstwo

Wiktionary


ikonolatria

od­da­wa­nie czci obra­zom i fi­gu­rom re­li­gij­nym


SJP.pl


ikonolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie iko­no­lo­gii


SJP.pl


ikonologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. szt. na­u­ko­we in­ter­pre­to­wa­nie obra­zów;

 (1.2) szt. ele­men­ty uwa­ża­ne za cha­rak­te­ry­stycz­ne dla przed­sta­wia­ne­go pod­mio­tu

Wiktionary

Iko­no­lo­gia (gr. kl., εικών „ma­lar­stwo” i λόγος „nauka”) – nauka o sym­bo­li­ce obra­zów i ich tre­ści. Jest też trak­to­wa­na jako me­to­da od­czy­ty­wa­nia tre­ści dzie­ła sztu­ki przez roz­szy­fro­wy­wa­nie zna­czeń przed­sta­wio­nych i ze­sta­wio­nych w tym dzie­le sym­bo­li.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ikonolog mos.

 przym. ikonologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ikonografia

 (1.2) ikonografia

Wiktionary


ikonometr

przy­rząd do wyz­na­cza­nia za­się­gu zdję­cia na­ziem­ne­go


SJP.pl


ikonopis

osoba two­rzą­ca ikony - obra­zy o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej; ikon­nik, iko­no­pi­sarz, iko­no­gra­fik, iko­no­graf


SJP.pl


ikonopisarka

ko­bie­ta two­rzą­ca ikony - obra­zy o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej; iko­no­pi­ska, iko­no­graf­ka


SJP.pl


ikonopisarski

→ iko­no­pi­sar­stwo, np. szko­ły iko­no­pi­sar­skie


SJP.pl


ikonopisarstwo

1. two­rze­nie ikon - obra­zów w cerk­wi; iko­no­gra­fia;
2. ogół ikon - obra­zów w cerk­wi;
3. kie­ru­nek stu­diów zaj­mu­ją­cy się two­rze­niem ikon - obra­zów w cerk­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. sztu­ka two­rze­nia ikon

 (1.2) szt. zbiór po­sia­da­nych ikon

 (1.3) szt. nauk. kie­ru­nek stu­diów zaj­mu­ją­cych się pi­sa­niem ikon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu mni­chów pra­wo­sław­nych trud­ni się iko­no­pi­sar­stwem.

 (1.2) Zbió­ry iko­no­pi­sar­stwa mu­ze­um die­cez­jal­ne­go są niez­wy­kle bo­ga­te.

 (1.3) W la­tach 1942–1943 pod­czas no­wi­cja­tu stu­dio­wał iko­no­pi­sar­stwo w unic­kiej Ła­wrze Uniow­skiej św. Jana Chrzci­cie­la w Unio­wie pod Lwo­wem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ikonografia

Wiktionary


ikonopisarz

osoba two­rzą­ca ikony - obra­zy o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej; iko­no­pis, iko­no­gra­fik, iko­no­graf, ikon­nik


SJP.pl


ikonopiska

ko­bie­ta two­rzą­ca ikony - obra­zy o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej; iko­no­pi­sar­ka, iko­no­graf­ka


SJP.pl


ikonosfera

1. ogół obra­zów, wi­do­ków, doz­nań wzro­ko­wych cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ja­kie­goś miej­sca, okre­su lub ja­kiejś kul­tu­ry


SJP.pl


ikonoskop

te­le­wi­zyj­na lampa elek­tro­no­wa naj­star­sze­go typu


SJP.pl

Iko­no­skop – ro­dzaj lampy ana­li­zu­ją­cej, do przet­wa­rza­nia obra­zu na sy­gna­ły elek­trycz­ne. Lampa ta skła­da się z bańki próż­nio­wej, w któ­rej znaj­du­je się świa­tło­czu­ła mo­za­i­ka. Jest to w isto­cie płyt­ka mi­ko­wa, na któ­rej osa­dzo­ne są (izo­lo­wa­ne elek­trycz­nie od sie­bie) cząst­ki (tzw.

Wikipedia


ikonostas

cer­kiew­na prze­gro­da od­dzie­la­ją­ca oł­tarz od resz­ty świą­ty­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. rel. w cerk­wiach: ozdob­na, po­kry­ta rzę­da­mi ikon prze­gro­da od­dzie­la­ją­ca oł­tarz od resz­ty świą­ty­ni, za­wie­ra­ją­ca troje drzwi;

Wiktionary

Iko­no­stas (gr. "ei­ko­no­sta­sion", "ei­ko­no­sta­sis" (od: "eikón" „obraz”, "stásis" „po­sta­wie­nie” ew. "hi­ste­mi" „sta­wiać”, „usta­wiać”); cs. "iko­no­staw" lub "obra­zo­staw") – we wschod­nich Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich tra­dy­cji bi­zan­tyń­skiej ozdob­na, wy­ko­na­na z ka­mie­nia, drew­na lub me­ta­lu, po­kry­ta iko­na­mi prze­gro­da we wnę­trzu cerk­wi, która znaj­du­je się mię­dzy miej­scem oł­ta­rzo­wym ("swia­tły­szcze", sank­tu­a­rium, pre­zbi­te­rium) a nawą ("naos") przez­na­czo­ną dla wier­nych. Innym grec­kim okre­śle­niem jest "tem­plo".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ikona ż.

Wiktionary


ikonowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Magda Gess­ler, z domu Iko­no­wicz (ur. 1953) – pol­ska re­sta­u­ra­tor­ka, oso­bo­wość te­le­wi­zyj­na
  • Mi­ro­sław Iko­no­wicz (ur. 1931) – pol­ski re­por­ter, ko­re­spon­dent PAP
  • Piotr Iko­no­wicz (ur. 1956) – pol­ski po­li­tyk, dzien­ni­karz i praw­nik, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Zu­zan­na Dą­brow­ska, daw­niej Dą­brow­ska-Iko­no­wicz (ur. 1966) – pol­ska dzien­ni­kar­ka pra­so­wa, ra­dio­wa i te­le­wi­zyj­na

Wikipedia


ikonowość

iko­nicz­ność;
1. cecha cze­goś przed­sta­wia­ją­ce­go świę­te po­sta­cie w oto­cze­niu sym­bo­li re­li­gij­nych, cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla stylu sztu­ki bi­zan­tyj­skiej lub wczes­no­chrze­ści­jań­skiej; iko­no­gra­ficz­ność;
2. cecha kogoś lub cze­goś po­strze­ga­ne­go za sym­bol cze­goś


SJP.pl


ikonowy

iko­nicz­ny;
1. zwią­za­ny z ikoną - obra­zem w cerk­wi;
2. zwią­za­ny z ikoną - obraz­kiem na ekra­nie; ikon­ko­wy;
3. zwią­za­ny z ikoną - sym­bo­lem; em­ble­ma­tycz­ny;
4. zwią­za­ny z ikoną - przed­sta­wie­niem


SJP.pl


ikos

stro­fa w daw­nych hym­nach i pie­śniach bi­zan­tyj­skich o nie­o­kre­ślo­nej licz­bie wer­sów i sylab w wer­sie, re­gu­lo­wa­nej przez kon­sek­went­ne sto­so­wa­nie w danym ut­wo­rze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ikos – miej­sco­wość na Cy­prze
  • ikos – ro­dzaj hymnu li­tur­gicz­ne­go

Wikipedia


ikosaedr

jedna z pię­ciu brył pla­toń­skich; dwu­dzie­sto­ścian fo­rem­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. dwu­dzie­sto­ścian fo­rem­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iko­sa­edr po­sia­da aż 15 pła­szczyzn sy­me­trii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌikɔˈsaɛtr̥, AS: ikosaetr̦

Wiktionary


ikosaedralny

→ iko­sa­edr


SJP.pl

Patrz:

ikosaedr

ikra

1. po­pu­lar­na nazwa jaj ryb;
2. tem­pe­ra­ment, wigor


SJP.pl

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. jaja ryb

 (1.2) przen. pot. ener­gia ży­cio­wa

Wiktionary

Ikra – ko­mór­ki ja­jo­we ryb. W bu­do­wie i funk­cji za­sad­ni­czo nie od­bie­ga od jaj in­nych zwie­rząt – naj­waż­niej­sza róż­ni­ca to znacz­nie więk­sza ilość żółt­ka w ikrze, po­rów­nu­jąc z ty­po­wy­mi przed­sta­wi­cie­la­mi in­nych grup. Po­ję­cie to bywa także uży­wa­ne do okre­śla­nia jaj czę­ści wod­nych sta­wo­no­gów, mię­cza­ków i szkar­łup­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sły­sza­łem, że ikra niek­tó­rych ga­tun­ków ryb jest nie­ja­dal­na, a nawet tru­ją­ca.

 (1.2) Bacha to dziew­czy­na swoj­ska i z ikrą, więc za­pro­śmy ją na pa­ra­pe­tó­wę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈikra, AS: ikra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulin. kawior

 (1.2) animusz, temperament, werwa, wigor

Wiktionary


ikrorodny

mo­gą­cy ro­dzić, wyt­wa­rzać ikrę


SJP.pl


ikrowiec

skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się z oo­i­dów (ku­li­stych zia­ren mi­ne­ral­nych o śred­ni­cy po­ni­żej 2 mm); oolit


SJP.pl


ikrowy

→ ikra


SJP.pl

Patrz:

ikra

ikrzak

sa­mi­ca ryb z doj­rza­ły­mi ja­ja­mi (ikrą), go­to­wa do tarła; ikrzy­ca


SJP.pl

Ikrzak (ikrzy­ca) – nazwa ho­dow­la­na okre­śla­ją­ca doj­rza­łą sa­mi­cę ryby go­to­wą do roz­ro­du, wy­peł­nio­ną ja­ja­mi zwa­ny­mi ikrą.

Wikipedia


ikrzyca

sa­mi­ca ryb z doj­rza­ły­mi ja­ja­mi (ikrą), go­to­wa do tarła; ikrzak


SJP.pl


ikrzysko

miej­sce skła­da­nia przez ryby ikry


SJP.pl


ikrzyć

ikrzyć się - o ry­bach: skła­dać ikrę; trzeć się


SJP.pl


iks

1. nazwa li­te­ry X;
2. nie­wia­do­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa li­te­ry x / X

 (1.2) mat. okre­śle­nie nie­wia­do­mej

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (2.1) pot. nie­o­kre­ślo­na ilość lub licz­ba

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mó­wi­łam ci już iks razy. Nie bierz moich rze­czy bez py­ta­nia!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iks m./ż., Iksiński m., Iksińska ż.

 przym. iksowy, iksowaty, iksty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) n, x

Wiktionary


iksde

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. zob. XD.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) xD, xd

Wiktionary


ikselka

po­tocz­nie: odzież, bie­liz­na o roz­mia­rze XL


SJP.pl


ikseska

po­tocz­nie o roz­mia­rze XS


SJP.pl


iksikselka

po­tocz­nie: odzież, bie­liz­na o roz­mia­rze XXL


SJP.pl


iksińska

o bli­żej nie­o­kre­ślo­nej ko­bie­cie; pani Iks, Ik­siń­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bli­żej nie­o­kre­ślo­na lub niez­na­na ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mass media też nie dają nam od­po­cząć opo­wia­da­jąc, jak to pani Ik­siń­ska zrzu­ci­ła dzie­sięć kilo w dwa ty­god­nie, a sław­na pani Pip­ściń­ska je tylko trzy ba­na­ny dzien­nie, za­pi­ja so­kiem z papai i czuje się świet­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iks m., Iks m./ż.

:: fm. Iksiński m.

 przym. iksowy, iksowaty, iksty

Wiktionary


iksiński

po­tocz­nie: bli­żej nie­o­kre­ślo­na osoba; jakiś czło­wiek, pewna osoba; Ik­siń­ski, igre­kow­ski, Igre­kow­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. bli­żej nie­o­kre­ślo­ny lub niez­na­ny męż­czyz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoro Ik­siń­ski, któ­re­go zgod­nie uwa­ża­my za praw­do­mów­ne­go znaw­cę za­gad­nie­nia, twier­dzi, że jest tak a tak, to wi­docz­nie są po­waż­ne ar­gu­men­ty za tym, iż rze­czy­wi­ście jest tak a tak, bo Ik­siń­ski nie rzuca słów na wiatr. Jeśli jed­nak prze­ciw­nik nie uz­na­je au­to­ry­te­tu Ik­siń­skie­go w danej dzie­dzi­nie,to od­wo­ły­wa­nie się do tego au­to­ry­te­tu w dy­sku­sji jest nie­ce­lo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iks m., Iks m./ż.

:: fż. Iksińska ż.

 przym. iksowy, iksowaty, iksty

Wiktionary


iksja

ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; lep­nicz­ka


SJP.pl

Iksja, lep­nicz­ka ("Ixia") – ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych ("Iri­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego ok. 100 ga­tun­ków ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych w po­łud­nio­wej Afry­ce, w re­gio­nie przy­ląd­ko­wym. Przed­sta­wi­cie­le tego ro­dza­ju zo­sta­li in­tro­du­ko­wa­ni do Eu­ro­py, Au­stra­lii, Pa­ki­sta­nu i Ka­li­for­nii. Nazwa ła­ciń­ska po­cho­dzi z grec­kie­go słowa "ixios", oz­na­cza­ją­ce­go klej uży­wa­ny przy ła­pa­niu pta­ków, ze wzglę­du na lep­kość soku tej ro­śli­ny. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Ixia po­ly­sta­chya ('po­ly­sta­chia')" L..

Wikipedia


iksjon

1. mit. gr. król La­pi­tów w Te­sa­lii, strą­co­ny do Tar­ta­ru i wple­cio­ny w cią­gle obra­ca­ją­ce się koło ogni­ste, uka­ra­ny w ten spo­sób za tar­gnię­cie się na cześć Hery;
2. koło Ik­sjo­na - mę­czar­nie, ka­tu­sze bez kresu


SJP.pl

Ik­sjon – we­dług mi­to­lo­gii grec­kiej król La­pi­tów strą­co­ny do Tar­ta­ru, gdzie po­no­sił karę przy­ku­ty do koła obra­ca­ją­ce­go się w pło­mie­niach.

Był pier­wszym czło­wie­kiem, który zabił swo­je­go krew­ne­go – Ejo­ne­u­sa. Inne mity po­da­ją, że zabił przysz­łe­go te­ścia, nie chcąc pła­cić za żonę.

Wikipedia


iksora

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych, obej­mu­ją­cy około 400 ga­tun­ków, np. ik­so­ra szkar­łat­na


SJP.pl

Ik­so­ra ("Ixora") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych. Na­le­ży do niego około 400 ga­tun­ków. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Ixora coc­ci­nea" L.

Wikipedia


iksowaty

po­dob­ny kształ­tem do li­te­ry X


SJP.pl


iksowy

zwią­za­ny z iksem


SJP.pl


iksty

po­tocz­nie: któ­ryś z kolei (np. Po raz iksty widzę to ogło­sze­nie!); x-ty


SJP.pl


ikt

ak­cent me­trycz­ny pa­da­ją­cy na arsę; iktus; ictus


SJP.pl


iktus

ak­cent me­trycz­ny pa­da­ją­cy na arsę; ictus; ikt


SJP.pl


ikwa

rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Styru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Wo­ły­niu na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Styru;

Wiktionary

Ikwa ( Іква "Ikwa") – rzeka na Wo­ły­niu, prawy do­pływ Styru.

Dłu­gość rzeki wy­no­si 155 km. Swoje źró­dło ma w oko­li­cach Czer­ni­cy k. Bro­dów. Jeden z więk­szych do­pły­wów gór­ne­go Styru. Two­rzy dość sze­ro­ką do­li­nę. Prze­pły­wa koło Krze­mień­ca i Dubna. Na po­łud­nie od tego ostat­nie­go jej do­li­na od­dzie­la Pasmo Peł­czań­skie od Pasma Mi­zoc­kie­go. Koło Tar­go­wi­cy wpada do Styru (na jego 283 ki­lo­me­trze).

Wikipedia


il

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Tur­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • IL - kod IATA dla Istan­bul Air­li­nes
  • IL – kod przy­pi­sa­ny Iz­ra­e­lo­wi we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
    • .il – do­me­na in­ter­ne­to­wa Iz­ra­e­la
  • il - jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Tur­cji
  • Il – wład­ca su­me­ryj­skie­go mia­sta Umma

Wikipedia


il.

ilustr.; skrót od:
1. ilu­stra­cja;
2. ilu­stro­wa­ny;
3. ilu­stro­wał (uży­wa­ny tylko w za­pi­sach bi­blio­gra­ficz­nych)


SJP.pl


ilam

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ta­mil­ska nazwa Sri Lanki

 (1.2) polit. hist. pań­stwo, o któ­re­go ut­wo­rze­nie wal­czy­ła or­ga­ni­za­cja Ta­mil­skie Ty­gry­sy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ilam – pań­stwo
  • Ilam – ostan w Ira­nie
  • Ilam – mia­sto w Ira­nie
  • Ilam – mia­sto w Ne­pa­lu
  • Ilam – dy­strykt w Ne­pa­lu
  • Ilam – miej­sco­wość w hrab­stwie Staf­fords­hi­re (An­glia)

Wikipedia


ilang

ga­tu­nek tro­pi­kal­ne­go drze­wa z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych, z któ­re­go wyt­wa­rza się olej­ki ete­rycz­ne; ja­god­lin wonny, ylang-ylang


SJP.pl


ilangowy

ole­jek ilan­go­wy - sto­so­wa­ny w kos­me­ty­ce ole­jek ete­rycz­ny z kwia­tów ja­god­li­nu won­ne­go (tro­pi­kal­ne­go drze­wa ylang-ylang); ole­jek ylan­go­wy


SJP.pl


ilasty

za­wie­ra­ją­cy ił, zło­żo­ny z iłu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy ił, zbli­żo­ny skła­dem i wła­ści­wo­ścia­mi do iłu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbu­do­wa­ne są z ila­stych łup­ków, pia­skow­ców i gdzie­nieg­dzie z wa­pie­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈlastɨ, AS: ilasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ił mrz., iłołupek mrz., iłowanie n., iłowiec mrz.

 czas. iłować ndk.

 przym. iłowaty, iłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iłowaty

Wiktionary


ilczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Il­czuk – pol­ska ak­tor­ka
  • Do­ro­ta Il­czuk – pol­ska eko­no­mist­ka kul­tu­ry
  • Ta­de­usz Il­czuk – pol­ski woj­sko­wy, eko­no­mi­sta, dzia­łacz ruchu lu­do­we­go, spół­dziel­ca, poseł na Sejm
  • Zdzi­sław Il­czuk – pol­ski mi­kro­bio­log

Wikipedia


ildefons

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Il­de­fons – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów "hild" "walka, po­tycz­ka" i "funs " "go­to­wy", co mogło oz­na­czać "go­to­we­go do walki". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Il­de­fons z To­le­do, za­kon­nik, bi­skup (VII wiek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panu Il­de­fon­so­wi spo­do­bał się wła­śnie ten sto­lik przy oknie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ilˈdɛfɔ̃w̃s, AS: ildefõũ̯s

Wiktionary


ildefonsik

zdrob­nie­nie od: Il­de­fons (imię mę­skie)


SJP.pl


ildefonsostwo

Il­de­fons z mał­żon­ką; Il­de­fon­so­wie


SJP.pl


ildefonsowie

imię mę­skie


SJP.pl


ildefonsowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Il­de­fon­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ildefrans

owca mięs­na


SJP.pl


ildefransy

owca mięs­na


SJP.pl


ile

1. za­i­mek li­czeb­ny
2. skład­nik spój­ni­ków zło­żo­nych


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) uży­wa­ny do py­ta­nia o licz­ność ele­men­tów w zbio­rze

 (1.2) uży­wa­ny do py­ta­nia o wiel­kość

za­i­mek względ­ny

 (2.1) roz­po­czy­na­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne okre­śla­ją­ce licz­ność ele­men­tów w zbio­rze

 (2.2) roz­po­czy­na­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne okre­śla­ją­ce wiel­kość cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile dzie­ci przysz­ło dziś do szko­ły?

 (1.1) Ilu ludzi wi­dzisz?

 (1.2) Ile chcesz wody?

 (2.1) Nie wiem, o ilu mia­stach jest ta książ­ka.

 (2.2) To jest urzą­dze­nie, które mie­rzy, ile zu­ży­li pań­stwo ener­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈilɛ, AS: ile

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ilość ż., iloczyn mrz., iloraz mrz.

 zaim. ileś

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) jak dużo, jak wiele

 (1.1-2) reg. śl. wiela

Wiktionary


ilek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­no-za­chod­nim Ka­zach­sta­nie i w Rosji za­u­ral­skiej, lewy do­pływ Uralu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ilek (rzeka) – rzeka w Ka­zach­sta­nie i Rosji
  • Ilek (wieś) – wieś w Rosji

Wikipedia


ilekolwiek

za­i­mek za­stę­pu­ją­cy bli­żej nie okre­ślo­ną lub do­wol­ną ilość, licz­bę; ileś


SJP.pl


ilekrotny

daw­niej: ilo­krot­ny - ile razy pow­tó­rzo­ny


SJP.pl


ilekroć

spój­nik wska­zu­ją­cy na za­leż­ność mię­dzy re­gu­lar­nie pow­ta­rza­ją­cy­mi się zda­rze­nia­mi, zja­wi­ska­mi, np. w zda­niu: "Ile­kroć chcę pójść na spa­cer, za­czy­na padać deszcz"


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) wska­zu­ją­cy na za­leż­ność mię­dzy re­gu­lar­nie pow­ta­rza­ją­cy­mi się zda­rze­nia­mi, zja­wi­ska­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile­kroć zbli­ża­ją się wy­bo­ry, kan­dy­da­ci dają kieł­ba­sę wy­bor­czą.

Wiktionary


ileostomia

chi­rur­gicz­ne wy­pro­wa­dze­nie koń­co­we­go od­cin­ka je­li­ta cien­kie­go (je­li­ta krę­te­go) na po­wierzch­nię przed­niej ścia­ny brzu­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. sto­mia ope­ra­cyj­nie wy­ło­nio­na na je­li­cie cien­kim;

Wiktionary

Ile­o­sto­mia – ro­dzaj sto­mii je­li­to­wej po­le­ga­ją­cy na ope­ra­cyj­nym wy­pro­wa­dze­niu świa­tła je­li­ta cien­kie­go na po­wierzch­nię skóry brzu­cha, co umoż­li­wia od­pro­wa­dza­nie płyn­nej tre­ści je­li­to­wej poza or­ga­nizm. Pod­czas wyt­wa­rza­nia ile­o­sto­mii ko­niec je­li­ta cien­kie­go zo­sta­je wy­ni­co­wa­ny w taki spo­sób, że wi­docz­na na zew­nątrz część sto­mii jest po­kry­ta ślu­zów­ką, a na­stęp­nie przy­szy­ta do skóry. Ile­o­sto­mia jest zaz­wy­czaj umie­szcza­na po pra­wej stro­nie brzu­cha, nieco po­ni­żej pępka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ileostomijny

Wiktionary


ileostomijny

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy ile­o­sto­mii, zwią­za­ny z ile­o­sto­mią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ileostomia ż.

Wiktionary


ileus

nie­droż­ność jelit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. stan nie­droż­no­ści je­li­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wo­dem ile­u­sa u czło­wie­ka może być też be­zo­ar.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedrożność jelit

Wiktionary


ileś

za­i­mek za­stę­pu­ją­cy bli­żej nie okre­ślo­ną licz­bę, ilość; ile­kol­wiek


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) …w wy­ra­że­niu za­stę­pu­ją­cy licz­bę, ilość do­kład­nie nie znaną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To było już ileś lat temu. Teraz jest zu­peł­nie ina­czej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈilɛɕ, AS: ileś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ile, ilekolwiek

Wiktionary


ileśdziesiąt

za­i­mek oz­na­cza­ją­cy w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­bę w prze­dzia­le od 20 do 99; pa­rę­dzie­siąt, kil­ka­dzie­siąt


SJP.pl


ileśset

za­i­mek oz­na­cza­ją­cy w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­bę w prze­dzia­le od 200 do 999; pa­rę­set, kil­ka­set


SJP.pl


ileż

'ile' wzmoc­nio­ne par­ty­ku­łą


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) uży­wa­ny do py­ta­nia o licz­bę lub ilość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ileż ra­do­ści spra­wia nam Wi­gi­lia, Boże Na­ro­dze­nie, Nowy Rok.

Wiktionary


ili

rzeka w Chi­nach i Ka­zach­sta­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. jak duży, jak mały

Wiktionary

Ili (kaz. Іле, "Yle"; ros. Или, "Ili"; chiń. 伊犁河, "Yīlí Hé") – rzeka na ob­sza­rze be­zod­pły­wo­wym w Azji Środ­ko­wej, na te­ry­to­rium Chin oraz Ka­zach­sta­nu. Dłu­gość – 1439 km (624 km w Chi­nach, 815 km w Ka­zach­sta­nie), po­wierzch­nia zlew­ni – około 140 tys. km².

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

 (1.1) stpol. ilki

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 por. ile

 ro­dzaj żeń­ski ila, ro­dzaj ni­ja­ki ile

 od­po­wied­ni­ki wska­zu­ją­ce: tyli, tylki

współ­czes­na.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== ili (język chor­wac­ki.) ==

or­to­gra­fie.

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

spój­nik

 (1.1) lub, albo

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈilʲi, AS: ilʹi

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 por. ile

 rodzaj żeński ila, rodzaj nijaki ile

 odpowiedniki wskazujące: tyli, tylki

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== ili (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

spójnik

 (1.1) lub, albo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. ilki

Wiktionary


ilia

rzad­ko: sło­wiań­ska (ruska) wer­sja imie­nia Eliasz; Illa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka na Bia­ło­ru­si, lewy do­pływ Wilii w do­rze­czu Niem­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ilia - jedna z trans­li­te­ra­cji wschod­nio­sło­wiań­skie­go od­po­wied­ni­ka imie­nia Eliasz
  • Ilia - inne imię Rei Syl­wii
  • Ilia Ja­ro­sła­wicz – kniaź no­wo­grodz­ki w la­tach 1018–1020
  • Elida – gó­rzy­sta kra­i­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, obec­nie pre­fek­tu­ra (nomos) Ilia
  • Ilia (daw­niej Ilja) – agro­mia­stecz­ko w re­jo­nie wi­lej­skim ob­wo­du miń­skie­go
  • Ilia – dawna le­śni­czów­ka. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na leżą w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Cho­cień­czy­ce
  • Ilia (daw­niej Ilja) – rzeka
  • Ilia – dawna gmina
  • Ilia – wieś w okrę­gu Hu­ne­do­a­ra, w gmi­nie Ilia
  • Ilia – wieś w Sied­mi­gro­dzie (węg. Ma­ro­sil­lye, niem. Elien­markt)
  • Ilia – gmina w okrę­gu Hu­ne­do­a­ra

Wikipedia


iliada

grec­ki epos, któ­re­go au­tor­stwo przy­pi­sy­wa­ne jest Ho­me­ro­wi


SJP.pl

Ilia­da (gr. Ἰλιάς "Iliás") – obok "Ody­sei" drugi z epo­sów, któ­rych au­tor­stwo tra­dy­cja przy­pi­su­je Ho­me­ro­wi. Oba ut­wo­ry da­tu­je się na VIII lub VII wiek p.n.e. – sta­no­wią więc one naj­star­sze za­byt­ki li­te­ra­tu­ry grec­kiej i eu­ro­pej­skiej w ogóle. Oba po­e­ma­ty pow­sta­ły praw­do­po­dob­nie w Jonii na wy­brze­żu Azji Mniej­szej – świad­czy o tym prze­de wszyst­kim ich język, który można scha­rak­te­ry­zo­wać jako ar­cha­icz­ny dia­lekt joń­ski z ele­men­ta­mi dia­lek­tu eol­skie­go.

Wikipedia


ilicz

naz­wi­sko odoj­cow­skie; Il­jicz


SJP.pl


ilijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ili, do­ty­czą­cy Ili (rzeki w Chi­nach i Ka­zach­sta­nie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ili ż.

Wiktionary


iliki

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro w Be­o­cji, w cen­tral­nej Gre­cji

 (1.2) geogr. miej­sco­wość w Gre­cji, w re­gio­nie Be­o­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈlʲici, AS: ilʹiḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helike

Wiktionary


ilim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w ob­wo­dzie ir­kuc­kim Rosji, prawy do­pływ An­ga­ry

Wiktionary


ilimpieja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na wschod­niej Sy­be­rii, w Kraju Kras­no­jar­skim, lewy do­pływ Dol­nej Tun­guz­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Ilimpeja

Wiktionary


ilion

sta­ro­żyt­ne mia­sto po­ło­żo­ne na za­chod­nim wy­brze­żu dzi­siej­szej Tur­cji; Troja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ilion – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Her­ki­mer
  • Ilion – po­wieść Dana Sim­mon­sa
  • Ilion – sta­ro­żyt­ne mia­sto, ina­czej: Troja

Wikipedia


ilir

czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ludu in­do­e­u­ro­pej­skie­go


SJP.pl


iliria

sta­ro­żyt­na kra­i­na nad Adria­ty­kiem, obej­mu­ją­ca te­re­ny daw­nej Ju­go­sła­wii i Al­ba­nii; Il­li­ria


SJP.pl

Ili­ria (łac. "Il­ly­ria", "Il­ly­ri­cum") – sta­ro­żyt­na kra­i­na nad Mo­rzem Adria­tyc­kim, obej­mu­ją­ca mniej wię­cej te­re­ny obec­nej Chor­wa­cji, Bośni i Her­ce­go­wi­ny, Czar­no­gó­ry, Ser­bii, Al­ba­nii i Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej.

Ap­pian umiej­sca­wia ludy Ili­rii po­wy­żej Ma­ce­do­nii i Tra­cji, aż po Dunaj, Morze Joń­skie i pod­nó­że Alp. Kraj swoją nazwę wziął od Ili­riu­sza, syna Po­li­fe­ma.

Wikipedia


ilirowie

sta­ro­żyt­ny lud in­do­e­u­ro­pej­ski


SJP.pl

Ili­ro­wie – sta­ro­żyt­ny lud in­do­e­u­ro­pej­ski za­miesz­ku­ją­cy u schył­ku epoki brązu i we wczes­nej epoce że­la­za (głów­nie w okre­sie halsz­tac­kim) te­re­ny mię­dzy wschod­nim wy­brze­żem Morza Adria­tyc­kie­go a środ­ko­wym Du­na­jem oraz ob­sza­ry wschod­nich Alp oraz Apu­lię na Pół­wy­spie Ape­nin­skim.

Wikipedia


iliryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. miesz­ka­niec Ili­rii

 (1.2) daw. Sło­wia­nin po­łud­nio­wy (szcze­gól­nie Chor­wat)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ger­ma­nie, Ili­ryj­czy­cy, Tra­ko­wie i przed­sta­wi­cie­le in­nych ludów Wscho­du mieli na­to­miast ma­sze­ro­wać na wschód, w swe stro­ny ro­dzin­ne.

 (1.2) [Legia Pol­ska] zło­żo­na pier­wot­nie z ja­kich stu ofi­ce­rów i żoł­nie­rzy, li­czy­ła po kilku mie­sią­cach dwa ty­sią­ce wal­czą­cych i nadal bez przer­wy na­pły­wa­li do niej Po­la­cy, po­rzu­ca­ją­cy sze­re­gi au­striac­kie, tu­dzież Ili­ryj­czy­cy i Czesi.

 (1.2) Niech każdy Sło­wia­nin bę­dzie, czem być po­wi­nien: Polak, do­brym Po­la­kiem, Czech, do­brym Cze­chem, Ili­ryj­czyk czy Serb, do­brym Ili­ryj­czy­kiem, czy Ser­bem, ale nie po­wie­my: do­brym Ro­sy­a­ni­nem, bo do­brym Ro­sy­a­ni­nem, wedle pa­nu­ją­ce­go w Rosyi po­ję­cia, jest ten tylko, kto wolę cara ślepo wy­peł­nia sic..

 (1.2) Z wy­jąt­kiem Rosji, lud­ność mo­nar­chii au­striac­kiej była naj­bar­dziej róż­no­rod­na ze wszyst­kich państw eu­ro­pej­skich, gdyż ce­sar­skie­mu berłu pod­le­ga­li: Niem­cy, Sło­wia­nie, Wę­grzy, Wo­ło­si, Po­la­cy, Ili­ryj­czy­cy, Żydzi, Grecy, Turcy, Włosi, Ho­len­drzy i inne na­ro­do­wo­ści uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iliria ż., iliryjski mrz.

:: fż. Iliryjka ż.

 przym. iliryjski

Wiktionary


iliryjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. miesz­kan­ka Ili­rii

 (1.2) daw. Sło­wian­ka po­łud­nio­wa (zwła­szcza Chor­wat­ka)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iliria ż., iliryjski mrz., Ilirowie lm m.

:: fm. Iliryjczyk mos.

 przym. iliryjski

Wiktionary


iliryjski

do­ty­czą­cy Ili­rii (sta­ro­żyt­na kra­i­na), Ili­rów (sta­ro­żyt­ny lud in­do­e­u­ro­pej­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ili­rią, do­ty­czą­cy Ili­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język (ję­zy­ki) ili­ryj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iliria ż., Iliryjczyk mos.. Iliryjka ż., Ilir mos., Ilirka ż.

Wiktionary


iliryzm

ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny i kul­tu­ral­ny w 1 po­ło­wie XIX wieku głów­nie w Chor­wa­cji, dą­żą­cy do zjed­no­cze­nia ziem po­łud­nio­wo­sło­wiań­skich w au­to­no­micz­ne pań­stwo - Ili­rię


SJP.pl

Ili­ryzm (chorw. "Ilir­ski po­kret") – ruch kul­tu­ro­wy i po­li­tycz­ny w la­tach 30. i 40. XIX w., ma­ją­cy na celu dą­że­nie do zjed­no­cze­nia po­łud­nio­wych Sło­wian bez wzglę­du na gra­ni­ce pań­stwo­we i ad­mi­ni­stra­cyj­ne, sku­pia­ją­cy głów­nie dzia­ła­czy chor­wac­kich, ale także sło­weń­skich i serb­skich.

Wikipedia


ilja

sło­wiań­ska (ruska) wer­sja imie­nia Eliasz; Ilia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ilja – jedna z tran­skryp­cji wschod­nio­sło­wiań­skie­go od­po­wied­ni­ka imie­nia Eliasz
  • Ilia – rzeka na Bia­ło­ru­si, we­dług ofi­cjal­nej pi­sow­ni przed­wo­jen­nej Ilja
  • Ilia – wieś na Bia­ło­ru­si, we­dług ofi­cjal­nej pi­sow­ni przed­wo­jen­nej Ilja

Wikipedia


iljicz

naz­wi­sko odoj­cow­skie; Ilicz


SJP.pl


iljuszyn

typ ra­dziec­kich sa­mo­lo­tów bo­jo­wych


SJP.pl

Il­ju­szyn (ros. Ильюшин), ofi­cjal­nie Kom­pleks lot­nict­wa im. S. W. Il­ju­szy­na (ros. Авиационный комплекс имени С. В. Ильюшина) – ro­syj­ski (daw­niej ra­dziec­ki) pro­du­cent sa­mo­lo­tów za­ło­żo­ny w 1933 roku. Jest rów­nież lot­ni­czym biu­rem kon­struk­cyj­nym i jed­nym z wio­dą­cych przed­się­biorstw prze­my­słu lot­ni­cze­go.

Wikipedia


illacja

daw­niej: ustny wnio­sek do sądu; żą­da­nie jed­no­stron­ne


SJP.pl


illegalny

daw­niej: nie­le­gal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. sprzecz­ny, niez­god­ny z pra­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale jest to nie­po­trzeb­ne, gdyż je­śli­by nawet te kla­sycz­ne me­to­dy kre­a­cji oka­za­ły się raz na za­wsze nie­do­stęp­ne, po­zo­sta­ją pewne me­to­dy il­le­gal­ne, cały bez­miar metod he­re­tyc­kich i wy­stęp­nych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. nielegalny

Wiktionary


illinois

[czy­taj: iliNOJZ labo iliNOJ]
1. rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
2. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w USA po­ło­żo­ny na środ­ko­wym za­cho­dzie kraju, ze sto­li­cą w Spring­field;

 (1.2) geogr. rzeka w USA w Il­li­no­is (1.1), do­pływ Mis­si­si­pi;

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa kilku gmin w USA

Wiktionary

Il­li­no­is () – stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w re­gio­nie Mid­west, w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior. Gra­ni­czy od pół­noc­ne­go wscho­du z je­zio­rem Mi­chi­gan. Są­sied­nie stany to Wi­scon­sin na pół­no­cy, Iowa i Mis­so­u­ri na za­cho­dzie, Ken­tuc­ky na po­łud­niu i In­dia­na na wscho­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako se­na­tor Il­li­no­is pre­zy­dent Obama na­pi­sał, że "Stany Zjed­no­czo­ne nie po­win­ny to­le­ro­wać" szka­rad­nej rzezi fok w Ka­na­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Illinojczyk mos., Illinojka ż.

 przym. illinojski

Wiktionary


illinojczyk

[czy­taj: ili­noj­czyk] miesz­ka­niec Il­li­no­is


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Il­li­no­is

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Illinois n.

:: fż. Illinojka ż.

 przym. illinojski

Wiktionary


illinojka

[czy­taj: ili­noj­ka] miesz­kan­ka Il­li­no­is


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Il­li­no­is

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Illinois n.

:: fm. Illinojczyk mos.

 przym. illinojski

Wiktionary


illinojski

→ Il­li­no­is [czy­taj: ili­noj­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Il­li­no­is (sta­nem lub rzeką)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Illinois mrz., Illinojczyk mos., Illinojka ż.

Wiktionary


illiria

sta­ro­żyt­na kra­i­na nad Adria­ty­kiem, obej­mu­ją­ca te­re­ny daw­nej Ju­go­sła­wii i Al­ba­nii; Ili­ria


SJP.pl


illit

mi­ne­rał uży­wa­ny jako su­ro­wiec ce­ra­micz­ny, gli­no­krze­mian po­ta­su i glinu


SJP.pl

Zo­bacz też: Illit (ze­spół mu­zycz­ny).

Illit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do mi­ne­ra­łów ila­stych. Jest mi­ne­ra­łem bar­dzo po­spo­li­tym i wy­jąt­ko­wo sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym na całym świe­cie. Szcze­gól­nie duże na­gro­ma­dze­nia wy­stę­pu­ją na dnach oce­a­nów. Nazwa po­cho­dzi od stanu Il­li­no­is w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, gdzie mi­ne­rał ten sta­no­wi jeden z głów­nych skład­ni­ków gleb.

Wikipedia


illitowy

→ illit


SJP.pl

Patrz:

illit

illokucja

w ję­zy­koz­naw­stwie: in­ten­cja wy­po­wie­dzi, np. obiet­ni­ca, za­stra­sze­nie, ostrze­że­nie, roz­kaz itp.


SJP.pl


illokucyjny

→ il­lo­ku­cja


SJP.pl

Patrz:

illokucja

illuminati

w te­o­riach spi­sko­wych: człon­ko­wie rze­ko­mej or­ga­ni­za­cji po­ta­jem­nie kie­ru­ją­cej świa­tem; ilu­mi­na­ci


SJP.pl


ilmen

je­zio­ro w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji; Il­mień


SJP.pl

Ilmen (Il­mień, ros. "Озеро Ильмень", fin. "Ilmajärvi") – je­zio­ro w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji (obwód no­wo­grodz­ki).

Jest za­si­la­ne w wodę przez 52 rzeki, a wy­pły­wa z niego je­dy­nie rzeka Woł­chow, która od­pro­wa­dza wody do je­zio­ra Ła­do­ga. Jego po­wierzch­nia jest zmien­na, w za­leż­no­ści od po­zio­mu wód – śred­nio 982 km² (w gra­ni­cach 733–2090 km²).

Wikipedia


ilmenit

mi­ne­rał, tle­nek że­la­za i ty­ta­nu; ważna ruda ty­ta­nu


SJP.pl

Il­me­nit (że­la­ziak ty­ta­no­wy) – mi­ne­rał za­li­cza­ny do gro­ma­dy tlen­ków. Nazwa mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od Gór Il­meń­skich na Uralu Po­łud­nio­wym w Rosji, gdzie wy­stę­pu­je.

Wikipedia


ilmenitowy

zwią­za­ny z il­me­ni­tem


SJP.pl


ilmeński

→ Ilmen (je­zio­ro w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Il­me­niem (je­zio­rem w Rosji)

Wiktionary


ilmień

je­zio­ro w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji; Ilmen


SJP.pl


ilnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jake Il­nic­ki – ka­na­dyj­ski rug­by­sta
  • Jurij Il­nic­ki – ra­dziec­ki dzia­łacz par­tyj­ny
  • Ka­zi­mierz Il­nic­ki – ra­dziec­ki woj­sko­wy
  • To­masz Il­nic­ki – pol­ski praw­nik
  • Wi­ta­lij Il­nic­ki – ro­syj­ski za­pa­śnik
  • Wło­dzi­mierz Il­nic­ki – pol­ski bry­dży­sta, sę­dzia i in­struk­tor

Wikipedia


ilnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, po­ło­żo­na w re­jo­nie tur­czań­skim ob­wo­du lwow­skie­go nad Stry­jem;

Wiktionary

Ilnik (ukr. Ιльник) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie sam­bor­skim (do 2020 roku w re­jo­nie tur­czań­skim), nad Stry­jem. Liczy około 1092 miesz­kań­ców. Pier­wsza wzmian­ka o miej­sco­wo­ści po­cho­dzi z 1490 r.

Wieś prawa wo­ło­skie­go, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XV wieku w ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ilnicki

Wiktionary


ilo

In­ter­na­tio­nal La­bo­ur Or­ga­ni­za­tion, Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Pracy (MOP), or­ga­ni­za­cja wy­spe­cja­li­zo­wa­na ONZ


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ilo - mia­sto w Peru
  • Ilo - pro­win­cja w Peru

Wikipedia


iloarkuszowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ar­ku­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔarkuˈʃɔvɨ, AS: iloarkušovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluarkuszowy

Wiktionary


iloarowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile arów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔaˈrɔvɨ, AS: iloarovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluarowy

Wiktionary


ilobajtowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile baj­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔbajˈtɔvɨ, AS: ilobai ̯tovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilubajtowy

Wiktionary


ilocalowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile cali

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡saˈlɔvɨ, AS: ilocalovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilucalowy

Wiktionary


ilocentymetrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile cen­ty­me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡sɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: ilocẽntỹmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilucentymetrowy

Wiktionary


ilocyfrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile cyfr

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡sɨfˈrɔvɨ, AS: ilocyfrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilucyfrowy

Wiktionary


iloczas

czas, w ciągu któ­re­go trwa wy­mo­wa gło­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czas wy­ma­wia­nia sa­mo­gło­sek, poz­wa­la­ją­cy wy­róż­nić sa­mo­gło­ski dłu­gie i krót­kie;

Wiktionary

Ilo­czas – zja­wi­sko pro­zo­dyj­ne, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się róż­ni­co­wa­niem dłu­go­ści trwa­nia sylab lub gło­sek. W niek­tó­rych ję­zy­kach ilo­czas róż­ni­cu­je zna­cze­nie wy­ra­zów. W me­try­ce an­tycz­nej ilo­czas był pod­sta­wą or­ga­ni­za­cji me­trum wier­szo­we­go.

W ję­zy­ku pol­skim ilo­czas za­nikł w po­cząt­kach XVI wieku (zob.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ni­kło wy­stę­pu­ją­ce w ję­zy­ku pra­sło­wiań­skim zja­wi­sko ilo­cza­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈlɔt͡ʃas, AS: iločas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iloczasowy

 przysł. iloczasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muz. rytm

Wiktionary


iloczasowy

przy­miot­nik od: ilo­czas


SJP.pl


iloczyn

w ma­te­ma­ty­ce: wynik mno­że­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. wynik mno­że­nia aryt­me­tycz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ilo­czyn – wynik mno­że­nia
    • Ilo­czyn skoń­czo­ny
    • ilo­czyn nie­skoń­czo­ny
  • ilo­czyn ite­ro­wa­ny
  • ilo­czyn lo­gicz­ny
  • ilo­czyn zbio­rów (ilo­czyn mno­go­ścio­wy)
  • ilo­czyn kar­tez­jań­ski
  • ilo­czy­ny grup
  • ilo­czyn ska­lar­ny
  • ilo­czyn ten­so­ro­wy
    • ilo­czyn ten­so­ro­wy mo­du­łów (i prze­strze­ni li­nio­wych)
    • ilo­czyn ten­so­ro­wy prze­strze­ni Hil­ber­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ilo­czy­nem liczb 5 i 2 jest 10.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈlɔt͡ʃɨ̃n, AS: iločỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iloczynowy

 zaim. ile

Wiktionary


iloczynowy

→ ilo­czyn


SJP.pl

Patrz:

iloczyn

iloczęściowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile czę­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: iločẽũ̯śćovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluczęściowy

Wiktionary


iloczłonowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile czło­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: iloču̯õnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluczłonowy

Wiktionary


ilodaniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile dań

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔdãˈɲɔvɨ, AS: ilodãńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iludaniowy

Wiktionary


ilodecymetrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile de­cy­me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔdɛt͡sɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: ilodecỹmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iludecymetrowy

Wiktionary


ilodekagramowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile de­ka­gra­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔdɛkaɡrãˈmɔvɨ, AS: ilodekagrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iludekagramowy

Wiktionary


ilodniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ilodʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iludniowy

Wiktionary


ilodolarowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile do­la­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔdɔlaˈrɔvɨ, AS: ilodolarovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iludolarowy

Wiktionary


ilodrzwiowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: iloḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iludrzwiowy

Wiktionary


iloekranowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ekra­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔɛkrãˈnɔvɨ, AS: iloekrãnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluekranowy

Wiktionary


iloelementowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ele­men­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔɛlɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ, AS: iloelẽmẽntovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluelementowy

Wiktionary


iloetapowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔɛtaˈpɔvɨ, AS: iloetapovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluetapowy

Wiktionary


ilofalowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile fal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔfaˈlɔvɨ, AS: ilofalovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilufalowy

Wiktionary


ilofazowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile faz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔfaˈzɔvɨ, AS: ilofazovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilufazowy

Wiktionary


ilofrankowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile fran­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔfrãŋˈkɔvɨ, AS: ilofrãŋkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilufrankowy

Wiktionary


ilofuntowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile fun­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔfũnˈtɔvɨ, AS: ilofũntovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilufuntowy

Wiktionary


ilogalonowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ga­lo­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔɡalɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilogalõnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilugalonowy

Wiktionary


ilogigabajtowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile gi­ga­baj­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔɟiɡabajˈtɔvɨ, AS: iloǵigabai ̯tovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilugigabajtowy

Wiktionary


ilogodzinny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ilogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilugodzinny

Wiktionary


ilogramowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile gra­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔɡrãˈmɔvɨ, AS: ilogrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilugramowy

Wiktionary


ilogroszowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile gro­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: ilogrošovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilugroszowy

Wiktionary


ilogwiazdkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile gwia­zdek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔɡvʲjaˈstkɔvɨ, AS: ilogvʹi ̯astkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilugwiazdkowy

Wiktionary


ilogłowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile głów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈɡwɔvɨ, AS: ilogu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilugłowy

Wiktionary


ilohektarowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile hek­ta­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔxɛktaˈrɔvɨ, AS: iloχektarovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluhektarowy

Wiktionary


ilohektolitrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile hek­to­li­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔxɛktɔlʲiˈtrɔvɨ, AS: iloχektolʹitrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluhektolitrowy

Wiktionary


iloinstancyjny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile in­stan­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔjĩw̃stãnˈt͡sɨjnɨ, AS: iloi ̯ĩũ̯stãncyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluinstancyjny

Wiktionary


iloizbowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile izb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔjizˈbɔvɨ, AS: iloi ̯izbovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluizbowy

Wiktionary


ilojardowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile jar­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔjarˈdɔvɨ, AS: iloi ̯ardovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilujardowy

Wiktionary


ilojenowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile jenów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔjɛ̃ˈnɔvɨ, AS: iloi ̯ẽnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilujenowy

Wiktionary


ilojęzyczny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ję­zy­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: iloi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilujęzyczny

Wiktionary


ilokanałowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ka­na­łów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔkãnaˈwɔvɨ, AS: ilokãnau̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukanałowy

Wiktionary


ilokartkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile kar­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔkartˈkɔvɨ, AS: ilokartkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukartkowy

Wiktionary


ilokilobajtowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ki­lo­baj­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔcilɔbajˈtɔvɨ, AS: iloḱilobai ̯tovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukilobajtowy

Wiktionary


ilokilogramowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ki­lo­gra­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔcilɔɡrãˈmɔvɨ, AS: iloḱilogrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukilogramowy

Wiktionary


ilokilometrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ki­lo­me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: iloḱilõmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukilometrowy

Wiktionary


ilokolorowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ko­lo­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔlɔˈrɔvɨ, AS: ilokolorovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukolorowy

Wiktionary


ilokolumnowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ko­lumn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔlũmˈnɔvɨ, AS: ilokolũmnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukolumnowy

Wiktionary


ilokondygnacyjny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile kon­dy­gna­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔ̃ndɨɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: ilokõndygnacyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukondygnacyjny

Wiktionary


ilokonny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile koni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈkɔ̃nːɨ, AS: ilokõ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukonny

Wiktionary


ilokoronowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilokorõnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukoronowy

Wiktionary


ilokołowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔˈwɔvɨ, AS: ilokou̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukołowy

Wiktionary


ilokrotność

→ ilo­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

ilokrotny

ilokrotny

rzad­ko: ile razy pow­tó­rzo­ny


SJP.pl


ilokątny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile kątów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈkɔ̃ntnɨ, AS: ilokõntny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilukątny

Wiktionary


iloletni

w py­ta­niach: ile lat ma­ją­cy; ilu­let­ni


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy/trwa­ją­cy ile lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈlɛtʲɲi, AS: iloletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluletni

Wiktionary


ilolinijkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile li­ni­jek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔlʲĩɲijˈkɔvɨ, AS: ilolʹĩńii ̯kovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilulinijkowy

Wiktionary


ilolistny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile liści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈlʲistnɨ, AS: ilolʹistny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilulistny

Wiktionary


iloliterowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ilolʹiterovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluliterowy

Wiktionary


ilolitrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile li­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔlʲiˈtrɔvɨ, AS: ilolʹitrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilulitrowy

Wiktionary


ilomandatowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile man­da­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mãndaˈtɔvɨ, AS: ilõmãndatovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumandatowy

Wiktionary


ilomegabajtowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile me­ga­baj­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mɛɡabajˈtɔvɨ, AS: ilõmegabai ̯tovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumegabajtowy

Wiktionary


ilometrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: ilõmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumetrowy

Wiktionary


ilomiejscowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile miejsc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲjɛ̇jˈst͡sɔvɨ, AS: ilõmʹi ̯ėi ̯scovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumiejscowy

Wiktionary


ilomiesięczny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mie­się­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ilõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumiesięczny

Wiktionary


ilomieszkaniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile miesz­kań

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲjɛʃkãˈɲɔvɨ, AS: ilõmʹi ̯eškãńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumieszkaniowy

Wiktionary


ilomiligramowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mi­li­gra­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲilʲiɡrãˈmɔvɨ, AS: ilõmʹilʹigrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumiligramowy

Wiktionary


ilomililitrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mi­li­li­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲilʲilʲiˈtrɔvɨ, AS: ilõmʹilʹilʹitrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mililitr mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumililitrowy

Wiktionary


ilomilimetrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mi­li­me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲilʲĩmɛˈtrɔvɨ, AS: ilõmʹilʹĩmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumilimetrowy

Wiktionary


ilomilowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mil

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲiˈlɔvɨ, AS: ilõmʹilovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilumilowy

Wiktionary


ilominutowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile minut

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲĩnuˈtɔvɨ, AS: ilõmʹĩnutovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluminutowy

Wiktionary


ilona

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ilona – imię żeń­skie, wę­gier­ska forma imie­nia He­le­na.

W Pol­sce licz­ba nadań w la­tach 60. XX wieku prze­kro­czy­ła 1000 na de­ka­dę. W stycz­niu 2024 w pu­blicz­nych da­nych re­je­stru PESEL wy­ka­za­no 55 045 ko­biet o imie­niu Ilona na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 12 920 no­szą­cych imię Ilona jako imię dru­gie. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne żeń­skie imię pier­wsze – Anna – nosi 1 072 616 Polek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez przy­pa­dek usia­dłam na odt­wa­rza­czu Ilony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈlɔ̃na, AS: ilõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Ilonka ż.

Wiktionary


iloniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ilony lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ilonka

zdrob­nie­nie od: Ilona (imię żeń­skie)


SJP.pl


ilonożny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile nóg

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃ˈnɔʒnɨ, AS: ilõnožny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilunożny

Wiktionary


ilooki

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile oczu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈːci, AS: il•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluoki

Wiktionary


ilookrążeniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile okrą­żeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔːkrɔ̃w̃ʒɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: il•okrõũ̯žẽńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluokrążeniowy

Wiktionary


iloosiowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile osi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔːˈɕɔvɨ, AS: il•ośovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluosiowy

Wiktionary


iloosobowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔːsɔˈbɔvɨ, AS: il•osobovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluosobowy

Wiktionary


ilopasowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile pasów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔpaˈsɔvɨ, AS: ilopasovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilupasowy

Wiktionary


ilopiętrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile pię­ter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: ilopʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilupiętrowy

Wiktionary


ilopokojowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile pokoi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: ilopokoi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilupokojowy

Wiktionary


ilopokoleniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile po­ko­leń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: ilopokolẽńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilupokoleniowy

Wiktionary


iloporcjowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile por­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔpɔrˈt͡sʲjɔvɨ, AS: iloporcʹi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluporcjowy

Wiktionary


iloprocentowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile pro­cent

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔprɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: iloprocẽntovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluprocentowy

Wiktionary


iloprzewodowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile prze­wo­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔpʃɛvɔˈdɔvɨ, AS: ilopševodovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluprzewodowy

Wiktionary


iloprzyciskowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile przy­ci­sków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔpʃɨt͡ɕiˈskɔvɨ, AS: ilopšyćiskovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluprzyciskowy

Wiktionary


ilopłatkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile płat­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔpwatˈkɔvɨ, AS: ilopu̯atkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilupłatkowy

Wiktionary


iloraz

1. wynik dzie­le­nia;
2. ilo­raz in­te­li­gen­cji - wskaź­nik po­zio­mu roz­wo­ju umy­sło­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. wynik dzie­le­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy uła­mek jest ilo­ra­zem licz­ni­ka i mia­now­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈlɔras, AS: iloras

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ile

Wiktionary


ilorodzinny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ro­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔrɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: iloroʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilurodzinny

Wiktionary


ilorzędowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile rzę­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: iložẽndovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilurzędowy

Wiktionary


iloręki

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile rąk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈrɛ̃ŋʲci, AS: ilorẽŋʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluręki

Wiktionary


iloschodkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile schod­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔsxɔtˈkɔvɨ, AS: ilosχotkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluschodkowy

Wiktionary


ilosekundowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile se­kund

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔsɛkũnˈdɔvɨ, AS: ilosekũndovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilusekundowy

Wiktionary


iloskładnikowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile skład­ni­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔskwadʲɲiˈkɔvɨ, AS: ilosku̯adʹńikovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluskładnikowy

Wiktionary


ilostan

urzę­do­wo: stan li­czeb­ny (licz­bo­wy)


SJP.pl


ilostopniowy

w py­ta­niach: ile stop­ni ma­ją­cy; ilu­stop­nio­wy


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile stop­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ilostopʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilustopniowy

Wiktionary


ilostronicowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile stro­nic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔstrɔ̃ɲiˈt͡sɔvɨ, AS: ilostrõńicovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilustronicowy

Wiktionary


ilostronny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile stron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔˈstrɔ̃nːɨ, AS: ilostrõ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilustronny

Wiktionary


ilosylabowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: ilosylabovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilusylabowy

Wiktionary


iloszczeblowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile szcze­bli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔʃt͡ʃɛˈblɔvɨ, AS: iloščeblovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluszczeblowy

Wiktionary


ilota

spar­tań­ski nie­wol­nik; he­lo­ta


SJP.pl


ilotomowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile tomów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ilotõmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilutomowy

Wiktionary


ilotonowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ton

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔtɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilotõnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilutonowy

Wiktionary


ilotygodniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ilotygodʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilutygodniowy

Wiktionary


ilouncjowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile uncji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔũnˈt͡sʲjɔvɨ, AS: iloũncʹi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluuncjowy

Wiktionary


ilowarstwowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔvarˈstfɔvɨ, AS: ilovarstfovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluwarstwowy

Wiktionary


ilowatowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile watów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔvaˈtɔvɨ, AS: ilovatovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluwatowy

Wiktionary


ilowierszowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile wier­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔvʲjɛrˈʃɔvɨ, AS: ilovʹi ̯eršovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluwierszowy

Wiktionary


ilowyrazowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile wy­ra­zów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔvɨraˈzɔvɨ, AS: ilovyrazovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluwyrazowy

Wiktionary


ilozdaniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile zdań

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔzdãˈɲɔvɨ, AS: ilozdãńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluzdaniowy

Wiktionary


iloznakowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile zna­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔznaˈkɔvɨ, AS: iloznakovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluznakowy

Wiktionary


ilozwrotkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile zwro­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔzvrɔtˈkɔvɨ, AS: ilozvrotkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluzwrotkowy

Wiktionary


ilozłotowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile zło­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔzwɔˈtɔvɨ, AS: ilozu̯otovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluzłotowy

Wiktionary


ilości

miara cze­goś


SJP.pl


ilościowo

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem ilo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ilość ż.

 przym. ilościowy

Wiktionary


ilościowy

do­ty­czą­cy ilo­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ilo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ilość ż.

 przysł. ilościowo

Wiktionary


ilość

miara cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) licz­ba okre­śla­ją­ca ob­ję­tość lub masę;

 (1.2) pot. licz­ba sztuk

Wiktionary

Ilość – wiel­kość cze­goś co może być mie­rzo­ne i/lub wa­żo­ne; czego może być mniej lub wię­cej. W mowie po­tocz­nej bywa za­stę­po­wa­ne przez słowo „wiel­kość”, a czę­sto też błęd­nie sło­wem „licz­ba” (nie­po­praw­ne sfor­mu­ło­wa­nia to np. „licz­ba wody” za­miast ilość wody czy „ilość osób” za­miast „licz­ba osób”; rze­czow­nik „licz­ba” łączy się z naz­wa­mi rze­czy po­li­czal­nych, „ilość” zaś – nie­po­li­czal­nych.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ilość wody w zbior­ni­ku to 200 li­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈilɔɕt͡ɕ, AS: ilość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ilościowy

 przysł. ilościowo

 zaim. ile

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) objętość, waga, masa itp.

Wiktionary


ilożyłowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile żył

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilɔʒɨˈwɔvɨ, AS: iložyu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilużyłowy

Wiktionary


ils

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • in­stru­ment lan­ding sy­stem – ra­dio­wy sy­stem na­wi­ga­cyj­ny wspo­ma­ga­ją­cy lą­do­wa­nie sa­mo­lo­tu
  • In­ter­na­tio­nal Life Sa­ving Fe­de­ra­tion – Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Ra­tow­nict­wa Wod­ne­go
  • SOS – kod ISO 4217 dla no­we­go iz­ra­el­skie­go sze­kla

Wikipedia


ilski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Ilski
  • Ka­zi­mierz Ilski
  • Kon­rad Ilski
  • Zbi­gniew Ilski
  • Il­skie Chu­to­ry
  • Il­skij

Wikipedia


ilu

forma li­czeb­ni­ka.

 (1.1) forma od ile

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­ka­we, ilu ma­riensz­ta­cian wie, kto wy­rzeź­bił sław­ną ma­riensz­tac­ką „Prze­kup­kę”?

Wiktionary


iluarkuszowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ar­ku­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluarkuˈʃɔvɨ, AS: iluarkušovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloarkuszowy

Wiktionary


iluarowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile arów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluaˈrɔvɨ, AS: iluarovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloarowy

Wiktionary


ilubajtowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile baj­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilubajˈtɔvɨ, AS: ilubai ̯tovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilobajtowy

Wiktionary


ilucalowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile cali

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilut͡saˈlɔvɨ, AS: ilucalovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilocalowy

Wiktionary


ilucentymetrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile cen­ty­me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilut͡sɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: ilucẽntỹmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilocentymetrowy

Wiktionary


ilucyfrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile cyfr

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilut͡sɨfˈrɔvɨ, AS: ilucyfrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilocyfrowy

Wiktionary


iluczęściowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile czę­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilut͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: ilučẽũ̯śćovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloczęściowy

Wiktionary


iluczłonowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile czło­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilut͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: iluču̯õnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloczłonowy

Wiktionary


iludaniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile dań

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiludãˈɲɔvɨ, AS: iludãńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilodaniowy

Wiktionary


iludecymetrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile de­cy­me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiludɛt͡sɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: iludecỹmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilodecymetrowy

Wiktionary


iludekagramowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile de­ka­gra­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiludɛkaɡrãˈmɔvɨ, AS: iludekagrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilodekagramowy

Wiktionary


iludniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈdʲɲɔvɨ, AS: iludʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilodniowy

Wiktionary


iludolarowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile do­la­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiludɔlaˈrɔvɨ, AS: iludolarovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilodolarowy

Wiktionary


iludrzwiowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: iluḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilodrzwiowy

Wiktionary


iluekranowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ekra­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɛkrãˈnɔvɨ, AS: iluekrãnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloekranowy

Wiktionary


iluelementowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ele­men­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɛlɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ, AS: iluelẽmẽntovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloelementowy

Wiktionary


iluetapowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɛtaˈpɔvɨ, AS: iluetapovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloetapowy

Wiktionary


ilufalowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile fal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilufaˈlɔvɨ, AS: ilufalovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilofalowy

Wiktionary


ilufazowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile faz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilufaˈzɔvɨ, AS: ilufazovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilofazowy

Wiktionary


ilufrankowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile fran­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilufrãŋˈkɔvɨ, AS: ilufrãŋkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilofrankowy

Wiktionary


ilufuntowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile fun­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilufũnˈtɔvɨ, AS: ilufũntovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilofuntowy

Wiktionary


ilugalonowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ga­lo­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɡalɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilugalõnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilogalonowy

Wiktionary


ilugigabajtowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile gi­ga­baj­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɟiɡabajˈtɔvɨ, AS: iluǵigabai ̯tovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilogigabajtowy

Wiktionary


ilugodzinny

w py­ta­niach: ile go­dzin li­czą­cy


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ilugoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilogodzinny

Wiktionary


ilugramowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile gra­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɡrãˈmɔvɨ, AS: ilugrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilogramowy

Wiktionary


ilugroszowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile gro­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɡrɔˈʃɔvɨ, AS: ilugrošovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilogroszowy

Wiktionary


ilugwiazdkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile gwia­zdek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɡvʲjaˈstkɔvɨ, AS: ilugvʹi ̯astkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilogwiazdkowy

Wiktionary


ilugłowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile głów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈɡwɔvɨ, AS: ilugu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilogłowy

Wiktionary


iluhektarowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile hek­ta­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluxɛktaˈrɔvɨ, AS: iluχektarovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilohektarowy

Wiktionary


iluhektolitrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile hek­to­li­trów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ilu­hek­to­li­tro­wy zbior­nik jest po­trzeb­ny?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluxɛktɔlʲiˈtrɔvɨ, AS: iluχektolʹitrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilohektolitrowy

Wiktionary


iluinstancyjny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile in­stan­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilujĩw̃stãnˈt͡sɨjnɨ, AS: ilui ̯ĩũ̯stãncyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloinstancyjny

Wiktionary


iluizbowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile izb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilujizˈbɔvɨ, AS: ilui ̯izbovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloizbowy

Wiktionary


ilujardowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile jar­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilujarˈdɔvɨ, AS: ilui ̯ardovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilojardowy

Wiktionary


ilujenowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile jenów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilujɛ̃ˈnɔvɨ, AS: ilui ̯ẽnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilojenowy

Wiktionary


ilujęzyczny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ję­zy­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilujɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ilui ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilojęzyczny

Wiktionary


ilukanałowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ka­na­łów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilukãnaˈwɔvɨ, AS: ilukãnau̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokanałowy

Wiktionary


ilukartkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile kar­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilukartˈkɔvɨ, AS: ilukartkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokartkowy

Wiktionary


ilukilobajtowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ki­lo­baj­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilucilɔbajˈtɔvɨ, AS: iluḱilobai ̯tovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokilobajtowy

Wiktionary


ilukilogramowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ki­lo­gra­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilucilɔɡrãˈmɔvɨ, AS: iluḱilogrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokilogramowy

Wiktionary


ilukilometrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ki­lo­me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilucilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: iluḱilõmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokilometrowy

Wiktionary


ilukolorowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ko­lo­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilukɔlɔˈrɔvɨ, AS: ilukolorovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokolorowy

Wiktionary


ilukolumnowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ko­lumn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilukɔlũmˈnɔvɨ, AS: ilukolũmnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokolumnowy

Wiktionary


ilukondygnacyjny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile kon­dy­gna­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilukɔ̃ndɨɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: ilukõndygnacyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokondygnacyjny

Wiktionary


ilukonny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile koni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈkɔ̃nːɨ, AS: ilukõ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokonny

Wiktionary


ilukoronowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilukɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilukorõnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokoronowy

Wiktionary


ilukołowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilukɔˈwɔvɨ, AS: ilukou̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokołowy

Wiktionary


ilukątny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile kątów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈkɔ̃ntnɨ, AS: ilukõntny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilokątny

Wiktionary


iluletni

w py­ta­niach: ile lat ma­ją­cy; ilo­let­ni


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jakie (ilu­let­nie) w na­szym wy­mia­rze spra­wied­li­wo­ści trze­ba mieć doś­wiad­cze­nie, żeby ła­pow­ni­ka wsa­dzić do paki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈlɛtʲɲi, AS: iluletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloletni

Wiktionary


ilulinijkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile li­ni­jek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilulʲĩɲijˈkɔvɨ, AS: ilulʹĩńii ̯kovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilolinijkowy

Wiktionary


ilulistny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile liści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈlʲistnɨ, AS: ilulʹistny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilolistny

Wiktionary


iluliterowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilulʲitɛˈrɔvɨ, AS: ilulʹiterovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloliterowy

Wiktionary


ilulitrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile li­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilulʲiˈtrɔvɨ, AS: ilulʹitrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilolitrowy

Wiktionary


ilumandatowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile man­da­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmãndaˈtɔvɨ, AS: ilũmãndatovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilomandatowy

Wiktionary


ilumegabajtowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile me­ga­baj­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmɛɡabajˈtɔvɨ, AS: ilũmegabai ̯tovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilomegabajtowy

Wiktionary


ilumetrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmɛˈtrɔvɨ, AS: ilũmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilometrowy

Wiktionary


ilumiejscowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile miejsc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmʲjɛ̇jˈst͡sɔvɨ, AS: ilũmʹi ̯ėi ̯scovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilomiejscowy

Wiktionary


ilumiesięczny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mie­się­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ilũmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilomiesięczny

Wiktionary


ilumieszkaniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile miesz­kań

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmʲjɛʃkãˈɲɔvɨ, AS: ilũmʹi ̯eškãńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilomieszkaniowy

Wiktionary


ilumiligramowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mi­li­gra­mów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmʲilʲiɡrãˈmɔvɨ, AS: ilũmʹilʹigrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilomiligramowy

Wiktionary


ilumililitrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mi­li­li­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmʲilʲilʲiˈtrɔvɨ, AS: ilũmʹilʹilʹitrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mililitr mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilomililitrowy

Wiktionary


ilumilimetrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mi­li­me­trów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmʲilʲĩmɛˈtrɔvɨ, AS: ilũmʹilʹĩmetrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilomilimetrowy

Wiktionary


ilumilowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile mil

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmʲiˈlɔvɨ, AS: ilũmʹilovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilomilowy

Wiktionary


iluminaci

czło­nek jed­ne­go z bractw ilu­mi­na­tów; ilu­mi­nat


SJP.pl


iluminacja

1. oś­wiet­le­nie;
2. ozdo­ba ry­sun­ko­wa książ­ki niez­wią­za­na te­ma­tycz­nie z tre­ścią ut­wo­ru;
3. wy­ko­na­na ręcz­nie ar­ty­stycz­na ilu­stra­cja tek­stu rę­ko­pi­śmien­ne­go;
4. uś­wia­do­mie­nie sobie cze­goś ; ol­śnie­nie;
5. w fi­lo­zo­fii, re­li­gii: oś­wie­ce­nie umy­słu przez Boga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­ten­syw­ne oś­wiet­le­nie sztucz­nym świa­tłem; zwy­kle nocne, ozdob­ne podś­wiet­le­nie bu­dyn­ku lub in­ne­go obiek­tu

 (1.2) nagłe ol­śnie­nie, uś­wia­do­mie­nie sobie

 (1.3) filoz. rel. oś­wie­ce­nie umy­słu przez Boga

 (1.4) po­ligr. ry­sun­ko­wa ozdo­ba książ­ki

 (1.5) szt. ręcz­nie wy­ko­na­na ilu­stra­cja tek­stu, zwła­szcza cha­rak­te­ry­stycz­na dla śred­nio­wie­cza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ilu­mi­na­cja (oś­wiet­le­nie)
  • ilu­mi­na­cja (fi­lo­zo­fia)
  • ilu­mi­na­cja (psy­cho­lo­gia)
  • ilu­mi­na­cja książ­ki
  • Ilu­mi­na­cja – film fa­bu­lar­ny z 1972 roku, reż. Krzysz­tof Za­nus­si
  • Ilu­mi­na­cja (se­rial te­le­wi­zyj­ny)
  • Ilu­mi­na­cja (album)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌilũmʲĩˈnat͡sʲja, AS: ilũmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iluminator m., iluminizm m., iluminowanie n.

 czas. iluminować ndk.

 przym. iluminacyjny, iluminatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) winieta

 (1.5) miniatura

Wiktionary


iluminacki

→ ilu­mi­nat


SJP.pl

Patrz:

iluminat

iluminacyjny

do­ty­czą­cy ilu­mi­na­cji


SJP.pl


iluminat

czło­nek jed­ne­go z bractw ilu­mi­na­tów; ilu­mi­na­ta


SJP.pl


iluminata

czło­nek jed­ne­go z bractw ilu­mi­na­tów; ilu­mi­nat


SJP.pl


iluminatka

→ ilu­mi­na­ta


SJP.pl

Patrz:

iluminata

iluminator

osoba ozda­bia­ją­ca daw­niej rę­ko­pi­śmien­ne książ­ki ma­lo­wa­ny­mi ilu­stra­cja­mi lub ozdob­ny­mi ini­cja­ła­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. okien­ko w sa­mo­lo­cie

 (1.2) żegl. wo­do­szczel­ne okien­ko w na stat­ku;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) śred­nio­wiecz­ny ar­ty­sta-rze­mieśl­nik, który zdo­bił księ­gi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ilu­mi­na­tor – (w śred­nio­wie­czu) ar­ty­sta-rze­mieśl­nik zdo­bią­cy księ­gi, które prze­pi­sy­wał; ko­pi­sta.
  • ilu­mi­na­tor – okno w bur­cie, po­kła­dów­ce lub nad­bu­dów­ce jed­nost­ki pły­wa­ją­cej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. iluminacja ż., iluminowanie n., iluminant m., iluminizm m., iluminatorstwo n., lumen m.

 czas. iluminować ndk.

Wiktionary


iluminatorka

ko­bie­ta ozda­bia­ją­ca daw­niej rę­ko­pi­śmien­ne książ­ki ma­lo­wa­ny­mi ilu­stra­cja­mi lub ozdob­ny­mi ini­cja­ła­mi


SJP.pl


iluminatorski

→ ilu­mi­na­tor


SJP.pl

Patrz:

iluminator

iluminatorstwo

zdo­bie­nie ksiąg ilu­stra­cja­mi


SJP.pl


iluminista

zwo­len­nik ilu­mi­niz­mu, po­glą­du gło­szą­ce­go, że praw­dę poz­na­je się in­tu­i­cyj­nie, dzię­ki oś­wie­ce­niu umy­słu przez Boga


SJP.pl


iluministyczny

zwią­za­ny z ilu­mi­niz­mem, prze­ko­na­niem o za­sad­ni­czej roli oś­wie­ce­nia przez Boga jako me­to­dy poz­na­nia


SJP.pl


iluminizm

po­gląd w te­o­rii poz­na­nia, zgod­nie z któ­rym praw­dę poz­na­je się in­tu­i­cyj­nie, dzię­ki oś­wie­ce­niu umy­słu przez Boga


SJP.pl


iluminowanie

1. oś­wiet­lać;
2. zdo­bić książ­ki ilu­mi­na­cja­mi, czyli barw­ny­mi ilu­stra­cja­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ilu­mi­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. iluminować ndk.

 rzecz. iluminacja ż., iluminator mos./mrz.

Wiktionary


iluminować

1. oś­wiet­lać;
2. zdo­bić książ­ki ilu­mi­na­cja­mi, czyli barw­ny­mi ilu­stra­cja­mi


SJP.pl


iluminutowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile minut

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũmʲĩnuˈtɔvɨ, AS: ilũmʹĩnutovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilominutowy

Wiktionary


ilunożny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile nóg

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilũˈnɔʒnɨ, AS: ilũnožny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilonożny

Wiktionary


iluoki

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile oczu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈɔci, AS: iluoḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilooki

Wiktionary


iluokrążeniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile okrą­żeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɔkrɔ̃w̃ʒɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: iluokrõũ̯žẽńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilookrążeniowy

Wiktionary


iluosiowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile osi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɔˈɕɔvɨ, AS: iluośovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloosiowy

Wiktionary


iluosobowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W umo­wie z biu­rem na­le­ży usta­lić, ilu­o­so­bo­wy bę­dzie pokój, czy ma bal­kon i kli­ma­ty­za­cję, czy jest ła­zien­ka, TV, lo­dów­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluɔsɔˈbɔvɨ, AS: iluosobovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloosobowy

Wiktionary


ilupasowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile pasów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilupaˈsɔvɨ, AS: ilupasovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilopasowy

Wiktionary


ilupiętrowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile pię­ter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: ilupʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilopiętrowy

Wiktionary


ilupokojowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile pokoi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilupɔkɔˈjɔvɨ, AS: ilupokoi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilopokojowy

Wiktionary


ilupokoleniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile po­ko­leń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilupɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: ilupokolẽńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilopokoleniowy

Wiktionary


iluporcjowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile por­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilupɔrˈt͡sʲjɔvɨ, AS: iluporcʹi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloporcjowy

Wiktionary


iluprocentowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile pro­cent

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluprɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: iluprocẽntovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloprocentowy

Wiktionary


iluprzewodowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile prze­wo­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilupʃɛvɔˈdɔvɨ, AS: ilupševodovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloprzewodowy

Wiktionary


iluprzyciskowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile przy­ci­sków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilupʃɨt͡ɕiˈskɔvɨ, AS: ilupšyćiskovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloprzyciskowy

Wiktionary


ilupłatkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile płat­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilupwatˈkɔvɨ, AS: ilupu̯atkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilopłatkowy

Wiktionary


ilurodzinny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ro­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilurɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: iluroʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilorodzinny

Wiktionary


ilurzędowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile rzę­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: ilužẽndovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilorzędowy

Wiktionary


iluręki

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile rąk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈrɛ̃ŋʲci, AS: ilurẽŋʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloręki

Wiktionary


iluschodkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile schod­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilusxɔtˈkɔvɨ, AS: ilusχotkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloschodkowy

Wiktionary


ilusekundowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile se­kund

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilusɛkũnˈdɔvɨ, AS: ilusekũndovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilosekundowy

Wiktionary


iluskładnikowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile skład­ni­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluskwadʲɲiˈkɔvɨ, AS: ilusku̯adʹńikovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloskładnikowy

Wiktionary


ilustopniowy

w py­ta­niach: ile stop­ni ma­ją­cy; ilo­stop­nio­wy


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile stop­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilustɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ilustopʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilostopniowy

Wiktionary


ilustr.

il.; skrót od:
1. ilu­stra­cja;
2. ilu­stro­wa­ny;
3. ilu­stro­wał (uży­wa­ny tylko w za­pi­sach bi­blio­gra­ficz­nych)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ilu­stro­wał

 (1.2) = ilu­stro­wa­ny

 (1.3) = ilu­stra­cje

 (1.4) = ilu­stra­tor

 (1.5) = ilu­stra­tor­ka

Wiktionary


ilustracja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) re­pro­duk­cja fo­to­gra­fii, ry­sun­ku lub obra­zu, bę­dą­ca uzu­peł­nie­niem, wy­ja­śnie­niem lub ozdo­bą dru­ko­wa­ne­go tek­stu;

 (1.2) książk. przy­kład, który wy­ja­śnia, ko­men­tu­je lub in­ter­pre­tu­je coś, np. wy­kład, tezę

Wiktionary

Ilu­stra­cja (łac. "il­lu­stra­tio" roz­ja­śnie­nie, una­ocz­nie­nie) – obraz, fo­to­gra­fia, ry­su­nek, ry­ci­na lub inny ele­ment gra­ficz­ny do­da­ny do na­pi­sa­ne­go lub wy­dru­ko­wa­ne­go tek­stu (książ­ka, ar­ty­kuł pra­so­wy, hasło en­cy­klo­pe­dycz­ne), ma­ją­cy za za­da­nie go uzu­peł­niać, ob­ja­śniać albo zdo­bić. Ilu­stra­cja na­wią­zu­je do myśli, hi­sto­rii, tek­stu li­te­rac­kie­go lub do co­dzien­ne­go życia, jej rolą jest wy­ja­śnie­nie i do­o­kre­śle­nie te­ma­tu, a także do­ku­men­ta­cja i ana­li­za da­ne­go pro­ble­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie po­wi­nien dzi­wić fakt, że pier­wszy udo­ku­men­to­wa­ny dowód po­ja­wie­nia się ilu­stra­cji w tek­ście po­cho­dzi z Chin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈstrat͡sʲja, AS: ilustracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ilustrować, zilustrować

 rzecz. zilustrowanie n., ilustrator mos., ilustratorka ż., ilustratorstwo n.

 przym. ilustracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rycina

 (1.2) egzemplifikacja

Wiktionary


ilustracyjka

1. rzad­ko: mała ilu­stra­cja;
2. lek­ce­wa­żą­co o ilu­stra­cji


SJP.pl


ilustracyjność

→ ilu­stra­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

ilustracyjny

ilustracyjny

do­ty­czą­cy ilu­stra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ilu­stra­cją

 (1.2) wy­ja­śnia­ją­cy coś, sta­no­wią­cy ilu­stra­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ilustracja ż., ilustrator m., ilustratorka ż., ilustrowanie n.

 czas. ilustrować ndk., zilustrować dk.

Wiktionary


ilustrator

osoba wy­ko­nu­ją­ca ilu­stra­cje do cza­so­pis­ma lub tek­stu książ­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba two­rzą­ca ilu­stra­cje, osoba zaj­mu­ją­ca się ilu­stro­wa­niem – opa­try­wa­niem tek­stów ilu­stra­cja­mi

Wiktionary

Ilu­stra­tor – ar­ty­sta spe­cja­li­zu­ją­cy się we wspo­ma­ga­niu na­pi­sa­ne­go tek­stu lub wy­ja­śnia­niu pojęć, za­pew­nia­ją­cy wi­zu­al­ną re­pre­zen­ta­cję tre­ści zwią­za­nej z tek­stem lub po­my­słem. Ilu­stra­cja może być przez­na­czo­na do wy­ja­śnie­nia skom­pli­ko­wa­nych pojęć lub zo­bra­zo­wa­nia przed­mio­tów, które są trud­ne do opi­sa­nia tek­sto­wo, co jest po­wo­dem, że ilu­stra­cje są czę­sto spo­ty­ka­ne w książ­kach dla dzie­ci.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌiluˈstratɔr, AS: ilustrator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ilustratorstwo m., ilustracja ż., ilustrowanie n., zilustrowanie n.

:: fż. ilustratorka ż.

 czas. ilustrować ndk.; zilustrować dk.

 przym. ilustratorski, ilustracyjny

Wiktionary


ilustratorka

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca ilu­stra­cje do cza­so­pis­ma lub tek­stu książ­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ilu­stra­tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ilustracja ż., ilustrowanie n.

:: fm. ilustrator mos.

 przym. ilustratorski, ilustracyjny

 czas. ilustrować

Wiktionary


ilustratorski

→ ilu­stro­wać


SJP.pl

Patrz:

ilustrować

ilustratorstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­łal­ność zwią­za­na z two­rze­niem ilu­stra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ilustrator mos., ilustracja ż.

 czas. ilustrować

Wiktionary


ilustratywność

→ ilu­stra­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

ilustratywny

ilustronicowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile stro­nic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilustrɔ̃ɲiˈt͡sɔvɨ, AS: ilustrõńicovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilostronicowy

Wiktionary


ilustronny

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile stron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluˈstrɔ̃nːɨ, AS: ilustrõ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilostronny

Wiktionary


ilustrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ilu­stro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ilustrator m., ilustratorka ż.

 czas. ilustrować ndk., zilustrować dk.

 przym. ilustracyjny

Wiktionary


ilustrować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zi­lu­stro­wać)

 (1.1) opa­try­wać tekst ilu­stra­cją: fo­to­gra­fią, gra­fi­ką lub wy­kre­sem

 (1.2) przen. uzu­peł­niać, una­ocz­niać coś przy­kła­dem, do­dat­ko­wym ko­men­ta­rzem lub do­ku­men­ta­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten przy­kład ilu­stru­je jakie pro­ble­my mu­sie­li roz­wią­zać na­u­kow­cy re­a­li­zu­ją­cy pro­jekt Man­hat­tan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ilustracja ż., ilustracyjka ż., ilustrator m., ilustratorka ż., ilustratorstwo n., ilustrowanie n., zilustrowanie n.

 czas. zilustrować dk.

 przym. ilustratorski, ilustracyjny

Wiktionary


ilusylabowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilusɨlaˈbɔvɨ, AS: ilusylabovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilosylabowy

Wiktionary


iluszczeblowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile szcze­bli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluʃt͡ʃɛˈblɔvɨ, AS: iluščeblovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloszczeblowy

Wiktionary


ilutomowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile tomów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilutɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ilutõmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilotomowy

Wiktionary


ilutonowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ton

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilutɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilutõnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilotonowy

Wiktionary


ilutygodniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌilutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ilutygodʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilotygodniowy

Wiktionary


iluuncjowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile uncji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluũnˈt͡sʲjɔvɨ, AS: iluũncʹi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilouncjowy

Wiktionary


iluwarstwowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluvarˈstfɔvɨ, AS: iluvarstfovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilowarstwowy

Wiktionary


iluwatowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile watów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluvaˈtɔvɨ, AS: iluvatovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilowatowy

Wiktionary


iluwialny

do­ty­czą­cy ilu­wium


SJP.pl


iluwierszowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile wier­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluvʲjɛrˈʃɔvɨ, AS: iluvʹi ̯eršovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilowierszowy

Wiktionary


iluwium

ma­te­riał wpłu­ka­ny do luź­nych warstw po­wierzch­ni sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl


iluwyrazowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile wy­ra­zów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluvɨraˈzɔvɨ, AS: iluvyrazovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilowyrazowy

Wiktionary


iluzdaniowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile zdań

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluzdãˈɲɔvɨ, AS: iluzdãńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilozdaniowy

Wiktionary


iluzja

1. złu­dze­nie; wra­że­nie, że się widzi coś, czego w isto­cie nie ma;
2. wy­wo­ły­wa­nie oma­mów wzro­ko­wych lub od­bie­ra­nie błęd­nych bodź­ców wzro­ko­wych, nie­wła­ści­wa in­ter­pre­ta­cja wi­dzia­ne­go zja­wi­ska;
3. wiara lub prze­ko­na­nie nie­ma­ją­ce po­kry­cia w rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. uś­wia­do­mio­ne doz­na­nie wra­że­nia wi­dze­nia cze­goś nie­ist­nie­ją­ce­go, znieksz­tał­co­ne wi­dze­nie

 (1.2) błęd­na in­ter­pre­ta­cja

 (1.3) sztu­ka iluz­jo­ni­sty

 (1.4) daw. przez­ro­czy­sta tka­ni­na jed­wab­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • iluz­ja – w psy­cho­lo­gii
  • efekt iluz­jo­ni­stycz­ny
  • Iluz­ja (film 2004)
  • Iluz­ja (film 2013)
  • Złu­dze­nie op­tycz­ne
  • Iluz­ja – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Iluz­ja – utwór ze­spo­łu po­cho­dzą­cy z de­biu­tanc­kiej płyty IRA

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. iluzjon m., iluzjonista m., iluzjonistka ż., iluzjonizm m.

 przym. iluzjonistyczny, iluzyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złudzenie, miraż, przywidzenie, złuda

 (1.2) wrażenie

Wiktionary


iluzjon

daw­niej, w dobie filmu nie­me­go: kino


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kino

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • iluz­jon – dawne okre­śle­nie kina
  • Iluz­jon – war­szaw­skie kino
  • Stu­dio Fil­mo­we Iluz­jon (daw­niej Ze­spół Fil­mo­wy Iluz­jon)
  • Iluz­jon – pol­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Iluz­jon cz. I – płyta Reni Jusis

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈluzʲjɔ̃n, AS: iluzʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iluzja ż., iluzjonista m., iluzjonizm m.

 przym. iluzjonistyczny, iluzyjny, iluzjowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. bioskop

Wiktionary


iluzjonista

1. ar­ty­sta po­ka­zu­ją­cy sztucz­ki opar­te na niez­wy­kłej zręcz­no­ści; sztuk­mistrz, pre­sti­di­gi­ta­tor;
2. ar­ty­sta dą­żą­cy do od­da­nia wier­ne­go złu­dze­nia rze­czy­wi­sto­ści w sztu­kach pla­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. czło­wiek wy­ko­rzy­stu­ją­cy efekt złu­dze­nia w cza­sie swo­ich wy­stę­pów

Wiktionary

Iluz­jo­ni­sta – głów­ne okre­śle­nie dla wszyst­kich osób zaj­mu­ją­cych się sztu­ką iluz­ji.

Kla­sycz­ny strój iluz­jo­ni­sty sta­no­wi gar­ni­tur, cy­lin­der, „ma­gicz­na” pa­łecz­ka i mniej­sze rek­wi­zy­ty, jed­nak współ­czes­ny wy­gląd iluz­jo­ni­sty znacz­nie różni się od tego kla­sycz­ne­go i jest o wiele no­wo­cze­śniej­szy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. iluzja ż., iluzjon m., iluzjonizm m.

:: fż. iluzjonistka ż.

 przym. iluzoryczny, iluzyjny, iluzjonistyczny

 przysł. iluzorycznie, iluzyjnie, iluzjonistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prestidigitator, magik, kuglarz

Wiktionary


iluzjonistka

1. ar­tyst­ka po­ka­zu­ją­ca sztucz­ki opar­te na niez­wy­kłej zręcz­no­ści; sztuk­mi­strzy­ni, pre­sti­di­gi­ta­tor­ka;
2. przed­sta­wi­ciel­ka iluz­jo­niz­mu w sztu­ce


SJP.pl


iluzjonistyczny

1. od­no­szą­cy się do iluz­jo­ni­stów; ma­gicz­ny, pre­sti­di­gi­ta­tor­ski;
2. od­no­szą­cy się do iluz­jo­niz­mu w sztu­ce lub fi­lo­zo­fii;
3. od­no­szą­cy się do roz­po­wszech­nia­nia iluz­ji nie­ma­ją­cych związ­ku z rze­czy­wi­sto­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z iluz­jo­ni­stą, do­ty­czą­cy iluz­jo­ni­sty; wła­ści­wy iluz­jo­ni­ście; po­le­ga­ją­cy na iluz­jach

 (1.2) filoz. zwią­za­ny z iluz­jo­niz­mem, do­ty­czą­cy iluz­jo­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iluzjonista mos., iluzja ż., iluzjon m., iluzjonizm mrz.

:: fż. iluzjonistka ż.

 przym. iluzoryczny, iluzyjny

 przysł. iluzorycznie, iluzyjnie, iluzjonistycznie

Wiktionary


iluzjonizm

1. w fi­lo­zo­fii: po­gląd, we­dług któ­re­go świat poz­na­wal­ny za po­mo­cą zmy­słów jest iluz­ją;
2. w sztu­ce:
a) tech­ni­ka, dzię­ki któ­rej obraz daje złu­dze­nie oglą­da­nia rze­czy­wi­sto­ści;
b) te­o­ria za­kła­da­ją­ca, że ob­co­wa­nie ze sztu­ką jest do­bro­wol­nym pod­da­niem się złu­dze­niom, jakie ona wy­wo­łu­je;
3. roz­po­wszech­nia­nie twier­dzeń nie­ma­ją­cych po­kry­cia w rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl

Iluz­jo­nizm ( il­lu­sio –złu­dze­nie) – tech­ni­ka ma­lar­ska przed­sta­wia­nia rze­czy­wi­sto­ści ta­ki­mi środ­ka­mi, które ak­cen­tu­ją re­la­cje prze­strzen­ne mię­dzy uka­zy­wa­ny­mi przed­mio­ta­mi i pod­kre­śla­ją ich trój­wy­mia­ro­wość, stwa­rza­jąc złu­dze­nie rze­czy­wi­sto­ści.

W iluz­jo­niz­mie sto­su­je się za­sa­dy per­spek­ty­wy, dążąc do za­ak­cen­to­wa­nia prze­strze­ni, oraz bu­do­wy ana­to­micz­nej, sta­ra­jąc się rów­no­cze­śnie oddać wier­nie barwę i ma­te­rial­ność po­sta­ci i przed­mio­tów.

Wikipedia


iluznakowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile zna­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluznaˈkɔvɨ, AS: iluznakovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iloznakowy

Wiktionary


iluzoryczność

cecha cze­goś spra­wia­ją­ce­go wra­że­nie praw­dzi­we­go; złud­ność, ułud­ność, po­zor­ność


SJP.pl


iluzoryczny

spra­wia­ją­cy wra­że­nie praw­dzi­we­go; złud­ny, po­zor­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) złud­ny, po­zor­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest czło­wiek, któ­re­go przy­kład jasno po­ka­zu­je, że kon­flikt mię­dzy wiarą i nauką jest czy­sto ilu­zo­rycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluzɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: iluzoryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iluzoryczność ż., iluzjonista mos.

 przysł. iluzorycznie

 przym. iluzjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwodniczy, zakłamany, udawany, oszukańczy, fałszywy

Wiktionary


iluzwrotkowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile zwro­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluzvrɔtˈkɔvɨ, AS: iluzvrotkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilozwrotkowy

Wiktionary


iluzyjność

→ ilu­zyj­ny


SJP.pl

Patrz:

iluzyjny

iluzyjny

bę­dą­cy re­zul­ta­tem iluz­ji; nie­re­al­ny; fik­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bę­dą­cy re­zul­ta­tem iluz­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpływ i wła­dza tych knia­ziów—na­miest­ni­ków były słabe i pra­wie ilu­zyj­ne.

 (1.1) Po­da­tek z krwi, zwła­szcza w XVII stu­le­ciu, były w grun­cie rze­czy ilu­zyj­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iluzjonista mos., iluzjon mrz., iluzja ż.

 przym. iluzjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fikcyjny, nierealny, ułudny, złudny

Wiktionary


iluzłotowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile zło­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluzwɔˈtɔvɨ, AS: iluzu̯otovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilozłotowy

Wiktionary


ilużyłowy

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ile żył

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiluʒɨˈwɔvɨ, AS: ilužyu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilożyłowy

Wiktionary


ilza

imię żeń­skie


SJP.pl

Ilza – imię żeń­skie. Po­cho­dzi ze zdrob­nia­łej formy nie­miec­kiej od­mia­ny imie­nia Elż­bie­ta - "Eli­za­beth" - "Ilse".

Wikipedia


im

wyraz wy­stę­pu­ją­cy je­dy­nie w wy­ra­że­niu "im... tym..." (naj­czę­ściej w po­łą­cze­niu ze stop­niem wyż­szym lub naj­wyż­szym przy­miot­ni­ka), np. "im jest więk­szy, tym jest cięż­szy"; "w jakim stop­niu... w takim..."; "o ile... tym..."


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) im… tym… – wska­zu­je zwięk­sza­nie się jed­nej cechy wraz ze wzro­stem dru­giej lub pro­por­cjo­nal­ną za­leż­ność jed­nej zmia­ny wzglę­dem dru­giej

forma za­im­ka.

 (2.1) C. od oni lub one

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • IM – Mistrz mię­dzy­na­ro­do­wy (z ang. In­ter­na­tio­nal Ma­ster) – tytuł na­da­wa­ny sza­chi­stom (zob. mistrz mię­dzy­na­ro­do­wy) oraz bry­dży­stom (zob. ty­tu­ły kla­sy­fi­ka­cyj­ne w bry­dżu spor­to­wym)
  • IM – kod przy­pi­sa­ny Wy­spie Man we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • IM – chiń­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów elek­trycz­nych: IM L6, IM L7, IM LS6, IM LS7, IM LS9
  • Im – część uro­jo­na licz­by ze­spo­lo­nej w po­sta­ci al­ge­bra­icz­nej
  • Im ƒ – obraz funk­cji ƒ w ma­te­ma­ty­ce
  • .im – do­me­na in­ter­ne­to­wa przy­pi­sa­na dla Wyspy Man.
  • i.m. – ła­ciń­ski skrót do­mię­śnio­we­go po­da­nia leku (in mu­scu­lum)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Im lep­sza ja­kość to­wa­rów, tym wyż­sza ich cena.

 (1.1) Im dłu­żej bę­dziesz pra­co­wać, tym wyż­szą bę­dziesz mieć eme­ry­tu­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩm, AS: ĩm

Wiktionary


im.

1. skrót od: imie­nia;
2. skrót od: imie­słów; imiesł.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = imie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pu­blicz­ne Gim­naz­jum nr 1 (= jeden) im. Igna­ce­go Po­toc­kie­go w Ku­ro­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛ̇̃ɲa, AS: ĩmʹi ̯ė̃ńa

Wiktionary


imac

marka kom­pu­te­rów firmy Apple


SJP.pl

iMac – seria kom­pu­te­rów All-in-One za­pro­jek­to­wa­nych przez Apple. Jest jed­nym z kilku kom­pu­te­rów do­stęp­nych w ofer­cie nie­przer­wa­nie od 1998 roku.

iMac zdo­był swoją po­pu­lar­ność prze­de wszyst­kim wy­so­ką er­go­no­mią (zaj­mu­je mało miej­sca na biur­ku, wszyst­ko w jed­nym miej­scu, mi­ni­mal­na licz­ba kabli, fa­brycz­nie skon­fi­gu­ro­wa­ny kom­pu­ter go­to­wy do dzia­ła­nia łącz­nie z wej­ściem do In­ter­ne­tu) oraz, co nie jest bez zna­cze­nia, este­ty­ką wy­glą­du.

Wikipedia


imacz

uchwyt tar­czy ry­cer­skiej, wy­ko­na­ny naj­czę­ściej ze skóry lub po­wro­zów (rza­dziej z ma­te­ria­łu)


SJP.pl


imadełko

zdrob­nie­nie od: ima­dło


SJP.pl


imadło

1. przy­rząd do przy­trzy­my­wa­nia przed­mio­tów pod­czas obrób­ki;
2. kle­szcze chi­rur­gicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. przy­rząd, który służy do mo­co­wa­nia przed­mio­tów pod­da­wa­nych obrób­ce lub w trak­cie mon­ta­żu;

 (1.2) część przed­mio­tu słu­żą­ca do chwy­ta­nia jej dło­nią w celu prze­no­sze­nia tego przed­mio­tu;

 (1.3) med. kle­szcze chi­rur­gicz­ne;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ima­dło (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ima­dło – przy­rząd słu­żą­cy do mo­co­wa­nia przed­mio­tów pod­da­wa­nych obrób­ce ręcz­nej lub me­cha­nicz­nej.

Ima­dło (rys. A) zbu­do­wa­ne jest z dwóch szczęk (3) za­ci­ska­nych przy po­mo­cy śruby (2) na­pę­dza­nej po­krę­tłem (1). Więk­sze ima­dła oraz ima­dła ma­szy­no­we i spe­cja­li­stycz­ne po­sia­da­ją bar­dziej zło­żo­ną bu­do­wę: kor­pus (4), ele­men­ty mo­cu­ją­ce do stołu warsz­ta­to­we­go lub obra­biar­ki (5), obrot­ni­ce lub prze­gu­by, które mogą być wy­po­sa­żo­ne w po­dział­kę ką­to­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bry­ga­dzi­sta umo­co­wał walec w imad­le.

 (1.1) Trzy­mał w rę­kach jego głowę jak w imad­le.

 (1.2) Am­fo­ra i każda waza o dwóch ima­dłach to diota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈmadwɔ, AS: ĩmadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imak mrz., imanie n.

 czas. imać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. śrubsztak; stpol. szrobsztok, białystok|śrubstag.; gw. Górny Śląsk szraubsztok, szróbsztok

 (1.2) ucho, uchwyt

 (1.3) szczypce, kleszcze

Wiktionary


imadłowy

→ ima­dło


SJP.pl

Patrz:

imadło

image

[czy­taj: imidż albo imAŻ] obli­cze, wi­ze­ru­nek ja­kiejś osoby, np. ak­to­ra, stwo­rzo­ny w opar­ciu o jego do­ko­na­nia, cechy cha­rak­te­ru; imaż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­kre­o­wa­ny wi­ze­ru­nek, któ­rym jakaś osoba, or­ga­ni­za­cja itp. jest po­strze­ga­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • image (wym. imaż, imidż) – wi­ze­ru­nek, spo­sób po­strze­ga­nia danej osoby lub or­ga­ni­za­cji
  • Image – ame­ry­kań­skie cza­so­pis­mo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. imaginarium n.

Wiktionary


imaginacja

1. zdol­ność wy­o­bra­ża­nia rze­czy nie­ist­nie­ją­cych lub nie­wi­dzia­nych; wy­o­braź­nia, fan­taz­ja;
2. wyt­wór wy­o­braź­ni, rzecz wy­my­ślo­na; uro­je­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór wy­o­braź­ni, przed­sta­wie­nie sobie cze­goś

 (1.2) zdol­ność do two­rze­nia obra­zów za po­mo­cą wy­o­braź­ni; fan­taz­jo­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmaɟĩˈnat͡sʲja, AS: ĩmaǵĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imaginarium n., imago n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyobrażenie, fantazja, urojenie

Wiktionary


imaginacyjny

do­ty­czą­cy ima­gi­na­cji


SJP.pl


imaginarium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­rze­czy­wi­sty, wy­i­ma­gi­no­wa­ny świat – czy­jejś wy­o­braź­ni lub pew­ne­go ogól­ne­go zbio­ru po­glą­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmaɟĩˈnarʲjũm, AS: ĩmaǵĩnarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imaginacja ż., imago n., image m., imagizm m.

 czas. imaginować, wyimaginować

 przym. imaginacyjny, wyimaginowany, imaginatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeczywistość wirtualna, model, imaginatorium

Wiktionary


imaginatywny

rzad­ko: od­no­szą­cy się do wy­o­braź­ni; ima­gi­na­cyj­ny


SJP.pl


imagineskopia

Ima­gi­ne­sko­pia – fik­cyj­na nauka o po­sze­rza­niu wy­o­braź­ni, wy­my­ślo­na przez au­to­ra wy­da­nej w 1977 roku na­kła­dem Wy­daw­nict­wa Li­te­rac­kie­go książ­ki Sta­ni­sła­wa Mo­ska­la "Wstęp do ima­gi­ne­sko­pii". Autor, ukry­wa­ją­cy się pod pse­u­do­ni­mem Śledź Otrem­bus-Pod­gro­bel­ski, przed­sta­wił na­u­ko­wym ję­zy­kiem, wspie­ra­nym licz­ny­mi przy­pi­sa­mi i bi­blio­gra­fią, wpro­wa­dze­nie do fik­cyj­nej nauki o po­sze­rza­niu wy­o­braź­ni, któ­rej twór­cą miał być Je­re­miasz Apol­lon Hytz.

Wikipedia


imaginista

re­pre­zen­tant, zwo­len­nik ima­giz­mu; ima­gi­sta


SJP.pl


imaginistka

→ ima­gi­ni­sta; ima­gist­ka


SJP.pl


imaginistyczny

zwią­za­ny z ima­gi­niz­mem w li­te­ra­tu­rze; obra­zo­wy, ima­gi­stycz­ny


SJP.pl


imaginizm

kie­ru­nek w po­ez­ji an­giel­skie­go ob­sza­ru ję­zy­ko­we­go, który po­stu­lo­wał swo­bo­dę ję­zy­ka i do­wol­ność w wy­bo­rze te­ma­tu; ima­gizm


SJP.pl


imaginować

książ­ko­wo: wy­my­ślać, wy­o­bra­żać sobie coś zgod­nie z włas­ną wolą, z włas­nym pra­gnie­niem; fan­taz­jo­wać, roić


SJP.pl


imagista

re­pre­zen­tant, zwo­len­nik ima­giz­mu; ima­gi­ni­sta


SJP.pl


imagistka

→ ima­gi­sta; ima­gi­nist­ka


SJP.pl


imagistyczny

zwią­za­ny z ima­giz­mem w li­te­ra­tu­rze; obra­zo­wy, ima­gi­ni­stycz­ny


SJP.pl


imagizm

kie­ru­nek w po­ez­ji an­giel­skie­go ob­sza­ru ję­zy­ko­we­go, który po­stu­lo­wał swo­bo­dę ję­zy­ka i do­wol­ność w wy­bo­rze te­ma­tu; ima­gi­nizm


SJP.pl

Ima­gizm (ima­gi­nizm od łac. "imago" „obraz”) – ruch po­e­tyc­ki w po­ez­ji an­giel­skiej i ame­ry­kań­skiej w la­tach 1910–1918. Kie­ru­nek ten prze­ciw­sta­wiał się ro­man­tyz­mo­wi oraz ide­a­liz­mo­wi jak rów­nież kie­run­kom współ­czes­nym. Naj­waż­niej­szy dla ima­gi­stów był obraz po­e­tyc­ki – cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się jas­no­ścią i do­kład­no­ścią de­ta­li – opie­ra­ją­cy się na me­ta­fo­rze. Wielu twór­ców wzo­ro­wa­ło się na da­le­kows­chod­niej po­ez­ji (ja­poń­skiej i chiń­skiej).

Wikipedia


imago

1. doj­rza­łe sta­dium owada; owad w tym sta­dium;
2. w psy­cho­lo­gii: wy­o­bra­że­nie ja­kiejś osoby pow­sta­łe w dzie­ciń­stwie, prze­kła­da­ją­ce się na póź­niej­sze po­strze­ga­nie in­nych osób;
3. obraz bę­dą­cy czę­ścią em­ble­ma­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ent. owad do­ro­sły, osta­tecz­na po­stać owada;

 (1.2) psych. ide­al­ny obraz okre­ślo­nej osoby wyt­wo­rzo­ny we wczes­nym dzie­ciń­stwie, pro­jek­to­wa­ny póź­niej na inne osoby z oto­cze­nia

Wiktionary

Imago ( imago – obraz; l.mn. – ima­gi­nes lub imaga), owad do­ro­sły, owad do­sko­na­ły – osta­tecz­ne sta­dium w roz­wo­ju osob­ni­czym owa­dów prze­cho­dzą­cych pro­ces prze­o­bra­że­nia. Imago nie prze­cho­dzi już li­nień. U więk­szo­ści ga­tun­ków jest osob­ni­kiem zdol­nym do roz­ro­du, czę­sto nie­po­bie­ra­ją­cym po­kar­mu lub po­bie­ra­ją­cym go je­dy­nie w mi­ni­mal­nych ilo­ściach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩˈmaɡɔ, AS: ĩmago

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imaginacja ż., imaginarium n.

Wiktionary


imak

uchwyt do za­mo­co­wa­nia na­rzę­dzi skra­wa­ją­cych, np. w obra­biar­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uchwyt ślu­sar­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Imak (ze­gar­mi­strzo­stwo) – przy­rząd ze­gar­mi­strzow­ski do przy­trzy­my­wa­nia ele­men­tów wal­co­wych.
  • Imak – ele­ment obra­biar­ki no mo­co­wa­nia na­rzę­dzi skra­wa­ją­cych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. imadło n.

Wiktionary


imam

1. prze­ło­żo­ny w me­cze­cie;
2. szy­ic­ki na­stęp­ca Alego;
3. te­o­log sun­nic­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczo­ny du­chow­ny mu­zuł­mań­ski, przy­wód­ca re­li­gij­ny;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 1. os. lp. ter. od: imać

Wiktionary

Imam ( ‏إمام‎, dosł. „przy­wód­ca”) –

mu­zuł­mań­ski przy­wód­ca re­li­gij­ny; w tra­dy­cyj­nym zna­cze­niu – prze­wod­ni­czą­cy ry­tu­al­nej mod­lit­wy mu­zuł­mań­skiej, czyli sa­la­tu. W ogól­no­ści może to być osoba świec­ka bądź prze­ło­żo­ny me­cze­tu. Wład­ca kraju rów­nież może być na­zy­wa­ny ima­mem.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Odkąd stra­ci­łem etat, imam się każ­dej drob­nej ro­bo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmãm, AS: ĩmãm

Wiktionary


imamat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. polit. rządy spra­wo­wa­ne przez imama

 (1.2) rel. polit. pań­stwo lub te­ry­to­rium pod przy­wództ­wem imama

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak­że po pod­bo­jach pow­sta­ła zna­czą­ca róż­ni­ca mię­dzy w więk­szo­ści sun­nic­ki­mi Ara­ba­mi […], a ro­ja­li­stycz­nym Żyz­nym Półk­się­ży­cem, gdzie do­mi­no­wa­ła szy­ic­ka kon­cep­cja dzie­dzi­cze­nia ima­ma­tu […].

 (1.2) Do­kład­nie wtedy, kiedy Ro­sja­nie ni­szczy­li w Cze­cze­nii Ima­mat Man­su­ra, do­ko­na­li też ro­zbio­rów Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈmãmat, AS: ĩmãmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imam m., imamita m., imamizm m.

 przym. imamowy, imamistyczny

Wiktionary


imamici

wyz­naw­ca ima­miz­mu, odła­mu szy­iz­mu uz­na­ją­ce­go pier­wszych 12 ima­mów; dwu­na­sto­wiec


SJP.pl


imamita

wyz­naw­ca ima­miz­mu, odła­mu szy­iz­mu uz­na­ją­ce­go pier­wszych 12 ima­mów; dwu­na­sto­wiec


SJP.pl


imamitka

→ ima­mi­ta


SJP.pl

Patrz:

imamita

imamizm

mu­zuł­mań­ska dok­try­na szy­i­tów


SJP.pl

Ima­mizm – głów­ny nurt szy­iz­mu, uz­na­ją­cy dwu­na­stu ima­mów.

Wikipedia


imamka

rzad­ko: mu­zuł­mań­ska przy­wód­czy­ni re­li­gij­na


SJP.pl


imanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|imać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈmãɲɛ, AS: ĩmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imadło n.

 czas. imać

Wiktionary


imax

[czy­taj: aj­maks] sy­stem ki­no­wy z za­sto­so­wa­niem naj­więk­sze­go kadru w ki­ne­ma­to­gra­fii; IMAX


SJP.pl

IMAX – jeden z al­ter­na­tyw­nych sy­ste­mów ki­no­wych uży­wa­nych w prze­my­śle fil­mo­wym. Taśma fil­mo­wa IMAX znacz­nie różni się od tra­dy­cyj­nej – po­wierzch­nia użyt­ko­wa ma sze­ro­kość 48,5 mm i wy­so­kość 70 mm, stąd obraz ma pro­por­cje 1,44:1. Kadr jest usta­wio­ny po­zio­mo, a nie pio­no­wo, jak na ta­śmie fil­mo­wej 35 mm.

Wikipedia


imazalil

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sub­stan­cja ak­tyw­na środ­ków ochro­ny ro­ślin oraz środ­ków wy­ko­rzy­sty­wa­nych do za­bez­pie­cza­nia owo­ców po zbio­rze


SJP.pl


imać

daw­niej: szyb­ko chwy­tać coś albo kogoś, np. imać go­łę­bia, za­ją­ca, źre­bię


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. poj­mać)

 (1.1) daw. chwy­tać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny imać się

 (2.1) książk. chwy­tać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawo na­ka­zy­wa­ło sta­ro­stom, re­gi­men­ta­rzom i het­ma­nom ludzi tych imać i karać na gard­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmat͡ɕ, AS: ĩmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imanie, imadło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwytać, łapać

Wiktionary


imaż

obli­cze, wi­ze­ru­nek ja­kiejś osoby, np. ak­to­ra, stwo­rzo­ny w opar­ciu o jego do­ko­na­nia, cechy cha­rak­te­ru; image


SJP.pl


imażinizm

kie­ru­nek w po­ez­ji ro­syj­skiej ufor­mo­wa­ny pod wpły­wem ima­giz­mu; ima­ży­nizm


SJP.pl


imażynista

zwo­len­nik, re­pre­zen­tant ima­ży­niz­mu


SJP.pl


imażynistka

→ ima­ży­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

imażynista

imażynistyczny

do­ty­czą­cy ima­ży­niz­mu


SJP.pl


imażynizm

kie­ru­nek w po­ez­ji ro­syj­skiej ufor­mo­wa­ny pod wpły­wem ima­giz­mu; ima­żi­nizm


SJP.pl

Ima­ży­nizm – kie­ru­nek w po­ez­ji ro­syj­skiej w la­tach 20. XX wieku, wy­wo­dzą­cy się z fu­tu­ryz­mu i na­wią­zu­ją­cy do an­giel­skie­go i ame­ry­kań­skie­go ima­giz­mu. Ima­ży­nizm gło­sił po­stu­la­ty obra­zo­wo­ści i in­tu­i­cyj­no­ści w sztu­ce, za pod­sta­wę po­ez­ji uz­na­wał tzw. czy­sty obraz.

Wikipedia


imbecyl

1. po­gard­li­wie o głu­pim czło­wie­ku;
2. osoba nie­do­roz­wi­nię­ta umy­sło­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. ktoś z nie­peł­no­spraw­no­ścią in­te­lek­tu­al­ną w stop­niu umiar­ko­wa­nym

 (1.2) pot. obraź. głu­pek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten tępy im­be­cyl pa­trzy na to ze złej per­spek­ty­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈbɛt͡sɨl, AS: ĩmbecyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imbecylizm mrz., imbecylność ż., imbecylowatość ż.

 przym. imbecylny, imbecylowaty

 przysł. imbecylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głuptak

 (1.2) debil, bałwan, idiota, dureń, kretyn

Wiktionary


imbecylek

zdrob­nie­nie od: im­be­cyl


SJP.pl

Patrz:

imbecyl

imbecylizm

nie­po­rad­ność umy­sło­wa;oli­go­fre­nia


SJP.pl


imbecylka

zdrob­nie­nie od: im­be­cyl


SJP.pl

Patrz:

imbecyl

imbecylowaty

po­dob­ny do im­be­cy­la, wła­ści­wy im­be­cy­lo­wi


SJP.pl


imbibicja

1. zja­wi­sko prze­pa­ja­nia i prze­o­bra­ża­nia skał przez rozt­wo­ry po­cho­dze­nia mag­mo­we­go;
2. pro­ces pęcz­nie­nia ko­lo­i­dów wy­stę­pu­ją­cy np. w na­sio­nach


SJP.pl

Im­bi­bi­cja (od łac. "im­bi­bo" "wy­pi­jać, na­sią­kać") – pro­ces pęcz­nie­nia ko­lo­i­dów. Po­le­ga on na przy­łą­cza­niu coraz więk­szej ilo­ści czą­ste­czek wody wią­za­nia­mi wo­do­ro­wy­mi do czą­ste­czek pła­szcza wod­ne­go ota­cza­ją­ce­go czą­stecz­kę ko­lo­i­du hy­dro­fil­ne­go, a tym samym na zwięk­sza­niu od­le­gło­ści mię­dzy ko­lej­ny­mi mi­cel­la­mi ko­lo­i­do­wy­mi. Wy­stę­pu­je m.in. w po­cząt­ko­wej fazie kieł­ko­wa­nia na­sion – pęcz­nie­niu, w któ­rej zwięk­sza­ją swoją ob­ję­tość i masę po za­nu­rze­niu w wo­dzie lub oto­cze­niu wil­got­ne­go śro­do­wi­ska.

Wikipedia


imbierczak

naz­wi­sko


SJP.pl


imbir

1. ja­dal­na by­li­na o sil­nie roz­wi­nię­tych kłą­czach i krót­kich ło­dy­gach na­ziem­nych;
2. przy­pra­wa ko­rzen­na uzy­ski­wa­na z kłą­czy ro­śli­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Zin­gi­ber|Boehm.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich, po­cho­dzą­cych z Azji i Au­stra­lii;

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z im­bi­ru le­kar­skie­go, Zin­gi­ber of­fi­ci­na­le Rosc., w for­mie świe­że­go kłą­cza lub prosz­ku

 (1.3) kulin. ja­rzy­na z kłą­cza im­bi­ru ja­poń­skie­go, Zin­gi­ber mioga (Thunb.) Ro­scoe

Wiktionary

Imbir ("Zin­gi­ber" Boehm.) – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 144 ga­tun­ki. Na­tu­ral­ny za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je ob­szar po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji od Indii po wschod­nie Chiny oraz Nową Gwi­neę na po­łud­nio­wym wscho­dzie. Ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne z tego ro­dza­ju rosną w pół­noc­nej Au­stra­lii, w Korei, na Ma­da­ga­ska­rze, w tro­pi­kal­nej Afry­ce, w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, na Flo­ry­dzie, na Ha­wa­jach i in­nych wy­spach Oce­a­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Imbir upra­wia­ny jest na Ja­maj­ce.

 (1.2) Czę­sto do­da­ję im­bi­ru do cia­sta.

 (1.3) Lubię ma­ry­no­wa­ny imbir do sushi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmbʲir, AS: ĩmbʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imbirowce nmos., imbirowiec m., imbirowate nmos., ambirz m., imbirówka ż.

 przym. imbirowy, imbirowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ambirz

 (1.2) gw. Górny Śląsk ingwer, zozwor

Wiktionary


imbirowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, wy­stę­pu­ją­cych w oko­li­cach podz­wrot­ni­ko­wych, obej­mu­ją­cych takie ga­tun­ki jak imbir i kar­da­mon


SJP.pl

Im­bi­ro­wa­te ("Zin­gi­be­ra­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin wie­lo­let­nich z rzędu im­bi­row­ców. Liczy 56–58 ro­dza­jów w obrę­bie któ­rych wy­róż­nia się ok. 1100–1600 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie tro­pi­kal­nej na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, się­ga­jąc stre­fy sub­tro­pi­kal­nej i umiar­ko­wa­nej w Ja­po­nii, Hi­ma­la­jach i w po­łud­nio­wej Afry­ce.

Wikipedia


imbirowaty

o ce­chach im­bi­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


imbirowce

rząd ro­ślin ziel­nych z kladu jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Zin­gi­be­ra­les|Gri­seb.|ref=tak., rząd ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do jed­no­li­ścien­nych;

Wiktionary

Im­bi­row­ce ("Zin­gi­be­ra­les" Gri­seb.) – rząd ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do jed­no­li­ścien­nych. Ro­śli­ny tu za­li­cza­ne wy­e­wo­lu­o­wa­ły ok. 80 mi­lio­nów lat temu. W obrę­bie rzędu wy­róż­nia się 8 ro­dzin, 92 ro­dza­je i bli­sko 2,2 tys. ga­tun­ków. Na­le­ży tu wiele po­pu­lar­nych ro­ślin użyt­ko­wych (np. banan, imbir, kar­da­mon) i ozdob­nych (pa­cio­recz­nik, stre­li­cja, ma­ran­ta).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­ście im­bi­row­ców są zwy­kle po­chwia­ste.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imbir mrz., imbirowate nmos., imbirowe nmos., imbirówka ż.

 przym. imbirowy

Wiktionary


imbirowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin ziel­nych z kladu jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl


imbirowy

zwią­za­ny z im­bi­rem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z im­bi­ru lub do­ty­czą­cy im­bi­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pow­sta­wa­ły w ten spo­sób pier­ni­ki mio­do­we i pieprz­ne, cy­na­mo­no­we i im­bi­ro­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imbirowce nmos., imbir m., imbirówka ż.

Wiktionary


imbirówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na im­bi­rze

 (1.2) pot. bu­tel­ka im­bi­rów­ki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogę pro­sić kie­li­sze­czek tej im­bi­rów­ki.

 (1.2) W barku znaj­dziesz ko­niak, stoi za im­bi­rów­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imbir m., imbirowce nmos.

 przym. imbirowy

Wiktionary


imbramowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Im­bra­mo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Żarów
  • Im­bra­mo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Trzy­ciąż
  • Im­bra­mo­wi­ce – dawna nazwa wsi Ibra­mo­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pa­łecz­ni­ca
  • Im­bra­mo­wi­ce – dawna gro­ma­da w pow. ol­ku­skim
  • Im­bra­mo­wi­ce – dawna gmina w pow. ol­ku­skim
  • Im­bra­mo­wi­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w Im­bra­mo­wi­cach, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim

Wikipedia


imbramowicki

przy­miot­nik od: Im­bra­mo­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Im­bra­mo­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imbramowice nmos., imbramowiczanin m., imbramowiczanka ż.

Wiktionary


imbramowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Im­bra­mo­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imbramowice nmos.

:: fż. imbramowiczanka ż.

 przym. imbramowicki

Wiktionary


imbramowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Im­bra­mo­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imbramowice nmos.

:: fm. imbramowiczanin m.

 przym. imbramowicki

Wiktionary


imbroglio

[czy­taj: im­bro­lio] scena ope­ro­wa wy­ra­ża­ją­ca środ­ka­mi mu­zycz­ny­mi wie­lo­ra­kość rów­no­cze­śnie prze­bie­ga­ją­cych wąt­ków akcji


SJP.pl


imbryczek

zdrob­nie­nie od: im­bryk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) im­bryk ma­łych roz­mia­rów słu­żą­cy zaz­wy­czaj do za­pa­rza­nia her­ba­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­że­my teraz użyć nasz nowo za­ku­pio­ny im­bry­czek!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imbryk mrz.

 przym. imbrykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czajniczek

Wiktionary


imbryk

na­czy­nie ku­chen­ne słu­żą­ce do go­to­wa­nia wody; czaj­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. przest. na­czy­nie z po­kryw­ką i z do­dat­ko­wą rurką za­koń­czo­ną dziób­kiem słu­żą­ce do go­to­wa­nia wody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. imbryczek m.

 przym. imbrykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czajnik

Wiktionary


imbrykowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z im­bry­kiem, do­ty­czą­cy im­bry­ka, wła­ści­wy im­bry­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imbryk mrz., imbryczek mrz.

Wiktionary


imbus

ro­dzaj klu­cza o prze­kro­ju sze­ścio­ką­ta fo­rem­ne­go; klucz am­pu­lo­wy, klucz im­bu­so­wy, klucz in­bu­so­wy, inbus


SJP.pl

Klucz im­bu­so­wy, imbus (pier­wot­nie: klucz in­bu­so­wy, inbus; rza­dziej: klucz am­pu­lo­wy) – klucz trzpie­nio­wy o prze­kro­ju sze­ścio­ką­ta fo­rem­ne­go. Ma on po­stać pręta wy­gię­te­go w kształt li­te­ry L (rza­dziej Z) lub sta­no­wi wy­mien­ną koń­ców­kę (tzw. bit) do wkrę­ta­ków ręcz­nych i au­to­ma­tycz­nych.

Wikipedia


imbusowy

klucz im­bu­so­wy - ro­dzaj wkrę­ta­ka o prze­kro­ju sze­ścio­ką­ta fo­rem­ne­go; klucz am­pu­lo­wy, klucz in­bu­so­wy, imbus, inbus


SJP.pl


imelman

fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej, pół­pęt­la z prze­wro­tem; im­mel­man


SJP.pl


iment

tylko w wy­ra­że­niu: do imen­tu - cał­ko­wi­cie, zu­peł­nie, do cna


SJP.pl

 (1.1) tylko w wy­ra­że­niu do imen­tu

Wiktionary


imerecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ime­re­tią, do­ty­czą­cy Ime­re­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imeretia ż., Imeretyjczyk mos., Imeretyjka ż.

 przym. imeretyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imeretyński

Wiktionary


imeretia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej Gruz­ji

 (1.2) geogr. adm. jeden z re­gio­nów ad­mi­ni­stra­cyj­nych w za­chod­niej Gruz­ji;

Wiktionary

Ime­re­tia ( იმერეთის მხარე "Ime­re­ti Mcha­re") – re­gion w za­chod­niej Gruz­ji, le­żą­cy w gór­nym do­rze­czu rzeki Rioni. 800 tys. Ime­re­tian po­słu­gu­je się dia­lek­tem ję­zy­ka gru­ziń­skie­go, sta­no­wiąc jed­no­cze­śnie grupę et­nicz­ną o sil­nej toż­sa­mo­ści kul­tu­ro­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. imerecki, imeretyński

Wiktionary


imeretyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ime­re­tią, do­ty­czą­cy Ime­re­tii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imeretia ż.

 przym. imerecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imerecki

Wiktionary


imersja

wy­peł­nie­nie przez­ro­czy­stą cie­czą prze­strze­ni mię­dzy oglą­da­nym przed­mio­tem a pier­wszą so­czew­ką obiek­ty­wu mi­kro­sko­pu, w celu zwięk­sze­nia jas­no­ści obra­zu i zdol­no­ści roz­dziel­czej mi­kro­sko­pu; im­mer­sja


SJP.pl


imersyjny

→ imer­sja; im­mer­syj­ny


SJP.pl


imf

skrót od: In­ter­na­tio­nal Mo­ne­ta­ry Fund, Mię­dzy­na­ro­do­wy Fun­dusz Wa­lu­to­wy; mię­dzy­na­ro­do­wa in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa po­wo­ła­na jako agen­da ONZ w 1946 roku, sta­wia­ją­ca sobie za cele sta­bi­li­za­cję mię­dzy­na­ro­do­we­go sy­ste­mu mo­ne­tar­ne­go, kon­tro­lo­wa­nie pa­ry­te­tu wy­mia­ny państw człon­kow­skich oraz pomoc w sy­tu­a­cji okre­so­wych kło­po­tów fi­nan­so­wych


SJP.pl


imgw

In­sty­tut Me­te­o­ro­lo­gii i Go­spo­dar­ki Wod­nej


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = me­te­o­rol. In­sty­tut Me­te­o­ro­lo­gii i Go­spo­dar­ki Wod­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­dzór nad IMGW od 9 stycz­nia 2018 r. spra­wu­je Mi­ni­ster Go­spo­dar­ki Mor­skiej i Że­glu­gi Śród­lą­do­wej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) IMiGW

Wiktionary


imho

imho; slan­go­wo:
1. akro­nim od: in my hum­ble opi­nion - moim skrom­nym zda­niem;
2. akro­nim od: in my ho­nest opi­nion - w mojej szcze­rej opi­nii


SJP.pl


imhof

dawny ro­dzaj szam­ba; stud­nia Im­hof­fa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Imhof
  • Edu­ard Imhof
  • Im­hoff

Wikipedia


imhotep

wy­so­ki do­stoj­nik egip­ski, ży­ją­cy w cza­sach III dy­na­stii


SJP.pl

Im­ho­tep (cza­sa­mi wy­ma­wia­ne jako A.mho­tep lub Ii-em-Hotep, egip. "ii-m-ḥtp") – pier­wszy ar­chi­tekt i le­karz znany z imie­nia z pi­sa­nych źró­deł hi­sto­rycz­nych, wezyr fa­ra­o­na Dże­se­ra, który pa­no­wał w la­tach 2690–2670 p.n.e. lub 2720–2700 p.n.e.

Wikipedia


imid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na aminy


SJP.pl


imidazol

słaba za­sa­da o włas­no­ściach aro­ma­tycz­nych, sto­so­wa­na do syn­tez or­ga­nicz­nych; gliok­sa­li­na


SJP.pl

Imi­da­zol – he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny o cha­rak­te­rze aro­ma­tycz­nym. Ta­u­to­me­rem 1"H"-imi­da­zo­lu jest nie­a­ro­ma­tycz­ny 2"H"-imi­da­zol (oba są 1,3-dia­zo­la­mi), a me­ta­me­rem – aro­ma­tycz­ny pi­ra­zol (1,2-dia­zol).

Sub­stan­cje za­wie­ra­ją­ce w swo­jej struk­tu­rze pier­ścień imi­da­zo­lo­wy są roz­po­wszech­nio­ne w przy­ro­dzie, wiele z nich ma istot­ne funk­cje bio­lo­gicz­ne.

Wikipedia


imidazolowy

→ imi­da­zol


SJP.pl

Patrz:

imidazol

imidowy

→ imid


SJP.pl

Patrz:

imid

imidy

grupa związ­ków or­ga­nicz­nych o czą­stecz­kach pier­ście­nio­wych, otrzy­my­wa­nych np. w wy­ni­ku re­ak­cji bez­wod­ni­ków kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych z amo­nia­kiem


SJP.pl

Imidy – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, po­chod­nych amin, w któ­rych do atomu azotu przy­łą­czo­ne są bez­poś­red­nio dwie grupy acy­lo­we (na­to­miast amidy za­wie­ra­ją jedną grupę acy­lo­wą).

Imidy można otrzy­my­wać w wy­ni­ku re­ak­cji bez­wod­ni­ków kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych z amo­nia­kiem. Uży­cie w tej re­ak­cji kwa­sów di­kar­bok­sy­lo­wych pro­wa­dzi do otrzy­ma­nia imi­dów cy­klicz­nych. Imidy otrzy­mu­je się też w re­ak­cji kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych z ami­na­mi pier­wszo­rzę­do­wy­mi i amo­nia­kiem.

Wikipedia


imiela

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ema­nu­el Kon­stan­ty Imie­la – ślą­ski pi­sarz, dzia­łacz oś­wia­to­wy i ple­bi­scy­to­wy
  • Jacek Imie­la – pol­ski ne­fro­log i in­ter­ni­sta
  • Kon­rad Imie­la – pol­ski aktor te­a­tral­ny, te­le­wi­zyj­ny i fil­mo­wy, kom­po­zy­tor, autor tek­stów pio­se­nek i re­ży­ser te­a­tral­ny

Wikipedia


imieleński

przy­miot­nik od: Imiel­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Imiel­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imielno n., imielnianin m., imielnianka ż.

Wiktionary


imielin

1. mia­sto w Pol­sce;
2. część Ur­sy­no­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Imie­lin – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie bie­ruń­sko-lę­dziń­skim.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2025 mia­sto miało 9 139 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛlʲĩn, AS: ĩmʹi ̯elʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. imieliński

 rzecz. imielinianin mos., imielinianka ż.

Wiktionary


imielinianin

miesz­ka­niec Imie­li­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Imie­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imielin m.

:: fż. imielinianka ż.

 przym. imieliński

Wiktionary


imielinianka

miesz­kan­ka Imie­li­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Imie­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Imielin m.

:: fm. imielinianin m.

 przym. imieliński

Wiktionary